Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуының 2000 жылға арналған индикативтік жоспары туралы

Қазақстан Республикасы Үкіметінің Қаулысы 1999 жылғы 1 қыркүйек N 1287

 


     Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді:

     Ұсынылып отырған Қазақстан Республикасының Экономикалық жоспарлау

жөніндегі агенттігі Қазақстан Республикасының орталық атқарушы

органдарының, ведомстволарының, облыстардың, Астана және Алматы қалалары

әкімдерінің қатысуымен әзірлеген Қазақстан Республикасының

әлеуметтік-экономикалық дамуының 2000 жылға арналған индикативтік жоспары

мақұлдансын.


     Қазақстан Республикасының

       Премьер-Министрі


                                    Қазақстан Республикасы

                                          Үкіметінің

                                   1999 жылғы 1 қыркүйектегі

                                    N 1287 қаулысымен

                                        мақұлданған


     Қазақстан Республикасының Экономикалық

        жоспарлау жөніндегі агенттігі


     Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық

     дамуының 2000 жылға арналған индикативтік жоспары


     Кіріспе



 
       Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуының 2000 жылға арналған индикативтік жоспары "Бюджеттік жүйе туралы" Қазақстан Республикасының 1999 жылғы 1 сәуірдегі N 357-1 Z990357_ ҚРЗ Заңына және "Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуының индикативтік жоспарларын әзірлеудің және іске асырудың тәртібі туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1996 жылғы 14 мамырдағы N 596 P960596_ қаулысына сәйкес әзірленді.
      Оны әзірлеу орталық және жергілікті атқарушы органдардың мемлекеттік әлеуметтік-экономикалық саясаттың жекелеген бағыттары бойынша ой-ниеттері мен ұсыныстарын ескере отырып жүзеге асырылды.
      Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуының индикативтік жоспары Қазақстанды дамытудың 2030 жылға дейінгі Стратегиясында, Қазақстан Республикасы дамуының 1998-2000 жылдарға арналған стратегиялық жоспарларында және республика Үкіметінің 1999 жылдың екінші жартыжылдығына және 2000 жылға арналған іс-қимылдар Бағдарламасында белгіленген міндеттерді шешуге және мақсаттарға жетуге бағытталған.
      Болжамдық көрсеткіштер елдің алдыңғы өткен жылдарда қалыптасқан

 

әлеуметтік-экономикалық даму және дүниежүзілік рынок конъюнктурасының

өзгеру үрдістеріне негізделіп белгіленді.


     1. Елдің 1999 жылғы әлеуметтік-

     экономикалық жағдайын талдау


     Дүниежүзілік тауар рыноктарының жағдайы



 
       Қазіргі уақытта дүниежүзілік тауар рыноктарында олардың отандық өнеркәсіптегі үлестері экспорттың үлкен бөлігін құрайтын мұнайдың, мұнай өнімдерінің, қара және түсті металдардың бағалары тұрақтанып келеді.
      1999 жылдың тамызында шикі мұнайдың орташа дүниежүзілік бағасы 1998 жылдың желтоқсанына қарағанда 70% жоғары болды және баррель үшін 19,1 АҚШ долларын құрады. Мұндай жоғарылаудың негізгі себептерінің бірі Мұнайды экспорттаушы елдер ұйымы мүшелерінің арасында 1999 жылдың наурызында мұнай

 

өндіруді күнінен 1,7 млн. баррельге қысқарту туралы картельдік келісімге

қол қойылуы болды.


     1999 жылдың қаңтар-шілдесіндегі мұнай бағасының динамикасы

     (қағаздағы нұсқадан қараңыз)


     Үстіміздегі жылдың шілдесінде түсті металдар рыногында мырыш 1998

жылдың желтоқсанына қарағанда 15%-ке, мыс-14,6-ке қымбаттады,

ферроқорытпалар орта есеппен 2,5%-ке арзандады.


     1999 жылдың қаңтар-шілдесіндегі металдар бағасының динамикасы

     (қағаздағы нұсқадан қараңыз)


     Мұнай мен металдардың дүниежүзілік тауар рыноктары конъюнктурасына

жасалған болжам 1999 жылдың екінші жарты жылдығында және 2000 жылы

қазақстандық экспорт өнімдеріне сұраныс тұрақтанады деп болжауға мүмкіндік

беріп отыр.


     Өнеркәсіп


     1999 жылдың бірінші жарты жылдығында Қазақстанның өнеркәсібінде

өндірістің құлдырау үрдісі байқалды.

     Қазақстан Республикасының Статистика жөніндегі агенттігінің деректері

бойынша республиканың өнеркәсіп орындары (шағын, қосалқы кәсіпорындарды, үй

шаруашылықтары секторын қоса алғанда) 1999 жылдың ақпан-шілдесінде

қолданылып жүрген бағалармен 509,5 млрд. теңгенің өнімін шығарды, бұл 1998

жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда 97,2%-ті құрайды.

     1999 жылдың қаңтар-шілдесіндегі нақты көлемнің индексі өткен жылдың

тиісті кезеңімен салыстырғанда 97,2%-ті құрады.


       Тұтасымен алғанда өнеркәсіп бойынша және салалар бойынша

             1999 жылдың қаңтар-шілдесі үшін нақты көлемін

                            индекстері


     (графикті қағаздағы нұсқадан қараңыз)



 
       Үстіміздегі жылдың бірінші жарты жылдығы ішінде өткен жылдың тиісті

 

кезеңімен салыстырғанда тұтасымен алғанда өнеркәсіп бойынша және салалар

бойынша өндірістің құлдырауы байқалады.

     Республиканың өнеркәсіп өндірісінің құрылымында 1998 жылмен

салыстырғанда экспортқа бағытталған салалардың жұмыс тиімділігін арттыру

және өңдеу өнеркәсібінің үлес салмағын азайту, сондай-ақ электр энергиясын,

газ бен суды өндіру және бөлу есебінен тау-кен өнеркәсібінің үлесі артты.


     Қазақстан Республикасы өнеркәсібінің құрылымы


_______________________________________________________________________

                                1997 жыл   1998 жыл   1999 қаңтар-шілде   

_______________________________________________________________________

Өнеркәсіп, барлығы % пен        100        100           100

    Тау-кен өнеркәсібі,          26,1       24,3          29,7

оның ішінде:

көмір және лигнит өндіру         3,3         3,4           2,0

шикі мұнай мен ілеспе газ өндіру 16,6       14,9          21,2

темір рудасын өндіру             2,3        1,7            1,0

түсті металдар рудасын өндіру    1,9        1,9            2,5

Өңдеу өнеркәсібі,                56,2       56,2           53,0

  оның ішінде:

тамақ өнімдері өндірісі         16,5        19,3           15,6

темекі бұйымдары өндірісі       1,6          1,8            1,6

тоқыма және тігін өнеркәсібі    1,8          1,8            1,6

мұнай айдау                     4,7          3,7            2,7

химия өнеркәсібі                2,1          1,6            1,4

қара металлургия                6,3          5,1            6,5

түсті металлургия өндірісі      11,5         11,5           13,8

машина жасау                    4,6           3,6            2,6

Электр энергиясын, газ бен

суды өндіру және бөлу           17,7         19,5           17,3


     Инвестициялар



 
       1999 жылдың қаңтарынан бастап шілдесін қоса алғандағы кезеңде

 

инвестициялық белсенділік төмендеді: негізгі капиталға инвестициялар 83,7

млрд. теңге құрады, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда

3,4%-ке аз.

     1999 жылдың қаңтар-шілдесі аралығында негізгі капиталға

инвестицияларды қаржыландырудың негізгі көздері кәсіпорындардың меншікті

қаражаты (жалпы көлемінің 57,7%-і) және шетелдік инвестициялар (жалпы

көлемінің 32,4%-і) болды. Бюджеттік қаржыландырудың үлесін қысқарту

жағдайында негізгі капиталға инвестицияларды қаржыландыруда жергілікті

бюджеттің үлесі өсіп келеді.


          Негізгі капитал инвестициялардың қаржыландыру көздері

                        бойынша құрылымы

______________________________________________________________________    

Қаржыландыру көздері    қаңтар-шілде   қаңтар-шілде     қаңтар-шілде

                         1998 жыл        1999 жыл        1999 жыл

                         жиынына         жиынына         млн.теңге

                         % пен алғанда   % пен алғанда

______________________________________________________________________

Негізгі капиталға       100               100             82870

барлық инвестициялар


оның ішінде мыналардың

есебінен қаржыландыры.

латындары


кәсіпорынның қаражаты   55,9              57,7             47817


бюджет қаражаттары      16,8              9,9               8180

оның ішінде:

республикалық бюджет    14,7              7,9              6495

жергілікті бюджет        2,1              2,0              1685

бюджеттен тыс қорлар     5,4              -                 -

шетелдік  инвестициялар  21,9             32,4             26873



 
       Экономикалық қызмет түрлерiнiң iшiнде инвесторлар үшiн неғұрлым қызықтыратыны тау-кен және өңдеушi өнеркәсiп болып келедi (тиiсiнше жалпы инвестициялар көлемiнiң 51,7%-i және 15,2%-і). Денсаулық сақтау (0,8) мен ауыл шаруашылығын (0,3%) дамытуға тартылатын қаражаттың көлемi шамалы болып отыр.
      16 аймақтың iшiнде негiзгі капиталға инвестицияларды игерудiң 35,0%-i Атырау облысына тиедi. Инвестициялардың жоғары қарқыны олардың аумақтарында кен өндiрушi өнеркәсiптiң негiзгi орталықтары орналасқан - Батыс Қазақстан (өсуi 11,9 есе), Шығыс Қазақстан (1,7 есе), Ақтөбе (1,6 есе) және Атырау (1,2 есе) облыстарында байқалады.
      Негізгi капиталға шетелдiк инвестициялардың үлесi Батыс Қазақстан (95%), Қызылорда (82%), Ақтөбе (79%), Маңғыстау (66%) және Алматы (62%) облыстарында жоғары.
      Тiкелей инвестицияларды ынталандыру жөнiндегi жұмыс жалғасуда. 1999 жылдың қаңтар-шiлдесiнде инвесторлармен 78 келiсiм-шарт, оның iшiнде экономиканың басым секторларына тiкелей инвестициялар тартуға 38 келiсiм-шарт және жер қойнауын пайдалануға 40 келiсiм-шарт жасалды. Келiсiм-шарттардың ережелерi бойынша инвесторлар 683,3 млн. АҚШ доллары сомасында инвестициялар салуға мiндеттендi.
      Қазақстан Республикасы Президентiнiң жанындағы шетелдiк инвесторлар Кеңесiнiң кезектi мәжiлiсi, "Алматы инвестициялық басқосуы" халықаралық форумы, Делиде, Варшавада, Будапеште, Прагада, Вашингтонда, Зальцбургте, Петалингiде (Малайзия) және Стамбулда "Қазақстанның инвестициялық мүмкiндiктерi" атты бiрқатар конференциялар өткiзiлдi.
      1999 жылдың қаңтар-шiлдесiнде тұрғын үй құрылысына 6,2 млрд. теңге жұмсалды, бұл өткен жылдың осы кезеңiмен салыстырғанда 25% кем. Жеке үй салушылардың үлесiне тапсырылған тұрғын үйдiң 96%-i келедi.
 
      Ауыл шаруашылығы
 
      Yстiмiздегi жылдың алғашқы айларынан бастап байқалған ауыл шаруашылығы өндiрiсiнiң тұрақтануы талданып отырған бүкiл кезеңнiң бойында сақталды. Мәселен, республика бойынша 1999 жылдың жетi айында ауыл шаруашылығы өнiмiнiң жалпы көлемi қазiргi бағалармен 87,6 млрд. теңге құрады, бұл 1998 жылдың осы кезеңiнен 4,1%, оның iшiнде егiншiлiк өнiмi 15,3%, мал шаруашылығы өнiмi 3,1% артық. Ауыл шаруашылығының жалпы өнiмiнiң көрсетілген өсiмi сүт өндiрудi (өнімнiң құнына шаққанда) 2,2%-ке, жұмыртқаны - 0,6%-ке, егiн шаруашылығы өнiмiн - 1,3%-ке арттыру есебiнен құралды.
      Yстiмiздегi жылы тұтастай алғанда республика бойынша астық дақылдарының түсiмi жоғары болады деп жобалануда, өйткенi орылмаған алқаптардың 75%-iнде егiннiң шығымдылығы жақсы және 25%-iнде қанағаттанарлық. 1998 жылдың осындай кезеңiнде тамыздың басында егiстiктiң тек төрттен бiрi ғана жақсы бағаланған болатын, қалғаны қанағаттанарлық және нашар болды. Астықтың жалпы түсiмiнiң артуы облыстардың тең жартысында, тiптi бұл ретте өткен жылы құрғақшылықтың салдарынан айтарлықтай өнiм алынбаған аймақтарда көбiрек күтiлуде. Тамыздың басында егiн жинауды барлық оңтүстiк облыстар жүргiздi, онда жиналуға тиiстi алқаптардың 580,6 мың гектары (23,3%) орылды. Yстiмiздегі жылдың болжамы бойынша астықтың жалпы түсiмi 10,2 млн. тонна көлемiнде күтiлуде.

 

     Yстiмiздегi жылы уақытында жүргiзiлген агротехникалық шаралардың

есебiнен картоптың шығымдылығы мен жалпы түсiмiнiң өсуi былтырғы жылғыдан

12,4%-ке, көкөнiстер - 2%-ке, қант қызылшасы 55,3%-ке; Оңтүстiк Қазақстан

облысында шикi мақтаның түсiмi - 36,3%-ке артады деп күтiлуде.

     1999 жылдың жетi айында былтырғы жылдың осы кезеңiмен

салыстырғанда шаруашылықтардың барлық санаттарында тiрiдей салмақпен

алынған еттен басқа мал шаруашылығы өнiмдерiнiң барлық түрлерiн

өндiруде өсiм алынды:

______________________________________________________________________   

                      Өлшем бірлігі   1998 жыл   1999 жыл    1999 жыл

                                      қаңтар-    қаңтар-     1998 жылға

                                      тамыз      тамыз       % есебімен

_______________________________________________________________________

  Тірідей салмақпен

  алғандағы еттің

  барлық түрі          мың тонна      533        532,3         99,9

  Сүт                  мың тонна     1999,2      2100,3        105

  Жұмыртқа             млн.дана      850,2        935,5        110




     Ауыл шаруашылығы өнімдерінің негізгі түрлерін өндіру бағасы мына

таблицада келтірілген:

_______________________________________________________________________

                       1998 жыл   1999 жыл       1998 жыл.  1999 жылдың

                        есеп      болжам   1999   ға қара.   бағасы

                                          жылдың  ғанда      1998 жылға

                                          баға.   1999       % есебімен

                                          лары    жылдың     

                                          мен     болжамы

                                         жағдай.

                                         ларын

                                         бағалау

_______________________________________________________________________

Ауыл шаруашылығының     246,1    283      276     115,1       112,1

жалпы өнімі,         

млрд. теңге


   оның ішінде:


өсімдік шаруашылығы.   101,9    163,7    133,4    160,8       130,9

гың өнімі

мал шаруашылығының     144,2    119,3    142,6     82,8       98,9

өнімі

Астық (тазартылған.    6395,5   10000    9660     156,5       151,0

нан кейінгі салмақта),

мың тонна


оның ішінде:

бидай, мың тонна       4746,3   7300     7400      154,0      155,9

Шикі мақта, мың        161,6    220      220       136,3      136,1

тонна

Қант қызылшасы         224,9    260      260       115,7      115,0

(фабрикалық), мың     

     тонна

Майлы дақылдардың      132,1    214      150       162,2      122,0

тұқымдары, мың

тонна

Картоп, мың тонна      1262,9   1725     1420      136,7      112,4

Көкөністер,            1079,2   1100     1100      102,0      102,0

мың тонна     

Мал және құс           641,5     550     560       85,8       87,3

(сойыс салмағымен), 

  мың тонна

Сүт, мың тонна         3394,3    3200    3400      94,4       100,2

Жұмыртқа, млн. дана    1388,4    1400    1500      100,9      108,0

Жүн (нақты салмағы),   25,2      26,5     23       105,3      91,3

мың тонна

Қаракөл және елтірі,   214,3     205     130        95,8      60,7

мың тонна

Тері шикізаты: ірі,    2303,3    1900    1900       82,6      82,5

мың дана     

ұсақ, мың дана         5350,7    5100    4750        95,4     88,8

шошқа терісі,          116,7     200     200       171,6      171,4

мың дана


     Әлеуметтік сала



 
       1998 жылы орташа айлық жалақы 9682 теңгенi құрады. Бұл ретте ауыл шаруашылығындағы 3891 теңгеден кен өндiрушi өнеркәсiбiндегi 19517 теңгеге дейiн айырмашылық орын алды.
      1999 жылдың қаңтар-маусымындағы есептiк деректер бойынша номиналдық орташа айлық жалақы 10021 теңгенi құрады.
      1999 жылы орташа айлық жалақы жөнiнде 10500 теңге деңгейiнде болжам жасалуда. Бұл ретте жалақының номиналдық мөлшерi алдыңғы өткен жылмен салыстырғанда 8,74%-ке, нақты орташа айлық жалақы 1,3%-ке өседi.
      Жалақының ең аз мөлшерi өткен жылы 2395 теңге болды, 1999 жылы 2605 теңге мөлшерiнде күтiлуде.
      Жыл басынан есептегенде 1 тамызға дейiн Зейнетақы төлеу жөнiндегi мемлекеттiк орталыққа 76952 млн. теңге сомасында ақша қаражаты түстi. Одан зейнетақылар мен жәрдемақыларды төлеуге, интернат үйлерiнде тұратын зейнеткерлердi қоса алғанда, 62177,5 млн. теңге жұмсалды.
      10 проценттiк зейнетақы жарналары бойынша түскен қаражаттар сомасынан 13002,5 млн. теңге, олардан мемлекеттiк емес жинақтаушы зейнетақы қорларына - 4764,2 млн. теңге және мемлекеттiк жинақтаушы зейнетақы қорларына - 8238,3 млн. теңге аударылды.
      Облыстық қаржы басқармаларының оперативтiк деректерi бойынша жалақы және жұмыс берушiлердiң жарналары жөнiндегi қарыз 1999 жылдың 1 тамызындағы жағдай бойынша жергiлiктi бюджеттен қаржыландырылатын бюджеттiк ұйымдарда 4392,4 млн. теңгенi құрады.
 
      Білім беру
 
      Бiлiм беру ұйымдарының, жергiлiктi атқарушы органдардың қызметi

 

үстiмiздегi жылы мектеп жасындағы балаларды жалпыға бiрдей мiндеттi

орта бiлiммен толық қамтуды қамтамасыз етуге, Қазақстан Республикасының

"Бiлiм туралы" және "Қазақстан Республикасындағы тiлдер туралы" Заңдарын

iске асыруға, орта бiлiм беру жүйесiн ақпараттандыруға, жаңа буындағы

оқулықтарды енгiзуге бағытталды.

     Мемлекеттiк мектептер желiсiнiң дамуы мына таблицадан көрiнедi:


     Мемлекеттік мектептер

_______________________________________________________________________

                       1998 жыл    1999 жыл      1999 жыл   1999 жыл

                                                 (болжам)   (баға) 1998

                                                1998 жылға    жылға

                                                 % есебімен   % есебімен

_______________________________________________________________________

                                  болжам   баға           

Мемлекеттік мектептердің  8143    8300    8156   101,9      100,2

саны-барлығы (бірлік)


оның ішінде:


күндізгі жалпы білім       8007    8155    8024   101,8      100,2

беретіні

кешкі                      37        41      34   110,8      91,9

арнаулы түзету мектептері  99       103      98     104       99

Бұдан басқа, кәсіптік-    304      281      274    92,4      90,1

техникалық мектептер



 
       1999 жылдың бiрiншi жартыжылдығында республикалық бюджеттен орта бiлiм беру жүйесiн компьютерлендiруге бөлiнген 197 млн. теңге 1998 жылы республиканың 450 мектебiне компьютерлердi жеткiзу және орнату үшiн алынған несиелік қарызды өтеуге жұмсалды.
      "Бiлiм туралы" Z990389_ Қазақстан Республикасы Заңының қабылдануына байланысты оны iске асыру және бiлiм жүйесiнiң нормативтiк базасын жетiлдiру жөнiнде жұмыс жүргiзiлуде. Мәселен, мемлекеттiк жоғары оқу орындарының студенттер контингентiн қалыптастыру процессiн реттеу, халықтың барлық топтары үшiн мемлекеттiк жоғары бiлiмге қол жеткiзудiң бiрдей мүмкiндiктерiн қамтамасыз ету мақсатында Үкiмет "Қазақстан Республикасында мемлекеттiк жоғары оқу орындарының студенттер құрамын қалыптастырудың жаңа үлгiсi туралы" және "1999-2000 оқу жылына жоғары бiлiмдi мамандар даярлауға мемлекеттiк бiлiм тапсырысын бекiту туралы" қаулылар қабылдады.
 
      Денсаулық сақтау
 
      Халықтың денсаулығын қорғау саласында мемлекеттiк ұйымдардың қызметiн жетiлдiру және денсаулық сақтаудың жеке жүйесiн дамыту мемлекеттiк ең төменгi стандарттарды енгiзу саланы қымбат тұратын стационарлық көмектен шығын азырақ жұмсалатын амбулаториялық-поликлиникалық қызмет көрсетуге қайта бағдарлау жолымен азаматтардың құқықтық кепiлдiктерiн қамтамасыз ету жөнiнде iс-шаралар жүргiзiлдi. Осы проблемаларды шешу барысында республикада ауруханалық ұйымдардың саны 12,5%-ке қысқарды, ал дербес амбулаториялық-поликлиникалық ұйымдардың саны 42,5%-ке өстi. Yстiмiздегi жылы заңды тұлға құқығында 819 дәрiгерлiк амбулатория, 127 консультативтiк- диагностикалық емханалар құрылды, 80 фельдшерлiк-акушерлiк пункт, 35 ауылдық дәрiгерлiк амбулаториялар қалпына келтiрiлдi.
      "Халық денсаулығы" Мемлекеттiк бағдарламасын iске асыру жөнiндегi жұмыс жалғастырылуда. Мемлекеттiк бағдарламаны орындаудың бiрiншi кезеңi демографиялық және дәрiгерлiк-әлеуметтiк ахуалда белгiлi бiр оң қадамдармен орайлас келiп отыр. Соңғы онжылдықта алғаш рет жалпы адам өлiмiнiң 2,7%-ке, республиканың барлық аймақтарында орын алып отырған жұқпалы аурулардың азаю үрдiсi байқалды. Барлық жерде Дүниежүзiлiк Денсаулық сақтау Ұйымы ұсынған туберкулездi анықтаудың және емдеудiң қазiргi заманғы әдiстемесi енгiзiлдi. Балаларды барлық негiзгi инфекцияларға қарсы егумен 95 проценттiк қамтуға қол жеттi. Ай сайын балалардың егiлуiнiң мониторингi жүргiзiледi. Жыныстық жолмен таралатын ауруларға эпидемиологиялық талдау және олардың алдын алу бойынша iс-шаралар жүзеге асырылады. Салауатты өмiр салтын насихаттау жөнiндегi жұмыс жандана түстi. Мүгедектердi сауықтыру жөнiнде белгiлi жұмыс жүргізілуде.
 
      Көшi-қон саясаты
 
      1999 жылға арналған көшi-қон квотасында 500 отбасын қоныс аудару көзделген. Үстiмiздегi жылдың 1 тамызындағы жағдай бойынша Пакистанның аумағында жасырын тұрған, Ауғанстаннан шыққан босқын-оралмандардың 106 отбасы (479 адам) ұйымдасқан түрде көшiрілдi. 983 отбасы өз беттерiмен қоныс аударды.
      Дегенмен оралмандарды тұрғын үймен қамтамасыз ету мәселесi ең қиын және шешiлмеген проблема болып табылады. Облыстық басқармалардың, Астана және Алматы қалаларының көшi-қон және демография бөлiмдерiнiң деректерi бойынша 6298 отбасы пәтер алған жоқ және кезекте тұр.
 
      Мемлекеттiк жастар саясаты
 
      Мемлекеттiк жастар саясаты жастардың қоғамдық бастамаларын қолдауға және дамытуға бағытталды. Қазiргi уақытта республикада 115 жастар қоғамдық бiрлестiктерi тiркелген.
      Қазақстан Республикасы Мемлекеттiк жастар саясаты тұжырымдамасының жобасы әзiрлендi.
      "Әскер жасындағы және әскерге дейiнгi жастағы жастардың табиғи өсу және жүйке-психикалық жағдайына серпiндi бақылау және зерттеу жүргізу" ғылыми-зерттеу экспериментi жүргiзiлуде.
 
      Дене тәрбиесi және спорт
 
      Республикада балалар мен жасөспiрiмдер спортын дамыту, спорттық резерв дайындау жөнiнде елеулi жұмыс жүргiзiлуде, Қазақстан Республикасы тұрғындарының дене тәрбиесi дайындықтары бойынша Президенттiк тест тапсыру жөнiндегi жұмыс жанданды, халықтық ойындар мен спорттың ұлттық түрлерiн дамыту жөнiнде шаралар қолданылуда.
      Республиканың барлық дене тәрбиесi және спорттық ұйымдарында салауатты өмiр салтын насихаттау жөнiнде жұмыс жүргiзiлуде, үстiмiздегi жылдың 1 қыркүйегiнен бастап Маңғыстау, Атырау, Ақмола және Ақтөбе облыстарында спорттағы дарынды балалар үшiн мектеп-интернаттар ашу мәселелерi пысықталуда, спорттың ойын түрлерi бойынша клубтық командалар құру жөнiндегi жұмыс жалғастырылуда.
 
      Мәдениет
 
      1999 жылы республика бойынша тұтасымен алғанда мәдениеттің мемлекеттік ұйымдары желісі 4223 объектіні құрады, оның ішінде 47-сі республикалық деңгейде қаржыландырылады, және 4177-сі коммуналдық меншікке жатады және жергілікті бюджеттің есебінен ұсталады. Іс-шаралар мен объектілерді республикалық деңгейде қаржыландырудың үлесі 1999 жылы шамамен жалпы ішкі өнімнің 0,05%-ін құрады.
      Мәдениеттің инфрақұрылымының желісі 1998 жылмен салыстырғанда 747 бірлікке, оның ішінде кітапханалар - 527-ге, мәдени-демалыс мекемелері - 208-ге, кинотеатрлар -10-ға қысқарды.
      Музейлердің, театрлардың және концерттік ұйымдардың саны 1998 жылғы

 

деңгейде сақталды және тиісінше 88,40 және 25 бірлікті құрады.    


     1999 жылдың қорытындыларын болжамдық бағалау


     Үкімет 1999 жылы нақты және әлеуметтік секторларда қайта құруды

тереңдету, басқарудың мемлекеттік органдарының қызметін жетілдіру,

реформалардың заң жүзінде қамтамасыз етілу деңгейін жоғарылату жөніндегі

іс-қимылдарды жалғастыратын болады.

     Алдын ала бағалау бойынша Қазақстан Республикасының 1999 жылғы

әлеуметтік-экономикалық дамуын мынадай негізгі макроэкономикалық

көрсеткіштермен сипаттауға болады:

_________________________________________________________________________

                                              1998 жыл       1999 жыл

                                                есеп           баға

_________________________________________________________________________

Жалпы ішкі өнім (ЖІӨ), млрд. теңге           1747,7          1824,1

    нақты тұлғалануы, %                       97,5            98,5

ЖІӨ жан басына шаққанда, мың теңге           111,7           122

Тұтыну бағаларының индексі, %

     желтоқсаннан желтоқсанға дейін            1,9            16,8

     жылына орташа алғанда                     7,1            7,1

Теңгенің АҚШ долларына қатысты бағамы         78,3           119,1

жылына орташа алғанда

Мемлекеттік бюджеттің табыстары, млрд. теңге  309,5          429,6

Жалпы ішкі өнімге % есебімен                  17,7           23,6

Мемлекеттік бюджет тапшылығы, млрд. теңге     70,1           66,1

Жалпы ішкі өнімге % есебімен                   4,1            3,6     

Өнеркәсіп өнімінің көлемі (жұмыс, қызмет

көрсетулер) млрд. теңге                       801,5           902

нақты тұрғыда, %                              97,9            98,8

Ауыл шаруашылығы жалпы өнімінің көлемі,

млрд. теңге                                   246,1           293

нақты тұрғыда, %                              81,8           112,1

Экспорт, млн. АҚШ долл.                       5839           5185

Импорт, млн. АҚШ долл.                        6589           5250

Негізгі капиталға инвестиция, млрд. теңге     173,3          175,9


            2. Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық

                        дамуының 1999 жылғы индикативтік

                        жоспарының атқарылу барысы туралы



 
       Қазақстан Республикасының әлеуметтiк-экономикалық дамуының Индикативтiк жоспарының атқарылуы дүниежүзiлiк қаржы дағдарысының салдары және дәстүрлi қазақстандық экспорт өнiмiне дүниежүзiлiк рынок конъюнктурасының нашарлауы жағдайында өтуде.
      Оны iске асыру барысында өнеркәсiптiң базалық салаларында өнеркәсiп өндiрiсiнiң құлдырауы, инвестицияларды теру көлемдерiнiң төмендеуi, сыртқы сауда операциялары бойынша терiс сальдоның өсуi, қазақстандық тауарлардың бәсекелестiк қабiлетiнiң төмендеуi және республикаға шетелдiк капитал түсiмiнiң қысқаруы әсерiн тигiздi.
      Қалыптасқан ахуалды өзгерту мақсатында Yкiмет Индикативтiк жоспар шеңберiнде Yкіметтiң 1998-2000 жылдарға арналған iс-қимыл бағдарламасын iске асыру жөнiндегi iс-шаралардың Жоспарын қабылдады (Үкiметтiң 1998 жылғы 19 ақпандағы N 119 және 1999 жылғы 5 ақпандағы N 86 қаулылары), оларға сәйкес 1999 жылы 334 тапсырманы iске асыру көзделген болатын, олардан 131 іс-шара орындалды.
      Үкiметтiң iс-қимылдар Бағдарламасының iс-шаралар Жоспарына сәйкес үстіміздегi жылдың 7 айында барлығы 18 Заң қабылданды, Қазақстан Республикасы Президентiнiң 3 Жарлығына қол қойылды, Үкiметтiң 88 қаулысы, 15 бағдарламалық құжат, 53 ведомстволық акт бекiтiлдi, Үкiметке 80-нен астам ақпараттық-талдау материалдары ұсынылды.
      Елдiң әлеуметтiк-экономикалық, ең алдымен қаржы жағдайына тiкелей әсерiн тигізген, дүниежүзiлiк экономиканың дамуында болып өткен түбегейлi өзгерiстерден туындаған экономикалық ахуалдың одан әрi нашарлауына байланысты Президентте өткен кеңестiң 1999 жылғы 9 маусымдағы N 01-9/7 хаттамасына және Премьер-Министрдiң 1999 жылғы 23 маусымдағы N 88-р өкiмiне сәйкес Yкiмет 1999 жылдың екiншi жарты жылдығына және 2000 жылға арналған Үкiметтiң iс-қимылдар Бағдарламасын және, тиiсiнше, оны iске асыру жөнiндегi Iс-шаралар жоспарын әзiрледi.
      Үкiмет бюджеттi нақтылау жөнiнде шұғыл шаралар қабылдады, мемлекеттiк бағдарламаларды өзара үйлестiру жүзеге асырылды және соған сәйкес экономикалық ахуалды тұрақтандыру үшiн қажеттi, нақты орындалатын iс-шаралар айқындалды. Осы Жоспардың шеңберiнде жыл аяғына дейiн 146 тапсырманы орындау көзделiп отыр.
      Көзделген iс-шаралар макроэкономикалық көрсеткiштердiң тұрақты деңгейiн сақтауға, отандық тауар өндiрушiлердi қолдауды қамтамасыз етуге, салықтық әкiмшiлiк етудi жақсартуға, салық жинауды арттыруға, бюджетте көзделген iс-шараларды неғұрлым толық қаржыландыруға, әлеуметтiк саладағы, бiрiншi кезекте - денсаулық сақтауда, білім беруде және зейнетақымен қамсыздандыруда реформаны жүзеге асыруға мүмкiндiк береді.
 
         3. Қазақстан Республикасының 2000 жылға
        арналған мемлекеттік әлеуметтік-экономикалық саясатының
                    мақсаттары мен міндеттері
 
      2000 жылы Үкiмет елдiң әлеуметтiк-экономикалық дамуының мынадай негiзгi:
      макроэкономикалық, оның iшiнде дағдарысты тезiрек жеңуге және экономикалық өсудi қамтамасыз етуге бағытталған салық, бюджет, ақша-несие саясатын үйлестiру;
      реформаларды микроэкономика деңгейiне ауыстыру;
      аймақтарды бюджеттiк шығынның бiр тұрғынға жұмсалатын деңгейі бойынша теңестiру және бiртiндеп орталық пен аймақтар арасындағы тұрақты фискальдық қарым-қатынасқа көшу;
      мемлекеттiк меншiктi жекешелендiру бағдарламасын iске асыру және мемлекеттiң қалған активтерiн тиiмдi басқару;
      басымдықты бағдарламалар негiзiнде барлық деңгейдегi бюджеттi қалыптастыруға көшу;
      қолы бос халықты қоғамдық жұмыстар жүргiзуге тартуды жандандыру;
      жұмыспен қамтудың аймақтық проблемаларын шешуде жергiлiктi атқарушы органдардың ролiн арттыру;
      зейнетақы жинақтарының сақталуын одан әрi қамтамасыз ету мақсатында жинақтаушы зейнетақы қорлары жұмысының нормативтік құқықтық базасын жетiлдiру;
      табиғи монополистердi белсендi түрде монополиясыздандыру және қайта құрылымдау;
      денсаулық сақтау мен бiлiм берудi реформалау;
      елдiң банк жүйесiнiң тұрақтылығын қамтамасыз ету және қазақстандық банктердiң нақты сектор субъектілерiн несиелендiруiн кеңейту үшiн тартымды жағдайлар туғызу мiндеттерiн шешуi тиiс.
      Агроөнеркәсiп кешенiнiң салаларын дамытуды қамтамасыз ету, импортты алмастыру және отандық өндiрушiлердi терiс пиғылды бәсекеден қорғау саясатын жүргізу, номенклатураны кеңейту және дүниежүзiлiк рыноктарға өнiм экспортын арттыру, сондай-ақ әлеуметтiк көмектiң атаулылық дәрежесiн жоғарылату мақсатында экономикаға инвестициялар тарту үшiн жағдайлар жасау көзделiп отыр.
      Тұрақты экономикалық өсу үшiн қолайлы макроэкономикалық жағдайларға қол жеткiзу мақсатында Қазақстан Республикасының Yкiметi мен Ұлттық Банкi экономиканы ақша-несиелiк, бюджеттiк және салықтық реттеудiң әдiстерiн күшейтудi ойластыруда. Бұл жағдайларда Yкiметтiң негiзгi мiндетi аса маңызды макроэкономикалық параметрлердiң - теңгенiң айырбас бағамының, инфляцияның, мемлекеттiк бюджет тапшылығы және елiмiздiң төлем балансы тапшылығы деңгейлерiнiң тепе-теңдiгiн сақтау

 

болып табылады.

     Нақты секторды сауықтыру жөнiнде шаралар қолданылатын болады.

     2000 жылдың аяғына қарай экономикадағы негiзгi құрылымдық қайта

құруларды аяқтау жобалануда, жалпы iшкi өнiмде жеке меншiк сектордың

үлесiнiң өсуi жалғасады, өндiрiстi кезектi диверсификациялау үшiн негiз

қаланатын болады.

     Жоғарыда келтірілген іс-шаралар Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1999

жылдың екінші жарты жылдығына және 2000 жылға арналған іс-қимылдар

Бағдарламасында баяндалған мақсаттар мен міндеттерді іске асыруға

бағытталған.

     2000 жылы 1999 жылмен салыстырғанда мынадай мақсатты индикаторларға

қол жеткізу жоспарланады:


_________________________________________________________________________

                                              1999 жыл       2000 жыл

                                               бағалау       жыл болжам

_________________________________________________________________________

Жалпы ішкі өнім,  млрд. теңге                1824,1          2128 

Алдағы өткен жылға % есебімен алғанда        98,5            101,0

ЖІӨ-нің нақты өзгеруі                                            

ЖІӨ жан басына шаққанда, мың теңге           122             142,3

Халықтың табысының нақты өсуі, %             101,5           100,5

Ең төменгі күнкөріс деңгейі                  3716            3979

Өткен жылға % есебімен алғандағы экспорт     88,8            101,2

Өткен жылға % есебімен алғандағы импорт      79,7            100

Жылдық орташа тұтыну бағаларының индексі     7,1             15,0

Мемлекеттік бюджеттің табыстары, млрд.теңге  429,6           479,2

ЖІӨ-ге % есебімен алғанда                    23,6             22,5

Бюджет тапшылығы, млрд. теңге                 66,1            63,8

ЖІӨ-ге % есебімен алғанда                    3,6             3,0  

Теңгенің АҚШ долларына қатысты бағамы,       119,1           157

жылына орташа алғанда                                               

Өнеркәсіп өнімінің көлемі (жұмыс, қызмет     902             1038

көрсетулер), млрд. теңге                                           

нақты деңгейі, %                             98,8             103,0

Ауыл шаруашылығы жалпы өнімінің көлемі,      293              319,6

млрд.теңге

нақты деңгейі, %                            112,1             105,4

Негізгі капиталға инвестициялар, млрд.теңге 175,9             188,5


      4. Қазақстан Республикасының 2000 жылға арналған

        мемлекеттік әлеуметтік-экономикалық саясатының

                    негізгі бағыттары


     4.1. Макроэкономикалық аспект


     Ақша-несие саясаты



 
       Әлемдік қаржы дағдарысының салдарларын бейтараптандыру және өндірістің өсуін жаңғырту мақсатында 2000 жылға дейінгі кезеңде ақша-несие саясаты инфляцияны тежеуге, айырбас бағамының салыстырмалы тұрақтылығын қамтамасыз етуге және қаржы жүйесінің тұрақтылығын сақтауға бағытталатын болады. Оны ойдағыдай іске асырудың негізгі шарты қаржы рыноктарын дамыту және тереңдету, банк жүйесінің сенімділігін одан әрі арттыру, елдің төлем балансының жағдайын жақсарту болуы тиіс.
      Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi номиналдық және нақты проценттiк ставкалардың, номиналдық және нақты валюта бағамының, экспортқа және импортқа жататын тауарларға әлемдiк бағалардың, түрлi қаржы құралдарының табыстылығының динамикасын қадағалап отыратын болады.
      1999-2000 жылдар iшiнде Ұлттық Банк теңгенiң еркiн айналымдағы айырбас бағамы режимiн ұстауды қалайды. Мұндай режим айырбас бағамының мақсатты көрсеткiшi болмауын көздейдi. Сұраныс пен ұсынымдардың қысқа мерзiмдi үйлесiмсiздiктерiн бәсеңдету, алтын валюталық активтердi толықтыру және теңгенi жаппай алып-сатарлықтан қорғау үшiн қажеттiлiгiне қарай елдiң iшкi валюта рыногында шетелдiк валютаны сатып алу және сату жөнiндегi операциялар жүзеге асырылатын болса да, валюталық басқыншылық болмайды.
      Банк жүйесiн одан әрi нығайту және шоғырландыру олардың жұмысын банк қызметiнiң халықаралық стандарттарына жақындату және банктiк бақылаудың жаңа құралдарын қолдану жолымен банктердiң капиталдану және қаржылық тұрақтылық деңгейiн жоғарылату жөнiндегi жұмыс жалғасатын болады.
      Әртүрлi нысандағы банктердiң тұрғындардың депозиттерiн сенімдi орналастыруын дамытуға және ұжымдық сақтандырудың банкаралық жүйесiн құруға ерекше көңiл бөлiнетiн болады. Бұл халықтың жинақтарын тартуды, екiншi деңгейдегi банктердiң тауарлар мен қызмет көрсетiлердiң отандық өндiрiсiн инвестициялауы мен несиелендiруiн, республикада инвестициялық белсендiлiктiң нығаюын ынталандыратын болады.
      Қазақстан Ұлттық Банкiнiң алдын-ала бағалауы бойынша мыналар күтiледi:
      Қазақстанның төлем балансының ағымдағы шотының тапшылығы 1999 жылы - ЖIӨ-нiң 3,5 % деңгейiңде, 2000 жылы - ЖIӨ-нiң 2,2 % деңгейiнде;
      Ұлттық Банктiң жалпы алтын-валюталық активтерi 1999 жылдың аяғында - 1,7 млрд. АҚШ доллары, 2000 жылдың аяғында - 1,6 млрд. АҚШ доллары немесе ел импортының үш айлық көлемiнен кем емес мөлшерде болады;
      ақша базасы 1999 жылы 20,1 %-ке, 98 млрд. теңгеге дейiн, 2000 жылы 12,8 %-ке, 110 млрд. теңгеге дейiн кеңейедi;
      ақша массасы 1999 жылы 21,6%-ке, 181 млрд. теңгеге дейiн, 2000 жылы 16,1%-ке, 210 млрд. теңгеге дейiн өседi;
      Ұлттық Банктiң қайта қаржыландыру ставкасы 2000 жылдың аяғында жылдық көрсеткiштердiң 12-15% деңгейiне дейiн төмендейдi.
 
      Салық-бюджет саясаты
 
      Қазақстан Республикасының Үкiметi алдағы уақытта елдiң экономикалық өсу стратегиясының негiзгi принциптерiне, мақсаттарына және басымдықтарына жауап беретiн экономикалық саясаттың басқа бағыттарымен өзара тығыз байланысты дәйектi салық және бюджет саясатын жүргiзудi көздейдi.
 
      Бюджет саясаты
 
      Бюджет саясаты мемлекеттiк мiндеттемелердiң шындыққа негізделген деңгейiне көл жеткiзуге және экономиканың нақты секторының дамуын ынталандыруға, экономиканың нақты секторын сауықтыру жағдайында бюджеттiң басқарылатын тапшылығын сақтау мақсатында мемлекеттiк шығыстарды қатаң шектеуге бағытталатын болады.
      Мемлекеттiк бюджет қаражатын бөлудiң және пайдаланудың тиімдiлiгiн арттыру мақсатында қаржылық бағдарламалау әдiстерiн енгiзу бюджет процесiн және мемлекеттiк қаржы саласындағы заңдарды жетiлдiру жөнiндегi жұмыс жалғастырылады. Бюджетаралық қатынастар реформасы жалғасады.
      Орталық және жергiлiктi атқарушы билiк органдарының ролiн арттыру және жауапкершiлiгiн күшейту жөнiнде шаралар қолданылатын болады. Орталық және жергiлiктi атқарушы билiк органдарының арасында өкiлеттiктердi бөлу арқылы мемлекеттiк қызметтi реформалау жалғастырылатын болады.
      Мемлекеттiк бюджеттiң қаражатын жұмсаудың негiзгi басымдықтары бұрынғысынша мемлекеттiк қарызға қызмет көрсету жөнiндегi мiндеттемелердiң орындалуы, әлеуметтiк сипаттағы шығындарды тиiмдi қамтамасыз ету және мемлекеттiк инвестициялар бағдарламасын орындау болады. Мемлекеттiк бюджет қаражаттарын жұмсауды бақылау жүйесiне ерекше көңiл бөлiнетiн болады.
      Қазақстан Республикасының Yкiметi бюджет тапшылығын жабу мақсатында инфляциясыз қаржыландыру көздерiн пайдалануды жалғастырады. Сырттан қарыз алудың оңтайлы стратегиясын жасау және мемлекеттiк қарызды басқару жүйесiнiң өзiн жетiлдiру жөнiндегi жұмыс күшейедi.
      Мерзiмi өткен несиелiк қарыздар проблемасын реттеу және борыш мiндеттемелерiн мүлтiксiз орындау тетiгiн жасау жөнiнде жұмыс жүргізiлетiн болады.
      Мемлекеттiк сатып алулар жүйесiнiң нормативтiк құқықтық базасын жетiлдiруге ерекше көңiл бөлiнедi. Бұл ретте барлық мемлекеттiк сатып алулар қазiргi уақытта Қазақстанда өндiрiлмейтiн тауарлар мен қызмет көрсетулердi қоспағанда, тендерлiк негiзде тек жергiлiктi өндiрушiлер арасында ғана жүргiзiледi.

 

     Yкiмет мемлекеттiк меншiктi жекешелендiру мәселесiнде мынадай

негiзгi мiндеттердi:

     республикалық бюджетке қаражаттың барынша көбiрек түсуiн және

тиiмдi меншiк иелерiнiң келуiн қамтамасыз ететiн "көгiлдiр фишкалар"

акцияларының және iрi жекешелендiру объектiлерiнiң мемлекеттiк

пакеттерiн сатуды;

     "екiншi эшелонның" кәсiпорындарын жекешелендiрудi аяқтауды;

     бұрын сенiмгерлiк басқаруға берiлген объектiлердi жекешелендiрудi

басшылыққа алады.


     Салық саясаты


     Қазақстан Республикасы Yкiметiнiң салық саясатының алдағы

кезеңге арналған басым бағыттары:

     қолданылып жүрген заңдарға өзгерiстер мен толықтырулар енгiзу

арқылы фискалдық саясатты жетiлдiру;

     республикалық және аймақтық маңызы бар iрi салық төлеушілердiң

мониторингiнiң электрондық жүйесiн енгiзу;


 
       ресми экономиканың өсуi үшiн, әсiресе патенттiк тетiктерге көшу принциптерiн iске асыру жолымен шағын бизнес саласында, жағдайлар жасау;
      акциздердiң толық түсiмiн қамтамасыз ету және акцизделетiн тауарларды жасырын өндiрумен және оның айналымымен күрестi күшейту мемлекеттiк бюджетке берешектi азайту жөнiнде шаралар қолдану бюджетке борышқорлармен жұмысты күшейту;
      салық және кеден органдары жұмысының автоматтандырылған және телекоммуникациялық жүйелерiн енгізу болып табылады.
 
      Инвестициялық қызмет
 
      Yкiмет тiкелей инвестициялардың ағымын кеңейтудi және мемлекеттік инвестицияларды үнемдi пайдалануды көздейдi.
      Алдағы кезеңге арналған қызметтiң негiзгі бағыттары экономиканың басымдықты секторларына тiкелей инвестицияларды ынталандыруды жақсартуға бағытталған тiкелей инвестицияларды мемлекеттiк қолдау жүйесiн жетiлдiру, жер қойнауын пайдалану саласында тiкелей инвестицияларға жәрдемдесу, инвесторлардың заңды құқықтарын қорғау, халықаралық ұйымдармен бiрлесіп реттеушi және саяси қатерлердi жабу кепiлдiктерiнiң тетiгiн әзiрлеу болмақшы.
      Республика Yкіметi мемлекеттік инвестициялар саласында жобаларды дайындауға, талдау мен iрiктеуге қойылатын талаптарды жоғарылатуды және реттеудi ойластыруда.
      Мемлекеттiк инвестициялау саласындағы негізгі мiндет - шектеулi мемлекеттiк және мемлекет тартатын қаражатты экономиканың басымдықты секторларына үнемді және тиiмдi инвестициялауға қол жеткiзу.
      Қазақстанның инфрақұрылымын жетiлдiру үшiн үлкен маңызы бар мына объектiлердiң құрылысы жалғастырылатын болады:
      Ақтау қаласындағы теңiз портын қайта жаңарту;
      Семей қаласында Ертiс өзенi арқылы көпiр салу;
      Астана қаласында халықаралық әуежай салу;
      "Достық" темiр жол станциясының қуатын дамыту бiрқатар автомобиль жолдарын жаңғырту (Гүлшат-Ақшатау, Алматы-Георгиевка, Қарағанды-Астана, Ақшатау-Қарағанды және басқалары);
      топтық магистральдық су құбырларын қайта жаңарту;
      Астана қаласының әлеуметтiк саласы мен инфрақұрылымын одан әрi дамыту.
      Болжамдық есептеулер бойынша келесi жылы барлық қаржыландыру көздерi есебiнен негiзгi капиталға инвестициялар үстiмiздегi жылдағыға қарағанда 7,2% артады, ал бюджеттiк көздерден қаржыландыру қысқара түседi.
      Әлеуметтiк сала объектiлерiн және аса маңызды өндiрiстiк қуаттарды пайдалануға беру мыналарды құрайды: тұрғын үйлер - 1193 мың шаршы метр; мектептер - 3060 оқушы орны; газ құбырлары - 73 км; темiр жолдар - 40 км; қатты жамылғылы автомобиль жолдары - 67 км; топтық магистральдық су құбырлары - 207 км, турбиналар - 47 Мвт.
 
      Сыртқы экономикалық қызмет
 
      Алдағы кезеңнiң сыртқы экономикалық саясаты отандық тауар өндiрушiлердi қолдаудың ұлттық идеясын жариялауға, оларды қорғауға және қазақстандық тауарлар мен қызмет көрсетулердiң сыртқы дүниежүзiлiк рыноктарға жылжуына жәрдемдесуге бағытталатын болады.
      Үкiмет алдағы кезеңде Кеден Одағы, Орталық Азия Экономикалық Одағы және Тәуелсiз Мемлекеттер Достастығы шеңберiнде интеграцияны одан әрi дамыту ниетiнде.
      Құрылымдық реформаларды бiрлесiп қаржыландыру, елiмiздiң беделiн нығайту мақсатында Қазақстанның әртүрлi халықаралық сауда-экономикалық одақтарға толық құқылы мүше ретiнде қатысуы үшiн халықаралық ұйымдармен және шетелдiк мемлекеттермен ынтымақтастық жөнiндегi жұмыс жалғасатын болады.
 
      Экспорт
 
      Алдағы кезеңде экспортқа бағытталған өндiрiстердi дамыту оларды жаңа рыноктарға жылжыту есебiнен дәстүрлі тауарларды сату көлемін ұлғайту және экспорт құрылымын жақсарту көзделедi.
      Қосылған құны жоғары өнiмнiң экспортын несиелендiру және сақтандыру тетiктерiн қалыптастыру негiздерi қаланатын болады.
      Сыртқы рынокта тауарлар демпингiн және келiсiм-шарт бағаларының төмендеуiн болдырмау мақсатында тауарлар экспортының баға мониторингі жүзеге асырылатын болады. Сондай-ақ Қазақстан Республикасының ұлттық стандарттарын халықаралық стандарттарға жақындату көзделедi.
      Дүниежүзiлiк саудадағы тең құқықты әрiптестiк шарттарын қамтамасыз ету мақсатында Қазақстанның Дүниежүзiлiк Сауда Ұйымына (ДСҰ) кiруiн дайындау жөнiндегi жұмыс күшеюде. Бұл Қазақстанның сыртқы саудадағы мүдделерiн кемсiтуге жол бермеуге, басқа елдердiң рыноктарына еркiн кiруiн қамтамасыз етуге және жеңiлдiктердiң жалпыға бiрдей жүйесiнiң шеңберiнде

 

осы елдерден сауда жеңiлдiктерiн алуға мүмкiндiк бередi.

     2000 жылға арналған сыртқы сауда айналымы көрсеткiштерiнiң

болжамы негiзiнен экономиканың экспортқа бағытталған салаларының

секторындағы тұрақтану үрдiсiне және белгiлi дәрежеде өсуiне негiзделген.

     Мұнай, ферроқорытпалар, қара металдар прокаты, түйiршiктелген

мыс, өңделмеген мырыш Қазақстан экспортының басты баптары болып қала

бередi.


               Экспорт өнімдері негізгі түрлерінің болжамы


                                            млн. долл.

  ______________________________________________________________________

                                 1998 жыл      1999 жыл       2000 жыл

                                  есеп          бағалау        болжам

  ______________________________________________________________________  

Экспорт,барлығы                   5839           5185           5250

Мұнай және газ конденсаты         1650,5         1800           2100

Мұнай өнімдері                    51,7            26             30

Көмір                             323,2          170            180

Ақ қаңылтырды қоса алғанда,

қара металдар прокаты             515,9          550            600

Қымбат бағалы металдар            229,2          180            220

Тазартылған мыс және қорытпалар   507,9          460            460

Өңделмеген мырыш                  181,6          163            174

Темір рудалары                    177,7           36            122

Алюминий оксиді және

гидрооксиді                       80,1           140            140

Ферроқорытпалар                   224            250            250

Мақта талшығы                     51,9            45             50

Бидай және меслин                 259            168            200


Импорт


     Алдағы уақытта импортты реттеу мақсатында мыналар көзделеді:


 
       импорты отандық өндірушілерге зиян келтіретін, елде жеткілікті

 

мөлшерде шығарылатын тауарлардың импортын реттеудің тарифтік және тарифтік

емес шараларын енгізу;

     уақытша демпингке қарсы, өтемдік және қорғау шараларын енгізу;

     ішкі және сыртқы сауданың ақпараттық, құқықтық базасын жетілдіру;

     дамушы елдерден тауарлар импортын қысқарту мақсатында дамушы елдерге

жеңілдіктер беру тәсілін қайта қарау.

     Отандық ұйымдарды сыртқы сауда саясатының шараларымен қолдау жоғары

технологиялық инвестициялық тауарлар әкелуді ынталандыру жолымен жүзеге

асырылатын болады.

     Импортты реттеудің нәтижесі экономиканы өнеркәсіптік қайта

құрылымдауды және отандық рынокты сапасыз өнімдерден қорғауды ынталандыруға

мүмкіндік беретін оның тауарлық құрылымын оңтайландыру болуы тиіс.

     Белгіленген шараларды іске асыру сауда балансының тапшылығын

қысқартуға мүмкіндік туғызатын болады.


             Импортталатын өнімнің негізгі түрлерінің болжамы

                                                       млн. долл.

  ______________________________________________________________________

                                 1998 жыл      1999 жыл       2000 жыл

                                  есеп          баға           болжам

  ______________________________________________________________________  

Импорт, барлығы                   6589           5250           5250

Электр энергиясы                  81,7            79             68 

Табиғи газ                        112,7          147            147

Кокс және жартылай кокс           43,3            38             36

Мұнай өнімдері                    184,7           80            120

Ет және ішек-қарын                33,5            24             21

Өсімдік майлары                   30,2            30             27

Қант                              90,7           100            100

Кондитер бұйымдары                34              23             22

Алкоголь ішімдіктері              24,8            10             8

Темекі және темекі өнімдері       40,9            25             23

Дәрі-дәрмектер                    67,7            55             60

Шиналар                           29              30             30

Жеңіл автомобильдер               125,8          230            180

Жүк автомобильдері                31,3            27             30

Жиһаз                             61,5            50             48

Машиналар мен жабдықтар           1020,1         900            1000


     Баға және монополияға қарсы саясаты



 
       Бәсекелестікті дамыту және монополияға қарсы қатаң саясат жүргізу алдағы кезеңде бағаны тұрақтандырудың және тауарлар мен қызмет көрсетулердің сапасын арттырудың аса маңызды факторларының бірі ретінде қарастырылады.
      Табиғи монополиялардың қызметін реттеуді одан әрі жетілдіру үшін 2000 жылы мынадай мәселелер шешілетін болады:
      табиғи монополиялар субъектілерінің экономикалық қызметінің ашықтығын қамтамасыз ету, олардың баланстары мен олар бойынша жүргізілген аудиторлық тексерулердің нәтижелерін жыл сайын жариялап отыру;
      монополистік қызметті шектеу және тұтынушылардың мүдделері мен құқықтарын қорғау;
      шығындарды жабуды және пайданың әділетті ставкасын алуды қамтамасыз ететін табиғи монополиялар субъектілерінің қызметтеріне әділетті бағалар (тарифтер) белгілеу;
      салааралық, салаішілік және аймақтық баға басымдықтары мен баланстарын сақтау;
      шығындарды оңтайландыру, көрсетілген қызметтер үшін төлемдер жинауды жақсарту, шығындарды қысқарту, капиталдың пайдаланылуын жақсарту, жаңа технологияларды енгізу.
      Үкімет сондай-ақ мынадай міндеттерді шешу үшін жұмысты жандандыру ниетінде:
      тауар рыногында бәсекелестік жағдайын анықтау;
      табиғи монополиялар саласында ұйымдарды құрылымдық жағынан қайта ұйымдастыруды жүргiзу тауар және қаржы рыноктарында жаңа монополиялардың құрылуына әкелiп соғатын топтық мүдделердiң бiрiгiп кетуiне жол бермеу;
      қолданылып жүрген заңдарда көзделген жағдайларды қоспағанда, мемлекеттiк органдардың шаруашылық жүргiзушi субъектiлердiң шаруашылық қызметiне араласуын болдырмау;
      қаржылық қызмет рыногында бәсекелестiктi қорғаудың ұйымдық және құқықтық негiздерiн нығайту.
      Өндiрiске жұмсалатын күнделiктi шығындарды азайтуға, көрсетiлетiн қызметтердiң тиiмдiлiгi мен сапасын арттыруға бағытталған инвестициялық бағдарламаларды iске асыру ынталандырылатын болады.
 
      Бағалы қағаздар рыногын дамыту
 
      2000 жылы портфельдiк инвестицияларды нақты экономикаға тарту үшiн қажеттi жағдайлар туғыза отырып iшкi жинақтар мен әлеуеттi шетелдiк инвесторлардың қаражаттарын жұмылдыру мен қайта бөлудiң тетiгi ретiнде бағалы қағаздардың қазақстандық рыногын дамытуды қамтамасыз етуге бағытталған Қазақстан Республикасының 1999-2000 жылдарға арналған бағалы қағаздар рыногын дамыту Бағдарламасын орындау жөнiндегі жұмыс жалғастырылатын болады.
      Инвесторлардың құқықтарын және олардың заңмен қорғалатын мүдделерiн тиiмдi қорғауды қамтамасыз ету мақсатында Бағалы қағаздар жөнiндегi Ұлттық комиссияның ролiн күшейту көзделедi.
      Бұл бағыттағы iс-шаралардың аса маңыздыларының бiрi "Бағалы қағаздар рыногында инвесторлардың құқықтарын және олардың заңмен қорғалатын мүдделерiн қорғау туралы" заң жобасын әзiрлеу болып табылады.
 
      4.2. Нақты секторды дамыту
 
      Өнеркәсiп
 
      2000 жылы өнеркәсiптiң экономикалық дамуының негiзгi мақсаты оны қалпына келтiру және дамыту, өнiм өндiрудi ұлғайту (жұмыс, қызмет көрсетулер) үшiн:
      агроөнеркәсiп кешенiнiң, күнделiктi сұраныстағы тауарларға iшкi рыноктың қажеттерiн қамтамасыз ететiн салалардың, сондай-ақ елiмiздiң мұнай өндiрушi және кен-металлургия кәсiпорындары үшiн технологиялық жабдықтар кәсiпорындарын дамыту;
      көмiрсутегiн және минералдық шикiзатты өндiруге және өңдеуге негiзделген экспорттық әлеуеттi дамытуды ынталандыру, өндiрiстiк-техникалық мақсаттағы бәсекеге қабiлеттi өнiм шығаруды игеру жолымен нақты алғышарттар жасау болмақ.
      Үкiметтiң өнеркәсiп саясатының негiзгi бағыттары отандық өндiрушiлердi қорғау жөнiндегi шаралар кешенiн iске асыру, компаниялардың басқарушыларының өндiрiстi қалпына келтiру және тұрақтандыру үшiн жауапкершiлiктерін арттыру, дүниежүзiлiк деңгейдегi стандарттар жүйесін құру экспорттаушылар кәсiпорындары бағаларының деңгейiн дүниежүзiлiк рыноктың бағаларымен барынша теңестiру жөнiндегi шараларды iске асыру болып табылады.
      Қойылған мiндеттердi iске асыру үшiн мынадай шаралар кешенi салатын болады:
      Дүниежүзілiк деңгейге сәйкес келетiн және қазақстандық өнiмнiң дүниежүзiлiк рыноктың талаптарына сай келуiн қамтамасыз ететiн стандарттар жүйесiн, сондай-ақ импортталатын тауарларды сертификаттау және бақылау жүйесiн әзiрлеу басталады.
      Шикiзатты тиiмдi пайдалану және қалдықтар мен техногендiк кен орындарын қайта өңдеуге тарту үшiн цифрлық геоақпараттық жүйелер негiзiнде кадастрлар жүйесi құрылатын болады.
      Тiкелей инвестицияларды импорт алмастырушы өндiрiстерге, сондай-ақ ауыл шаруашылығымен байланысты салалардың дамуына тарту жөнiндегi заңдық база жетiлдiрiлетiн болады. Алдағы уақытта нормативтiк базаның тұрақтылығын қамтамасыз ету, инвестициялық жобаларды келiсу және iске асыру рәсiмдерiн оңайлату қажет.
      Үкiмет жекешелендiрушi келiсiм-шарттардың және кәсiпорындарды шетелдiк және отандық фирмалардың басқаруына беру жөнiндегi келiсiм-шарттардың орындалуына бақылауды күшейтудi, сондай-ақ Қазақстан өнеркәсiбiнiң мұнай өндiрушi, энергетикалық және кен-металлургиялық секторларында технологиялық процестi қамтамасыз ететiн кәсiпорындар

 

жүйесiн дамытудың келiсiлген және өзара тиiмдi саясатын жүргізу жөнiнде

компаниялардың басқарушыларымен үлгiлiк келiсiмдi әзiрлеудi ойластыруда.

     Өндiрiлген өнiмнiң негiзгi көлемi бұрынғысынша iрi және орташа

кәсiпорындардың үлесiне келетiн болады.


     Өнеркәсіп өнімінің негізгі түрлерін өндірудің болжамы

  ______________________________________________________________________

                                 1998 жыл      1999 жыл       2000 жыл

                                  есеп          баға           болжам

  ______________________________________________________________________  

Көмір, млн. тонна                 68,1            53             60

Мұнай және газ конденсаты, млн.   25,9           28,7            31 

тонна    

Табиғи газ, млрд. текше метр      8,2             9,6            10     

Темір рудасы, (тауарлық),         9301,6         6172           8000

мың тонна                                                           

Мыс рудасы, мың тонна             31043          33750          36280

Хромит рудасы, мың тонна          1603           1930           2040

Қорғасын-мырыш рудасы, мың тонна  5059           5100           5200

Мыс-мырыш рудасы, мың тонна       3320,8         3400           3800

Бокситтер, мың тонна              3436,8         3670           3600

Марганец қорытпасы, мың тонна     348,9          400            420      

Темірден немесе болаттан алынған  2556,5         3100           3400

тегіс прокат, оның ішінде сырлы                                     

табақ және қаңылтыр, мың тонна                                     

Ферроқорытпалар, мың тонна        726            822            1000

Глинозем, мың тонна               1085,2         1100           1100

Тазартылған мыс, мың тонна        324,8          348             360

Қорғасын, екіншісін қоса алғанда, 91,5           100             110

Мырыш, мың тонна                  241,5          248             252

Электр энергиясы, млн. кВт/сағ.   49847          48000          50000



     Ғылыми-технологиялық саясат



 
       Ғылыми-технологиялық саясат оны iске асырудың негiзгi тетiктері "Қазақстан Республикасының мемлекеттiк ғылымы-технологиялық саясаты Тұжырымдамасында" берiлген жалпы әлеуметтiк-экономикалық саясаттың ажырамас бөлiгi болып табылады.

 

     Ғылым мен техниканың басым бағыттары нақты нәтижелерге қол

жеткiзуге бағытталады, олар мыналар:

     экспорттық өнiмді арттыруға және ғылымды көп қажет ететiн

өндiрiстердi дамытуға мүмкiндiк туғызатын, тез өтелiмді жобалар жасау және

енгiзу;

     кен-металлургиялық кешенде ресурс сақтаушы технологиялар негiзiнде

минералдық шикiзатты кешендi пайдалану биотехнологияның және тектiк

инженерлiк ілімнiң әдiстерiн медицинада, ауыл шаруашылығында және

өнеркәсiпте пайдалану;

     ақпараттық және телекоммуникациялық жүйелер құру;

     жоғары тиiмділiктi технологиялар, машиналар және жабдықтар жасау;

     экономикалық реформаның ғылыми негiздерiн әзiрлеу;

     ауыл шаруашылығы малдарының жоғары өнімдi тұқымдарын жедел шығарудың

әдiстерiн әзiрлеу;

     жаңа материалдар, химиялық өнімдер жасау;

     табиғатты тиiмдi пайдалану;

     энергетиканы дамыту проблемалары;

     көмiртектiк шикiзатты барлау, өндiру, өңдеу және тасымалдау

проблемалары.

     Тұжырымдамалардың негізiнде экономиканың әрбiр басымдықты саласына

Республикалық мақсатты ғылыми-техникалық бағдарламалардың Тұжырымдамалары

(РМҒТБ) әзiрлендi.


     Ауыл шаруашылығы


     Yкiмет қызметiнiң алдағы уақыттағы аграрлық сектордағы негiзгі

бағыттары:

     нақты және тиiмдi меншiк иелерiн қалыптастыру, олардың бiрлесуi

және өз ерiктерiмен бiрiгуi үшiн жағдай жасау;


 
       саланы басқару жүйесiн жетiлдiру және нарықтық инфрақұрылымды, өнiмдi ұқсату жүйесiн, ауыл шаруашылығы маркетингiн дамыту;
      агроөнеркәсiптiк секторда өңдеушi өндiрiстердi дамыту;
      ауылдағы қаржы-несие саясатын жетiлдiру және саланы мемлекеттiк қолдау.
      Yкiмет ауылдағы әлеуметтiк саясаттың белсендiлiгiн арттыруды, ауылдың әлеуметтiк-экономикалық проблемаларын шешуде ауыл әкiмдерiнiң өкiлеттiктерi мен жауапкершiлiктерiн жоғарылатуды ойластыруда.
      Шағын несиелендiру жүйесiн жетiлдiру және оны дамыту үшiн жаңа қаржы көздерiн iздестiру және осы негiзде - ауыл тұрғындарын жұмыспен қамтудың өсуiн ынталандыру жөнiнде шаралар қолданылатын болады.
      Ауыл шаруашылығын қаржыландыру үшін бюджет қаражаттарын уақытында және

 

толық бөлу, алыстағы селолық аудандардың, сондай-ақ экономикасы құлдыраған

аудандардың әлеуметтік-экономикалық дамуы, ауылдық және аудандық әкімдері,

сондай-ақ фермерлерді және ауылдағы басқа да меншік иелерін нарықтық

жағдайдағы жұмыс бойынша оқыту, даярлау және оларға консультация беру

жүйесін жетілдіру жөніндегі жұмыс жалғастырылады.


     Ауыл шаруашылығы өнімін өндірудің болжамы


_________________________________________________________________________

                        1998    1999    2000 жыл    1999 ж.     2000 ж.

                        жыл     жыл     болжам      1998        1999 жылға

                        есеп    баға                жылға %     % есебімен

                                                    есебімен    алғанда

                                                    алғанда   

_________________________________________________________________________

Ауыл шаруашылығының  

жалпы өнімі, млрд.

теңге                  246,1    276      308,9      112,1       105,4

оның ішінде:

өсімдік шаруашылығының 101,9    133,4    149,7      130,9       108,1

өнімі

мал шаруашылығының

өнімі                  144,2    142,6    159,2      98,9        103,0

Астық (тазартылған.

нан кейінгі салмақ.

пен), мың тонна        6395,5   9660     10000      151,0       103,5

оның ішінде:

бидай, мың тонна       4746,3   7400     7500       155,9       101,4

Шикі мақта, мың тонна  161,6    220      230        136,1       104,5

Қант қызылшасы

(фабрикалық), мың

тонна                  224,9    260      280        115,6       107,7 

Майлы дақылдардың

тұқымдары, мың тонна   132,1    150      160        1113,6      106,7

Картоп, мың тонна      1262,9   1420     1420       112,4       100,0

Көкөністер, мың тонна  1079,2   1100     1200       101,9       109,1

Мал және құс (сойыс

салмағымен), мың тонна 641,5    560      570         87,3       101,8

Сүт, мың тонна         3394,3   3400     3500       100,2       102,9

Жұмыртқа, млн. дана    1388,4   1500     1600       108,0       106,7

Жүн (нақты салмағы),

мың тонна              25,2     23       25,7       91,3        111,7

Қаракөл және елтірі,

мың дана               214,3    130      115        60,7        88,5

Тері шикізаты:

ірі, мың дана          2303,3   1900     1900       82,5        100,0

ұсақ, мың дана         5350,7   4750     5000       88,8        105,3

шошқа терісі, мың дана 116,7    200      200        171,4       100,0


   Көлік-коммуникация кешені



 
       Отандық өнімнің өзіндік құнын кеміте отырып экономиканың және қоғамның көліктік және ақпараттық қажеттіліктерін қанағаттандыру республиканың көлік-коммуникация кешенін дамытудың негізгі міндеттері болып табылады.
      Елдің көлік-коммуникациялық рыногында тасымалдаушылар мен операторлар үшiн заңдық базаны дамыту және жетiлдiру жұмыстың аса маңызды бағыттарының бiрi болмақшы. Салада табиғи монополистердiң қызмет аясын тарылтуды және жекелеген функцияларды жеке секторға беруді көздейтiн қайта құрылымдау саясаты жалғастырылатын болады.
      Үкiмет мынадай мiндеттердi шешу жөнiндегi жұмысты жандандыру ниетiнде:
      жұмыс iстеп тұрған көлiк-коммуникация желiлерiн жаңарту және дамыту;
      тасымалдаудың озық технологияларын енгiзу жылжымалы көлiк құрамын сапа жағынан жаңарту;
      басқарудың қазiргi заманғы ақпараттық жүйелерiн енгiзу;
      темiр жол көлiгiн монополиясыздандыру бағдарламасын енгiзу;
      SDN берiлiсi цифрлық жүйесiнiң технологиясын пайдалана отырып,

 

байланыстың талшықты-оптикалық желiлерi негiзiнде Ұлттық Ақпараттық

Супермагистраль салу;

     Халықаралық Коммутация Орталықтарын салу және ұқсас

автоматтандырылған қалааралық телефон станцияларын ауыстыру;

     деректер берудiң ұлттық желiсiн құру;

     қазақстандық туристiк өнiмдi дүниежүзiлiк рынокқа жылжыту үшiн

шетелдiк және отандық инвестицияларды тарту;

     аймақтық авиакомпанияларды бiрiктiру және iрiлендiру;

     аэронавигациялық қызмет көрсету саласында техникалық қайта

жарақтандыру.


     Тұрғын үй құрылысы



 
       Қазақстан Республикасының Үкiметi алдағы кезеңде өнеркәсiп, денсаулық сақтау демалыс және туризмнiң аса маңызды объектiлерiн жобалау және салу жөнiндегi мiндеттердi оңтайлы шешудi қамтамасыз етудi ойластыруда.
      Елдiң бүкiл аумағында мемлекеттiк қала құрылысы кадастрын құру және жүргізу жөнiндегi жұмыс жүйелi түрде жүргізiлетiн болады.
      Қазақстан Республикасының Yкiметi халықты және коммерциялық үй салушыларды ипотекалық несиелендiру оның iшiнде тұрғын үйдi сатып алу құқығымен ұзақ мерзiмге жалға берудiң жаңа әдiстерiн дамытуды жоспарлауда.
      2000 жылы тұрғын үй құрылысының бюджеттен тыс көздерiнiң жүйесiн құру тұжырымдамасы қабылданады.
      Мәселен, алдағы кезеңде барлық қаржыландыру көздерiнiң есебiнен 1193 шаршы метр немесе 15283 млн. теңге көлемiнде тұрғын үйлерді пайдалануға беру жоспарлануда, ол 1999 жылға қатысты алғанда 103,7% құрайды, бұл ретте халықтың қаражаты есебiнен 920 мың шаршы метр немесе 5900 млн. теңге тұрғын үй салынатын болады, бұл пайдалануға берiлетiн тұрғын үйлердiң жалпы көлемiнiң 77%-iн құрайды.
      Бәсекелестiк тұрғын үй рыногын дамытуға ерекше көңiл бөлiнетiн болады.
      Коммуналдық жылу энергетикасын дербес жылыту жүйелерiне көшiруге кiрiсу, сондай-ақ суды және жылу тасымалдағыштарды есептеу аспаптарын одан әрi енгiзу көзделетiн тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығын реформалау жөнiнде жұмыс жүргiзiлетiн болады.
 
      Шағын кәсiпкерлiк
 
      Қазақстан Республикасында шағын кәсiпкерлiктi дамытудың және қолдаудың бағдарламасы алдағы кезеңде шағын кәсiпкерлiктiң тұрақты дамуын қамтамасыз етудi, экономиканың басым секторларында оның үлесiн арттыруды, жаңа жұмыс орындары санының өсуiн, нақты бәсекелестiк орта құруды, қоғамның орта жiгiнiң негiзi ретiнде меншiк иелерiнiң қалың тобын қалыптастыруды көздейдi.

 

     Бағдарламаның мақсаттарын iске асыру үшiн мынадай мiндеттердi

шешу көзделедi:

     нарықтық инфрақұрылымның оңтайлы институттарын қалыптастыру

және дамыту;

     жеке сектордың несие ресурстарына қол жеткiзу тетiктерiн игеру;

     шағын бизнес үшiн кадрларды даярлау қайта даярлау және

бiлiктiлiктерiн

арттыру жүйесiн ұйымдастыру;

     шағын кәсiпкерлiктi қорғау және дамыту саласында нормативтiк құқықтық

актiлердi жетiлдiру;

     шағын бизнестi өндiрiстiк, қаржылық, инновациялық және басқа

салаларда қолдау және дамыту;

     шағын кәсiпкерлiктi қолдау және қорғау мәселелерiнде үкiметтiк

емес ұйымдардың ролiнiң күшеюi.


 
       Шағын бизнестi қолдау және дамыту мақсатында фискалдық органдар шағын кәсiпкерлiктiң субъектiлерi - заңды тұлғалар үшiн салық салудың жеңiлдетiлген режимi туралы Ереженiң жобасын әзiрледi.
      Жоғарыда аталған Бағдарламаның негізгi iс-шараларын нақты iске асыру нәтижесiнде 2000 жылдың аяғына қарай шағын кәсiпкерлiк субъектiлерi санының өсуi, жұмыс орындарының, шағын бизнес саласында жұмыс iстейтiн адамдар санының және елде өндiрiлетiн жалпы iшкi өнiмде шағын кәсiпкерлiк субъектiлерi үлесiнiң артуы күтiледi.
 
      4.3. Халықты әлеуметтік қорғау
 
      Республикада кедейлiк дәрежесiне қарай әрбiр нақты отбасына сараланған тәсiлдi қамтамасыз ету жолымен аймақтарда атаулы әлеуметтiк көмек көрсету жүйесi жетiлдiрiлетiн болады. Кедейлiк шегiнiң мөлшерi қайта қаралып отырылатын болады және экономиканың тұрақтану мүмкiндiгiне қарай ең төменгi күнкөрiс деңгейiне жеткiзiледi.
      Үкiмет ынтымақтастық зейнетақы жүйесiне жұмсалатын шығындарды салыстырмалы түрде төмендету және зейнетақы реформасын үйлестiру жөнiнде шаралар қолданады.
      Зейнетақы жүйесiн құқықтық реттеудi одан әрi жетiлдiру, зейнетақы жинақтарының сақталуын қамтамасыз ету мақсатында жинақтаушы зейнетақы қорларының жұмысының нормативтiк-құқықтық базасын жетiлдiру жөнiндегi жұмыс жоспарлануда.
      Мүгедектердi сауықтыру бағдарламасын қабылдау, мүмкiндiктерi шектеулi балаларға әлеуметтiк және түзетушiлiк педагогикалық қолдау көрсету ақыл-ойының, дене мүшелерiнiң дамуында кемшiлiктерi бар балаларды тәрбиелеумен, оқытумен, еңбекке және кәсіби даярлаумен байланысты проблемаларды шешу жоспарлануда.

 

     Бас еркінен айыру орындарынан оралған адамдар және белгілі тұрағы жоқ

адамдар үшін әлеуметтік бейімделу мен еңбек арқылы сауықтырудың аумақтық

орталықтарын құру жөнінде үлкен жұмыс күтіп тұр.

     Өндірісте жұмыс істейтіндердің өмірі мен денсаулығын сақтау жөнінде

азаматтарды әлеуметтік қорғауды қамтамасыз ету үшін ұйымдардың өндірістік

объектілерінің жұмыс орындарын құжаттандырудың тетігі әзірленетін болады.


     Халықты әлеуметтік қорғау жөніндегі негізгі көрсеткіштердің болжамы


  ____________________________________________________________________

                                     1998 жыл   1999 жыл   2000 жыл

                                      есеп       баға       болжам

  ____________________________________________________________________

   Зейнеткерлердің жылдық орташа      1985,8     2027,9     1966,3

   саны, мың адам

   Жалақының ең аз мөлшері, теңге     2395        2605      2680

   Зейнетақының ең аз мөлшері, теңге  3000        3000      3500


     Жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету



 
       Қоғамдық жұмыстарды кеңінен ұйымдастыру жолымен жұмыссыздықты қысқарту, кәсіпкерлікті және өзін-өзі жұмыспен қамтамасыз етуді дамыту үшін қолдау көрсету және жағдайлар жасау, кәсіби даярлаумен және қайта даярлаумен, еңбек ресурстарын аймақтар арасында қайта бөлуге мүмкіндік беретін ақпараттық база құрумен және оны қолдаумен қатар несиелер және шағын несиелер беру арқылы жаңа жұмыс орындарын құру жөніндегі бағдарламаларға қатысу жөніндегі жұмыс жалғастырылады.
      Осылай аталатын "жасырын" жұмыссыздықты жария ету процесі жалғастырылады. Тұтасымен алғанда республика бойынша жұмыссыздық деңгейі алдын ала алынған деректер бойынша экономикалық белсенді халықтың 5,7%-і шегінде күтілуде.
      Еңбек рыногында экономиканың аграрлық секторындағы халықтың жұмыспен қамтылуы ерекше маңызды орын алады.
      Жастарды, атап айтқанда, мектептердің және басқа білім беру ұйымдарының бітірушілерін жұмыспен қамту және еңбекке орналастыру мәселелері шешілуін күтіп тұр.
      Шамамен бір мың адам оралмандарды жұмысқа орналастыру проблемасын шешу қажет болады.
      Жұмыспен қамту мәселелерін шешуде жергілікті атқарушы органдардың өкілеттіктері мен жауапкершіліктері анағұрлым кеңейеді.
 
      Білім беру
 
      "Бiлiм туралы" Қазақстан Республикасының жаңа Заңының негiзiнде орта және кәсiптiк бiлiм беру жүйесiнде 2000 жылы азаматтардың мемлекеттік оқу орындарында тегін білім алуға конституциялық құқын қамтамасыз етуге, мектеп жасындағы балаларды оқуға толық қамтуға бағытталған жұмыс жалғастырылатын болады, ол үшiн мыналар iске асырылатын болады:
      "Бiлiм туралы" Заңды iске асыру жөнiндегi барлық нормативтiк құжаттар қабылданады;
      "Білiм" Мемлекеттiк бағдарламасы жетiлдiрiледi;
      оқулықтардың жаңа буынын шығару, орта бiлiм жүйесiн ақпараттандыру және дарынды балалармен жұмыс жөнiндегi бағдарламалар iске асырылады;
      оқулықтарды бөлшек саудада сату, бұл ретте аз қамтамасыз етiлген отбасыларының балаларын, жетiм балаларды және ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларды оқулықтармен бюджет қаражаттарының есебiнен қамтамасыз ету, сондай-ақ мектеп кiтапханаларының 10 проценттiк кiтап қорын толықтыру енгiзiледi;
      бiлiм берудiң жалпыға бiрдей мiндеттi мемлекеттiк стандарттарын енгiзу жөнiнде шаралар жүзеге асырылады;
      мектеп директорларының құқықтарын айтарлықтай кеңейтудi ескергенде, саланы басқаруды орталықсыздандыру жүзеге асырылады;
      жүйенi қаржыландыру тәртiбi қайта қаралатын болады.
      Жоғары бiлім жүйесiнде "Бiлiм туралы" Қазақстан Республикасының жаңа Заңының және бiлiм берудiң ұлттық үлгiсiнiң негізiнде:
      олардың меншiк нысанына және ведомстволық тиiстiлiгiне қарамастан жоғары оқу орындарының студенттер құрамын қалыптастырудың жаңа тәртiбi әзiрленедi және енгiзiледi;
      жоғары білiмдi кадрлар даярлау үшiн мемлекеттiк гранттар мен несиелер жүйесi, сондай-ақ кәсiптiк бiлiм алу үшiн меншiктi бiлiм несиелерiнiң жүйесi енгiзiледi;
      елдiң жоғары, орта арнаулы және кәсiптiк бiлiмді мамандарға нақты қажеттiгiн бағалау жүргiзiледi;
      олардың бiлiм берудiң халықаралық стандарттарына сәйкестiк деңгейi бойынша жоғары оқу орындарының рейтингтер жүйесi енгiзiледi;
      бiлiм беру объектiлерiн осы ұйымдардың ұжымдарын жекешелендiру жөнiндегi эксперимент жалғастырылатын болады.
 
      Денсаулық сақтау
 
      Халыққа медициналық қызмет көрсету жүйесiн жетiлдiру денсаулық сақтауды мемлекет қарауынан жеке меншiк секторға көшiру бағдарламасын енгiзу жолымен бәсекелестiк орта қалыптастыруды көздейдi. Мемлекеттiк бюджеттiң шығындары арнаулы бағдарламаларды iске асыруға, сондай-ақ шұғыл емдiк көмек көрсету жөнiндегi мекемелердi, қан құю орталықтарын ұстауға, жүйке, онкология, жұқпалы ауруларды, сондай-ақ жүкті әйелдердi, 1 жасқа дейінгi балаларды, адамның иммун тапшылығы вирусын жұқтырғандарды, соғыс мүгедектерi мен қатысушыларын және оларға теңестiрiлген адамдарды емдеуге және аурудың алдын алуға жұмылдырылатын болады.
      Денсаулық сақтау жүйесiнiң қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету меншiк нысанына қарамастан емдеу-профилактикалық ұйымдардың iшiнде денсаулық сақтау саласындағы мемлекеттiк тапсырыстарды орындауға тендерлер өткiзу, тапсырыстың орындалуын қатаң бақылау, сондай-ақ Медициналық қызмет көрсетулерге ақы төлеу орталығының делдалдық қызметiн пайдаланбау жолымен қамтамасыз етiлетiн болады.
      Денсаулық сақтауды басқару жүйесiн жетiлдiру мыналарды:
      өкiлеттiктердi барынша аймақтарға және тiкелей медициналық қызмет көрсетушiлерге беру арқылы орталықсыздандыруды;
      халықтың денсаулығын қорғау бағдарламаларын орындауда түрлi ведомстволардың күш-жiгерiн бiрiктiрудi;
      сала саясатын айқындау, стратегиялық жоспарлау және мониторинг, стандарттау арқылы бақылау ғылым, бiлiм беру және кадр саясаты сияқты бiрқатар басқарушылық функцияларды орталықтандыруды;
      халықтың емдiк көмекке қажеттілiгiн қамтамасыз ететiн жеке отбасылық дәрiгерлiк емханалардың кеңейтiлген желiсiн құруға жәрдемдесудi қамтиды.
 
      Демография және көшi-қон
 
      Демографиялық және көшi-қон процестерiндегi терiс үрдiстердi жеңу үшін "Босқындар туралы" Қазақстан Республикасының жаңа Заңын әзiрлеу және қабылдау, сондай-ақ "Халықтың көшi-қоны туралы" Заңға өзгерiстер енгiзу көзделедi.
      Өзiнiң тарихи отанына оралуға тiлек бiлдiрген оралмандардың отбасыларын қоныс аудару және жайластыру мақсатында 2000 жылға арналып негiзделген квота белгiленетiн болады.
      Аймақтардың әкiмшiлiктерi деңгейiнде оралмандарды тұрғын үймен қамтамасыз ету проблемасын шешу, сондай-ақ өткен жылдар үшiн қарызды жою қажет.
 
      Қоршаған ортаны қорғау және табиғатты пайдалану
 
      Мемлекеттiк экологиялық саясаттың мақсаты қоршаған ортаның жағдайының нашарлау қарқынын төмендету болып табылады.
      Экологиялық ағарту жүйесi қалыптасатын, республикалық және жергiлiктi деңгейлерде қоршаған ортаны қорғауды басқарудың оңтайлы жүйесi құрылатын болады. Үкiмет қоршаған ортаны қорғауды қаржыландыру тетiгiн жетiлдiрудi, мемлекеттiң халықаралық экологиялық саясатқа қатысуын кеңейтудi, экологиялық қауiпсiз технологияларға көшу үшiн жағдайлар жасауды көздейдi.
      Үкiмет қоршаған ортаны қорғау саласында негiз болатын заң актiлерiн дайындайтын, табиғат ресурстарын зерттеудiң және қалпына келтiрудiң, экологиялық аудандастырудың, мемлекеттiк кадастрлар жүйесiн құрудың, ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың және экологиялық туризм объектiлерiнiң желiсiн дамытудың, өнеркәсiптiк кәсiпорындарға аудит жүргiзудiң, экологиялық таза және ресурс сақтаушы технологияларды енгiзудiң бағдарламаларын жасайтын болады.
 
      Мемлекеттiк жастар саясаты
 
      Елiмiздiң мемлекеттік жастар саясаты жас адамның өзi iске асыруы және жастар бiрлестiктерiн, қозғалыстарын және бастамашылықтарын дамыту үшiн құқықтық, экономикалық және ұйымдастырушылық жағдайлар мен кепiлдiктер жасауға бағытталатын болады.
      Жарамды қоғамдық жастар бастамашылықтарын дамыту және қолдау мақсатында жастар жобаларының конкурсын, жастар проблемалары бойынша республикалық және халықаралық семинарлар өткізу жоспарлануда.
      Мемлекеттiк жастар саясатын iске асыру жөнiндегi iс-шаралар жастардың патриоттық сезiмiн қалыптастыруға, олардың адамгершiлiк және рухани дамуына; жас азаматтардың әлеуметтiк-экономикалық қажеттiлiктерiн iске асыруға, олардың интеллектуалдық және дене тәрбиесiнiң дамуы үшiн жағдайлар жасауға бағытталған.
      Жастарды жұмыспен қамту проблемалары жұмыс күшiне қазiргi қажеттiлiктердi ғана емес, сонымен қатар перспективалық мiндеттердi де ескере отырып шешiлетiн болады. Өмiрде еңбекке алғаш рет қадам басқан жастарды жұмысқа орналастыру үшiн жағдай жасау, жұмыссыз жастардың қалған бөлiгi үшiн жұмыс iздестiру кезеңiн қысқарту, жастар үшiн жұмыс орындарын квоталау, өз iсiн, шағын бизнестi ұйымдастыруда белсендi түрде жәрдемдесу, жұмыстан босап қалу қаупi бар жастарды күнi бұрын кәсiби оқыту көзделедi.
 
      Мәдениет
 
      Көпұлтты Қазақстан жағдайында ұлттың рухани әлеуетiн iске асыру

 

және оны дүниежүзiлiк танудың өлшемi үшiн шарттар ретiнде бiрыңғай

мәдени-ақпараттық кеңiстiк қалыптастыру қажет.

     Осы мақсатта алдағы уақытта мыналар:

     қазақтың ұлттық мәдениетiн сақтау және дамыту;

     Қазақстан Республикасының өкiлдерi болып табылатын халықтар

мен этностардың мәдениетiн дамыту;

     Қазақстан Республикасының дүниежүзiлiк мәдени кеңiстiкке бiрiгуiн

тереңдету iске асырылады.

     Бюджеттiк қаржыландырудың айтарлықтай қысқартылуына қарамастан

2000 жылы мәдениет жүйесiн дамытудың негiзi жұмыс iстеп тұрған объектiлер

жүйесiн сақтау болып табылады.

     _______________________________________________________________

                                        1998      1999    2000 жыл

                                        жыл       жыл     болжам

                                        есеп      баға

     _______________________________________________________________

     Мәдениет мекемелері мен кәсіп.     43         47       48

     орындарының саны - барлығы


     оның ішінде:

     тарихи-мәдени қорықтар             7           7        7

     музейлер                           6           7        8

     кітапханалар                       4           5        5

     театр-ойын-сауық кәсіпорындары    18           18       18

     киноұйымы                          3           3        3

     ғылыми-зерттеу институты           1           1        1

     Басқалары                          4           6        6




 
       Жаңа астананың әлеуметтiк-мәдени ортасын одан әрi дамыту мақсатында Астана қаласында Қазақстан Республикасының Ұлттық музейi құрылатын болады.
 
      Дене тәрбиесi және спорт
      Дене тәрбиесi және спорт ұйымдарының қызметi салауатты өмiр салтын насихаттауға, балалар мен жасөспiрiмдердi спорт секцияларына тартуға, спорттық резерв және халықаралық сыныпты спортшыларды дайындауға, Қазақстан спортшыларының 2000 жылы Сидней (Австралия) қаласында өтетiн ХХYII жазғы Олимпиялық ойындарға қатысуына бағытталатын болады.
      "1996-2000 жылдарға арналған Қазақстан Республикасында бұқаралық спортты дамытудың Мемлекеттiк бағдарламасын" iске асыру тұрғысынан мыналар жобалануда:
      қоғамда салауатты өмiр салтын бекiту, денсаулықтарын сақтау және нығайту, аурудың алдын алу мақсатында республика халқын дене тәрбиесi жаттығуларымен жүйелi түрде айналысуға тарту;
      ерiктi дене тәрбиесi-спорт қоғамдары мен клубтарын ұйымдастыруда және одан әрi дамытуда жәрдем көрсету;
      мемлекеттік органдардың және оларға ведомстволық бағыныстағы ұйымдардың қызметкерлерiн дене тәрбиесi мен спорттық iс-шараларға қатысуға жаппай тарту жөнiнде қажеттi ұйымдастыру шараларын жүзеге асыру;
      балалар мен жасөспiрiмдер спортын дамыту, кәмелетке толмағандар арасында құқық бұзушылықтың алдын алу мақсатында балалар мен жасөспiрiмдердiң спорт секциялары мен клубтарына қатысушылықтарын арттыру;
      балалар мен жасөспiрiмдердiң спорт мектептерiнiң желiсiн кеңейту (қалпына келтiру);
      барлық облыс орталықтарында және республиканың лайықты спорттық базасы және бiлiктi жаттықтырушы-оқытушы кадрлары бар жекелеген қалаларында спортта дарынды балалар үшiн мектеп-интернаттар құру;
      дене тәрбиесi мен спорттың материалдық-техникалық базасын дамыту және нығайту, айналысатындар үшiн оның қол жетерлiгiн қамтамасыз ету.
 
      4.4. Аймақтық саясат
 
      2000 жылы мемлекеттiң аймақтық саясаты орталық және жергілiктi басқарушы органдардың оңтайлы өзара iс-қимылы және аумақтық өзiн-өзi басқару принциптерiн дамыту негiзiнде реформалардың ауырлық орталығын бiрте-бiрте аймақтар деңгейiне ауыстыруды көздейтiн Қазақстан Республикасы Yкiметінің 1999 жылдың екiншi жартыжылдығына және 2000 жылға арналған iс-қимыл Бағдарламасын орындауға бағытталатын болады.
      Экономикалық реформаны жүзеге асыруда аймақтардың өкілеттiктерiн күшейту және жауапкершiлiктерiн арттыру Қазақстан Республикасының заңдарында құқықтық жағынан бекiтiлетiн болады. "Қазақстан Республикасында жергiлiктi мемлекеттiк басқару туралы" және "Қазақстан Республикасында жергілiктi өзiн-өзi басқару туралы" заңдарды нақты iске асыру күнделiктi функциялардың үлкен бөлiгiн орталық органдардан аймақтық деңгейге берудi жүзеге асыруға және аймақтардың теңгерiмдi әлеуметтiк-экономикалық дамуын қамтамасыз етуде әкiмдерге кең өкiлеттiктер беруге мүмкiндiк бередi.
      Аймақтық саясат мынадай мiндеттердi шешуге бағытталатын болады:
      халықтың жан басына есептегенде жергiлiктi бюджеттер шығынының бірыңғай нормативiне бiртiндеп көшу үшiн бюджеттiк жәрдем қаржылар мен бюджеттiк алымдардың тұрақты мөлшерлерiне көшу саясатын жалғастыру;№
      аймақтық маманданудың күшеюi және аймақтардың инвестициялар тарту, жаңарту және жаңа құрылыс үшiн жауапкершiлiгiн арттыру;
      бiрқатар негiзгi параметрлердiң негiзiнде аймақтардың дамуын рейтингтiк бағалау жүйесiн пайдалану арқылы аймақтардағы әлеуметтiк-экономикалық ахуалдың мониторингi;
      қордаланған проблемалардың шешiлуiн қамтамасыз ететiн арнаулы іс-шараларды iске асыру жолымен бiрiншi кезектегi мемлекеттiк қолдауды талап ететiн құлдыраған селолық аудандардың тобын экономикалық сауықтыру;
      кесiмдi "әдiлеттi" бағалар бойынша астық сатып алу жолымен ауыл шаруашылығын қолдау.
 

     5. Индикативтік жоспардың орындалуын

        ұйымдастыру


 
 
       Индикативтiк жоспарды iске асыру ол бойынша "Қазақстан - 2030" Стратегиясын және Қазақстан Республикасының Президентiнде 1999 жылдың 9 маусымында өткен кеңесте белгiленген реформаларды дамыту бағытынан туындайтын мiндеттердi iске асыру шеңберiнде 476 iс-шараның орындалуы көзделген Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 1999 жылдың екіншi жартыжылдығына және 2000 жылға арналған iс-қимыл бағдарламасын iске асыру жөнiндегi iс-шаралардың Жоспарына сәйкес Қазақстан Республикасы экономикасының барлық секторларында жүргізiлетiн болады.
      Жоспар бойынша 11 Заң, Қазақстан Республикасы Президентiнiң 5 Жарлығы, 86 Үкiмет қаулысы, сондай-ақ банк жүйесiн, сақтандыру рыногын, зейнетақы жүйесiн, салық заңдарын, несиелiк серiктестiктердiң қызметiн, салық және кеден режимдерiн құқықтық реттеудi жетiлдiруге бағытталған 52 тапсырма бойынша нормативтiк құқықтық актiлердiң қабылдануы көзделген.
      Орталық және жергiлiктi атқарушы органдар 14 бағдарламаны, оның ішінде жекешелендiру және мемлекеттiк мүлiктi басқарудың тиiмдiлiгiн арттыру, 1999-2000 жылдарға арналған бағалы қағаздар рыногын дамыту 1999-2000 жылдарға тiкелей инвестицияларды тарту, "Халық денсаулығы", туберкулезбен күрес, электр энергетикасын дамыту бағдарламаларын іске асыруды жалғастырады.
      30-дан астам бағдарламалық құжаттар, оның ішінде орта мерзімдік экономикалық өсу бағдарламасын, химия және жеңіл өнеркәсіпті, машина жасау кешенін дамыту, "Қазақстан темір жолы" РМК-н және "Қазақтелеком" АҚ-н монополиясыздандыру бағдарламаларын, "Ауыз су" Мемлекеттік бағдарламасын, жұмыспен қамтудың 1999-2000 жылдарға арналған Республикалық бағдарламасын, көлік-коммуникациялық инфрақұрылымды қалыптастыру, мемлекеттік функцияларды орталықсыздандыру бағдарламаларын, сондай-ақ экологиялық қатерге душар болған аумақтар үшін пилоттық бағдарламалар әзірлеу көзделеді.
      Орталық және жергілікті атқарушы органдардың ақпараты негізінде

 

іс-шаралар Жоспарын орындауды іске асырудың қорытындылары бойынша ай сайын

мониторинг ұйымдастырылды.

     Индикативтік жоспардың іске асырылуын бақылау Қазақстан

Республикасының Экономикалық жоспарлау жөніндегі агенттігіне жүктелген, ол

тоқсан сайын Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуы туралы

Үкіметке ақпарат беріп отырады.


     Оқығандар:

     Орынбекова Д.

     Қобдалиева Н.





Об Индикативном плане социально-экономического развития Республики Казахстан на 2000 год

Постановление Правительства Республики Казахстан от 1 сентября 1999 года № 1287

 


     Правительство Республики Казахстан постановляет:

     Одобрить прилагаемый Индикативный план социально-экономического

развития Республики Казахстан на 2000 год, разработанный Агентством

Республики Казахстан по экономическому планированию с участием центральных

исполнительных органов, ведомств Республики Казахстан, акимов областей,

городов Астаны и Алматы.


     Премьер-Министр

     Республики Казахстан   

                                                      Одобрен

                                           постановлением Правительства

                                           Республики Казахстан

                                           1 сентября 1999 года № 1287


                    Агентство Республики Казахстан

                    по экономическому планированию


           Индикативный план социально-экономического развития

                  Республики Казахстан на 2000 год


                               Введение



 
       Индикативный план социально-экономического развития Республики Казахстан на 2000 год разработан в соответствии с Законом Республики Казахстан от 1 апреля 1999 года № 357-1 Z990357_ "О бюджетной системе" и постановлением Правительства Республики Казахстан от 14 мая 1996 года № 596 P960596_ "О порядке разработки и реализации индикативных планов социально-экономического развития Республики Казахстан".
      Разработка его осуществлялась с учетом намерений и предложений центральных и местных исполнительных органов по отдельным направлениям государственной социально-экономической политики.
      Индикативный план социально-экономического развития Республики Казахстан направлен на решение задач и достижение целей, определенных в Стратегии развития Казахстана до 2030 года, стратегических планах развития Республики Казахстан на 1998-2000 годы и Программе действий Правительства республики на второе полугодие 1999 года и 2000 год.
      Прогнозные показатели определены исходя из сложившихся в предыдущие годы тенденций социально-экономического развития страны и изменения конъюнктуры мирового рынка.
 
                 1. Анализ социально-экономического положения
                              страны в 1999 году
 
      Состояние мировых товарных рынков
 
      В настоящее время на мировых товарных рынках происходит стабилизация цен на нефть, нефтепродукты, черные и цветные металлы, доля которых в отечественной промышленности занимает большую часть экспорта.
      В июле 1999 года среднемировая цена сырой нефти была на 70% выше, чем в декабре 1998 года и составила 19,1 доллара США за баррель. Одной из основных причин такого повышения явилось подписание в марте 1999 года картельного соглашения между членами ОПЕК о сокращении добычи нефти на 1,7 млн. баррелей в день.
 
              Динамика цен на нефть в январе-июле 1999 года
                    (см. график на бумажном варианте)
 
      На рынке цветных металлов в июле текущего года относительно декабря 1998 года цинк на мировом рынке подорожал на 15%, медь - на 14,6%, ферросплавы подешевели в среднем на 2,5%.
 
              Динамика цен на металлы в январе-июле 1999 года
                     (см. график на бумажном варианте)
 
      Прогноз конъюнктуры мировых товарных рынков нефти и металлов позволяет прогнозировать во втором полугодии 1999 года и в 2000 году стабилизацию спроса на продукцию казахстанского экспорта.
 
      Промышленность
 
      В промышленности Казахстана в первом полугодии 1999 года наблюдалась тенденция спада производства.
      Промышленными предприятиями республики (включая малые, подсобные предприятия, сектор домашних хозяйств) по данным Агентства Республики Казахстан по статистике за январь-июль 1999 года произведено продукции в действующих ценах на 509,5 млрд. тенге, что составляет 97,2% к уровню соответствующего периода 1998 года.
      За январь-июль 1999 года индекс физического объема к соответствующему периоду прошлого года составил 97,2%.
 
      Индексы физического объема в целом по промышленности и по отраслям
                        за январь-июль 1999 года
                   (см. график на бумажном варианте)
 
      В течение первого полугодия текущего года по сравнению с аналогичным

 

периодом прошлого года наблюдается спад производства в целом по

промышленности и по отраслям.

     В структуре промышленного производства республики по сравнению с 1998

годом возросла доля горнодобывающей промышленности за счет повышения

эффективности работы экспортоориентированных отраслей и снижения удельного

веса обрабатывающей промышленности, а также производства и распределения

электроэнергии, газа и воды.


            Структура промышленности Республики Казахстан

______________________________________________________________________

                                !1997 год! 1998 год !1999 январь-июль!

---------------------------------------------------------------------!    

Промышленность, всего в %       !  100   !   100    !      100       !

Горнодобывающая промышленность, !  26,1  !   24,3   !      29,7      !

из них:                         !        !          !                !

Добыча угля и лигнита           !   3,3  !    3,4   !       2,0      !

Добыча сырой нефти и попутного  !        !          !                !

газа                            !  16,6  !   14,9   !       21,2     !

Добыча железной руды            !   2,3  !    1,7   !        1,0     !

Добыча руд цветных металлов     !   1,9  !    1,9   !        2,5     !

Обрабатывающая промышленность,  !  56,2  !   56,2   !       53,0     !

из них:                         !        !          !                !

Производство пищевых продуктов  !  16,5  !   19,3   !       15,6     !

Производство табачных изделий   !   1,6  !    1,8   !        1,6     !

Текстильная и швейная           !        !          !                !

промышленность                  !   1,8  !    1,8   !        1,6     !

Перегонка нефти                 !   4,7  !    3,7   !        2,7     !

Химическая промышленность       !   2,1  !    1,6   !        1,4     !

Черная металлургия              !   6,3  !    5,1   !        6,5     !

Производство цветных металлов   !  11,5  !   11,5   !       13,8     !

Машиностроение                  !   4,6  !    3,6   !        2,6     !

Производство и распределение    !  17,7  !   19,5   !       17,3     !

электроэнергии, газа и воды     !        !          !                !

_____________________________________________________________________!    


     Инвестиции



 
       За период с января по июль 1999 года инвестиционная активность

 

снизилась: инвестиции в основной капитал составили 83,7 млрд. тенге, что

на 3,4% меньше, чем за соответствующий период прошлого года.

     Основными источниками финансирования инвестиций в основной капитал в

январе-июле 1999 года являются собственные средства предприятий (57,7%

общего объема) и иностранные инвестиции (32,4% общего объема). На фоне

сокращения доли бюджетного финансирования, растет доля местного бюджета в

финансировании инвестиций в основной капитал.


             Структура инвестиции в основной капитал по источникам

                             финансирования

______________________________________________________________________

Источники финансирования ! Январь-июль ! январь-июль ! январь-июль !

                          !    1998 год !  1999 год   !  1999 год   !

                          !в % к итогу  ! в % к итогу !  млн. тенге !

--------------------------------------------------------------------!    

Всего инвестиции в        !             !             !             !

основной капитал,         !     100     !     100     !      82870  !

в том числе финансируемых !             !             !             !

за счет:                  !             !             !             !

средств предприятий       !     55,9    !     57,7    !      47817  !

бюджетных средств         !     16,8    !      9,9    !       8180  !

из них:                   !             !             !             !

республиканского бюджета  !     14,7    !      7,9    !       6495  !

местного бюджета          !      2,1    !      2,0    !       1685  !

внебюджетных фондов       !      5,4    !       -     !        -    !

иностранных инвестиций    !     21,9    !      32,4   !      26873  !

____________________________________________________________________!



 
       Среди видов экономической деятельности наиболее привлекательными для инвесторов продолжают оставаться горнодобывающая и обрабатывающая промышленности (51,7% и 15,2% общего объема инвестиции соответственно). Остаются незначительными объемы средств, привлекаемых на развитие здравоохранения (0,8%) и сельского хозяйства (0,3%).
      Среди 16 регионов 35% освоения инвестиций в основной капитал приходится на Атыраускую область. Высокие темпы инвестиций наблюдаются в областях, на территории которых расположены основные центры добывающей промышленности - Западно-Казахстанской (рост в 11,9 раз), Восточно-Казахстанской (рост в 1,7 раз), Актюбинской (в 1,6 раз) и Атырауской (в 1,2 раза).
      Высока доля иностранных инвестиций в основной капитал Западно-Казахстанской (95%), Кызылординской (82%), Актюбинской (79%), Мангистауской (66%) и Алматинской (62%) областей.
      Продолжается работа по стимулированию прямых инвестиций. За январь-июль 1999 года заключено 78 контрактов с инвесторами, в том числе 38 контрактов на привлечение прямых инвестиций в приоритетные секторы экономики и 40 контрактов на недропользование. По условиям контрактов инвесторы обязались вложить инвестиции на сумму 683,3 млн. дол. США.
      Проведены очередное заседание Совета иностранных инвесторов при Президенте Республики Казахстан, международный форум "Алматинский инвестиционный саммит", ряд конференций "Инвестиционные возможности Казахстана": в Дели, Варшаве, Будапеште, Праге, Вашингтоне, Зальцбурге, Петалинге (Малайзия) и Стамбуле.
      На жилищное строительство в январе-июле 1999 года направлено 6,2 млрд. тенге, что на 25% меньше, чем за тот же период прошлого года. На долю индивидуальных застройщиков приходится 96% введенного жилья.
 
      Сельское хозяйство
 
      Стабилизация сельскохозяйственного производства, отмечавшаяся с первых месяцев текущего года, сохранилась в течение всего анализируемого периода. Так, объем валовой продукции сельского хозяйства за семь месяцев 1999 года по республике составил 87,6 млрд. тенге в текущих ценах, что больше аналогичного периода 1998 года на 4,1%, в том числе продукции растениеводства - на 15,3%, продукции животноводства - на 3,1%. Указанный прирост валовой продукции сельского хозяйства сложился за счет увеличения объемов производства (в стоимостном выражении) молока - на 2,2%, яиц - на 0,6%, продукции растениеводства - на 1,3%.
      В текущем году в целом по республике предполагается высокая урожайность зерновых, так как более 75% неубранных площадей этих культур имеют хорошее состояние посевов и около 25% - удовлетворительное. В соответствующем периоде 1998 года на начало августа только четверть посевов имела хорошую оценку, остальные - удовлетворительную и плохую. Увеличение валового сбора зерновых ожидается в половине областей, при этом больше в тех регионах, где в прошлом году из-за засухи был допущен существенный недобор. На начало августа уборку зерновых вели все южные области, где зерновые убраны с 580,6 тыс. га (23,3%) подлежащих уборке площадей. По оценке текущего года ожидается валовой сбор зерна в объеме 10,2 млн. тонн.

 

     В текущем году за счет своевременно проведенных агротехнических

мероприятий ожидается повышение урожайности и рост валового сбора

картофеля на 12,4% больше, чем в прошлом году, овощей - на 2%, сахарной

свеклы - на 55,8%, в Южно-Казахстанской области сбор хлопка-сырца - на

36,3%.

     За семь месяцев 1999 года по сравнению с аналогичным периодом

прошлого года во всех категориях хозяйств получен прирост производства

всех видов продукции животноводства, кроме мяса в живом весе:

______________________________________________________________________

                            ! Единица  !1998 год! 1999 год! 1999 год !

                            !измерения !январь- !январь-  !в % к 1998!

                            !          !июль    !июль     !          !

---------------------------------------------------------------------!

Мясо всех видов в живом весе! тыс. тонн! 533    !  532,3  !    99,9  !

Молоко                      ! тыс. тонн! 1999,2 ! 2100,3  !   105    !

Яйца                        ! млн. штук!  850,2 !  935,5  !   110    !

_____________________________________________________________________!    


   Оценка производства основных видов сельскохозяйственной продукции

                приведена в следующей таблице:

______________________________________________________________________

                         !1998 год!   1999 год     !1999 год!1999 год! 

                         ! отчет  !                !прогноз !оценка в!

                         !        !                !в % к   !% к 1998!

                         !        !                !1998    !году    !

                         !        !                !году    !        !

                         !        !----------------!--------!--------!

                         !        !прогноз!оценка в!        !        !

                         !        !       !ценах и !        !        !

                         !        !       !условиях!        !        !

                         !        !       !1998 г. !        !        !

---------------------------------------------------------------------!    

Валовая продукция        !        !       !        !        !        !

сельского хозяйства,     !        !       !        !        !        !

млрд.тенге               ! 246,1  ! 283   !  276   !  115,0 ! 112,1  !

в том числе:             !        !       !        !        !        !

продукция растениеводства! 101,9  ! 163,7 !  133,4 !  160,6 ! 130,9  !

продукция животноводства ! 144,2  ! 119,3 !  142,6 !   82,7 !  98,9  !

Зерно (в весе после      !        !       !        !        !        !

доработки), тыс.тонн     !6395,5  ! 10000 !  9660  !  156,3 ! 151,0  !

в том числе:             !        !       !        !        !        !

пшеница, тыс. тонн       !4746,3  !  7300 !  7400  !  153,8 ! 155,9  !

Хлопок-сырец, тыс.тонн   ! 161,6  !   220 !   220  !  136,1 ! 136,1  !

Сахарная свекла          !        !       !        !        !        !

(фабричная), тыс.тонн    ! 224,9  !   260 !   260  !  115,6 ! 115,6  !

Семена масличных культур,!        !       !        !        !        !

тыс.тонн                 ! 132,1  !   214 !   150  !  162,0 ! 113,6  !

Картофель, тыс. тонн     !1262,9  !  1725 !  1420  !  136,6 ! 112,4  !

Овощи, тыс. тонн         !1079,2  !  1100 !  1100  !  102,0 ! 102,0  !

Скот и птица (в убойном  !        !       !        !        !        !

весе), тыс.тонн          ! 641,5  !   550 !   560  !   85,7 !  87,3  !

Молоко, тыс.тонн         !3394,3  !  3200 !  3400  !   94,3 ! 100,2  !

Яйца, млн. штук          !1388,4  !  1400 !  1500  !  100,8 ! 108,0  !

Шерсть (в физическом     !        !       !        !        !        !

весе), тыс.тонн          !  25,2  !  26,5 !   23   !  105,2 !  91,3  !

Каракуль и смушки, тыс.  !        !       !        !        !        !  

тонн                     ! 214,3  !   205 !  130   !   95,7 !  60,7  !

Кожевенное сырье:крупное,!        !       !        !        !        !

тыс.штук                 !2303,3  !  1900 !  1900  !   82,5 !  82,5  !

        мелкое, тыс.штук !5350,7  !  5100 !  4750  !   95,3 !  88,8  !

        свиное, тыс.штук ! 116,7  !   200 !   200  !  171,4 ! 171,4  !

_____________________________________________________________________!  


     Социальная сфера



 
       В 1998 году среднемесячная заработная плата составила 9682 тенге. При этом имела место значительная дифференциация по видам экономической деятельности от 3591 тенге в сельском хозяйстве и до 19517 в горнодобывающей промышленности.
      В январе-июне 1999 года по расчетным данным номинальная среднемесячная заработная плата составила 10021 тенге.
      В 1999 году среднемесячная заработная плата прогнозируется на уровне 10500 тенге. При этом номинальный размер заработной платы по сравнению с предыдущим годом возрастет на 8,4%, реальная среднемесячная заработная плата на 1,3%.
      Минимальный размер заработной платы в прошлом году составил 2395 тенге, в 1999 году ожидается 2605 тенге.
      Всего с начала года по состоянию на 1 августа в Государственный центр по выплате пенсий поступило денежных средств на сумму 76952 млн.тенге. Из них на выплату пенсий и пособий направлено 62177,5 млн.тенге, включая пенсионеров, проживающих в домах-интернатах.
      Из суммы поступивших средств по 10-процентным пенсионным взносам перечислено 13002,5 млн.тенге, из них в негосударственные накопительные пенсионные фонды - 4764,2 млн.тенге и в государственные накопительные пенсионные фонды - 8238,3 млн.тенге.
      По оперативным данным областных финансовых управлений задолженность по заработной плате и взносам работодателей по состоянию на 1 августа 1999 года в бюджетных организациях, финансируемых из местных бюджетов, составила 4392,4 млн.тенге.
 

 

     Образование


     Деятельность организаций образования, местных исполнительных органов

в текущем году была направлена на обеспечение полного охвата детей

школьного возраста всеобщим обязательным средним образованием, реализацию

Законов Республики Казахстан 


Z990389_
 

  "Об образовании" и 


Z970151_
 

  "О языках

в Республике Казахстан", информатизацию системы среднего образования,

внедрение учебников нового поколения.

     Развитие сети государственных школ видно из следующей таблицы:


                       Государственные школы

______________________________________________________________________

                          !1998 год! 1999 год   !1999 год  !1999 год  !

                          !        !            !(прогноз) !(оценка)  !

                          !        !            !в % к 1998!в % к 1998!

                          !        !            !году      !году      !

----------------------------------------------------------------------!

                          !        !прог-!оцен- !          !          !

                          !        !ноз  !ка    !          !          !

----------------------------------------------------------------------!

Количество государственных!        !     !      !          !          !

школ - всего (единиц)     !8143    !8300 ! 8156 ! 101,9    !  100,2   !

в том числе:              !        !     !      !          !          ! 

Дневные                   !        !     !      !          !          !

общеобразовательные       !8007    !8155 ! 8024 ! 101,8    !  100,2   !

Вечерние                  ! 37     !41   ! 34   ! 110,8    !  91,9    !

специальные коррекционные ! 99     !103  ! 98   ! 104      !  99      !

Кроме того,               !        !     !      !          !          !

профессионально-          !        !     !      !          !          !

технические школы         ! 304    !281  ! 274  ! 92,4     !   90,1   !

______________________________________________________________________!




 
       Выделенные в первом полугодии 1999 года 197 млн. тенге из республиканского бюджета на компьютеризацию системы среднего образования направлены на погашение кредиторской задолженности за поставку и установку компьютеров в 1998 году в 450 школах республики.
      В связи с принятием Закона Республики Казахстан "Об образовании" проводится работа по его реализации и совершенствованию нормативной базы системы образования. Так, в целях упорядочения процесса формирования студенческого контингента государственных высших учебных заведений, обеспечения равных возможностей доступа к государственному высшему образованию для всех слоев населения Правительством приняты постановления P990464_ "О новой модели формирования студенческого контингента государственных высших учебных заведений в Республике Казахстан" и P990698_ "Об утверждении государственного образовательного заказа на подготовку специалистов с высшим образованием на 1999-2000 учебный год".
 
      Здравоохранение
 
      В области охраны здоровья народа проводились мероприятия по обеспечению гарантий прав граждан путем совершенствования деятельности государственных организаций и развития частной системы здравоохранения, внедрения государственных минимальных стандартов, переориентации отрасли от дорогостоящей стационарной помощи к менее затратному амбулаторно-поликлиническому обслуживанию населения.
      В ходе решения этих проблем количество больничных организаций в республике сократилось на 12,5%, а самостоятельных амбулаторно-поликлинических организаций возросло на 42,5%. В текущем году создано 819 врачебных амбулаторий с правом юридического лица, 127 консультативно-диагностических поликлиник, восстановлено 80 фельдшерско-акушерских пунктов, 35 сельских врачебных амбулаторий.
      Продолжается работа по реализации Государственной программы "Здоровье народа". Первый этап выполнения Государственной программы сопровождается определенными позитивными сдвигами в демографической и медико-социальной ситуации. Впервые за последнее десятилетие наметилась тенденция к снижению показателей общей смертности населения на 2,7%, отмечаемая во всех регионах республики и инфекционной заболеваемости. Повсеместно внедрялась современная методика выявления и лечения туберкулеза, рекомендованная Всемирной организацией здравоохранения. Достигнут 95-процентный охват детей прививками против всех основных инфекций. Ведется ежемесячный мониторинг привитости детей. Осуществляется эпидемиологический анализ болезней, передающихся половым путем, и мероприятия по их профилактике. Активизировалась работа по пропаганде здорового образа жизни. Проводится определенная работа по реабилитации инвалидов.
 
      Миграционная политика
 
      Квотой иммиграции на 1999 год предусмотрено переселение 500 семей. По состоянию на 1 июля текущего года организованно переселены 106 семей (479 человек) беженцев-репатриантов, выходцев из Афганистана, нелегально находившихся на территории Пакистана. Самостоятельно переселились 983 семьи.
      Однако вопрос обеспечения репатриантов жильем является самой больной и не решенной проблемой. По данным областных управлений и отделов по миграции и демографии, городов Алматы и Астаны не получили квартиры и состоят в очереди 6298 семей.
 
      Государственная молодежная политика
 
      Государственная молодежная политика была направлена на поддержку и развитие молодежных общественных инициатив. В настоящее время в республике зарегистрировано 115 общественных молодежных объединений.
      Разработан проект Концепции государственной молодежной политики Республики Казахстан.
      Проводится научно-исследовательский эксперимент "Проведение динамического наблюдения и изучения физического и нервно-психического состояния молодежи призывного и допризывного возраста".
 
      Физическая культура и спорт
 
      В республике проводится определенная работа по развитию детско-юношеского спорта, подготовке спортивного резерва, активизирована работа по сдаче Президентских тестов физической подготовленности населения Республики Казахстан, принимаются меры по развитию народных игр и национальных видов спорта.
      Во всех физкультурно-спортивных организациях республики проводится работа по пропаганде здорового образа жизни, прорабатываются вопросы открытия с 1 сентября текущего года школ-интернатов для одаренных в спорте детей в Мангистауской, Атырауской, Акмолинской и Актюбинской областях, продолжается работа по созданию клубных команд по игровым видам спорта.
 
      Культура
 
      В 1999 году в целом по республике сеть государственных организаций культуры составляла 4223 объекта, в том числе 47, финансируемых на республиканском уровне, и 4177, относящихся к коммунальной собственности и содержащихся за счет местного бюджета. Доля финансирования мероприятий и объектов на республиканском уровне в 1999 году составила примерно 0,05% ВВП.
      Сеть инфраструктуры культуры сократилась по сравнению с 1998 годом на 747 единиц, в том числе библиотек - на 527, культурно-досуговых учреждений - на 208, кинотеатров - на 10.
      Количество музеев, театров и концертных организаций сохранено на

 

уровне 1998 года и составило, соответственно 88, 40 и 25 единиц.


     Прогнозная оценка итогов 1999 года


     В 1999 году Правительством будут продолжены действия по углублению

преобразовании в реальном и социальном секторах, совершенствованию

деятельности государственных органов управления, повышению уровня

законодательного обеспечения реформ.

     По предварительной оценке социально-экономическое развитие Республики

Казахстан в 1999 году можно охарактеризовать следующими основными

макроэкономическими показателями


______________________________________________________________________

                                             ! 1998 год !  1999 год !

                                             ! отчет    !   оценка  !

--------------------------------------------------------------------!    

Валовой внутренний продукт (ВВП), млрд.тенге ! 1747,7   !  1824,1   !

в реальном выражении, %                      !   97,5   !    98,5   !

ВВП на душу населения, тыс.тенге             !  111,7   !    122    !

Индекс потребительских цен, %:               !          !           !

    Декабрь к декабрю                        !    1,9   !    16,8   !

    в среднем за год                         !    7,1   !     7,1   !

Курс тенге по отношению к доллару США        !   78,3   !   119,1   !

в среднем эа год                             !          !           !

Доходы государственного бюджета, млрд. тенге !  309,5   !   429,6   !

в % к ВВП                                    !   17,7   !    23,6   !

Дефицит государственного бюджета, млрд. тенге!   70,1   !    66,1   !

в % к ВВП                                    !    4,1   !     3,6   !

Объем промышленной продукции (работ, услуг), !   801,5  !     902   !

млрд. тенге                                  !          !           !

в реальном выражении, %                      !    97,9  !     98,8  !

Объем валовой продукции сельского хозяйства, !   246,1  !     293   !

млрд. тенге                                  !          !           !

    в реальном выражении, %                  !    81,8  !     112,1 !

Экспорт, млн. долл. США                      !    5839  !      5185 !

Импорт, млн. долл. США                       !    6589  !      5250 !

Инвестиции в основной капитал, млрд. тенге   !    173,3 !      175,9!

____________________________________________________________________!    



             2. О ходе исполнения индикативного плана

                 социально-экономического развития

                   Республики Казахстан за 1999 год



 
       Исполнение Индикативного плана социально-экономического развития Республики Казахстан происходило в условиях последствий мирового финансового кризиса и ухудшения конъюнктуры мирового рынка на продукцию традиционного казахстанского экспорта.
      На ходе его реализации сказались спад промышленного производства в базовых отраслях промышленности, снижение объемов освоения инвестиции, увеличение отрицательного сальдо по внешнеторговым операциям, снижение конкурентоспособности казахстанских товаров и сокращение притока в республику иностранного капитала.
      В целях изменения сложившейся ситуации Правительством в рамках Индикативного плана был принят План мероприятий по реализации Программы действий Правительства на 1998-2000 годы (постановления Правительства от 19 февраля 1998 года № 119 и от 5 февраля 1999 года № 86), в соответствии с которым в 1999 году было предусмотрено к реализации 334 задания, по ним выполнено 142 мероприятия.
      Всего в соответствии с Планом мероприятий Программы действий Правительства за 7 месяцев текущего года приняты 18 законов, подписано 3 указа Президента Республики Казахстан, утверждено 88 постановлений Правительства, утверждены 15 программных документов, 53 ведомственных акта, представлены Правительству более 80 информационно-аналитических материалов.
      В связи с дальнейшим ухудшением экономической ситуации, вызванным радикальными изменениями, произошедшими в развитии мировой экономики, непосредственно отразившимися на социально-экономическом и, прежде всего, финансовом положении страны, в соответствии с протоколом совещания у Президента от 9.06.99 г. № 01-9/7 и распоряжением Премьер-Министра от 23.06.99 г. № 88 R990088_ Правительством разработана Программа действий Правительства на второе полугодие 1999 года и 2000 год и, соответственно, План мероприятий по ее реализации.
      Правительством приняты срочные меры по уточнению бюджета, осуществлена взаимоувязка государственных программ и соответственно определены реально выполнимые, необходимые для стабилизации экономической ситуации мероприятия. В рамках данного Плана предусматривается до конца года выполнение 146 заданий.
      Предусмотренные мероприятия позволят сохранить стабильный уровень макроэкономических показателей, обеспечить поддержку отечественных товаропроизводителей, улучшить налоговое администрирование, увеличить сбор налогов, более полно финансировать мероприятия, предусмотренные бюджетом, осуществить реформу в социальной сфере, в первую очередь - здравоохранении, образовании и пенсионном обеспечении.
 
             3. Цели и задачи государственной социально-
                экономической политики Республики Казахстан
                на 2000 год
 
      В 2000 году Правительству предстоит решать следующие основные задачи социально-экономического развития страны:
      корректировка макроэкономической политики, в том числе налоговой, бюджетной, денежно-кредитной, направленной на скорейшее преодоление кризиса и обеспечение экономического роста;
      перенос реформ на уровень микроэкономики;
      выравнивание регионов по уровню бюджетных расходов на одного жителя и постепенный переход к стабильным фискальным отношениям между центром и регионами;
      реализация программы приватизации государственной собственности и эффективное управление оставшимися активами государства;
      переход на формирование бюджетов всех уровней на основе приоритетных программ;
      активизация привлечения незанятого населения к проведению общественных работ;
      повышение роли местных исполнительных органов в решении региональных проблем занятости;
      совершенствование нормативной правовой базы функционирования накопительных пенсионных фондов, в целях дальнейшего обеспечения сохранности пенсионных накоплений;
      активная демонополизация и реструктуризация естественных монополистов;
      реформа здравоохранения и образования;
      обеспечение устойчивости банковской системы страны и создание привлекательных условий для расширения кредитования казахстанскими банками субъектов реального сектора.
      Предусматривается создание условий для привлечения инвестиций в экономику с целью обеспечения развития отраслей агропромышленного комплекса, проведения политики импортозамещения и защиты отечественных производителей от недобросовестной конкуренции, расширения номенклатуры и увеличения экспорта продукции на мировые рынки, а также повышения степени адресности социальной помощи.
      В целях достижения благоприятных макроэкономических условий для устойчивого экономического роста Правительство и Национальный Банк Республики Казахстан намерены усилить методы денежно-кредитного, бюджетного и налогового регулирования экономики. В этих условиях основной задачей Правительства станет сохранение сбалансированности важнейших макроэкономических параметров - обменного курса тенге, инфляции, уровней дефицита государственного бюджета и дефицита платежного баланса страны.
      Будут предприняты меры по оздоровлению реального сектора. К концу 2000 года предполагается завершить основные структурные преобразования в экономике, продолжится рост доли частного сектора в ВВП, будут заложены основы для последующей диверсификации производства.

 

     Вышеизложенные мероприятия направлены на реализацию целей и задач,

изложенных в Программе действий Правительства Республики Казахстан на

второе полугодие 1999 года и 2000 год.

     В 2000 году по сравнению с 1999 годом планируется достичь следующих

целевых индикаторов:

______________________________________________________________________

                                              ! 1999 год  !  2000 год!

                                              !оценка     !  прогноз !

---------------------------------------------------------------------!

ВВП, млрд. тенге                              ! 1824,1    !  2128    !

Реальное изменение ВВП, в % к предыдущему году!   98,5    !   101,0  !

ВВП на душу населения, тыс. тенге             !  122      !   142,3  !

Реальный рост доходов населения, %            !  101,5    !   101,4  !

Минимальный прожиточный уровень, тенге        !  3716     !  3979    !

Экспорт в % к предыдущему году                !   88,8    !   101,3  !

Импорт в % к предыдущему году                 !   79,7    !   100,0  !

_____________________________________________________________________!


_____________________________________________________________________    

                                              ! 1999 год  !  2000 год!

                                              !  оценка   !  прогноз !

---------------------------------------------------------------------!    

Индекс потребительских цен в среднем за год   !   7,1     !    15,0  !

Курс тенге к доллару США, в среднем за год    ! 119,1     !   157    !

Доходы государственного бюджета, млрд. тенге  ! 429,6     !   479,2  !

в % к ВВП                                     !  23,6     !    22,5  !

Дефицит бюджета, млрд. тенге                  !  66,1     !    63,8  !

в % к ВВП                                     !   3,6     !     3,0  !

Объем промышленной продукции (работ, услуг),  !  902      !    1038  !

млрд. тенге                                   !           !          !

      в реальном выражении, %                 !   98,8    !    103,0 !

Объем валовой продукции сельского хозяйства,  !   293     !    319,6 !

млрд. тенге                                   !           !          !    

в реальном выражении, %                       !   112,1   !    105,4 !

Инвестиции в основном капитал, млрд. тенге    !   175,9   !    188,5 !

_____________________________________________________________________!    


                4. Основные направления государственной 

                     социально-экономической политики

                     Республики Казахстан на 2000 год


     4.1. Макроэкономический аспект


     Денежно-кредитная политика



 
       В целях нейтрализации последствии мирового финансового кризиса и возобновления роста производства денежно-кредитная политика в период до 2000 года будет нацелена на сдерживание инфляции, обеспечение относительной устойчивости обменного курса и сохранение устойчивости финансовой системы. Основными условиями ее успешной реализации должно стать развитие и углубление финансовых рынков, дальнейшее повышение надежности банковской системы, улучшение состояния платежного баланса страны.
      Национальный Банк Республики Казахстан будет отслеживать динамику номинальных и реальных процентных ставок, номинального и реального валютного курса, мировых цен на товары, являющиеся статьями экспорта и импорта, доходности различных финансовых инструментов.
      В течение 1999-2000 года Национальный Банк намерен придерживаться режима свободно плавающего обменного курса тенге. Такой режим предполагает отсутствие целевого показателя обменного курса. Валютные интервенции не планируются, хотя, по мере необходимости, будут осуществляться операции по купле и продаже иностранной валюты на внутреннем валютном рынке страны для сглаживания краткосрочных дисбалансов спроса и предложения, пополнения золотовалютных активов и защиты тенге от массированных спекуляций.
      Будет продолжена работа по дальнейшему укреплению и консолидации банковской системы, повышению уровня капитализации и финансовой устойчивости банков путем приближения их работы к международным стандартам банковской деятельности и применения новых инструментов банковского надзора.
      Особое внимание будет уделено развитию банками различных форм надежного размещения депозитов населения и созданию межбанковской системы коллективного страхования. Это будет стимулировать привлечение сбережений населения, инвестирование и кредитование банками второго уровня отечественного производства товаров и услуг, укрепление инвестиционной активности в республике.
      По предварительным оценкам Национального Банка Казахстана ожидается:
      дефицит текущего счета платежного баланса Казахстана в 1999 году на уровне 3,5 % от ВВП, в 2000 году - на уровне 2,2 % от ВВП;
      валовые золотовалютные активы Национального Банка к концу 1999 года -

 

1,7 млрд. долл. США, к концу 2000 года - 1,6 млрд.долл.США или в размере

не менее трехмесячного объема импорта страны;

     расширение денежной базы в 1999 году на 20,1% до 98 млрд.тенге, в 2000

году - на 12,8% до 110 млрд.тенге;

     рост денежной массы в 1999 году на 21,6 % до 181 млрд.тенге, в 2000

году - на 16,1% до 210 млрд.тенге;

     ставка рефинансирования Национального Банка снизится к концу 2000

года до уровня 12-15% годовых.


     Налогово-бюджетная политика



 
       В предстоящий период Правительство Республики Казахстан намерено проводить последовательную налоговую и бюджетную политику в тесной взаимосвязи с другими направлениями экономической политики, отвечающую основным принципам, целям и приоритетам стратегии экономического роста страны.
 
      Бюджетная политика
 
      Бюджетная политика будет направлена на достижение реалистичного уровня государственных обязательств и стимулирование развития реального сектора экономики, жесткое ограничение государственных расходов с целью сохранения управляемого дефицита бюджета в условиях оздоровления реального сектора экономики.
      С целью повышения эффективности распределения и использования средств государственного бюджета продолжится работа по внедрению методов бюджетного программирования, совершенствованию бюджетного процесса и законодательства в сфере государственных финансов. Продолжится реформа межбюджетных отношений.
      Будут приняты меры по повышению роли и усилению ответственности центральных и местных органов исполнительной власти. Будет продолжена реформа государственной службы с разделением полномочий между центральными и местными исполнительными органами власти.
      Основными приоритетами расходования средств государственного бюджета по-прежнему будут выполнение обязательств по обслуживанию государственного долга, рациональное обеспечение расходов социального характера и выполнение программы государственных инвестиций. Особое внимание будет уделено системе контроля за расходами средств государственного бюджета.
      В целях покрытия дефицита бюджета Правительство Республики Казахстан будет продолжать использовать неинфляционные источники финансирования. Усилится работа по выработке оптимальной стратегии внешнего заимствования и совершенствованию самой системы управления государственным долгом.
      Будет проводиться работа по урегулированию проблемы просроченной кредиторской задолженности и созданию механизма четкого исполнения долговых обязательств.
      Особое внимание будет уделено совершенствованию нормативной правовой базы системы государственных закупок. При этом все государственные закупки будут производиться на тендерной основе только у местных производителей, за исключением тех товаров и услуг, которые в настоящее время в Казахстане не производятся.
      В вопросе приватизации государственной собственности Правительство будет руководствоваться следующими основными задачами:
      продажа государственных пакетов акций "голубых фишек" и крупных объектов приватизации, обеспечивающая максимальные поступления средств в республиканский бюджет и приход эффективных собственников;
      завершение приватизации предприятий "второго эшелона";
      приватизация объектов, ранее переданных в доверительное управление.
 
      Налоговая политика
 
      Приоритетными направлениями налоговой политики Правительства Республики Казахстан на предстоящий период являются:
      совершенствование фискальной политики через внесение изменений и дополнений в действующее законодательство;
      внедрение электронной системы мониторинга крупных налогоплательщиков как республиканского, так и регионального значения;
      создание условий для роста официальной экономики, особенно в сфере малого бизнеса, посредством реализации принципов перехода на патентные механизмы;
      обеспечение полноты поступления акцизов и усиления борьбы с нелегальным производством и оборотом подакцизных товаров;
      принятие мер по снижению недоимки в государственный бюджет, усиление работы с должниками в бюджет;
      внедрение автоматизированных и телекоммуникационных систем функционирования налоговых и таможенных органов.
 
      Инвестиционная деятельность
 
      Правительством предусматривается увеличение притока прямых инвестиций и рациональное использование государственных инвестиций.
      Основными направлениями деятельности на предстоящий период будет совершенствование системы государственной поддержки прямых инвестиций, направленной на улучшение стимулирования прямых инвестиций в приоритетные сектора экономики, содействие прямым инвестициям в сфере недропользования, защита законных прав инвесторов, разработка механизма гарантий покрытия регулятивного и политического рисков совместно с международными организациями.
      В области государственных инвестиций Правительство республики намерено повысить и упорядочить требования к подготовке, анализу и отбору проектов.
      Основная задача в области государственного инвестирования - добиться рационального и эффективного инвестирования ограниченных государственных и привлекаемых государством средств в приоритетные сектора экономики.
      Будет продолжено строительство объектов, имеющих большое значение для совершенствования инфраструктуры Казахстана:
      реконструкция морского порта в г. Актау;
      строительство моста через реку Иртыш в г. Семипалатинске;
      строительство международного аэропорта в г. Астане;
      развитие мощностей железнодорожной станции Дружба ;
      реабилитация ряда автомобильных дорог (Гульшат-Акчатау, Алматы- Георгиевка, Караганда-Астана, Акчатау-Караганда и др.);
      реконструкция групповых магистральных водопроводов;
      получит дальнейшее развитие социальная сфера и инфраструктура города Астаны.
      Инвестиции в основной капитал за счет всех источников финансирования по прогнозным расчетам в будущем году по отношению к текущему возрастут на 7,2%, при сокращении бюджетных источников финансирования.
      Ввод в действие объектов социальной сферы и важнейших производственных мощностей составит: жилья - 1193 тыс. кв. метров; школ - 3060 ученических мест; газопроводов - 73 км; железных дорог - 40 км; автомобильных дорог с твердым покрытием - 67 км; групповых магистральных водопроводов - 207 км, турбин - 47 Мвт.
 
      Внешнеэкономическая деятельность
 
      Внешнеэкономическая политика предстоящего периода будет направлена на провозглашение национальной идеи поддержки отечественных товаропроизводителей, их защиты и содействия продвижению казахстанских товаров и услуг на внешние мировые рынки.
      В предстоящий период Правительство намерено развивать дальнейшую интеграцию в рамках Таможенного союза, Центральноазиатского Экономического Союза и Содружества Независимых Государств.
      Будет продолжена работа по сотрудничеству с международными организациями и иностранными государствами для софинансирования структурных реформ, участия Казахстана, как полноправного члена, в различных международных торгово-экономических союзах с целью завоевания достойного потенциала страны авторитета.
 
      Экспорт
 
      В предстоящий период предусматривается развитие экспортоориентированных производств, увеличение объемов реализации традиционных товаров за счет продвижения их на новые рынки, повышение экономической эффективности и улучшение структуры экспорта.
      Будут заложены основы формирования механизмов кредитования и страхования экспорта продукции с высокой добавленной стоимостью.
      С целью недопущения демпинга товаров на внешнем рынке и занижения контрактных цен будет осуществляться ценовой мониторинг экспорта товаров. Предполагается также приблизить национальные стандарты Республики Казахстан к международным.
      В целях обеспечения условий равноправного партнерства в мировой торговле усилится работа по подготовке вступления Казахстана во Всемирную торговую организацию (ВТО). Это позволит предотвратить дискриминацию интересов Казахстана во внешней торговле, обеспечить свободный доступ на рынки других стран и получить торговые преференции от стран в рамках всеобщей системы преференций.

 

     Прогноз показателей внешнеторгового оборота на 2000 год основан на

тенденции стабилизации и определенном росте, в основном в секторе

экспортоориентированных отраслей экономики.

     Главными статьями Казахстанского экспорта останутся нефть,

ферросплавы, прокат черных металлов, медь рафинированная, цинк

необработанный.


            Прогноз основных видов экспортной продукции

                                                             млн.долл.

______________________________________________________________________

                                     !1998 год! 1999 год ! 2000 год  !

                                     !отчет   ! оценка   !   прогноз !

---------------------------------------------------------------------!    

Экспорт, всего                       !  5839  !   5185   !   5250    !

Нефть и газовый конденсат            !  1650,5!   1800   !   2100    !

Нефтепродукты                        !    51,7!     26   !     30    !

Уголь                                !   323,2!    170   !    180    !

Прокат черных металлов, включая жесть!        !          !           !  

белую                                !   515,9!    550   !    600    !

Драгоценные металлы                  !   229,2!    180   !    220    !

Медь рафинированная и сплавы         !   507,9!    460   !    460    !

Цинк необработанный                  !   181,6!    163   !    174    !

Руды железные                        !   177,7!     36   !    122    !

Оксид и гидрооксид алюминия          !    80,1!    140   !    140    !

Ферросплавы                          !   224  !    250   !    250    !

Хлопок волокно                       !    51,9!     45   !     50    !

Пшеница и меслин                     !    259 !    168   !    200    !

_____________________________________________________________________!    


     Импорт


     В предстоящий период в целях регулирования импорта предполагается:


 
       введение тарифных и нетарифных мер регулирования импорта товаров, наносящих ущерб отечественным производителям и производимых в республике в достаточном количестве;
      введение временных антидемпинговых, компенсационных и защитных мер;
      совершенствование информационной, нормативной базы внутренней и внешней торговли;
      в целях сокращения импорта товаров из развивающихся стран пересмотреть схему предоставления преференций развивающимся странам.
      Поддержка отечественных организаций мерами внешнеторговой политики

 

будет осуществляться посредством стимулирования ввоза

высокотехнологических инвестиционных товаров.

     Результатом регулирования импорта должна стать рационализация его

товарной структуры, которая позволит стимулировать промышленную

реструктуризацию экономики и защитить отечественный рынок от

недоброкачественной продукции.

     Реализация намеченных мер будет способствовать сокращению дефицита

торгового баланса.


          Прогноз основных видов импортируемой продукции

                                                             млн.долл.

______________________________________________________________________

                                  ! 1998 год ! 1999 год ! 2000 год   !

                                  !  отчет   !  оценка  !  прогноз   !

---------------------------------------------------------------------!

Импорт, всего                     !  6589    ! 5250     !   5250     !

Электроэнергия                    !  81,7    !   79     !     68     !

Газ природный                     ! 112,7    !  147     !    147     !

Кокс и полукокс                   !  43,3    !   38     !     36     !

Нефтепродукты                     ! 184,7    !   80     !    120     !

Мясо и субпродукты                !  33,5    !   24     !     21     !

Масла растительные                !  30,2    !   30     !     27     !

Сахар                             !  90,7    !  100     !    100     !

Кондитерские изделия              !  34      !   23     !     22     !

Алкогольные напитки               !  24,8    !   10     !      8     !

Табак и табачные изделия          !  40,9    !   25     !     23     !

Медикаменты                       !  67,7    !   55     !     60     !

Шины                              !  29      !   30     !     30     !

Автомобили легковые               ! 125,8    !  230     !    180     !

Автомобили грузовые               !  31,3    !   27     !     30     !

Мебель                            !  61,5    !   50     !     48     !

Машины и оборудование             !1020,1    !  900     !   1000     !

_____________________________________________________________________!


     Ценовая и антимонопольная политика



 
       Развитие конкуренции и проведение жесткой антимонопольной политики на предстоящий период рассматривается как один из важнейших факторов стабилизации цен и повышения качества товаров и услуг.
      Для дальнейшего совершенствования регулирования деятельности естественных монополий в 2000 году будут решаться следующие вопросы:
      обеспечение прозрачности экономической деятельности субъектов естественной монополии, ежегодная публикация балансов и результатов проведенных по ним аудиторских проверок;
      ограничение монополистической деятельности и защита интересов и прав потребителей;
      установление справедливых цен (тарифов) на услуги субъектов естественной монополии, обеспечивающих покрытие затрат и получение справедливой ставки прибыли;
      соблюдение межотраслевых, внутриотраслевых и региональных ценовых приоритетов и балансов;
      оптимизация затрат, улучшение сбора платежей за оказанные услуги, сокращение потерь, улучшение использования капитала, внедрение новых технологий.
      Правительство также намерено активизировать работу на решение следующих задач:
      определение состояния конкуренции на товарном рынке;
      проведение структурной реорганизации организаций в сфере естественных монополий;
      не допускать слияния групповых интересов на товарных и финансовых рынках, приводящих к созданию новых монополий;
      предотвращение вмешательства государственных органов в хозяйственную деятельность субъектов, за исключением случаев, предусмотренных действующим законодательством;
      закрепление организационных и правовых основ защиты конкуренции на рынке финансовых услуг.
      Будет поощряться реализация инвестиционных программ, направленных на снижение текущих затрат на производство, повышение эффективности и качества предоставляемых услуг.
 
      Развитие рынка ценных бумаг
 
      В 2000 году будет продолжена работа по выполнению Программы развития рынка ценных бумаг Республики Казахстан на 1999-2000 годы, направленной на обеспечение развития казахстанского рынка ценных бумаг в качестве механизма мобилизации и перераспределения внутренних сбережений и средств потенциальных иностранных инвесторов с созданием необходимых условий для привлечения портфельных инвестиций в реальную экономику.
      В целях обеспечения эффективной защиты прав и охраняемых законом интересов инвесторов предусматривается усиление роли Национальной комиссии по ценным бумагам.
      Одним из важнейших мероприятий данного направления станет разработка проекта Закона "О защите прав и охраняемых законом интересов инвесторов на рынке ценных бумаг".
 
                     4.2. Развитие реального сектора
 
      Промышленность
 
      Основной целью экономического развития промышленности в 2000 году будет создание реальных предпосылок для ее восстановления и развития, увеличения производства продукции (работ, услуг) путем:
      развития предприятий агропромышленного комплекса, отраслей, обеспечивающих потребности внутреннего рынка в товарах повседневного спроса, а также технологического оборудования для нефтедобывающих и горно-металлургических предприятий страны;
      стимулирования развития экспортного потенциала, базирующегося на добыче и переработке углеводородного и минерального сырья, освоения выпуска конкурентоспособной продукции производственно-технического назначения.
      Основными направлениями промышленной политики Правительства станут реализация комплекса мер по защите отечественных производителей, повышение ответственности управляющих компаний за восстановление и стабилизацию производства, создание системы стандартов мирового уровня, реализация мер по максимальному выравниванию цен предприятий-экспортеров с ценами мирового рынка.
      Для реализации поставленных задач будет предпринят следующий комплекс мер.
      Начнется разработка системы стандартов, соответствующих мировому уровню и обеспечивающих соответствие казахстанской продукции требованиям мирового рынка, а также системы сертификации и контроля импортируемых товаров.
      Для рационального использования сырья и вовлечения в переработку отходов и техногенных месторождений будет создана система кадастров на основе цифровых геоинформационных систем.
      Будет усовершенствована законодательная база по привлечению прямых инвестиций в импортозамещающие производства, а также в развитие отраслей, связанных с сельским хозяйством. Предстоит обеспечить стабильность нормативной базы и упростить процедуры согласования и реализации инвестиционных проектов.
      Правительство намерено усилить надзор за выполнением условий приватизационных контрактов и контрактов по передаче предприятий в управление иностранным и отечественным фирмам, а также разработать модельное соглашение с управляющими компаниями по проведению согласованной

 

и взаимовыгодной политики развития системы предприятий, обеспечивающих

технологический процесс в нефтедобывающем, энергетическом и

горно-металлургическом секторах промышленности Казахстана.

     Основной объем произведенной продукции по-прежнему будет приходиться

на долю крупных и средних предприятий.


         Прогноз производства основных видов промышленной продукции

______________________________________________________________________

                                      !1998 год !1999 год ! 2000 год !

                                      ! отчет   ! оценка  ! прогноз  !

---------------------------------------------------------------------!    

Уголь, млн.тонн                       !  68,1   !   53    !     60   !

Нефть и газовый конденсат, млн. тонн  !  25,9   !   28,7  !     31   !

Газ естественный, млрд.куб.м          !   8,2   !    9,6  !     10   !

Железная руда (товарная), тыс. тонн   !9301,6   ! 6172    !   8000   !

Медная руда. тыс. тонн                !31043    ! 33750   !  36280   !

Хромитовая руда, тыс. тонн            ! 1603    !  1930   !   2040   !

Свинцово-цинковая руда. тыс. тонн     ! 5059    !  5100   !   5200   !

Медно-цинковая руда, тыс. тонн        !3320,8   !  3400   !   3800   !

Бокситы, тыс. тонн                    !3436,8   !  3670   !   3600   !

Марганцевый концентрат, тыс. тонн     ! 348,9   !   400   !    420   !

Плоский прокат из железа или стали,   !         !         !          !

в том числе лист и жесть с покрытием, !2556,5   !  3100   !   3400   !

тыс. тонн                             !         !         !          !

Ферросплавы, тыс. тонн                ! 726     !   822   !   1000   !

Глинозем, тыс.тонн                    !1085,2   !  1100   !   1100   !

Медь рафинированная, тыс. тонн        ! 324,8   !   348   !    360   !

Свинец, включая вторичный, тыс. тонн  !  91,5   !   100   !    110   !

Цинк, тыс. тонн                       ! 241,5   !   248   !    252   !

Электроэнергия, млн. кВт/час          ! 49847   ! 48000   !  50000   !

_____________________________________________________________________!    


     Научно-технологическая политика



 
       Научно-технологическая политика является неотъемлемой частью общей социально-экономической политики, основные механизмы реализации которой заложены в Концепции государственной научно-технологической политики Республики Казахстан.
      Приоритетные направления науки и техники ориентированы на достижение практических результатов:
      создание и внедрение быстроокупаемых разработок, способствующих увеличению экспортной продукции и развитию наукоемких производств;
      комплексное использование минерального сырья на основе ресурсосберегающих технологий в горно-металлургическом комплексе;
      использование методов биотехнологии и генной инженерии в медицине, сельском хозяйстве и промышленности;
      создание информационных и телекоммуникационных систем;
      создание высокоэффективных технологий, машин и оборудования;
      разработка научных основ экономической реформы;
      разработка методов ускоренного создания высокопродуктивных пород сельскохозяйственных животных;
      создание новых материалов, химических продуктов;
      рациональное природопользование;
      проблемы развития энергетики;
      проблемы разведки, добычи, переработки и транспортировки углеводородного сырья.
      На основе Концепций каждой приоритетной отрасли экономики разработаны Концепции республиканских целевых научно-технических программ (РЦНТП).
 
      Сельское хозяйство
 
      Основными направлениями деятельности Правительства в аграрном секторе на предстоящий период станут:
      формирование реальных и эффективных собственников, создание условий для их кооперирования и добровольного объединения;
      совершенствование системы управления отраслью и развитие рыночной инфраструктуры, системы сбыта продукции, сельскохозяйственного маркетинга;
      развитие перерабатывающих производств в агропромышленном секторе;
      совершенствование финансово-кредитной политики на селе и государственная поддержка отрасли.
      Правительство намерено активизировать социальную политику на селе, повысить полномочия и ответственность сельских акимов в решении социально-экономических проблем села.
      Будут приняты меры по совершенствованию системы микрокредитования и изысканию новых источников для его развития и на этой основе - по стимулированию роста занятости сельского населения.
      Продолжится работа по своевременному и полному выделению бюджетных

 

ассигнований для финансирования сельского хозяйства,

социально-экономическому развитию отдаленных сельских районов, а также

районов с депрессивной экономикой, совершенствованию системы обучения,

подготовки и консультирования сельских и районных акимов, а также фермеров

и других частных собственников на селе по работе в рыночных условиях.


         Прогноз производства сельскохозяйственной продукции

______________________________________________________________________

                           !1998 год!1999 год!2000 год!1999 г.!2000г.!

                           !отчет   ! оценка !прогноз !в % к  !в % к !

                           !        !        !        !1998 г.!1999г.!

---------------------------------------------------------------------!

Валовая продукция сельского!        !        !        !       !      !    

хозяйства, млрд. тенге     ! 246,1  !  276   !  308,9 ! 112,1 ! 105,4!

в т.ч. продукция           !        !        !        !       !      !

       растениеводства     ! 101,9  !  133,4 !  149,7 ! 130,9 ! 108,1!

продукция животноводства   ! 144,2  !  142,6 !  159,2 !  98,9 ! 103,0!

Зерно (в весе после        !        !        !        !       !      ! 

доработки), тыс. тонн      !6395,5  !  9660  !  10000 ! 151,0 ! 103,5!

в т.ч. пшеница, тыс.тонн   !4746,3  !  7400  !   7500 ! 155,9 ! 101,4!

Хлопок-сырец, тыс.тонн     ! 161,6  !   220  !    230 ! 136,1 ! 104,5!

Сахарная свекла            !        !        !        !       !      ! 

(фабричная), тыс.тонн      ! 224,9  !   260  !    280 ! 115,6 ! 107,7!

Семена масличных культур,  !        !        !        !       !      ! 

тыс.тонн                   ! 132,1  !   150  !    160 ! 113,6 ! 106,7!

Картофель, тыс.тонн        !1262,9  !  1420  !   1420 ! 112,4 ! 100,0!

Овощи, тыс.тонн            !1079,2  !  1100  !   1200 ! 101,9 ! 109,1!

Скот и птица (в убойном    !        !        !        !       !      ! 

весе), тыс.тонн            !641,5   !  560   !   570  !  87,3 ! 101,8!

Молоко, тыс.тонн           !3394,3  !  3400  !   3500 !  100,2! 102,9!

Яйца, млн. штук            !1388,4  !  1500  !   1600 !  108,0! 106,7!

Шерсть (в физическом весе),!        !        !        !       !      !

тыс.тонн                   !  25,2  !    23  !   25,7 !   91,3! 111,7!

Каракуль и смушки, тыс.    !        !        !        !       !      !    

штук                       ! 214,3  !   130  !   115  !   60,7! 88,5 !

Кожевенное сырье:          !        !        !        !       !      !

         крупное, тыс.штук !2303,3  !  1900  !  1900  !   82,5! 100,0!

         мелкое, тыс.штук  !5350,7  !  4750  !  5000  !   88,8! 105,3!

         свиное, тыс.штук  ! 116,7  !   200  !   200  !  171,4! 100,0!

_____________________________________________________________________!


     Транспортно-коммуникационный комплекс



 
       Основными задачами развития транспортно-коммуникационного комплекса республики является удовлетворение транспортных и информационных потребностей экономики и общества при снижении составляющей в себестоимости отечественной продукции.
      Одним из важнейших направлений работы станет развитие и совершенствование законодательной базы для перевозчиков и операторов на транспортно-коммуникационном рынке страны. В отрасли будет продолжена политика реструктуризации, предполагающая сужение сферы деятельности естественных монополистов и передачу отдельных функций частному сектору.
      Правительство намерено активизировать работу по решению следующих задач:
      модернизация и развитие существующих транспортно-коммуникационных сетей;
      внедрение передовых технологий перевозок, качественное обновление подвижного состава транспорта;
      внедрение современных информационных систем управления;
      внедрение программы демонополизации железнодорожного транспорта;
      строительство Национальной Информационной Супермагистрали на базе волоконно-оптических линий связи с использованием технологии цифровых систем передач SDN;
      строительство Международных Центров Коммутации и замена аналоговых АМТС;
      создание национальной сети передач данных;
      привлечение иностранных и отечественных инвестиций для продвижения казахстанского туристического продукта на мировой рынок;
      объединение и укрупнение региональных авиакомпаний, развитие трех международных аэропортов;
      техническое перевооружение в области аэронавигационного обслуживания.
 
      Жилищное строительство
 
      В предстоящем периоде Правительство Республики Казахстан намерено обеспечить рациональное решение задач по проектированию и строительству наиболее значимых объектов промышленности, объектов здравоохранения, отдыха и туризма.
      Будет последовательно проводиться работа по формированию и ведению на всей территории страны государственного градостроительного кадастра.
      Правительство Республики Казахстан планирует развивать новые методы ипотечного кредитования населения и коммерческих застройщиков, в том числе предоставление жилья в долгосрочную аренду с правом выкупа.
      В 2000 году будет принята концепция создания системы внебюджетных источников жилищного строительства.
      Так, в предстоящий период планируется ввести в действие жилых домов за счет всех источников финансирования в объеме 1193 тыс. кв. метров или 15233 млн. тенге, что составляет 103,7% к 1999 году, при этом за счет средств населения будет построено 920 тыс. кв. метров жилья или 5900 млн. тенге, что составляет 77% от общего объема ввода жилья.
      Предполагается особое внимание уделить развитию конкурентного рынка жилья.
      Будет вестись работа по реформированию жилищно-коммунального хозяйства, где планируется приступить к переводу коммунальной теплоэнергетики на автономные системы отопления, а также к дальнейшему внедрению приборов учета воды и теплоносителей.
 
      Малое предпринимательство
 
      На предстоящий период программой развития и поддержки малого предпринимательства в Республике Казахстан предусмотрено обеспечение устойчивого развития малого предпринимательства, увеличение его доли в приоритетных секторах экономики, рост числа новых рабочих мест, создание реальной конкурентной среды, формирование массового слоя собственников, как основы среднего класса общества.
      Для реализация целей программы предусматривается решить следующие задачи:
      формирование и развитие эффективных институтов рыночной инфраструктуры;
      отработка механизмов доступа частного сектора к кредитным ресурсам;
      организация системы подготовки, переподготовки и повышения квалификации кадров для малого бизнеса;
      совершенствование нормативных правовых актов в сфере защиты и развития малого предпринимательства;
      поддержка и развитие малого бизнеса в производственной, финансовой, инновационной и других сферах;
      усиление роли неправительственных организаций в вопросах поддержки и защиты малого предпринимательства.
      В целях поддержки и развития малого бизнеса фискальными органами разработан проект Положения об упрощенном режиме налогообложения для юридических лиц-субъектов малого предпринимательства.
      В результате практической реализации основных мероприятий вышеуказанной Программы к концу 2000 года ожидается рост числа субъектов малого предпринимательства, увеличение рабочих мест, численности занятых в сфере малого бизнеса и доли субъектов малого предпринимательства в валовом внутреннем продукте, производимом в стране.
 
                    4.3. Социальная защита населения
 
      В республике будет совершенствоваться система оказания адресной социальной помощи в регионах путем обеспечения дифференцированного подхода к каждой конкретной семье в зависимости от степени бедности.
      Правительство примет меры по относительному снижению затрат на солидарную пенсионную систему и корректировке пенсионной реформы.
      Планируется работа по дальнейшему совершенствованию правового регулирования пенсионной системы, по совершенствованию нормативной правовой базы функционирования накопительных пенсионных фондов в целях дальнейшего обеспечения сохранности пенсионных накоплений.
      Планируется принятие программы реабилитации инвалидов, оказание социальной и коррекционной педагогической поддержки детей с ограниченными возможностями, решение проблем, связанных с воспитанием, обучением, трудовой и профессиональной подготовкой детей с недостатками в умственном и физическом развитии и интеграции их в общество.

 

     Предстоит большая работа по созданию территориальных центров

социальной адаптации и трудовой реабилитации для лиц, возвратившихся из

мест лишения свободы и лиц без определенного места жительства.

     Для обеспечения социальной защиты граждан по сохранению жизни и

здоровья работающих на производстве будет разработан механизм

паспортизации рабочих мест производственных объектов организаций.


        Прогноз основных показателей по социальной защите населения

______________________________________________________________________

                                       ! 1998 год ! 1999 год !2000 год!

                                       ! отчет    ! оценка   !прогноз !

----------------------------------------------------------------------!

Среднегодовая численность              !  1985,8  ! 2027,9   !  1966,3!

пенсионеров, тыс. чел.                 !          !          !        !

Минимальный размер заработной          !   2395   !  2605    !  2680  !

платы, тенге                           !          !          !        ! 

Минимальный размер пенсий, тенге       !   3000   !  3000    !  3500  !

______________________________________________________________________!   


     Обеспечение занятости



 
       Продолжится работа по сокращению безработицы путем максимальной организации общественных работ, поддержке и созданию условий для развития предпринимательства и самозанятости, участию в программах по созданию новых рабочих мест через выдачу кредитов и микрокредитов наряду с профессиональной подготовкой и переподготовкой, созданием и поддержкой информационной базы, способствующей перераспределению трудовых ресурсов между регионами.
      Продолжится процесс легализации так называемой "скрытой" безработицы. В целом по республике по предварительным данным ожидается уровень безработицы в пределах 5,7 % от экономически активного населения.
      Особую актуальность на рынке труда приобретет занятость населения в аграрном секторе экономики.
      Предстоит решить вопросы занятости и трудоустройства молодежи и, в частности, выпускников школ и других образовательных организаций.
      Необходимо будет решить проблемы трудоустройства примерно одной тысячи человек репатриантов.
      Значительно расширятся полномочия и ответственность местных исполнительных органов в решении вопросов занятости.
 
      Образование
 
      В системе среднего и профессионального образования на основе нового Закона Республики Казахстан Z990389_ "Об образовании" в 2000 году будет продолжена работа, направленная на обеспечение конституционного права граждан на бесплатное среднее образование в государственных учебных заведениях, полный охват обучением детей школьного возраста, для чего будут:
      приняты все нормативные документы по реализации Закона "Об образовании";
      реализованы программы по выпуску нового поколения учебников, информатизации системы среднего образования и работе с одаренными детьми;
      введена розничная продажа учебников, при этом обеспечение учебниками детей из малообеспеченных семей, детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, а также пополнение 10-процентного книжного фонда школьных библиотек за счет бюджетных средств;
      осуществлены меры по внедрению государственных общеобязательных стандартов образования;
      осуществлена децентрализация управления отраслью, имея в виду значительное расширение прав директоров школ;
      пересмотрен порядок финансирования системы.
      В системе высшего образования на основе нового Закона "Об образовании" и национальной модели образования будет:
      разработан и внедрен новый порядок формирования студенческого контингента вузов, независимо от их форм собственности и ведомственной принадлежности;
      внедрена система государственных грантов и кредитов для подготовки кадров с высшим образованием, а также система личных образовательных кредитов для получения профессионального образования;
      проведена оценка реальной потребности страны в специалистах с высшим, средним специальным и профессиональным образованием;
      введена система рейтингов вузов по уровню их соответствия международным стандартам образования;
      продолжен эксперимент по приватизации объектов образования коллективами этих организаций.
 
      Здравоохранение
 
      В целях улучшения состояния здоровья граждан предполагается обеспечить оказание бесплатного гарантированного объема медицинской помощи за счет республиканского и местных бюджетов в рамках государственного заказа, утвержденного Правительством Республики Казахстан.
      Совершенствование системы медицинского обслуживания населения предусматривает создание конкурентной среды путем внедрения программы перевода отрасли здравоохранения из государственного в частный сектор. Расходы государственного бюджета будут сосредоточены на реализации специальных программ, а также на содержании учреждений по оказанию экстренной лечебной помощи, центров переливания крови, профилактике и лечении психических, онкологических, инфекционных заболеваний, а также беременных женщин, детей до 1 года, ВИЧ-инфицированных, участников и инвалидов войны и лиц к ним приравненных.
      Обеспечение финансовой устойчивости системы здравоохранения будет осуществляться путем проведения тендеров на выполнение государственных заказов в области здравоохранения среди лечебно-профилактических организаций, независимо от формы собственности, жесткого контроля исполнения заказа, а также исключения посреднических функций Центра по оплате медицинских услуг.
      Совершенствование системы управления здравоохранением включает в себя:
      децентрализацию с максимальной передачей полномочий регионам и непосредственно поставщикам медицинских услуг;
      интеграцию усилий различных ведомств в выполнении программ охраны здоровья населения;
      централизацию ряда управленческих функций, таких как определение политики отрасли, стратегическое планирование и мониторинг, контроль через стандартизацию, наука, образование и кадровая политика;
      содействие созданию широкой сети частных семейных врачебных амбулаторий, обеспечивающих потребности населения в лечебной помощи.
 
      Демография и миграция
 
      Для преодоления отрицательных тенденций в демографических и миграционных процессах предполагается разработка и принятие нового Закона Республики Казахстан "О беженцах", а также внесение изменений в Закон Z970204_ "О миграции населения".
      В целях организации переселения и обустройства семей репатриантов (оралман), изъявивших желание возвратиться на свою историческую родину будет установлена обоснованная квота на 2000 год.
      На уровне акиматов регионов необходимо решить проблему обеспечения репатриантов жильем, а также ликвидировать задолженность за прошлые годы.
 
      Охрана окружающей среды и природопользование
 
      Целью государственной экологической политики является снижение темпов ухудшения состояния окружающей среды.
      Будет сформирована система экологического просвещения, создана эффективная система управления охраной окружающей среды на республиканском и местном уровнях. Правительство Республики Казахстан намерено усовершенствовать механизмы финансирования охраны окружающей среды, расширить участие государства в международной экологической политике, создать условия для перехода к экологически безопасным технологиям.
      Правительством страны будут подготовлены основополагающие законодательные акты в области охраны окружающей среды, будут созданы программы изучения и воспроизводства природных ресурсов, экологического районирования, создания системы государственных кадастров, развития сети особо охраняемых природных территорий и объектов экологического туризма, проведения экологического аудита промышленных предприятий, внедрения экологически чистых и ресурсосберегающих технологий.
 
      Государственная молодежная политика
 
      Государственная молодежная политика страны будет направлена на создание правовых, экономических и организационных условий и гарантий для самореализации личности молодого человека и развития молодежных объединений, движений и инициатив.
      В целях развития и поддержки позитивных общественных молодежных инициатив планируется проведение конкурса молодежных проектов, республиканских и международных семинаров по молодежным проблемам.
      Мероприятия по реализации государственной молодежной политики направлены на формирование у молодежи чувства патриотизма, ее нравственное и духовное развитие, создание условий для реализации социально-экономических потребностей молодых граждан, их интеллектуального и физического развития. Активное включение молодежи в общественно-политические процессы является гарантом успешного реформирования общества.
      Будут решаться проблемы занятости молодежи не только с учетом текущих потребностей в рабочей силе, но и перспективных задач. Предполагается создание условий для трудоустройства молодежи, впервые вступающей в трудовую жизнь, сокращение периода поиска работы для остальной части безработной молодежи, квотирование рабочих мест для молодежи, активное содействие в организации собственного дела, малого бизнеса, опережающее профессиональное обучение молодежи, находящейся под риском увольнения.
 
      Культура
 
      Предстоит формирование в условиях многонационального Казахстана единого культурно-информационного пространства, как условия для реализации духовного потенциала и критерия для мирового признания нации, равноправного вхождения ее в мировое сообщество.

 

     В этих целях предстоит:

     сохранение и развитие казахской национальной культуры;

     развитие культур народов и этносов, представляющих Республику

Казахстан;

     углубление интеграции Республики Казахстан в мировое культурное

пространство.

     Несмотря на существенное сокращение бюджетного финансирования,

основой развития системы культуры на 2000 год будет сохранение сети

существующих объектов.

____________________________________________________________________

                                      !1998 год! 1999 год! 2000 год !

                                      !  отчет ! оценка  ! прогноз  !

--------------------------------------------------------------------!

Количество учреждений и предприятий   !  43    !   47    !   48     !

культуры, всего                       !        !         !          !

в том числе:                          !        !         !          !

Историко-культурные заповедники       !   7    !    7    !    7     !

Музеи                                 !   6    !    7    !    8     !   

Библиотеки                            !   4    !    5    !    5     !

Театрально-зрелищные предприятия      !   18   !    18   !    18    !

Киноорганизации                       !   3    !    3    !     3    !

Научно-исследовательский институт     !   1    !    1    !     1    !

Прочие                                !   4    !    6    !     6    !

____________________________________________________________________!    



 
       В целях дальнейшего развития социально-культурной среды новой столицы будет создан Национальный музей Республики Казахстан в городе Астане.
 
      Физическая культура и спорт
 
      Деятельность организаций физической культуры и спорта будет направлена на пропаганду здорового образа жизни, привлечение детей и подростков к занятиям в спортивных секциях, подготовку спортивного резерва и спортсменов международного класса, участие спортсменов Республики Казахстан в ХХVII летних Олимпийских играх 2000 года в городе Сиднее (Австралия).
      В свете реализации Государственной программы развития массового спорта в Республике Казахстан на 1996-2000 год предполагается:
      утверждение в обществе здорового образа жизни, привлечение населения республики к систематическим занятиям физическими упражнениями с целью сохранения и укрепления здоровья, профилактики заболеваний;
      оказание содействия в организации и дальнейшем развитии добровольных физкультурно-спортивных обществ и клубов;
      осуществление необходимых организационных мер по массовому привлечению работников государственных органов и их подведомственных организаций к участию в физкультурных и спортивных мероприятиях;
      развитие детско-юношеского спорта, повышение занятости детей и подростков в спортивных секциях и клубах с целью профилактики правонарушений среди несовершеннолетних;
      расширение (восстановление) сети детско-юношеских спортивных школ;
      создание школ-интернатов для одаренных в спорте детей во всех областных центрах и отдельных городах республики, имеющих соответствующую спортивную базу и квалифицированные тренерско-преподавательские кадры;
      развитие и укрепление материально-технической базы физической культуры и спорта, обеспечение ее доступности для занимающихся.
 
                        4.4. Региональная политика
 
      Региональная политика государства в 2000 году будет ориентирована на выполнение Программы действий Правительства Республики Казахстан на второе полугодие 1999 года и 2000 год, которая предусматривает постепенный перенос центра тяжести реформ на уровень регионов на основе эффективного взаимодействия центральных и местных органов управления и развития принципов территориального самоуправления.
      Усиление полномочий и повышение ответственности регионов в осуществлении экономической реформы получит свое правовое закрепление в законах Республики Казахстан. Практическая реализация Законов "О местном государственном управлении в Республике Казахстан" и "О местном самоуправлении в Республике Казахстан" позволит осуществить передачу большей части текущих функций от центральных органов на региональный уровень и наделить акимов широкими полномочиями в обеспечении сбалансированного социально-экономического развития регионов.
      Региональная политика будет направлена на решение следующих задач:
      продолжение политики перехода к стабильным размерам бюджетных субвенций и бюджетных изъятий для постепенного перехода к единому нормативу расходов местных бюджетов в расчете на душу населения;
      усиление региональной специализации и повышение ответственности регионов за привлечение инвестиций, модернизацию и новое строительство;
      мониторинг социально-экономической ситуации в регионах с использованием системы рейтинговой оценки развития регионов на основе ряда ключевых параметров;
      экономическое оздоровление группы депрессивных сельских районов, требующих первоочередной государственной поддержки путем реализации специальных мероприятий, обеспечивающих решение накопившихся проблем;
      поддержка сельского хозяйства путем закупа зерна по твердым "справедливым" ценам.
 
              5. Организация исполнения Индикативного плана
 
      Реализация Индикативного плана будет происходить во всех секторах экономики Республики Казахстан в соответствии с Планом мероприятий по реализации Программы действий Правительства Республики Казахстан на второе полугодие 1999 года и 2000 год, которым предусмотрено исполнение 476 мероприятий в рамках реализации Стратегии "Казахстан - 2030" и задач, вытекающих из курса развития реформ, определенных Президентом Республики Казахстан на совещании от 9 июня 1999 года.
      По Плану предусматривается принятие 11 законов, 5 указов Президента Республики Казахстан, 86 постановлений Правительства, а также по 52 заданиям принятие нормативных правовых актов, направленных на совершенствование правового регулирования банковской системы, страхового рынка, пенсионной системы, налогового законодательства, деятельности кредитных товариществ, налогового и таможенного режимов.
      Центральными и местными исполнительными органами продолжится реализация 14 программ, в том числе программ приватизации и повышения эффективности управления государственным имуществом, развития рынка ценных бумаг на 1999-2000 годы, привлечения прямых инвестиций на 1999-2000 годы, "Здоровье народа", борьбы с туберкулезом, развития электроэнергетики.
      Предусматривается разработка более 30 программных документов, в том числе среднесрочной программы экономического роста, программ развития химической и легкой промышленности, машиностроительного комплекса, демонополизации РГП "Казахстан темiр жолы" и АО "Казахтелеком", Государственной программы "Питьевые воды", Республиканской программы занятости на 1999-2000 годы, формирования транспортно-коммуникационной инфраструктуры, децентрализации государственных функций, а также пилотных программ для территории, подверженных экологическому риску.
      По итогам реализации выполнения Плана мероприятий организован

 

ежемесячный мониторинг на основании информации центральных и местных

исполнительных органов.

     Контроль за реализацией Индикативного плана возложен на Агентство

Республики Казахстан по экономическому планированию, которое ежеквартально

будет информировать Правительство о социально-экономическом развитии

Республики Казахстан.



     (Специалисты: Склярова И.В.,

                   Кушенова Д.С.)