Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар және ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы бірыңғай талаптарды бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2016 жылғы 20 желтоқсандағы № 832 қаулысы.

      РҚАО-ның ескертпесі!
      Осы қаулының қолданысқа енгізілу тәртібін 3-тармақтан қараңыз.

      "Ақпараттандыру туралы" 2015 жылғы 24 қарашадағы Қазақстан Республикасының Заңы 6-бабының 3) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

      1. Қоса беріліп отырған ақпараттық-коммуникациялық технологиялар және ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы бірыңғай талаптар (бұдан әрі – бірыңғай талаптар) бекітілсін.

      2. Осы қаулыға қосымшаға сәйкес Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдерінің күші жойылды деп танылсын.

      3. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

      Бірыңғай талаптардың 140-тармағы 2018 жылғы 1 қаңтарға дейін қолданылады.


      Қазақстан Республикасының
      Премьер-Министрі Б. Сағынтаев

  Қазақстан Республикасы
  Үкіметінің
  2016 жылғы 20 желтоқсандағы
  № 832 қаулысымен
  бекітілген

Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар және ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы бірыңғай талаптар
1-тарау. Жалпы ережелер

      1. Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар және ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы бірыңғай талаптар (бұдан әрі – БТ) "Ақпараттандыру туралы" 2015 жылғы 24 қарашадағы Қазақстан Республикасының Заңы (бұдан әрі – Заң) 6-бабының 3) тармақшасына сәйкес әзірленді және ақпараттық-коммуникациялық технологиялар және ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы талаптарды айқындайды.

      2. Ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласына қатысты БТ ережелерін мемлекеттік органдар, жергілікті атқарушы органдар, мемлекеттік заңды тұлғалар, квазимемлекеттік сектор субъектілері, мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелерімен интеграцияланатын немесе мемлекеттік электрондық ақпараттық ресурстарды қалыптастыруға арналған мемлекеттік емес ақпараттық жүйелердің иелері және иеленушілері, сондай-ақ ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымның өте маңызды объектілерінің иелері мен иеленушілері міндетті түрде қолдануы тиіс.

      3. БТ ережелері:

      1) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі мен оның құрылымына кіретін ұйымдар "электрондық үкіметтің" ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымы объектілерімен интеграцияланбайтын интернет-ресурстарды, ақпараттық жүйелерді, локальдық желілерді және телекоммуникациялар желілерін құру немесе дамыту, пайдалану бойынша жұмыстарды жүзеге асырған кезде, сондай-ақ ақпараттандыру саласындағы тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді сатып алуды жүргізген кезде туындайтын қатынастарға;

      2) Қазақстан Республикасының мемлекеттік құпиялар туралы заңнамасына сәйкес мемлекеттік құпияларға жатқызылған қорғалып орындалған ақпараттық жүйелерге, сондай-ақ арнайы мақсаттағы телекоммуникациялар және/немесе үкіметтік, құпияландырылған, шифрланған және кодталған байланыс желілеріне қолданылмайды.

      4. БТ мақсаты мемлекеттік органдар, жергілікті өзін-өзі басқару органдары, мемлекеттік заңды тұлғалар, квазимемлекеттік сектор субъектілері, мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелерімен интеграцияланатын немесе мемлекеттік электрондық ақпараттық ресурстарды қалыптастыруға арналған мемлекеттік емес ақпараттық жүйелердің иелері және иеленушілері, сондай-ақ ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымның өте маңызды объектілерінің иелері мен иеленушілері ақпараттық-коммуникациялық технологиялар және ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласында міндетті түрде орындауға тиіс талаптарды белгілеу болып табылады.

      5. БТ міндеттері:

      1) мемлекеттік басқарудың ағымдағы және стратегиялық міндеттерін шешу үшін мемлекеттік органдарды ақпараттандыруды ұйымдастыру және басқару қағидаттарын айқындау;

      2) "электрондық үкіметтің" ақпараттандыру объектілерінің ақпараттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету мен басқарудың бірыңғай қағидаттарын айқындау;

      3) ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымның элементтерін біріздендіру жөніндегі талаптарды белгілеу;

      4) серверлік үй-жайлардың ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымын құрылымдау мен ұйымдастыру жөніндегі талаптарды белгілеу;

      5) ақпараттандыру объектілерінің барлық өміршеңдік кезеңдерінде ақпараттық-коммуникациялық технологиялар мен ақпараттық қауіпсіздік саласындағы стандарттар ұсынымдарының міндетті қолданылуын белгілеу;

      6) мемлекеттік және мемлекеттік емес электрондық ақпараттық ресурстардың, бағдарламалық қамтылымның, ақпараттық жүйелердің және оларды қолдайтын ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымның қорғалу деңгейін арттыру болып табылады.

      6. Осы БТ мақсаттары үшін оларда мынадай анықтамалар пайдаланылады:

      1) ақпаратты өңдеу құралдарымен байланысты активті таңбалау – активті алдағы уақытта сәйкестендіру (танылуы), оның ерекшеліктерін және сипаттамаларын көрсету мақсатында оған шартты белгілер, әріптер, сандар, графикалық белгілер қою немесе жазбалар енгізу;

      2) ақпаратты криптографиялық қорғау құралы (бұдан әрі – АКҚҚ) – криптографиялық түрлендіру алгоритмдерін, шифрлау кілттерін құруды, қалыптастыруды, бөлуді немесе басқаруды іске асыратын бағдарламалық қамтылым немесе бағдарламалық- аппараттық кешен;

      3) ақпаратты өңдеу құралдарымен байланысты активтер (бұдан әрі – актив) – ақпарат болып табылатын немесе ақпарат қамтылған, немесе ақпаратты өңдеуге, сақтауға, беруге қызмет ететін және ұйымның мақсаттарына жету мен қызметінің үздіксіздігі мүддесі үшін құнды болып табылатын материалдық немесе материалдық емес объект;

      4) ақпараттық қауіпсіздік жөніндегі техникалық құжаттама (бұдан әрі – АҚ ТҚ) – ақпараттандыру объектілерінің және (немесе) ұйымның АҚ қамтамасыз ету процестеріне қатысты саясатты, қағидаларды, қорғау шараларын белгілейтін құжаттама;

      5) бағдарламалық робот – веб-парақтарды автоматты түрде және/немесе белгіленген кесте бойынша қарауды орындайтын, веб-парақтарда табылған сілтемелерге сүйене отырып, олардың мазмұнын оқитын және индекстеуді жүргізетін іздестіру жүйесінің немесе мониторингі жүйесінің бағдарламалық қамтылымы;

      6) жабдықты жүктемесіз (іске қосусыз) резервтеу – ақпараттық жүйені немесе электрондық ақпараттық ресурсты жедел қалпына келтіру мақсатында жұмысқа әзірленген және белсенді емес режимдегі қосымша серверлік және телекоммуникациялық жабдықты, бағдарламалық қамтылымды пайдалану;

      7) жабдықты жүктемелік (жедел) резервтеу – ақпараттық жүйенің, электрондық ақпараттық ресурстың өткізу қабілетін, сенімділігі мен жұмыс істемей қалуы болмаушылығын икемді және жедел ұлғайту мақсатында қосымша (артық) серверлік және телекоммуникациялық жабдықты, бағдарламалық қамтылымды пайдалану және оларды белсенді режимде ұстау;

      8) жұмыс станциясы – қолданбалы міндеттерді орындауға арналған локальдық желінің құрамындағы стационарлық компьютер;

      9) жүйелік бағдарламалық қамтылым – есептеу жабдығының жұмысын қамтамасыз етуге арналған бағдарламалық қамтылым жиынтығы;

      10) кодталған байланыс – кодтау құжаттары мен техникаларын пайдалана отырып қорғалған байланыс;

      11) көп факторлы аутентификация – парольдерді немесе аутентификациялық белгілерді (цифрлық сертификаттарды, токендерді, смарт-карталарды, бір жолғы парольдердің генераторларын және биометриялық сәйкестендіру құралдарын) құру мен енгізуді қоса алғанда, түрлі параметрлер комбинациясының көмегімен пайдаланушының төлнұсқалығын тексеру тәсілі;

      11-1) кростық үй-жай – қосу, бөлу пункттері мен құрылғыларын орналастыруға арналған телекоммуникациялық үй-жай;

      12) қолданбалы бағдарламалық қамтылым (бұдан әрі – ҚБҚ) – нақты саладағы белгілі бір топтың қолданбалы міндеттерін орындауға арналған бағдарламалық қамтылым кешені;

      13) құпияландырылған байланыс – құпияландырушы аппаратураны пайдалана отырып қорғалған байланыс;

      14) масштабталу – өңделетін ақпарат көлемінің және (немесе) бір мезгілде жұмыс істейтін пайдаланушылар санының өсуіне қарай жүйенің өз өнімділігін ұлғайту мүмкіндігін қамтамасыз ету қабілеті;

      15) оқиғаларды журналдау – ақпараттандыру объектісімен болып жатқан бағдарламалық немесе аппараттық оқиғалар туралы ақпаратты оқиғаларды тіркеу журналына жазу процесі;

      16) серверлік үй-жай – серверлік, активті және пассивті желі жабдығын (телекоммуникациялық) және құрылымдалған кәбілдік жүйелердің жабдығын орналастыруға арналған үй-жай;

      17) сыртқы шеңбердің локальдық желісі (бұдан әрі – сыртқы шеңбердің ЛЖ) – МО телекоммуникациялық желісінің сыртқы шеңберіне жатқызылған, байланыс операторлары МО-ға арналған интернетке қолжетімділіктің бірыңғай шлюзі арқылы ғана ұсынатын Интернетпен қосылуы бар МО локальдық желісі;

      18) терминалды жүйе – қосымшалармен терминалды ортада немесе жіңішке клиент бағдарламаларымен клиенттік-серверлік архитектурада жұмыс істеуге арналған жіңішке немесе нөлдік клиент;

      19) уақыт көзінің инфрақұрылымы – серверлердің, жұмыс станцияларының және телекоммуникациялық жабдықтың ішкі сағаттарын синхрондау міндеттерін орындайтын уақытты синхрондаудың желілік хаттамасын пайдаланатын иерархиялық байланысқан серверлік жабдық;

      20) үкіметтік байланыс – мемлекеттік басқару қажеттеріне арналған арнайы қорғалған байланыс;

      20-1) ұйымдар – мемлекеттік заңды тұлға, квазимемлекеттік сектор субъектісі, мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелерімен интеграцияланатын немесе мемлекеттік электрондық ақпараттық ресурстарды қалыптастыруға арналған мемлекеттік емес ақпараттық жүйелердің иелері және иеленушілері, сондай-ақ ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымның аса маңызды объектілерінің иелісі мен иеленушісі;

      21) федеративті сәйкестендіру – сенімді қатынастар орнатылған жүйелердегі және желілердегі электрондық ақпараттық ресурстарға қол жеткізуге арналған пайдаланушының бірыңғай атауын және аутентификациялық сәйкестендіргішті пайдалануға мүмкіндік беретін технологиялар кешені;

      22) шифрланған байланыс – қол шифрларын, шифрлау машиналарын, желілік шифрлау аппаратураларын және есептеу техникасының арнаулы құралдарын пайдалана отырып қорғалған байланыс;

      23) ішкі шеңбердің локальдық желісі (бұдан әрі – ішкі шеңбердің ЛЖ) – МО телекоммуникациялық желісінің ішкі шеңберіне жатқызылған, мемлекеттік органдардың бірыңғай көліктік ортасымен қосылуы бар МО локальдық желісі;

      24) "электрондық үкіметтің" сыртқы шлюзі (бұдан әрі – ЭҮСШ) – МО БКО орналасқан ақпараттық жүйелердің МО БКО-дан тыс орналасқан ақпараттық жүйелермен өзара іс-қимылын қамтамасыз етуге арналған "электрондық үкімет" шлюзінің кіші жүйесі;

      25) ішкі ақпараттық қауіпсіздік аудиті – ұйым өзі, өз мүдделерінде жүзеге асыратын ұйымдағы ақпараттандыру объектілерінің ақпараттық қауіпсіздігінің ағымдағы жай-күйінің сапалық және сандық сипаттамаларын бақылаудың әділ, құжатталған процесі.

      Ескерту. 6-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      7. Осы БТ мақсаттары үшін мынадай қысқартулар пайдаланылады:

      1) АБК – аппараттық-бағдарламалық кешен;

      2) АҚ – ақпараттық қауіпсіздік;

      3) АЖ – ақпараттық жүйе;

      4) АКИ – ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылым;

      5) АКТ – ақпараттық-коммуникациялық технологиялар;

      6) БҚ – бағдарламалық қамтылым;

      7) ЖАО – жергілікті атқарушы органдар;

      8) ЕБҚ – еркін бағдарламалық қамтылым;

      9) ИҚБШ – Интернетке қолжетімділіктің бірыңғай шлюзі;

      10) ИР – интернет-ресурс;

      11) МО – орталық атқарушы орган, Қазақстан Республикасының Президентіне тікелей бағынатын және есеп беретін мемлекеттік орган, орталық атқарушы орган ведомствосының аумақтық бөлімшелері;

      12) МО БКО – мемлекеттік органдардың бірыңғай көліктік ортасы;

      13) МО ИРБТ – мемлекеттік органдардың интернет-ресурстарының бірыңғай тұғырнамасы;

      14) СБӨ – сервистік бағдарламалық өнім;

      15) ЭАР – электрондық ақпараттық ресурстар;

      16) ЭҮ АКП – "электрондық үкіметтің" ақпараттық-коммуникациялық платформасы;

      17) ЭЦҚ – электрондық цифрлық қолтаңба.

2-тарау. Ақпараттандыруды және ақпараттық қауіпсіздікті ұйымдастыру
мен басқаруға қойылатын талаптар
1-параграф. Мемлекеттік органды ақпараттандыруға қойылатын талаптар

      8. МО ақпараттандыру Заңның 23 және 24-баптарымен көзделген тәртіппен әзірленетін және бекітілетін МО архитектурасына, ал ол болмаған жағдайда ? МО қызметін автоматтандырумен және оңтайландырумен байланысты қажеттіліктер туралы МО сұрау салуын қарау нәтижелері бойынша қабылданған ақпараттандыру саласындағы сарапшылық кеңестің оң қорытындысына сәйкес жүзеге асырылады.

      8-1. МО архитектурасы туралы мәліметтер үшінші тұлғаларға бекітілген АҚ саясатына сәйкес МО-ның ақпараттық қауіпсіздік және ақпараттық технологиялар бойынша құрылымдық бөлімшелерінің басшыларымен не оларды алмастыратын адамдармен келісу бойынша ғана беріледі.

      Ескерту. Талаптар 8-1-тармақпен толықтырылды – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      9. МО:

      1) МО-ның бекітілген архитектурасына, ал ол болмаған жағдайда –ақпараттандыру саласындағы сарапшылық кеңестің шешімдеріне сәйкес ақпараттандыруға және ақпараттық қауіпсіздікке шығындарды жоспарлауды;

      2) мемлекеттік функцияларды автоматтандыруды және олардан туындайтын мемлекеттік қызметтерді осы БТ талаптарын сақтай отырып көрсетуді;

      3) Заңның 7-бабының 30) тармақшасына сәйкес уәкілетті орган бекітетін мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелерін тіркеу, "электрондық үкіметтің" ақпараттандыру объектілері туралы мәліметтерді есепке алу және "электрондық үкіметтің" ақпараттандыру объектілері техникалық құжаттамасының электрондық көшірмелерін орналастыру қағидаларына сәйкес ақпараттандыру объектілері, ақпараттандыру саласындағы жоспарлар, процестер мен бюджет туралы мәліметтерді "электрондық үкіметтің" архитектуралық порталында орналастыруды қамтамасыз етеді.

      Ескерту. 9-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      10. "Электрондық үкіметтің" архитектурасын дамыту Заңның 7-бабының 10) тармақшасына сәйкес уәкілетті орган бекітетін "электрондық үкіметтің" архитектурасын дамыту жөніндегі талаптарға сәйкес жүзеге асырылады.

      11. Заңның 7-бабының 18) тармақшасына сәйкес бекітілетін "электрондық әкімдіктің" үлгілік архитектурасын әзірлеген кезде ЖАО ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымына қойылатын талаптардың сипаттамасы бөлігінде осы БТ талаптары ескеріледі.

      12. МО-да және ЖАО-да ақпараттандырудың сервистік моделін іске асырған кезде Заңның 7-бабының 4) және 10) тармақшаларына сәйкес уәкілетті орган бекітетін ақпараттандырудың сервистік моделін іске асыру қағидаларының нормалары, "электрондық үкіметтің" архитектурасын дамыту жөніндегі талаптар мен осы БТ талаптары басшылыққа алынады.

      13. МО-ны және ЖАО-ны ақпараттандыру саласындағы тауарлармен, жұмыстармен және көрсетілетін қызметтермен қамтамасыз ету:

      1) ақпараттандыру саласындағы сарапшылық кеңестің оң қорытындысы болған кезде сатып алу;

      2) АК-инфрақұрылымның АК-қызметтер операторы каталогынан ақпараттық-коммуникациялық көрсетілетін қызметті сатып алу жолдарымен жүзеге асырылады.

      14. МО-да немесе ЖАО-да ақпараттандыру саласындағы міндеттерді жүзеге асыруды:

      1) АКТ қолданудың мониторингін және талдауды;

      2) АКТ-активтерінің пайдаланылуын есепке алу мен талдау жөніндегі іс-шараларға қатысуды;

      3) МО-ның стратегиялық жоспарына ақпараттандыру мәселелері жөнінде ұсыныстар әзірлеуді;

      4) "электрондық үкіметтің" ақпараттандыру объектілерін құру, сүйемелдеу және дамыту бойынша жұмыстарды үйлестіруді;

      5) өнім берушілердің ақпараттандыру саласындағы көрсетілетін қызметтердің шарттарда көзделген сапа деңгейін қамтамасыз етуін бақылауды;

      6) МО-ның немесе ЖАО-ның АЖ-сын "электрондық үкіметтің" архитектуралық порталында тіркеуді;

      7) МО-ны немесе ЖАО-ны ақпараттандыру туралы мәліметтерді, БҚ эталондық көшірмелерін, бастапқы бағдарламалық кодтарды (олар болған кезде), лицензияланған БҚ-ның теңшеу кешенін, "электрондық үкіметтің" ақпараттандыру объектілерінің техникалық құжаттамасының электрондық көшірмелерін "электрондық үкіметтің" архитектуралық порталында орналастыруды, өзектілендіруді және олардың сақталуын бақылауды;

      8) МО архитектурасын құрған және ақпараттандырудың сервистік моделін іске асырған кезде сервистік интегратормен, оператормен, МО-мен, ЖАО-мен және ұйымдармен ақпараттандыру саласындағы жобаларды іске асыру бөлігінде өзара іс-қимыл жасауды;

      9) АҚ жөніндегі талаптарды орындауды жүзеге асыратын ақпараттық технологиялар бөлімшесі қамтамасыз етеді.

      15. МО-дағы және ЖАО-дағы жұмыс кеңістігі 2009 жылғы 18 қыркүйектегі "Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің 144-бабының 6-тармағына сәйкес тұтынушылардың құқықтарын және халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығын қорғау саласындағы уәкілетті орган бекіткен тұрғын және басқа үй-жайларды, қоғамдық ғимараттарды ұстауға және пайдалануға қойылатын санитариялық- эпидемиологиялық талаптарға сәйкес ұйымдастырылады.

      16. МО және ЖАО қызметшісінің жұмыс орны оның функционалдық міндеттеріне байланысты жабдықталады және мыналарды қамтиды:

      1) МО немесе ЖАО ішкі шеңберінің ЛЖ-сы қосылған жұмыс станциясы немесе үйлестірілген жұмыс орны не терминалды жүйе. Қажет болған кезде жұмыс орнын қосымша монитормен жабдықтауға жол беріледі;

      2) қажет болған кезде мультимедиялық ЭАР немесе бейне-конференциялық байланыс жүйесімен жұмыс істеуге арналған мультимедиялық жабдық (құлаққаптар, микрофон мен веб-камера) жиынтығы;

      3) телефон байланысы немесе IP-телефония аппараты.

      17. МО-ның және ЖАО-ның үйлестірілген жұмыс орнына немесе терминалды жүйесіне қойылатын талаптарды уәкілетті орган бекітеді.

      18. Жұмыс станцияларының сатып алынатын үлгілерін таңдау кезінде мынадай ережелерді басшылыққа алу қажет:

      1) жұмыс станцияларының аппараттық сипаттамалары пайдаланатын БҚ әзірлеуші (өндіруші) ұсынатын жүйелік талаптарға сәйкес не олардан артық;

      2) көрсетілетін қызметтердің жалпы деңгейін қамтамасыз ету үшін жұмыс станцияларының конфигурациялары біріздендіріледі;

      3) жұмыс станциялары үшін БҚ жаңартуларын орталықтандырылып автоматтандырылған тарату ұйымдастырылады;

      4) әкімшілендірудің сапасы мен жылдамдығын арттыру үшін жұмыс станцияларының әртүрлі аппараттық-бағдарламалық конфигурацияларының саны үш түрімен шектеледі:

      қолданбалы БҚ-мен жұмыс істеуге арналған жұмыс станциясы;

      графикалық пакеттермен, үлгілеудің БҚ пакеттерімен және өзгелермен жұмыс істеуге арналған қуаты жоғары жұмыс станциясы. Графикасы дамыған, процессордың өнімділігіне, жедел жады және кіші бейнежүйелерінің көлеміне қойылатын талаптары жоғары қосымшалар үшін қолданылады;

      мобильдік пайдаланушылардың жұмысына арналған ноутбук.

      19. Техникалық талаптардың ерекшелігі үшін жұмыс станцияларының мынадай басты параметрлері бөлінеді:

      1) мыналарды қамтитын өнімділік:

      процессордың тез әрекет ету параметрлері;

      жедел жадының қажетті көлемі;

      деректер таратудың ішкі шиналарының жылдамдығы;

      графикалық кіші жүйенің тез әрекет етуі;

      енгізу/шығару құрылғыларының тез әрекет етуі;

      монитор матрицасының параметрлері;

      2) тұрақты бас тартылған аппараттық құралдар мен БҚ пайдалану есебінен қамтамасыз етілетін және үздіксіз жұмыс істеуінің орташа уақытын ескере отырып анықталатын сенімділік;

      3) мыналарды:

      процессорлардың саны мен өнімділігін;

      жедел және сыртқы жады көлемін;

      кіріктірілген жинақтағыштардың сыйымдылығын арттыру мүмкіндігі есебінен дербес компьютердің архитектурасымен және құрылымымен қамтамасыз етілетін ауқымдау.

      20. АҚ-ны қамтамасыз ету үшін:

      1) АҚ ТҚ-да:

      МО немесе ЖАО қызметшілерінің жұмыс станцияларын орнату тәсілдері;

      электрмен жабдықтау жүйесіндегі істен шығулардан және коммуналдық қызметтер жұмысындағы кідірулерден туындайтын басқа да бұзылулардан жұмыс станцияларын қорғау тәсілдері;

      үздіксіз қолжетімділігін және тұтастығын қамтамасыз ету үшін жұмыс станцияларына техникалық қызмет көрсету рәсімдері мен мерзімділігі;

      түрлі сыртқы тәуекелдерді ескере отырып, МО-дан немесе ЖАО-дан тыс орналасқан мобильдік пайдаланушылардың жұмыс станцияларын қорғау тәсілдері;

      жұмыс станцияларын екінші рет пайдаланған немесе ақпаратты тасығыштарды пайдаланудан шығарған кезде ақпаратты кепілдікті жою тәсілдері;

      жұмыс станцияларын жұмыс орнынан тыс шығару қағидалары айқындалады;

      2) тұрақты негізде конфигурацияларын тексере отырып, жұмыс станцияларын есепке алу жүргізіледі;

      3) жұмыс станцияларында ішкі шеңбердің ЛЖ-сында сырттан қашықтықтан басқарудың бағдарламалық немесе аппараттық құралдарын орнатуға және қолдануға жол берілмейді. Ішкі шеңбердің ЛЖ-сында қашықтықтан ішкі басқаруға МО немесе ЖАО құқықтық актісінде тікелей көзделген жағдайларда жол беріледі;

      4) АҚ бөлімшелері қызметшілерінің жұмыс станцияларын қоспағанда, МО және ЖАО қызметшілерінің жұмыс станциялары мен мобильдік компьютерлеріндегі қолданылмайтын енгізу-шығару порттары ажыратылады немесе бұғатталады.

      21. МО және ЖАО қызметшілерінің жұмыс станцияларындағы сыртқы электрондық тасығыштарды қолдану арқылы ақпаратты енгізу-шығару операциялары мәселесі МО немесе ЖАО қабылдаған АҚ саясатына сәйкес реттеледі.

      22. МО және ЖАО қызметшісінің жұмыс орнындағы жабдықты орналастыруды оңтайландыру мақсатында бірнеше жұмыс станциясы үшін желілік интерфейстерді қолданусыз монитордың, қол манипуляторы (тінтуір) мен клавиатураның бір бірлігін пайдалануды қамтамасыз ететін арнайы жабдықты пайдалануға жол беріледі.

      23. ЭҮ АКП сервистерін пайдалану үшін МО немесе ЖАО ішкі шеңберінің ЛЖ-сына қосылған жұмыс станциясы ЭҮ АКП инфрақұрылымына желілік қосылумен қамтамасыз етіледі.

      24. МО және ЖАО қызметтік ақпаратын өңдеу мен сақтау МО немесе ЖАО ішкі шеңберінің ЛЖ-сына қосылған және Интернетке қосылмаған жұмыс станцияларында жүзеге асырылады.

      25. МО және ЖАО қызметшілеріне МО және ЖАО сыртқы шеңберінің ЛЖ-сына қосылған, Қазақстан Республикасында құпиялылық режимін қамтамасыз ету жөніндегі нұсқаулыққа сәйкес айқындалатын режимдік үй-жайлардан тыс орналасқан жұмыс станцияларынан Интернетке қол жеткізуге рұқсат беріледі.

      25-1. Сыртқы шеңбердің локальдық желілерінен интернетке қолжетімділікті ұйымдастырған кезде міндетті түрде вирустарға қарсы құралдардың болуы, интернет желісіне қосылған жұмыс станцияларындағы операциялық жүйелердің жаңартылуы қамтамасыз етіледі.

      Ескерту. Талаптар 25-1-тармақпен толықтырылды – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      26. Телефон байланысының сервисі:

      1) ортақ пайдаланудағы цифрлық телефон желілерінің базасымен қатар IP-телефония технологияларын пайдаланумен де іске асырылады;

      2) пайдаланушыны:

      абоненттерді ішкі және сыртқы шеңбердің қолданыстағы локальдық есептеу желісі мен ведомстволық деректерді беру желісі арқылы қосуды қолдану;

      ортақ пайдаланудағы телефон байланысы операторының байланыс қызметтерін Е1 ағыны бойынша пайдалану;

      ұялы байланыс операторларын пайдалану;

      қалааралық және халықаралық қоңырау шалу қызметін пайдалану арналары арқылы телефон желісі абоненттерімен қосуды қамтамасыз етеді.

      27. Конференциялар, тұсаукесерлер, мәжілістер, телекөпірлер өткізу үшін МО және ЖАО конференц-залы:

      1) қатысушы орнында микрофон, дауыс күшейткіш және сұрау салу мен қатысушының сөз сөйлеуінің жарық индикаторын орналастыруды қамтитын дауыс күшейткіш конференц-жүйесімен;

      2) ақпаратты жүктеу-көшіру құрылғысымен жарақталады.

      Басқа қалалардағы немесе елдердегі географиялық бөлінген қатысушылармен "телекөпір" ұйымдастыру үшін конференц-жүйе қажеттілігіне байланысты ЭҮ АКИ операторының аудио және бейнеконференцбайланыс жүйесімен толықтырылады.

      28. Басып шығару сервисі:

      1) МО ішкі шеңберінің локальдық желісіне желілік интерфейсті немесе басып шығару серверіне тікелей қосылуды пайдалана қосылған басып шығару, көшіру және сканерлеу жабдықтары арқылы іске асырылады;

      2) мыналарды:

      пайдаланушылар мен құрылғыларды орталықтан басқаруды;

      шығындарды бөлімшелер мен пайдаланушылар арасында бөлу мүмкіндігімен пайдаланушылардың сәйкестендіру нөмірлері бойынша басып шығарылатын құжаттарды, сондай-ақ электрондық пошта арқылы жіберілген көшірмелерді, факстарды және сканерлеулерді есепке алуды;

      басып шығару, көшіру және сканерлеу белсенділігін графикалық бейнелейтін есептер жүйесін;

      пайдаланушыны басып шығару сервисін пайдалануды бастағанға дейін сәйкестендіруді;

      АҚ ТҚ-да регламенттелген әдістермен МО қызметшісін басып шығару құрылғысында авторлауды;

      басып шығарылған құжаттарды қолжетімді басу құрылғысынан алу мүмкіндігімен басып шығарудың бірыңғай кезегі арқылы басуды жүзеге асыратын басу кезегін қалыптастыруды іске асыратын бағдарламалық қамтылыммен қамтамасыз етіледі.

2-параграф. Ақпараттық қауіпсіздікті ұйымдастыруға қойылатын талаптар

      29. МО-да, ЖАО-да немесе ұйымда АҚ ұйымдастыру, қамтамасыз ету және басқару кезінде "Ақпараттық технология. Қауіпсіздікті қамтамасыз ету әдістері мен құралдары. Ақпараттық қауіпсіздікті басқару құралдары туралы ережелер жиынтығы" Қазақстан Республикасының ҚР СТ ИСО/МЭК 27002-2015 стандартының ережелерін басшылыққа алу қажет.

      Ескерту. 29-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      30. АҚ қамтамасыз ету саласындағы жауапкершіліктің және функциялардың аражігін ажырату мақсатында ақпараттандыру объектілерін құру, сүйемелдеу және дамыту мәселелерімен айналысатын басқа құрылымдық бөлімшелерден оқшау құрылымдық бөлімше болып табылатын АҚ бөлімшесі құрылады немесе АҚ-ны қамтамасыз етуге жауапты лауазымды адам белгіленеді.

      АҚ жеке құрылымдық бөлімшесін құру бойынша осы тармақтың талаптары арнаулы мемлекеттік органдарға қолданылмайды.

      АҚ бөлімшелері немесе АҚ қамтамасыз етуге жауапты лауазымды адам:

      1) АҚ ТҚ талаптарының орындалуын бақылауды;

      2) АҚ құжаттық ресімделуін бақылауды;

      3) АҚ қамтамасыз ету бөлігінде активтердің басқарылуын бақылауды;

      4) БҚ пайдаланудың заңдылығын бақылауды;

      5) АКТ саласындағы тәуекелдердің басқарылуын бақылауды;

      6) АҚ оқиғаларының тіркелуін бақылауды;

      7) АҚ ішкі аудитін жүргізуді;

      8) АҚ сыртқы аудитінің ұйымдастырылуын бақылауды;

      9) АКТ пайдаланатын бизнес-процестер үздіксіздігінің қамтамасыз етілуін бақылауды;

      10) персоналды басқару кезінде АҚ талаптарының сақталуын бақылауды;

      11) "электрондық үкіметтің" ақпараттандыру объектісі АҚ-сының жай-күйін бақылауды жүзеге асырады.

      Ескерту. 30-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      31. АҚ ТҚ өз қызметінде МО, ЖАО немесе ұйым басшылыққа алатын құжатталған қағидалардың, рәсімдердің, практикалық тәсілдердің немесе басшылық қағидаттарының төрт деңгейлі жүйесі түрінде құрылады.

      АҚ ТҚ қазақ және орыс тілдерінде әзірленеді, МО-ның, ЖАО-ның немесе ұйымның құқықтық актісімен бекітіледі және МО, ЖАО барлық қызметшілерінің немесе ұйым қызметкерлерінің назарына жеткізіледі.

      АҚ ТҚ ондағы ақпаратты талдау және өзектілендіру мақсатында кемінде екі жылда бір рет қайта қаралады.

      Ескерту. 31-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      32. МО-ның, ЖАО-ның немесе ұйымның АҚ саясаты бірінші деңгейдегі құжат болып табылады және МО немесе ұйым күнделікті қызметінде басшылыққа алатын АҚ-ны қамтамасыз ету саласындағы мақсаттарды, міндеттерді, басшылық қағидаттары мен практикалық тәсілдерді айқындайды.

      33. Екінші деңгейдегі құжаттар тізбесіне МО-ның, ЖАО-ның немесе ұйымның АҚ саясатының талаптарын нақтылайтын құжаттар кіреді, соның ішінде:

      1) ақпараттық қауіпсіздік тәуекелдерін бағалау әдістемесі;

      2) ақпаратты өңдеу құралдарымен байланысты активтерді сәйкестендіру, жіктеу және таңбалау қағидалары;

      3) ақпаратты өңдеу құралдарымен байланысты активтердің үздіксіз жұмысын қамтамасыз ету жөніндегі қағидалар;

      4) есептеу техникасы құралдарын, телекоммуникация жабдығын және бағдарламалық қамтылымды түгендеу мен паспорттау қағидалары;

      5) ішкі АҚ аудитін жүргізу қағидалары;

      6) ақпаратты криптографиялық қорғау құралдарын пайдалану тәртібі;

      7) электрондық ақпараттық ресурстарға қол жеткізу құқығының аражігін ажырату қағидалары;

      8) Интернет желісі мен электрондық поштаны пайдалану қағидалары;

      9) аутентификациялау рәсімін ұйымдастыру қағидалары;

      10) вирусқа қарсы бақылауды ұйымдастыру қағидалары;

      11) мобильдік қондырғыларды және ақпаратты тасығыштарды пайдалану қағидалары;

      12) ақпаратты өңдеу құралдарын нақты қорғауды және ақпараттық ресурстардың қауіпсіз қызмет ету ортасын ұйымдастыру қағидалары.

      34. Үшінші деңгейдегі құжаттар АҚ-ны қамтамасыз ету процестері мен рәсімдерінің сипаттамаларын қамтиды, соның ішінде:

      1) АҚ қатерлері (тәуекелдері) каталогы;

      2) АҚ қатерлерін (тәуекелдерін) өңдеу жоспары;

      3) ақпаратты резервтік көшіру және қалпына келтіру регламенті;

      4) ақпаратты өңдеу құралдарымен байланысты активтердің үздіксіз жұмысын және жұмыс қабілеттілігін қалпына келтіруді қамтамасыз ету бойынша іс-шаралар жоспары;

      5) әкімшінің ақпараттандыру объектісін сүйемелдеу жөніндегі басшылығы;

      6) пайдаланушылардың АҚ инциденттеріне ден қою және штаттан тыс (дағдарысты) жағдайларда әрекет ету бойынша іс-қимыл тәртібі туралы нұсқаулық.

      35. Төртінші деңгейдегі құжаттар тізбесі орындалған рәсімдер мен жұмыстарды тіркеу және растау үшін пайдаланылатын жұмыс нысандарын, журналдарды, өтінімдерді, хаттамаларды және электрондық құжаттарды қоса алғанда, басқа да құжаттарды қамтиды, соның ішінде:

      1) АҚ инциденттерін тіркеу және штаттан тыс оқиғаларды есепке алу журналы;

      2) серверлік үй-жайларға кіру журналы;

      3) желілік ресурстардың осалдықтарын бағалауды жүргізу туралы есеп;

      4) кабельдік қосылуларды есепке алу журналы;

      5) резервтік көшірмелерді (резервтік көшірме, қайта қалпына келтіру), резервтік көшірмелерді тестілеуді есепке алу журналы;

      6) жабдық конфигурациясының өзгеруін есепке алу, АЖ ЕБҚ мен ҚБҚ тестілеу және өзгерістерді есепке алу, БҚ осалдықтарын тіркеу және жою журналы;

      7) серверлік үй-жайларға арналған дизель-генераторлық қондырғыларды және үздіксіз қуат беру көздерін тестілеу журналы;

      8) серверлік үй-жайлардың микроклиматын, бейнебақылауды, өрт сөндіруді қамтамасыз ету жүйелерін тестілеу журналы.

      Ескерту. 35-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      36. Активтерді қорғауды қамтамасыз ету үшін:

      1) активтерді түгендеу;

      2) активтерді МО-да, ЖАО-да қабылданған сыныптау жүйесіне сәйкес сыныптау және таңбалау;

      3) активтерді лауазымды тұлғаларға бекіту мен активтердің АҚ-сын басқару жөніндегі іс-шараларды іске асыру үшін олардың жауапкершілік көлемін белгілеу;

      4) АҚ ТҚ-да:

      активтерді қолдану мен қайтару;

      активтерді сәйкестендіру, сыныптау мен таңбалау тәртібін реттеу жүргізіледі.

      37. МО-да немесе ЖАО-да АКТ саласындағы тәуекелдерді басқару мақсатында:

      1) ҚР СТ 31010-2010 "Тәуекел менеджменті. Тәуекелді бағалау әдістері" Қазақстан Республикасы стандартының ұсынымдарына сәйкес тәуекелдерді бағалау әдісін таңдау және тәуекелдерді талдау рәсімдерін әзірлеу;

      2) сәйкестендірілген және сыныпталған активтердің тізбесіне қатысты тәуекелдерді сәйкестендіру жүзеге асырылады, ол мыналарды қамтиды:

      АҚ қатерлерін және олардың көздерін айқындау;

      қатерлердің іске асырылуына әкеп соғуы мүмкін осалдықтарды айқындау;

      ақпараттың таралу арналарын анықтау;

      бұзушы моделін қалыптастыру;

      3) сәйкестендірілген тәуекелдерді қабылдау өлшемшарттарын таңдау;

      4) мыналарды:

      ҚР СТ ИСО/МЭК 27005-2013 "Ақпараттық технологиялар. Қауіпсіздікті қамтамасыз ету әдістері. Ақпараттық қауіпсіздік тәуекелі менеджменті" Қазақстан Республикасы стандартының талаптарына сәйкес сәйкестендірілген тәуекелдерді бағалауды (қайта бағалауды);

      ықтимал нұқсанды айқындауды қамтитын АҚ қатерлері (тәуекелдері) каталогын қалыптастыру;

      5) АҚ қатерлерін (тәуекелдерін) бейтараптандыру немесе төмендету жөніндегі іс-шараларды қамтитын оларды өңдеу жоспарын әзірлеу және бекіту жүзеге асырылады.

      Ескерту. 37-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      38. МО-да, ЖАО-да немесе ұйымда АҚ-ның бұзылу оқиғаларын бақылау мақсатында:

      1) АҚ-ны бұзуға байланысты оқиғалар мониторингі мен мониторинг нәтижелерін талдау жүргізіледі;

      2) АҚ-ның жай-күйіне байланысты оқиғалар тіркеліп, оқиғалар журналдарын, соның ішінде:

      операциялық жүйелердің оқиғалар журналдарын;

      дерекқорларды басқару жүйелерінің оқиғалар журналдарын;

      вирусқа қарсы қорғау оқиғаларының журналдарын;

      қолданбалы БҚ оқиғалар журналдарын;

      телекоммуникациялық жабдықтың оқиғалар журналдарын;

      шабуылдарды анықтау және алдын алу жүйелерінің оқиғалар журналдарын;

      контентті басқару жүйесі оқиғаларының журналын талдау арқылы бұзушылықтар анықталады;

      3) оқиғаларды тіркеу журналдарындағы уақытты уақыт көзінің инфрақұрылымымен үйлесімді ету қамтамасыз етіледі;

      4) оқиғаларды тіркеу журналдары АҚ ТҚ-да көрсетілген, бірақ үш жылдан кем емес мерзім бойы сақталады және кем дегенде екі ай жедел қолжетімді болады;

      5) уәкілетті орган бекітетін "Электрондық үкіметтің" ақпараттандыру объектілерінің және ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымның аса маңызды объектілерінің ақпараттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету мониторингін жүргізу қағидаларында айқындалатын форматтар мен жазба түрлеріне сәйкес құрылатын БҚ оқиғаларын тіркеу журналдары жүргізіледі;

      6) оқиғаларды тіркеу журналдарын араласудан және авторланбаған қолжетімділіктен қорғау қамтамасыз етіледі. Жүйе әкімшілеріне журналдарды өзгертуге, жоюға және ажыратуға өкілеттік беруге жол берілмейді. Құпия АЖ үшін журналдардың резервтік қоймасын құру және оны жүргізу талап етіледі;

      7) АҚ инциденттері туралы хабардар етудің және АҚ-ның инциденттеріне әрекет етудің формальді рәсімін енгізу қамтамасыз етіледі.

      Ескерту. 38-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      39. МО-ның, ЖАО-ның немесе ұйымның өте маңызды процестерін ішкі және сыртқы қатерлерден қорғау мақсатында:

      1) ақпаратты өңдеу құралдарымен байланысты активтер жұмысының үздіксіздігін және жұмыс қабілеттілігін қалпына келтіруді қамтамасыз ету жөніндегі іс-шаралар жоспары әзірленеді, тестілеуден өтеді және іске асырылады;

      2) пайдаланушылардың АҚ инциденттеріне және штаттан тыс (дағдарысты) жағдайларда әрекет етуі бойынша іс-қимыл тәртібі туралы нұсқаулық МО, ЖАО қызметшілерінің немесе ұйым жұмыскерлерінің назарына жеткізіледі.

      Ақпаратты өңдеу құралдарымен байланысты активтер жұмысының үздіксіздігін және жұмыс қабілеттілігін қалпына келтіруді қамтамасыз ету жөніндегі іс-шаралар жоспары үнемі өзектілендіруге жатады.

      40. МО, ЖАО қызметшілерінің немесе ұйым жұмыскерлерінің АҚ-ны қамтамасыз ету бойынша функционалдық міндеттері мен АҚ ТҚ талаптарын орындау бойынша міндеттемелері лауазымдық нұсқаулықтарға және (немесе) еңбек шартының талаптарына енгізіледі.

      Еңбек шарты аяқталғаннан кейін күшінде болатын АҚ-ны қамтамасыз ету саласындағы міндеттемелер МО, ЖАО қызметшілерінің немесе ұйым жұмыскерлерінің еңбек шартында белгіленеді.

      41. ЭАР, АЖ, АКИ ақпараттық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бөгде ұйымдарды тартқан жағдайда олардың иесі немесе иеленушісі аталған объектілермен жұмыс істеу, оларға қол жеткізу немесе пайдалану шарттары, сондай-ақ оларды бұзғаны үшін жауапкершілігі белгіленетін келісімдер жасайды.

      42. АҚ-ны қамтамасыз ету саласында міндеттемелері бар МО, ЖАО қызметшілерін немесе ұйым жұмыскерлерін жұмыстан босатқан кездегі рәсімдердің мазмұны АҚ ТҚ-да белгіленеді.

      43. Жұмыстан босатылған немесе еңбек шарты талаптарына өзгерістер енгізілген кезде МО, ЖАО қызметшісінің немесе ұйым қызметкерінің жеке және логикалық қолжетімділікті, қол жеткізу, қол қою сәйкестендіргіштерін және оны МО, ЖАО жұмыс істейтін қызметшісі немесе ұйым жұмыскері ретінде сәйкестендіретін құжаттаманы қамтитын ақпаратқа және ақпаратты өңдеу құралдарына қол жеткізу құқықтары оның еңбек шарты тоқтатылғаннан кейін жойылады немесе еңбек шартының талаптарына өзгерістер енгізілген кезде өзгертіледі.

      Ескерту. 43-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      44. Кадр қызметі МО, ЖАО қызметшілерін немесе ұйым жұмыскерлерін ақпараттандыру және АҚ-ны қамтамасыз ету саласында оқытуды ұйымдастырады және есебін жүргізеді.

      45. Заңның 7-бабының 11) тармақшасына сәйкес ақпараттандыру саласындағы уәкілетті орган бекіткен ақпараттандыру обьектілерінің сыныптауышына (бұдан әрі – сыныптауыш) сәйкес бірінші және екінші сыныптағы ақпараттандыру обьектілерін, сондай-ақ құпия АЖ құруға және дамытуға бастама жасалған кезде ҚР МЕМ СТ Р ИСО/МЭК 15408-2006 "Ақпараттық технология. Қауіпсіздікті қамтамасыз ету әдістері мен құралдары. Ақпараттық технологиялардың қауіпсіздігін бағалау өлшемшарттары" Қазақстан Республикасы стандартының талаптарына сәйкес құрамдас компоненттерге арналған қорғау профильдері мен қауіпсіздік жөніндегі тапсырма әзірленеді.

      Ескерту. 45-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      46. Ақпараттандыру объектілерін пайдалану кезінде АҚ қамтамасыз ету мақсатында:

      1) аутентификация тәсілдеріне;

      2) қолданылатын АКҚҚ-ға;

      3) қолжетімділікті және істен шығуының болмаушылығын қамтамасыз ету тәсілдеріне;

      4) АҚ-ны қамтамасыз ету, қорғауды және қауіпсіз жұмыс істеуі мониторингіне;

      5) АҚ қамтамасыз ету құралдары мен жүйелерін қолдануға;

      6) куәландырушы орталықтардың тіркеу куәліктеріне қойылатын талаптар белгіленеді.

      Ескерту. 46-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      47. Сыныптауышқа сәйкес бірінші және екінші сыныптағы ақпараттандыру объектілеріне қол жеткізу кезінде көп факторлы, соның ішінде ЭЦҚ пайдаланыла отырып аутентификация қолданылады.

      Ескерту. 47-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      48. Құпия АЖ, құпия ЭАР және қолжетімділігі шектелген дербес деректерді қамтитын ЭАР қызметтік ақпаратын қорғау мақсатында ҚР СТ 1073-2007 "Ақпаратты криптографиялық қорғау құралдары. Жалпы техникалық талаптар" Қазақстан Республикасының стандартына сәйкес АКҚҚ-ға қойылатын талаптарға сәйкес келетін мынадай параметрлері бар:

      бірінші сыныптағы ақпараттандыру объектілері үшін сыныптауышқа сәйкес – үшінші қауіпсіздік деңгейінің;

      екінші сыныптағы ақпараттандыру объектілері үшін сыныптауышқа сәйкес – екінші қауіпсіздік деңгейінің;

      үшінші сыныптағы ақпараттандыру объектілері үшін сыныптауышқа сәйкес – бірінші қауіпсіздік деңгейінің АКҚҚ (бағдарламалық және аппараттық) қолданылады.

      49. Қолжетімділікті және істен шығуының болмаушылығын қамтамасыз ету үшін ЭҮ ақпараттандыру объектілерінің иелері:

      1) сыныптауышқа сәйкес бірінші және екінші сыныптағы ЭҮ ақпараттандыру объектілеріне арналған меншікті немесе жалға алынған резервті серверлік үй-жайдың болуын;

      2) аппараттық-бағдарламалық деректерді өңдеу құралдарын, деректерді сақтау жүйелерін, деректерді сақтау желілерінің компоненттері мен деректерді беру арналарын, соның ішінде сыныптауышқа сәйкес:

      бірінші сыныптағы ЭҮ ақпараттандыру объектілерін – резервтік серверлік үй-жайда жүктемемен (жедел);

      екінші сыныптағы ЭҮ ақпараттандыру объектілерін – резервтік серверлік үй-жайда жүктемесіз (іске қосылмаған);

      үшінші сыныптағы ЭҮ ақпараттандыру объектілерін – негізгі серверлік үй-жайға жақын орналасқан қоймада сақтаумен резервтеуді қамтамасыз етеді.

      50. Сыныптауышқа сәйкес бірінші және екінші сыныптағы ЭҮ ақпараттандыру объектілері оларды өндірістік пайдалануға енгізгеннен кейін бір жылдан кешіктірмей АҚ-ны қамтамасыз ету, қорғауды және қауіпсіз жұмыс істеуі мониторингі жүйесіне қосылады.

      51. МО, ЖАО:

      пайдаланушылар мен персоналдың іс-қимылы;

      ақпаратты өңдеу құралдарын қолдану мониторингін жүзеге асырады.

      52. МО-да, ЖАО-да пайдаланушылар мен персонал іс-қимылы мониторингін жүзеге асыру шеңберінде:

      1) пайдаланушылардың аномальді белсенділігі мен қасақана іс-қимылдары айқындалған кезде, мұндай іс-әрекеттер:

      сыныптауышқа сәйкес бірінші сыныптағы ЭҮ ақпараттандыру объектілері үшін тіркеледі, бұғатталады және әкімшісі жедел хабардар етіледі;

      сыныптауышқа сәйкес екінші сыныптағы ЭҮ ақпараттандыру объектілері үшін тіркеледі және бұғатталады;

      сыныптауышқа сәйкес үшінші сыныптағы ЭҮ ақпараттандыру объектілері үшін тіркеледі;

      2) қызмет көрсетуші персоналдың іс-қимылдарын АҚ бөлімшесі тіркейді және бақылайды.

      53. АҚ оқиғалары мониторингін және оқиғалар журналын талдау нәтижелері бойынша құпиялылығы, қолжетімділігі мен тұтастығы үшін өте қатерлі болып сәйкестендірілген АҚ оқиғалары:

      1) АҚ инциденттері ретінде анықталады;

      2) АҚ қатерлері (тәуекелдері) каталогында есепке алынады;

      3) мемлекеттік техникалық қызметтің компьютерлік инциденттерге әрекет ету қызметінде тіркеледі.

      54. Ақпараттандыру объектілерін тәжірибелік және өнеркәсіптік пайдалану кезеңінде:

      зиянды кодты анықтау мен алдын алу;

      АҚ инциденттері мен оқиғаларын басқару;

      басып кіруді анықтау және алдын алу;

      ақпараттық инфрақұрылым мониторингі және оны басқару құралдары мен жүйелері пайдаланылады.

      54-1. Локальды желілерде деректердің таралуын болдырмау жүйелерін (DLP) қолдануға жол беріледі. Бұл ретте:

      іс-әрекеттерге жүргізілетін бақылау туралы пайдаланушыға визуалды хабарлау;

      пайдаланушының іс-әрекеттеріне бақылауды жүзеге асыру үшін оның жазбаша келісімін алу;

      басқару орталығын және деректердің таралуын болдырмау жүйесін локальды желі шегінде орналастыру қамтамасыз етіледі.

      Ескерту. Талаптар 54-1-тармақпен толықтырылды – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      55. Қазақстан Республикасы негізгі куәландырушы орталығының тіркеу куәліктері ҚР СТ ИСО/МЭК 14888-1-2006 "Ақпараттық технология. Ақпаратты қорғау әдістері. Қосымшалары бар цифрлық қолтаңбалар. 1-бөлім. Жалпы ережелер", ҚР СТ ИСО/МЭК 14888-3-2006 "Ақпаратты қорғау әдістері. Қосымшалары бар цифрлық қолтаңбалар. 3-бөлім. Сертификатқа негізделген механизмдер", ГОСТ Р ИСО/МЭК 9594-8-98 "Ақпараттық технология. Ашық желілердің өзара байланысы. Анықтамалық. 8-бөлім. Аутентификация негіздері" стандарттарына сәйкес аутентификация мақсаттарында әлемдік БҚ өндірушілер бағдарламалық өнімдерінің сенімді тізімдерінде тануға жатады.

      56. Қазақстан Республикасының негізгі куәландырушы орталығын қоспағанда, Қазақстан Республикасының куәландырушы орталықтары куәландырушы орталықтарды аккредиттеу қағидаларына сәйкес куәландырушы орталықты аккредиттеу жолымен әлемдік БҚ өндірушілер бағдарламалық өнімдерінің сенімді тізімдерінде танылады.

      Қазақстан Республикасының куәландырушы орталықтары шет елдердің аумағында Қазақстан Республикасы азаматтарының ЭЦҚ тексеруді қамтамасыз ету үшін өз тіркеу куәлігін Қазақстан Республикасының сенім білдірілген үшінші тарапында орналастырады.

3-тарау. Ақпараттандыру объектілеріне қойылатын талаптар
1-параграф. Электрондық ақпараттық ресурстарға және Интернет ресурстарға қойылатын талаптар

      57. ЭАР иесі және (немесе) иеленушісі:

      1) қажет болған жағдайда МО-ның немесе ұйымның құқықтық актісімен бекітілген ҚР СТ ИСО 23081-2-2010 "Ақпарат және құжаттама. Жазбаларды басқаруға арналған метадеректер. 2-бөлім. Тұжырымдама және іске асыру мәселелері" Қазақстан Республикасының стандартына сәйкес ЭАР-ды сәйкестендіруді іске асырады, метадеректердің сипаттамасын (пайдалану, сипаттама, оқиғалар жоспары, оқиғалар, қатынастар хроникасы) қалыптастырады және ЭАР каталогында орналастырады;

      2) уәкілетті орган бекіткен ақпараттандыру объектілерін сыныптау қағидаларына және ақпараттандыру объектілерінің сыныптауышына сәйкес ЭАР сыныбын айқындайды және жобалық құжаттама мен ЭАР каталогында ЭАР сыныбын белгілейді;

      3) ЭАР каталогын өзекті күйде ұстайды;

      4) ЭАР-ды және оның метадеректерін сақтауды жүзеге асырады. Сақтау нысаны мен тәсілін өзі белгілейді.

      58. ИР құруға немесе дамытуға қойылатын талаптар ақпараттандыру саласындағы тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алуға арналған техникалық ерекшелікте айқындалады.

      59. ИР иесі және (немесе) иеленушісі пайдаланушының кескін тілін таңдау мүмкіндігімен қазақ, орыс және қажет болған жағдайда басқа тілдерде көпшілікке қолжетімді ИР құруды қамтамасыз етеді.

      60. ИР құру немесе дамыту ҚР СТ 2190-2012 "Ақпараттық технологиялар. Мемлекеттік органдар мен ұйымдардың интернет-ресурстары. Талаптар", ҚР СТ 2191-2012 "Ақпараттық технологиялар. Интернет-ресурстың мүмкіндіктері шектеулі адамдар үшін қолжетімділігі", ҚР СТ 2192-2012 "Ақпараттық технологиялар. Интернет-ресурс, интернет-портал, интранет-портал. Жалпы сипаттамасы", ҚР СТ 2193-2012 "Ақпараттық технологиялар. Мобильдік веб-қосымшаларды әзірлеудің ұсынылатын тәжірибесі", ҚР СТ 2199-2012 "Ақпараттық технологиялар. Мемлекеттік органдарда веб-қосымшалардың қауіпсіздігіне қойылатын талаптар" Қазақстан Республикасы стандарттарының талаптарын ескере отырып жүзеге асырылады.

      61. МО немесе ЖАО ИР-нда ЭАР дайындау, орналастыру, өзектілендіру уәкілетті орган бекіткен МО ИР ақпараттық толықтыру қағидалары мен олардың мазмұнына қойылатын талаптарға сәйкес жүзеге асырылады.

      62. Орталық атқарушы органның, орталық атқарушы органның құрылымдық және аумақтық бөлімшелерінің, жергілікті атқарушы органның ИР gov.kz. және мем.қаз домендік аймақтарында тіркеледі және МО ИРБП-да орналастырылады.

      МО ИРБП ЭҮ АКП-да орналастырылады.

      63. Орталық атқарушы органның, орталық атқарушы органның құрылымдық және аумақтық бөлімшелерінің, жергілікті атқарушы органның ИР басқаруды, ЭАР орналастыру мен өзектілендіруді оператор ИР иесінің және (немесе) иеленушінің өтінімі негізінде ЭҮ АКИ локальдық желісінің сыртқы шеңберінен жүзеге асырады.

      63-1. МО мен ЖАО АР өнеркәсіптік пайдалануға ақпараттық қауіпсіздік талаптарына сәйкестігі тұрғысынан сынақтардың оң нәтижелері бар акті және "Ақпараттандыру туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 66-бабында көзделген жағдайлардан басқа, ақпараттық қауіпсіздік талаптарына сәйкестік аттестаты болған жағдайда жол беріледі.

      Ескерту. Талаптар 63-1-тармақпен толықтырылды – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      64. АЖ-ды, БҚ-ны немесе СБӨ-ні есептен шығарған кезде ЭАР иесі және (немесе) иеленушісі ЭАР қалпына келтіру бойынша нұсқаулық дайындау арқылы есептен шығарылатын АЖ дерекқорын басқару жүйесінің кіріктірілген функционалы арқылы дерекқорының құрылымын және мазмұнын сақтауды қамтамасыз етеді.

      Дерекқордың құрылымын және мазмұнын сақтау тәсілін иесі өзі белгілейді.

      65. ЭАР пайдаланылмаған кезде МО немесе ЖАО "Ұлттық архив қоры және архивтер туралы" 1998 жылғы 22 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген тәртіппен оны архивке тапсыруды қамтамасыз етеді.

      66. ИР-дің АҚ-сын қамтамасыз ету үшін:

      1) домендік атаудың төлнұсқалылығын және АКҚҚ пайдаланылатын байланыс сеансы мазмұнының криптографиялық шифрлануын тексеруге арналған тіркеу куәліктері;

      2) мыналарды:

      ЭАР-ды орналастыру, өзгерту және жою операцияларын санкциялауды;

      ЭАР-ды орналастыру, өзгерту және жою кезінде авторлықты тіркеуді;

      жүктелетін ЭАР-ды зиянды кодтың бар болуы тұрғысынан тексеруді;

      орындалатын код пен скрипттер қауіпсіздігінің аудитін;

      орналастырылған ЭАР тұтастығын бақылауды;

      ЭАР-ды өзгерту журналын жүргізуді;

      пайдаланушылар мен бағдарламалық роботтардың аномальді белсенділігін бақылауды орындайтын құрамын (контентті) басқару жүйесі қолданылады.

2- параграф. Әзірленетін немесе сатып алынатын қолданбалы бағдарламалық қамтылымға қойылатын талаптар

      67. Қолданбалы БҚ-ны әзірлеуге немесе сатып алуға бастамашылық ету кезеңінде Заңның 7-бабының 11) тармақшасына сәйкес уәкілетті орган бекіткен ақпараттандыру объектілерін сыныптау қағидаларына және ақпараттандыру объектілерінің сыныптауышына сәйкес БҚ сыныбы айқындалады және жобалау құжаттамасында тіркеледі.

      68. Құрылатын немесе дамытылатын қолданбалы АЖ-ның БҚ-сына қойылатын талаптар ҚР СТ 34.015-2002 "Ақпараттық технология. Автоматтандырылған жүйелерге арналған стандарттар кешені. Автоматтандырылған жүйелерді құруға арналған техникалық тапсырма" Қазақстан Республикасы стандартының талаптарына сәйкес құрылатын техникалық тапсырмаларда осы БТ мен ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы уәкілетті органмен келісу бойынша уәкілетті орган бекітетін мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелерін құруға немесе дамытуға арналған техникалық тапсырмаларды жасау және қарау қағидаларында айқындалады.

      Ескерту. 68-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      69. Құрылатын немесе дамытылатын СБӨ-ге қойылатын талаптар осы БТ мен уәкілетті орган бекітетін ақпараттандырудың сервистік моделін іске асыру қағидаларына сәйкес жасалатын ақпараттық-коммуникациялық қызметті жобалауға арналған тапсырмада айқындалады.

      Ескерту. 69-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      69-1. Сервистік бағдарламалық өнімді өнеркәсіптік пайдалануға "Ақпараттандыру туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 66-бабында көзделген жағдайларды қоспағанда, ақпараттық қауіпсіздік талаптарына сәйкестік тұрғысынан сынақтардың оң нәтижелері бар акті, бағдарламалық құжаттама мен Қазақстан Республикасы аумағында қолданыстағы ақпараттандыру саласындағы стандарттардың талаптарына сәйкес сапасын бағалау мақсатында сынақтан өткізу хаттамасы және бағдарламалық құжаттаманы сараптау хаттамасы болған кезде жол беріледі.

      Ескерту. Талаптар 69-1-тармақпен толықтырылды – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      70. Сатып алынатын қолданбалы БҚ-ға қойылатын талаптар осы БТ-ның талаптарын ескере отырып, ақпараттандыру саласында тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алудың техникалық ерекшеліктерінде айқындалады.

      71. Қолданбалы дайын БҚ сатып алу СБӨ басымдылығын ескере отырып, оның сипаттамалары коммерциялық БҚ сипаттамаларымен бірдей болған жағдайда жүзеге асырылады.

      72. БҚ әзірлеуге немесе сатып алуға қойылатын талаптарды қалыптастырған кезде ЭАР сыныбы және ЭАР каталогының мәліметтері ескеріледі.

      73. Әзірленетін немесе сатып алынатын дайын қолданбалы БҚ:

      1) пайдаланушы интерфейсін пайдаланушының тіл интерфейсін таңдау мүмкіндігімен, деректерді қазақ, орыс және қажет болған жағдайда басқа тілдерде енгізуді, өңдеу мен шығаруды қамтамасыз етеді;

      2) мынадай талаптарды ескереді:

      сенімділік;

      сүйемелденуі;

      пайдалану қолайлылығы;

      тиімділік;

      әмбебаптылық;

      функционалдық;

      кросс-платформалық;

      3) виртуалдау технологиясын көп функционалды қолдауды қамтамасыз етеді;

      4) кластерлеуді қолдайды;

      5) қазақ және орыс тілдерінде пайдалану жөніндегі техникалық құжаттамамен қамтамасыз етіледі.

      74. БҚ құру (дамыту) немесе сатып алу техникалық қолдаумен және сүйемелдеумен қамтамасыз етіледі.

      БҚ жоспарлау, жүзеге асыру және техникалық қолдау мен сүйемелдеуді құжаттандыру әзірлеушінің, өнім берушінің ерекшеліктеріне немесе АҚ ТҚ талаптарына сәйкес жүргізіледі.

      75. Қолданбалы БҚ құру (дамыту) процесі:

      1) мыналарды:

      алгоритмдердің, бастапқы мәтіндер мен бағдарламалық құралдардың ақпараттық базасын құруды;

      бағдарламалық модульдерді сынақтан өткізуді және тестілеуді;

      ақпараттық, технологиялық және бағдарламалық үйлесімділікті қамтамасыз ететін АҚ алгоритмдерін, бағдарламалары мен құралдарын типтеуді;

      лицензияланған аспаптық әзірлеу құралдарын пайдалануды көздейді;

      2) қолданбалы БҚ қабылдаудың мыналарды көздейтін рәсімдерін қамтиды:

      әзірлеушінің қолданбалы БҚ құру үшін қажетті бағдарламалардың бастапқы мәтіндері мен басқа объектілерді иесіне және (немесе) иеленушіге беру;

      қолданбалы БҚ-ның толығымен жұмысқа қабілетті нұсқасын жасай отырып, берілген бастапқы мәтіндерді бақылауды орнату;

      БҚ-ның осы нұсқасы бойынша бақылау үлгісін орындау.

      76. БҚ-ның авторланған өзгерістерін және оған қолжетімділік құқықтарын бақылау МО немесе ЖАО ақпараттық технологиялар бөлімшесі қызметкерлерінің қатысуымен жүзеге асырылады.

      77. Қолданбалы БҚ-ны әзірлеу:

      ақпараттандырудың сервистік моделін іске асыру қағидаларында көзделген ерекшеліктерді есепке алуды;

      БҚ-ны әзірлеу келісімдерінде АҚ мәселелерін регламенттеуді;

      қолданбалы БҚ-ны әзірлеу процесінде тәуекелдерді басқаруды талап етеді.

      78. АҚ-ны қамтамасыз ету мақсатында:

      1) БҚ-ны әзірлеу кезеңінде ҚР МЕМ СТ Р 50739-2006 "Есептеу техникасы құралдары. Ақпаратты рұқсатсыз қол жеткізуден қорғау. Жалпы техникалық талаптар" Қазақстан Республикасы стандартының ұсынымдары ескеріледі;

      2) әзірленетін немесе сатып алынатын қолданбалы БҚ-ға қойылатын талаптар:

      пайдаланушыларды, қажет болған кезде ЭЦҚ және тіркеу куәліктерін сәйкестендіру және аутентификациялау;

      қолжетімділікті басқару;

      тұтастықты бақылау;

      АҚ-ға ықпал ететін пайдаланушылардың іс-қимылдарын журналға жазу;

      онлайн транзакцияларды қорғау;

      сақтау, өңдеу кезінде құпия АЖ ақпаратын АКҚҚ-ны пайдалана отырып криптографиялық шифрлау;

      БҚ-ның өте қатерлі оқиғаларын журналға жазу құралдарын қолдануды көздейді;

      3) пайдалану кезінде АҚ ТҚ-да мыналар айқындалады және қолданылады:

      серверлерде және жұмыс станцияларында БҚ-ны орнату, жаңарту және жою қағидалары;

      жүйелік БҚ өзгертілген жағдайда қолданбалы БҚ өзгерістері мен оны талдауды басқару рәсімдері;

      4) лицензияланатын БҚ тек қана лицензия болған жағдайда ғана қолданылады және сатып алынады.

      79. БҚ пайдалану заңдылығын бақылау бойынша іс-шаралар АҚ ТҚ-да айқындалады, жылына бір реттен жиі емес жүргізіледі және мыналарды:

      нақты пайдаланылатын БҚ айқындауды;

      БҚ пайдалануға құқықтарды айқындауды;

      нақты пайдаланылатын БҚ мен қолда бар лицензияларды салыстыруды қамтиды.

      80. Қолданбалы БҚ "Электрондық құжат және электрондық цифрлық қолтаңба туралы" 2003 жылғы 7 қаңтардағы Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабы 1-тармағының 10) тармақшасына сәйкес уәкілетті орган бекіткен электрондық цифрлық қолтаңбаның төлнұсқалылығын тексеру қағидаларына сәйкес электрондық құжатқа қол қойған тұлғаның ЭЦҚ ашық кілтінің және тіркеу куәлігінің тиесілігі мен жарамдылығын растауды тексеруді орындайды.

3-параграф. Ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымға қойылатын талаптар

      81. АКИ-ға қойылатын талаптар Заңның 1-бабының 25) тармақшасына сәйкес оның құрамына кіретін объектілер ескеріле отырып қалыптастырылады.

      82. БТ АКИ-дың мынадай объектілеріне қойылатын талаптарды белгілейді:

      1) ақпараттық жүйе;

      2) технологиялық платформа;

      3) аппараттық-бағдарламалық кешен;

      4) телекоммуникация желілері;

      5) ақпараттық қауіпсіздік және техникалық құралдардың үздіксіз жұмыс істеу жүйелері.

4-параграф. Ақпараттық жүйеге қойылатын талаптар

      83. МО-ның немесе ЖАО-ның АЖ Заңның 39-бабының 1-тармағында айқындалған тәртіппен құрылып дамиды, сондай-ақ Заңның 38-бабының талаптары ескеріледі.

      МО-ның немесе ЖАО-ның АЖ-сында ЭАР-ды өңдеу, сақтау және резервті көшіру құралдарына қойылатын міндетті талаптар Заңның 42-бабында айқындалады.

      84. Тәжірибелік пайдалануды бастау алдында әзірлеуші:

      1) АЖ-ның барлық функционалдық компоненттері үшін тестілер жинағын, тестілеу сценарийлерін және тестілеуді жүргізу үшін сынақ әдістемелерін әзірлейді;

      2) АЖ стендтік сынақтан өткізуді жүзеге асырады;

      3) сыныптауышқа сәйкес:

      МО немесе ЖАО бірінші сыныптағы АЖ персоналы үшін міндетті түрде оқытуды;

      МО немесе ЖАО екінші сыныптағы АЖ персоналы үшін бейне,-мультимедиа оқыту материалдарын жасауды;

      МО немесе ЖАО үшінші сыныптағы АЖ персоналы үшін анықтама жүйесін және (немесе) пайдалану жөнінде нұсқаулық жасауды жүзеге асырады.

      85. МО-ның немесе ЖАО-ның АЖ-сын тәжірибелік пайдалану мыналарды қамтиды:

      тәжірибелік пайдалануды жүргізу рәсімдерін құжаттау;

      ақпараттық қауіпсіздік талаптарына сәйкестігі тұрғысынан сынақтан өткізу;

      анықталған ақаулар мен кемшіліктерді оларды кейіннен түзете отырып оңтайландыру және жою;

      АЖ тәжірибелік пайдалануды аяқтау актісін ресімдеу.

      86. АЖ-ны МО-да, ЖАО-да немесе ұйымда өнеркәсіптік пайдалануға енгізу алдында құрылған АЖ немесе АЖ-ның жаңа нұсқалары мен жаңартуларын қабылдау өлшемшарттары айқындалады, келісіледі, құжат жүзінде ресімделеді.

      87. МО-ның немесе ЖАО-ның АЖ-сын өнеркәсіптік пайдалануға енгізу АЖ тәжірибелік пайдаланудың оң аяқталуы, АҚ талаптарына сәйкестігі тұрғысынан сынақтан өткізудің оң нәтижелері көрсетілген актінің, АҚ талаптарына сәйкестік аттестатының болуы және уәкілетті органның, мүдделі МО, ЖАО және ұйымдардың өкілдері қатысатын қабылдау комиссиясы АЖ-ны өнеркәсіптік пайдалануға енгізу туралы актісіне қол қойған жағдайда техникалық құжаттама талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.

      88. Әзірленген БҚ-ны, бастапқы бағдарламалық кодтарды (болған кезде), МО-ның немесе ЖАО-ның АЖ-сының лицензияланған БҚ-ның теңшеу кешенін есепке алу және сақтау үшін "электрондық үкіметтің" сервистік интеграторына ұсыну міндетті болып табылады және уәкілетті орган белгілеген тәртіпке сәйкес жүзеге асырылады.

      Бастапқы бағдарламалық кодтарды, бағдарламалық өнімдерді және БҚ түрлендіру, жариялау және (немесе) пайдалану оның иесінің рұқсаты бойынша жүзеге асырылады.

      89. МО-ның немесе ЖАО-ның АЖ-сын өнеркәсіптік пайдалану кезінде:

      1) ақаулық немесе бұзылған жағдайда ЭАР-ды сақтау, қорғау, оны қайта қалпына келтіру;

      2) ЭАР резервті көшіру және уақтылы өзектілендіруді бақылау;

      3) МО-ның немесе ЖАО-ның АЖ-сына жүгіну туралы мәліметтерді автоматтандырылған есепке алу, сақтау және мерзімді архивтеу;

      4) МО-ның немесе ЖАО-ның АЖ-сындағы АҚ оқиғаларының мониторингі және оның нәтижелерін мемлекеттік техникалық қызметтің ақпараттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету мониторингі жүйесіне беру;

      5) БҚ, серверлік және телекоммуникациялық жабдықтың конфигурациялық теңшеулеріндегі өзгерістерді тіркеу;

      6) өнімділіктің функционалдық сипаттамаларын бақылау және реттеу;

      7) АЖ сүйемелдеу;

      8) АЖ-ның пайдаланылатын лицензиялық БҚ-сын техникалық қолдау;

      9) кепілді мерзім кезеңінде анықталған АЖ қателері мен кемшіліктерін жоюды қамтитын әзірлеушінің АЖ-ға кепілдікті қызмет көрсетуі қамтамасыз етіледі. Кепілдікті қызмет көрсету АЖ-ны өнеркәсіптік пайдалануға енгізген күннен бастап кемінде бір жыл мерзімге қамтамасыз етіледі;

      10) пайдаланушыларды АЖ-ға қосу, сондай-ақ АЖ-мен өзара іс-қимылы домендік атауларды пайдалану арқылы жүзеге асырылады.

      90. МО-ның және ЖАО-ның АЖ-сын, оның ішінде МО-ның немесе ЖАО-ның тәжірибелік пайдалануға енгізілген АЖ-сымен интеграциялау Заңның 43-бабында айқындалған талаптарға сәйкес жүзеге асырылады.

      Мемлекеттік емес АЖ-ны МО-ның немесе ЖАО-ның АЖ-сымен интеграциялау Заңның 44-бабында айқындалған талаптарға сәйкес жүзеге асыралады.

      90-1. Ақпараттандыру объектілерінің немесе ақпарат объектілері компоненттерінің интеграциялық өзара іс-қимыл функцияларын шлюз, интеграциялау шинасы, интеграциялау компоненті немесе интеграциялау модулі арқылы іске асырған кезде:

      1) сұрау салулардың көздерін (қосылу нүктелерін) тіркеу және заңдылығын тексеру;

      2) мыналар:

      паролі немесе ЭЦҚ;

      қосылу нүктесі;

      қосылу бұғаттауының болуы;

      интеграциялық өзара іс-қимыл регламентінде айқындалған сұрау салулардың рұқсат етілген түрлері;

      интеграциялық өзара іс-қимыл регламентінде айқындалған сұрау салулардың рұқсат етілген жиілігі;

      сұрау салуларда ақпараттық қауіпсіздікті бұзу белгілерінің болуы;

      сигнатуралар бойынша зиянды кодтың болуы бойынша сұрау салулардың заңдылығын тексеру;

      3) мынадай:

      интеграциялық өзара іс-қимыл регламентінде айқындалған уақыт ішінде қосылу болмаған;

      интеграциялық өзара іс-қимыл регламентінде айқындалған уақытта сұрау салулардың рұқсат етілген жиілігінен асырған;

      сұрау салуларда ақпараттық қауіпсіздікті бұзу белгілері болған;

      интеграциялық өзара іс-қимыл регламентінде айқындалған аутентификация қателерінің санынан асырған;

      пайдаланушылардың аномальды белсенділігі айқындалған;

      деректер массивтерін көшіру әрекеттері анықталған кезде хабарлама алмасу хаттамаларында бұзушылықтар анықталған кезде қосылуды бұғаттау;

      4) интеграциялық өзара іс-қимыл регламентінде айқындалған іс-қимыл жасау уақыты бойынша қосылу парольдерін үнемі ауыстыру;

      5) АҚ инциденттері айқындалған кезде қосылу логинін ауыстыру;

      6) ішкі шеңбердің ЛЖ адрестеуін жасыру;

      7) мыналар:

      ақпараттық хабарламаларды беру/қабылдау оқиғаларын тіркеу;

      файлдарды беру/қабылдау оқиғаларын тіркеу;

      қызметтік хабарламаларды беру/қабылдау оқиғаларын тіркеу;

      оқиғалар журналдарының мониторингі үшін инциденттерді және АҚ оқиғаларын басқару жүйесін қолдану;

      оқиғалар журналдарын АҚ оқиғаларының орын алуы тұрғысынан талдау рәсімдерін автоматтандыру;

      оқиғалар журналдарын әкімшілерге қарау үшін ғана қолжетімді мамандандырылған логтар серверінде сақтау;

      оқиғалар журналдарын (қажет болған кезде):

      а) ағымдағы тәулік;

      б) қосылу (байланыс арнасы);

      в) мемлекеттік орган (заңды тұлға);

      г) интеграцияланатын ақпараттандыру объектілері бойынша бөлек жүргізу қамтылған оқиғалар журналын жүргізу;

      8) интеграцияланатын ақпараттандыру объектілеріне уақытты синхрондау сервисін ұсыну;

      9) деректерді беру жүйелері арқылы жүзеге асырылатын қосылуларды бағдарламалық-аппараттық криптографиялық қорғау;

      10) қосылулар парольдерін шифрланған түрде сақтау және беру;

      11) интеграцияланатын ақпараттандыру объектілерінің жауапты адамдарын АҚ инциденттері туралы хабарландыруды автоматтандыру қамтамасыз етіледі.

      Ескерту. Талаптар 90-1-тармақпен толықтырылды – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      91. Бөгде ұйымдарды тарта отырып, өнеркәсіптік пайдалану кезеңінде АЖ-ға кепілдікті қызмет көрсету:

      кепілдікті қызмет көрсетуге арналған келісімдерде АҚ мәселелерін регламенттеуді;

      кепілдікті қызмет көрсету процесінде АКТ тәуекелдерін басқаруды талап етеді.

      92. МО-ның және ЖАО-ның АЖ-сын бағдарламалық-аппараттық қамтамасыз етуді басқару АЖ иеленушісі ішкі шеңберінің ЛЖ жүзеге асырылады.

      МО-ның немесе ЖАО-ның АЖ-сын және МО-ның немесе ЖАО-ның АЖ-сымен интеграцияланатын мемлекеттік емес АЖ-ны бағдарламалық-аппараттық қамтамасыз ету Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттардың шеңберінде ұлттық шлюзді пайдалана отырып жүзеге асырылатын мемлекетаралық ақпарат алмасуға байланысты жағдайларды қоспағанда, Қазақстан Республикасының аумағында орналастырылады.

      Ескерту. 92-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      92-1. МО мен ЖАО-ның АҚ жұмысын ұйымдастыру үшін Қазақстан Республикасының аумағында физикалық түрде орналасқан бұлтты сервистерді (виртуалдау технологиясын пайдалана отырып ресурстарды ұсынатын аппараттық-бағдарламалық кешендер, АЖ), басқару орталықтарын және серверлерді қолдануға жол беріледі.

      Ескерту. Талаптар 92-1-тармақпен толықтырылды – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      92-2. Қазақстан Республикасы азаматтарының дербес деректері қамтылған ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымдардың аса маңызды объектілерінің АҚ бағдарламалық-аппараттық қамтамасыз ету Қазақстан Республикасының аумағында орналастырылады.

      Ескерту. Талаптар 92-2-тармақпен толықтырылды – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      93. МО-ның немесе ЖАО-ның АЖ меншік иесі немесе иесі АЖ-ны бұдан әрі пайдаланудың қажеттілігі болмаған жағдайда оны пайдалануды тоқтату туралы шешім қабылдайды.

      МО-ның немесе ЖАО-ның АЖ-сын пайдалануды тоқтату туралы сервистік интеграторды, "электрондық үкіметтің" архитектуралық порталында жариялау арқылы АЖ-лары МО-ның немесе ЖАО-ның пайдалануынан алынатын АЖ-сымен интеграцияланған ақпараттандыру субъектілерін және осы АЖ-ны пайдаланушы болып табылатын ГО-ны немесе ЖАО-ны хабардар ету қажет.

      94. МО немесе ЖАО МО-ның немесе ЖАО-ның АЖ-сын пайдаланудан алу жоспарын құрады және оны МО-ның немесе ЖАО-ның АЖ-сының пайдаланушысы болып табылатын МО-мен немесе ЖАО-мен келіседі.

      95. АЖ пайдаланудан шығарғаннан кейін МО немесе ЖАО "Ұлттық архив қоры және архивтер туралы" 1998 жылғы 22 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы 18-бабының 2-4) тармақшасына сәйкес мәдениет саласындағы уәкілетті орган бекіткен Ұлттық архив қорының құжаттарын және басқа да архивтік құжаттарды ведомстволық және жеке меншік архивтердің қабылдауы, сақтауы, есепке алуы мен пайдалануы қағидаларына сәйкес пайдаланудан шығарылған МО-ның немесе ЖАО-ның АЖ-сының электрондық құжаттарын, техникалық құжаттамасын, журналдары мен архивтелген дерекқорын ведомстволық архивке тапсырады.

      96. МО-ның немесе ЖАО-ның АЖ-сын пайдаланудан алуға өтінім келіп түскен кезде сервистік интегратор МО-ның немесе ЖАО-ның АЖ-сын тіркеу туралы электрондық куәлікті жояды және "электрондық үкіметтің" архитектуралық порталына тиісті мәліметтер орналастырады.

      97. МО-ның немесе ЖАО-ның пайдаланудан алынған АЖ-сын есептен шығару және (немесе) кәдеге жарату Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.

      МО-ның немесе ЖАО-ның АЖ-сын пайдалану тоқтатылған, бірақ МО-ның немесе ЖАО-ның АЖ-сы белгіленген тәртіппен есептен шығарылмаған жағдайда, МО-ның немесе ЖАО-ның АЖ-сы консервациялауда деп саналады.

      МО-ның немесе ЖАО-ның АЖ-сы есептен шығарылғаннан кейін пайдаланылмайды.

      98. АҚ-ны қамтамасыз ету үшін:

      1) стендтік, қабылдау-тапсыру сынақтары мен тестілік пайдалану кезеңдерінде:

      бағдарламалардың нақты сыныптарына арналып әзірленген тестілер кешені негізінде АЖ-ның БҚ-сын тестілеу;

      белсенді ақаулардың әсеріне ұқсата отырып, бағдарламаларға экстремалды жүктемелер кезінде (стрес-тестілеу) табиғи сынақтар жүргізу;

      ықтимал ақауларды айқындау мақсатында АЖ-ның БҚ-сын тестілеу;

      жобалаудағы абайсызда жасалған бағдарламалық қателерді айқындау, өнімділіктің ықтимал проблемаларын айқындау үшін АЖ-ның БҚ-сына стендтік сынақтар жүргізу;

      бағдарламалық және аппараттық қамтылымның осалдықтарын айқындау және жою;

      қорғау құралдарын заңсыз әсерлерден пысықтау жүзеге асырылады;

      2) АЖ-ны тәжірибелік пайдалануға енгізу алдында:

      жұмыс істеп тұрған АЖ-ларға және ЭҮ АКИ компоненттеріне жаңа

      АЖ-ның, әсіресе ең жоғары жүктемелер уақытындағы жағымсыз әсерін бақылауды;

      ЭҮ АКИ АҚ-сының жай-күйіне жаңа АЖ-ның әсерін талдауды;

      персоналды жаңа АЖ-ны пайдалануға дайындауды ұйымдастыруды көздеу талап етіледі;

      3) АЖ-ны тәжірибелік немесе өнеркәсіптік пайдалану орталары мен әзірлеу, тестілеу немесе стендтік сынақтан өткізу орталарының аражігін ажырату жүзеге асырылады. Бұл ретте мынадай талаптар іске асырылады:

      АЖ-ны әзірлеу фазасынан тестілеу фазасына ауыстыру тіркеледі және құжат жүзінде ресімделеді;

      АЖ-ны тестілеу фазасынан тәжірибелік пайдалану фазасына ауыстыру тіркеледі және құжат жүзінде ресімделеді;

      АЖ-ны тәжірибелік пайдалану фазасынан өнеркәсіптік пайдалану кезеңіне ауыстыру тіркеледі және құжат жүзінде ресімделеді;

      аспаптық әзірлеу құралдары мен АЖ-ның сынақтан өткізу үстіндегі БҚ-сы әртүрлі домендерде орналастырылады;

      комиляторлар, редакторлар және басқа аспаптық әзірлеу құралдары пайдалану ортасына орналастырылмайды немесе пайдалану ортасынан пайдалану үшін қолжетімсіз болады;

      АЖ-ны сынақтан өткізу ортасы аппараттық-бағдарламалық қамтылым мен архитектурасы бөлігінде пайдалану ортасына сәйкес келеді;

      сынақтан өткізу үстіндегі АЖ-лар үшін өнеркәсіптік пайдаланудағы жүйелерді пайдаланушылардың нақты есеп жазбаларын қолдануға жол берілмейді;

      өнеркәсіптік пайдаланудағы АЖ-лардағы деректер сынақтан өткізу ортасына көшіруге жатпайды;

      4) АЖ-ны пайдаланудан шығарған кезде:

      АЖ-дағы ақпаратты архивтеу;

      ақпаратты машиналық тасығыштардан деректерді және қалған ақпаратты жою (өшіру) және (немесе) ақпаратты машиналық тасығыштарды жою қамтамасыз етіледі. Ақпаратты сақтау және өңдеу жүзеге асырылған ақпаратты машиналық тасығыштарды пайдаланудан шығарған кезде аталған машиналық тасығыштарды тиісті акті ресімдей отырып, физикалық жою жүзеге асырылады.

5-параграф. Технологиялық платформаға қойылатын талаптар

      99. Технологиялық платформаны таңдау виртуалдандыру технологиясын қолдауға мүмкіндік беретін жабдықтың басымдылығын ескере отырып жүзеге асырылады.

      Ескерту. 99-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      100. Виртуалдау технологиясын іске асыратын жабдықты таңдау кезінде мынадай функционалдықты қамтамасыз ету қажеттілігі ескеріледі:

      1) декомпозиция:

      есептеуіш ресурстар виртуалды машиналар арасында бөлінеді;

      көптеген қосымшалар мен операциялық жүйелер бір физикалық есептеуіш жүйеде орналастырылады;

      2) оқшаулау:

      виртуалды машиналар бір-бірінен толығымен оқшауланған, ал біреуінің авариялық істен шығуы қалғанына әсер етпейді;

      ортақ желілік қосылуларды пайдалану жағдайларын қоспағанда, виртуалды машиналар мен қосымшалардың арасында деректер берілмейді;

      3) үйлесімділік:

      қосымшалар мен ОЖ-ға виртуалдау технологиясын іске асыратын жабдықтың есептеу ресурстары ұсынылады.

      101. ЭҮ АКП МО-ның серверлік орталығында орналасқан жабдықта орналастырылады.

      ЭҮ АКП:

      көрсетілетін АК-қызметтерді оларды басқаруға арналған бірыңғай кіру нүктесімен автоматты түрде ұсынуды;

      түрлі технологияларды пайдалана отырып, серверлік жабдықтың есептеу ресурстарын виртуалдауды;

      көрсетілетін АК-қызметтерінің 98,7% кем емес пайдалану коэффициентімен үздіксіз және істен шықпай жұмыс істеуін;

      пайдаланылатын жабдықтың, телекоммуникация және бағдарламалық қамтылым құралдарымен логикалық және физикалық деңгейлерде бірыңғай істен шығу нүктесін жоюды;

      аппараттық және бағдарламалық деңгейлерде есептеу ресурстарының аражігін ажыратуды қамтамасыз етеді.

      Виртуалды инфрақұрылымның сенімділігі виртуалдау технологиясы мен виртуалды ортаны басқару БҚ-сының кіріктірілген құралдарымен қамтамасыз етіледі.

      101-1. АКП өнеркәсіптік пайдалануға ақпараттық қауіпсіздік талаптарына сәйкестігі тұрғысынан сынақтардың оң нәтижелері бар акті және "Ақпараттандыру туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 66-бабында көзделген жағдайларды қоспағанда ақпараттық қауіпсіздік талаптарына сәйкестік аттестаты болған кезде жол беріледі.

      Ескерту. Талаптар 101-1-тармақпен толықтырылды – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      102. Виртуалдау технологиясын пайдалану кезінде АҚ-ны қамтамасыз ету үшін:

      1) мыналарды:

      көрсетілетін АК-қызметтерінің клиенттерін және ерекшеленген пайдаланушыларды аутентификациялауды;

      пайдаланушыларды бір технологиялық платформа шегінде федеративтік сәйкестендіруді;

      пайдаланушыны сәйкестендіргішті жойғаннан кейін аутентификация туралы ақпаратты сақтауды;

      пайдаланушы өкілеттерінің бейіндерін тағайындау рәсімдерін бақылау құралдарын қолдануды талап ететін сәйкестендіруді басқару;

      2) мыналарды:

      АЖ-ның әкімшісі мен виртуалдау ортасы әкімшісінің өкілеттіктерінің аражігін ажыратуды;

      АК-қызметтерін пайдаланушының деректеріне виртуалдау ортасы әкімшісінің қол жеткізу құқығын шектеуді. Қолжетімділік құқығы АҚ ТҚ және қызмет көрсету туралы сервистік келісімде айқындалған нақты рәсімдермен шектеледі және тұрақты өзектілендірілуі тиіс;

      артықшылық берілген және қатерлі операцияларға арналған көп факторлық аутентификацияны қолдануды;

      рөлдерді барлық өкілеттіктермен пайдалануды шектеуді. АЖ әкімшісінің бейінін теңшеулер виртуалдау ортасының компоненттеріне қолжетімділікті алуға жол бермейді;

      ең төменгі артықшылықтарды айқындауды және қолжетімділікті рөлдік басқару үлгісін іске асыруды;

      қорғалған шлюз немесе жіберушілердің рұқсат етілген желілік мекенжайларының тізімі арқылы қашықтықтан қол жеткізуді талап ететін қолжетімділікті басқару;

      3) мыналарды:

      АКҚҚ шифрлау кілттері туралы деректерге қолжетімділікті шектеуді бақылауды;

      негізгі каталогты және кілттерге жазба енгізуді ұйымдастыруды бақылауды;

      жария етілген кілттерді бұғаттауды және оларды сенімді жоюды талап ететін шифрлау кілттерін басқару;

      4) мыналарды:

      АҚ ТҚ-да айқындалатын рәсімдердің міндеттілігі мен тұрақтылығын;

      барлық операциялық жүйелерге, клиенттік виртуалды машиналарға, желілік компоненттердің инфрақұрылымына арналған аудит рәсімдерін жүргізуді;

      оқиғаларды тіркеу журналын жүргізуді және әкімшіге қолжетімсіз сақтау жүйесінде сақтауды;

      оқиғаларды тіркеу журналын жүргізу жүйесі жұмысының дұрыстығын тексеруді;

      оқиғаларды тіркеу журналдарын АҚ ТҚ-да сақтау ұзақтығын айқындауды талап ететін АҚ оқиғалары аудитін жүргізу;

      5) мыналарды:

      әкімшілердің іс-қимылын журналға енгізуді;

      АҚ инциденттері мен оқиғалар мониторингі жүйесін қолдануды;

      қатерлі оқиғаны немесе АҚ инцидентін автоматты тану негізінде хабарландыруды талап ететін АҚ оқиғаларын тіркеу;

      6) мыналарды:

      жартыжылдықта бір рет өзектілендіре отырып, АҚ инциденттерін айқындаудың, анықтаудың, бағалаудың формальді процесін және ден қою тәртібін айқындауды;

      АҚ инциденттерін айқындау, анықтау, бағалау және ден қою нәтижелері бойынша АҚ НТҚ-да белгіленген мерзімділікпен есептер құруды;

      АҚ инциденттері туралы МО-ны, ЖАО-ны немесе ұйымның жауапты адамдарын хабардар етуді;

      АҚ инциденттерін Мемлекеттік техникалық қызметтің Компьютерлік инциденттерге әрекет ету қызметінде тіркеуді талап ететін АҚ инциденттерін басқару;

      7) мыналарды:

      пайдаланылмайтын жеке құрылғыларды (алмалы-салмалы жинақтағыштарды, желілік интерфейстерді) физикалық ажыратуды немесе бұғаттауды;

      пайдаланылмайтын виртуалды құрылғылар мен сервистерді ажыратуды;

      мүмкіндігі шектеулі операциялық жүйелер арасындағы өзара іс-қимыл жасау мониторингін;

      виртуалды құрылғыларды физикалық құрылғылармен салыстыруды бақылауды;

      сертификатталған гипервизорларды пайдалануды жүзеге асыратын виртуалды ортасы инфрақұрылымының аппараттық және бағдарламалық компоненттерін қорғау шараларын қолдану;

      8) пайдалану орталары мен әзірлеу және тестілеу орталарының аражігін физикалық ажырату;

      9) АҚ ТҚ-да ақпараттандыру объектілеріне арналған өзгерістерді басқару рәсімдерін айқындау;

      10) АҚ ТҚ-да жабдықты және БҚ-ны кідірулері мен істен шығулардан кейін қалпына келтіру рәсімдерін белгілеу;

      11) мыналарды:

      виртуалдау машиналарының бейіндерін сақтауды қамтамасыз етуді, операциялық жүйенің, қосымшалардың, желілік конфигурацияның тұтастығын, МО-ның немесе ұйымның БҚ-сын және деректерін зиянды сигнатуралардың бар болуы тұрғысынан бақылауды;

      сыртқы пайдаланушылардың аппараттық бөлікке қол жеткізуіне жол бермеу мақсатында виртуалды машинаның аппараттық платформасын операциялық жүйесінен бөлуді;

      виртуалдау ортасы инфрақұрылымының түрлі функционалдық салалары арасындағы логикалық оқшаулауды;

      АҚ деңгейі бойынша әртүрлі сыныпқа жататын ЭАР мен АЖ виртуалдау орталары арасындағы физикалық оқшаулауды талап ететін желілік және жүйелік әкімшілендіру рәсімдерін орындау іске асырылады.

6-параграф. Аппараттық-бағдарламалық кешенге қойылатын талаптар

      103. АБК-ның серверлік жабдығының конфигурациясына қойылатын талаптар АЖ-ны құруға немесе дамытуға арналған техникалық тапсырмада және (немесе) ақпараттандыру саласындағы тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алуға арналған техникалық ерекшелікте айқындалады.

      104. АБК-ның серверлік жабдығының үлгілік конфигурациясын таңдау:

      1) көп процессорлық архитектурасы бар;

      2) ресурстарды масштабтауға және өнімділігін арттыруға мүмкіндік беретін;

      3) виртуалдау технологиясын қолдайтын;

      4) ресурстарды басқару, өзгерту және қайта бөлу құралдарын қамтитын;

      5) қолданыстағы ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылыммен үйлесімді серверлерінің басымдылығын қамтамасыз етуді ескере отырып жүзеге асырылады.

      105. Сервердің жоғары қолжетімдігін қамтамасыз ету үшін:

      1) резервтік желдеткіштерді, қуаттау блоктарын, енгізу-шығару дискілері мен адаптерлерін жедел ауыстырудың;

      2) жады парақшаларын динамикалық тазалаудың және қайта бөлудің;

      3) процессорларды динамикалық қайта бөлудің;

      4) қатерлі оқиғалар туралы хабарлаудың;

      5) қатерлі компоненттердің жай-күйін үздіксіз бақылауды қолдау мен бақылаудағы көрсеткіштерді өлшеудің кіріктірілген жүйелері қолданылады.

      106. Сатып алынатын серверлік жабдық өндірушінің техникалық қолдауымен қамтамасыз етіледі. Өндірістен алынатын серверлік жабдық сатып алынбайды.

      107. АҚ-ның НТҚ-да айқындалған АҚ-ны тұрақты негізде қамтамасыз ету мақсатында серверлік жабдықтың конфигурациясын тексере отырып, оны түгендеу жүзеге асырылады.

      108. Қызмет көрсетудің қауіпсіздігін және сапасын қамтамасыз ету үшін:

      бірінші сыныптағы ақпараттандыру объектілерінің АБК серверлік жабдығы тек қана МО-ның серверлік орталығында орналастырылады;

      екінші және үшінші сыныптағы ақпараттандыру объектілерінің АБК серверлік жабдығы МО-ның серверлік орталығында не осы БТ-да белгіленген серверлік үй-жайларға қойылатын талаптарға сәйкес МО-ның немесе ЖАО-ның жабдықталған серверлік үй-жайында орналастырылады.

      109. Деректерді сақтау жүйелеріне қойылатын талаптар АЖ-ны құруға немесе дамытуға арналған техникалық тапсырмада және (немесе) ақпараттандыру саласындағы тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алуға арналған техникалық ерекшелікте айқындалады.

      110. Деректерді сақтау жүйесі:

      деректерді репликациялауға арналған бірыңғай құралдарды;

      деректерді сақтау көлемі бойынша масштабталуды қолдауды қамтамасыз етеді.

      111. Жоғары қолжетімдікті талап ететін жүктемесі жоғары АЖ-лар үшін:

      1) деректерді сақтау желілері;

      2) виртуалдау және (немесе) деректерді сатылап сақтау жүйесін қолдайтын деректерді сақтау жүйелері пайдаланылады.

      112. Деректерді сақтау жүйесінің жоғары қолжетімділігін қамтамасыз ету үшін мынадай кіріктірілген жүйелер енгізіледі:

      1) резервтік желдеткіштер мен қуат беру блоктарын жедел ауыстыру;

      2) енгізу-шығару дискілері мен адаптерлерін жедел ауыстыру;

      3) қатерлі оқиғалар туралы хабарлау;

      4) белсенді контроллерлер (екеуден кем емес);

      5) деректерді сақтау желісінің интерфейстері (бір контроллерге екі порттан кем емес);

      6) қатерлі компоненттердің жай-күйін үздіксіз бақылауды қолдау және бақылаудағы көрсеткіштерді өлшеу.

      113. Деректерді сақтау жүйесі резервтік көшіру жүйесімен қамтамасыз етіледі.

      114. АҚ-ны, деректерді сенімді сақтауды және қалпына келтіру мүмкіндігін қамтамасыз ету үшін:

      1) осы БТ-ның 48-тармағына сәйкес АКҚҚ-ны пайдалана отырып, сақтаудағы таратылуы шектелген қызметтік ақпаратты, құпия АЖ, құпия ЭАР және қолжетімділігі шектелген дербес деректерді қамтитын ЭАР ақпаратын криптографиялық қорғау қолданылады;

      2) қауіпсіздік деңгейі бойынша пайдаланылатын АКҚҚ-ның ақпаратты криптографиялық қорғау құралдарын пайдалану қағидаларында криптографиялық кілттерге арналып белгіленген қауіпсіздік деңгейінен төмен емес қорғалған шифрлау кілттерін сақтауға бөлінген сервер пайдаланылады;

      3) АҚ-ның НТҚ-сында айқындалған резервтік көшіру регламентіне сәйкес резервтік көшірмені жазу және сынақтан өткізу қамтамасыз етіледі.

      115. Құпия АЖ-да, құпия ЭАР-да және қолжетімділігі шектелген дербес деректерді қамтитын ЭАР-да пайдаланылатын ақпаратты тасығыштарды пайдаланудан шығарған кезде ақпаратты кепілдікті жоюдың бағдарламалық және аппараттық қамтылымы қолданылады.

      116. Серверлік жабдықтың және жұмыс станцияларының жүйелік БҚ-сын таңдаған кезде:

      1) АЖ-ның қолданбалы БҚ-сын әзірлеуге (дамытуға) арналған техникалық тапсырмада немесе "электрондық үкімет" сервистік интеграторы әзірлеген ақпараттық-коммуникациялық қызметтерді жобалауға арналған тапсырмада ұсынылатын талаптар;

      2) операциялық жүйелер типіне (клиенттік немесе серверлік) сәйкес келуі;

      3) пайдаланылатын қолданбалы БҚ-мен үйлесімділігі;

      4) телекоммуникация желілерінде жұмыс істейтін желілік сервистерді қолдауы;

      5) көпміндеттілікті қолдауы;

      6) операциялық жүйелерді өндіруші шығаратын маңызды жаңартуларды және қауіпсіздік жаңартуларын алу мен орнатудың штаттық құралдарының болуы;

      7) диагностикалау, аудит және оқиғалар журналын жүргізу құралдарының болуы;

      8) виртуалдау технологияларын қолдауы ескеріледі.

      Ескерту. 116-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      117. Жүйелік БҚ-ны сатып алу мынадай басымдық ескеріле отырып жүзеге асырылады:

      1) сатып алу құнын, сондай-ақ пайдалану кезеңінде лицензиялаудың жиынтық құнын төмендетуді қамтамасыз ететін лицензиялау моделі;

      2) техникалық қолдаумен және сүйемелдеумен қамтамасыз етілген БҚ.

      118. АҚ-ны қамтамасыз ету мақсатында жүйелік БҚ:

      1) мыналарды:

      пайдаланушыларды сәйкестендіруді, аутентификациялауды және парольдерін басқаруды;

      сәтті және сәтсіз қол жеткізулерді тіркеуді;

      жүйелік артықшылықтардың пайдаланылуын тіркеуді;

      қосылу уақытын шектеуді, қажет болған кезде уақыт лимитін асыру бойынша сеансты бұғаттауды пайдалана отырып, қолжетімділікті бақылауды;

      2) операциялық жүйені бақылау құралын айналып өту қабілеті бар жүйелік утилиталарды пайдаланушылардың пайдалануына жол бермеу және әкімшілер үшін шектеу мүмкіндігін қамтамасыз етеді.

      119. ЕБҚ авторлық құқық туралы заңнама талаптарын сақтай отырып, өтеусіз, МО-да пайдалануға кедергі жасайтын лицензиялық шектеулерсіз таратылады.

      120. ЕБҚ ашық бастапқы кодымен ұсынылады.

      121. МО-да пайдаланатын ЕБҚ ақпараттық өзара іс-қимылды ЭҮШ арқылы жасау форматтарын қолдауды ескере отырып пысықталады.

      122. ЕБҚ-ны пайдаланған кезде АҚ-ны қамтамасыз ету үшін:

      ЕБҚ-ны әзірлеушілер қоғамдастығы қолдайтын немесе бағдарламалық коды сараптаудан және сертификаттаудан өткен ЕБҚ-ны пайдалануға жол беріледі;

      ЕБҚ-ның пайдаланылған нұсқалары сақталады.

7-параграф. Телекоммуникация желілеріне қойылатын талаптар

      123. Ведомстволық (корпоративтік) телекоммуникация желілері бір меншік иесіне тиесілі бөлінген меншікті немесе жалға алынған байланыс арналары арқылы локальдық желілерді біріктіре отырып ұйымдастырылады.

      Локальдық желілерді біріктіруге арналған бөлінген байланыс арналары арналық және желілік деңгейлердегі хаттамаларды пайдалана отырып ұйымдастырылады.

      124. Ведомстволық (корпоративтік) желіні бірнеше локальдық желіні біріктіру арқылы ұйымдастырған кезде желінің радиалдық немесе тораптық-радиалдық топологиясы қолданылады. Бөлінген арналар тораптық нүктелерде бір шектес шлюзге қосылады. Локальдық желілерді каскадты (жүйелі) қосуға жол берілмейді.

      125. Ведомстволық (корпоративтік) телекоммуникация желісін жобалау кезінде оның құжат жүзіндегі схемасы құрылады, ал пайдалану кезінде өзектілендірілген күйде ұсталады.

      126. Байланыс арналарын ұйымдастыру үшін бөлінген байланыс арнасына қызмет көрсететін персоналға жабдыққа қол жеткізуге рұқсат беріледі.

      Жабдықты басқаруды бөлінген арнаны ұсынып отырған ЭҮ АКИ операторы жүзеге асырады.

      Пайдаланылмайтын порттар жабдықтың теңшеулерінде бұғатталады.

      127. Ғимаратқа байланыс арнасының желілерін енгізу және оны ғимарат ішінде өткізу ҚР ҚН 3.02-17-2011 "Құрылымдалған кабельдік желілер. Жобалау нормалары" мемлекеттік нормативіне сәйкес жүзеге асырылады.

      128. АҚ-ны қамтамасыз ету мақсатында:

      1) локальдық желілерді біріктіретін бөлінген байланыс арнасын ұйымдастырған кезде ақпаратты АКҚҚ-ны пайдалана отырып, криптографиялық шифрлауды қоса алғанда, ақпаратты қорғаудың бағдарламалық-техникалық құралдары пайдаланылады;

      2) бөлінген байланыс арнасы жергілікті желіге жазылған маршруттау қағидалары мен қауіпсіздік саясаттары бар шектес шлюз арқылы қосылады. Шектес шлюз мынадай ең аз функциялар жинағын қамтамасыз етеді:

      желі тораптарын орталықтан авторизациялау;

      әкімшілердің артықшылық деңгейлерін конфигурациялау;

      әкімшілердің іс-қимылдарын хаттамалау;

      желілік адрестерді статикалық трансляциялау;

      желілік шабуылдардан қорғау;

      физикалық және логикалық порттардың жай-күйін бақылау;

      әрбір интерфейстегі кіріс және шығыс пакеттерді фильтрлеу;

      АКҚҚ пайдалана отырып, жіберілетін трафикті криптографиялық қорғау;

      3) ведомстволық (корпоративтік) телекоммуникация желісін МО-ның немесе ЖАО-ның жергілікті желілерін өзара қосқан кезде мыналар пайдаланылады:

      ақпараттық ағындарды бөлу және оқшаулау құралдары;

      АҚ-ны және қауіпсіз басқаруды қамтамасыз ететін компоненттері бар жабдық;

      бөлінген және МО-ның БКО периметрін қорғау мақсатында әрбір қосылу нүктесінде орнатылған және қол жеткізу жабдығымен интеграцияланған желіаралық экрандар.

      Серверді МО-ның БКО-сына және локальдық желіге қосқан кезде қауіпсіздік желіаралық экрандар мен МО-ның БКО-сымен және локальдық желімен тоғысу орындарында орнатылған жекеленген қолжетімділік шлюздері арқылы қамтамасыз етіледі;

      4) ведомстволық (корпоративтік) телекоммуникациялық және локальдік желілерді интернетке МО-ның, ЖАО-ның немесе ұйымның ИҚБШ арқылы қосқан кезде АКИ операторының немесе ИҚБШ жабдығында резервтелген байланыс арналары бар басқа байланыс операторының қызметтерін пайдаланады;

      5) МО-ның, ЖАО-ның қызметшілері мен мемлекеттік ұйымдардың, квазимемлекеттік сектор субъектілерінің, сондай-ақ АКИ өте маңызды объектілері иелерінің жұмыскерлері қызметтік міндеттерін орындаған кезде жедел ақпарат алмасуды (қызметтік хат алмасуды) электрондық нысанда жүзеге асыру үшін тек қана ведомстволық:

      электрондық поштаны;

      шұғыл хабарламалар қызметін және өзге де сервистерді пайдаланады.

      Орталық атқарушы органның, орталық атқарушы органның, жергілікті атқарушы органның құрылымдық және аумақтық бөлімшелерінің ведомстволық электрондық поштасы gov.kz және мем.қаз домендік аймақтарда орналастырылады;

      6) МО-ның және ЖАО-ның ведомстволық электрондық поштасының сыртқы электрондық пошталық жүйелермен өзара іс-қимыл жасауы тек электрондық поштаның бірыңғай шлюзі арқылы ғана жүзеге асырылады.

      Ескерту. 128-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      129. МО-ны және ЖАО-ны МО БКО-сына қосу уәкілетті орган айқындайтын МО БКО-сына қосу және МО-ның немесе ЖАО-ның интранет ресурсына МО БКО-сы арқылы қол жеткізуге рұқсат беру тәртібіне сәйкес жүзеге асырылады.

      130. МО-да немесе ЖАО-да "электрондық үкіметтің" тек жалпыға қолжетімді ЭАР-ға және МО-ның немесе ЖАО-ның келушілерінің болуына рұқсат берілген "қонақтарға арналған орында" сымсыз қолжетімділікті ұйымдастыруға арналған құрылғыларды пайдалануға ғана жол беріледі.

      131. МО БКО-ға, МО-ның немесе ЖАО-ның локальдық желісіне, сондай-ақ МО БКО құрамына кіретін, МО-ның немесе ЖАО-ның локальдық желісінің құрамына кіретін техникалық құралдарға сымсыз желілер арқылы қашықтықтан қол жеткізуді, сымсыз қолжетімділікті ұйымдастыруға арналған құралдарды, модемдерді, радиомодемдерді, ұялы байланыс операторларының желілік модемдерін, ұялы байланыстың абоненттік құрылғыларына және басқа да сымсыз желілік құрылғыларды қосуға жол берілмейді.

      Ескерту. 131-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      132. ЭҮ АКИ операторы МО-ның және ЖАО-ның өтінімдері бойынша:

      МО БКО-сына қосылған МО-ның немесе ЖАО-ның локальдық желілерінің IP-мекенжайларын МО-ның және ЖАО-ның өтінімдері бойынша бөлуді, тіркеуді және қайта тіркеуді;

      МО немесе ЖАО өтінімдері бойынша домендік атауларды Интернеттің gov.kz және мем.қаз домендік аймақтарында тіркеуді;

      МО-ның немесе ЖАО-ның өтінімдері бойынша домендік атауларды Интернеттің gov.kz және мем.қаз домендік аймақтарында тіркеуді;

      МО-ның немесе ЖАО-ның өтінімдері бойынша домендік атауларды МО БКО-да тіркеуді;

      МО БКО желісінде DNS сервисін ұсынуды жүзеге асырады.

      133. МО және ЖАО жыл сайын:

      1) мемлекеттік техникалық қызметтен ИҚБШ жабдығында пайдаланылатын интернет-ресурстар санаттарының тізбесін сұратады;

      2) жоғарыда аталған тізбеден МО және ЖАО қызметшілерінің оларға қолжетімділігі ИҚБШ құралдарымен шектелетін интернет-ресурстардың санаттарын іріктейді және олардың тізімін жасайды;

      3) жоғарыда аталған тізімді және Интернетке қол жеткізуге рұқсат алатын МО мен олардың аумақтық бөлімшелерінің, ЖАО-ның ақпараттық-коммуникациялық желілерінің желілік мекенжайларының тізімдерін мемлекеттік техникалық қызметке ИҚБШ жабдығында қолдану үшін жібереді.

      134. Мемлекеттік техникалық қызмет Интернетті сервисте ұсына отырып, gov.kz және мем.қаз домендік аймақтарын табыстауды (қызмет көрсетуді) жүзеге асырады.

      135. Құрылатын немесе дамытылатын локальдық желіге қойылатын талаптар ақпараттандыру саласындағы тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алуға арналған техникалық ерекшелікте айқындалады.

      Жергілікті желінің кабельдік жүйесін жобалау кезінде ҚР ҚН 3.02-17-2011 "Құрылымдалған кабельдік желілер. Жобалау нормалары" мемлекеттік нормативінің талаптарын сақтау қажет.

      136. Жобалау кезінде локальдық желінің құжат жүзіндегі схемасы құрылып, оны пайдаланған кезде өзектілендірілген күйде ұсталады.

      137. Кабельдік жүйенің барлық элементтері ҚР ҚН 3.02-17-2011 "Құрылымдалған кабельдік желілер. Жобалау нормалары" мемлекеттік нормативінің 13.1.5-тармағының талаптарына сәйкес таңбалауға жатады.

      Барлық кабельдік қосылулар кабельдік қосылуларды есепке алу журналында тіркеледі.

      138. Локальдық желілердің белсенді жабдығы үздіксіз қоректендіру көздерінен электр қуатын берумен қамтамасыз етіледі.

      139. АҚ-ны қамтамасыз ету үшін:

      1) локальдық желінің кабельдік жүйесінің пайдаланылмайтын порттары белсенді жабдықтан физикалық ажыратылады;

      2) мынадай қағидалар қамтылған АҚ ТҚ әзірленеді және бекітіледі:

      желілер мен көрсетілетін желі қызметтерін пайдалану;

      халықаралық (аумақтық) деректерді беру желілеріне қосылу;

      Интернетке және (немесе) телекоммуникация желілеріне, халықаралық (аумақтық) деректерді беру желілеріне шығатын байланыс желілеріне қосылу;

      желілік ресурстарға сымсыз қолжетімділікті пайдалану;

      3) таратылуы шектелген қызметтік ақпарат, құпия АЖ, құпия ЭАР және қолжетімділігі шектелген дербес деректерді қамтитын ЭАР ақпараты қорғалмаған сымды байланыс арналары мен тиісті АКҚҚ-мен жабдықталмаған радиоарналар арқылы берілмейді.

      Таратылуы шектелген қызметтік ақпаратты беру Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген Мәліметтерді таратылуы шектелген қызметтік ақпаратқа жатқызу және олармен жұмыс істеу қағидаларына сәйкес таратылуы шектелген ақпаратты қорғау жөніндегі арнайы талаптарды сақтай отырып жүргізіледі;

      4) мынадай құралдар пайдаланылады:

      пайдаланушыларды сәйкестендіру, аутентификациялау мен қолжетімділікті басқару;

      жабдықты сәйкестендіру;

      диагностикалық және конфигурациялық порттарды қорғау;

      локальдық желіні физикалық сегменттеу;

      локальдық желіні логикалық сегменттеу;

      желілік қосылуларды басқару;

      желіаралық экрандау;

      локальдық желінің ішкі адрестік кеңістігін жасыру;

      деректердің, хабарламалар мен конфигурациялардың тұтастығын бақылау;

      осы БТ-ның 48-тармағына сәйкес ақпаратты криптографиялық қорғау;

      деректерді беру арналарын және желілік жабдықты физикалық қорғау;

      АҚ оқиғаларын тіркеу;

      желілік трафиктің мониторингі мен талдау;

      желіні басқару;

      5) арнайы мақсаттағы телекоммуникациялар және/немесе үкіметтік, құпияландырылған, шифрланған және кодталған байланыс желілерін қоспағанда, МО-ның, сондай-ақ ЖАО-ның локальдық желілерінің өзара іс-қимыл жасауы тек қана МО БКО арқылы жүзеге асырылады;

      6) арнайы мақсаттағы телекоммуникациялар және/немесе үкіметтік, құпияландырылған, шифрланған және кодталған байланыс желілерін қоспағанда, орталық атқарушы мемлекеттік орган мен оның аумақтық бөлімшелерінің жергілікті желілерінің өзара іс-қимыл жасауы тек қана МО БКО арқылы жүзеге асырылады;

      7) МО-ның, сондай-ақ ЖАО-ның ішкі шеңберінің ЛЖ және сыртқы шеңберінің ЛЖ өзара түйіндесуіне жол берілмейді;

      8) МО-ның және ЖАО-ның ішкі шеңберінің ЛЖ Интернетке қосуға жол берілмейді;

      9) МО-ның және ЖАО-ның сыртқы шеңберінің ЛЖ Интернетке қосу тек ИҚБШ арқылы ғана жүзеге асырылады. Арнаулы және құқық қорғау МО-ларды жедел мақсаттарда қосуды қоспағанда, Интернетке өзге тәсілмен қосылуға жол берілмейді. ЭҮСШ-ның Интернетпен өзара іс-қимыл жасауы ИҚБШ арқылы жүзеге асырылады;

      10) МО-ның немесе ЖАО-ның ақпараттық өзара іс-қимылды Интернет арқылы іске асыратын АЖ-сы МО-ның немесе ЖАО-ның сыртқы шеңберінің бөлінген ЛЖ сегментінде орналастырылады және МО-ның немесе ЖАО-ның ішкі шеңберінің ЛЖ орналастырылған МО-ның немесе ЖАО-ның АЖ-мен өзара іс-қимыл жасауы ЭҮСШ арқылы жүзеге асырылады;

      11) Интернетте орналастырылған АЖ-лардың МО-ның немесе ЖАО-ның

      ішкі шеңберінің ЛЖ орналастырылған МО-ның немесе ЖАО-ның АЖ-мен өзара іс-қимыл жасауы тек ЭҮСШ ғана арқылы жүзеге асырылады.

      ЭҮСШ жұмыс істеуі ақпараттандыру саласындағы уәкілетті орган бекіткен талаптарға сәйкес жүзеге асырылады;

      12) жоғары деңгейдегі уақыт көзі инфрақұрылымының серверлері үйлестірілген әлемдік UTC(kz) уақытының ұлттық шәкілін білдіретін уақыт пен жиілік эталонымен үйлестіріледі.

      Дәл уақыт инфрақұрылымының серверлері жоғары деңгейдегі дәл уақыт инфрақұрылымының серверімен үйлестіріледі.

      Дәл уақыт инфрақұрылымының серверлері клиенттерге уақытты үйлестіру үшін қол жеткізуге мүмкіндік береді.

      140 БТ-ның 139-тармағының 10), 11) тармақшаларында көзделген талаптар 2016 жылғы 1 қаңтарға дейін өнеркәсіптік пайдалануға енгізілген және 2018 жылғы 1 қаңтарға дейін дамуға жатпайтын МО-ның немесе ЖАО-ның АЖ-ларына қолданылмайды.

      МО АЖ және ЖАО деректерінің мемлекеттік емес АЖ-мен ақпараттық өзара іс-қимыл тәртібі Заңның 7-бабының 13) тармақшасына сәйкес ақпараттандыру саласындағы уәкілетті орган бекіткен "Электрондық үкіметтің" ақпараттандыру объектілерін интеграциялау қағидаларында айқындалады.

      Ескерту. 140-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

8-параграф. Техникалық құралдардың үздіксіз жұмыс істеу жүйелеріне және ақпараттық қауіпсіздікке қойылатын талаптар

      141. АБК-ның және деректерді сақтау жүйесінің серверлік жабдығы серверлік үй-жайда орналастырылады.

      142. Серверлік үй-жай өте алмайтын, терезе ойықтары жоқ бөлек үй-жайларда орналастырылады. Терезе ойықтары болған жағдайда, олар жабылады немесе жанбайтын материалдармен бекітіледі.

      Қабырға, төбе мен еден сырттары үшін шаң шығармайтын және жинамайтын материалдар пайдаланылады. Еден жабыны үшін антистатикалық қасиеті бар материалдар пайдаланылады. Серверлік үй-жай ластайтын заттардың кіруінен қорғалады.

      Серверлік үй-жайдың қабырғалары, есіктері, төбесі, едені және аралықтары үй-жайдың герметикалығын қамтамасыз етеді.

      143. Серверлік үй-жай есіктерінің ені 1,2 метрден және биіктігі 2,2 метрден кем болмайды, сыртқа қарай ашылады немесе екі жаққа жылжымалы болады. Есік жақтауының құрылысында табалдырық пен орталық тірегі болмайды.

      144. Серверлік үй-жай кабельдік жүйелер мен инженерлік коммуникацияларды орналастыруға арналған фальшеденмен және (немесе) фальштөбемен жабдықталады.

      145. Серверлік үй-жай арқылы қандай да бір транзиттік коммуникациялардың өтуіне жол берілмейді. Әдеттегі және өрт сөндіру суымен жабдықтау, жылу және кәріз трассалары серверлік үй-жайдың аумағынан шығарылып, серверлік үй-жайдың үстіндегі жоғары қабаттарда орналастырылмайды.

      146. Ғимараттың қуатты және нашар қуатты кабельдік желілерін өткізуге арналған коммуникация арналары өзара қалыптандырылған бөлек немесе аралықтармен бөлінген кабельдік ұяшықтарда, қораптарда немесе құбырларда орындалады. Нашар қуатты және күштік шкафтар бөлек орнатылады және құлыппен жабылады.

      Кабельдерді жабулар, қабырғалар, аралықтар арқылы өткізу жанбайтын материалдармен герметикаланған жанбайтын құбырлар бөліктерінде жүзеге асырылады.

      147. Серверлік үй-жай сыртқы электрмагнитті сәулеленуден сенімді қорғалады.

      148. Жабдықты орналастырған кезде:

      1) "Электр энергетикасы туралы" 2004 жылғы 9 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңы 5-бабының 27) тармақшасына сәйкес энергетика саласындағы уәкілетті орган бекіткен тұтынушылардың электр қондырғыларын техникалық пайдалану қағидаларын орындау қамтамасыз етіледі;

      2) жабдықты жеткізушілердің және (немесе) өндірушінің жабдықтың және коммуникацияның салмағын ескере отырып, орнатуға (монтаждауға), жабулар мен фальшедендердің жүктемесіне (құрастыруға) қойылатын талаптарын орындау қамтамасыз етіледі;

      3) жабдыққа қызмет көрсету үшін қызметтік бөгеуілсіз өтулердің болуы қамтамасыз етіледі;

      4) микроклиматты қамтамасыз ету жүйесінің ауа ағынын ұйымдастыру ескеріледі;

      5) фальшедендер мен фальштөбелер жүйесін ұйымдастыру ескеріледі.

      149. Серверлік үй-жайда орнатылған жабдықты техникалық сүйемелдеу кезінде:

      1) жабдыққа қызмет көрсету;

      2) аппараттық-бағдарламалық қамтылымның жұмысында пайда болатын проблемаларды жою;

      3) кідірулер мен істен шығу фактілері, сондай-ақ қалпына келтіру жұмыстарының нәтижелері;

      4) өте маңызды жабдыққа кепілдікті қызмет көрсету мерзімі аяқталған соң кепілдікті мерзімнен кейінгі қызмет көрсету құжатталады.

      Құжаттау нысаны мен тәсілі өздігінен айқындалады.

      150. Өте маңызды жабдыққа қызмет көрсетуді сертификатталған техникалық персонал орындайды.

      151. Серверлік үй-жайға тікелей жақын жерде жөндеу-қалпына келтіру жұмыстарын жүргізген кезде жедел ауыстыруды орындау үшін жинақтауыштар мен жабдық қоры қамтылған өте маңызды объектіге арналған қосалқы бөлшектер қоймасы жасалады.

      152. Пайдаланудағы жабдықтың жұмысына тек қана ақпараттық технологиялар бөлімшесі басшысының немесе оның міндетін атқарушы тұлғаның рұқсатымен ғана араласуға болады.

      153. Негізгі және резервтік серверлік үй-жайлар бір-бірінен алыс тұрған ғимараттарда қауіпсіз қашықтықта орналастырылады. Резервтік серверлік үй-жайларға қойылатын талаптар негізгі серверлік үй-жайларға қойылатын талаптарға ұқсас болады.

      154. АҚ-ны, істен шығуының болмаушылығын және сенімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету мақсатында:

      1) серверлік үй-жайда қатерлердің, қауіптердің орын алу тәуекелдерін және рұқсатсыз қол жеткізу мүмкіндіктерін төмендетуді қамтамасыз ететін жабдықты орналастыру тәсілдері қолданылады;

      2) серверлік үй-жайда ақпараттандыру объектілерін сыныптауышқа сәйкес әртүрлі сыныптарға жататын ЭАР, АР, СБӨ, АЖ бір виртуалды ортада, бір серверлік жабдықта, бір құрастыру шкафында немесе тұрағында орналастыруға жол берілмейді;

      3) серверлік үй-жайда орнатылған АКИ объектілерін сүйемелдеуді жүзеге асыру үшін авторландырылған тұлғалардың тізімі өзектілендірілген күйде ұсталады;

      4) серверлік үй-жай:

      кіруді бақылау және басқару;

      микроклиматты қамтамасыз ету;

      күзет дабылы;

      бейнебақылау;

      өрт дабылы;

      өрт сөндіру;

      кепілді электрмен қоректендіру;

      жерге тұйықтау жүйелерімен жабдықталады;

      5) серверлік үй-жай инфрақұрылымының істен шығуының болмаушылығы 99,7 % кем болмайды.

      155. Кіруді бақылау және басқару жүйесі серверлік үй-жайға рұқсатпен кіруді және одан рұқсатпен шығуды қамтамасыз етеді. Кіретін есіктің бөгеу құрылғылары мен құрылысы кіруді сәйкестендіргіштерді кіретін есіктің тамбуры арқылы кері бағытта тапсыру мүмкіндігіне жол бермеуге тиіс.

      Кіруді бақылау және басқару жүйесінің орталық басқару құрылғысы бөгде адамдардың кіруінен қорғалған жеке қызметтік үй-жайларда, күзет постының үй-жайында орнатылады. Жүйе жұмысының режимдеріне ықпал ететін кіруді бақылау және басқару жүйесінің бағдарламалық құралдарына күзет персоналы тарапынан қол жеткізуге жол берілмейді.

      Кіруді бақылау және басқару жүйесін электрмен жабдықтау кезекші жарықтандыру қалқанының бос тобынан жүзеге асырылады. Кіруді бақылау және басқару жүйесі резервтік электр қоректендірумен қамтамасыз етіледі.

      156. Микроклиматты қамтамасыз ету жүйесі ауаны баптау, желдету және микроклиматтың мониторингі жүйелерін қамтиды. Серверлік үй-жайдың микроклиматын қамтамасыз ету жүйесі ғимаратта орнатылған басқа микроклимат жүйелерімен біріктірілмейді.

      Серверлік үй-жайдағы температура 45 %-дан 55 %-ға дейінгі салыстырмалы ылғалдығы кезінде 20 0С-дан 25 0С дейінгі диапазонда ұсталады.

      Ауаны баптау жүйесінің қуаты барлық жабдықтар мен жүйелердің жылу шығару жинағынан артық болу керек. Ауаны баптау жүйесі резервтеумен қамтамасыз етіледі. Серверлік үй-жайдағы ауа баптағыштарды кепілді электрмен қоректендіру жүйесінен немесе үздіксіз электрмен қоректендіру жүйесінен электрмен қоректендіру жүзеге асырылады.

      Желдету жүйесі таза ауаның фильтр арқылы кіруін және қысқы уақытта кіретін ауаны жылытуды қамтамасыз етеді. Серверлік үй-жайдағы ауа қысымы көрші үй-жайлардан ластанған ауаның кіруін болдырмау үшін артық ауамен жасалады. Ауаны тарту және шығару желдету жүйесінің ауа өткізгіштеріне өрт сөндіру жүйесімен басқарылатын қорғау клапандары орнатылады.

      Ауаны баптау және желдету жүйелері өрт дабылының сигналы бойынша автоматты түрде ажыратылады.

      Микроклиматтың мониторингі жүйесі серверлік шкафтардағы және телекоммуникациялық тіреулердегі мынадай климаттық параметрлерді бақылайды:

      ауа температурасы;

      ауа ылғалдығы;

      ауаның тозаңдылығы;

      ауа ағынының жылдамдығы;

      ауаның түтінденуі;

      шкафтардың есіктерінің ашылуы (жабылуы).

      157. Серверлік үй-жайдың күзет дабылы жүйесі ғимараттың қауіпсіздік жүйелерінен бөлек орындалады. Хабарландыру сигналдары тәуліктік күзет үй-жайына жеке пульт түрінде шығарылады. Серверлік үй-жайдың барлық кіру мен шығулары, сондай-ақ серверлік үй-жайдың ішкі көлемі бақылануы және күзетілуі тиіс. Күзет дабылы жүйесінің жеке резервтік қоректендіру көзі болады.

      158. Бейнебақылау жүйесінің камераларын орналастыру барлық серверлік үй-жайға барлық кірулер мен шығулардың, жабдық жанындағы кеңістіктің және өтулердің бақылануын қамтамасыз етуді ескере отырып таңдалады. Камералардың көру бұрышы мен мүмкіндігі адамдарды тануды қамтамасыз етуге тиіс. Камералардағы бейнелер тәуліктік күзет үй-жайына жеке пультқа шығарылады.

      159. Серверлік үй-жайдың өрт дабылы жүйесі ғимараттың өрт дабылынан бөлек орындалады. Серверлік үй-жайда датчиктердің екі түрі орнатылады: температуралық және түтіндік.

      Датчиктер серверлік үй-жайдың жалпы кеңістігін және фальшеденмен және (немесе) фальштөбемен құрылған көлемдерді бақылайды. Өрт дабылы жүйесінің хабарландыру сигналдары тәуліктік күзет үй-жайындағы пультқа шығарылады.

      160. Серверлік үй-жайдың өрт сөндіру жүйесі ғимараттың өрт сөндіру жүйесіне тәуелсіз өртті газбен сөндірудің автоматты қондырғысымен жабдықталады. Өртті газбен сөндірудің автоматты қондырғысында от сөндіргіш ретінде арнайы уытсыз газ пайдаланылады. Ұнтақты және сұйықтық өрт сөндіргіштер пайдаланылмайды. Өртті газбен сөндіру қондырғысы нақты серверлік үй-жайда немесе оның жанында осы мақсатта арнайы жабдықталған шкафта орналастырылады. Өрт сөндіру жүйесі түтін шыққанда іске қосылатын, өртті ерте айқындау датчиктерінен, сондай-ақ үй-жайдан шығу есігінің жанында орналасқан қол датчиктерден іске қосылады. От сөндіргішті шығаруды кешіктіру уақыты 30 с аспайтын уақытты құрайды. Өрт сөндіру жүйесінің іске қосылуы туралы хабарландыру үй-жайдың ішінде және сыртында орнатылатын таблоға шығарылады. Өрт сөндіру жүйесі желдету жүйесінің қорғау клапандарын жабу және жабдықты қоректендіруді ажырату командаларын береді. Өрт сөндіру жүйесімен жабдықталған серверлік үй-жай отты сөндіретін газды жоюға арналған тартып шығару желдетуімен жабдықталады.

      161. Кепілді электрмен қоректендіру жүйесі сыртқы электрмен қоректендірудің түрлі көздерінен ~400/230В кернеуге 50 Гц жиілігімен және дербес генератордан электрмен қоректендірудің екі жолының болуын көздейді. Барлық электр энергиясы көздері негізгі кіру жолында электрмен қоректендіру тоқтатылған, уақытша тоқтатылған кезде электрмен қоректендіру автоматты резервтік кіру жолына ауыстыруды орындайтын резервті енгізу автоматына беріледі. Электрмен қоректендіру желілерінің параметрлері мен тарауларының бөлінуі сервер үй-жайының жабдығы және ішкі жүйелері тұтынатын қуаттың жоспарлы жинағына сүйене отырып айқындалады. Электрмен қоректендіру желілері бес сымды схема бойынша орындалады.

      Кепілді электрмен қоректендіру жүйесі сервер үй-жайының жабдығы мен жүйелерін үздіксіз қоректендіру көздері арқылы электрмен қамтамасыз етуді көздейді. Үздіксіз қоректендіру көздерінің қуаты мен конфигурациясы барлық қоректендірілетін жабдық пен алдағы уақытта дамуға арналған қорды ескере отырып есептеледі. Үздіксіз қоректендіру көздерінен дербес жұмыс істеу уақыты қажеттіліктерді, сондай-ақ резервтік желілерге ауысу үшін қажет уақытты және генераторды жұмыс режиміне қосу уақытын ескере отырып есептеледі.

      162. Серверлік үй-жайдың жерге тұйықтау жүйесі ғимараттың жерге тұйықтау қорғау жүйесінен бөлек орындалады. Серверлік үй-жайдың барлық металл бөліктері мен құрылыстары жерге тұйықтаудың ортақ шинасымен жерге тұйықталады. Жабдығы бар әрбір шкаф (тіреу) ортақ жерге тұйықтау шинасымен қосылатын жеке өткізгішпен жерге тұйықталады. Ақпаратты өңдеу жабдығының ашық ток өткізу бөліктері электр қондырғының басты жерге тұйықтау қысқышына қосылған болуы тиіс.

      Ток кернеуінің ұлғаюынан қорғау құрылғыларын басты жерге тұйықтау шинасымен қосатын жерге тұйықтау өткізгіштері ең қысқа және тік (бұрышы жоқ) болуы тиіс.

      Жерге тұйықтау жүйесін құрған және пайдаланған кезде:

      "Электр энергетикасы туралы" 2004 жылғы 9 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңы 5-бабының 19) тармақшасына сәйкес энергетика саласындағы уәкілетті орган бекіткен Электр қондырғыларын орнату қағидаларын;

      ҚР СТ МЭК 60364-5-548-96 "Ғимараттардың электр қондырғылары. 5-бөлім. Электр жабдығын таңдау және монтаждау". 548-бөлім "Құрылғыларды және ақпаратты өңдеу жабдығы қамтылған электр қондырғыларындағы электр әлеуетін теңестіру жүйелерін жерге тұйықтау" Қазақстан Республикасының стандартын;

      ҚР СТ МЭК 60364-7-707-84 "Ғимараттардың электр қондырғылары. 7-бөлім. Арнайы электр қондырғыларына қойылатын талаптар". 707-бөлім "Ақпаратты өңдеу жабдығын жерге тұйықтау" Қазақстан Республикасының стандартын;

      ҚР СТ МЕМСТ 12.1.030-81 "ЕҚСЖ. Электр қауіпсіздігі. Қорғау жерге тұйықтау, нөлге қою" Қазақстан Республикасының стандартын;

      ҚР СТ МЕМСТ 464-79 "Сымды байланыстың стационарлық құрылғыларына, радиорелелік станцияларға, сымды хабар таратудың радиохабар тарату тораптарына және теледидарды ұжымдық қабылдау антенна жүйелеріне арналған жерге тұйықтау. Кедергі нормалары" Қазақстан Республикасының стандартын басшылыққа алу қажет.

      163. Телекоммуникациялық желілердің бөлу құрылғылары кростық үй-жайда орналастырылады. Кростық үй-жай ол қызмет көрсететін жұмыс аумағының ортасына жақын орналастырылады.

      Кростық үй-жайдың көлемі қызмет көрсетілетін жұмыс аумағы мен орнатылатын жабдықтың көлеміне қарай таңдалады.

      Кростық үй-жайлар мынадай талаптарға сәйкес болуы қажет:

      жабдыққа қызмет көрсету үшін бос қызметтік өтетін жолдың болуы;

      электромагниттік кедергілердің қуатты көздерінің (трансформаторлар, электр қалқандары, электр қозғалтқыштар және басқалары) болмауы;

      сумен жабдықтау жүйесінің бұрандалары мен құбырларының болмауы;

      өрт қауіпсіздігі жүйесінің болуы;

      жеңіл жанатын материалдардың (ағаш сөрелер, картон, кітаптар және басқалары) болмауы;

      жоба бойынша шкафты қосу үшін автоматтан бөлек жеке электр қуатталу желісінің болуы;

      сигнализациялық күзет жүйесінің, кіруді бақылау жүйесінің болуы;

      ауа баптау жүйесінің болуы.

      Ескерту. Талаптар 163-тармақпен толықтырылды – ҚР Үкіметінің 18.06.2018 № 355 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

  Қазақстан Республикасы
  Үкiметiнiң
  2016 жылғы 20 желтоқсандағы
  № 832 қаулысына қосымша

Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң күшi жойылған кейбiр шешiмдерiнiң тiзбесi

      1. "Қазақстан Республикасында ақпараттық қауіпсiздiкті қамтамасыз ету жөнiндегi кейбiр шаралар туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 14 қыркүйектегі № 965 қаулысының 1-тармағының 5) және 6) тармақшалары, 2-1 және 2-2-тармақтары.

      2. "Қазақстан Республикасында ақпараттық қауіпсiздiкті қамтамасыз ету жөнiндегi кейбiр шаралар туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 14 қыркүйектегі № 965 қаулысына толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 14 наурыздағы № 244 қаулысы.

      3. "Қазақстан Республикасында ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі кейбір шаралар туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 14 қыркүйектегі № 965 қаулысына өзгеріс енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 26 маусымдағы № 706 қаулысы.

Об утверждении единых требований в области информационно-коммуникационных технологий и обеспечения информационной безопасности

Постановление Правительства Республики Казахстан от 20 декабря 2016 года № 832.

      В соответствии с подпунктом 3) статьи 6 Закона Республики Казахстан от 24 ноября 2015 года "Об информатизации" Правительство Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:

      1. Утвердить прилагаемые единые требования в области информационно-коммуникационных технологий и обеспечения информационной безопасности (далее – единые требования).

      2. Признать утратившими силу некоторые решения Правительства Республики Казахстан согласно приложению к настоящему постановлению.

      3. Настоящее постановление вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

      Пункт 140 единых требований действует до 1 января 2018 года.

     
      Премьер-Министр
Республики Казахстан
Б. Сагинтаев

  Утверждены
постановлением Правительства
Республики Казахстан
от 20 декабря 2016 года № 832

Единые требования
в области информационно-коммуникационных технологий и обеспечения информационной безопасности

Глава 1. Общие положения

      1. Единые требования в области информационно-коммуникационных технологий и обеспечения информационной безопасности (далее – ЕТ) разработаны в соответствии с подпунктом 3) статьи 6 Закона Республики Казахстан от 24 ноября 2015 года "Об информатизации" (далее – Закон) и определяют требования в области информационно-коммуникационных технологий и обеспечения информационной безопасности.

      2. Положения ЕТ, относящиеся к сфере обеспечения информационной безопасности, обязательны для применения государственными органами, местными исполнительными органами, государственными юридическими лицами, субъектами квазигосударственного сектора, собственниками и владельцами негосударственных информационных систем, интегрируемых с информационными системами государственных органов или предназначенных для формирования государственных электронных информационных ресурсов, а также собственниками и владельцами критически важных объектов информационно-коммуникационной инфраструктуры.

      3. Положения ЕТ не распространяются на:

      1) отношения, возникающие при осуществлении Национальным Банком Республики Казахстан и организациями, входящими в его структуру, работ по созданию или развитию, эксплуатации интернет-ресурсов, информационных систем, не интегрируемых с объектами информационно-коммуникационной инфраструктуры "электронного правительства", локальных сетей и сетей телекоммуникаций, а также при проведении закупок товаров, работ и услуг в сфере информатизации;

      2) информационные системы в защищенном исполнении, отнесенные к государственным секретам в соответствии с законодательством Республики Казахстан о государственных секретах, а также сети телекоммуникаций специального назначения и/или правительственной, засекреченной, шифрованной и кодированной связи.

      4. Целью ЕТ является установление обязательных для исполнения требований в области информационно-коммуникационных технологий и обеспечения информационной безопасности государственными органами, органами местного самоуправления, государственными юридическими лицами, субъектами квазигосударственного сектора, собственниками и владельцами негосударственных информационных систем, интегрируемых с информационными системами государственных органов или предназначенных для формирования государственных электронных информационных ресурсов, а также собственниками и владельцами критически важных объектов информационно-коммуникационной инфраструктуры.

      5. Задачами ЕТ являются:

      1) определение принципов организации и управления информатизацией государственных органов для решения текущих и стратегических задач государственного управления;

      2) определение единых принципов обеспечения и управления информационной безопасностью объектов информатизации "электронного правительства";

      3) установление требований по унификации элементов информационно-коммуникационной инфраструктуры;

      4) установление требований по структуризации информационно-коммуникационной инфраструктуры и организации серверных помещений;

      5) установление обязательности применения рекомендаций стандартов в области информационно-коммуникационных технологий и информационной безопасности на всех этапах жизненного цикла объектов информатизации;

      6) повышение уровня защищенности государственных и негосударственных электронных информационных ресурсов, программного обеспечения, информационных систем и поддерживающей их информационно-коммуникационной инфраструктуры.

      6. Для целей настоящих ЕТ в них используются следующие определения:

      1) маркировка актива, связанного со средствами обработки информации, – нанесение условных знаков, букв, цифр, графических знаков или надписей на актив, с целью его дальнейшей идентификации (узнавания), указания его свойств и характеристик;

      2) средство криптографической защиты информации (далее – СКЗИ) – программное обеспечение или аппаратно-программный комплекс, реализующее алгоритмы криптографических преобразований, генерацию, формирование, распределение или управление ключами шифрования;

      3) активы, связанные со средствами обработки информации, (далее – актив) – материальный или нематериальный объект, который является информацией или содержит информацию, или служит для обработки, хранения, передачи информации и имеющий ценность для организации в интересах достижения целей и непрерывности ее деятельности;

      4) техническая документация по информационной безопасности (далее –ТД ИБ) – документация, устанавливающая политику, правила, защитные меры, касающиеся процессов обеспечения ИБ объектов информатизации и (или) организации;

      5) программный робот – программное обеспечение поисковой системы или системы мониторинга, выполняющее автоматически и/или по заданному расписанию просмотр веб-страниц, считывающее и индексирующее их содержимое, следуя по ссылкам, найденным в веб-страницах;

      6) не нагруженное (холодное) резервирование оборудования – использование подготовленного к работе и находящегося в неактивном режиме дополнительного серверного и телекоммуникационного оборудования, программного обеспечения с целью оперативного восстановления информационной системы или электронного информационного ресурса;

      7) нагруженное (горячее) резервирование оборудования – использование дополнительного (избыточного) серверного и телекоммуникационного оборудования, программного обеспечения и поддержание их в активном режиме с целью гибкого и оперативного увеличения пропускной способности, надежности и отказоустойчивости информационной системы, электронного информационного ресурса;

      8) рабочая станция – стационарный компьютер в составе локальной сети, предназначенный для решения прикладных задач;

      9) системное программное обеспечение – совокупность программного обеспечения для обеспечения работы вычислительного оборудования;

      10) кодированная связь – защищенная связь с использованием документов и техники кодирования;

      11) многофакторная аутентификация – способ проверки подлинности пользователя при помощи комбинации различных параметров, в том числе генерации и ввода паролей или аутентификационных признаков (цифровых сертификатов, токенов, смарт-карт, генераторов одноразовых паролей и средств биометрической идентификации);

      11-1) кроссовое помещение – телекоммуникационное помещение, предназначенное для размещения соединительных, распределительных пунктов и устройств;

      12) прикладное программное обеспечение (далее – ППО) – комплекс программного обеспечения для решения прикладной задачи определенного класса предметной области;

      13) засекреченная связь – защищенная связь с использованием засекречивающей аппаратуры;

      14) масштабируемость – способность объекта информатизации обеспечивать возможность увеличения своей производительности по мере роста объема обрабатываемой информации и (или) количества одновременно работающих пользователей;

      15) журналирование событий – процесс записи информации о происходящих с объектом информатизации программных или аппаратных событиях в журнал регистрации событий;

      16) серверное помещение – помещение, предназначенное для размещения серверного, активного и пассивного сетевого (телекоммуникационного) оборудования и оборудования структурированных кабельных систем;

      17) локальная сеть внешнего контура (далее – ЛС внешнего контура) – локальная сеть ГО, отнесенная к внешнему контуру телекоммуникационной сети ГО, имеющая соединение с Интернетом, доступ к которому для ГО предоставляется операторами связи только через единый шлюз доступа к Интернету;

      18) терминальная система – тонкий или нулевой клиент для работы с приложениями в терминальной среде либо программами-тонкими клиентами в клиент-серверной архитектуре;

      19) инфраструктура источника времени – иерархически связанное серверное оборудование, использующее сетевой протокол синхронизации времени, выполняющее задачу синхронизации внутренних часов серверов, рабочих станций и телекоммуникационного оборудования;

      20) правительственная связь – специальная защищенная связь для нужд государственного управления;

      20-1) организация – государственное юридическое лицо, субъект квазигосударственного сектора, собственник и владелец негосударственных информационных систем, интегрируемых с информационными системами государственных органов или предназначенных для формирования государственных электронных информационных ресурсов, а также собственник и владелец критически важных объектов информационно-коммуникационной инфраструктуры;

      21) федеративная идентификация – комплекс технологий, позволяющий использовать единое имя пользователя и аутентификационный идентификатор для доступа к электронным информационным ресурсам в системах и сетях, установивших доверительные отношения;

      22) шифрованная связь – защищенная связь с использованием ручных шифров, шифровальных машин, аппаратуры линейного шифрования и специальных средств вычислительной техники;

      23) локальная сеть внутреннего контура (далее – ЛС внутреннего контура) – локальная сеть ГО, отнесенная к внутреннему контуру телекоммуникационной сети ГО, имеющая соединение с единой транспортной средой государственных органов;

      24) внешний шлюз "электронного правительства" (далее – ВШЭП) – подсистема шлюза "электронного правительства", предназначенная для обеспечения взаимодействия информационных систем, находящихся в ЕТС ГО с информационными системами, находящимися вне ЕТС ГО;

      25) внутренний аудит информационной безопасности – объективный, документированный процесс контроля качественных и количественных характеристик текущего состояния информационной безопасности объектов информатизации в организации, осуществляемый самой организацией в своих интересах.

      Сноска. Пункт 6 с изменениями, внесенными постановлением Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      7. Для целей настоящих ЕТ в них используются следующие сокращения:

      1) АПК – аппаратно-программный комплекс;

      2) ИБ – информационная безопасность;

      3) ИС – информационная система;

      4) ИКИ – информационно-коммуникационная инфраструктура;

      5) ИКТ – информационно-коммуникационные технологии;

      6) ПО – программное обеспечение;

      7) МИО – местные исполнительные органы;

      8) СПО – свободное программное обеспечение;

      9) ЕШДИ – единый шлюз доступа к Интернету;

      10) ИР – интернет-ресурс;

      11) ГО – центральный исполнительный орган, государственный орган, непосредственно подчиненный и подотчетный Президенту Республики Казахстан, территориальные подразделения ведомства центрального исполнительного органа;

      12) ЕТС ГО – единая транспортная среда государственных органов;

      13) ЕПИР ГО – единая платформа интернет-ресурсов государственных органов;

      14) СПП – сервисный программный продукт;

      15) ЭИР – электронные информационные ресурсы;

      16) ИКП ЭП – информационно–коммуникационная платформа "электронного правительства";

      17) ЭЦП – электронная цифровая подпись.

Глава 2. Требования к организации и управлению информатизацией и информационной безопасностью
Параграф 1. Требования к информатизации государственного органа

      8. Информатизация ГО осуществляется в соответствии с архитектурой ГО, разрабатываемой и утверждаемой в порядке, предусмотренном статьями 23 и 24 Закона, а в случае ее отсутствия – в соответствии с положительным заключением экспертного совета в сфере информатизации, вынесенным по итогам рассмотрения запроса ГО о потребностях, связанных с автоматизацией и оптимизацией деятельности ГО.

      8-1. Сведения об архитектуре ГО передаются третьим лицам исключительно по согласованию с руководителями структурных подразделений по информационной безопасности и информационным технологиям ГО, либо лицами, их заменяющими, в соответствии с утвержденной политикой ИБ.

      Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 8-1 в соответствии с постановлением Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      9. ГО обеспечивает:

      1) планирование затрат на информатизацию и информационную безопасность в соответствии с утвержденной архитектурой ГО, а в случае ее отсутствия – согласно решениям экспертного совета в сфере информатизации;

      2) автоматизацию государственных функций и оказание вытекающих из них государственных услуг с соблюдением требований настоящих ЕТ;

      3) размещение сведений об объектах информатизации, планах, процессах и бюджете в области информатизации на архитектурном портале "электронного правительства" в соответствии с правилами регистрации информационных систем государственных органов, учета сведений об объектах информатизации "электронного правительства" и размещения электронных копий технической документации объектов информатизации "электронного правительства", утверждаемыми уполномоченным органом в соответствии с подпунктом 30) статьи 7 Закона.

      Сноска. Пункт 9 с изменением, внесенным постановлением Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      10. Развитие архитектуры "электронного правительства" осуществляется в соответствии с требованиями по развитию архитектуры "электронного правительства", утверждаемыми уполномоченным органом в соответствии с подпунктом 10) статьи 7 Закона.

      11. При разработке типовой архитектуры "электронного акимата", утверждаемой в соответствии с подпунктом 18) статьи 7 Закона в части описания требований к информационно-коммуникационной инфраструктуре, МИО учитываются требования настоящих ЕТ.

      12. При реализации сервисной модели информатизации в ГО и МИО руководствуются нормами правил реализации сервисной модели информатизации, требованиями по развитию архитектуры "электронного правительства", утверждаемыми уполномоченным органом в соответствии с подпунктами 4) и 10) статьи 7 Закона и требованиями настоящих ЕТ.

      13. Обеспечение ГО и МИО товарами, работами, услугами в сфере информатизации осуществляется путем:

      1) закупа, при наличии положительного заключения экспертного совета в сфере информатизации;

      2) приобретения информационно-коммуникационной услуги из каталога ИК-услуг оператора ИК-инфраструктуры.

      14. Реализацию задач в сфере информатизации в ГО или МИО обеспечивает подразделение информационных технологий, осуществляющее:

      1) мониторинг и анализ применения ИКТ;

      2) участие в мероприятиях по учету и анализу использования ИКТ-активов;

      3) выработку предложений в стратегический план ГО по вопросам информатизации;

      4) координацию работ по созданию, сопровождению и развитию объектов информатизации "электронного правительства";

      5) контроль за обеспечением поставщиками предусмотренного договорами уровня качества оказываемых услуг в сфере информатизации;

      6) регистрацию ИС ГО или МИО на архитектурном портале "электронного правительства";

      7) размещение, актуализацию и контроль за сохранностью на архитектурном портале "электронного правительства" сведений об объектах информатизации ГО или МИО, эталонных копий ПО, исходных программных кодов (при их наличии), комплекса настроек лицензионного ПО, электронных копий технической документации объектов информатизации "электронного правительства";

      8) взаимодействие с сервисным интегратором, оператором, ГО, МИО и организациями в части реализации проектов в сфере информатизации при создании архитектуры ГО и реализации сервисной модели информатизации;

      9) реализацию требований по ИБ.

      15. Рабочее пространство в ГО и МИО организуется в соответствии с санитарно-эпидемиологическими требованиями к содержанию и эксплуатации жилых и других помещений, общественных зданий, утвержденными уполномоченным органом в сфере защиты прав потребителей и санитарно-эпидемиологического благополучия населения в соответствии с пунктом 6 статьи 144 Кодекса Республики Казахстан от 18 сентября 2009 года "О здоровье народа и системе здравоохранения".

      16. Рабочее место служащего ГО и МИО оснащается с учетом его функциональных обязанностей и включает:

      1) рабочую станцию или унифицированное рабочее место или терминальную систему с подключением к ЛС внутреннего контура ГО или МИО. Допускается оснащение рабочего места дополнительным монитором при необходимости;

      2) комплект мультимедийного оборудования (наушники, микрофон и веб-камера) для работы с мультимедийными ЭИР или системой видеоконференц-связи при необходимости;

      3) аппарат телефонной связи или IP-телефонии.

      17. Требования к унифицированному рабочему месту или терминальной системе ГО и МИО утверждаются уполномоченным органом.

      18. При выборе закупаемых моделей рабочих станций необходимо руководствоваться следующими положениями:

      1) аппаратные характеристики рабочих станций соответствуют либо превосходят системные требования, рекомендуемые разработчиком (производителем) используемого ПО;

      2) для обеспечения общего уровня услуг унифицируются конфигурации рабочих станций;

      3) для рабочих станций организуется централизованное автоматизированное распространение обновлений ПО;

      4) для повышения качества и скорости администрирования количество различных аппаратно-программных конфигураций рабочих станций ограничивается тремя типами:

      рабочая станция для работы с прикладным ПО;

      рабочая станция повышенной мощности для работы с графическими пакетами, пакетами ПО моделирования и прочими. Используется для приложений с развитой графикой, высокими требованиями к производительности процессора, объемам оперативной памяти и видеоподсистем;

      ноутбук для работы мобильных пользователей.

      19. Для спецификации технических требований выделяются следующие ключевые параметры рабочих станций:

      1) производительность, включающая в себя:

      параметры быстродействия процессора;

      необходимый объем оперативной памяти;

      скорости внутренних шин передачи данных;

      быстродействие графической подсистемы;

      быстродействие устройств ввода/вывода;

      параметры матрицы монитора;

      2) надежность, обеспечиваемая за счет использования отказоустойчивых аппаратных средств и ПО, и определяется исходя из среднего времени безотказной работы;

      3) масштабируемость, обеспечиваемая архитектурой и конструкцией персонального компьютера за счет возможности наращивания:

      числа и производительности процессоров;

      объемов оперативной и внешней памяти;

      емкости встроенных накопителей.

      20. Для обеспечения ИБ:

      1) в ТД ИБ определяются:

      способы размещения рабочих станций служащих ГО или МИО;

      способы защиты рабочих станций от отказов в системе электроснабжения и других нарушений, вызываемых сбоями в работе коммунальных служб;

      процедуры и периодичность технического обслуживания рабочих станций для обеспечения непрерывной доступности и целостности;

      способы защиты рабочих станций мобильных пользователей, находящихся за пределами ГО или МИО, с учетом различных внешних рисков;

      способы гарантированного уничтожения информации при повторном использовании рабочих станций или выводе из эксплуатации носителей информации;

      правила выноса рабочих станций за пределы рабочего места;

      2) на регулярной основе проводится учет рабочих станций с проверкой конфигураций;

      3) установка и применение на рабочих станциях программных или аппаратных средств удаленного управления извне ЛС внутреннего контура исключается. Удаленное управление внутри ЛС внутреннего контура допускается в случаях, прямо предусмотренных в правовом акте ГО или МИО;

      4) неиспользуемые порты ввода-вывода рабочих станций и мобильных компьютеров служащих ГО и МИО отключаются или блокируются, за исключением рабочих станций служащих подразделения ИБ.

      21. Вопрос операций ввода-вывода с применением внешних электронных носителей информации на рабочих станциях служащих ГО и МИО регулируется в соответствии с политикой ИБ, принятой в ГО или МИО.

      22. Для оптимизации размещения оборудования на рабочем месте служащего ГО и МИО допускается применение специализированного оборудования, обеспечивающего использование одной единицы монитора, ручного манипулятора (мышь) и клавиатуры для нескольких рабочих станций, без применения сетевых интерфейсов.

      23. Для использования сервисов ИКП ЭП рабочая станция, подключенная к ЛС внутреннего контура ГО или МИО, обеспечивается сетевым подключением к инфраструктуре ИКП ЭП.

      24. Обработка и хранение служебной информации ГО и МИО осуществляются на рабочих станциях, подключенных к ЛС внутреннего контура ГО или МИО и не имеющих подключения к Интернету.

      25. Доступ к Интернету служащим ГО и МИО предоставляется с рабочих станций, подключенных к ЛС внешнего контура ГО и МИО, размещенных за пределами режимных помещений, определяемых в соответствии с Инструкцией по обеспечению режима секретности в Республике Казахстан.

      25-1. При организации доступа к Интернету из локальных сетей внешнего контура в обязательном порядке обеспечивается наличие антивирусных средств, обновлений операционных систем на рабочих станциях, подключенных к сети Интернет.

      Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 25-1 в соответствии с постановлением Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      26. Сервис телефонной связи:

      1) реализуется как на базе цифровых телефонных сетей общего пользования, так и с применением технологии IP-телефонии;

      2) обеспечивает коммутацию пользователя с абонентами телефонных сетей по следующим каналам:

      использование соединений абонентов через существующую локальную вычислительную сеть внутреннего и внешнего контура и ведомственную сеть передачи данных;

      использование услуг связи оператора телефонной связи общего пользования по потоку Е1;

      использование операторов сотовой связи;

      использование услуг междугородних и международных вызовов.

      27. Для проведения конференций, презентаций, совещаний, телемостов конференцзал ГО и МИО оснащается:

      1) конференцсистемой звукового усиления, включающей размещение на месте участника микрофона, громкоговорителя и светового индикатора запроса и выступления участника;

      2) устройством ввода-вывода информации.

      Для организации "телемоста" с географически распределенными участниками, находящимися в других городах или странах, конференцсистема по необходимости дополняется системой аудио- и видеоконференцсвязи оператора ИКИ ЭП.

      28. Сервис печати:

      1) реализуется посредством печатающего, копирующего и сканирующего оборудования, подключенного к локальной сети внутреннего контура ГО с использованием сетевого интерфейса либо прямого подключения к серверу печати;

      2) обеспечивается программным обеспечением, реализующим:

      централизованное управление пользователями и устройствами;

      учет распечатываемых документов, а также копий, факсов, отправленных электронной почтой и сканирований по идентификационным номерам пользователей с возможностью распределения затрат между подразделениями и пользователями;

      систему отчетов, графически иллюстрирующих активность печати, копирования и сканирования;

      идентификацию пользователя до начала использования сервиса печати;

      авторизацию служащего ГО на устройстве печати способами, регламентированными в ТД ИБ;

      формирование очереди печати, осуществляющей печать посредством единой очереди печати с возможностью получения распечатанных документов на доступном устройстве печати.

Параграф 2. Требования к организации информационной безопасности

      29. При организации, обеспечении и управлении ИБ в ГО, МИО или организации необходимо руководствоваться положениями стандарта Республики Казахстан СТ РК ИСО/МЭК 27002-2015 "Информационная технология. Методы и средства обеспечения безопасности. Свод правил по средствам управления информационной безопасностью".

      Сноска. Пункт 29 в редакции постановления Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      30. В целях разграничения ответственности и функций в сфере обеспечения ИБ создается подразделение ИБ, являющееся структурным подразделением, обособленным от других структурных подразделений, занимающихся вопросами создания, сопровождения и развития объектов информатизации, или определяется должностное лицо, ответственное за обеспечение ИБ.

      Требование настоящего пункта по созданию отдельного подразделения ИБ не распространяется на специальные государственные органы.

      Подразделение ИБ или должностное лицо, ответственное за обеспечение ИБ, осуществляет:

      1) контроль исполнения требований ТД ИБ;

      2) контроль за документальным оформлением по ИБ;

      3) контроль за управлением активами в части обеспечения ИБ;

      4) контроль правомерности использования ПО;

      5) контроль за управлением рисками в сфере ИКТ;

      6) контроль за регистрацией событий ИБ;

      7) проведение внутреннего аудита ИБ;

      8) контроль за организацией внешнего аудита ИБ;

      9) контроль за обеспечением непрерывности бизнес-процессов, использующих ИКТ;

      10) контроль соблюдения требований ИБ при управлении персоналом;

      11) контроль за состоянием ИБ объекта информатизации "электронного правительства".

      Сноска. Пункт 30 в редакции постановления Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      31. ТД ИБ создается в виде четырехуровневой системы документированных правил, процедур, практических приемов или руководящих принципов, которыми руководствуется ГО, МИО или организация в своей деятельности.

      ТД ИБ разрабатывается на казахском и русском языках, утверждается правовым актом ГО, МИО или организации и доводится до сведения всех служащих ГО, МИО или работников организации.

      ТД ИБ пересматривается с целью анализа и актуализации изложенной в них информации не реже одного раза в два года.

      Сноска. Пункт 31 с изменением, внесенным постановлением Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      32. Политика ИБ ГО, МИО или организации является документом первого уровня и определяет цели, задачи, руководящие принципы и практические приемы в области обеспечения ИБ.

      33. В перечень документов второго уровня входят документы, детализирующие требования политики ИБ ГО, МИО или организации, в том числе:

      1) методика оценки рисков информационной безопасности;

      2) правила идентификации, классификации и маркировки активов, связанных со средствами обработки информации;

      3) правила по обеспечению непрерывной работы активов, связанных со средствами обработки информации;

      4) правила инвентаризации и паспортизации средств вычислительной техники, телекоммуникационного оборудования и программного обеспечения;

      5) правила проведения внутреннего аудита ИБ;

      6) правила использования средств криптографической защиты информации;

      7) правила разграничения прав доступа к электронным информационным ресурсам;

      8) правила использования Интернет и электронной почты;

      9) правила организации процедуры аутентификации;

      10) правила организации антивирусного контроля;

      11) правила использования мобильных устройств и носителей информации;

      12) правила организации физической защиты средств обработки информации и безопасной среды функционирования информационных ресурсов.

      34. Документы третьего уровня содержат описание процессов и процедур обеспечения ИБ, в том числе:

      1) каталог угроз (рисков) ИБ;

      2) план обработки угроз (рисков) ИБ;

      3) регламент резервного копирования и восстановления информации;

      4) план мероприятий по обеспечению непрерывной работы и восстановлению работоспособности активов, связанных со средствами обработки информации;

      5) руководство администратора по сопровождению объекта информатизации;

      6) инструкцию о порядке действий пользователей по реагированию на инциденты ИБ и во внештатных (кризисных) ситуациях.

      35. Перечень документов четвертого уровня включает рабочие формы, журналы, заявки, протоколы и другие документы, в том числе электронные, используемые для регистрации и подтверждения выполненных процедур и работ, в том числе:

      1) журнал регистрации инцидентов ИБ и учета внештатных ситуаций;

      2) журнал посещения серверных помещений;

      3) отчет о проведении оценки уязвимости сетевых ресурсов;

      4) журнал учета кабельных соединений;

      5) журнал учета резервных копий (резервного копирования, восстановления), тестирования резервных копий;

      6) журнал учета изменений конфигурации оборудования, тестирования и учета изменений СПО и ППО ИС, регистрации и устранения уязвимостей ПО;

      7) журнал тестирования дизель-генераторных установок и источников бесперебойного питания для серверного помещения;

      8) журнал тестирования систем обеспечения микроклимата, видеонаблюдения, пожаротушения серверных помещений.

      Сноска. Пункт 35 в редакции постановления Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      36. Для обеспечения защиты активов проводятся:

      1) инвентаризация активов;

      2) классификация и маркировка активов в соответствии с системой классификации, принятой в ГО, МИО;

      3) закрепление активов за должностными лицами и определение меры их ответственности за реализацию мероприятий по управлению ИБ активов;

      4) регламентация в ТД ИБ порядка:

      использования и возврата активов;

      идентификации, классификации и маркировки активов.

      37. С целью управления рисками в сфере ИКТ в ГО или МИО осуществляются:

      1) выбор методики оценки рисков в соответствии с рекомендациями стандарта Республики Казахстан СТ РК 31010-2010 "Менеджмент риска. Методы оценки риска" и разработка процедуры анализа рисков;

      2) идентификация рисков в отношении перечня идентифицированных и классифицированных активов, включающая:

      выявление угроз ИБ и их источников;

      выявление уязвимостей, которые могут привести к реализации угроз;

      определение каналов утечки информации;

      формирование модели нарушителя;

      3) выбор критериев принятия идентифицированных рисков;

      4) формирование каталога угроз (рисков) ИБ, включающее:

      оценку (переоценку) идентифицированных рисков в соответствии с требованиями стандарта Республики Казахстан СТ РК ИСО/МЭК 27005-2013 "Информационные технологии. Методы обеспечения безопасности. Менеджмент риска информационной безопасности";

      определение потенциального ущерба;

      5) разработка и утверждение плана обработки угроз (рисков) ИБ, содержащего мероприятия по их нейтрализации или снижению.

      Сноска. Пункт 37 с изменением, внесенным постановлением Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      38. С целью контроля событий нарушений ИБ в ГО, МИО или организации:

      1) проводится мониторинг событий, связанных с нарушением ИБ, и анализ результатов мониторинга;

      2) регистрируются события, связанные с состоянием ИБ, и выявляются нарушения путем анализа журналов событий, в том числе:

      журналов событий операционных систем;

      журналов событий систем управления базами данных;

      журналов событий антивирусной защиты;

      журналов событий прикладного ПО;

      журналов событий телекоммуникационного оборудования;

      журналов событий систем обнаружения и предотвращения атак;

      журналов событий системы управления контентом;

      3) обеспечивается синхронизация времени журналов регистрации событий с инфраструктурой источника времени;

      4) журналы регистрации событий хранятся в течение срока, указанного в ТД ИБ, но не менее трех лет и находятся в оперативном доступе не менее двух месяцев;

      5) ведутся журналы регистрации событий создаваемого ПО в соответствии с форматами и типами записей, определенными в Правилах проведения мониторинга обеспечения информационной безопасности объектов информатизации "электронного правительства" и критически важных объектов информационно-коммуникационной инфраструктуры, утверждаемых уполномоченным органом;

      6) обеспечивается защита журналов регистрации событий от вмешательства и неавторизированного доступа. Не допускается наличие у системных администраторов полномочий на изменение, удаление и отключение журналов. Для конфиденциальных ИС требуются создание и ведение резервного хранилища журналов;

      7) обеспечивается внедрение формализованной процедуры информирования об инцидентах ИБ и реагирования на инциденты ИБ.

      Сноска. Пункт 38 с изменениями, внесенными постановлением Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      39. С целью защиты критически важных процессов ГО, МИО или организации от внутренних и внешних угроз:

      1) разрабатывается, тестируется и реализуется план мероприятий по обеспечению непрерывной работы и восстановлению работоспособности активов, связанных со средствами обработки информации;

      2) доводится до сведения служащих ГО, МИО или работников организации инструкция о порядке действий пользователей по реагированию на инциденты ИБ и во внештатных (кризисных) ситуациях.

      План мероприятий по обеспечению непрерывной работы и восстановлению работоспособности активов, связанных со средствами обработки информации, подлежит регулярной актуализации.

      40. Функциональные обязанности по обеспечению ИБ и обязательства по исполнению требований ТД ИБ служащих ГО, МИО или работников организации вносятся в должностные инструкции и (или) условия трудового договора.

      Обязательства в области обеспечения ИБ, имеющие силу после прекращения действий трудового договора, закрепляются в трудовом договоре служащих ГО, МИО или работников организации.

      41. В случае привлечения сторонних организаций к обеспечению информационной безопасности ЭИР, ИС, ИКИ, их собственник или владелец заключает соглашения, в которых устанавливаются условия работы, доступа или использования данных объектов, а также ответственность за их нарушение.

      42. В ТД ИБ определяется содержание процедур при увольнении служащих ГО, МИО или работников организации, имеющих обязательства в области обеспечения ИБ.

      43. При увольнении или внесении изменений в условия трудового договора права доступа служащего ГО, МИО или работника организации к информации и средствам обработки информации, включающие физический и логический доступ, идентификаторы доступа, подписки, документацию, которая идентифицирует его как действующего служащего ГО, МИО или работника организации, аннулируются после прекращения его трудового договора или изменяются при внесении изменений в условия трудового договора.

      Сноска. Пункт 43 в редакции постановления Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      44. Кадровая служба организует и ведет учет прохождения служащими ГО, МИО или работниками организаций обучения в сфере информатизации и области обеспечения ИБ.

      45. При инициировании создания или развития объектов информатизации первого и второго классов в соответствии с классификатором объектов информатизации, утвержденным уполномоченным органом в сфере информатизации в соответствии с подпунктом 11) статьи 7 Закона (далее – классификатор), а также конфиденциальных ИС разрабатываются профили защиты для составных компонентов и задание по безопасности в соответствии с требованиями стандарта Республики Казахстан СТ РК ГОСТ Р ИСО/МЭК 15408-2006 "Информационная технология. Методы и средства обеспечения безопасности. Критерии оценки безопасности информационных технологий".

      Сноска. Пункт 45 в редакции постановления Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      46. В целях обеспечения ИБ при эксплуатации объектов информатизации устанавливаются требования к:

      1) способам аутентификации;

      2) применяемым СКЗИ;

      3) способам обеспечения доступности и отказоустойчивости;

      4) мониторингу обеспечения ИБ, защиты и безопасного функционирования;

      5) применению средств и систем обеспечения ИБ;

      6) регистрационным свидетельствам удостоверяющих центров.

      Сноска. Пункт 46 с изменением, внесенным постановлением Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      47. При доступе к объектам информатизации первого и второго классов в соответствии с классификатором применяется многофакторная аутентификация, в том числе с использованием ЭЦП.

      Сноска. Пункт 47 в редакции постановления Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      48. C целью защиты служебной информации ограниченного распространения, конфиденциальных ИС, конфиденциальных ЭИР и ЭИР, содержащих персональные данные ограниченного доступа, применяются СКЗИ (программные или аппаратные) с параметрами, соответствующими требованиям к СКЗИ в соответствии со стандартом Республики Казахстан СТ РК 1073-2007 "Средства криптографической защиты информации. Общие технические требования" для объектов информатизации:

      первого класса в соответствии с классификатором – третьего уровня безопасности;

      второго класса в соответствии с классификатором – второго уровня безопасности;

      третьего класса в соответствии с классификатором – первого уровня безопасности.

      49. Для обеспечения доступности и отказоустойчивости владельцами объектов информатизации ЭП обеспечиваются:

      1) наличие резервного собственного или арендованного серверного помещения для объектов информатизации ЭП первого и второго классов в соответствии с классификатором;

      2) резервирование аппаратно-программных средств обработки данных, систем хранения данных, компонентов сетей хранения данных и каналов передачи данных, в том числе для объектов информатизации ЭП:

      первого класса в соответствии с классификатором – нагруженное (горячее) в резервном серверном помещении;

      второго класса в соответствии с классификатором – не нагруженное (холодное) в резервном серверном помещении;

      третьего класса в соответствии с классификатором – хранение на складе в непосредственной близости от основного серверного помещения.

      50. Объекты информатизации ЭП первого и второго классов в соответствии с классификатором подключаются к системе мониторинга обеспечения ИБ, защиты и безопасного функционирования не позднее одного года после их введения в промышленную эксплуатацию.

      51. ГО, МИО осуществляют мониторинг:

      действий пользователей и персонала;

      использования средств обработки информации.

      52. В ГО, МИО в рамках осуществления мониторинга действий пользователей и персонала:

      1) при выявлении аномальной активности и злоумышленных действий пользователей эти действия:

      регистрируются, блокируются и оперативно оповещается администратор для объектов информатизации ЭП первого класса в соответствии с классификатором;

      регистрируются и блокируются для объектов информатизации ЭП второго класса в соответствии с классификатором;

      регистрируются для объектов информатизации ЭП третьего класса в соответствии с классификатором;

      2) регистрируются и контролируются подразделением ИБ действия обслуживающего персонала.

      53. События ИБ, идентифицированные как критические для конфиденциальности, доступности и целостности, по результатам анализа мониторинга событий ИБ и анализа журнала событий:

      1) определяются как инциденты ИБ;

      2) учитываются в каталоге угроз (рисков) ИБ;

      3) регистрируются в службе реагирования на компьютерные инциденты государственной технической службы.

      54. На этапе опытной и промышленной эксплуатации объектов информатизации используются средства и системы:

      обнаружения и предотвращения вредоносного кода;

      управления инцидентами и событиями ИБ;

      обнаружения и предотвращения вторжений;

      мониторинга и управления информационной инфраструктурой.

      54-1. Допускается применение в локальных сетях систем предотвращения утечки данных (DLP). При этом обеспечиваются:

      визуальное уведомление пользователя о проводимом контроле действий;

      получение письменного согласия пользователя на осуществление контроля его действий;

      размещение центра управления и серверов системы предотвращения утечки данных в пределах локальной сети.

      Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 54-1 в соответствии с постановлением Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      55. Регистрационные свидетельства Корневого удостоверяющего центра Республики Казахстан подлежат признанию в доверенных списках программных продуктов мировых производителей ПО для целей аутентификации в соответствии со стандартами СТ РК ИСО/МЭК 14888-1-2006 "Информационная технология. Методы защиты информации. Цифровые подписи с приложением. Часть 1. Общие положения", СТ РК ИСО/МЭК 14888-3-2006 "Методы защиты информации цифровые подписи с приложением. Часть 3. Механизмы, основанные на сертификате", ГОСТ Р ИСО/МЭК 9594-8-98 "Информационная технология. Взаимосвязь открытых систем. Справочник. Часть 8. Основы аутентификации".

      56. Удостоверяющие центры Республики Казахстан, за исключением Корневого удостоверяющего центра Республики Казахстан, признаются в доверенных списках программных продуктов мировых производителей ПО путем аккредитации удостоверяющего центра в соответствии с правилами аккредитации удостоверяющих центров.

      Удостоверяющие центры Республики Казахстан размещают свое регистрационное свидетельство в доверенной третьей стороне Республики Казахстан для обеспечения проверки ЭЦП граждан Республики Казахстан на территории иностранных государств.

Глава 3. Требования к объектам информатизации
Параграф 1. Требования к электронным информационным ресурсам и интернет-ресурсам

      57. Собственник и (или) владелец ЭИР:

      1) осуществляют идентификацию ЭИР, формируют и размещают описание метаданных (использования, описания, плана событий, хроники событий, отношений) при необходимости, в соответствии со стандартом Республики Казахстан СТ РК ИСО 23081-2-2010 "Информация и документация. Метаданные для управления записями. Часть 2. Вопросы концепции и реализации" в каталоге ЭИР, утверждаемом правовым актом ГО или организации;

      2) определяют класс ЭИР в соответствии с правилами классификации объектов информатизации и классификатором объектов информатизации, утвержденными уполномоченным органом, и фиксируют класс ЭИР в технической документации и каталоге ЭИР;

      3) поддерживают каталог ЭИР в актуальном состоянии;

      4) осуществляют хранение ЭИР и его метаданных. Форму и способ хранения определяют самостоятельно.

      58. Требования к созданию или развитию ИР определяются в технической спецификации на приобретение товаров, работ и услуг в сфере информатизации.

      59. Собственник и (или) владелец ИР обеспечивают создание общедоступных ИР на казахском, русском и, по необходимости, на других языках, с возможностью выбора пользователем языка интерфейса.

      60. Создание или развитие ИР осуществляется с учетом требований стандартов Республики Казахстан СТ РК 2190-2012 "Информационные технологии. Интернет-ресурсы государственных органов и организаций. Требования", СТ РК 2191-2012 "Информационные технологии. Доступность Интернет-ресурса для людей с ограниченными возможностями", СТ РК 2192-2012 "Информационные технологии. Интернет-ресурс, интернет-портал, интранет-портал. Общие описания", СТ РК 2193-2012 "Информационные технологии. Рекомендуемая практика разработки мобильных веб-приложений", СТ РК 2199-2012 "Информационные технологии. Требования к безопасности веб-приложений в государственных органах".

      61. Подготовка, размещение, актуализация ЭИР на ИР ГО или МИО осуществляются в соответствии с правилами информационного наполнения и требованиями к содержанию ИР ГО, утвержденными уполномоченным органом.

      62. ИР центрального исполнительного органа, структурных и территориальных подразделений центрального исполнительного органа, местного исполнительного органа размещается на ЕПИР ГО и регистрируется в доменных зонах gov.kz и мем.қаз.

      ЕПИР ГО размещается на ИКП ЭП.

      63. Управление ИР, размещение и актуализация ЭИР центрального исполнительного органа, структурных и территориальных подразделений центрального исполнительного органа, местного исполнительного органа осуществляются из внешнего контура локальной сети ИКИ ЭП оператором на основании заявки собственника и (или) владельца ИР.

      63-1. Промышленная эксплуатация ИР ГО и МИО допускается при условии наличия акта с положительным результатом испытаний на соответствие требованиям информационной безопасности и аттестата соответствия требованиям информационной безопасности, за исключением случаев, предусмотренных статьей 66 Закона Республики Казахстан "Об информатизации".

      Сноска. Глава 3 дополнена пунктом 63-1 в соответствии с постановлением Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      64. При списании ИС, ПО или СПП собственник и (или) владелец ЭИР обеспечивают сохранение структуры и содержания базы данных посредством встроенного функционала системы управления базы данных списываемой ИС с подготовкой инструкции по восстановлению ЭИР.

      Способ хранения структуры и содержания базы данных определяется собственником самостоятельно.

      65. ГО или МИО при неиспользовании ЭИР обеспечивает его передачу в архив в порядке, установленном Законом Республики Казахстан от 22 декабря 1998 года "О национальном архивном фонде и архивах".

      66. Для обеспечения ИБ ИР применяются:

      1) регистрационные свидетельства для проверки подлинности доменного имени и криптографической защиты содержимого сеанса связи с использованием СКЗИ;

      2) система управления содержимым (контентом), выполняющая:

      санкционирование операций размещения, изменения и удаления ЭИР;

      регистрацию авторства при размещении, изменении и удалении ЭИР;

      проверку загружаемого ЭИР на наличие вредоносного кода;

      аудит безопасности исполняемого кода и скриптов;

      контроль целостности размещенного ЭИР;

      ведение журнала изменений ЭИР;

      мониторинг аномальной активности пользователей и программных роботов.

Параграф 2. Требования к разрабатываемому или приобретаемому прикладному программному обеспечению

      67. На стадии инициирования создания или развития прикладного ПО определяется и фиксируется в проектной документации класс ПО в соответствии с правилами классификации объектов информатизации и классификатором объектов информатизации, утвержденными уполномоченным органом в соответствии с подпунктом 11) статьи 7 Закона.

      68. Требования к создаваемому или развиваемому прикладному ПО ИС определяются в техническом задании, создаваемом в соответствии с требованиями стандарта Республики Казахстан СТ РК 34.015-2002 "Информационная технология. Комплекс стандартов на автоматизированные системы. Техническое задание на создание автоматизированной системы", настоящими ЕТ и правилами составления и рассмотрения технических заданий на создание или развитие информационных систем государственных органов, утверждаемыми уполномоченным органом по согласованию с уполномоченным органом в сфере обеспечения информационной безопасности.

      Сноска. Пункт 68 в редакции постановления Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      69. Требования к создаваемому или развиваемому СПП определяются в задании на проектирование информационно-коммуникационной услуги, создаваемом в соответствии с настоящими ЕТ и правилами реализации сервисной модели информатизации, утверждаемыми уполномоченным органом.

      Сноска. Пункт 69 в редакции постановления Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      69-1. Промышленная эксплуатация сервисного программного продукта допускается при условии наличия акта с положительным результатом испытаний на соответствие требованиям информационной безопасности, протокола испытаний с целью оценки качества в соответствии с требованиями программной документации и действующих на территории Республики Казахстан стандартов в сфере информатизации и протокола экспертизы программной документации, за исключением случаев, предусмотренных статьей 66 Закона Республики Казахстан "Об информатизации".

      Сноска. Глава 3 дополнена пунктом 69-1 в соответствии с постановлением Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      70. Требования к приобретаемому прикладному ПО определяются в технической спецификации на приобретение товаров, работ и услуг в сфере информатизации с учетом требований настоящих ЕТ.

      71. Приобретение готового прикладного ПО осуществляется с учетом приоритета СПО при условии идентичности его характеристик с коммерческим ПО.

      72. При формировании требований к разработке или приобретению ПО учитываются класс ЭИР и сведения каталога ЭИР.

      73. Разрабатываемое или приобретаемое готовое прикладное ПО:

      1) обеспечивает интерфейс пользователя, ввод, обработку и вывод данных на казахском, русском и других языках, по необходимости, с возможностью выбора пользователем языка интерфейса;

      2) учитывает требования:

      надежности;

      сопровождаемости;

      удобства использования;

      эффективности;

      универсальности;

      функциональности;

      кроссплатформенности;

      3) обеспечивает полнофункциональную поддержку технологии виртуализации;

      4) поддерживает кластеризацию;

      5) обеспечивается технической документацией по эксплуатации на казахском и русском языках.

      74. Создание (развитие) или приобретение ПО обеспечивается технической поддержкой и сопровождением.

      Планирование, осуществление и документирование технической поддержки и сопровождения ПО проводится в соответствии со спецификациями изготовителя, поставщика или требованиями ТД ИБ.

      75. Процесс создания (развития) прикладного ПО:

      1) предусматривает:

      создание информационной базы алгоритмов, исходных текстов и программных средств;

      испытание и тестирование программных модулей;

      типизацию алгоритмов, программ и средств ИБ, обеспечивающих информационную, технологическую и программную совместимость;

      использование лицензионных инструментальных средств разработки;

      2) включает процедуры приемки прикладного ПО, предусматривающие:

      передачу разработчиком исходных текстов программ и других объектов, необходимых для создания прикладного ПО собственнику и (или) владельцу;

      контрольную компиляцию переданных исходных текстов, с созданием полностью работоспособной версии прикладного ПО;

      выполнение контрольного примера на данной версии ПО.

      76. Контроль за авторизованными изменениями ПО и прав доступа к нему осуществляется с участием работников подразделения информационных технологий ГО или МИО.

      77. Разработка прикладного ПО требует:

      учета особенностей, предусмотренных правилами реализации сервисной модели информатизации;

      регламентации вопросов ИБ в соглашениях на разработку ПО;

      управления рисками в процессе разработки прикладного ПО.

      78. С целью обеспечения ИБ:

      1) на этапе разработки ПО учитываются рекомендации стандарта Республики Казахстан СТ РК ГОСТ Р 50739-2006 "Средства вычислительной техники. Защита от несанкционированного доступа к информации. Общие технические требования";

      2) требования к разрабатываемому или приобретаемому прикладному ПО предусматривают применение средств:

      идентификации и аутентификации пользователей, при необходимости ЭЦП и регистрационных свидетельств;

      управления доступом;

      контроля целостности;

      журналирования действий пользователей, влияющих на ИБ;

      защиты онлайновых транзакций;

      криптографической защиты информации с использованием СКЗИ конфиденциальных ИС при хранении, обработке;

      журналирования критичных событий ПО;

      3) в ТД ИБ определяются и применяются при эксплуатации:

      правила установки, обновления и удаления ПО на серверах и рабочих станциях;

      процедуры управления изменениями и анализа прикладного ПО, в случае изменения системного ПО;

      4) лицензируемое ПО используется и приобретается только при условии наличия лицензии.

      79. Мероприятия по контролю правомерности использования ПО определяются в ТД ИБ, проводятся не реже одного раза в год и включают в себя:

      определение фактически используемого ПО;

      определение прав на использование ПО;

      сравнение фактически используемого ПО и имеющихся лицензий.

      80. Прикладное ПО выполняет проверки подтверждения принадлежности и действительности открытого ключа ЭЦП и регистрационного свидетельства лица, подписавшего электронный документ в соответствии с правилами проверки подлинности электронной цифровой подписи, утвержденными уполномоченным органом в соответствии с подпунктом 10) пункта 1 статьи 5 Закона Республики Казахстан от 7 января 2003 года "Об электронном документе и электронной цифровой подписи".

Параграф 3. Требования к информационно-коммуникационной инфраструктуре

      81. Требования к ИКИ формируются с учетом объектов, входящих в ее состав, согласно подпункту 25) статьи 1 Закона.

      82. ЕТ устанавливает требования к следующим объектам ИКИ:

      1) информационная система;

      2) технологическая платформа;

      3) аппаратно-программный комплекс;

      4) сети телекоммуникаций;

      5) системы бесперебойного функционирования технических средств и информационной безопасности.

Параграф 4. Требования к информационной системе

      83. ИС ГО или МИО создается и развивается в порядке, определенном пунктом 1 статьи 39 Закона, а также учитываются требования статьи 38 Закона.

      Обязательные требования к средствам обработки, хранения и резервного копирования ЭИР в ИС ГО или МИО определяются статьей 42 Закона.

      84. Перед началом опытной эксплуатации разработчиком:

      1) для всех функциональных компонентов ИС создается набор тестов, сценариев тестирования и методика испытаний для проведения тестирования;

      2) осуществляются стендовые испытания ИС;

      3) осуществляется для персонала:

      ИС ГО или МИО первого класса в соответствии с классификатором обязательное обучение;

      ИС ГО или МИО второго класса в соответствии с классификатором создание видео,- мультимедиа обучающих материалов;

      ИС ГО или МИО третьего класса в соответствии с классификатором создание справочной системы и (или) инструкций по эксплуатации.

      85. Опытная эксплуатация ИС ГО или МИО включает:

      документирование процедур проведения опытной эксплуатации;

      испытание на соответствие требованиям информационной безопасности;

      оптимизацию и устранение выявленных дефектов и недоработок с последующим их исправлением;

      оформление акта о завершении опытной эксплуатации ИС.

      86. Перед вводом в промышленную эксплуатацию ИС в ГО, МИО или организации определяются, согласовываются, документально оформляются критерии приемки созданной ИС или новых версий и обновлений ИС.

      87. Ввод в промышленную эксплуатацию ИС ГО или МИО осуществляется в соответствии с требованиями технической документации при условии положительного завершения опытной эксплуатации, наличия акта с положительным результатом испытаний на соответствие требованиям ИБ, аттестата соответствия требованиям ИБ и подписания акта о вводе в промышленную эксплуатацию ИС приемочной комиссией с участием представителей уполномоченного органа, заинтересованных ГО, МИО и организаций.

      88. Предоставление сервисному интегратору "электронного правительства" для учета и хранения разработанного ПО, исходных программных кодов (при наличии) и комплекса настроек лицензионного ПО ИС ГО или МИО является обязательным и осуществляется в соответствии с порядком, определенным уполномоченным органом.

      Модифицирование, разглашение и (или) использование исходных программных кодов, программных продуктов и ПО осуществляются по разрешению его собственника.

      89. При промышленной эксплуатации ИС ГО или МИО обеспечиваются:

      1) сохранность, защита, восстановление ЭИР в случае сбоя или повреждения;

      2) резервное копирование и контроль за своевременной актуализацией ЭИР;

      3) автоматизированный учет, сохранность и периодическое архивирование сведений об обращениях к ИС ГО или МИО;

      4) мониторинг событий ИБ ИС ГО или МИО и передача его результатов в систему мониторинга обеспечения информационной безопасности государственной технической службы;

      5) фиксация изменений в конфигурационных настройках ПО, серверного и телекоммуникационного оборудования;

      6) контроль и регулирование функциональных характеристик производительности;

      7) сопровождение ИС;

      8) техническая поддержка используемого лицензионного ПО ИС;

      9) гарантийное обслуживание разработчиком ИС, включающее устранение ошибок и недочетов ИС, выявленных в период гарантийного срока. Гарантийное обслуживание обеспечивается сроком не менее года со дня введения в промышленную эксплуатацию ИС;

      10) подключение пользователей к ИС, а также взаимодействие ИС осуществляется с использованием доменных имен.

      90. Интеграция ИС ГО или МИО, в том числе с ИС ГО и МИО, находящейся в опытной эксплуатации, осуществляется в соответствии с требованиями, определенными статьей 43 Закона.

      Интеграция негосударственной ИС с ИС ГО или МИО осуществляется в соответствии с требованиями, определенными статьей 44 Закона.

      90-1. При реализации функций интеграционного взаимодействия объектов информатизации или компонентов объектов информации посредством шлюза, интеграционной шины, интеграционного компонента или интеграционного модуля обеспечиваются:

      1) регистрация и проверка источников (точек подключений) запросов на легитимность;

      2) проверка легитимности запросов по:

      паролю или ЭЦП;

      точке подключения;

      наличию блокировки соединения;

      разрешенным видам запросов, определенным в регламенте интеграционного взаимодействия;

      разрешенной частоте запросов, определенной в регламенте интеграционного взаимодействия;

      наличию в запросах признаков нарушений информационной безопасности;

      наличию вредоносного кода по сигнатурам;

      3) блокировка соединения при обнаружении нарушений в протоколах обмена сообщениями при:

      отсутствии соединения в течение времени, определенного в регламенте интеграционного взаимодействия;

      превышении разрешенной частоты запросов на время, определенное в регламенте интеграционного взаимодействия;

      наличии в запросах признаков нарушений информационной безопасности;

      превышении количества ошибок аутентификации, определенного в регламенте интеграционного взаимодействия;

      выявлении аномальной активности пользователей;

      выявлении попыток выгрузки массивов данных;

      4) регулярная смена паролей соединения по времени действия, определенного в регламенте интеграционного взаимодействия;

      5) замена логина соединения при выявлении инцидентов ИБ;

      6) сокрытие адресации ЛС внутреннего контура;

      7) журналирование событий, включающее:

      регистрацию событий передачи/приема информационных сообщений;

      регистрацию событий передачи/ получения файлов;

      регистрацию событий передачи/получения служебных сообщений;

      применение системы управления инцидентами и событиями ИБ для мониторинга журналов событий;

      автоматизацию процедур анализа журналов событий на наличие событий ИБ;

      хранение журналов событий на специализированном сервере логов, доступном для администраторов только для просмотра;

      раздельное ведение журналов событий (при необходимости) по:

      а) текущим суткам;

      б) соединению (каналу связи);

      в) государственному органу (юридическому лицу);

      г) интегрируемым объектам информатизации;

      8) предоставление сервиса синхронизации времени для интегрируемых объектов информатизации;

      9) программно-аппаратная криптографическая защита соединений, осуществляемых через сети передачи данных;

      10) хранение и передача паролей соединений в зашифрованном виде;

      11) автоматизация оповещения об инцидентах ИБ ответственных лиц интегрируемых объектов информатизации.

      Сноска. Глава 3 дополнена пунктом 90-1 в соответствии с постановлением Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      91. Гарантийное обслуживание ИС на этапе промышленной эксплуатации с привлечением сторонних организаций требует:

      регламентации вопросов ИБ в соглашениях на гарантийное обслуживание;

      управления рисками ИКТ в процессе гарантийного обслуживания.

      92. Управление программно-аппаратным обеспечением ИС ГО и МИО осуществляется из ЛС внутреннего контура владельца ИС.

      Программно-аппаратное обеспечение ИС ГО или МИО и негосударственных ИС, интегрируемых с ИС ГО или МИО, размещается на территории Республики Казахстан, за исключением случаев, связанных с межгосударственным информационным обменом, осуществляемым с использованием национального шлюза, в рамках международных договоров, ратифицированных Республикой Казахстан.

      Сноска. Пункт 92 в редакции постановления Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      92-1. Для организации работы ИС ГО и МИО допускается использование облачных сервисов (аппаратно-программные комплексы, ИС, предоставляющие ресурсы с использованием технологии виртуализации), центры управления и сервера которых физически размещены на территории Республики Казахстан.

      Сноска. Глава 3 дополнена пунктом 92-1 в соответствии с постановлением Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      92-2. Программно-аппаратное обеспечение ИС критически важных объектов информационно-коммуникационной инфраструктуры, содержащее персональные данные граждан Республики Казахстана, размещается на территории Республики Казахстан.

      Сноска. Глава 3 дополнена пунктом 92-2 в соответствии с постановлением Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      93. Собственник или владелец ИС ГО или МИО принимает решение о прекращении эксплуатации ИС в случае отсутствия необходимости ее дальнейшего использования.

      О прекращении эксплуатации ИС ГО или МИО необходимо уведомить сервисного интегратора, с публикацией на архитектурном портале "электронного правительства" субъектов информатизации, чьи ИС интегрированы со снимаемой с эксплуатации ИС ГО или МИО, и ГО или МИО, являющихся пользователями данной ИС.

      94. ГО или МИО составляет план снятия ИС ГО или МИО с эксплуатации и согласовывает его с ГО или МИО, являющимися пользователями ИС ГО или МИО.

      95. После снятия ИС с эксплуатации ГО или МИО сдает в ведомственный архив электронные документы, техническую документацию, журналы и архивированную базу данных снятой с эксплуатации ИС ГО или МИО в соответствии с правилами приема, хранения, учета и использования документов Национального архивного фонда и других архивных документов ведомственными и частными архивами, утвержденными уполномоченным органом в сфере культуры в соответствии с подпунктом 2-4) статьи 18 Закона Республики Казахстан от 22 декабря 1998 года "О национальном архивном фонде и архивах".

      96. При поступлении заявки на прекращение эксплуатации ИС ГО или МИО сервисный интегратор аннулирует электронное свидетельство о регистрации ИС ГО или МИО и размещает соответствующие сведения на архитектурном портале "электронного правительства".

      97. Списание и (или) утилизация снятой с эксплуатации ИС ГО или МИО осуществляются в соответствии с законодательством Республики Казахстан о бухгалтерском учете и финансовой отчетности.

      В случае, если эксплуатация ИС ГО или МИО прекращена, но ИС ГО или МИО не списана в установленном порядке, то ИС ГО или МИО считается находящейся в консервации.

      После списания ИС ГО или МИО не используется.

      98. Для обеспечения ИБ:

      1) на стадиях стендовых, приемо-сдаточных испытаний и тестовой эксплуатации осуществляются:

      тестирование ПО ИС на основе разработанных комплексов тестов, настроенных на конкретные классы программ;

      натурные испытания программ при экстремальных нагрузках с имитацией воздействия активных дефектов (стресс-тестирование);

      тестирование ПО ИС с целью выявления возможных дефектов;

      стендовые испытания ПО ИС для определения непреднамеренных программных ошибок проектирования, выявления потенциальных проблем для производительности;

      выявление и устранение уязвимостей программного и аппаратного обеспечения;

      отработка средств защиты от несанкционированного воздействия;

      2) перед вводом ИС в опытную эксплуатацию требуется предусмотреть:

      контроль неблагоприятного влияния новой ИС на функционирующие ИС и компоненты ИКИ ЭП, особенно во время максимальных нагрузок;

      анализ влияния новой ИС на состояние ИБ ИКИ ЭП;

      организацию подготовки персонала к эксплуатации новой ИС;

      3) осуществляется разделение сред опытной или промышленной эксплуатации ИС от сред разработки, тестирования или стендовых испытаний. При этом реализуются следующие требования:

      перевод ИС из фазы разработки в фазу тестирования фиксируется и документально оформляется;

      перевод ИС из фазы тестирования в фазу опытной эксплуатации фиксируется и документально оформляется;

      перевод ИС из фазы опытной эксплуатации в этап промышленной эксплуатации фиксируется и документально оформляется;

      инструментальные средства разработки и испытываемое ПО ИС размещаются в разных доменах;

      компиляторы, редакторы и другие инструментальные средства разработки в среде эксплуатации не размещаются или недоступны для использования из среды эксплуатации;

      среда испытаний ИС соответствует среде эксплуатации в части аппаратно-программного обеспечения и архитектуры;

      для испытываемых ИС не допускается использовать реальные учетные записи пользователей систем, находящихся в промышленной эксплуатации;

      не подлежат копированию данные из ИС, находящихся в промышленной эксплуатации, в испытательную среду;

      4) при выводе из эксплуатации ИС обеспечиваются:

      архивирование информации, содержащейся в ИС;

      уничтожение (стирание) данных и остаточной информации с машинных носителей информации и (или) уничтожение машинных носителей информации. При выводе из эксплуатации машинных носителей информации, на которых осуществлялись хранение и обработка информации, осуществляется физическое уничтожение этих машинных носителей с оформлением соответствующего акта.

Параграф 5. Требования к технологической платформе

      99. Выбор технологической платформы осуществляется с учетом приоритета оборудования с возможностью поддержки технологии виртуализации.

      Сноска. Пункт 99 в редакции постановления Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      100. При выборе оборудования, реализующего технологию виртуализации, учитывается необходимость обеспечения следующей функциональности:

      1) декомпозиции:

      вычислительные ресурсы распределяются между виртуальными машинами;

      множество приложений и операционных систем сосуществуют на одной физической вычислительной системе;

      2) изоляции:

      виртуальные машины полностью изолированы друг от друга, а аварийный отказ одной из них не оказывает влияния на остальные;

      данные не передаются между виртуальными машинами и приложениями, за исключением случаев использования общих сетевых соединений;

      3) совместимости:

      приложениям и ОС предоставляются вычислительные ресурсы оборудования, реализующего технологию виртуализации.

      101. ИКП ЭП размещается на оборудовании, расположенном в серверном центре ГО.

      ИКП ЭП обеспечивает:

      автоматизированное предоставление ИК-услуг с единой точкой входа для их управления;

      виртуализацию вычислительных ресурсов серверного оборудования с использованием различных технологий;

      бесперебойное и отказоустойчивое функционирование предоставляемых ИК-услуг с коэффициентом использования не менее 98,7 %;

      исключение единой точки отказа на логическом и физическом уровнях средствами используемого оборудования, телекоммуникаций и программного обеспечения;

      разделение вычислительных ресурсов на аппаратном и программном уровнях.

      Надежность виртуальной инфраструктуры обеспечивается встроенными средствами ПО технологии виртуализации и управления виртуальной средой.

      101-1. Промышленная эксплуатация ИКП допускается при условии наличия акта с положительным результатом испытаний на соответствие требованиям информационной безопасности и аттестата соответствия требованиям информационной безопасности, за исключением случаев, предусмотренных статьей 66 Закона Республики Казахстан "Об информатизации".

      Сноска. Глава 3 дополнена пунктом 101-1 в соответствии с постановлением Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      102. Для обеспечения ИБ при использовании технологии виртуализации реализуются:

      1) управление идентификацией, требующее:

      аутентификацию клиентов ИК-услуг и привилегированных пользователей;

      федеративной идентификации пользователей в пределах одной технологической платформы;

      сохранения информации об аутентификации после удаления идентификатора пользователя;

      применения средств контроля процедур назначения профилей полномочий пользователя;

      2) управление доступом, требующее:

      разделения полномочий администратора ИС и администратора среды виртуализации;

      ограничения прав доступа администратора среды виртуализации к данным пользователя ИК-услуги. Права доступа ограничиваются конкретными процедурами, определенными в ТД ИБ и сервисном соглашении об обслуживании, и подлежат регулярной актуализации;

      применения многофакторной аутентификации для привилегированных и критичных операций;

      ограничения использования ролей со всеми полномочиями. Настройки профиля администратора ИС исключают получение доступа к компонентам среды виртуализации;

      определения минимальных привилегий и реализацию модели ролевого управления доступом;

      удаленного доступа посредством защищенного шлюза или списка разрешенных сетевых адресов отправителей;

      3) управление ключами шифрования, требующее:

      контроля ограничения доступа к данным о ключах шифрования СКЗИ;

      контроля над организацией корневого каталога и подписки ключей;

      блокирования скомпрометированных ключей и их надежного уничтожения;

      4) проведение аудита событий ИБ, требующее:

      обязательности и регулярности процедур, определяемых в ТД ИБ;

      проведения процедур аудита для всех операционных систем, клиентских виртуальных машин, инфраструктуры сетевых компонентов;

      ведения журнала регистрации событий и хранения в недоступной для администратора системе хранения;

      проверки правильности работы системы ведения журнала регистрации событий;

      определения длительности хранения журналов регистрации событий в ТД ИБ;

      5) регистрация событий ИБ, требующая:

      журналирования действий администраторов;

      применения системы мониторинга инцидентов и событий ИБ;

      оповещения на основе автоматического распознавания критического события или инцидента ИБ;

      6) управление инцидентами ИБ, требующее:

      определения формального процесса обнаружения, выявления, оценки и порядка реагирования на инциденты ИБ с актуализацией раз в полугодие;

      составления отчетов с периодичностью, определенной в ТД ИБ, по результатам обнаружения, выявления, оценки и реагирования на инциденты ИБ;

      уведомления ответственных лиц ГО, МИО или организации об инцидентах ИБ;

      регистрации инцидентов ИБ в Службе реагирования на компьютерные инциденты Государственной технической службы;

      7) применение защитных мер аппаратных и программных компонентов инфраструктуры среды виртуализации, осуществляющих:

      физическое отключение или блокирование неиспользуемых физических устройств (съемных накопителей, сетевых интерфейсов);

      отключение неиспользуемых виртуальных устройств и сервисов;

      мониторинг взаимодействия между гостевыми операционными системами;

      контроль сопоставления виртуальных устройств физическим;

      применение сертифицированных гипервизоров;

      8) физическое разделение сред эксплуатации от сред разработки и тестирования;

      9) определение в ТД ИБ процедур управления изменениями для объектов информатизации;

      10) определение в ТД ИБ процедур восстановления после сбоев и отказов оборудования и ПО;

      11) исполнение процедур сетевого и системного администрирования требующее:

      обеспечения сохранности образов виртуальных машин, контроля целостности операционной системы, приложений, сетевой конфигурации, ПО и данных ГО или организации на наличие вредоносных сигнатур;

      отделения аппаратной платформы от операционной системы виртуальной машины c целью исключения доступа внешних пользователей к аппаратной части;

      логической изоляции между различными функциональными областями инфраструктуры среды виртуализации;

      физической изоляции между средами виртуализации ЭИР и ИС различных классов по уровню ИБ.

Параграф 6. Требования к аппаратно-программному комплексу

      103. Требования к конфигурации серверного оборудования АПК определяются в техническом задании на создание или развитие ИС и (или) технической спецификации на приобретение товаров, работ и услуг в сфере информатизации.

      104. Выбор типовой конфигурации серверного оборудования АПК осуществляется с учетом обеспечения приоритета серверов:

      1) с многопроцессорной архитектурой;

      2) позволяющих масштабировать ресурсы и увеличивать производительность;

      3) поддерживающих технологию виртуализации;

      4) включающих средства управления, изменения и перераспределения ресурсов;

      5) совместимых с используемой информационно-коммуникационной инфраструктурой.

      105. Для обеспечения высокой доступности сервера применяются встроенные системы:

      1) горячей замены резервных вентиляторов, блоков питания, дисков и адаптеров ввода-вывода;

      2) динамической очистки и перераспределения страниц памяти;

      3) динамического перераспределения процессоров;

      4) оповещения о критических событиях;

      5) поддержки непрерывного контроля состояния критичных компонентов и измерения контролируемых показателей.

      106. Приобретаемое серверное оборудование обеспечивается технической поддержкой от производителя. Снимаемое с производства серверное оборудование не подлежит приобретению.

      107. С целью обеспечения ИБ на регулярной основе, определенной в НТД ИБ, осуществляется инвентаризация серверного оборудования с проверкой его конфигурации.

      108. Для обеспечения безопасности и качества обслуживания серверное оборудование АПК объектов информатизации:

      первого класса размещается только в серверном центре ГО;

      второго и третьего классов размещается в серверном центре ГО либо серверном помещении ГО или МИО, оборудованном в соответствии с требованиями к серверным помещениям, установленными в настоящих ЕТ.

      109. Требования к системам хранения данных определяются в техническом задании на создание или развитие ИС и (или) технической спецификации на приобретение товаров, работ и услуг в сфере информатизации.

      110. Система хранения данных обеспечивает поддержку:

      единых средств для репликации данных;

      масштабируемости по объему хранения данных.

      111. Для высоконагруженных ИС, требующих высокой доступности, применяются:

      1) сети хранения данных;

      2) системы хранения данных, поддерживающие систему виртуализации и (или) ярусного хранения данных.

      112. Для обеспечения высокой доступности системы хранения данных включают встроенные системы:

      1) горячей замены резервных вентиляторов и блоков питания;

      2) горячей замены дисков и адаптеров ввода-вывода;

      3) оповещения о критических событиях;

      4) активных контроллеров (в количестве не менее двух);

      5) интерфейсов сети хранения данных (в количестве не менее двух портов на контроллер);

      6) поддержки непрерывного контроля состояния критичных компонентов и измерения контролируемых показателей.

      113. Система хранения данных обеспечивается системой резервного копирования.

      114. Для обеспечения ИБ, надежного хранения и возможности восстановления данных:

      1) применяется криптографическая защита хранимой служебной информации ограниченного распространения, информации конфиденциальных ИС, конфиденциальных ЭИР и ЭИР, содержащих персональные данные ограниченного доступа с использованием СКЗИ, в соответствии с пунктом 48 настоящих ЕТ;

      2) используется выделенный сервер для защищенного хранения ключей шифрования по уровню безопасности не ниже уровня безопасности, используемых СКЗИ, установленного для криптографических ключей в правилах использования криптографических средств защиты информации;

      3) обеспечивается запись и испытание резервных копий в соответствии с регламентом резервного копирования, определенным в ТД ИБ.

      115. При выводе из эксплуатации носителей информации, используемых в конфиденциальных ИС, конфиденциальных ЭИР и ЭИР, содержащих персональные данные ограниченного доступа, применяется программное и аппаратное обеспечение гарантированного уничтожения информации.

      116. При выборе системного ПО серверного оборудования и рабочих станций учитываются:

      1) требования, предъявляемые в техническом задании на разработку (развитие) прикладного ПО ИС или задании на проектирование информационно-коммуникационной услуги, разработанном сервисным интегратором "электронного правительства";

      2) соответствие типу операционных систем (клиентской или серверной);

      3) совместимость с используемым прикладным ПО;

      4) поддержка сетевых сервисов, функционирующих в сети телекоммуникаций;

      5) поддержка многозадачности;

      6) наличие штатных средств получения и установки критичных обновлений и обновлений безопасности выпускаемых производителем операционных систем;

      7) наличие средств диагностики, аудита и ведение журнала событий;

      8) поддержка технологий виртуализации.

      Сноска. Пункт 116 с изменением, внесенным постановлением Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      117. Приобретение системного ПО осуществляется с учетом приоритета:

      1) модели лицензирования, обеспечивающей снижение стоимости закупки, а также совокупной стоимости лицензии за период эксплуатации;

      2) ПО, обеспеченного технической поддержкой и сопровождением.

      118. С целью обеспечения ИБ системное ПО обеспечивает возможность:

      1) контроля доступа с применением:

      идентификации, аутентификации и управления паролями пользователей;

      регистрации успешных и неудавшихся доступов;

      регистрации использования системных привилегий;

      ограничения времени соединения, при необходимости, и блокировки сеанса по превышению лимита времени;

      2) исключения для пользователей и ограничения для администраторов использования системных утилит, способных обходить средства контроля операционной системы.

      119. СПО распространяется безвозмездно, без лицензионных ограничений, препятствующих использованию в ГО с соблюдением требований законодательства об авторском праве.

      120. СПО предоставляется с открытым исходным кодом.

      121. Используемое в ГО СПО дорабатывается с учетом поддержки форматов информационного взаимодействия через ШЭП.

      122. Для обеспечения ИБ при применении СПО:

      к использованию допускается СПО, поддерживаемое сообществом разработчиков СПО или прошедшее экспертизу и сертификацию программного кода;

      сохраняются применявшиеся версии СПО.

Параграф 7. Требования к сетям телекоммуникаций

      123. Ведомственные (корпоративные) сети телекоммуникаций организуются путем объединения локальных сетей, принадлежащих одному собственнику, посредством выделенных собственных или арендованных каналов связи.

      Выделенные каналы связи, предназначенные для объединения локальных сетей, организовываются с использованием протоколов канального и сетевого уровней.

      124. При организации ведомственной (корпоративной) сети путем объединения нескольких локальных сетей применяется радиальная или радиально-узловая топология сети. В узловых точках выделенные каналы подключаются к одному пограничному шлюзу. Каскадное (последовательное) подключение локальных сетей не используется.

      125. При проектировании создается и при эксплуатации поддерживается в актуальном состоянии документированная схема ведомственной (корпоративной) сети телекоммуникаций.

      126. Физический доступ к оборудованию для организации каналов связи имеет персонал, обслуживающий выделенный канал связи.

      Управление оборудованием осуществляет оператор ИКИ ЭП, предоставляющий выделенный канал.

      В настройках оборудования неиспользуемые порты блокируются.

      127. Ввод в здание линий канала связи и их прокладка в здании осуществляются в соответствии с государственным нормативом СН РК 3.02-17-2011 "Структурированные кабельные сети. Нормы проектирования".

      128. В целях обеспечения ИБ:

      1) при организации выделенного канала связи, объединяющего локальные сети, применяются программно-технические средства защиты информации, в том числе криптографического шифрования, с использованием СКЗИ;

      2) выделенный канал связи подключается к локальной сети посредством пограничного шлюза с прописанными правилами маршрутизации и политиками безопасности. Пограничный шлюз обеспечивает следующий минимальный набор функций:

      централизованную авторизацию узлов сети;

      конфигурацию уровней привилегий администраторов;

      протоколирование действий администраторов;

      статическую трансляцию сетевых адресов;

      защиту от сетевых атак;

      контроль состояния физических и логических портов;

      фильтрацию входящих и исходящих пакетов на каждом интерфейсе;

      криптографическую защиту передаваемого трафика с использованием СКЗИ;

      3) при подключении ведомственной (корпоративной) сети телекоммуникаций и локальных сетей ГО или МИО между собой используются:

      средства разделения и изоляции информационных потоков;

      оборудование с компонентами, обеспечивающими ИБ и безопасное управление;

      выделенные и интегрированные с оборудованием доступа межсетевые экраны, установленные в каждой точке подключения, с целью защиты периметра ЕТС ГО.

      При подключении сервера к ЕТС ГО и локальной сети безопасность обеспечивается посредством межсетевых экранов и отдельных шлюзов доступа, установленных в местах стыка с ЕТС ГО и локальной сетью;

      4) при подключении ведомственной (корпоративной) сети телекоммуникаций и локальных сетей к Интернету через ЕШДИ ГО, МИО или организации используют услуги оператора ИКИ или другого оператора связи, имеющего зарезервированные каналы связи на оборудовании ЕШДИ;

      5) служащие ГО, МИО и работники государственных организаций, субъектов квазигосударственного сектора, а также владельцев критически важных объектов ИКИ для осуществления оперативного информационного обмена (служебной переписки) в электронной форме при исполнении ими служебных обязанностей используют только ведомственные:

      электронную почту;

      службу мгновенных сообщений и иные сервисы.

      Ведомственная электронная почта центрального исполнительного органа, структурных и территориальных подразделений центрального исполнительного органа, местного исполнительного органа размещается в доменных зонах gov.kz и мем.қаз.

      6) взаимодействие ведомственной электронной почты ГО и МИО с внешними электронными почтовыми системами осуществляется только через единый шлюз электронной почты.

      Сноска. Пункт 128 с изменением, внесенным постановлением Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      129. Подключение ГО и МИО к ЕТС ГО осуществляется в соответствии с порядком подключения к ЕТС ГО и предоставления доступа к интранет- ресурсу ГО или МИО через ЕТС ГО, определяемым уполномоченным органом.

      130. В ГО или МИО допускается применение устройств для организации беспроводного доступа только к общедоступным ЭИР "электронного правительства" и местах, разрешенных для пребывания посетителей ГО или МИО в "гостевой зоне".

      131. Не допускается подключение к ЕТС ГО, локальной сети ГО или МИО, а также техническим средствам, входящим в состав ЕТС ГО, локальной сети ГО или МИО, устройств для организации удаленного доступа посредством беспроводных сетей, беспроводного доступа, модемов, радиомодемов, модемов сетей операторов сотовой связи, абонентских устройств сотовой связи и других беспроводных сетевых устройств.

      Сноска. Пункт 131 в редакции постановления Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      132. Оператор ИКИ ЭП по заявкам ГО и МИО осуществляет:

      распределение, регистрацию и перерегистрацию IP-адресов локальных сетей ГО и МИО, подключенных к ЕТС ГО, по заявкам ГО или МИО;

      регистрацию доменных имен в доменных зонах Интернета gov.kz и мем.қаз по заявкам ГО или МИО;

      регистрацию доменных имен в сети ЕТС ГО по заявкам ГО или МИО;

      предоставление сервиса DNS в сети ЕТС ГО.

      133. ГО и МИО ежегодно:

      1) запрашивают у государственной технической службы перечень используемых на оборудовании ЕШДИ категорий интернет-ресурсов;

      2) выбирают из вышеуказанного перечня категории интернет-ресурсов, доступ к которым ограничивается для служащих ГО и МИО средствами ЕШДИ, и составляют их список;

      3) направляют в государственную техническую службу вышеуказанный список и списки сетевых адресов информационно-коммуникационных сетей ГО и их территориальных подразделений, МИО, получающих доступ к Интернету, для применения на оборудовании ЕШДИ.

      134. Государственная техническая служба осуществляет делегирование (обслуживание) доменных зон gov.kz и мем.қаз с предоставлением сервиса в Интернете.

      135. Требования к создаваемой или развиваемой локальной сети определяются в технической спецификации на приобретение товаров, работ и услуг в сфере информатизации.

      При проектировании кабельной системы локальной сети необходимо соблюдать требования государственного норматива СН РК 3.02-17-2011 "Структурированные кабельные сети. Нормы проектирования".

      136. При проектировании создается документированная схема локальной сети, которая поддерживается в актуальном состоянии при эксплуатации.

      137. Все элементы кабельной системы подлежат маркировке в соответствии с требованиями пункта 13.1.5 Государственного норматива СН РК 3.02-17-2011 "Структурированные кабельные сети. Нормы проектирования".

      Все кабельные соединения регистрируются в журнале учета кабельных соединений.

      138. Активное оборудование локальных сетей обеспечивается электропитанием от источников бесперебойного питания.

      139. Для обеспечения ИБ:

      1) неиспользуемые порты кабельной системы локальной сети физически отключаются от активного оборудования;

      2) разрабатывается и утверждается ТД ИБ, включающая правила:

      использования сетей и сетевых услуг;

      подключения к международным (территориальным) сетям передачи данных;

      подключения к Интернету и (или) сетям телекоммуникаций, сетям связи, имеющим выход в международные (территориальные) сети передачи данных;

      использования беспроводного доступа к сетевым ресурсам;

      3) служебная информация ограниченного распространения, информация конфиденциальных ИС, конфиденциальных ЭИР и ЭИР, содержащих персональные данные ограниченного доступа, не передается по незащищенным проводным каналам связи и радиоканалам, не оборудованным соответствующими СКЗИ.

      Передача служебной информации ограниченного распространения производится с соблюдением специальных требований по защите информации ограниченного распространения, в соответствии с Правилами отнесения сведений к служебной информации ограниченного распространения и работы с ней, установленными Правительством Республики Казахстан;

      4) применяются средства:

      идентификации, аутентификации и управления доступом пользователей;

      идентификации оборудования;

      защиты диагностических и конфигурационных портов;

      физического сегментирования локальной сети;

      логического сегментирования локальной сети;

      управления сетевыми соединениями;

      межсетевого экранирования;

      сокрытия внутреннего адресного пространства локальной сети;

      контроля целостности данных, сообщений и конфигураций;

      криптографической защиты информации в соответствии с пунктом 48 настоящих ЕТ;

      физической защиты каналов передачи данных и сетевого оборудования;

      регистрации событий ИБ;

      мониторинга и анализа сетевого трафика;

      управления сетью;

      5) осуществляется взаимодействие локальных сетей ГО, а также МИО между собой только через ЕТС ГО, за исключением сетей телекоммуникаций специального назначения и/или правительственной, засекреченной, шифрованной и кодированной связи;

      6) осуществляется взаимодействие локальных сетей центрального исполнительного государственного органа и его территориальных подразделений между собой только через ЕТС ГО, за исключением сетей телекоммуникаций специального назначения и/или правительственной, засекреченной, шифрованной и кодированной связи;

      7) исключаются сопряжение ЛС внутреннего контура и ЛС внешнего контура ГО, а также МИО между собой;

      8) исключается подключение ЛС внутреннего контура ГО и МИО к Интернету;

      9) осуществляется соединение ЛС внешнего контура ГО и МИО с Интернетом только через ЕШДИ. Подключение к Интернету иным способом не допускается, за исключением специальных и правоохранительных ГО в оперативных целях. Взаимодействие ВШЭП с Интернетом осуществляется через ЕШДИ;

      10) размещается ИС ГО или МИО, реализующие информационное взаимодействие через Интернет, в выделенном сегменте ЛС внешнего контура ГО или МИО, и осуществляется взаимодействие с ИС ГО или МИО, размещенными в ЛС внутреннего контура ГО или МИО, через ВШЭП;

      11) осуществляется информационное взаимодействие ИС, размещенных в Интернете, с ИС ГО или МИО, размещенными в ЛС внутреннего контура ГО или МИО, только через ВШЭП.

      Функционирование ВШЭП осуществляется в соответствии с порядком, утвержденным уполномоченным органом в сфере информатизации;

      12) сервера инфраструктуры источника времени верхнего уровня синхронизируются с эталоном времени и частоты, воспроизводящим национальную шкалу всемирного координированного времени UTC(kz).

      Сервера инфраструктуры точного времени синхронизируются с сервером инфраструктуры точного времени верхнего уровня

      Сервера инфраструктуры точного времени предоставляют доступ клиентам для синхронизации времени.

      140. Требования, предусмотренные в подпунктах 10), 11) пункта 139 ЕТ, не предъявляются к ИС ГО и МИО, введенным в промышленную эксплуатацию до 1 января 2016 года и не подлежащим развитию до 1 января 2018 года.

      Порядок информационного взаимодействия данных ИС ГО или МИО с негосударственными ИС определяется Правилами интеграции объектов информатизации "электронного правительства", утвержденными уполномоченным органом в сфере информатизации в соответствии с подпунктом 13) статьи 7 Закона.

      Сноска. Пункт 140 в редакции постановления Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 8. Требования к системам бесперебойного функционирования технических средств и информационной безопасности

      141. Серверное оборудование АПК и системы хранения данных размещаются в серверном помещении.

      142. Серверное помещение располагается в отдельных, непроходных помещениях без оконных проемов. В случае наличия оконных проемов, они закрываются или заделываются негорючими материалами.

      Для поверхности стен, потолков и пола применяются материалы, не выделяющие и не накапливающие пыль. Для напольного покрытия применяются материалы с антистатическими свойствами. Серверное помещение защищается от проникновения загрязняющих веществ.

      Стены, двери, потолок, пол и перегородки серверного помещения обеспечивают герметичность помещения.

      143. Двери серверного помещения составляют не менее 1,2 метра в ширину и 2,2 метра в высоту, открываются наружу или раздвигаются. Конструкция рамы двери не предусматривает порога и центральной стойки.

      144. Серверное помещение оборудуется фальшполом и (или) фальшпотолком для размещения кабельных систем и инженерных коммуникаций.

      145. Через серверное помещение исключается прохождение любых транзитных коммуникаций. Трассы обычного и пожарного водоснабжения, отопления и канализации выносятся за пределы серверного помещения и не размещаются над серверным помещением на верхних этажах.

      146. Монтаж коммуникационных каналов для прокладки силовых и слаботочных кабельных сетей здания выполняется в отдельных или разделенных перегородками кабельных лотках, коробах или трубах, разнесенных между собой. Слаботочные и силовые шкафы устанавливаются раздельно и закрываются на замок.

      Прокладка кабелей через перекрытия, стены, перегородки осуществляется в отрезках несгораемых труб с герметизацией негорючими материалами.

      147. Серверное помещение надежно защищается от внешнего электромагнитного излучения.

      148. При размещении оборудования:

      1) обеспечивается исполнение правил технической эксплутации электроустановок потребителей, утвержденных уполномоченным органом в сфере энергетики в соответствии с подпунктом 27) статьи 5 Закона Республики Казахстан от 9 июля 2004 года "Об электроэнергетике";

      2) обеспечивается исполнение требований поставщиков и (или) производителя оборудования к установке (монтажу), нагрузке на перекрытия и фальшпол, с учетом веса оборудования и коммуникаций;

      3) обеспечивается наличие свободных служебных проходов для обслуживания оборудования;

      4) учитывается организация воздушных потоков системы обеспечения микроклимата;

      5) учитывается организация системы фальшполов и фальшпотолков.

      149. При техническом сопровождении оборудования, установленного в серверном помещении, документируются:

      1) обслуживание оборудования;

      2) устранение проблем, возникающих при работе аппаратно-программного обеспечения;

      3) факты сбоев и отказов, а также результаты восстановительных работ;

      4) послегарантийное обслуживание критически важного оборудования по истечении гарантийного срока обслуживания.

      Форма и способ документирования определяются самостоятельно.

      150. Обслуживание критически важного оборудования выполняется сертифицированным техническим персоналом.

      151. В непосредственной близости от серверного помещения создается склад запасных частей для критически важного оборудования, содержащий запас комплектующих и оборудования для выполнения оперативной замены при проведении ремонтно-восстановительных работ.

      152. Вмешательство в работу находящегося в эксплуатации оборудования возможно только с разрешения руководителя подразделения информационных технологий либо лица, его замещающего.

      153. Основные и резервные серверные помещения располагаются на безопасном расстоянии в удаленных друг от друга зданиях. Требования к резервным серверным помещениям идентичны требованиям к основным серверным помещениям.

      154. С целью обеспечения ИБ, отказоустойчивости и надежности функционирования:

      1) в серверном помещении применяются способы расположения оборудования, обеспечивающие снижение рисков возникновения угроз, опасностей и возможностей несанкционированного доступа;

      2) в серверном помещении исключается размещение в одной виртуальной среде, одном серверном оборудовании, одном монтажном шкафу или стойке ЭИР, ИР, СПП, ИС, относящихся в соответствии с классификатором объектов информатизации к разным классам;

      3) поддерживается в актуальном состоянии список лиц, авторизованных для осуществления сопровождения объектов ИКИ, установленных в серверном помещении;

      4) серверное помещение оборудуется системами:

      контроля и управления доступом;

      обеспечения микроклимата;

      охранной сигнализации;

      видеонаблюдения;

      пожарной сигнализации;

      пожаротушения;

      гарантированного электропитания;

      заземления;

      5) отказоустойчивость инфраструктуры серверного помещения составляет не менее 99,7 %.

      155. Система контроля и управления доступом обеспечивает санкционированный вход в серверное помещение и санкционированный выход из него. Преграждающие устройства и конструкция входной двери должны предотвращать возможность передачи идентификаторов доступа в обратном направлении через тамбур входной двери.

      Устройство центрального управления системы контроля и управления доступом устанавливается в защищенных от доступа посторонних лиц отдельных служебных помещениях, помещении поста охраны. Доступ к программным средствам системы контроля и управления доступом, влияющим на режимы работы системы, со стороны персонала охраны исключить.

      Электроснабжение системы контроля и управления доступом осуществляется от свободной группы щита дежурного освещения. Система контроля и управления доступом обеспечивается резервным электропитанием.

      156. Система обеспечения микроклимата включает системы кондиционирования, вентиляции и мониторинга микроклимата. Системы обеспечения микроклимата серверного помещения не объединяются с другими системами микроклимата, установленными в здании.

      Температура в серверном помещении поддерживается в диапазоне от 20 0С до 25 0С при относительной влажности от 45 % до 55 %.

      Мощность системы кондиционирования воздуха должна превышать суммарное тепловыделение всего оборудования и систем. Система кондиционирования воздуха обеспечивается резервированием. Электропитание кондиционеров серверного помещения осуществляется от системы гарантированного электропитания или системы бесперебойного электропитания.

      Система вентиляции обеспечивает приток свежего воздуха с фильтрацией и подогревом поступающего воздуха в зимний период. В серверном помещении давление создается избыточным для предотвращения поступления загрязненного воздуха из соседних помещений. На воздуховодах приточной и вытяжной вентиляций устанавливаются защитные клапаны, управляемые системой пожаротушения.

      Системы кондиционирования и вентиляции отключаются автоматически по сигналу пожарной сигнализации.

      Система мониторинга микроклимата контролирует климатические параметры в серверных шкафах и телекоммуникационных стойках:

      температуру воздуха;

      влажность воздуха;

      запыленность воздуха;

      скорость потока воздуха;

      задымленность воздуха;

      открытие (закрытие) дверей шкафов.

      157. Система охранной сигнализации серверного помещения выполняется отдельно от систем безопасности здания. Сигналы оповещения выводятся в помещение круглосуточной охраны в виде отдельного пульта. Контролю и охране подлежат все входы и выходы серверного помещения, а также внутренний объем серверного помещения. Система охранной сигнализации имеет собственный источник резервированного питания.

      158. Расположение камер системы видеонаблюдения выбирается с учетом обеспечения контроля всех входов и выходов в серверное помещение, пространства и проходов возле оборудования. Угол обзора и разрешение камер должны обеспечить распознавание лиц. Изображение с камер выводится на отдельный пульт в помещение круглосуточной охраны

      159. Система пожарной сигнализации серверного помещения выполняется отдельно от пожарной сигнализации здания. В серверном помещении устанавливаются два типа датчиков: температурные и дымовые.

      Датчиками контролируются общее пространство серверного помещения и объемы, образованные фальшполом и (или) фальшпотолком. Сигналы оповещения системы пожарной сигнализации выводятся на пульт в помещение круглосуточной охраны.

      160. Система пожаротушения серверного помещения оборудуется автоматической установкой газового пожаротушения, независимой от системы пожаротушения здания. В качестве огнегасителя в автоматической установке газового пожаротушения используется специальный нетоксичный газ. Порошковые и жидкостные огнегасители не используются. Установка газового пожаротушения размещается непосредственно в серверном помещении или вблизи него в специально оборудованном для этого шкафу. Запуск системы пожаротушения производится от датчиков раннего обнаружения пожара, реагирующих на появление дыма, а также ручных датчиков, расположенных у выхода из помещения. Время задержки выпуска огнегасителя составляет не более 30 с. Оповещение о срабатывании системы пожаротушения выводится на табло, размещаемые внутри и снаружи помещения. Система пожаротушения выдает команды на закрытие защитных клапанов системы вентиляции и отключение питания оборудования. Серверное помещение, оборудованное системой пожаротушения, оснащается вытяжной вентиляцией для удаления огнегасящего газа.

      161. Система гарантированного электропитания предусматривает наличие двух вводов электропитания от разных источников внешнего электропитания на напряжение ~400/230В, частотой 50 Гц и автономного генератора. Все источники электроэнергии подаются на автомат ввода резерва, осуществляющий автоматическое переключение на резервный ввод электропитания при прекращении, перерыве подачи электропитания на основном вводе. Параметры линий электропитания и сечение жил определяются исходя из планируемой суммарной потребляемой мощности оборудования и подсистем серверного помещения. Линии электропитания выполняются по пятипроводной схеме.

      Система гарантированного электропитания предусматривает электроснабжение оборудования и систем серверного помещения через источники бесперебойного питания. Мощность и конфигурация источников бесперебойного питания рассчитываются с учетом всего запитываемого оборудования и запаса для перспективного развития. Время автономной работы от источников бесперебойного питания рассчитывается с учетом потребностей, а также необходимого времени для перехода на резервные линии и времени запуска генератора в рабочий режим.

      162. Система заземления серверного помещения выполняется отдельно от защитного заземления здания. Все металлические части и конструкции серверного помещения заземляются с общей шиной заземления. Каждый шкаф (стойка) с оборудованием заземляется отдельным проводником, соединяемым с общей шиной заземления. Открытые токопроводящие части оборудования обработки информации должны быть соединены с главным заземляющим зажимом электроустановки.

      Заземляющие проводники, соединяющие устройства защиты от перенапряжения с главной заземляющей шиной, должны быть самыми короткими и прямыми (без углов).

      При построении и эксплуатации системы заземления необходимо руководствоваться:

      Правилами устройства электроустановок, утвержденными приказом уполномоченного органа в сфере энергетики в соответствии с подпунктом 19) статьи 5 Закона Республики Казахстан от 9 июля 2004 года "Об электроэнергетике";

      стандартом Республики Казахстан СТ РК МЭК 60364-5-548-96 "Электроустановки зданий. Часть 5. Выбор и монтаж электрооборудования". Раздел 548 "Заземление устройства и системы уравнивания электрических потенциалов в электроустановках, содержащих оборудование обработки информации";

      стандартом Республики Казахстан СТ РК МЭК 60364-7-707-84 "Электроустановки зданий. Часть 7. Требования к специальным электроустановкам". Раздел 707 "Заземление оборудования обработки информации";

      стандартом Республики Казахстан СТ РК ГОСТ 12.1.030-81 "ССБТ. Электробезопасность. Защитное заземление, зануление";

      стандартом Республики Казахстан СТ РК ГОСТ 464-79 "Заземление для стационарных установок проводной связи, радиорелейных станций, радиотрансляционных узлов проводного вещания и антенн систем коллективного приема телевидения. Нормы сопротивления".

      163. Распределительные устройства сетей телекоммуникаций размещаются в кроссовом помещении. Кроссовое помещение размещается ближе к центру обслуживаемой им рабочей области.

      Размер кроссового помещения выбирается исходя из размера обслуживаемой рабочей области и устанавливаемого оборудования.

      Помещение кроссового помещения должно соответствовать следующим требованиям:

      наличие свободных служебных проходов для обслуживания оборудования;

      отсутствие мощных источников электромагнитных помех (трансформаторов, электрических щитов, электродвигателей и прочее);

      отсутствие труб и вентилей системы водоснабжения;

      наличие систем пожарной безопасности;

      отсутствие легко возгораемых материалов (деревянные стеллажи, картон, книги и прочее);

      наличие отдельной линии электропитания от отдельного автомата для подключения шкафа по проекту;

      наличие систем охранной сигнализации, контроля доступа;

      наличие системы кондиционирования.

      Сноска. Глава 3 дополнена пунктом 163 в соответствии с постановлением Правительства РК от 18.06.2018 № 355 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

  Приложение
к постановлению Правительства
Республики Казахстан
от 20 декабря 2016 года № 832

Перечень
утративших силу некоторых решений Правительства
Республики Казахстан

      1. Подпункты 5) и 6) пункта 1, пункты 2-1 и 2-2 постановления Правительства Республики Казахстан от 14 сентября 2004 года № 965 "О некоторых мерах по обеспечению информационной безопасности в Республике Казахстан".

      2. Постановление Правительства Республики Казахстан от 14 марта 2013 года № 244 "О внесении дополнений в постановление Правительства Республики Казахстан от 14 сентября 2004 года № 965 "О некоторых мерах по обеспечению информационной безопасности в Республике Казахстан".

      3. Постановление Правительства Республики Казахстан от 26 июня 2014 года № 706 "О внесении дополнений в постановление Правительства Республики Казахстан от 14 сентября 2004 года № 965 "О некоторых мерах по обеспечению информационной безопасности в Республике Казахстан".