Ішкі істер органдары қызметкерлерінің нысанды киімінің сипаттамасын, айырым белгілерін, сондай-ақ оны киіп жүру қағидаларын бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2023 жылғы 27 қыркүйектегі № 707 бұйрығы

      Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005 жылғы 22 маусымдағы № 607 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі туралы ереженің 2-тарауы 15-тармағының 108) тармақшасына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

      1. Қоса беріліп отырған Ішкі істер органдары қызметкерлерінің нысанды киімінің сипаттамасы, айырым белгілері, сондай-ақ оны киіп жүру қағидалары бекітілсін.

      2. Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің Тыл департаменті:

      1) осы бұйрыққа қол қойылған күнінен бастап күнтізбелік он күн ішінде оның қазақ және орыс тілдеріндегі электрондық түрдегі көшірмесін ресми жариялауды және Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне енгізу үшін Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің "Қазақстан Республикасының Заңнама және құқықтық ақпарат институты" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына жолдауды;

      2) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің ресми интернет-ресурсына орналастыруды;

      3) осы бұйрықты орналастырғаннан кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің Заң департаментіне осы тармақтың 1) тармақшасында көзделген іс-шараның орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

      4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің Аппарат басшысына жүктелсін.

      5. Осы бұйрық қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.

      Қазақстан Республикасының
Ішкі істер министрі
полиция генерал-лейтенанты
Е. Саденов

  Қазақстан Республикасы
Ішкі істер министрінің
2023 жылғы "27" қыркүйектегі
№ 707 бұйрығына
қосымша

Ішкі істер органдары қызметкерлерінің нысанды киімінің сипаттамасы, айырым белгілері, сондай-ақ оны киіп жүру қағидалары

1-тарау. Жалпы ережелер

      1. Осы бұйрық нысанды киімнің сипаттамасы, айырым белгілері, сондай-ақ оны киіп жүру қағидалары бойынша (бұдан әрі – Бұйрық) әскери-тергеу органдарын, Ұлттық ұланды қоспағанда, ішкі істер органдары (бұдан әрі – ІІО) қызметкерлерінің нысанды киімінің сипаттамасын, айырым белгілерін, сондай-ақ оны киіп жүру тәртібін айқындайды.

      2. Нысанды киімнің айтарлықтай белгілері түстері мен конструкцияларының үйлесімділігі, сондай-ақ айырым белгілері мен сәндік элементтер, оның ішінде погондар, фурнитуралар болып табылады.

      3. Киім нысаны – нысанды киім заттарының сыртқы белгілері бойынша біріздендірілген жиынтығы.

      4. ІІО-ның қызметкерлері нысанды киімді қатаң түрде осы Қағидаға сәйкес киеді. Нысанды киімнің киілетін заттары белгіленген үлгілер мен сипаттамалар талаптарына жауап беруі, мұқият пішілген болуы және кіршіксіз жағдайда ұсталуы тиіс.

      5. Қызметкерлер жұмыс уақытында белгіленген тәртіппен қызметте азаматтық киім киюге рұқсат етілген адамдарды қоспағанда, олар үшін белгіленген киім нысанын тиісінше берілген арнаулы атағына сәйкес киюге міндетті.

      6. ІІО қызметкерлерінің киім нысандарының түрлері: парадтық, күнделікті және арнайы.

      Жоғары басшы құрамның парадтық киім нысаны іс-шараларға қатысуына байланысты жинақталады.

      7. Киім нысанының әрбір түрі жазғы, қысқы және маусымдық болып бөлінеді.

      8. ІІО қызметкерлерінің ныанды киімі белгіленген киім нысандарына сәйкес:

      1) парадтық – рәсімдерді орындау, парадтарға, салтанатты іс-шаралар қатысу, наградаларды тапсыру, ресми қабылдауларда, халықаралық келіссөздер мен шетелдік делегациялардың кездесулері, ІІО қызметкерлерінің ескерткіштері мен зираттарына гүл шоқтарын қою, сондай-ақ құрмет көрсету көзделген адамды жерлеген кезінде;

      2) күнделікті – күнделікті қызмет атқару кезінде, қызметтік кеңестер мен жиналыстарда, ведомствоаралық жұмыс отырыстарында, қызметтік мәселелер бойынша бұқаралық ақпарат құралдарында сөз сөйлеу кезінде;

      3) арнайы – оқу-жаттығуларда, жиындарда, далалық шығуларда, оқу орталықтарындағы сабақтарда, жедел жағдай күрделенген кезде, полигондарда, әскери жағдай енгізілген кезде, сондай-ақ ІІО басшысының нұсқауы бойынша күнделікті қызмет атқару кезінде киіледі.

      9. Осы бұйрықта нысанды киім элементтерінің барлық өлшемдік сипаттамалары сантиметрмен (бұдан әрі – см) және миллиметрмен (бұдан әрі –мм) көрсетілген.

      10. Нысанды киім заттарының, пайдаланылатын маталар мен материалдардың егжей-тегжейлі техникалық сипаттамаларын, олардың құрамы мен мазмұнын Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің (бұдан әрі – ІІМ) Тыл департаменті нысанды киімнің әрбір затына тікелей техникалық сипаттама түрінде айқындайды.

      11. Жетекшілік ететін қызмет нысанды киім-кешекке (мүкәммалдық мүлікке) техникалық сипаттамаларды Тыл департаментімен келісе отырып, әзірлейді.

      12. Осы бұйрықта мынадай ұғымдар пайдаланылады:

      1) нысанды киім – белгіленген үлгідегі нысанды және арнайы киім-кешек: киім, аяқ киім, амуниция, фурнитура, мүкәммалдық мүлік, жалпы пайдаланылатын мүлік, жылы заттар, іш киім, арнайы киім мен мүлік, спорттық киім мен аяқ киім;

      2) айырым белгілері – арнайы атақтар мен ІІО-ға тиесілігін білдіретін нысанды киім жабдықтарының элементтері;

      3) погондар – тиісті арнаулы атақтарды білдіретін ІІО қызметкерлерінің нысанды киіміндегі айырым белгілері;

      4) шеврондар – қызметкердің ІІО-ға тиесілігін айқындайтын, түрлі түсті үйлесімдерімен, бейнелерімен және жазулармен ерекшеленетін жеңдік айырым белгілері;

      5) омырауға тағатын жапсырмалар – бір-бірінің мазмұны мәтіндік жазулармен және түстердің үйлесімдерімен ерекшеленетін, оның ішінде қызметкердің ІІО-ның жекелеген қызметтеріне тиесілігін айқындайтын айырым белгілері.

2-тарау. ІІО қызметкерлерінің нысанды киім заттарының сипаттамасы 1-параграф. Жоғары басшы құрам

      13. Парадтық киім нысаны:

      1) жазғы (1-қосымша, 1, 3, 4-суреттер)

      - парадтық фуражка қара-көк түсті;

      - қара-көк түсті парадтық мундир және қара-көк түсті шалбар;

      - жеңі ұзын ақ түстi жейде;

      - парадтық галстук;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - парадтық белдiк;

      - алтын түсті аксельбант;

      - ақ түстi биялай;

      - қара түстi қысқа қонышты бәтеңке.

      - сарғыш түсті парадтық фуражка;

      - сарғыш түсті парадтық мундир және қара-көк түсті шалбар;

      - жеңі ұзын/қысқа ақ түстi жейде;

      - парадтық галстук;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - ақ түстi биялай;

      - қара түстi қысқа қонышты бәтеңке.

      2) қысқы (1-қосымша, 2, 5-суреттер)

      - сұр түстi қаракөлден тiгiлген папаха;

      - сұр түстi қаракөл жағасы бар парадтық пальто;

      - қара-көк түсті парадтық мундир және қара-көк түсті шалбар;

      - жеңі ұзын ақ түстi жейде;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - парадтық галстук;

      - парадтық белдiк;

      - алтын түсті аксельбант;

      - ақ түстi биялай;

      - ақ түсті кашне;

      - қара түсті жылы бәтеңке.

      - сұр түстi қаракөлден тiгiлген папаха;

      - сұр түстi қаракөл жағасы бар парадтық пальто (белдіксіз);

      - сарғыш түсті парадтық мундир және қара-көк түсті шалбар;

      - жеңі ұзын ақ түстi жейде;

      - парадтық галстук;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - ақ түстi биялай;

      - ақ түсті кашне;

      - қара түсті жылы бәтеңке.

      14. Күнделікті киім нысаны:

      1) жазғы (1-қосымша, 6, 7, 8-суреттер)

      - күнделікті фуражка;

      - күнделікті китель және шалбар;

      - жеңі ұзын/қысқа күнделікті жейде;

      - күнделікті галстук;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - қара түстi қысқа қонышты бәтеңке.

      - күнделікті фуражка/жазғы кепи (бейсболка);

      - ұзын жеңді/қысқа жеңді күнделікті костюм;

      - күнделікті футболка;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - қара түстi қысқа қонышты бәтеңке.

      2) маусымдық (1-қосымша, 9-сурет)

      - күнделікті фуражка;

      - маусымдық плащ;

      - күнделікті китель және шалбар;

      - жеңі ұзын күнделікті жейде;

      - күнделікті галстук;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - қара түстi биялай;

      - қара түстi қысқа қонышты бәтеңке.

      3) қысқы (1-қосымша, 10, 11, 12-суреттер)

      - сұр түстi қаракөлден тiгiлген құлақшын;

      - сұр түсті қаракөл жағасы бар жылы күрте/сұр түсті қаракөл жағасы бар қара түсті былғары пальто;

      - күнделікті шалбарымен китель немесе пуловер шалбарымен;

      - жеңі ұзын күнделікті жейде;

      - күнделікті галстук;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - қара түстi кашне;

      - қара түстi биялай;

      - қара түсті жылы бәтеңке.

      15. Арнайы киім нысаны:

      1) жазғы (1-қосымша, 13-сурет)

      - камуфляж түсті кепи;

      - бүркеніш түсті жазғы костюм;

      - ұзын қонышты бәтеңке.

      2) қысқы (1-қосымша, 14,15-суреттер)

      - сұр түстi қаракөлден тiгiлген құлақшын;

      - каракөл жағасы бар бүркеніш түсті қысқы костюм;

      - бүркеніш түсті пуловер;

      - ұзын қонышты жылы бәтеңке.

2-параграф. ІІО қызметкерлерінің парадтық киім нысаны

      16. Парадтық киім нысаны:

      1) жазғы

      Жоғары басшы құрамы және оқу орындарының курсанттарын қоспағанда, барлық қызметтер үшін (1-қосымша, 16, 17-суреттер):

      Ерлер:

      - парадтық фуражка;

      - парадтық мундир;

      - жеңі ұзын ақ түстi жейде;

      - парадтық галстук;

      - шалбар;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - парадтық белдiк;

      - алтын түсті аксельбант;

      - ақ түстi биялай;

      - қара түстi қысқа қонышты бәтеңке.

      Әйелдер:

      - парадтық фуражка;

      - парадтық мундир;

      - жеңі ұзын ақ түстi блузка;

      - парадтық галстук;

      - белдемше;

      - парадтық белдiк;

      - алтын түсті аксельбант;

      - ақ түстi биялай;

      - қара түстi туфли.

      Басқарма аппараттарының қызметкерлері үшін (1-қосымша, 18-сурет):

      Ерлер:

      - парадтық фуражка;

      - жеңі қысқа ақ түстi жейде;

      - шалбар;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - қара түстi қысқа қонышты бәтеңке.

      Әйелдер:

      - парадтық фуражка;

      - жеңі қысқа ақ түстi блузка;

      - белдемше;

      - қара түстi туфли.

3-параграф. ІІО басқармалары аппараттарының ер қызметкерлері

      17. Полиция басқармалары аппараттарының (бұдан әрі – ПБА) ер қызметкерлеріне Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің (бұдан әрі-Қазақстан Республикасы ІІМ) орталық аппаратының, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және республика астанасының, көліктегі полиция департаменттерінің, қалалық, аудандық, қалалардағы аудандық, кенттік, желілік полиция органдарының басқарма аппараттарының, Қазақстан Республикасы ІІМ білім беру ұйымдарының тұрақты аттестатталған құрамы, Қазақстан Республикасы Үкіметі Аппаратының "Қазақстан Республикасының Мемлекеттік фельдъегерлік қызметі" республикалық мемлекеттік мекемесінің, Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі мемлекеттік мекемелері басқармалары аппараттарының қатардағы және басшы құрамы, кезекші бөлімдердің, көші-қон және кәмелетке толмағандардың істері жөніндегі инспекторлар, саптық бөліністердің командалық құрамы (полк, батальон командирлері мен олардың орынбасарлары), ішкі істер органдарының қылмыстық-атқару жүйесі (бұдан әрі – ҚАЖ) басқармалары аппараттарының, Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Қылмыстық-атқару жүйесі комитеті орталық аппаратының (бұдан әрі – ҚАЖК), облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және республика астанасының қылмыстық-атқару жүйесі департаменттері (бұдан әрі – ҚАЖД) басқармалары аппараттарының қызметкерлері жатады.

      18. Күнделікті киім нысаны:

      1) жазғы (1-қосымша, 19, 20, 21, 22, 23-суреттер)

      - күнделікті фуражка;

      - күнделікті китель және шалбар;

      - жеңі ұзын күнделікті жейде;

      - күнделікті галстук;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - қара түстi қысқа қонышты бәтеңке.

      - күнделікті фуражка / жазғы кепи (бейсболка);

      - қысқа жеңді / ұзын жеңді күнделікті костюм;

      - күнделікті футболка;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - қара түстi қысқа қонышты бәтеңке.

      2) маусымдық (1-қосымша, 25, 26, 27-суреттер)

      - күнделікті фуражка / маусымдық кепи (бейсболка);

      - маусымдық күрте (полковниктерге арналған маусымдық плащ);

      - ұзын жеңді күнделікті костюм;

      - күнделікті футболка;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - қара түстi қысқа қонышты бәтеңке.

      3) қысқы (1-қосымша, 28, 29-суреттер)

      - жылы құлақшын;

      - жылы күрте;

      - ұзын жеңді күнделікті костюм/пуловер;

      - күнделікті футболка;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - қара түстi биялай;

      - қара түстi жылы бәтеңке.

4-параграф. ІІО басқармалары аппараттарының әйел қызметкерлері

      19. ПБА әйел қызметкерлеріне Қазақстан Республикасы ІІМ орталық аппаратының, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және республика астанасының, көліктегі полиция департаменттерінің, қалалық, аудандық, қалалардағы аудандық, кенттік, желілік полиция органдары басқармалары аппараттарының қызметкерлері, Қазақстан Республикасы ІІМ білім беру ұйымдарының тұрақты аттестатталған полиция құрамы, Қазақстан Республикасы Үкіметі Аппаратының "Қазақстан Республикасының Мемлекеттік фельдъегерлік қызметі" республикалық мемлекеттік мекемесінің, Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі мемлекеттік мекемелері басқармалары аппараттарының қатардағы және басшы құрамы, кезекші бөлімдердің, көші-қон және кәмелетке толмағандардың істері жөніндегі инспекторлар, қатардағы бөліністердің командалық құрамы (полк, батальон командирлері және олардың орынбасарлары) ішкі істер органдарының ҚАЖ басқармалары аппараттарының (ҚАЖК орталық аппаратының, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және республика астанасының ҚАЖД басқармалары аппараттарының) қызметкерлері жатады.

      20. Күнделікті киім нысаны:

      1) жазғы (1-қосымша, 19, 20, 21, 22, 23, 24-суреттер)

      - күнделікті фуражка;

      - күнделікті китель және белдемше;

      - жеңі ұзын күнделікті блузка;

      - күнделікті галстук;

      - қара түстi туфли.

      - күнделікті фуражка/жазғы кепи (бейсболка);

      - қысқа жеңді/ұзын жеңді күнделікті костюм;

      - күнделікті футболка;

      - қара түстi туфли.

      - жазғы кепи (бейсболка);

      - нысанды көйлек;

      - қара түстi туфли.

      2) маусымдық (1-қосымша, 25, 26, 27-суреттер)

      - күнделікті фуражка/маусымдық кепи (бейсболка);

      - маусымдық күрте (полковниктерге арналған маусымдық плащ);

      - ұзын жеңді күнделікті костюм;

      - күнделікті футболка;

      - қара түстi туфли.

      3) қысқы (1-қосымша, 28, 29-суреттер)

      - жылы құлақшын;

      - жылы күрте;

      - ұзын жеңді күнделікті костюм

      - пуловер;

      - күнделікті футболка;

      - қара түстi биялай;

      - қара түсті жылы қысқа қонышты етік.

5-параграф. ІІО патрульдік полиция қызметкерлері

      21. Көліктегі полиция департаментінің патрульдік полиция қызметкерлерін қоспағанда, Патрульдік полиция қызметкерлерінің, соның ішінде туристік полиция қызметкерлерінің (бұдан әрі – ПП) нысанды киімі.

      22. Күнделікті киім нысаны:

      1) жазғы (1-қосымша, 30, 31-суреттер)

      - жазғы кепи (бейсболка);

      - сигналдық кеудеше;

      - қызмет өткеруге арналған арналған ұзын жеңді/қысқа жеңді костюм;

      - күнделікті футболка;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - қызмет өткеруге арналған жазғы қысқа қонышты бәтеңке.

      2) маусымдық (1-қосымша, 32-сурет)

      - маусымдық кепи (бейсболка);

      - сигналдық кеудеше;

      - қызмет өткеруге арналған арналған ұзын жеңді костюм;

      - қызмет өткеруге арналған маусымдық костюм;

      - күнделікті футболка;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - қызмет өткеруге арналған маусымдық бәтеңке.

      3) қысқы (1-қосымша, 33, 34-суреттер)

      - жылы құлақшын;

      - сигналдық кеудеше;

      - қызмет өткеруге арналған жылы костюм;

      - қызмет өткеруге арналған арналған ұзын жеңді костюм;

      - қызмет өткеруге арналған пуловер;

      - күнделікті футболка;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - қара түсті биялай;

      - қызмет өткеруге арналған жылы бәтеңке.

      Жаңбырлы ауа райында нысанды киімнің үстіне арнайы желбей-костюм киіледі (1-қосымша, 35-сурет).

6-параграф. ІІО учаскелік полиция инспекторлары

      23. Учаскелік полиция инспекторларының (бұдан әрі – УПИ) және олардың көмекшілерінің нысанды киімі.

      24. Күнделікті киім нысаны:

      1) жазғы (1-қосымша, 36, 37-суреттер)

      - жазғы кепи (бейсболка);

      - қызмет өткеруге арналған арналған ұзын жеңді/қысқа жеңді костюм;

      - күнделікті футболка;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - қызмет өткеруге арналған жазғы қысқа қонышты бәтеңке.

      2) маусымдық (1-қосымша, 38-сурет)

      - маусымдық кепи (бейсболка);

      - қызмет өткеруге арналған арналған ұзын жеңді костюм;

      - қызмет өткеруге арналған маусымдық костюм;

      - күнделікті футболка;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - қызмет өткеруге арналған маусымдық бәтеңке.

      3) қысқы (1-қосымша, 39-сурет).

      - жылы құлақшын;

      - қызмет өткеруге арналған жылы костюм;

      - қызмет өткеруге арналған ұзын жеңді костюм;

      - қызмет өткеруге арналған пуловер;

      - күнделікті футболка;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - қара түсті биялай;

      - қызмет өткеруге арналған жылы бәтеңке.

7-параграф. ІІО сыртқы қызметі

      25. ІІО сыртқы қызметтерінің (бұдан әрі – СҚ) қызметкерлеріне көліктегі полиция департаментінің патрульдік полиция қызметкерлері, метрополитендегі, мамандандырылған күзет қызметтерінің, кинологиялық және табиғатты қорғау қызметтерінің, арнайы мекемелердің уақытша ұстау изоляторларының, арнайы қабылдау орындарының, қабылдау-тарату орындарының, айдауылдау, ішкі істер органдарының ғимараттарын күзету жөніндегі қызметтердің қызметкерлері, ҚАЖ қызметкерлері, ҚАЖ мекемелерінің режимдік объектілерін күзету жөніндегі сыртқы қызметті атқаратын (ҚАЖ республикалық мемлекеттік мекеме) қызметкерлері жатады.

      26. Күнделікті киім нысаны:

      1) жазғы (1-қосымша, 40-сурет).

      - жазғы кепи (бейсболка);

      - қызмет өткеруге арналған арналған ұзын жеңді/қысқа жеңді костюм;

      - күнделікті футболка;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - қызмет өткеруге арналған жазғы қысқа қонышты бәтеңке.

      2) маусымдық (1-қосымша, 41-сурет)

      - маусымдық кепи (бейсболка);

      - қызмет өткеруге арналған арналған ұзын жеңді костюм;

      - қызмет өткеруге арналған маусымдық костюм;

      - күнделікті футболка;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - қызмет өткеруге арналған маусымдық бәтеңке.

      3) қысқы (1-қосымша, 42-суреттер)

      - жылы құлақшын;

      - қызмет өткеруге арналған жылы костюм;

      - қызмет өткеруге арналған арналған ұзын жеңді костюм;

      - қызмет өткеруге арналған пуловер;

      - күнделікті футболка;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - қара түсті биялай;

      - қызмет өткеруге арналған жылы бәтеңке.

8-параграф. ІІО полицей-жүргізушілері

      27. ІІО полицей-жүргізушілеріне жүргізушінің функцияларын тікелей атқаратын қызметкерлер жатады.

      Қызмет бағыты бойынша функцияларды орындайтын полицей-жүргізушілер (патрульдік полиция, сыртқы қызмет) осы бөліністің заттай нормаларына сәйкес киінеді.

      28. Күнделікті киім нысаны:

      1) жазғы (1-қосымша, 21, 22-суреттер)

      - жазғы кепи (бейсболка);

      - қызмет өткеруге арналған арналған ұзын жеңді/қысқа жеңді костюм;

      - күнделікті футболка;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - қара түстi қысқа қонышты бәтеңке.

      2) маусымдық (1-қосымша, 26-сурет).

      - маусымдық кепи (бейсболка);

      - маусымдық күрте;

      - ұзын жеңді күнделікті костюм;

      - күнделікті футболка;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - қара түстi қысқа қонышты бәтеңке.

      3) қысқы (1-қосымша, 28-сурет).

      - жылы құлақшын;

      - жылы күрте;

      - ұзын жеңді күнделікті костюм/пуловер;

      - күнделікті футболка;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - қара түстi биялай;

      - қара түстi жылы бәтеңке.

9-параграф. ІІМ білім беру ұйымдарының курсанттары

      29. Парадтық және күнделікті киім нысаны:

      1) жазғы (1-қосымша, 17, 19, 20, 21, 22-суреттер)

      - күнделікті фуражка;

      - күнделіктi шалбармен (белдемшемен) китель;

      - ақ түсті немесе күнделікті жеңі ұзын жейде (блузка);

      - шалбар (белдемше);

      - күнделікті галстук;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - қара түстi (туфли) қысқа қонышты бәтеңке.

      - күнделікті фуражка/ жазғы кепи (бейсболка);

      - жеңі ұзын/қысқа күнделікті костюм;

      - күнделікті футболка;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - қара түстi (туфли) қысқа қонышты бәтеңке.

      2) маусымдық (1-қосымша, 26, 27-суреттер).

      - маусымдық кепи (бейсболка);

      - маусымдық күрте;

      - ұзын жеңді күнделікті костюм;

      - күнделікті футболка;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - қара түстi (туфли) қысқа қонышты бәтеңке.

      3) қысқы (1-қосымша, 28, 29-суреттер).

      - жылы құлақшын;

      - жылы күрте;

      - ұзын жеңді күнделікті костюм/пуловер;

      - күнделікті футболка;

      - қара түстi шалбарға тағатын белбеу;

      - қара түстi биялай;

      - қара түстi жылы (қысқа қонышты етік) бәтеңке.

10-параграф. Арнайы киім нысаны

      30. Арнайы киім нысаны жоғары басшы құрамды қоспағанда, ІІО-ның барлық қызметкерлеріне қолданылады.

      1) жазғы (1-қосымша, 43-сурет)

      - бүркеніш түсті жазғы костюм;

      - ұзын қонышты бәтеңке.

      2) қысқы (1-қосымша, 44-сурет)

      - бүркеніш түсті қысқы костюм;

      - ұзын қонышты жылы бәтеңке.

3-тарау. ІІО қызметкерлерінің нысанды киімінің айырым белгілері

1-параграф. Погондардың сипаттамасы

      31. Жоғары басшы құрамға арналған погондар:

      1) мақсаты бойынша – парадтық, күнделікті және арнайы киім нысаны үшін;

      2) конструкциясы бойынша – қатты және жұмсақ;

      3) бекіту тәсілі бойынша – жапсырмалы, алмалы-салмалы және муфталарда болып бөлінеді.

      32. Погондардың өлшемдері:

      1) жапсырмалы және алмалы-салмалы – ұзындығы 13 см, ені 5 см;

      2) муфталарда – жоғарғы шеті бойынша ені 5 см, төменгі жоғарғы шеті бойынша – 5,5 см, генерал-майор және генерал-лейтенант үшін погондардың ұзындығы – 10 см, генерал-полковник үшін – 11 см.

      33. Погонның жиегінде ұлттық ою-өрнек суреттері көзделген. Суреттердің түрлері, фондық реңк және погондардың сәндік элементтері погондардың мақсаты мен конструкциясына байланысты. Қатты погондарда диаметрі 14 мм нысанды түймелер, погонның жоғарғы шетінен түйменің ортасына дейін 15 мм қашықтықта орналастырылады.

      34. Погондардың түрлері:

      1) күнделікті жейдеге қатты, алмалы-салмалы (1-қосымша, 45-сурет);

      2) ақ түсті жейдеге қатты, алмалы-салмалы (1-қосымша, 46-сурет);

      3) күнделікті қатты, алмалы-салмалы (1-қосымша, 47-сурет);

      4) күнделікті қатты, жапсырмалы (1-қосымша, 48-сурет);

      5) қара-көк түсті мундирге, пальтоға арналған парадтық қатты, жапсырмалы (1-қосымша, 49-сурет);

      6) сарғыш түсті мундирге арналған парадтық қатты, жапсырмалы (1-қосымша, 50-сурет);

      7) күнделікті погон-муфталар, жұмсақ (1-қосымша, 51-сурет);

      8) арнайы погон-муфталар, жұмсақ (1-қосымша, 52-сурет).

      35. Погондардың төменгі бөлігінде алтын жалатылған мишура мен жібекпен кестеленген, қызыл жіппен жиектелген алтын түсті қалықтаған қыран орналастырылады. Қыранның басының бейнесі нысанды киімнің алдыңғы жағына бағытталған. Погондардың төменгі жиегінен қыранның төменгі жиегіне дейінгі қашықтық 8 мм. Погондар жиегінің периметрі бойынша алтын түсті жиек, погондардың жиегі бойынша қызыл түсті жиектерінің ені – 2 мм болып көзделген.

      36. Погондар жиегінің периметрі бойынша жапсырмалы погондар алтын жалатылған канительден жасалған жиекпен орындалады. Погонның жиектерінің түстері:

      парадтық киім нысаны үшін –қара-көк түсті мундир, сұр түсті қаракөл жағасы бар парадтық пальто үшін - алтын және сарғыш түсті мундир үшін – сарғыш.

      - қара көк түсті – күнделікті киім нысаны үшін.

      37. Артқы жағындағы алмалы-салмалы погондар погондарды бекітуге арналған белдікпен және ілгішпен жабдықталған. Алтын жалатылған канительден жасалған жиек погонның жиегінің периметрі бойынша тек күнделікті алмалы-салмалы погондарда ғана қарастырылған. Погон жиектерінің түстері:

      - қара көк түсті – күнделікті киім нысаны үшін және ақшыл-сұр түсті жейдеге;

      - ақ түсті – ақ түсті жейдеге.

      38. Погон-муфталар матадан жасалады және тиісінше қара көк және бүркеніш түсті пуловер мен арнайы киім нысаны үшін қарастырылады. Қара көк түсті погондарда погондардың шетінде қызыл түсті жиек, бүркеніш түсті погондарда – қорғаныш түсті жиек қарастырылған, жиектердің ені – 2 мм.

      39. ІІО қызметкерлері үшін погондар (жоғары басшы құрамды қоспағанда):

      1) мақсаты бойынша – парадтық, күнделікті және арнайы киім нысаны үшін;

      2) конструкциясы бойынша – қатты және жұмсақ;

      3) бекіту тәсілі бойынша – жапсырмалы және муфталар болып бөлінеді.

      40. Погондардың өлшемдері:

      1) жапсырмалы – ұзындығы 13 см, ені 5 см;

      2) муфталарда – ені 5 см, ұзындығы – 10 см.

      41. Погондардың жиегінде ұлттық ою-өрнек элементтері мен жиектер қарастырылған. Погондардың фондық реңкі мен сәндік элементтері погондардың мақсаты мен конструкциясына байланысты болады. Қатты погондардың жоғарғы бөлігінде погонның жоғарғы шетінен эмблеманың ортасына дейінгі 23 мм қашықтықта ІІМ эмблемасы орналастырылады.

      42. Погондардың түрлері:

      1) парадтық қатты, жапсырмалы (1-қосымша, 53, 54 -суреттер);

      2) парадтық погон-муфталары, жұмсақ (1-қосымша, 55, 56, 57-суреттер);

      3) күнделікті қатты, жапсырмалы (1-қосымша, 58, 59, 60-суреттер);

      4) күнделікті погон-муфталар, жұмсақ (1-қосымша, 61, 62, 63-суреттер);

      5) арнайы погон-муфталар, жұмсақ (1-қосымша, 64, 65, 66-суреттер).

      43. Погонның периметрі бойынша қатты погондарда шетінен 1,5 мм қашықтықта ені 3 мм (парадтық погондарда – алтын түстес, күнделікті погондарда – күміс түстес) жиек жасалады. Погондарда ені 4 мм бойлық жолақтар, сондай-ақ ұзындығы 30 мм көлденең жолақтар орналастырылады. Көгілдір түсті қатпарланған жолақтар.

      44. Парадтық және күнделікті қатты, жапсырмалы погондар тиісінше парадтық мундирлермен және күнделікті кительдермен киіледі. Бекіту әдісі – тігіспен.

      45. Парадтық погон-муфталар ұзын және қысқа жеңді ақ түсті жейделермен ғана киіледі.

      46. Күнделікті погон-муфталар арнайы погон-муфталар киілетін мундирлерді, кительдерді және бүркеніш костюмдерді қоспағанда, нысанды киім заттарымен киіледі.

2-параграф. Жең және кеуде жапсырмалары үлгілерінің сипаттамасы

      47. Ішкі істер министрінің жең белгісінің диаметрі 82 мм шеңбер нысанындағы тығыз негіздегі матадан тігілген шеврон болып табылады. Ортаңғы бөлігінде диаметрі 48 мм шеңбер, оның ішінде диаметрі 36,5 мм Қазақстан Республикасы ІІМ эмблемасы орналасқан. Ішкі шеңбердің жоғары жағында "QAZAQSTAN RESPYBLIKASY", төменгі жағында "ISHKI ISTER MINISTRI" деген жазу бар. Шеврондар оң жақтағы жеңге иық тігісінен 8 см қашықтықта тігіледі.

      - күнделікті үшін – алабы қара көк түсті (1-қосымша, 88- сурет);

      - парадтық үшін – қара-көк түсті мундир, сұр түсті қаракөл жағасы бар парадтық пальто үшін алабы алтын түсті (1-қосымша, 89-сурет) немесе – сарғыш түсті мундир үшін алабы сарғыш түсті (1-қосымша, 90-сурет);

      - арнайы – жиегі бүркеніш түсті (1-қосымша, 91-сурет).

      48. Жоғары басшы құрамның жең белгілері бүркеніш түсті плащ-жамылғыны қоспағанда, сыртқы киіміне тігілетін, көлемі 80х95 мм қалқан нысанындағы матадан тігілген шеврон болып табылады. Шеврондар сол жақтағы жеңге иық тігісінен 8 см қашықтықта тігіледі.

      49. Шеврондар жиегінің жоғары бөлігінде "QAZAQSTAN" деген жазу бар, әріптердің мөлшері 5х7 мм, төменгі бөлігінде – "ІІМ" деген жазу бар, әріптердің мөлшері 10х8 мм. Шеврондарда парадтық және күнделікті киім нысандары үшін әріптердің түсі алтын түстес, арнайы киім нысаны үшін – қара түсті.

      50. Жоғары басшы құрамның шеврондары тиесілігі бойынша мынадай киім нысанына бөлінеді:

      - күнделікті – жиегі қара көк түсті (1-қосымша, 92-сурет);

      - парадтық – қара-көк түсті мундир, сұр түсті қаракөл жағасы бар парадтық пальто үшін алабы алтын түсті (1-қосымша, 93-сурет) немесе сарғыш түсті мундир үшін алабы сарғыш түсті (1-қосымша, 94-сурет);

      - арнайы – жиегі бүркеніш түсті (1-қосымша, 95-сурет).

      51. Парадтық және күнделікті киім нысанына арналған шеврондардың сыртқы жиегінде қызыл түсті жиек, ішкі периметрі бойынша ені 2 мм алтын жалатылған канительден жасалған жиек болады. Шеврондардың жиек шетінде алтын түстес айшықты бидай масағы бейнеленеді. Шевронның ортасында шеңбер нысанында диаметрі 4 см, көгілдір түсті фондағы және алтын жалатылған канительден жасалған, ені 2 мм алтын түсті Қазақстан Республикасының елтаңбасы орналастырылады.

      52. Арнайы киім нысанына арналған шевронның сыртқы жиегінде қорғаныш түсті жиек, ішкі периметрі бойынша ені 2 мм қара түсті жиек болады. Шевронның жиек шетінде қорғаныш түсті айшықты бидай масағы бейнеленеді. Шевронның ортасында шеңбер нысанында диаметрі 4 см, қорғаныш түсті фондағы қара түсті және ені 2 мм қара түсті қоршауы бар Қазақстан Республикасының елтаңбасы орналастырылады.

      53. Нысанды киімдегі төсбелгілер арнайы киім нысаны кезінде ғана көзделген. Оң қалтаның үстіне "QAZAQSTAN" жапсырмасы, сол жақ қалтаның үстіне – POLISIA жапсырмасы бекітіледі. Матадан тігілген жапсырмалар қорғаныш түсті, ені – 3,5 см және ұзындығы – 13 см. Әріптердің (сандардың) түсі – қара, биіктігі – 17 мм. Күртелердің қалталарының үстіне орнатылған "вилькро" лентасына жапсырмалар бекітіледі.

      54. ІІО қызметкерлерінің негізгі жең белгісі (жоғары басшы құрамды қоспағанда) арнайы желбей костюмді және желбей күртені қоспағанда, сыртқы киіміне тігілетін көлемі 75х90 мм қалқан нысанындағы матадан тігілген шеврон. Шеврондар сол жақ жеңге иық тігісінен 8 см қашықтықта тігіледі.

      55. ІІО қызметкерлерінің шеврондары (жоғары басшы құрамды қоспағанда) киім нысанына тиесілігі бойынша күнделікті (1-қосымша, 96-сурет), парадтық мундирге (1-қосымша, 97-сурет), парадтық ақ түсті жейдеге (1-қосымша, 98-сурет) және арнайы (1-қосымша, 99-сурет) киім нысанына арналған шеврондарға бөлінеді.

      56. Шеврондар жиегінің жоғарғы бөлігінде әріптердің өлшемі 5х7 мм (ені мен биіктігі) "QAZAQSTAN" жазуы, Қазақстан Республикасы ІІМ эмблемасының астында шеңберге симметриялы түрде әріптердің өлшемі 4х5 мм (ені мен биіктігі) "ІSHKI ISTER MINISTRLIGI" жазуы жазылады. Шеврондардың сыртқы жиегінде ені 3мм көгілдір түсті жиек жасалады.

      57. Күнделікті және парадтық шеврондардың орта бөлігінде диаметрі 52 мм шеңбер орналасқан, шеңбердің сыртқы жиегінде ені 2 мм күміс түсті жиек, ішкі жиегі бойынша ені 2 мм қанық көгілдір түсті жиек жасалған. Шеңбердің ортасында диаметрі 40 мм алтын түсті Қазақстан Республикасы ІІМ эмблемасы орналасқан.

      58. Арнайы шеврондарда диаметрі 52 мм сондай шеңбер орналасқан, шеңбердің сыртқы жиегі ені 2 мм қорғаныш түспен, ішкі жиегі бойынша ені 2 мм қара жасыл түспен айналдыра оралған. Шеңбердің ортасында диаметрі 40 мм қорғаныш түсті Қазақстан Республикасы ІІМ эмблемасы орналасқан.

      59. Парадтық киім нысаны үшін және ақ түсті жейдеге арналған шеврондарда әріптердің түсі алтын түсті, күнделікті киім нысаны үшін – күміс және арнайы киім нысаны үшін – қорғаныш түсті болады.

      60. Парадтық және күнделікті киім нысанына арналған шевронның жиегі қара-көк матадан, ақ түсті жейдеге – ақ түсті, сондай-ақ арнайы киім нысанына – бүркеніш түсті матадан орындалады.

      61. Қылмыстық-атқару жүйесі қызметкерлерінің жең белгілері диаметрі 81 мм матадан тігілген шеврон болып табылады (1-қосымша, 100-сурет). Шевронның қара көк түсті жиегі ортасында диаметрі 60 мм алтын түстес шеңбер орналасқан, оның ішінде үш найзасы бар дөңгелек қалқан бейнеленген, оның астында қалықтаған бүркіт алтын түсте бейнеленген. Шеврондар жиегінің жоғарғы бөлігінде "QAZAQSTAN" жазуы бар, латын әріптердің өлшемі 5х7 мм (ені мен биіктігі), алтын шеңбердің астында шеңберге симметриялы "QYLMYSTYQ-ATQARY JUIESІ" жазуы бар, латын әріптердің өлшемі 4х5 мм (ені мен биіктігі) түсі – күміс. Шевронның жиегі көгілдір түсті, ені 3 мм.

      Шеврон оң жақ жеңге иық тігісінен 8 см қашықтықта тігіледі.

      62. Жергілікті полиция қызметінің қызметкерлері үшін көзделген ІІО қызметкерлері үшін (жоғары басшы құрамды қоспағанда) өңірлік жең белгісі диаметрі 81 мм матадан тігілген шеврон болып табылады (1-қосымша, 101-сурет). Шеврондардың қара көк түсті жиегі ортасында диаметрі 60 мм алтын түсті шеңбер орналасқан, оның ішінде негізгі нысандағы түстер палитрасында жасалған қалалардың елтаңбалары бейнеленген. Шеңбердің айналасына биіктігі 5-6 мм жазулар латын әріпінің бас әріптерімен жазылады, түсі – күміс. Екі жағындағы жазулар ұлттық ою-өрнекпен бөлінген. Шевронның жиегі көгілдір түсті, ені 3 мм.

      63. Нысанды киімдегі төсбелгілер патрульдік полиция қызметкерлерінде, учаскелік полиция инспекторларында және ІІО сыртқы қызметінде көзделген. Диаметрі 90 мм сия көк түсті шеңбер түріндегі тоқыма жапсырмалар түріндегі төсбелгілер орналасқан. Тоқыма жапсырмаларының ортасында осы қызметтердің эмблемаларының бейнелері орналасқан. Жапсырмалар оң жақ сөренің кеуде деңгейінде сол жақ сөреде орналасқан алмалы-салмалы "POLISIA" жазуының ортасына симметриялы орналастырылады (1-қосымша, 102-сурет).

3-параграф. Нысанды киім заттарындағы айырым белгілері үлгілерінің сипаттамасы

      64. Жоғары басшы құрамның нысанды киім заттарында мынадай айырым белгілері көзделген.

      65. Фуражкаларда:

      1) Парадтық фуражканың төбесіндегі жапсырманың диаметрі 5 см шеңбер түрінде Қазақстан Республикасының елтаңбасы бейнеленген алтын түстес канительмен көмкерілген жапсырмасы матадан тігілген. Фондағы реңі көгілдір түсті. Төбесінің алдыңғы жағының жоғарғы бөлігіне ортасында бекітіледі (1-қосымша, 103-сурет);

      2) кестеленген жиектегі кокарда – биіктігі 4 см және ені 3,5 см алтын түстес дөңес сопақша розетка түріндегі металл, тұтастай қалыпталған. Кокарданың ортасында қара көк фондағы алтын түстес ІІО эмблемасы бедерлі бейнеленген. Эмблема жиекпен айналдыра қоршалған. Кокарданың жиегінен шетіне дейін беті гофрленген және жылтыратылған. Эмблемадағы қалқан көгілдір эмальмен қапталған. Кокарданың айналасында екі жағынан симметриялы түрде кокардадан таралатын екі лавр бұтағының бейнесі алтын канительмен кестеленген. Кокарда алдыңғы жағына клямермен бекітіледі (1-қосымша, 104 –сурет);

      3) күнделікті фуражканың төбесіндегі кестеленген жапсырма – алтын түстес ІІО эмблемасы бейнеленген алтын канительмен көмкерілген, жапсырмасы матадан тігілген. Эмблема айналдыра оралған. Кокарданың айналасы кокардадан симметриялы екі жаққа тарайтын екі лавр бұтағының бейнесі алтын канительмен кестеленеді, сондай-ақ күнқағардың шеттері әрленіп орындалады (1-қосымша, 105-сурет);

      4) зерленген лента – ені 15 мм алтын түстес. Шеңбердің алдыңғы жағының төменгі жақтағы бүйіріне 14 мм нысанды түймелерге ілмекпен бекітіледі (1-қосымша, 106-сурет).

      5) күнқағарға кесте тігу – күнқағардың алдыңғы жағы және шеттері металданған алтын канительмен тігілген. Күнқағардың алдыңғы жағының барлық ұзындығы шетінен ортасына қарай симметриялы бағытталған лавр бұтақтарының бейнесі кестеленеді, сондай-ақ күнқағардың шеттері әрленіп орындалады. Парадтық фуражкаға көзделген (1-қосымша, 107-сурет).

      66. Кепиге:

      1) алдыңғы қабырғадағы жапсырма – диаметрі 6 см ІІО эмблемасы бейнеленген шеңбер нысанындағы жапсырма матадан тігілген. Қорғаныш түсті бүркеніш кепидегі жапсырманың фондағы реңі және көмкермесі, алтын түстес металл және жібек жіптердің комбинациясына негізделген жазғы кепиде (бейсболкада) кестелеу әдісімен орындалған.

      Жапсырма кепидің алдыңғы қабырғасының ортасына бекітіледі (1-қосымша, 108-сурет);

      2) геометриялық сызықтардан кестелеп тігілген ені 15 мм лента кепидің алдыңғы қабырғасының төменгі бөлігіне тігіледі. Лентаның түсі қорғаныш және алтын түсті (1-қосымша, 109-сурет);

      3) күнқағарға кесте тігу – күнқағардың алдыңғы жағының барлық ұзындығы бойынша шетінен ортасына қарай симметриялы бағытталған лавр бұтақтарының бейнесін кестелеу. Кестенің түсі қорғаныш түсті (1-қосымша, 110-сурет).

      67 Жоғары басшы құрамның қысқы бас киімдерінде алтын түстес, биіктігі 4 см және ені 3,5 см дөңес сопақша розетка түрінде металл, тұтастай көмкерілген кокарда көзделген. Кокарданың ортасында қара көк фонда алтын түстес ІІО эмблемасы бедерлі бейнеленген. Эмблема жиекпен қоршалған. Кокарданың жиегінен шеттеріне дейін беті гофрленген, жылтыратылған. Эмблемадағы қалқан көгілдір эмальмен қапталған (1-қосымша, 111-сурет).

      68. Мундирлер мен китель жеңдерінің жағалары мен қаптамаларында алтын жалатылған канитель және мишурадан жасалған лавр бұтақтарының бейнесін кестелеу көзделеді, атап айтқанда:

      - (қара-көк түсті) парадтық мундирдің жағасында лавр бұтақтары, сондай-ақ қызыл түсті тігілген жиекке параллель жағада орналасқан, алтын жалатылған канительден кесте тігіледі (1-қосымша, 112-сурет);

      - (сарғыш түсті) парадтық мундирдің жағасында лавр бұтақтарының негіздері борттық бекіткішке бағытталған, сондай-ақ алтын жалатылған канительден тігілген қдызыл түсті жиекке параллель алтын жалатылған канитель кесте тігіледі (1-қосымша, 113-сурет);

      - күнделікті кительдің жағасында лавр бұтақтарының негіздері қайырмалардың шеттеріне бағытталған (1-қосымша, 114-сурет);

      - жеңдер қаптамаларындағы лавр бұтақтарының бейнесі парадтық мундирлерде алтын жалатылған канительден тігілген қаптамадағы қызыл түсті қаптамаға параллель орындалады (1-қосымша, 112, 113-суреттер).

      69. ІІО қызметкерлерінің (жоғары басшы құрамды қоспағанда) бас киімдерінде (фуражкалар, кепилер (бейсболкалар) және құлақшындарда) диаметрі 60 мм алтын түстес Қазақстан Республикасы ІІМ эмблемасы түріндегі кокарда көзделген. Жиектердің негізгі түсі – сия-көк. Кокарданың жиегі көгілдір түсті ені 3 мм (1-қосымша, 115-сурет).

      70. ІІО қызметкерлерінің (жоғары басшы құрамды қоспағанда) мундирлері мен кительдерінің жағаларына ілмектер орналастырылады. Ілмектер жоғарғы бөлігінде дөңгелектелген, биіктігі 50 мм үшбұрыш түрінде мата әдісімен дайындалады. Ілмектердің ортасында биіктігі 30 мм алтын түстес Қазақстан Республикасы ІІМ эмблемасы орналасқан. Ілмектердің жиегінің негізгі түсі – сия-көк. Ілмектердің жиегі көгілдір түсті, ені 3мм (1-қосымша, 116-сурет).

4-параграф. Нысанды киімдегі айырым белгілерінің сипаттамасы

      71. Парадтық белдікке арналған ілмек металл қорытпасынан жасалады және сопақша пішінге ие. Ілмектің өлшемдері биіктігі бойынша 50 мм, ені бойынша 43 мм. Ілмек және ондағы барлық нышандар – алтын түстес. Жоғары басшы құрам үшін ілмектің ортасында диаметрі 32 мм Қазақстан Республикасы Елтаңбасының, ІІО қызметкерлері үшін ІІО эмблемасының бедерлі бейнесі (1-қосымша, 117-сурет).

      72. Жоғары басшы құрамға арналған аксельбанттың екі ұштығы болады (1-қосымша, 118-сурет) және бір ұштығы ІІО қызметкерлеріне арналған (1-қосымша, 119-сурет) және алтын түстес жезден жасалған, пішіні конус тәрізді, біркелкі ұзартылған, жоғарғы бөлігінің қалыңдығы – 10 мм, төменгісі – 2 мм. Ұштығының ұзындығы 9 см, оның ұштығы мен баудың қосылуын жасыратын жылжымалы сақинаның ұзындығы 1,5 см. Бауды ұштықпен жалғау оларды ұштықтың ішіне бекіту жолымен жүзеге асырылады, баудың кіруі ұштықтың төменгі жағынан 8,5 см басталады.

      73. Жоғары басшы құрамның арнаулы атақтарында погондарда кестеленген жұлдыздар көзделген (1-қосымша, 120-сурет).

      74. Жоғары басшы құрамның жұлдыздарының көлемі диаметрі 22 мм құрайды. Жұлдыздың пішіні бес бұрышты, кестелердің түсі алтын, ал арнайы киім нысанындағы погондарда – қара. Кестелеп тігу алтын жалатылған жіппен орындалады және қызыл түсті жібек жіппен көмкеріледі, арнайы киім нысанындағы баспа погондарда кестелеп тігу ақ түсті жиегі бар қара түсте болады.

      75. Жоғары басшы құрамның погондарында жұлдыздар тиісінше берілген арнаулы атаққа сәйкес мынадай санда және тәртіппен:

      - генерал-майор – бір жұлдыз, погонның төменгі шетінен жұлдыздың ортасына дейін 55 мм қашықтықта;

      - генерал-лейтенант – екі жұлдыз, біріншісі жоғарыдан погонның төменгі шетінен жұлдыздың ортасына дейін 55 мм қашықтықта, жұлдыздардың ортасы арасындағы қашықтық 25 мм;

      - генерал-полковник – үш жұлдыз, біріншісі жоғарыдан – погонның төменгі шетінен жұлдыздың ортасына дейін 80 мм қашықтықта, жұлдыздардың ортасы арасындағы 25 мм қашықтықта орналастырылады.

      76. ІІО қызметкерлерінің погондарында (жоғары басшы құрамды қоспағанда) аға басшы құрам үшін диаметрі 18 мм және орта басшы құрам үшін диаметрі 14 мм баспа жұлдыздары жазылады. Қатардағы және кіші басшы құрамның погондарында биіктігі тар 7 мм және кең 10 мм жолақтар қолданылады.

      77. ІІО қызметкерлері мен курсанттардың погондарында жұлдыздар мен өзге де элементтер берілген арнаулы атаққа сәйкес орналастырылады (1-қосымша, 67-87-суреттер).

      78. Жұлдыздардың пішіні бес бұрышты, қолдану құрылымы үш өлшемді. Күнделікті погондардағы жұлдыздардың түсі – күміс, парадтық және ақ түсті жейдеде – алтын түстес, арнайы – қара.

      79. Нысанды түймелер екі өлшемде қарастырылған – диаметрі 14 және 24 мм (жоғары басшы құрам үшін). Металл, тұтастай қалыпталған, алтын түстес түймелер тостағаншадан, тұғырдан, құлақшадан тұрады. Жоғарғы бөлігі дөңес шығыңқы, Қазақстан Республикасы Елтаңбасының бейнесі бедерлі (1-қосымша, 121-сурет).

      80. ІІО қызметкерлерінің (жоғары басшы құрамды қоспағанда) нысанды түймелері: күнделікті нысанды киімде – күміс түсте, парадтық киімде – алтын түсте ұсынылған (1-қосымша, 122-сурет).

      81. Екі өлшемдегі күміс және алтын түсті нысанды түймелер – диаметрі 14 және 24 мм. Металл, тұтастай қалыпталған, алтын түсті түймелер тостағаншадан, тұғырдан, құлақшадан тұрады. Жоғарғы бөлігі шығыңқы, күн астында қалықтаған бүркіттің бедерлі бейнесі бар.

4-тарау. Нысанды киімді киіп жүру қағидасы

1-параграф. Нысанды киімді киіп жүру қағидасы

      82. Нысанды киімді киіп жүру қызметтік міндеттерін орындау кезінде міндетті болып табылады және осы бұйрықтың талаптарымен регламенттеледі.

      83. Саптық байқауларға, саптарға, қызметтік кеңестер мен жиналыстарға арналған киім нысанын осы іс-шараларды өткізуге жауапты лауазымды адамдар жариялайды.

      84. Жазғы немесе қысқы киім нысанына ауысуды, нысанды киімді киюдің көктемде басталуын және күзде тоқтатылуын ІІО басшысы белгілейді.

      85. Қызметкердің күнделікті қызмет өткеру кезіндегі киім нысанын ауа райы жағдайларына және киім нысанының белгіленген түрлеріне сәйкес ІІО басшысы анықтауы мүмкін.

      86. Қызметкер ІІО-ның басқа бөліністерінде уақытша болған кезде нысанды киім осы ІІО-да белгіленген киім нысаны бойынша киіледі.

      87. Қызметкерді басқа мемлекеттік органдар мен өкілдіктерге іссапарға жіберген кезде нысанды киім кию құқығы іссапарға жіберу туралы тиісті бұйрықпен регламенттеледі. ІІО қызметкерлерінің киім нысанын ол қызмет атқаратын ұйымның басшысы айқындайды.

      88. Бас киімдерді белгіленген киім нысандарына сәйкес:

      1) қара-көк түсті парадтық фуражка – қара-көк түсті парадтық мундирмен, маусымдық плащпен;

      2) сарғыш түсті парадтық фуражка – сарғыш түсті парадтық мундирмен және ашық сұр түсті парадтық фуражка - ашық сұр түсті мундирмен маусымдық плащпен және ақ түсті жейделермен (блузкалармен);

      3) күнделікті фуражка – китель мен күнделікті костюмдермен, маусымдық плащпен және күртемен, пуловермен және күнделікті жейделермен, нысанды көйлектермен;

      4) кепилер (бейсболкалар) – күнделікті костюмдермен және жейделермен, маусымдық плащтармен және күртелермен, сондай-ақ пуловермен және нысанды көйлектермен;

      5) бүркеніш түсті кепи – бүркеніш түсті костюмдермен;

      6) қаракөлден тігілген папаха – қаракөл жағасы бар парадтық пальтомен;

      7) қаракөлден тігілген құлақшын – былғары, қаракөл жағасы бар парадтық пальтомен және жылы күртешемен, сондай-ақ пуловермен.

      8) жылы құлақшын – жылы күртемен және костюмдермен, сондай-ақ пуловермен киюге рұқсат етіледі.

      89. Барлық бас киімдер еңкейтілмей тігінен киіледі және төменгі жиегі қастардың үстіне көлденең бекітілген бір-екі саусақ қашықтықта, ал фуражкалар мен кепилердің күнқағарлары қас деңгейінде болатындай етіп киіледі. Кокарданың ортасы кеңсіріктің үстінде болуы тиіс.

      90. ІІО әкімшілік ғимараты кешенінің аумағында, көлік құралдарында, нысанды киімді бас киімсіз киюге, сондай-ақ суық мезгілде құлақшынды парадтық мундирмен, пальтосыз, плащсыз және күртесіз күнделікті китель және костюммен киюге рұқсат етіледі.

      91. Сұр түсті қаракөл жағасы бар былғары пальтоны маусымдық уақытта жағасыз, сондай-ақ қысқы киім нысаны кезінде жылы күртенің орнына киюге рұқсат етіледі.

      92. Былғары пальто, жылы күрте және костюмдер ауа райына сәйкес астарынсыз киюге рұқсат етіледі.

      93. Маусымдық плащтар, маусымдық күртелер мен костюмдер маусымдық уақыттан басқа жазғы және қысқы уақытта тиісті ауа райы жағдайларында парадтық және күнделікті киім нысандарымен киюге рұқсат етіледі.

      94. Сыртқы қызметтердің қызметкерлеріне қызмет өткеру үшін жылы/маусымдық костюмнен бөлек нысанды шалбары бар костюмнің күртесін киюге рұқсат етіледі.

      95. Пуловерді күнделікті киім нысанын кию кезінде барлық маусымда ауа райы жағдайына сәйкес күнделікті киімнің орнына китель мен күртенің орнына киюге рұқсат етіледі. Пуловердің астына күнделікті ұзын жеңді жейделер мен галстук немесе футболкалар киіледі.

      96. ІІО және білім беру ұйымдары басшысының нұсқауы бойынша шалбары/белдемшесі бар күнделікті китель белгіленген ұзын жеңді ақ түсті жейдемен (блузка) киіледі.

      97. Жоғары басшы құрам мен басқарма аппараттарының қызметкерлері күнделікті ұзын жеңді костюмдерді күнделікті ұзын жеңді жейделермен (блузкалармен) және күнделікті галстуктармен не күнделікті фуражкамен не кепимен (бейсболкамен) күнделікті футболкалармен киеді.

      98. Жоғары басшы құрам мен басқарма аппараттарының қызметкерлері қысқа жеңді күнделікті костюмдерді күнделікті фуражкамен немесе кепимен (бейсболкамен) күнделікті футболкалармен киеді.

      99. Сыртқы қызмет қызметкерлері, учаскелік полиция инспекторлары және жүргізушілер ұзын және қысқа жеңді күнделікті костюмдерді күнделікті футболкамен, күнделікті фуражкамен (тек учаскелік полиция инспекторлары) не кепимен (бейсболкамен) киеді. Салтанатты іс-шаралар кезінде ақ түсті футболка киіледі.

      100. Қызметтік кабинетте келушілер болмаған кезде шалбары/белдемшесі бар костюмдердің күнделікті қысқа және ұзын жеңді футболкаларын киюге рұқсат етіледі.

      101. Көк-жасыл түсті поло-футболкасы жазғы уақытта УПИ (37-сурет), ПП (30-сурет) және СҚ (40-сурет) қызметін атқарған кезде киіледі. Ақ түсті поло-футболканы туристік полиция қызметкерлері басшылықтың нұсқауы бойынша іс-шараларды өткізу кезінде киеді.

      102. Ыстық ауа райында күнделікті футболкаларсыз қысқа жеңді костюмдерді киюге рұқсат етіледі.

      103. Жейделерді (блузкалар) сыртқы киімдерден бөлек:

      1) қысқа жеңді ақ түсті – жазғы парадтық киім нысаны кезінде парадтық фуражкамен және шалбармен/белдемшемен (жоғары басшы құрам -қара көк түсті шалбар), галстуксыз;

      2) ұзын жеңді ақ түсті – жазғы парадтық киім нысаны кезінде парадтық фуражкамен және шалбармен/белдемшемен (жоғары басшы құрам - қара көк түсті шалбар) парадтық галстукпен және қысқыштармен;

      3) қысқа жеңді күнделікті –жазғы күнделікті киім нысаны кезінде, күнделікті фуражкамен не кепимен (бейсболкамен) және шалбармен/белдемшемен, галстуксыз;

      4) ұзын жеңді күнделікті – күнделікті киім нысаны кезінде, күнделікті фуражкамен немесе кепимен (бейсболкамен) және шалбармен/белдемшемен галстукпен және қысқыштармен киюге рұқсат етіледі.

      104. Жейделер белгіленген үлгілер мен түстерде, таза, мұқият реттелген және үтіктелген, дұрыс таңдалған погондармен киіледі. Түсі өзгерген және үтіктелмеген жейделерді, майысқан және кір погондар тағылған жейделерді киюге, сондай-ақ жейденің артқы және алдыңғы қатпарларын тегістеуге жол берілмейді.

      105. Нысанды көйлек жазғы уақытта қажет болған жағдайда шарфпен киіледі.

      106. Сигналдық кеудешелерді қызмет атқару кезінде патрульдік полиция қызметкерлері негізгі киім жиынтығының үстінен киеді.

      107. Арнайы желбей костюм күрте мен шалбардан тұрады. Күрте екі жақты орындалған: бір жағы - қара көк түсті су жұқпайтын материалдан жасалып, жергілікті жерді патрульдеу кезінде киіледі, екінші жағы - жарық шағылыстыратын элементтері бар ашық сары (лимон) түсті материалдан жасалып, жол қозғалысын реттеу кезінде киіледі (35-сурет).

      108. Құрмет қарауыл ротасының құрамына кіретін қызметкерлерге арналған киім нысаны:

      жазғы: парадтық фуражка, алтын түстес аксельбанты бар парадтық мундир және етікке салатын шалбар, парадтық галстугі бар, ақ түсті жейде, парадтық белбеу, қара түсті шалбар белбеу, хром етік, ақ түсті биялай (1-қосымша, 123-сурет);

      маусымдық: парадтық фуражка, алтын түсті аксельбанты бар парадтық мундир және етікке салатын шалбар, парадтық галстугі бар ақ түсті жейде, маусымдық плащ, парадтық белбеу, қара түсті шалбар белбеу, хром етік, ақ түсті биялай (1-қосымша, 124-сурет);

      қысқы: қаракөл бөрігі, қаракөл жағалы шинель, алтын түстес аксельбанты бар парадтық мундир және етікке салатын шалбар, парадтық галстугі бар ақ түсті жейде, қара түсті шалбарға тағатын белбеу, ақ түсті биялай, парадтық белбеу, хром етік, ақ түсті кашне (125-сурет).

      Салтанатты рәсімдерді орындау кезінде салтанатты іс-шаралар мен ресми кездесулерде жалау ұстаушыға, ассистенттерге арналған салтанатты бау және жиынтықтағы кавалериялық шашка тағылады.

      109. Патрульдік полициямен бірге жүретін эскорт взводының қызметкерлері: салтанаттық рәсімдік фуражка немесе дулыға, парадтық погондары және алтын түстес аксельбанты бар жиынтықтағы мотоцикл костюмін, ұзын жеңді ақ түсті жейде, қара түсті галстук, ақ түсті биялай, парадтық белбеу, мотоцикл аяқ киімін киеді (1-қосымша, 126, 127-сурет)

      110. Бүркеніш костюмдер айырым белгілерімен:

      - қызметкерлер жиындар, оқу-жаттығулар өткізу кезеңінде, жедел жағдай шиеленіскен немесе дағдарыстық жағдайлар туындаған, сонымен қатар әскери жағдайға ауыстырылған кезде;

      - қызметін іздестіру, патрульдік, шабуылдау, айдауылдау-қарауылдау иттерімен өткеретін кинологиялық қызмет және тек қызмет атқарудың ерекше жағдайында (кір, ыс, химиялық қалдықтардың болуы) арнайы объектілерді, сондай-ақ әскери және арнайы жабдықтау базасының, сыртта күзету үшін мамандандырылған күзет қызметінің, қызметкерлері киеді;

      - басшылықтың нұсқауы бойынша білім беру процесін ескере отырып, оқу орындарының курсанттары киеді.

      111. Желбей-күртені жаңбырлы ауа райында ІІО барлық қызметкерлері киеді (жоғары басшы құрамнан басқа) (1-қосымша, 128-сурет).

      112. Нысанды киімді кигенде аяқ киім белгіленген үлгіде, дұрыс жағдайда және әрқашан таза күйінде киіледі. Биік қонышты бәтеңке ұқыпты баулануы тиіс. Үсті бүлінген немесе өкшесі тозған аяқ киімді киюге жол берілмейді.

      113. Нысанды аяқ киіммен қара түсті шұлықтар киіледі.

      114. Нысанды киімнің барлық заттарын тазалап, үтіктеу керек. Жапсырма қалтаның және ойық қалталардың клапандары сыртқа шығарылады. Нысанды киімді азаматтық киіммен араластыруға және нысанды киімнің белгіленбеген түрлерін киюге жол берілмейді.

      115. Ілмектердегі, түймелердегі және түймелердегі киімнің борттық бекіткіші барлық түймелерге (жазғы киім нысанын қоспағанда), толық ұзындықтағы сыдырмаға немесе қажет болған жағдайда жапсырмалы төс қалталарындағы клапандардың жоғарғы бөлігіне дейін түймеленеді.

      116. Шешілген бас киімдер құрсаманың артқы жағымен ілгішке не сөреге ұқыпты ілінеді, қолайлы жиһаздың үстіне қойылады не көлденеңінен сол қолына киіледі.

      117. Шешілген пальто мен күртелер киім ілгіштің ілгегіне мұқият ілінеді немесе бет жағын сыртқа қарай ұқыпты бүктеп, сол қолына киіледі.

      118. Нысанды киімді қызметтік үй-жайларда сақтауға тиісті сақтау жағдайларын жасайтын шкафтар (олар болған жағдайда) немесе киім ілетін орындар болған жағдайда рұқсат етіледі.

      119. Мыналарды:

      1) жазғы арнайы киім нысаны кезінде қара түсті биік қонышты бәтеңке орнына – қара түсті қысқа қонышты бәтеңкені немесе қара түсті спорттық аяқ киімді;

      2) қысқы арнайы киім нысаны кезінде қара түсті биік қонышты жылы бәтеңке орнына – қара түсті қысқа қонышты жылы етік;

      3) биік қонышты бәтеңкенің сыртына шығарылатын бүркеніш шалбарды киюге рұқсат етіледі, бұл ретте шалбардың төменгі жағы тартылады;

      4) жазда арнайы үлгідегі киімнің күртешесінің жеңдерін шынтақтың бүгілген деңгейіне дейін жинайды;

      5) ұқсас дизайндағы және белгіленген үлгідегі материалдары бар азаматтық аяқ киімді киюге рұқсат етіледі. Қызметтік кабинетте келушілер болмаған жағдайда қара түсті ыңғайлы аяқ киімді киюге рұқсат етіледі.

      120. Мыналарды:

      1) өзгертілген және (немесе) белгіленбеген үлгілердің нысанды киім заттарын, жарақтарын және айырым белгілерін;

      2) қызметтің ерекшелігі мен маусымдылығын ескере отырып, нысанды киімнің аралас заттарын (ІІО сыртта қызмет атқаратын, патрульдік полиция, учаскелік инспекторлар қызметкерлерінің киім нысаны бар басқарма аппараттары киім нысанын; жаңа үлгідегі киім нысаны бар ескі үлгідегі киім нысанын және киюдің басқа да ықтимал нұсқаларын), сондай-ақ азаматтық және арнайы киім нысанын;

      3) қызметтік міндеттерін атқару кезінде азаматтық киімді (нысанды киімнің орнына ақшалай өтемақы алуға құқық беретін қызмет Қазақстан Республикасы ішкі істер органдары бөліністерінің тізбесін қоспағанда);

      4) ашық түстердегі сөмкелерді ұстауға;

      5) плащтарды белдіксіз;

      6) нысанды көйлектің үстінен: кительді, мундирді, сондай-ақ күнделікті костюмнен жасалған күртені киюге;

      7) бүлінген, ластанған, түсі өзгерген және мыжылған, мойны созылған және түстері белгіленбеген нысанды киім заттарын киюге;

      8) бас киімсіз қызметкердің бөлініс аумағынан тыс жерлерде жүруіне;

      9) және ІІО-да үлесінде тұрмайтын адамдарға айырым белгiлерi және (немесе) нышаны бар киiм нысанын, сондай-ақ нысанды киiм мен арнаулы киiм-кешектi пайдалануға.

      10) және Ішкі істер министрлігінің келісімінсіз әртүрлі іс-шараларда азаматтық тұлғалардың айырым белгiлерiн және (немесе) нышаны бар киiмді, сондай-ақ ІІО нысанды киiм мен арнаулы киiм-кешектi пайдалануға тыйым салынады.

2-параграф. Жеке заттарды және басқа да айырым белгілерін нысанды киіммен кию қағидасы

      121. Кашне пальтоның және күртенің жағаларының астына ұқыпты салынып киіледі. Кашненің жоғарғы шеті жаға астарынан біркелкі 1-2 см шығып тұруы тиіс. Ақ түсті кашне қысқы парадтық киім нысаны үшін, қара түсті кашне – қысқы күнделікті киім нысаны үшін көзделген.

      122. Нысанды галстуктер ұзын жеңді жейделермен киюге арналған. Галстуктер әрқашан жаңа және таза болуы тиіс, түсі өзгерген және кірленген галстуктерді киюге рұқсат етілмейді. Күнделікті галстуктер күнделікті жейделермен, парадтық галстуктер ақ түсті жейдемен киіледі. Жейделерді өз бетінше киіп жүргенде галстуктер оларға жоғарыдан үшінші және төртінші түймелер аралығында бекіткішпен бекітіледі.

      123. Ақ түсті биялай ІІО басшысының нұсқауы бойынша парадтық киім нысанында парадтарда киіледі. Қара түсті биялайлар қысқы күнделікті киім нысанында киіледі, сондай-ақ жазғы және маусымдық киім нысандарында суық ауа райында киюге рұқсат етіледі. Сәлемдесу кезінде биялайлар шешілмейді. Жылы ауа райында қысқы киім нысанында биялайды киюге рұқсат етілмейді.

      124. Азаматтық үлгідегі биялайларды, сондай-ақ белгіленген үлгідегі ұқсас дизайндағы былғарыдан тігілген биялайларды киюге рұқсат етіледі.

      125. Парадтық белдік парадтық мундирде және парадтық пальтода киіледі. Белдік сапта тағылады және ойық қалта клапанының жоғарғы жиегінен 10 мм қашықтықта түймеленеді. Белдіктің қапсырмасы кию кезінде алдыңғы жағында ортасында орналасады.

      126. Аксельбант жоғары басшы құрамның қара-көк түсті парадтық мундирінде және ІІО қызметкерлерінің парадтық мундирінде киіледі және оң жақ погонның астына бекітіледі. Аксельбант таңғышының бірінші бауының шеті жеңге бағытталған погонның шетінен 5 мм қашықтықта тігіледі, баудың өзі жеңнің астынан өтеді. Баудың қалған байламы ауа ілмегіне және жаға қайырманың төменгі бөлігінде тігілген түймеге бекітіледі. Бұл ретте ауа ілмегі қайырмадан көрінбеуі тиіс, ал ұштықтың ұшы жоғарыдан екінші түйменің жоғарғы бөлігінің деңгейінде болуы тиіс.

      127. Жарақтар не оның жиынтығының бір бөлігі қажеттілігіне қарай арнайы киім нысанында киіледі.

      Былғарысыз/тоқымасыз белдіктегі жарақтар қысқы нысанды киім-кешектің сыртынан немесе жазғы киім нысанының сыртынан: қызмет өткеру, саптық қарауларда, сапта жүру кезінде киіледі.

      128. Ішкі істер органдарының қызметкерлеріне нысанды киімінде:

      - "Қазақстан Республикасының мемлекеттiк наградалары туралы" Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 12 желтоқсандағы № 2676 Заңына сәйкес наградаларда; "Мемлекеттік рәміздер және Қазақстан Республикасының Президентіне тікелей бағынатын және есеп беретін кейбір мемлекеттік органдардың, Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының, құқық қорғау органдарының, соттардың, Қарулы Күштердің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың ведомстволық және оларға теңестірілген өзге де наградаларының геральдикасы мәселелері туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2011 жылғы 30 қыркүйектегі № 155 Жарлығына және Қазақстан Республикасының мемлекеттік және ұлттық мерекелерін мерекелеуге байланысты Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлықтарына сәйкес наградаларды;

      - кәсіби мерекелерді мерекелеуге байланысты марапаттау Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің бұйрығымен жүзеге асырылған мерейтойлық медальдар мен төсбелгілерді;

      - марапаттау үкіметтердің нормативтік-құқықтық актілерімен, шет елдердің мемлекеттік органдары басшыларының бұйрықтарымен және халықаралық ұйымдардың шешімдерімен жүзеге асырылған ордендер, медальдар, төсбелгілерді;

      - Ауғанстан Демократиялық Республикасында интернационалдық борышын орындағаны үшін ордендер, медальдар, төсбелгілерде тағуға рұқсат етіледі.

      129. Мундирлерде – ордендер мен медальдарды, планкаларда – кительдерде – орден ленталары мен медаль ленталарын және басқа да айырым белгілерін тағу міндетті болып табылады (жоғары басшы құрамға планкалардағы медальдарды күнделікті костюмдерде тағуға рұқсат етіледі).

      130. Жоғары дәрежелі ерекшелік белгілері – "Алтын Қыран" ордені (Золотой орел), "Халық қаһарманы" алтын жұлдызы (Народный герой) медалі, "Отан" ордені (Отечество), сондай-ақ, жазғы парадтық (жейдеде), жазғы күнделікті (жейдеде), арнайы (бүркеніш түсті) және жұмыс киімі нысанын қоспағанда құрметті атақтарға төсбелгілер кеуденің сол жағында барлық киім нысанында кеуделердің үстіне тағылады.

      131. Бұрынғы КСРО-ның Тәуелсіз мемлекеттер достастығы мен шет мемлекеттердің ерекше ерекшелік белгілері, ордендері мен медальдары, сондай-ақ олардың орденді ленталары мен медальдарға ленталары Қазақстан Республикасының наградаларынан кейін мәртебесіне сай келетін реттілігі бойынша тағылады.

      132. Парадтық және күнделікті киім нысанында:

      - жоғары дәрежелі ерекшелік белгілері;

      - ордендер мен медальдар;

      - лауреаттардың құрмет белгілері;

      - құрметті атақтарға төсбелгілер;

      - "Ішкі icтep органдарының құрметті қызметкері"; I, II дәрежелі "Ішкі icтep органдарының үздігі"; "Оқу орнының үздігі"; "Қылмыстық-атқару жүйесінің үздігі", төсбелгілері;

      - маманның сыныптық біліктілікке арналған төсбелгілері (жоғары басшы құрамды қоспағанда);

      - оқу орындарын бітіргені туралы төсбелгілер;

      - Қазақстан Республикасы Президентінің жарлықтарымен, Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулыларымен, Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің бұйрықтарымен бекітілген басқа да айырым белгілері киіледі.

      133. Парадтық (жейдеде), күнделікті (қызметтердің барлық санаттарындағы жейделерде, күнделікті костюмдерде), арнайы (бүркеніш түсті және жұмыс киім нысандарында) орден ленталары, планкалардағы медаль ленталары және төсбелгілер тағылмайды.

      134. Қазақстан Республикасының ордендері мен медальдары кеуденің сол жағына тағылады және мынадай тәртіппен орналастырылады:

      134.1 Ордендер:

      - "Отан" (Отечество);

      - "Барыс" (Барс);

      - "Даңқ" (Слава);

      - "Айбын" (Доблесть);

      - "Парасат" (Благородство);

      - "Достық" (Дружба);

      - "Құрмет" (Почет);

      - "Еңбек Даңқы" (Трудовая Слава).

      I дәрежелі "Барыс" (Барс), I дәрежелі "Даңқ" (Слава), I дәрежелі "Достық" (Дружба) ордендерінің белгілерін тағу кезінде оң иықтан өтетін иық ленталарында осы ордендердің жұлдыздары ордендердің сол жағында кеуденің сол жағында орналасады. III дәрежелі "Барыс" ордені мойын лентасында тағылады.

      134.2 Медальдар:

      - "Ерлігі үшін" медалі (За мужество);

      - "Жауынгерлік ерлігі үшін" медалі (За воинскую доблесть);

      - "Ерен еңбегі үшін" медалі (За трудовое отличие);

      - "Шапағат" медалі (Милосердие).

      Қазақстан Республикасы ордендерінің орнына марапатталған адамдар белгіленген үлгідегі ордендердің символдарын таға алады.

      135. Кеуденің сол жағында екі және одан да көп ордендер тағылған кезде, сондай-ақ медальдар көрсетілген ордендермен бірге тағылған кезде олардың негіздері белгіленген тәртіппен оңнан солға қарай қатарға біріктіріледі. Бір атаудағы ордендер мен медальдар марапаттау уақытының тәртібімен қатар орналастырылады. Бір қатарға сыймайтын ордендер мен медальдар (5-еуден көп емес) бірінші қатардан төмен орналасқан екінші және кейінгі қатарларға көшіріледі және оларға белгіленген кезектілікпен оңнан солға қарай орналастырылады.

      136. Кеуденің сол жағына ордендер мен медальдарды орналастыру бірінші қатардағы жалпы планкалардың (негіздердің) жоғарғы жиегі мундирлерде қайырма бұрышының деңгейінен 70 мм төмен (1-қосымша, 129-132-суреттер) орналасатындай етіп жүргізіледі.

      137. Екінші қатардағы ордендер мен медальдардың жалпы планкасы бірінші қатардағы ордендер мен медальдар планкасының астына кіріп тұруы тиіс, үшінші және одан кейінгі қатарлар осындай тәртіппен орналастырылады.

      138. "Ішкі icтep органдарының ардагері"; I, II, III дәрежелі "Miнciз қызметі үшін"; "Құқық тәртібін қамтамасыз етуге қосқан үлесі үшін"; "Халықаралық ынтымақтастықты дамытуға қосқан үлесі үшін"; "Қылмыстық-атқару жүйесін дамытуға қосқан үлесі үшін" медальдары ордендер мен медальдарда төмен, ал ордендер мен медальдар болмаған жағдайда олардың орнына тағылады.

      ІІО қызметкері түрлі ведомстволардың медальдарымен марапатталған кезде қызмет атқарып отырған ведомствоның медальдарынан кейін маңыздылық дәрежесі тәртібінде оңнан солға қарай тағылады.

      139. Кеуденің оң жағына Қазақстан Республикасының ордендерін орналастыру бірінші қатардағы ордендер негіздерінің жоғарғы жағы немесе ордендер жұлдыздарының жоғарғы ұштары кеуденің сол жағына орналастырылатын ордендер мен медальдардың бірінші қатардағы негіздері (жалпы планкалары) үшін белгіленген деңгейде орналасатындай етіп жүргізіледі.

      140. Бұрынғы КСРО, ТМД және өзге де шет мемлекеттердің ордендері мен медальдары Қазақстан Республикасының ордендері мен медальдарынан төмен тағылады. Ленталарға бекітілген ордендер мен медальдар кеуденің сол жағына, ал лентасыз және негізсіз кеуденің оң жағына орналастырылады. Бұрынғы КСРО-ның ордендері мен медальдарын кеуденің сол жағына орналастыру бірінші қатардағы негіздердің (жалпы планкалардың) жоғарғы жағы мундирлерде қайырма бұрышының деңгейінен 70 мм төмен орналасатындай етіп жүргізіледі.

      Орден ленталары мен медаль ленталары кительде кеуденің сол жағында – қайырма бұрышының деңгейінен 70 мм төмен тағылады.

      Орден ленталары мен медаль ленталары планкаларда оңнан солға қарай орналастырылады. Планканың көлемі 25 х 8,5 мм құрайды.

      Бұрынғы КСРО-ның және өзге де шет мемлекеттердің ордендері мен медальдарының ленталары олардың мәртебесіне сәйкес келетін ретпен Қазақстан Республикасының орденді ленталары мен медальдарының планкаларынан төмен жекелеген планкаларда тағылады. Ордендер мен медальдардың ленталары бір қатарда 4-тен аспайды және 4 қатардан аспай тағылады.

      141. Лауреаттардың құрмет белгілері, құрметті атақтарға арналған төсбелгілер кеуденің оң жағына тағылады және ордендер мен медальдардан жоғары орналастырылады.

      142. "Ішкі істер органдарының құрметті қызметкері", І, ІІ дәрежелі "Ішкі істер органдарының үздігі" төсбелгілері кеуденің оң жағында, ордендер мен медальдарды парадтық мундир және китель киген кезде олардан 10 мм төмен, ал ордендер мен медальдар болмаған жағдайда – олардың орнына тағылады.

      143. "Ішкі істер органдарының құрметті қызметкері" төсбелгісі болған жағдайда І, ІІ дәрежелі "Ішкі істер органдарының үздігі" төсбелгісі тағылмайды.

      І, ІІ дәрежелі "Ішкі істер органдарының үздігі" төсбелгісі он жақтағы жоғары (орта) оқу орнын бітіргені туралы І дәрежелі және сол жақтағы ІІ дәрежелі төсбелгінің бір қатарына бір деңгейде орналастырылады.

      "Сыныптық біліктілік" төсбелгісі кеуденің оң жағына тағылады және:

      ордендер мен медальдар мундирде және кительде тағылған кезде – олардан 10 мм төмен;

      ордендер мен медальдар болмаған кезде – олардың орнына "Ішкі істер органдарының құрметті қызметкері", І, ІІ дәрежелі "Ішкі істер органдарының үздігі" төсбелгілерінің оң жағында немесе олар болмаған жағдайда, олардың орнына орналастырылады.

      144. ІІМ жоғары (орта) оқу орнын немесе азаматтық жоғары (орта) оқу орнын бітіргені туралы төсбелгі парадтық мундирлерде, кительдерде көлденеңінен "Ішкі істер органдарының құрметті қызметкері", І, ІІ дәрежелі "Ішкі істер органдарының үздігі" төсбелгілерімен бір қатарға оң жаққа орналастырылады немесе екінші қатарға ауыстырылады және біріншіден төмен орналастырылады.

      145. Қызметкерде ІІМ жоғары және орта оқу орнын немесе азаматтық жоғары және орта оқу орнын бітіргені туралы төсбелгілер болған кезде жоғары деңгейдегі бір ғана төсбелгі тағылады.

      Азаматтық жоғары (орта) оқу орнын бітіргені туралы төсбелгіні ІІМ жоғары (орта) оқу орнын бітіргені туралы белгі болған кезде одан оң жағында, онымен бір деңгейде тағуға рұқсат етіледі.

      146. Қосымша білім беру бағдарламалары бойынша оқуды бітіргені туралы оның ішінде біліктілікті арттыру курстарының төсбелгілерін тағуға жол берілмейді.

  Ішкі істер органдары
қызметкерлерінің нысанды
киімінің сипаттамасы, айырым
белгілері, сондай-ақ оны
киіп жүру қағидаларына
1 – Қосымша



      1 – Сурет
Жоғары басшы құрамның қара-көк түсті шалбары бар мундир және фуражкадағы жазғы парадтық киім нысаны



      2 – Сурет
Жоғары басшы құрамның қысқы парадтық киім нысаны (белдікпен)



      3 – Сурет
Жоғары басшы құрамның сарғыш түсті фуражка мен мундирдағы және қара-көк түстегі шалбардағы жазғы парадтық киім нысаны



      4 – Сурет
Жоғары басшы құрамның жазғы парадтық киім нысаны



      5 – Сурет
Жоғары басшы құрамның қысқы парадтық киім нысаны (белдіксіз)



      6 – Сурет
Жоғары басшы құрамның жазғы күнделікті киім нысаны



      7 – Сурет
Жоғары басшы құрамның жазғы күнделікті киім нысаны



      8 – Сурет
Жоғары басшы құрамның жазғы күнделікті киім нысаны



      9 – Сурет
Жоғары басшы құрамның маусымдық киім нысаны



      10 – Сурет
Жоғары басшы құрамның қысқы күнделікті киім нысаны



      11 – Сурет
Жоғары басшы құрамның қысқы күнделікті киім нысаны



      12 – Сурет
Жоғары басшы құрамның қысқы күнделікті киім нысаны



      13-сурет
Жоғары басшы құрамның жазғы арнайы киім нысаны



      14-сурет
Жоғары басшы құрамның қысқы арнайы киім нысаны



      15-сурет
Жоғары басшы құрамның қысқы арнайы киім нысаны




      16 – Сурет
Жазғы парадтық киім нысаны



      17 – Сурет
Жазғы парадтық киім нысаны



      18 – Сурет
Жазғы парадтық киім нысаны (ПБА)



      19 – Сурет
Жазғы күнделікті киім нысаны (ПБА)



      20 – Сурет
Жазғы күнделікті киім нысаны (ПБА)



      21 – Сурет
Жазғы күнделікті киім нысаны (ПБА)



      22 – Сурет
Жазғы күнделікті киім нысаны (ПБА)



      23 – Сурет
Жазғы күнделікті киім нысаны (ПБА)



      24 – Сурет
Жазғы күнделікті киім нысаны (ПБА)



      25 – Сурет
Маусымдық киім нысаны (ПБА), ІІО полковниктерге арналған



      26 – Сурет
Маусымдық киім нысаны (ПБА)



      27 – Сурет
Маусымдық киім нысаны (ПБА)



      28 – Сурет
Қысқы күнделікті киім нысаны (ПБА)



      29 – Сурет
Қысқы күнделікті киім нысаны (ПБА)



      30 – Сурет
Жазғы күнделікті киім нысаны (ПП)



      31 – Сурет
Сигналдық кеудешемен бірге жазғы күнделікті киім нысаны (ПП)



      32 – Сурет
Сигналдық кеудешемен бірге маусымдық киім нысаны (ПП)



      33 – Сурет
Қысқы күнделікті киім нысаны (ПП)



      34 – Сурет
Сигналдық кеудешемен бірге қысқы күнделікті киім нысаны (ПП)



      35-сурет
Арнайы желбей костюм



      36 – Сурет
Жазғы күнделікті киім нысаны (УПИ)



      37 – Сурет
Жазғы күнделікті киім нысаны (УПИ)



      38-сурет
Маусымдық киім нысаны (УПИ)



      39-сурет
Қысқы күнделікті киім нысаны (УПИ)



      40 – Сурет
Жазғы күнделікті киім нысаны (СҚ)



      41 – Сурет
Маусымдық киім нысаны (СҚ)



      42 – Сурет
Қысқы күнделікті киім нысаны (СҚ)



      43 – Сурет
Жазғы арнайы киім нысаны



      44-сурет
Қысқы арнайы киім нысаны



      45-сурет
Күнделікті жейдеге арналған қатты, алмалы-салмалы погондар



      46 – Сурет
Ақ түсті жейдеге арналған қатты, алмалы-салмалы погондар



      47 – Сурет
Күнделікті қатты, алмалы-салмалы погондар



      48 – Сурет
Күнделікті қатты, жапсырмалы погондар



      49 – Сурет
Қара-көк түсті мундирге, пальтоға арналған парадтық қатты, жапсырмалы погондар



      50 сурет
Сарғыш түсті мундирге арналған парадтық қатты, жапсырмалы погондар



      51-сурет
Күнделікті, жұмсақ погон-муфталар



      52 – Сурет
Арнайы, жұмсақ погон-муфталар



      53 – Сурет
Парадтық қатты, жапсырмалы погондар



      54 – Сурет
Парадтық қатты, жапсырмалы



      55 – Сурет
Парадтық, жұмсақ погон-муфталар



      56 – Сурет
Парадтық, жұмсақ погон-муфталар



      57-сурет
Парадтық, жұмсақ погон-муфталар



      58-сурет
Күнделікті қатты, жапсырмалы погондар



      59 – Cурет
Күнделікті қатты, жапсырмалы погондар



      60 – Cурет
Күнделікті қатты, жапсырмалы погондар (курсанттарға)



      61 – Cурет
Күнделікті, жұмсақ погон-муфталар



      62 – Cурет}
Күнделікті, жұмсақ погон-муфталар



      63 – Cурет
Күнделікті, жұмсақ погон-муфталар (курсанттарға)



      64 – Cурет
Арнайы, жұмсақ погон-муфталар



      65 – Cурет
Арнайы, жұмсақ погон-муфталар



      66 – Cурет
Арнайы, жұмсақ погон-муфталар (курсанттарға)



      67 – Cурет
Қатты, жапсырмалы погондардағы элементтердің өлшемдері



      68 – Cурет
Қатты, жапсырмалы погондардағы элементтердің өлшемдері



      69 – Cурет
Қатты, жапсырмалы погондардағы элементтердің өлшемдері



      70 – Cурет
Қатты, жапсырмалы погондардағы элементтердің өлшемдері



      71 – Cурет
Қатты, жапсырмалы погондардағы элементтердің өлшемдері



      72 – Cурет
Погон-муфталардағы элементтердің өлшемдері



      73-сурет
Погон-муфталардағы элементтердің өлшемдері



      74 – сурет
Погон-муфталардағы элементтердің өлшемдері



      75-сурет
Погон-муфталардағы элементтердің өлшемдері



      76-сурет
Погон-муфталардағы элементтердің өлшемдері



      77 – Cурет
Погон-муфталардағы элементтердің өлшемдері



      78 – Cурет
Погон-муфталардағы элементтердің өлшемдері



      79 – Cурет
Погон-муфталардағы элементтердің өлшемдері



      80 – Cурет
Погон-муфталардағы элементтердің өлшемдері



      81 – Cурет
Погон-муфталардағы элементтердің өлшемдері



      82 – Cурет
Погон-муфталардағы элементтердің өлшемдері



      83 – Cурет
Погон-муфталардағы элементтердің өлшемдері



      84 – Cурет
Погон-муфталардағы элементтердің өлшемдері



      85 – Cурет
Погон-муфталардағы элементтердің өлшемдері



      86 – Cурет
Погон-муфталардағы элементтердің өлшемдері



      87 – Cурет
Погон-муфталардағы элементтердің өлшемдері



      88 – Сурет
Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің күнделікті киім нысанының жеңдік белгісі



      89 – Сурет
Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің қара-көк түсті мундир, сұр түсті қаракөл жағасы бар парадтық пальто үшін парадтық киім нысанының жеңдік белгісі



      90 – Сурет
Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің сарғыш түсті мундир үшін нысанының жеңдік белгісі



      91 – Сурет
Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің арнайы киім нысанының жеңдік белгісі



      92 – Сурет
Күнделікті киім нысанына арналған шеврон



      93 – Сурет
Қара-көк түсті мундир, сұр түсті қаракөл жағасы бар парадтық пальто үшін парадтық киім нысанына арналған шеврон



      94 – Сурет
Сарғыш түсті мундир үшін парадтық киім нысанына арналған шеврон



      95 – сурет
Арнайы киім нысанына арналған шеврон



      96 – Сурет
Күнделікті киім нысанына арналған шеврон



      97 – Сурет
Парадтық киім нысанына арналған шеврон



      98 – Сурет
Ақ түсті парадтық-салтанаттық жейдесіне арналған шеврон



      99 – Сурет
Арнайы киім нысанына арналған шеврон



      100 – Сурет
Қылмыстық-атқару жүйесі қызметкерлерінің жеңдік белгісі

      101 – Суреттер
Жергілікті полиция қызметінің қызметкерлеріне арналған өңірлік жеңдік белгілер (учаскелік полиция инспекторлары, патрульдік полиция, сыртқы қызмет)


















      102 – Сурет
ІІО қызметтерінің төсбелгілері






      103 – Cурет
Парадтық фуражкалар жапсырмасы



      104-сурет
Парадтық кестемен фуражка жиегіне кокарда



      105 – Сурет
Кестесі бар күнделікті фуражканың тұсына жапсыру



      106 – Сурет

      Фуражкалардың жиегіне арналған ойынды таспа



      107 – Сурет
Парадтық фуражкалардың күнқағарларына кесте



      108 – Сурет
Кепилердің алдыңғы қабырғасына арналған жапсырма



      109 – Сурет
Кепилердің алдыңғы қабырғасына таспа



      110 – Сурет
Кепиге (бейсболка) және бүркеніш түсті кепидің күнқағарларына кесте



      111 – Сурет
Фуражканың құрсамасына, папахаға және қаракөлден тігілген құлақшынға арналған кокарда



      112 – Сурет
Парадтық мундирдің жағасына және жеңдерінің қайырмасына арналған кесте



      113 – Сурет
Парадтық мундирдің жағасына және жеңдерінің қайырмасына арналған кесте



      114- Cурет
Күнделікті кительдің жағасына және жеңдерінің қайырмасына арналған кесте



      115 – Сурет
Бас киімге арналған кокарда



      116 – Сурет
Мундирлер мен кительдердің жағасына арналған ілмектер



      ІІО генералдары үшін



      ІІО қызметкерлері үшін



      117 – Сурет
Тоғасы және эмблемасы бар парадтық белдік



      118 – Сурет
Екі ұштығы бар аксельбант



      119 – Сурет
Бір ұштығы бар аксельбант



      120 – Сурет
Погондарға кестелік және баспалық жұлдыздар



      121 – Сурет
ІІО генералдарының нысанды киіміне түймелер



      122 – Сурет
ІІО қызметкерлерінің нысанды киіміне түймелер



      123 – Сурет
Құрмет қарауыл ротасының жазғы нысанды киімі



      124 – сурет
Құрмет қарауыл ротасының маусымдық нысанды киімі



      125 – Сурет
Құрмет қарауыл ротасының қысқы нысандық киімі



      126-сурет
Экскорт взводының нысанды киімі



      127 – Сурет
Экскорт взводының нысанды киімі



      128-сурет
Желбей күрте



      129 – Сурет
ІІО генералдарының парадтық мундиріне ордендер мен медальдарды орналастыру



      130 – Сурет
ІІО генералдарының мундиріне парадтық ордендер мен медальдарды орналастыру



      131 – Сурет
ІІО генералдарының күнделікті кителіне ордендер мен медальдарды орналастыру






      132 – Сурет
Парадтық және күнделікті кительде ордендер мен медальдарды орналастыру

Об утверждении описания, знаков различия, а также правила ношения форменной одежды сотрудников органов внутренних дел

Приказ Министра внутренних дел Республики Казахстан от 27 сентября 2023 года № 707

      В соответствии с подпунктом 108) пункта 15 главы 2 Положения о Министерстве внутренних дел Республики Казахстан, утвержденного постановлением Правительства Республики Казахстан от 22 июня 2005 года № 607 ПРИКАЗЫВАЮ:

      1. Утвердить прилагаемые описание, знаки различия, а также правила ношения форменной одежды сотрудников органов внутренних дел.

      2. Департаменту тыла Министерства внутренних дел Республики Казахстан обеспечить:

      1) в течение десяти календарных дней со дня подписания настоящего приказа направление его копии в электронном виде на казахском и русском языках в Республиканское государственное предприятие на праве хозяйственного ведения "Институт законодательства и правовой информации Республики Казахстан" Министерства юстиции Республики Казахстан для официального опубликования и включения в Эталонный контрольный банк нормативных правовых актов Республики Казахстан;

      2) размещение настоящего приказа на официальном интернет-ресурсе Министерства внутренних дел Республики Казахстан;

      3) в течение десяти рабочих дней после размещения настоящего приказа представление в Юридический департамент Министерства внутренних дел Республики Казахстан сведений об исполнении мероприятия, предусмотренного подпунктом 1) настоящего пункта.

      4. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на руководителя аппарата Министерства внутренних дел Республики Казахстан.

      5. Настоящий приказ вводится в действие со дня его подписания.

      Министр внутренних дел
Республики Казахстан генерал-лейтенант полиции
Е. Саденов

  Утверждены
приказом Министра
внутренних дел
Республика Казахстан
от "27" сентября 2023 года № 707

Описание, знаки различия, а также правила ношения
форменной одежды сотрудников органов внутренних дел

Глава 1. Общие положения

      1. Настоящий Приказ по описанию, знакам различия, а также правилам ношения форменной одежды (далее – Приказ) определяет описание, знаки различия, а также порядок ношения форменной одежды сотрудников органов внутренних дел (далее – ОВД) за исключением военно-следственных органов, Национальной гвардии.

      2. Существенными признаками форменной одежды являются сочетание расцветок и конструкций, а также знаков различия и декоративных элементов, в том числе погон и фурнитуры.

      3. Форма одежды – унифицированный по существенным внешним признакам комплект предметов форменной одежды.

      4. Форменная одежда сотрудниками ОВД носится строго в соответствии с настоящими Правилами. Носимые предметы формы одежды должны отвечать установленным образцам и описаниям, быть тщательно подогнанными и содержаться в безупречном состоянии.

      5. В служебное время сотрудники обязаны носить установленную для них форму одежды соответственно присвоенному специальному званию, за исключением лиц, которым в установленном порядке разрешено ношение гражданской одежды в служебное время.

      6. Виды формы одежды у сотрудников ОВД: парадная, повседневная и специальная.

      Парадная формы одежды у высшего начальствующего состава комплектуется в зависимости от участия в мероприятиях.

      7. Каждая из видов формы одежды подразделяется на летнюю, зимнюю и демисезонную.

      8. Форменная одежда сотрудников ОВД в соответствии с установленными формами одежды носится:

      1) парадная – при выполнении церемониальных ритуалов, участии в парадах, торжественных мероприятиях, вручении наград, на официальных приемах, международных переговорах и встречах иностранных делегаций, возложении венков к памятникам и могилам сотрудников ОВД, а также погребении лиц, для которых предусмотрено отдание почестей;

      2) повседневная - при несении повседневной службы, на служебных совещаниях и собраниях, межведомственных рабочих заседаниях, при выступлениях в средствах массовой информации по служебным вопросам;

      3) специальная – на учениях, сборах, полевых выходах, занятиях в учебных центрах, осложнении оперативной обстановки, полигонах, при введении военного времени, положения, а также при повседневной деятельности по указанию руководителя ОВД.

      9. Все размерные характеристики элементов форменной одежды в данном Приказе указаны в сантиметрах (далее – см) и миллиметрах (далее – мм).

      10. Детальные технические характеристики предметов форменной одежды, используемые ткани и материалы, их составы и содержание определяются Департаментом тыла Министерства внутренних дел Республики Казахстан (далее – МВД) в виде технического описания непосредственно на каждый предмет форменной одежды.

      11. Технические характеристики на форменное обмундирование (инвентарное имущество), разрабатываются курирующей службой при согласовании с Департаментом тыла.

      12. В настоящем Приказе используются следующие понятия:

      1) форменная одежда – форменное и специальное обмундирование установленного образца: одежда, обувь, амуниция, фурнитура, инвентарное имущество, имущество общего пользования, теплые вещи, нательное белье, специальная одежда и имущество, спортивная одежда и обувь;

      2) знаки различия – элементы снаряжения форменной одежды, обозначающие специальные звания и принадлежность к ОВД;

      3) погоны – знаки различия на форменной одежде сотрудников ОВД обозначающие соответствующие специальные звания;

      4) шевроны – нарукавные знаки различия, отличающиеся между собой цветовыми сочетаниями, изображениями и надписями, определяющие принадлежность сотрудника к ОВД;

      5) нагрудные нашивки – знаки различия, различающиеся между собой содержанием текстовыми надписями и цветовыми сочетаниями, в том числе определяющие принадлежность сотрудника к отдельным службам ОВД;

Глава 2. Описание предметов форменной одежды сотрудников ОВД

Параграф 1. Высший начальствующий состав

      13. Парадная форма одежды:

      1) летняя (приложение 1, рисунки 1, 3, 4)

      - фуражка парадная темно-синего цвета;

      - мундир парадный темно-синего цвета и брюки темно-синего цвета;

      - рубашка белого цвета с длинными рукавами;

      - галстук парадный;

      - ремень брючный черного цвета;

      - пояс парадный;

      - аксельбант золотистого цвета;

      - перчатки белого цвета;

      - полуботинки черного цвета.

      - фуражка парадная бежевого цвета;

      - мундир парадный бежевого цвета и брюки темно-синего цвета цвета;

      - рубашка белого цвета с длинными/короткими рукавами;

      - галстук парадный;

      - ремень брючный черного цвета;

      - перчатки белого цвета;

      - полуботинки черного цвета.

      2) зимняя (приложение 1, рисунки 2, 5)

      - папаха из каракуля серого цвета;

      - пальто парадное с каракулевым воротником серого цвета;

      - мундир парадный темно-синего цвета и брюки темно-синего цвета/

      - рубашка белого цвета с длинными рукавами;

      - ремень брючный черного цвета;

      - галстук парадный;

      - пояс парадный;

      - аксельбант золотистого цвета;

      - перчатки белого цвета;

      - кашне белого цвета;

      - ботинки утепленные черного цвета.

      - папаха из каракуля серого цвета;

      - пальто парадное с каракулевым воротником серого цвета (без пояса);

      - мундир парадный бежевого цвета и брюки темно-синего цвета цвета;

      - рубашка белого цвета с длинными рукавами;

      - галстук парадный;

      - ремень брючный черного цвета;

      - перчатки белого цвета;

      - кашне белого цвета;

      - ботинки утепленные черного цвета.

      14. Повседневная форма одежды:

      1) летняя (приложение 1, рисунки 6, 7, 8)

      - фуражка повседневная;

      - китель повседневный с брюками;

      - рубашка повседневная с длинными/короткими рукавами;

      - галстук повседневный;

      - ремень брючный черного цвета;

      - полуботинки черного цвета.

      - фуражка повседневная/кепи (бейсболка) летнее;

      - костюм повседневный с длинными/короткими рукавами;

      - футболка повседневная;

      - ремень брючный черного цвета;

      - полуботинки черного цвета.

      2) демисезонная (приложение 1, рисунок 9)

      - фуражка повседневная;

      - плащ демисезонный;

      - китель повседневный с брюками;

      - рубашка повседневная с длинными рукавами;

      - галстук повседневный;

      - ремень брючный черного цвета;

      - перчатки черного цвета;

      - полуботинки черного цвета.

      3) зимняя (приложение 1, рисунки 10, 11, 12)

      - шапка-ушанка из каракуля серого цвета;

      - куртка утепленная с каракулевым воротником серого цвета/пальто кожаное черного цвета с каракулевым воротником серого цвета;

      - китель повседневный или пуловер с брюками;

      - рубашка повседневная с длинными рукавами;

      - галстук повседневный;

      - ремень брючный черного цвета;

      - кашне черного цвета;

      - перчатки черного цвета;

      - ботинки утепленные черного цвета.

      15. Специальная форма одежды:

      1) летняя (приложение 1, рисунок 13)

      - кепи камуфляжной расцветки;

      - костюм летний камуфляжной расцветки;

      - ботинки с высоким берцем;

      2) зимняя (приложение 1, рисунки 14,15)

      - шапка-ушанка из каракуля серого цвета;

      - костюм зимний камуфляжной расцветки с каракулевым воротником;

      - пуловер камуфляжной расцветки;

      - ботинки с высоким берцем утепленные.

Параграф 2. Парадная форма одежды сотрудников ОВД

      16. Парадная форма одежды:

      1) летняя

      Для всех служб за исключением высшего начальствующего состава и курсантов учебных заведений МВД (приложение 1, рисунок 16, 17):

      Мужская:

      - фуражка парадная;

      - мундир парадный;

      - рубашка белого цвета с длинными рукавами;

      - галстук парадный;

      - брюки;

      - ремень брючный черного цвета;

      - пояс парадный;

      - аксельбант золотистого цвета;

      - перчатки белого цвета;

      - полуботинки черного цвета.

      Женская:

      - фуражка парадная;

      - мундир парадный;

      - блузка белого цвета с длинными рукавами;

      - галстук парадный;

      - юбка;

      - пояс парадный;

      - аксельбант золотистого цвета;

      - перчатки белого цвета;

      - туфли черного цвета.

      Для сотрудников аппаратов управлений (приложение 1, рисунок 18):

      Мужская:

      - фуражка парадная;

      - рубашка белого цвета с короткими рукавами;

      - брюки;

      - ремень брючный черного цвета;

      - полуботинки черного цвета.

      Женская:

      - фуражка парадная;

      - блузка белого цвета с короткими рукавами;

      - юбка;

      - туфли черного цвета.

Параграф 3. Сотрудники-мужчины аппаратов управлений ОВД

      17. К сотрудникам-мужчинам аппаратов управлений полиции (далее – АУП) относятся сотрудники центрального аппарата Министерства внутренних дел Республики Казахстан (далее – МВД РК), аппаратов управлений департаментов полиции областей, городов республиканского значения, столицы республики, на транспорте, городских, районных, районных в городах, поселковых, линейных органов полиции, постоянный аттестованный состав полиции организаций образования МВД РК, Республиканского государственного учреждения "Государственная фельдъегерская служба Республики Казахстан" Аппарата Правительства Республики Казахстан, рядовой и начальствующий составы аппаратов управлений государственных учреждений, дежурных частей, миграции и инспектора по делам несовершеннолетних, командный состав строевых подразделений (командиры полков, батальонов и их заместители) МВД РК, аппаратов управлений уголовно-исполнительной системы органов внутренних дел (далее – УИС), центрального аппарата Комитета уголовно-исполнительной системы МВД РК (далее – КУИС), аппаратов управлений Департаментов уголовно-исполнительной системы областей (далее – ДУИС), городов республиканского значения и столицы республики.

      18. Повседневная форма одежды:

      1) летняя (приложение 1, рисунки 19, 20, 21, 22, 23)

      - фуражка повседневная;

      - китель повседневный с брюками;

      - рубашка повседневная с длинными рукавами;

      - галстук повседневный;

      - ремень брючный черного цвета;

      - полуботинки черного цвета.

      - фуражка повседневная/кепи (бейсболка) летнее;

      - костюм повседневный с длинными/короткими рукавами;

      - футболка повседневная;

      - ремень брючный черного цвета;

      - полуботинки черного цвета.

      2) демисезонная (приложение 1, рисунки 25, 26, 27)

      - фуражка повседневная/кепи (бейсболка) демисезонное;

      - куртка демисезонная (плащ демисезонный для полковников);

      - костюм повседневный с длинными рукавами;

      - футболка повседневная;

      - ремень брючный черного цвета;

      - полуботинки черного цвета.

      3) зимняя (приложение 1, рисунки 28, 29)

      - шапка-ушанка утепленная;

      - куртка утепленная;

      - костюм повседневный с длинными рукавами/пуловер;

      - футболка повседневная;

      - ремень брючный черного цвета;

      - перчатки черного цвета;

      - ботинки утепленные черного цвета.

Параграф 4. Сотрудники-женщины аппаратов управлений ОВД

      19. К сотрудникам-женщинам АУП относятся сотрудники центрального аппарата МВД РК, аппаратов управлений департаментов полиции областей, городов республиканского значения, столицы республики, на транспорте, городских, районных, районных в городах, поселковых, линейных органов полиции, постоянный аттестованный состав полиции организаций образования МВД РК, Республиканского государственного учреждения "Государственная фельдъегерская служба Республики Казахстан" Аппарата Правительства Республики Казахстан, рядовой и начальствующий составы аппаратов управлений государственных учреждений, дежурных частей, миграции и инспектора по делам несовершеннолетних, командный состав строевых подразделений (командиры полков, батальонов и их заместители) МВД РК; аппаратов управлений УИС органов внутренних дел (центрального аппарата КУИС, аппаратов управлений ДУИС, городов республиканского значения и столицы республики).

      20. Повседневная форма одежды:

      1) летняя (приложение 1, рисунки 19, 20, 21, 22, 23, 24)

      - фуражка повседневная;

      - китель повседневный с юбкой;

      - блузка повседневная с длинными рукавами;

      - галстук повседневный;

      - туфли черного цвета.

      - фуражка повседневная/кепи (бейсболка) летнее;

      - костюм повседневный с длинными/короткими рукавами;

      - футболка повседневная;

      - туфли черного цвета.

      - кепи (бейсболка) летнее;

      - платье форменное;

      - туфли черного цвета.

      2) демисезонная (приложение 1, рисунки 25, 26, 27)

      - фуражка повседневная/кепи (бейсболка) демисезонное;

      - куртка демисезонная (плащ демисезонный для полковников);

      - костюм повседневный с длинными рукавами;

      - футболка повседневная;

      - туфли черного цвета.

      3) зимняя, (приложение 1, рисунки 28, 29)

      - шапка-ушанка утепленная;

      - куртка утепленная;

      - костюм повседневный с длинными рукавами;

      - пуловер;

      - футболка повседневная;

      - перчатки черного цвета;

      - полусапожки утепленные черного цвета.

Параграф 5. Сотрудники патрульной полиции ОВД

      21. Форменная одежда для сотрудников патрульной полиции (далее – ПП), в том числе сотрудников туристской полиции, за исключением сотрудников патрульной полиции Департамента полиции на транспорте.

      22. Повседневная форма одежды:

      1) летняя (приложение 1, рисунки 30, 31)

      - кепи (бейсболка) летнее;

      - сигнальный жилет;

      - костюм для несения службы с длинными/короткими рукавами;

      - футболка повседневная;

      - ремень брючный черного цвета;

      - полуботинки летние для несения службы.

      2) демисезонная (приложение 1, рисунок 32)

      - кепи (бейсболка) демисезонное;

      - сигнальный жилет;

      - костюм для несения службы с длинными рукавами;

      - костюм демисезонный для несения службы;

      - футболка повседневная;

      - ремень брючный черного цвета;

      - ботинки демисезонные для несения службы.

      3) зимняя (приложение 1, рисунки 33, 34)

      - шапка-ушанка утепленная;

      - сигнальный жилет;

      - костюм утепленный для несения службы;

      - костюм для несения службы с длинными рукавами;

      - пуловер для несения службы;

      - футболка повседневная;

      - ремень брючный черного цвета;

      - перчатки черного цвета;

      - ботинки утепленные для несения службы.

      В дождливую погоду поверх форменной одежды носится специальный костюм-дождевик (приложение 1, рисунок 35).

Параграф 6. Участковые инспектора полиции ОВД

      23. Форменная одежда для участковых инспекторов полиции (далее – УИП) и их помощников.

      24. Повседневная форма одежды:

      1) летняя (приложение 1, рисунки 36, 37).

      - кепи (бейсболка) летнее;

      - костюм для несения службы с длинными/короткими рукавами;

      - футболка повседневная;

      - ремень брючный черного цвета;

      - полуботинки летние для несения службы.

      2) демисезонная (приложение 1, рисунок 38).

      - кепи (бейсболка) демисезонное;

      - костюм для несения службы с длинными рукавами;

      - костюм демисезонный для несения службы;

      - футболка повседневная;

      - ремень брючный черного цвета;

      - ботинки демисезонные для несения службы.

      3) зимняя (приложение 1, рисунок 39).

      - шапка-ушанка утепленная;

      - костюм утепленный для несения службы;

      - костюм для несения службы с длинными рукавами;

      - пуловер для несения службы;

      - футболка повседневная;

      - ремень брючный черного цвета;

      - перчатки черного цвета;

      - ботинки утепленные для несения службы.

Параграф 7. Наружная служба ОВД

      25. К сотрудникам наружных служб ОВД (далее – НС) относятся сотрудники патрульной полиции департамента полиции на транспорте, на метрополитене, специализированной службы охраны, кинологической и природоохранной служб, специальных учреждений изоляторов временного содержания, специальных приемников, приемников-распределителей, конвойных служб, по охране зданий органов внутренних дел; сотрудники УИС, несущие наружную службу по охране режимных объектов учреждений УИС (республиканские государственные учреждения УИС).

      26. Повседневная форма одежды:

      1) летняя (приложение 1, рисунок 40).

      - кепи (бейсболка) летнее;

      - костюм для несения службы с длинными/короткими рукавами;

      - футболка повседневная;

      - ремень брючный черного цвета;

      - полуботинки летние для несения службы.

      2) демисезонная (приложение 1, рисунок 41).

      - кепи (бейсболка) демисезонное;

      - костюм для несения службы с длинными рукавами;

      - костюм демисезонный для несения службы;

      - футболка повседневная;

      - ремень брючный черного цвета;

      - ботинки демисезонные для несения службы.

      3) зимняя (приложение 1, рисунок 42).

      - шапка-ушанка утепленная;

      - костюм утепленный для несения службы;

      - костюм для несения службы с длинными рукавами;

      - пуловер для несения службы;

      - футболка повседневная;

      - ремень брючный черного цвета;

      - перчатки черного цвета;

      - ботинки утепленные для несения службы.

Параграф 8. Полицейские-водители ОВД

      27. К полицейским-водителям ОВД относятся сотрудники непосредственно выполняющие функции водителя.

      Полицейские-водители, выполняющие функции по направлению деятельности службы (патрульная полиция, наружная служба) одеваются согласно натуральным нормам данного подразделения.

      28. Повседневная форма одежды:

      1) летняя (приложение 1, рисунки 21, 22).

      - кепи (бейсболка) летнее;

      - костюм повседневный с длинными/короткими рукавами;

      - футболка повседневная;

      - ремень брючный черного цвета;

      - полуботинки черного цвета.

      2) демисезонная (приложение 1, рисунок 26).

      - кепи (бейсболка) демисезонное;

      - куртка демисезонная;

      - костюм повседневный с длинными рукавами;

      - футболка повседневная;

      - ремень брючный черного цвета;

      - полуботинки черного цвета.

      3) зимняя, (приложение 1, рисунок 28).

      - шапка-ушанка утепленная;

      - куртка утепленная;

      - костюм повседневный с длинными рукавами/пуловер;

      - футболка повседневная;

      - ремень брючный черного цвета;

      - перчатки черного цвета;

      - ботинки утепленные черного цвета.

Параграф 9. Курсанты организаций образования МВД

      29. Парадная и повседневная формы одежды:

      1) летняя (приложение 1, рисунки 17, 19, 20, 21, 22).

      - фуражка повседневная;

      - китель повседневный с брюками (с юбкой);

      - рубашка (блузка) белого цвета или повседневная с длинными рукавами;

      - брюки (юбка);

      - галстук повседневный;

      - ремень брючный черного цвета;

      - полуботинки (туфли) черного цвета.

      - фуражка повседневная/ кепи (бейсболка) летняя;

      - костюм повседневный с длинными/короткими рукавами;

      - футболка повседневная;

      - ремень брючный черного цвета;

      - полуботинки (туфли) черного цвета.

      2) демисезонная (приложение 1, рисунки 26, 27).

      - кепи (бейсболка) демисезонное;

      - куртка демисезонная;

      - костюм повседневный с длинными рукавами;

      - футболка повседневная;

      - ремень брючный черного цвета;

      - полуботинки (туфли) черного цвета.

      4) зимняя, (приложение 1, рисунок 28, 29).

      - шапка-ушанка утепленная;

      - куртка утепленная;

      - костюм повседневный с длинными рукавами/пуловер;

      - футболка повседневная;

      - ремень брючный черного цвета;

      - перчатки черного цвета;

      - ботинки (полусапожки) утепленные черного цвета.

Параграф 10. Специальная форма одежды

      30. Специальная форма одежды распространяется на всех сотрудников ОВД, за исключением высшего начальствующего состава.

      1) летняя (приложение 1, рисунок 43)

      - костюм летний камуфляжной расцветки;

      - ботинки с высоким берцем;

      2) зимняя (приложение 1, рисунок 44)

      - костюм зимний камуфляжной расцветки;

      - ботинки с высоким берцем утепленные.

Глава 3. Знаки различия форменной одежды сотрудников ОВД

Параграф 1. Описание погон

      31. Погоны для высшего начальствующего состава подразделяются:

      1) по предназначению – для парадной, повседневной и специальной формы одежды;

      2) по конструкции – жесткие и мягкие;

      3) по способу крепления – нашивные, съемные и на муфтах.

      32. Размеры погон:

      1) нашивных и съемных – длина 13 см, ширина 5 см;

      2) на муфтах – ширина по верхнему краю 5 см, по нижнему верхнему краю – 5,5 см, длина погон для генерал-майора и генерал-лейтенанта – 10 см, для генерал-полковника – 11 см.

      33. На полях погон предусмотрены рисунки национального орнамента. Виды рисунков, фоновый оттенок и декоративные элементы погон зависят от предназначения и конструкции погон. На жестких погонах размещаются форменные пуговицы диаметром 14 мм, на расстоянии 15 мм от верхнего края погона до центра пуговицы.

      34. Разновидности погон:

      1) на рубашку повседневную жесткие, съемные (приложение 1, рисунок 45);

      2) на рубашку белого цвета жесткие, съемные (приложение 1, рисунок 46);

      3) повседневные жесткие, съемные (приложение 1, рисунок 47);

      4) повседневные жесткие, нашивные (приложение 1, рисунок 48);

      5) парадные жесткие, нашивные, на мундир темно-синего цвета, пальто (приложение 1, рисунок 49);

      6) парадные жесткие, нашивные на мундир бежевого цвета (приложение 1, рисунок 50);

      7) погон-муфты повседневные, мягкие (приложение 1, рисунок 51);

      8) погон-муфты специальные, мягкие (приложение 1, рисунок 52).

      35. На погонах в нижней части размещается вышитый позолоченной мишурой и шелком парящий орел золотистого цвета, окантованный нитью красного цвета. Изображение головы орла направлено в сторону фронтальной части форменной одежды. Расстояние от нижнего края погон до нижнего края орла 8 мм. По периметру поля погон предусмотрен кант золотистого цвета, по краю погон – красного цвета, ширина кантов – 2 мм.

      36. Нашивные погоны по периметру поля погон выполняется с кантом из позолоченной канители. Цвета полей погон:

      для парадной формы одежды - золотистый на мундир темно-синего цвета, пальто парадное с каракулевым воротником серого цвета и бежевый – на мундир бежевого цвета;

      - темно-синий – для повседневной формы одежды.

      37. Съемные погоны с обратной стороны оборудованы шлейкой и язычком для крепления погон. Кант из позолоченной канители по периметру поля погон предусмотрен только в повседневных съемных погонах. Цвета полей погон:

      - темно-синий – для повседневной формы одежды и на рубашку светло-серого цвета;

      - белый – на рубашку белого цвета.

      38. Погон-муфты выполняются из тканевого полотна и предусмотрены для пуловера и специальной формы одежды с темно-синей и камуфляжной расцветкой соответственно. На погонах темно-синего цвета по краю погон предусмотрен кант красного цвета, на погонах камуфляжной расцветки – кант защитного цвета, ширина кантов – 2 мм.

      39. Погоны для сотрудников ОВД (за исключением высшего начальствующего состава) подразделяются:

      1) по предназначению – для парадной, повседневной и специальной формы одежды;

      2) по конструкции – жесткие и мягкие;

      3) по способу крепления – нашивные и на муфтах.

      40. Размеры погон:

      1) нашивных – длина 13 см, ширина 5 см;

      2) на муфтах – ширина 5 см, длина – 10 см.

      41. На полях погон предусмотрены орнаментированные элементы национального узора и канты. Фоновый оттенок и декоративные элементы погон зависят от предназначения и конструкции погон. В верхней части жестких погон размещается эмблема МВД, на расстоянии 23 мм от верхнего края погона до центра эмблемы.

      42. Разновидности погон:

      1) парадные жесткие, нашивные (приложение 1, рисунки 53, 54);

      2) погон-муфты парадные, мягкие (приложение 1, рисунки 55, 56, 57);

      3) повседневные жесткие, нашивные (приложение 1, рисунки 58, 59, 60);

      4) погон-муфты повседневные, мягкие (приложение 1, рисунки 61, 62, 63);

      5) погон-муфты специальные, мягкие (приложение 1, рисунки 64, 65, 66).

      43. На жестких погонах по периметру погона на расстоянии 1,5 мм от края выполняется кант (на парадных – золотистого цвета, на повседневных – серебристого), шириной 3 мм. На погонах размещаются продольные полосы шириной 4 мм, а также горизонтальные полосы длиной 30мм. Полосы рифлҰные, бирюзового цвета.

      44. Парадные и повседневные жесткие, нашивные погоны носятся с парадными мундирами и повседневными кителями соответственно. Метод крепления – шитьем.

      45. Погон-муфты парадные носятся только с рубашками белого цвета с длинными и короткими рукавами.

      46. Погон-муфты повседневные носятся с предметами форменной одежды за исключением мундиров, кителей и камуфляжных костюмов на которых носятся погон-муфты специальные.

Параграф 2. Описание образцов нарукавных и нагрудных нашивок

      47. Нарукавный знак министра внутренних дел представляет собой ткано-шитый шеврон на плотный основе в форме круга, диаметром 82 мм. В средней части расположен круг диаметром 48 мм, внутри которого эмблема МВД РК, диаметром 36,5 мм. По верху внутреннего круга надпись "QAZAQSTAN RESPYBLIKASY", по низу "ISHKI ISTER MINISTRI". Шевроны нашиваются на правом рукаве на расстоянии 8 см от плечевого шва.

      - для повседневной – поле темно-синего цвета (приложение 1, рисунок 88);

      - для парадной – поле золотистого цвета на мундир темно-синего цвета, пальто парадное с каракулевым воротником серого цвета (приложение 1, рисунок 89) или бежевого цвета на мундир бежевого цвета (приложение 1, рисунок 90);

      - для специальной – поле камуфлированного цвета (приложение 1, рисунок 91).

      48. Нарукавный знак высшего начальствующего состава представляет собой ткано-шитый шеврон размером 80х95 мм в форме щита, который нашивается на верхней одежде за исключением плащ-накидки камуфляжной расцветки. Шевроны нашиваются на левом рукаве на расстоянии 8 см от плечевого шва.

      49. В верхней части поля шевронов выполняется надпись "QAZAQSTAN", размер букв 5х7 мм, в нижней части – надпись "ІІМ", размер букв 10х8 мм. В шевронах для парадной и повседневной формы одежды цвет букв золотистого цвета, для специальной формы одежды – черного цвета.

      50. Шевроны высшего начальствующего состава по принадлежности к форме одежды делятся:

      - для повседневной – поле темно-синего цвета (приложение 1, рисунок 92);

      - для парадной – поле золотистого цвета на мундир темно-синего цвета, пальто парадное с каракулевым воротником серого цвета (приложение 1, рисунок 93) или поле бежевого цвета на мундир бежевого цвета (приложение 1, рисунок 94);

      - для специальной – поле камуфлированного цвета (приложение 1, рисунок 95).

      51. Шевроны для парадной и повседневной формы одежды по внешнему краю имеют кант красного цвета, по внутреннему периметру – кант из позолоченной канители, шириной 2 мм. По краю поля шевронов изображается стилизованный пшеничный колос золотистого цвета. В центре шевронов, в форме круга, размещается герб Республики Казахстан диаметром 4 см, золотистого цвета с фоном голубого цвета и обводкой из позолоченной канители, шириной 2 мм.

      52. Шеврон для специальной формы одежды по внешнему краю имеет кант защитного цвета, по внутреннему периметру – кант черного цвета, шириной 2 мм. По краю поля шеврона изображается стилизованный пшеничный колос защитного цвета. В центре шеврона, в форме круга, размещается герб Республики Казахстан диаметром 4 см, черного цвета с фоном защитного цвета и обводкой черного цвета, шириной 2 мм.

      53. Нагрудные знаки на форменной одежде предусмотрены при специальной форме одежды. Над правым карманом крепится нашивка "QAZAQSTAN", над левым – POLISIA. Нашивки из тканного полотна защитного цвета, шириной – 3,5 см и длиной – 13 см. Цвет букв (цифр) – черный, высота – 17 мм. Крепятся нашивки на ленту "вилькро" настроченную над карманами курток.

      На костюмах повседневных сотрудников аппаратов управлений, за исключением форменной одежды КУИС, на левой полочке куртки над верхним краем клапана располагается нашивка в рамке "POLISIA" серого цвета, размер 13,3*3,7 см, шрифт Arial, высота букв 2,4 см, толщина букв 0,7см, толщина рамки 0,4см.

      54. Основной нарукавный знак сотрудников ОВД (за исключением высшего начальствующего состава) представляет собой ткано-шитый шеврон размером 75х90 мм в форме щита, который нашивается на верхней одежде за исключением специального костюма-дождевика и куртки-дождевика. Шевроны нашиваются на левом рукаве на расстоянии 8 см от плечевого шва.

      55. Шевроны сотрудников ОВД (за исключением высшего начальствующего состава) по принадлежности к форме одежды делятся на шевроны для повседневной (приложение 1, рисунок 96) и специальной (приложение 1, рисунок 99) формы одежды, парадный мундир (приложение 1, рисунок 97), парадный на рубашку белого цвета (приложение 1, рисунок 98).

      56. В верхней части поля шевронов выполняется надпись "QAZAQSTAN", размером букв 5х7 мм (ширина и высота), под эмблемой МВД РК симметрично кругу надпись "ІSHKI ISTER MINISTRLIGI", размер букв 4х5 мм (ширина и высота). По внешнему краю шевронов выполняется кант бирюзового цвета шириной 3мм.

      57. В средней части повседневных и парадных шевронов расположен круг диаметром 52 мм, по внешнему краю круга выполнена обводка серебристого цвета, шириной 2 мм, по внутреннему краю обводка бирюзового цвета, шириной 2 мм. В центре круга расположена эмблема МВД РК золотистого цвета, диаметром 40 мм.

      58. В специальных шевронах также расположен круг диаметром 52 мм, по внешнему краю круга выполнена обводка защитного цвета, шириной 2 мм, по внутреннему краю обводка темно-зеленого цвета, шириной 2 мм. В центре круга расположена эмблема МВД РК защитного цвета, диаметром 40 мм.

      59. В шевронах для парадной формы одежды и на рубашку белого цвета цвет букв золотистого цвета, для повседневной формы одежды – серебристого и для специальной формы одежды – защитного цвета.

      60. Поле шеврона для парадной и повседневной формы одежды из тканого полотна чернильно-синего, на рубашку белого цвета – белого цвета, а также специальной формы одежды – камуфляжной расцветки.

      61. Нарукавный знак сотрудников уголовно-исполнительной системы представляет собой ткано-шитый шеврон размером диаметром 81 мм (приложение 1, рисунок 100). На чернильно-синем поле шеврона по центру размещен круг с золотистой обводкой диаметром 60 мм, внутри которого изображены круглый щит с тремя копьями, под которыми изображен парящий орел выполненные в золотистом цвете. В верхней части поля шевронов выполняется надпись "QAZAQSTAN", размером букв 5х7 мм (ширина и высота), под золотистым кругом симметрично кругу надпись "QYLMYSTYQ-ATQARY JUIESІ", размер букв 4х5 мм (ширина и высота) на латинице, цвет – серебристый. Кант шеврона бирюзового цвета, шириной 3 мм.

      Шеврон нашивается на правом рукаве на расстоянии 8 см от плечевого шва.

      62. Региональный нарукавный знак для сотрудников ОВД (за исключением высшего начальствующего состава) предусмотренный для сотрудников местной полицейской службы представляет собой ткано-шитый шеврон диаметром 81 мм (приложение 1, рисунок 101). На чернильно-синем поле шевронов по центру размещен круг с золотистой обводкой диаметром 60 мм, внутри которого изображены гербы городов выполненные в цветовой палитре основной формы. По окружности круга наносятся надписи высотой 5-6 мм заглавными буквами на латинице, цвет – серебристый. Надписи по обеим сторонам разделены национальным орнаментом. Кант шеврона бирюзового цвета, шириной 3 мм.

      63. Нагрудные знаки на форменной одежде предусмотрены у сотрудников патрульной полиции, участковых инспекторов полиции и наружных служб ОВД. Представлены нагрудные знаки в виде текстильных нашивок в форме круга чернильно-синего цвета диаметром 90 мм. В центре текстильных нашивок расположены изображения эмблем данных служб. Нашивки размещаются на уровне груди правой полочки симметрично середины съемной надписи "POLISIA" расположенной на левой полочке (приложение 1, рисунок 102).

Параграф 3. Описание образцов знаков различия на предметах форменной одежды

      64. На предметах форменной одежды высшего начальствующего состава предусмотрены следующие знаки различия.

      65. На фуражках:

      1) нашивка на тулью парадной фуражки– тканая нашивка окантованная золотой канителью с изображением Герба Республики Казахстан в форме круга, диаметром 5 см. Фоновый оттенок голубого цвета. Крепится в верхней части лицевой стороны тульи по центру (приложение 1, рисунок 103);

      2) кокарда на околыш с вышивкой – металлическая, цельноштампованная, в виде выпуклой овальной розетки золотистого цвета, высотой 4 см и шириной 3,5 см. В центре кокарды на темно-синем фоне рельефно изображена эмблема ОВД золотистого цвета. Эмблема обрамлена ободком. От ободка до краев кокарда имеет гофрированную полированную поверхность. Щит на эмблеме покрытый голубой эмалью. Вокруг кокарды золотой канителью вышивается изображение двух лавровых ветвей, расходящихся от кокарды симметрично в обе стороны. Кокарда крепится на лицевой стороне околыша клямерами (приложение 1, рисунок 104);

      3) нашивка на тулью повседневной фуражки с вышивкой – тканая, нашивка окантованная золотой канителью с изображением эмблема ОВД золотистого цвета. Эмблема обрамлена ободком. Вокруг кокарды золотой канителью вышивается изображение двух лавровых ветвей, расходящихся от кокарды симметрично в обе стороны, а также выполняется отделка краев козырька (приложение 1, рисунок 105);

      4) позументная лента – золотистого цвета, шириной 15 мм. Крепится в нижней части лицевой стороны околыша застегиванием по бокам на форменные пуговицы 14 мм (приложение 1, рисунок 106).

      5) вышивка на козырек – вышивка на лицевой стороне и краях козырька золотой металлизированной канителью. На лицевой стороне козырька по всей длине вышивается изображение лавровых ветвей, направленных симметрично от краев к центру, а также выполняется отделка краев козырька. Предусмотрена для парадной фуражки (приложение 1, рисунок 107).

      66. На кепи:

      1) нашивка на переднюю стенку – тканная нашивка с изображением эмблемы ОВД в форме круга, диаметром 6 см. Фоновый оттенок и окантовка выполнены методом вышивки в камуфлированном кепи защитного цвета, кепи (бейсболке) летней золотистого цвета на основе комбинации металлизированной и шелковой нитей.

      Нашивка крепится по центру передней стенки кепи (приложение 1, рисунок 108);

      2) лента, шириной 15 мм, нашивается в нижней части передней стенки кепи на которой выполняется вышивка из геометрических линий. Расцветка ленты защитного цвета и золотистого (приложение 1, рисунок 109);

      3) вышивка на козырек – вышивка изображения лавровых ветвей по всей длине лицевой стороны козырька, направленных симметрично от краев к центру. Расцветка вышивки защитного цвета (приложение 1, рисунок 110).

      67. На зимних головных уборах высшего начальствующего состава предусмотрена кокарда металлическая, цельноштампованная, в виде выпуклой овальной розетки золотистого цвета, высотой 4 см и шириной 3,5 см. В центре кокарды на темно-синем фоне рельефно изображена эмблема ОВД золотистого цвета. Эмблема обрамлена ободком. От ободка до краев кокарда имеет гофрированную полированную поверхность. Щит на эмблеме покрыт голубой эмалью (приложение 1, рисунок 111).

      68. На воротниках и обшлагах рукавов мундиров и кителя предусматривается вышивка изображения лавровых ветвей из позолоченной канители и мишуры, в частности:

      - на воротнике парадного мундира (темно-синего цвета) размещены лавровые ветви, а также параллельно втачному канту красного цвета на воротнике, выполняется вышивка из позолоченной канители (приложение 1, рисунок 112);

      - на воротнике парадного мундира (бежевого цвета) основания лавровых ветвей направлены к бортовой застежке, также выполняется вышивка из позолоченной канители параллельно втачному канту красного цвета из позолоченной канители (приложение 1, рисунок 113);

      - на воротнике повседневного кителя основания лавровых ветвей направлены к краям лацканов (приложение 1, рисунок 114);

      - изображение лавровых ветвей на обшлагах рукавов выполняется на парадных мундирах параллельно втачному канту красного цвета на обшлаге из позолоченной канители (приложение 1, рисунки 112, 113).

      69. На головных уборах (фуражки, кепи (бейсболки) и шапке-ушанке) сотрудников ОВД (за исключением высшего начальствующего состава) предусмотрена кокарда в виде эмблемы МВД РК золотистого цвета диаметром 60 мм. Цвет основного поля – чернильно-синий. Окантовка кокарды шириной 3 мм бирюзового цвета (приложение 1, рисунок 115).

      70. На воротниках мундиров и кителей сотрудников ОВД (за исключением высшего начальствующего состава) размещаются петлицы. Петлицы изготавливаются тканным методом в виде треугольника с закруглением в верхней части, высотой 50 мм. По центру петлиц расположена эмблема МВД РК золотистого цвета высотой 30 мм. Цвет основного поля петлиц – чернильно-синий. Окантовка петлиц шириной 3мм бирюзового цвета (приложение 1, рисунок 116).

Параграф 4. Описание знаков различия на форменной одежде

      71. Пряжка к парадному поясу изготавливается из металлического сплава и имеет овальную форму. Размеры пряжки по высоте 50 мм, по ширине 43 мм. Пряжка и все символы на ней – золотистого цвета. В середине пряжки для высшего начальствующего состава, рельефное изображение Герба Республики Казахстан диаметром 32 мм, сотрудников ОВД рельефное изображение Эмблемы ОВД (приложение 1, рисунок 117).

      72. Аксельбант имеет два наконечника для высшего начальствующего состава (приложение 1, рисунок 118) и один наконечник для сотрудников ОВД (приложение 1, рисунок 119) и изготавливается из латуни золотистого цвета, форма конусообразная, равномерно вытянутая, толщина верхней части – 10 мм, нижней – 2 мм. Длина наконечника 9 см, из которых 1,5 см длина подвижного кольца скрывающего соединение наконечника и шнура. Соединение шнура с наконечником осуществляется путем фиксации шнура внутри наконечника, вход шнура начинается на 8,5 см от низа наконечника.

      73. На специальных званиях высшего начальствующего состава, на погонах предусмотрены вышивные звезды (приложение 1, рисунок 120).

      74. Размер звезд высшего начальствующего состава составляет 22 мм в диаметре. Форма звезд пятиконечная, цвет вышивных – золотистый и на погонах специальной форме одежды – черный. Вышивка выполняется позолоченной канителью и окантовывается шелковой нитью красного цвета, на печатных погонах специальной формы одежды вышивка в черном цвете с кантом белого цвета.

      75. На погонах высшего начальствующего состава звезды размещаются соответственно присвоенному специальному званию в следующем количестве и порядке:

      - генерал-майор – одна звезда, на расстоянии 55 мм от нижнего края погона до центра звезды;

      - генерал-лейтенант – две звезды, первая сверху – на расстоянии 55 мм от нижнего края погона до центра звезды, расстояние между центрами звездочек 25 мм;

      - генерал-полковник – три звезды, первая сверху – на расстоянии 80 мм от нижнего края погона до центра звезды, расстояние между центрами звездочек 25 мм.

      76. На погонах сотрудников ОВД (за исключением высшего начальствующего состава) наносятся печатные звезды размерами 18 мм в диаметре для старшего начальствующего состава и 14 мм в диаметре для среднего начальствующего состава. На погонах рядового и младшего начальствующего состава наносятся полосы узкие высотой 7 мм и широкие – 10 мм.

      77. На погонах сотрудников ОВД и курсантов звезды и иные элементы размещаются соответственно присвоенному специальному званию (рисунки 67-87).

      78. Форма звезд пятиконечная, структура нанесения трехмерная. Цвет звезд на погонах повседневных – серебристый, парадных и на рубашку белого цвета – золотистый, специальных – черный.

      79. Форменные пуговицы предусмотрены в двух размерах – диаметром 14 и 24 мм (для высшего начальствующего состава). Пуговицы металлические, цельноштампованные, золотистого цвета, состоят из чашечки, поддона, ушка. Верхняя часть выпуклая, с рельефным изображением Герба Республики Казахстан (приложение 1, рисунок 121).

      80. Форменные пуговицы сотрудников ОВД (за исключением высшего начальствующего состава) представлены: на повседневной форменной одежде – серебристого цвета, парадной – золотистого (приложение 1, рисунок 122).

      81. Серебристые и золотистые форменные пуговицы в двух размерах – диаметром 14 и 24 мм. Пуговицы металлические, цельноштампованные, золотистого цвета, состоят из чашечки, поддона, ушка. Верхняя часть выпуклая, с рельефным изображением парящего орла под солнцем с лучами.

Глава 4. Правила ношения форменной одежды

Параграф 1. Правила ношения форменной одежды

      82. Ношение форменной одежды является обязательным при исполнении служебных обязанностей и регламентируется требованиями настоящего Приказа.

      83. Форма одежды для строевых смотров, построений, служебных совещаний и собраний объявляется должностными лицами, ответственными за проведение этих мероприятий.

      84. Переход на летнюю или зимнюю форму одежды, начало носки в весеннее время и прекращение носки в осеннее время устанавливаются руководителем ОВД.

      85. Форма одежды сотрудника при несении повседневной службы может определяться руководителем ОВД в соответствии с погодными условиями и установленными видами формы одежды.

      86. При временном пребывании сотрудника в другом подразделений ОВД форменная одежда носится по форме одежды определҰнного в данном ОВД.

      87. При откомандировании сотрудника в другие государственные органы и представительства, право на ношение форменной одежды регламентируется соответствующим приказом об откомандировании. Форма одежды сотрудников ОВД определяется руководителем организации в котором он несет службу.

      88. Головные уборы в соответствии с установленными формами одежды разрешается носить:

      1) фуражка парадная темно-синего цвета – с парадным мундиром темно-синего цвета, плащом демисезонным;

      2) фуражка парадная бежевого цвета – с парадным мундиром бежевого цвета и фуражка парадная светло-серого цвета с мундиром светло-серого цвета с плащом демисезонным и рубашками (блузками) белого цвета;

      3) фуражка повседневная – с кителем и костюмами повседневными, плащом и курткой демисезонными, пуловером и рубашками повседневными, платьем форменным;

      4) кепи (бейсболки) – с повседневными костюмами и рубашками, плащом и курткой демисезонными, а также пуловерами и платьем форменным;

      5) кепи камуфляжной расцветки – с костюмами камуфляжной расцветки;

      6) папаха из каракуля – с пальто парадным с каракулевым воротником;

      7) шапка-ушанка из каракуля – с пальто кожаным и парадным, курткой утепленной с каракулевыми воротниками, а также пуловером.

      8) шапка ушанка утепленная – с куртками и костюмами утепленными, а также пуловерами.

      89. Все головные уборы надеваются прямо без наклона и носятся так, чтобы нижний край находился на расстоянии одного – двух пальцев горизонтально приложенных над бровями, а козырьки фуражек и кепи – на уровне бровей. Центр кокарды должен находится над переносицей.

      90. На территории комплекса административных зданий ОВД, в транспортных средствах, разрешается ношение форменной одежды без головного убора, а также в холодное время ношение шапок-ушанок с мундирами парадными, кителем и костюмами повседневными без пальто, плаща и куртки.

      91. Пальто кожаное с каракулевым воротником серого цвета разрешается носить в демисезонное время без воротника, а также при зимней форме одежды вместо куртки утепленной.

      92. Пальто кожаное, куртки и костюмы утепленные разрешается носить без подстежки в соответствии с погодными условиями.

      93. Плащи демисезонные, куртки и костюмы демисезонные кроме демисезонного времени разрешается носить в летнее и зимнее время с парадной и повседневной формами одежды при соответствующих погодных условиях.

      94. Сотрудникам наружных служб разрешается носить куртки от костюма утепленного/демисезонного для несения службы отдельно от костюма с брюками форменными.

      95. Пуловер разрешается носить во все сезоны в соответствии с погодными условиями при повседневной форме одежды вместо кителя и курток повседневных. Под пуловер разрешается одевать рубашку с длинным рукавом и галстуком или футболку.

      96. Кителя повседневные с брюками/юбкой носятся с рубашкой (блузкой) белого/установленного цвета с длинными рукавами с галстуками повседневными по указанию руководителя ОВД и организаций образования.

      97. Костюмы повседневные с длинными рукавами высшим начальствующим составом и сотрудниками аппаратов управлений носятся с рубашками (блузками) повседневными с длинными рукавами и галстуками повседневными либо с футболками повседневными с повседневной фуражкой либо кепи (бейсболкой).

      98. Костюмы повседневные с короткими рукавами высшим начальствующим составом и сотрудниками аппаратов управлений носятся с футболками повседневными с повседневной фуражкой либо кепи (бейсболкой).

      99. Костюмы повседневные с длинными и короткими рукавами сотрудниками наружных служб, участковыми инспекторами полиции и водителями носятся с футболкой повседневной, с повседневной фуражкой (только участковые инспектора полиции) либо кепи (бейсболкой). При торжественных мероприятиях носится футболка белого цвета.

      100. В служебном кабинете при отсутствии посетителей разрешается находиться в футболках повседневных с брюками/юбкой от костюмов повседневных с короткими и длинными рукавами.

      101. Футболка-поло сине-зеленого цвета носится в летнее время при несении службы УИП (рисунок 37), ПП (рисунок 30) и НС (рисунок 40). Футболка-поло белого цвета носится сотрудниками туристской полиции по указанию руководства при проведении мероприятий.

      102. В жаркую погоду разрешается ношение костюмов с короткими рукавами без футболок повседневных.

      103. Рубашки (блузки) разрешается носить отдельно от верхней одежды:

      1) белого цвета с короткими рукавами – при летней парадной форме одежды, с парадной фуражкой и брюками/юбкой (высший начальствующий состав - брюки темно-синего цвета), без галстука;

      2) белого цвета с длинными рукавами – при летней парадной форме одежды, с парадной фуражкой и брюками/юбкой (высший начальствующий состав - брюки темно-синего цвета) с галстуком парадным и зажимом;

      3) повседневные с короткими рукавами – при летней повседневной форме одежды, с повседневной фуражкой либо кепи (бейсболкой) и брюками/юбкой, без галстука;

      4) повседневные с длинными рукавами – при повседневной форме одежды, с повседневной фуражкой либо кепи (бейсболкой) и брюками/юбкой с галстуком и зажимом.

      104. Рубашки носятся установленных образцов и цветов, чистыми, тщательно подогнанными и отутюженными, с правильно подобранными погонами. Носить выцветшие и неотутюженные рубашки, рубашки с деформированными и загрязненными погонами, а также заглаживать складки на спинке и передних полочках рубашки не допускается.

      105. Платье форменное носится с шарфиком при необходимости в летнее время.

      106. Сигнальные жилеты носятся поверх основного комплекта одежды сотрудниками патрульной полиции при несении службы.

      107. Специальный костюм-дождевик состоит из куртки и брюк. Куртка в двухсторонним исполнении: одна сторона – из водоотталкивающего материала темно-синего цвета носится при патрулировании местности, вторая – из материала ярко-желтого цвета (лимонного) со светоотражающими элементами носится при регулировании дорожного движения (рисунок 35).

      108. Форма одежды для сотрудников, входящих в состав роты почетного караула:

      летняя: фуражка парадная, мундир парадный с аксельбантом золотистого цвета и брюки в сапоги, рубашка белого цвета с галстуком парадным, пояс парадный, ремень брючный черного цвета, сапоги хромовые, перчатки белого цвета (приложение 1, рисунок 123);

      демисезонная: фуражка парадная, мундир парадный с аксельбантом золотистого цвета и брюки в сапоги, рубашка белого цвета с галстуком парадным, плащ демисезонный, пояс парадный, ремень брючный черного цвета, сапоги хромовые, перчатки белого цвета (приложение 1, рисунок 124);

      зимняя: шапка каракулевая, шинель с каракулевым воротником, мундир парадный с аксельбантом золотистого цвета и брюки в сапоги, рубашка белого цвета с галстуком парадным, ремень брючный черного цвета, перчатки белого цвета, пояс парадный, сапоги хромовые, кашне белого цвета (приложение 1, рисунок 125).

      Носится при выполнении церемониальных ритуалов, на торжественных мероприятиях и официальных встречах с перевязью парадной для знаменосца, для ассистентов и шашкой кавалерийской в комплекте.

      109. Сотрудники эскортного взвода сопровождения патрульной полиции носят: фуражку церемониальную или шлем, костюм мотоциклетный в комплекте с парадными погонами и аксельбантом золотистого цвета, рубашку белого цвета с длинными рукавами, галстук черного цвета, перчатки белого цвета, пояс парадный, обувь мотоциклетная (приложение 1, рисунок 126, 127).

      110. Камуфляжные костюмы со знаками различия носятся:

      - в период проведения сборов, учений, при осложнении оперативной обстановки или возникновении кризисных ситуаций, в том числе перевода на военное время, положение;

      - сотрудниками кинологической службы, несущим службу с розыскными, патрульными, штурмовыми, конвойно-сторожевыми собаками и специализированной службы охраны только для наружной охраны специальных объектов с особыми условиями несения службы (грязь, копоть, выпадение химических осадков), а также баз военного и специального снабжения;

      - курсантами учебных заведений с учетом образовательного процесса по указанию руководства.

      111. Куртка-дождевик носится в дождливую погоду всеми сотрудниками ОВД (кроме высшего начальствующего состава) (приложение 1, рисунок 128).

      112. При ношении форменной одежды обувь носится установленного образца, в исправном состоянии и всегда вычищенной. Ботинки с высоким берцем должны быть аккуратно зашнурованы. Носить обувь с поврежденным верхом или изношенными каблуками не допускается.

      113. Носки с форменной обувью носятся темного цвета.

      114. Все предметы форменной одежды должны быть вычищены и выглажены. Клапана накладных и прорезных карманов выпускаются наружу. Не допускается смешивание форменной одежды с гражданской и ношение не установленных видов форменной одежды.

      115. Бортовая застежка одежды на петлях, кнопках и пуговицах застегивается на все пуговицы, на молнии на всю длину, либо при необходимости до уровня верхней части клапана нагрудных накладных карманов.

      116. Снятые головные уборы аккуратно вешаются на вешалку задней частью околыша либо ложатся на полку, поверхность подходящей мебели, либо носятся на левой руке в горизонтальном положении.

      117. Снятые пальто и куртки аккуратно вешаются на вешалку за петельку либо аккуратно сложенные лицевой стороной наружу, носятся на левой руке.

      118. Хранение форменной одежды в служебных помещениях разрешается в шкафах (в случае их наличия) или гардеробных создающих должные условия хранения.

      119. Разрешается ношение:

      1) при летней специальной форме одежды вместо ботинок с высокими берцами черного цвета – полуботинки черного цвета или спортивную обувь черного цвета;

      2) при зимней специальной форме одежды вместо ботинок утепленных с высокими берцами черного цвета – полусапожки утепленные черного цвета;

      3) камуфляжные брюки поверх ботинок с высокими берцами с напуском;

      4) в летнее время рукава куртки специальной формы одежды закатывать до уровня локтевого сгиба;

      5) гражданскую обувь с аналогичным дизайном и материалами установленного образца. В служебном кабинете при отсутствии посетителей удобную обувь темного цвета.

      120. Запрещается ношение:

      1) предметы форменной одежды, снаряжения и знаки различия измененных и (или) не установленных образцов;

      2) смешанные предметы форменной одежды, с учетом специфики службы и сезонности (форму одежды сотрудников аппаратов управлений с формой одежды сотрудников ОВД, несущих наружную службу, патрульной полиции, участковых инспекторов; форму одежды старого образца с формой одежды нового образца и другие возможные варианты ношения), а также с гражданской и со специальной формой одежды;

      3) гражданскую одежду, при исполнении служебных обязанностей (за исключением Перечня подразделений органов внутренних дел Республики Казахстан, служба в которых дает право на получение денежной компенсации взамен форменной одежды);

      4) сумки ярких расцветок;

      5) плащи без пояса;

      6) поверх форменного платья: кителя, мундиры, а также куртки от костюма повседневного.

      7) ношение поврежденных, загрязненных, выцветших и измятых с растянутой горловиной и неустановленного цвета предметов форменной одежды;

      8) движение сотрудника за пределами территории подразделений без головного убора;

      9) и использование одежды со знаками различия и (или) символикой, а также форменной одежды и специального обмундирования лицам не состоящим на довольствий в ОВД.

      10) и использование одежды со знаками различия и (или) символикой, а также форменной одежды и специального обмундирования ОВД гражданскими лицами в различных мероприятиях без согласования с Министерством внутренних дел.

Параграф 2. Правила ношения отдельных предметов и других отличительных знаков на форменной одежде.

      121. Кашне носятся аккуратно заправленными под воротник пальто и куртки. Верхний край кашне должен равномерно выступать над воротником на 1-2 см. Кашне белого цвета предусмотрено для зимней парадной формы одежды, черного цвета – для зимней повседневной формы одежды.

      122. Галстуки форменные предусмотрены для ношения с рубашками с длинными рукавами. Галстуки должны быть всегда свежими и чистыми, носить выцветшие и неопрятные галстуки не допускается. Галстуки повседневные носятся с повседневными рубашками, парадные – с рубашкой белого цвета. При самостоятельном ношении рубашек галстуки прикрепляются к ним зажимом, между третьей и четвертой пуговицами сверху.

      123. Перчатки белого цвета носятся на парадах при парадной форме одежды по указанию руководителя ОВД. Перчатки черного цвета носятся при зимней повседневной форме одежды, а также разрешается ношение в холодную погоду при летней и демисезонной формах одежды. При выполнении приветствия перчатки не снимаются. При зимней форме одежде в теплую погоду перчатки разрешается не носить.

      124. Перчатки разрешается носить гражданского типа, а также из кожи с аналогичным дизайном установленного образца.

      125. Пояс парадный одевается на парадном мундире и парадном пальто. Пояс носится в строю и застегивается на расстоянии 10 мм от верхнего края клапана прорезного кармана. Пряжка пояса при ношении находится спереди по середине.

      126. Аксельбант носится на парадном мундире темно-синего цвета у высшего начальствующего состава и на парадном мундире сотрудников ОВД и крепится под правым погоном. Край первого шнура перевязи аксельбанта пришивается на расстоянии 5 мм от края погона направленного к рукаву, сам шнур проходит под рукавом. Остальная связка шнуров крепится на воздушную петлю и пуговицу пришитую в нижней части лацкана воротника. При этом воздушная петля не должна быть видна из-за лацкана, а конец наконечника должен находится на уровне верхней части второй пуговицы сверху.

      127. Снаряжение либо часть его комплекта одевается при специальной форме одежды по необходимости.

      Снаряжение без кожаного/текстильного ремня носится поверх зимнего форменного обмундирования или поверх летней формы одежды: при несении службы, строевых смотрах, при движении в строю.

      128. Сотрудниками органов внутренних дел допускается ношение на форменной одежде:

      - наград в соответствии с Законом Республики Казахстан от 12 декабря 1995 года № 2676 "О государственных наградах Республики Казахстан"; Указом Президента Республики Казахстан от 30 сентября 2011 года № 155 "О вопросах государственных символов и геральдики ведомственных и иных, приравненных к ним, наград некоторых государственных органов, непосредственно подчиненных и подотчетных Президенту Республики Казахстан, Конституционного Суда Республики Казахстан, правоохранительных органов, судов, Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований" и Указами Президента Республики Казахстан в связи с празднованием государственных и национальных праздников Республики Казахстан;

      - юбилейных медалей и нагрудных знаков, награждение которых осуществлялось приказом Министра внутренних дел Республики Казахстан в связи с празднованием профессиональных праздников;

      - орденов, медалей, нагрудных знаков, награждение которых осуществлялось нормативно-правовыми актами правительств, приказами руководителей государственных органов зарубежных стран и решениями международных организаций;

      - орденов, медалей, нагрудных знаков за выполнения интернационального долга в Демократической Республике Афганистан и других стран.

      129. Ношение орденов и медалей – на мундирах, орденских лент и лент медалей на планках – на кителях и других знаков отличия является обязательным (высшему начальствующему составу разрешается ношение медалей на планках на костюмах повседневных).

      130. Знаки высшей степени отличия – орден "Алтын Қыран" (Золотой орел), медаль Золотая звезда "Халық қаhарманы" (Народный герой), орден "Отан" (Отечество), а также нагрудные знаки к почетным званиям носятся на левой стороне груди над орденами и медалями при всех формах одежды, кроме летней парадной (в рубашке), летней повседневной (в рубашке), специальной (камуфляжной расцветки) и рабочей формы одежды.

      131. Ношение знаков особого отличия, орденов и медалей бывшего Союза Советских Социалистических Республик (далее – СССР), Содружеств независимых государств и иностранных государств, а также их орденских лент и лент к медалям носятся после наград Республики Казахстан в последовательности, соответствующей их статусу.

      132. При парадной и повседневной форме одежды носятся:

      -знаки высшей степени отличия;

      -ордена и медали;

      -почетные знаки лауреатов;

      -нагрудные знаки к почетным званиям;

      -нагрудные знаки: "Ішкі icтep органдарының құрметті қызметкері" ("Почетный работник органов внутренних дел"); "Ішкі icтep органдарының үздігі" ("Отличник органов внутренних дел") I, II степеней; "Оқу орнының үздігі" ("Отличник учебного заведения"); "Қылмыстық-атқару жүйесінің үздігі" ("Отличник системы уголовно-исполнительной системы");

      -нагрудные знаки классной квалификации специалиста (за исключением высшего начальствующего состава);

      -нагрудные знаки об окончании учебных заведений;

      -другие отличительные знаки, учрежденные указами Президента Республики Казахстан, постановлениями Правительства Республики Казахстан, приказами Министра внутренних дел Республики Казахстан.

      133. При парадной (в рубашке), повседневной (в рубашках, костюмах повседневных всех категорий служб), специальной (камуфляжной расцветки и рабочей формах одежды) орденские ленты, ленты медалей на планках и нагрудные знаки не носятся.

      134. Ордена и медали Республики Казахстан, носятся на левой стороне груди и размещаются в следующем порядке:

      134.1 Ордена:

      - "Отан" (Отечество);

      - "Барыс" (Барс);

      - "Даңқ" (Слава);

      - "Айбын" (Доблесть);

      - "Парасат" (Благородство);

      - "Достық" (Дружба);

      - "Құрмет" (Почет);

      - "Еңбек Даңқы" (Трудовая Слава).

      При ношении знаков орденов "Барыс" (Барс) I степени, "Даңқ" (Слава) I степени, "Достық" (Дружба) I степени на плечевых лентах, которые проходят через правое плечо, звезды этих орденов располагаются на левой стороне груди слева от орденов. Орден "Барыс" (Барс) III степени носится на шейной ленте.

      134.2 Медали:

      - медаль "Ерлігі үшін" (За мужество);

      - медаль "Жауынгерлік ерлігі үшін" (За воинскую доблесть);

      - медаль "Ерен еңбегі үшін" (За трудовое отличие);

      - медаль "Шапағат" (Милосердие).

      Вместо орденов Республики Казахстан награжденные лица могут носить установленного образца символы орденов.

      135. При ношении на левой стороне груди двух и более орденов, а также при ношении медалей вместе с указанными орденами их колодочки соединяются в ряд справа налево в установленном порядке. Ордена и медали одного наименования размещаются рядом в порядке времени награждения. Ордена и медали, не умещающиеся в один ряд (не более 5), переносятся во второй и последующие ряды, располагаемые ниже первого, и размещаются в них также справа налево в установленной очередности.

      136. Размещение орденов и медалей на левой стороне груди производится так, чтобы верхний край общей планки (колодочки) первого ряда располагался на мундирах ниже уровня угла лацкана на 70 мм (приложение 1, рисунки 129-132).

      137. Общая планка колодочки орденов и медалей второго ряда должна заходить под планку колодочки орденов и медалей первого ряда, третий и последующий ряды размещаются в аналогичном порядке.

      138. Медали "Ішкі icтep органдарының ардагері" ("Ветеран органов внутренних дел"); "Miнciз қызметі үшін" ("За безупречную службу") I, II, III степеней; "Құқық тәртібін қамтамасыз етуге қосқан үлесі үшін" ("За вклад в обеспечение правопорядка"); "Халықаралық ынтымақтастықты дамытуға қосқан үлесі үшін" ("За вклад в развитие международного сотрудничества"); "Қылмыстық-атқару жүйесін дамытуға қосқан үлесі үшін" ("За вклад в развитие уголовно-исполнительной системы") носятся ниже орденов и медалей, а при отсутствии орденов и медалей – на их месте.

      При награждении сотрудника ОВД медалями различных ведомств, они носятся справа налево, в порядке степени значимости, после медалей ведомства, в котором несет службу.

      139. Размещение орденов Республики Казахстан на правой стороне груди производится так, чтобы верхний край колодочек орденов или верхние концы звезд орденов первого ряда размещались на уровне, установленном для колодочки (общей планки) первого ряда орденов и медалей, размещаемых на левой стороне груди.

      140. Ордена и медали, ленты орденов бывшего СССР, СНГ и иных иностранных государств носятся после орденов и медалей Республики Казахстан. Ордена и медали, прикрепленные на лентах, размещаются на левой стороне груди, а без лент и колодочек – на правой стороне груди. Размещение орденов и медалей бывшего СССР на левой стороне груди производится так, чтобы верхний край колодочки (общей планки) первого ряда располагался на мундирах ниже уровня угла лацкана на 70 мм.

      Орденские ленты и ленты медалей на планках носятся на левой стороне груди на кителе – ниже уровня угла лацкана на 70 мм.

      Орденские ленты и ленты медалей на планках размещаются справа налево. Размер планки составляет 25 х 8,5 мм.

      141. Почетные знаки лауреатов, нагрудные знаки к почетным званиям носятся на правой стороне груди и располагаются выше орденов и медалей.

      142. Нагрудные знаки "Ішкі icтep органдарының құрметті қызметкері" ("Почетный работник органов внутренних дел"); "Ішкі icтep органдарының үздігі" ("Отличник органов внутренних дел") I, II степеней носятся на правой стороне груди, при ношении орденов и медалей на мундире парадном и кителе – на 10 мм ниже их, а при отсутствии орденов и медалей – на их месте.

      143. При наличии нагрудного знака "Ішкі icтep органдарының құрметті қызметкері" ("Почетный работник органов внутренних дел"); "Ішкі icтep органдарының үздігі" ("Отличник органов внутренних дел") I, II степеней не носится.

      Нагрудный знак "Ішкі icтep органдарының үздігі" ("Отличник органов внутренних дел") I, II степеней распалагаются в один ряд нагрудного знака об окончании высшего (среднего) учебного заведения справа I степени и слева II степни на одном уровне.

      Нагрудный знак "Классной квалификации" носится на правой стороне груди и располагается:

      при ношении орденов и медалей на мундире и кителе – на 10 мм ниже их;

      при отсутствии орденов и медалей – на их месте, правее нагрудных знаков "Ішкі icтep органдарының құрметті қызметкері" ("Почетный работник органов внутренних дел"); "Ішкі icтep органдарының үздігі" ("Отличник органов внутренних дел") I, II степеней или при их отсутствии, на их месте.

      144. Нагрудный знак об окончании высшего (среднего) учебного заведения МВД или гражданского высшего (среднего) учебного заведения размещается на мундирах парадных, кителях горизонтально в один ряд с нагрудными знаками "Ішкі icтep органдарының құрметті қызметкері" ("Почетный работник органов внутренних дел"); "Ішкі icтep органдарының үздігі" ("Отличник органов внутренних дел") I, II степеней правее их, или переносятся во второй ряд и размещаются ниже первого.

      145. При наличии у сотрудника нагрудных знаков об окончании высшего и среднего учебного заведения МВД или гражданских высшего и среднего учебного заведения носится только один нагрудный знак более высокого уровня.

      Нагрудный знак об окончании гражданского высшего (среднего) учебного заведения разрешается носить и при наличии знака об окончании высшего (среднего) учебного заведения МВД правее его, на одном уровне с ним.

      146. Не допускается ношение нагрудных знаков об окончании обучения по программам дополнительного образования, в том числе курсов повышения квалификации.

  Приложение 1
к описанию, знакам различия,
а также правил ношения
форменной одежды сотрудников
органов внутренних дел

     


Рисунок - 1 Летняя парадная форма одежды высшего начальствующего состава в мундире с брюками и фуражкой темно-синего цвета

     


Рисунок - 2 Зимняя парадная форма одежды высшего начальствующего состава (с поясом)

     


Рисунок - 3 Летняя парадная форма одежды высшего начальствующего состава в фуражкой и мундире бежевого цвета с брюками темно-синего цвета

     


Рисунок - 4 Летняя парадная форма одежды высшего начальствующего состава

     


Рисунок - 5 Зимняя парадная форма одежды высшего начальствующего состава (без пояса)

     


Рисунок - 6 Летняя повседневная форма одежды высшего начальствующего состава

     


Рисунок - 7 Летняя повседневная форма одежды высшего начальствующего состава

     


Рисунок - 8 Летняя повседневная форма одежды высшего начальствующего состава

     


Рисунок - 9 Демисезонная форма одежды высшего начальствующего состава

     


Рисунок 10 Зимняя повседневная форма одежды высшего начальствующего состава

     


Рисунок 11 Зимняя повседневная форма одежды высшего начальствующего состава

     


Рисунок 12 Зимняя повседневная форма одежды высшего начальствующего состава

     


Рисунок -13 Летняя специальная форма одежды высшего начальствующего состава

     


Рисунок - 14 Зимняя специальная форма одежды высшего начальствующего состава

     


Рисунок - 15 Зимняя специальная форма одежды высшего начальствующего состава

     


Рисунок - 16 Летняя парадная форма одежды

     


Рисунок - 17 Летняя парадная форма одежды

     


Рисунок - 18 Летняя парадная форма одежды (АУП)

     


Рисунок - 19 Летняя повседневная форма одежды (АУП)

     


Рисунок - 20 Летняя повседневная форма одежды (АУП)

     


Рисунок - 21 Летняя повседневная форма одежды (АУП)

     


Рисунок - 22 Летняя повседневная форма одежды (АУП)

     


Рисунок - 23 Летняя повседневная форма одежды (АУП)

     


Рисунок - 24 Летняя повседневная форма одежды (АУП)

     


Рисунок - 25 Демисезонная форма одежды (АУП), для полковников ОВД

     


Рисунок - 26 Демисезонная форма одежды (АУП)

     


Рисунок - 27 Демисезонная форма одежды (АУП)


Рисунок - 28 Зимняя повседневная форма одежды (АУП)

     


Рисунок - 29 Зимняя повседневная форма одежды (АУП)

     


Рисунок - 30 Летняя повседневная форма одежды (ПП)

     


Рисунок - 31 Летняя повседневная форма одежды (ПП), с сигнальным жилетом

     


Рисунок - 32 Демисезонная форма одежды (ПП), с сигнальным жилетом

     


Рисунок - 33 Зимняя повседневная форма одежды (ПП)

     


Рисунок - 34 Зимняя повседневная форма одежды (ПП), с сигнальным жилетом

     


Рисунок - 35 Специальный костюм-дождевик

     


Рисунок - 36 Летняя повседневная форма одежды (УИП)

     


Рисунок - 37 Летняя повседневная форма одежды (УИП)

     


Рисунок - 38 Демисезонная форма одежды (УИП)

     


Рисунок - 39 Зимняя повседневная форма одежды (УИП)

     


Рисунки - 40 Летняя повседневная форма одежды (НС)

     


Рисунок - 41 Демисезонная форма одежды (НС)

     


Рисунок - 42 Зимняя повседневная форма одежды (НС)

     


Рисунок - 43 Летняя специальная форма одежды

     


Рисунок - 44 Зимняя специальная форма одежды

     


Рисунок - 45 Погоны на рубашку повседневную жесткие, съемные

     


Рисунок - 46 Погоны на рубашку белого цвета жесткие, съемные

     


Рисунок - 47 Погоны повседневные жесткие, съемные

     


Рисунок - 48 Погоны повседневные жесткие, нашивные

     


Рисунок - 49 Погоны парадные жесткие, нашивные, на мундир темно-синего цвета, пальто

     


Рисунок - 50 Погоны парадные жесткие, нашивные на мундир бежевого цвета

     


Рисунок - 51 Погон-муфты повседневные, мягкие

     


Рисунок - 52 Погон-муфты специальные, мягкие

     


Рисунок - 53 Погоны парадные жесткие, нашивные

     


Рисунок - 54 Погоны парадные жесткие, нашивные

     


Рисунок - 55 Погон-муфты парадные, мягкие

     


Рисунок - 56 Погон-муфты парадные, мягкие

     


Рисунок - 57 Погон-муфты парадные, мягкие

     


Рисунок - 58 Погоны повседневные жесткие, нашивные

     


Рисунок - 59 Погоны повседневные жесткие, нашивные

     


Рисунок - 60 Погоны повседневные жесткие, нашивные (курсантам)

     


Рисунок - 61 Погон-муфты повседневные, мягкие

     


Рисунок - 62 Погон-муфты повседневные, мягкие

     


Рисунок - 63 Погон-муфты повседневные, мягкие (курсантам)

     


Рисунок - 64 Погон-муфты специальные, мягкие

     


Рисунок - 65 Погон-муфты специальные, мягкие

     


Рисунок - 66 Погон-муфты специальные, мягкие (курсантам)

     


Рисунок - 67 Размеры элементов на погонах жестких, нашивных

     


Рисунок - 68 Размеры элементов на погонах жестких, нашивных

     


Рисунок - 69 Размеры элементов на погонах жестких, нашивных

     


Рисунок - 70 Размеры элементов на погонах жестких, нашивных

     


Рисунок - 71 Размеры элементов на погонах жестких, нашивных

     


Рисунок - 72 Размеры элементов на погонах-муфтах

     


Рисунок - 73 Размеры элементов на погонах-муфтах

     


Рисунок - 74 Размеры элементов на погонах-муфтах

     


Рисунок - 75 Размеры элементов на погонах-муфтах

     


Рисунок - 76 Размеры элементов на погонах-муфтах

     


Рисунок - 77 Размеры элементов на погонах-муфтах

     


Рисунок - 78 Размеры элементов на погонах-муфтах

     


Рисунок - 79 Размеры элементов на погонах-муфтах

     


Рисунок - 80 Размеры элементов на погонах-муфтах

     


Рисунок - 81 Размеры элементов на погонах-муфтах

     


Рисунок - 82 Размеры элементов на погонах-муфтах

     


Рисунок - 83 Размеры элементов на погонах-муфтах

     


Рисунок - 84 Размеры элементов на погонах-муфтах

     


Рисунок - 85 Размеры элементов на погонах-муфтах

     


Рисунок - 86 Размеры элементов на погонах-муфтах

     


Рисунок - 87 Размеры элементов на погонах-муфтах

     


Рисунок - 88 Нарукавный знак повседневной формы одежды Министра внутренних дел

     


Рисунок - 89 Нарукавный знак парадной формы одежды Министра внутренних дел на мундир темно-синего цвета, пальто парадное с каракулевым воротником серого цвета

     


Рисунок - 90 Нарукавный знак парадной формы одежды Министра внутренних дел на мундир бежевого цвета

     


Рисунок - 91 Нарукавный знак специальной формы одежды Министра внутренних дел

     


Рисунок - 92 Шеврон для повседневной формы одежды

     


Рисунок - 93 Шеврон для парадной формы одежды на мундир темно-синего цвета, пальто парадное с каракулевым воротником серого цвета

     


Рисунок - 94 Шеврон для парадной формы одежды на мундир бежевого цвета

     


Рисунок - 95 Шеврон для специальной формы одежды

     


Рисунок - 96 Шеврон для повседневной формы одежды

     


Рисунок - 97 Шеврон для парадной формы одежды

     


Рисунок - 98 Шеврон для парадно-выходной рубашки белого цвета

     



Рисунок - 99 Шеврон для специальной формы одежды

     


Рисунок - 100 Нарукавный знак сотрудников уголовно-исполнительной системы

Рисунки - 101 Региональные нарукавные знаки для сотрудников местной полицейской службы (участковых инспекторов полиции, патрульной полиции, наружной службы)

     


     


     


     


     



Рисунок - 102 Нагрудные знаки служб ОВД

     


     


      Наружная служба (НС)

     


Рисунок - 103 Нашивка на тулью парадных фуражек

     


Рисунок - 104 Кокарда на околыш парадной фуражек с вышивкой

     


Рисунок - 105 Нашивка на тулью повседневной фуражки с вышивкой

     


Рисунок - 106 Позументная лента на околыш фуражек

     


Рисунок - 107 Вышивка на козырек парадных фуражек

     


Рисунок - 108 Нашивка на переднюю стенку кепи

     


Рисунок - 109 Лента на переднюю стенку кепи


Рисунок - 110 Вышивка на козырек кепи (бейсболки) и кепи камуфляжной расцветки

     


Рисунок - 111 Кокарда на околыш фуражки, папахи и шапки ушанки из каракуля

     


Рисунок - 112 Вышивка на воротнике и обшлагах рукавов парадного мундира

     


Рисунок - 113 Вышивка на воротнике и обшлагах рукавов парадного мундира

     


Рисунок - 114 Вышивка на воротнике и обшлагах рукавов повседневного кителя

     


Рисунок - 115 Кокарда на головные уборы

     


Рисунок - 116 Петлицы на воротники мундиров и кителей

     


      для генералов ОВД

     


      для сотрудников ОВД

     


Рисунок - 117 Пояс парадный с пряжкой и эмблемой

     


Рисунок - 118 Аксельбант с двумя наконечниками

     


Рисунок - 119 Аксельбант с одним наконечниками

     


Рисунок - 120 Вышивные и печатные звезды на погоны

     


Рисунок - 121 Пуговицы на форменную одежду генералов ОВД

     


Рисунок - 122 Пуговицы на форменную одежду сотрудников ОВД

     


Рисунок - 123 Летняя форменая одежда роты почетного караула

     


Рисунок - 124 Демисизонная форменая одежда роты почетного караула

     


Рисунок - 125 Зимняя форменая одежда роты почетного караула

     


Рисунок - 126 Форменая одежда экскортного взвода

     


Рисунок - 127 Форменая одежда экскортного взвода

     


Рисунок - 128 Куртка-дождевик

     


Рисунок - 129 Размещение орденов и медалей на парадном мундире генералов ОВД

     


Рисунок - 130 Размещение орденов и медалей на парадном мундире генералов ОВД

     


Рисунок - 131 Размещение орденов и медалей на повседневном кителе генералов ОВД

     


     


Рисунок - 132 Размещение орденов и медалей на парадном и повседневном кителе