Жұмыстар мен жұмысшы кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығын (3-шығарылым) бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2019 жылғы 30 шілдедегі № 388 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2019 жылғы 1 тамызда № 19169 болып тіркелді.

      Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 23 қарашадағы Еңбек кодексінің 16-бабының 16-1) тармақшасына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

      Осы бұйрыққа қосымшаға сәйкес Жұмыстар мен жұмысшы кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы (3-шығарылым) бекітілсін.

      2. Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Ұлттық біліктілік жүйесін дамыту және жоспарлау департаменті заңнамада белгіленген тәртіппен:

      1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

      2) осы бұйрық мемлекеттік тіркелген күннен бастап күнтізбелік он күн ішінде оның қазақ және орыс тілдерінде "Қазақстан Республикасының Заңнама және құқықтық ақпарат институты" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына ресми жариялауға және Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне қосу үшін жіберуді;

      3) осы бұйрық ресми жарияланғаннан кейін оны Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды;

      4) осы бұйрық мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Заң қызметі департаментіне осы тармақтың 1), 2) және 3) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

      3. "Жұмысшылардың жұмыстары мен кәсіптерінің бірыңғай-біліктілік анықтамалығын (3–шығарылым) бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2011 жылғы 13 желтоқсандағы № 432-ө бұйрығының (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 7373 болып тіркелген, Қазақстан Республикасы Орталық атқарушы және өзге де Орталық мемлекеттік органдарының актілер жинағында 2012 жылғы 4 маусымда жарияланған) күші жойылды деп танылсын.

      4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау бірінші вице-министрі Е. Ж. Жылқыбаевқа жүктелсін.

      5. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

      Қазақстан Республикасы
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі

  Қазақстан Республикасы
Еңбек және халықты әлеуметтік
қорғау министрінің
2019 жылғы 30 шілдедегі
№ 388 бұйрығына
қосымша

Жұмыстар мен жұмысшы кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы (3-шығарылым)

1-тарау. Кіріспе

      1. Жұмыстар мен жұмысшы кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығының (3-шығарылым) (бұдан әрі – БТБА) тиісті разрядтағы жұмысшы кәсіптерінің тарифтік-біліктілік сипаттамаларында бар, оларды орындау күрделілігіне тиісті құрылыс, монтаждау және жөндеу-құрылыс жұмыстарды қамтиды.

      2. БТБА Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігімен әзірленген.

      3. Тарифтік-біліктілік сипаттамалары, ерекше ескертілген жағдайлардан басқа, осы бөлімдерде көрсетілген өндірістер мен жұмыс түрлері бар ұйымдардың меншік нысанына және ұйымдық–құқықтық нысанына қарамастан, олардағы жұмысшылардың жұмыстарын тарификациялаған және біліктілік разрядтарын белгілеген кезде қолданылады.

2-тарау. Құрылыс, монтаждау және жөндеу-құрылыс жұмыстарының разрядтары бойынша жұмысшы кәсіптерінің тарифтік-біліктілік сипаттамалары

1-параграф. Автоматика аспаптары мен жүйелерін монтаждаушы, 2-разряд

      4. Жұмыс сипаттамасы:

      дайын белгілер бойынша құбырлық және электр сымдары үшін бекітпе бөлшектерін орнату;

      жауапты емес бөлшектерді бұрандалау;

      жабдықты бумадан босату және бума материалдарын жинау;

      жабдық пен аппаратураны тазарту және сүрту;

      аппараттарда, кабельдерде, құбырлар мен жабдықтар үшін таңбалық биркалар әзірлеу және орнату;

      құбырларды, вентильдерді, фасонды бөлшектерді, бекітпе бөлшектерін сұрыптау, қосалқы материалдар әзірлеу;

      бөлшектерді егеп кесу және бұранданы қолмен кесу;

      құбырлар мен қысым арматурасын монтаждауға дайындау.

      5. Білуге тиіс:

      жабдықты бумадан босату тәсілдерін;

      ең қарапайым такелаждық құрылғылардың түрлері және оларды пайдалану ережелерін;

      бекітпе бөлшектерінің негізгі түрлерін;

      слесарлық аспаптың мақсатын;

      аспаптар мен аппаратураны монтаждау кезінде қолданылатын құбырлар мен материалдардың түрлерін.

2-параграф. Автоматика аспаптары мен жүйелерін монтаждаушы, 3-разряд

      6. Жұмыс сипаттамасы:

      бөлшектерге шаблондар бойынша белгі қою;

      механикаландырылған аспаппен саңылаулар бұрғылау;

      бұрандалық және ернемекті жалғауларды жинау;

      төсемдер мен аралық төсемдер жасау;

      металл құрылымдарын және құбырларды түзету;

      түйіспе жерлерін монтаждық бұрандалармен бекіту;

      қалқандардың дайын ойықтарында және белгіленген конструкцияларда аспаптарды монтаждау;

      құбырлық және электр сымдарын бекіту;

      қалқандардың, пульттардың және аспаптардың жерге қосу жүйесін монтаждау.

      7. Білуге тиіс:

      қолданылатын материалдардың сортаментін;

      монтаждалатын жабдықтың мақсатын;

      күрделі емес монтаждық жұмыстарды орындау тәсілдерін;

      қарапайым такелаждық құралдардың құрылғысы мен оларды пайдалану ережелерін;

      барлық түрдегі аспаптар үшін құбырлар төсеу тәсілдерін;

      механикаландырылған аспапты қолдану ережелерін, ток өткізетін және оқшаулау материалдарының электр қасиеттерін;

      технологиялық жүйелердегі қысымды, реттеуші және сақтандырғыш арматураның шартты белгілерін.

3-параграф. Автоматика аспаптары мен жүйелерін монтаждаушы, 4-разряд

      8. Жұмыс сипаттамасы:

      1-5 санатты құбыр сымдарын монтаждау және сынау;

      қалқандар мен конструкциялардағы аспаптарды полиэтилен, жез, болат және аллюминий құбырларымен орау;

      күрделілігі 1 және 2 санаттағы аспаптарды монтаждау:

      реле-температураның датчигі;

      пирометрикалық милливольтметрлер мен логометрлер;

      манометрлік термометрлер;

      температура өлшеу кешендері;

      потенциометрлер, көпірлер мен миллиамперметрлер;

      манометрлер, тягомерлер, напоромерлер, вакуумметрлер;

      деңгей дабылдатқыштардың электронды блоктары;

      қысым индикаторлары мен дабылдатқыш;

      электрлі, электронды, пневматикалық сілтемелі, көрсетілімдер дистанциядан берілетін өздігімен жазатын;

      көрсететін электрлі катализаторлары;

      газанализаторлар құрылғысы;

      өнеркәсіптік пневмоавтоматика элементтерінің бірегейлендірілген аппаратурасы;

      электрлі және электромеханикалық регуляторлар;

      компенсациялық қорапшалар;

      трансформаторлар;

      есепті-импульсты және есепті-қадамдық реле мен дистанциядан басқарудың пневматикалық панельдері;

      ауа редукторлары мен сүзгілері;

      күрделілігі 3-санатағы потенциометрлер мен дифманометрлер;

      дозиметриялық бақылаудың газ датчиктерін, қысым релелерін, термопарларды, шығынөлшерлерді монтаждау;

      құбыр және электр сымдар трассалары үшін құрылымдарды монтаждау;

      қабырғалар мен бөгеттер арқылы жеке өтпелер жасау;

      металды тармақтар төсеу;

      (жарылу қатері бар құбырларды қоспағанда) қорғағыш құбыржолдарын өткізу;

      қаңқа мен пульттарға кабельді және құбыр кірмелерін монтаждау;

      құбыр сымдарын аспаптар мен іріктегіш құрылғыларға монтаждау, құрылымдарды аспаптар мен атқару механизмдеріне монтаждау;

      шкафтық және панель қаңқалары мен пульттарды монтаждау;

      кеңейткіш, ылғалбөлгіш, конденсациялық, бөлгіш және теңгерімдеу сосудтарын монтаждау;

      қысым арматурасын техникалық қарау және монтаждау;

      батыру, қысым және газды талдау аспаптарының іріктегіш аспаптарын монтаждау;

      монтаждалған аспаптар мен аппаратураны сынамалау;

      электр шынжырларды тырсылдату.

      9. Білуге тиіс:

      құбыр және электр сымдарын монтаждау кезінде қолданылатын материалдардың, бұйымдардың, аспаптардың және құрылғылардың номенклатурасын;

      құбыр сымдарын беріктік пен тығыздылыққа сынау ережелерін;

      құбыр және электр сымдарын іріктегіш құрылғыларда монтаждау ережелерін;

      қаңқалар мен пульттардың құрылғысын;

      үлгілері және оларды монтаждау ережелерін;

      конденсатты және ауа жинақтаушылардың мақсатын;

      жылу және электр схемалар мен сызбаларды оқу ережелерін;

      рұқсатнамалар мен шөгу жүйесін;

      кедір-бұдырлық квалитеттері мен параметрлерін;

      күрделілігі 1-2 санаттағы аспаптардың, потенциометрлер мен дифманометрлердің мақсатын;

      жұмыс істеу принципін және монтаждау ережелерін;

      аспаптар мен автоматтандыру құралдары астына, конструкциялар қою орындарына белгі қою тәсілдерін;

      қаңқалар мен конструкциялардағы аспаптарды құбырлармен ораудың негізгі элементтерін;

      монтаждалған жабдықты тексеру тәсілдерін;

      жүктерді ілмектеу мен жылжыту тәсілдерін;

      механикаландырылған такелаждық жабдықты пайдалану ережелерін.

4-параграф. Автоматика аспаптары мен жүйелерін монтаждаушы, 5-разряд

      10. Жұмыс сипаттамасы:

      эскиздер құрастырып, құбырлық және электр сымдарын төсеу орындарына белгі қою, 1-2 санаттағы құбыр (жеке немесе блоктағы) сымдарды монтаждау және сынақтан өткізу;

      топтық құбыр және электр сымдарының өтпелерінің нығыздамасын монтаждау;

      күрделілігі 3-санаттағы аспаптарды монтаждау: "Пуск-ЗП", "ПУСК-ЗС" пневмоавтоматика жүйелері;

      "Кристалл" электрондық-гидравликалық реттеу жүйесі;

      командалық электропневматикалық аспаптар;

      предварение блоктарымен жанасатын көпнүктелі құрылғылар ("Орталық" жүйесі);

      аспаптардың, атқарушы механизмдер мен құрылымдарды блоктап монтаждау;

      аспаптарды қаңқалар мен конструкциялар үстінен жез, полиэтилен және болат құбырларымен күрделі орау;

      манометриялық термометрлер капиллярларын төсеу;

      жарылу және өртену қауіпі бар аумақтарда монтаждау жұмыстарын орындау;

      атқарушы механизмдерді монтаждау, оларды реттеуші органдармен механикалық мүшеленуін монтаждау;

      жылу және атом электр станцияларында технологиялық процестерді басқарудың автоматтандырылған жүйелерін монтаждау;

      датчиктер мен манометрлер стендтерін жасау және монтаждау;

      монтаждалған аспаптар мен аппаратураны сынамалау.

      11. Білуге тиіс:

      тірек құрылымдарын орнатуға қойылатын талаптарды және құбырлық пен электр сымдарының трассаларына белгі қоюға қойылатын талаптарды;

      блокталған құбыр сымдарын және 1 мен 2 санаттағы құбыр сымдарын монтаждауға қойылатын талаптарды;

      жарылу және өртену қауіпі бар аймақтарда монтаждау жұмыстарын орындаудың ережелері мен тәсілдерін;

      жеке және топтық құбырлық және электр сымдарының тығыздалған өтпелерін монтаждау тәсілдерін;

      пневматикалық, электронды және гидравликалық регуляторлардың және атқарушы механизмдердің жұмыс істеу принципін;

      монтаждалған автоматизация жүйелерінің және ең қарапайым баптау жұмыстарын орындаудың ережелерін.

5-параграф. Автоматика аспаптары мен жүйелерін монтаждаушы, 6-разряд

      12. Жұмыс сипаттамасы:

      фотоэлектрлік пирометрлер мен калориметрлерді, газ талдаушыларын, хроматографтарды, концентрометрлерді, плотнометрлерді монтаждау;

      монтаждалған аспаптар мен аппаратураны сынамалау;

      эскиздер құрастырып, күрделі құбыр сымдарының трасса учаскелерін өлшеу;

      көп панельді қаңқаларды блоктармен монтаждау;

      физикалық-химиялық талдау аспаптарын және сынамалар алу жүйелерін монтаждау;

      барлық үлгідегі логика, есептеу техникасын, техникалық процестерін басқару автоматтырылған жүйелерін, элементтерін монтаждау;

      радиациялық бақылау жүйелерін детекциялау құрылғыларын монтаждау.

      13. Білуге тиіс:

      физикалық-химиялық талдауға арналған аспаптардың және олардың іріктегіш құрылғыларының жұмыс істеу принципін және оларды монтаждау ерекшеліктерін;

      жоғары қысымды құбыр жолдарын, сондай-ақ оттек құбырларын монтаждауға қойылатын қосымша талаптарды;

      монтаждалған жүйелерге жеке сынамалау жүргізудің және аспаптар мен автоматизация жүйелерін монтаждау кезінде рәсімдеу ережелерін.

6-параграф. Автоматика аспаптары мен жүйелерін монтаждаушы, 7-разряд

      14. Жұмыс сипаттамасы:

      авторегуляторларды, сұйық заттар мен газдардың автоматты анализаторларын, электронды аппаратураны, оттек өлшегіштерін, электронды деңгей өлшегіштерді, радиациялық бақылау жүйелерінің датчиктерін, құрамында радиобелсенді заттары бар аппаратураны монтаждау;

      принципиалды электр схемалары бойынша монтаждау-коммутациялық схемалар мен құбырлық және кабельді жалғаулар схемаларын құрастыру.

      15. Білуге тиіс:

      жылу автоматикасының аса күрделі аспаптарының құрылғысын;

      электрстанцияларында жылу және электр энергиясын алудың технологиялық процесін;

      жылулық автоматиканың электрлік және импульстік схемаларын;

      оптикалық шынының, металдардың және қосалқы материалдардың, өткізгіштердің, жартылай өткізгіштердің қасиеттерін.

      16. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

7-параграф. Аккумуляторлық батареяларды электромонтаждаушы, 2-разряд

      17. Жұмыс сипаттамасы:

      бекіту бөлшектерін орнату;

      бекіткіш пен төсемнің нақты өлшемді қажет етпейтін ұсақ бөлшектерін жасау;

      сепараторларды құрастыру және оларды аккумуляторларға орналастыру;

      ыдыстар мен электродтарды әперу;

      аккумуляторларға арналған ыдыстары бар қораптарды ашу;

      орап салу материалдарын жинау.

      18. Білуге тиіс:

      түсті және қара металл түржиынын;

      аккумуляторлы батареяны жасау және монтаждау кезінде қолданылатын негізгі материалдарды;

      бекіту бөлшектері мен ұсаққұрылымдардың түрлерін;

      аккумуляторлы батареяны монтаждау кезінде қолданылатын құралдардың мақсатын және түрлерін.

8-параграф. Аккумуляторлық батареяларды электромонтаждаушы, 3-разряд

      19. Жұмыс сипаттамасы:

      жабдықтарды бояу;

      полярлығы әртүрлі электродтарды монтаждауға дайындау;

      оларды тазалау және тегістеу;

      ыдыстарға қорғасын электродтарды орнату;

      электродтарды мұқият тексеру;

      сымдарды, кабельдерді дәнекерлеуге (қызмет көрсетуге) дайындау, қорғасын қабығын тазалау.

      20. Білуге тиіс:

      арматуралардың негізгі түрлерін;

      қарапайым аспаптардың, электр аппараттар мен қолданылатын электрленген және пневматикалық құралдың құрылысын;

      қарапайым электр сұлбаларын оқу тәртібін;

      такелаждық құралдардың негізгі түрлерін және оларды пайдалану тәртібін.

9-параграф. Аккумуляторлық батареяларды электромонтаждаушы, 4-разряд

      21. Жұмыс сипаттамасы:

      қорғаныш құралдарының, қаптама мен қоршауды орнату;

      жинақтаушы поршеньді тапаншаның көмегімен конструкциялар мен аппараттарды бекіту;

      кабельдер мен сым өткізгіштер желілерінің ұштарын дәнекерлеу және сығымдау;

      қапсырма шеге мен металл тіреуіш құрылымдарды орнату.құрылымдарды желімдеу арқылы бекіту;

      барлық түрдегі сөрелерді монтаждау;

      аккумулятор шкафын монтаждау және мұқият тексеру;

      электролитті дайындау және құю;

      аккумуляторлардың ағып кетуін тексеру;

      қорғасын бөгеттерді орнату;

      аккумуляторлық батареяларды шкафтарда жинақтау;

      пластинаны дәнекерлеу.

      22. Білуге тиіс:

      аккумуляторлық батареялар құрылысының негізін;

      арматураны құрастыру тәртібін;

      оқшаулаудың кедергісін өлшеу әдістерін;

      күрделілігі орташа электр сұлбаларын оқу тәртібін;

      жабдықты ілмектеу және орнын ауыстыру тәртібін;

      механикаландырылған такелаждық жабдықтардың құрылысы мен оларды пайдалану тәсілдерін;

      монтаждаушы поршенді тапаншаның құрылысы және оны пайдалану тәртібін;

      электролитті дайындау және құю технологиясын;

      аккумуляторлық батареяға қуат беру және разрядтау тәсілдерін;

      металдарды дәнекерлеу тәсілдерін;

      "ПОС" типіндегі қалайы-қорғасын дәнекердің сипаттамасы және оларды пайдалану тәртібін;

      аккумуляторлық батареяларды монтаждау кезіндегі қауіпсіздік шараларын.

10-параграф. Аккумуляторлық батареяларды электромонтаждаушы, 5-разряд

      23. Жұмыс сипаттамасы:

      сөрелерді аккумуляторлық батарея ретінде белгілеу;

      тасымалдаушы типтегі аккумуляторлық батареяларды сөреде монтаждау;

      аккумуляторлық батареяларды шиналау;

      тумбочкаларды орнату үшін орын белгілеу;

      пластина мен полюстік түйісу арасындағы оқшаулықты тексеру;

      мыс, алюминий және болат шиналарды кабельдік ұштарға дәнекерлеу.

      24. Білуге тиіс:

      жинақталатын аккумуляторлық батареялардың электр сұлбаларын оқу тәртібін;

      жекелеген тораптарды стендтер мен шеберханаларда жасау үшін оларды өлшеу және нобайы жасау тәртібін;

      аккумуляторларды батареяға қосу тәсілдерін;

      орындалған сұлбаларды тексеру әдістерін;

      аккумуляторлық батареялардың техникалық сипаттамасын, оларды таңбалау тәсілдерін.

11-параграф. Аккумуляторлық батареяларды электр монтаждаушы, 6-разряд

      25. Жұмыс сипаттамасы:

      барлық типтегі аккумуляторлық батареяларды қалыптастыру;

      стационарлық типтегі аккумуляторлық батареяларды сөрелерде монтаждау;

      оларды тексеру және сынау;

      аккумуляторлық батареялардың барлық типтерін ретке келтіру үшін тапсыруға дайындау;

      монтаждау орнында өлшеу жұмыстарын орындау;

      тапсырыстың графикалық бөлігін ресімдеу, үлгісі мен сұлбасын әзірлеу.

      26. Білуге тиіс:

      электр техникалық құрылғылардың құрылысы;

      объектілерді пайдалануға тапсырудың техникалық талаптары;

      аккумуляторлық батареяларды қалыптастырудың үлгісі мен тәсілдері;

      жарылыс қаупі бар аймақта жұмысты орындаудың тәртібі.

12-параграф. Арматурашы, 2-разряд

      27. Жұмыс сипаттамасы:

      арматура болатын тоттан тазарту және оны маркасы мен диаметріне қарай стеллаждар мен штабелдерге сала отырып сұрыптау;

      арматураны және армоконструкцияларды тасымалдау;

      пачкалар мен арматура болатының бухталарын сым орамаларынан босату;

      арматура болатын қол шығырымен тарқату және тарту;

      арматура болатын түзету;

      арматура стержендерін қолдан жасалған қабырғаларда кесу және майыстыру;

      қарапайым тегіс қаңқаларды өру;

      арматура болатын механикалық және электромеханикалық тәсілдермен нығайту;

      арматура стержендері мен торларын түрлері мен маркалары бойынша пачкага байлай отырып жиынтықтау;

      арматура конструкцияларын инвентарлы ілмектермен іліп алу;

      дайындамаларды тұтыну орындарына жеткізу арбасымен

      немесе тельфермен тасымалдау.

      28. Білуге тиіс:

      қолданылатын арматура болаттарының түрлері;

      кластары мен маркалары және олардың негізгі физикалық-механикалық қасиеттері;

      болаттың орауын жазу мен кесудің қағидалары мен әдістері;

      дайын қаңқаларды тасымалдау мен жинау қағидалары;

      арматураны орауын жазу, түзеу және кесуге арналған қол лебедкалары мен станоктарының құрылғысы, арматура құрылымдарын монтаждау кезіндегі дабылдату ережесі;

      дайындамаларды ілмектеу және орнын ауыстыру.

13-параграф. Арматурашы, 3-разряд

      29. Жұмыс сипаттамасы:

      арматура болатын электр шығырлармен тарқату және тарту;

      арматура болатын жетекті және жартылай автоматты станоктарда кесу;

      арматура болатын механикалық және электромеханикалық тәсілдермен және созу, жапыру, күшпен калибрлеу, тарту немесе контактілік электрмен жылыту жолымен нығайту;

      бір стерженьде төртке дейін қайырмасы бар арматура болатын механикалық станоктарда майыстыру;

      ұштарды салу немесе шайбаны, втулка мен гильзаны престеу жолымен, алдын ала қуаттандырылған бұйымдарға арналған арматура стержендерінің ұштарын анкерлеу;

      созылмалы стенділер пен арнайы жүйелерде ішекті пакеттер жасау;

      қарапайым конструкциялар қорамаларында стерженьдер мен қаңқалардың орналасуын белгілеу;

      қарапайым торлар мен массасы 100 килограмға дейінгі тегіс қарапайым қаңқаларды жинастыру және орнату;

      қарапайым және орташа күрделі кеңістікті қаңқаларды дайын торлар мен бөлшектерден өру жолымен құрастыру;

      белгілі бір үлгілер бойынша сымнан каптар мен гипс қалыптарына арналған арматураны жасау;

      қарапайым төсем бөлшектерін орнату және бекіту;

      іргетастар мен плиталардағы жекелеген стержендерден арматура орнату;

      арматураны қолмен өру арқылы бекіту.

      30. Білуге тиіс:

      арматура дайындамасына арналған жабдықтардың қолданылу қағидаты;

      арматура дайындау қағидасы;

      қарапайым арматура мен армоконструкцияларды жинау, орнату және бекіту тәсілдері;

      дайындалатын арматураға арналған сызбалар мен чертеждерді жасау және оқу қағидасы;

      арматураны ілмектеу және орнын ауыстыру тәсілдері.

      31. Жұмыс үлгілері:

      бұйымдардың қаңқаларын жасау:

      1) тірек, тіреу және колонналар табандары, қада ұштары, қоршау іргетастары;

      2) іргетас блоктары мен плиталары;

      3) құдық мойындарының сақиналары, қонышсыз арынсыз құбырлар;

      4) маңдайшалар, бағандар;

      5) балкондарға, карниздерге, трамвай жолына арналған плиталар, канал аражабынының плиталары;

      6) коллекторлар мен жерасты өту жолдарының тегіс және қырлы плиталары, жабындар мен аражабын плиталары;

      7) қарапайым қима жүгіртпелері мен беларқалары;

      8) қадалар, тіреулер мен консольсіз колонналар.

14-параграф. Арматурашы, 4-разряд

      32. Жұмыс сипаттамасы:

      бір стерженьде төртке дейін қайырмасы бар арматура болатын механикалық станоктарда майыстыру;

      массасы 100 килограмнан жоғары қарапайым торлар мен тегіс қаңқаларды және массасы 100 килограмға дейінгі қос торшаларды жинастыру және орнату;

      фиксаторлар орнату және өру тәсілімен дайын торлар мен бөлшектерден күрделі кеңістікті қаңқаларды жинау;

      арматураны автоматты станоктарда жасау;

      массивтерде, кіші колонналарда, колонналарда, қабырғалар мен бөліп тұратын қабырғаларда жекелеген стерженьдерден арматура орнату;

      арматура стерженьдерін, ішекті пакеттер мен аса мықты сым байламдарын алдын ала тарту;

      орташа күрделі құрылымдарда анкерлік болттар мен төсем бөлшектерін орнату;

      орнатылған торлар мен қаңқаларды өлшеп тексеру;

      ванналық және ванна-жіктерін дәнекерлеу үшін арматура шығындыларын бөлу.

      33. Білуге тиіс:

      арматураны алдын ала кернеуге және монтаждауға арналған такелажды құрылғылар мен механизмдерді қолдану ережесі;

      шаблондағы немесе стержень кондукторларындағы торлардың, қаңқалардың орналасуын белгілеу және оларды чертеждер мен сызбалар бойынша тексеру әдістері;

      арматураны дәнекерлеуге дайындау ережесі;

      қолданылатын электрмен дәнекерлеу аппараттарының құрылысы мен оларға қызмет көрсету ережесі;

      болаттың маркасына қарай электродтарды іріктеу әдісі;

      дайындалатын бұйымдарға арналған ерекшеліктерді, сызбалар мен чертеждерді жасау және оқу ережесі.

      34. Жұмыс үлгілері:

      қаңқа бұйымдарды жасау:

      1) орама, ілмекті және іргетас арқалықтары;

      2) коллекторлар мен жерасты өту жолдары – бөлшектері "Р" және "П"-үлгісіндегі, ауқымды коллекторлар;

      3) канализация, су ағызу, су құбыры, газ, жаңбыр қабылдау және телефон құдықтары, телефон қораптары;

      4) консольді және таяқты ұстындар;

      5) түйісу жүйесі, электр жеткізу торабы және көше жарықтары бағандары;

      6) сыртқы және ішкі көтергіш қабырға панельдері;

      7) сыртқы және ішкі көтергіш құрылымдар ригельдері;

      8) арынсыз қонышты және тегіс табанды құбырлар.

15-параграф. Арматурашы, 5-разряд

      35. Жұмыс сипаттамасы:

      дайын торлар мен бөлшектерден жауапты конструкцияларға арналған массасы 100 килограмнан жоғары күрделі торлар мен тегіс қаңқаларды (массасына қарамастан) және қос торшаларды, жинастыру және монтаждау;

      арматураны бетонға тарта отырып, жинастыру-блоктау элементтерін ірілеп жинастыру;

      беріктігі жоғары сымдардың, стерженьдер мен арматуралық ішекті пакеттер байламдарын тарту станцияларымен тарту;

      жылжымалы қорамада бетондалатын конструкциялар үшін арматура жинастыру;

      плиталы негіздерде, арқалықсыз және қырлы жабындарда, баспалдақ марштарында, көпірлердің аралық құрылыстарында, кері тоғыспалар мен жерасты дайындамаларының, штольнялардың, градирен мұнараларының, құбырлардың және қисық сызықты қабырғаларында сызбалар бойынша орналасу белгілерімен жекелеген стерженьдерден арматура монтаждау;

      арматуралық стерженьдер мен плиталы көпірлердің аралық құрылыстарының байламдарын алдын ала тарту;

      күрделі конструкцияларда массасы 600 килограмға дейінгі анкерлік болттар мен төсем бөлшектерін орнату.

      36. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін тарту станцияларының, механизмдері мен құрылғыларының конструкциялары мен қолданылу принципі;

      кеңістікті қаңқаларды, армо-қорамалы блоктар мен фермопакеттерді чертеждер мен сызбалар бойынша жинастыру кезінде стерженьдердің орналасуын белгілеу ережесі;

      жинастыру-блоктау элементтерін жинау тәсілдері;

      төсемдік бөлшектер мен анкерлік болттарды орнату ережесі;

      орнатылған арматура мен армоконструкцияларды тексеріп өлшеу тәртібі;

      арматура болаттарының физикалық-математикалық қасиеттері, арматуралық қаңқалар мен блоктарды қабылдап алу ережесі.

      37. Жұмыс үлгілері:

      бұйымдардың қаңқаларын жасау:

      1) 500-800 тонна жүктеме астындағы стерженьді колонналар;

      2) машина орынжайларының секциялары және ауқымды лифт шахталары;

      3) силостар мен элеваторлар (ауқымды элементтер);

      4) аралық көпір және жол сымдары құрылыстары;

      5) ұзындығы 12 метрге дейінгі ілмектік және ілмекастылық фермалар.

16-параграф. Арматурашы, 6-разряд

      38. Жұмыс сипаттамасы:

      негізгі темір-бетон бұйымдары мен конструкцияларға арналған күрделі арматура қаңқаларының бас үлгілерін чертеждер бойынша дайындау;

      ерекше күрделі кеңістікті арматура қаңқаларын, армоқорамалы блоктар мен фермопакеттерді құрастыру және монтаждау;

      сору құбырларындағы, спиральді камералардағы, тіреулердегі, генератор асты конструкциялардағы, түпкі және жеткізу құбырларындағы, ауа жолдарындағы, турбогенераторлар іргетастарындағы, бункерлердегі, бункер галереяларындағы, тоғыспалар мен жұқа қабырғалық қабықтардағы, арка үстілік құрылыс колонналардағы, аркалар мен аркалар арасындағы байланыстардағы қақпаларға арналған төсемді бөлшектері бар шлюз басының жекелеген стерженьдерінен арматура монтаждау;

      қырлы және қорапты аралық құрылыс байламдарын алдын ала тарту;

      массасы 600 килограмнан асатын төсемді бөлшектерді күрделі және аса күрделі конструкцияларда орнату.

      39. Білуге тиіс:

      жекелеген сымдар мен өрмелерден арматура байламдарын дайындау технологиясы, аса күрделі кеңістікті қаңқаларды, армоқорамалы блоктар мен фермопакеттерді дайындау және монтаждау технологиясы, дайындалатын арматура элементтері мен конструкцияларына қойылатын талаптар.

      40. Жұмыс үлгілері:

      бұйымдардың басқы үлгілерінің қаңқаларын дайындау:

      1) бөлмелер, тор қаңқалары, лифтілердің машина орындары – ауқымды элементтер;

      2) көпірлер мен жол құбырларының аралық құрылыстары;

      3) ұзындығы 12 метрден асатын итарқа фермалары;

      4) игерілген бұйым қаңқаларын жасау:

      5) стерженді арматуралары 800 тоннадан асатын жүктемелі тіреу пластиналары бар ұстындар.

17-параграф. Арматурашы, 7-разряд

      41. Жұмыс сипаттамасы:

      аса күрделі кеңістікті арматура қаңқалары гидротехникалық конструкцияларға құрастыру және монтаждау;

      атом электр станциялар реакторының қорғаныс қабығының купонды және цилиндрлік бөлшектерінің арматуралы байламдарын орнату және алдын ала тарту.

      42. Білуге тиіс:

      аса күрделі кеңістікті арматура қаңқалары жасау және монтаждау технологиясы;

      конструкциялардағы арматура және арматура байламдарын алдын ала тарту тәсілдері;

      гидравликалық домкраттар мен арматура тартуды жүзеге асыратын басқа да механизмдердің құрылымы мен жұмыс ережесі.

18-параграф. Асфальтбетоншы, 1-разряд

      43. Жұмыс сипаттамасы:

      асфальтбетоннан және өңделетін қара тұтқыр материалдардан жол жабындарын орнату және жөндеу кезінде қосалқы жұмыстарды орындау;

      негіздемені шаңнан және ластан қолмен және сығымдалған ауамен тазарту;

      жабындарды бөлшектегеннен және кескеннен кейін материалдарды жинау;

      автомашина қораптарын асфальтбетон қоспасы қалдықтарынан тазарту.

      44. Білуге тиіс:

      жол жабындары негіздемелерін дайындау сапасына қойылатын талаптар.

19-параграф. Асфальтбетоншы, 2-разряд

      45. Жұмыс сипаттамасы:

      жол жабындарын орнату және жөндеу кезінде негіздемелер дайындау;

      негіздемені түсіру балғасымен тазалау;

      инертті тығыздағыштарды елеу;

      ағаш жару;

      қара тұтқырды қайта айдау;

      жол материалдарын тегістеу және кенерлеу.

      46. Білуге тиіс:

      жабындарды орнатуға арналған негіздемелерді дайындау тәсілдері;

      тұтқыр материалдарды тарқату, тасымалдау және сақтау ережесі;

      жабын дайындауға арналған компоненттер құрамы.

20-параграф. Асфальтбетоншы, 3-разряд

      47. Жұмыс сипаттамасы:

      қара тұтқыр материалдарды пісіру қазандарында жылыту;

      компоненттерді қазанға толтыру;

      жабын негіздемелерінің құрылымы;

      негіздемелерді қолмен таратушының көмегімен қара тұтқыр материалдармен өңдеу;

      тірек білеушілерді орнату;

      ыстық және суық қалпындағы қара тұтқыр материалдармен өңделетін асфальтбетон қоспалары мен материалдарын қолмен беру және салу;

      үлгілерді кесу және кесу орындарын бітеу;

      асфальтбетон жабындары мен қара тұтқырматериалдармен өңделген материалдардан жасалған жабындарды қолмен және асфальт жылытқыш немесе ремонттарды қолдана отырып ұсақ жөндеу;

      механикаландырылған құрал көмегімен қара тұтқыр материалдармен өңделген материалдардан жасалған асфальтбетон жабындарын бөлшектеу және кесу;

      пісіру қазандарын, шығару қазандарын, шығару астаушалары мен араластыру қондырғыларын тазалау.

      48. Білуге тиіс:

      асфальтбетон жабындары мен қара тұтқыр материалдармен өңделген материалдардан жасалған жабындардың негізгі түрлері;

      мастикалардың, асфальт қоспалары мен инертті толтырғыштардың түрлерін;

      асфальтбетон жабындары мен қара тұтқыр материалдармен өңделген материалдардан жасалған жабындарды механикаландырылған құралдың көмегімен бөлшектеу, кесу және бүтіндеу тәсілдерін.

21-параграф. Асфальтбетоншы, 4-разряд

      49. Жұмыс сипаттамасы:

      асфальт қоспаларын ашық қазандарда пісіру;

      тұтқырды электротермиялық тәсілмен дайындау;

      асфальтбетон жабындары мен қара тұтқыр материалдармен өңделген материалдардан жасалған жабындарды қималау және өңдеу;

      асфальтбетон және асфальт жабындарын, сондай-ақ тротуарларды, бау-бақша жолдары мен көтермелерді жөндеу;

      жабындарды асфальтбетонмен және қара қоспамен шұңқырларды жөндеу.

      50. Білуге тиіс:

      асфальтбетон жабындары мен қара тұтқыр материалдармен өңделген материалдардан жасалған жабындардың астыңғы негіздемелеріне қойылатын негізгі талаптар;

      эмульсия мастикаларының, асфальт қоспалары мен қара тұтқыр материалдармен өңделген материалдардан жасалған қоспалардың сапасына қойылатын талаптар;

      жабындарды асфальтбетонмен және қара қоспамен шұңқырларды жөндеудің ережесі мен тәсілдері.

22-параграф. Асфальтбетоншы, 5-разряд

      51. Жұмыс сипаттамасы:

      асфальтбетон жабындары мен қара тұтқыр материалдармен өңделген материалдардан жасалған жабындарды жабын материалдарын қолмен және механикаландырылған жолмен салу кезінде қималау және өңдеу;

      салынатын жолақты асфальттау алдында бөлу;

      материалдар қабатының қалыңдығын катокпен тығыздап реттеу;

      қоспаларды асфальттөсегішпен салғаннан кейінгі соңғы өңдеу;

      ұстасу коэффициенті арттырылған арнайы іріктелген қоспалардан және түсті асфальтбетоннан жасалған жабындарды өңдеу.

      52. Білуге тиіс:

      асфальтбетон жабындары мен қара тұтқыр материалдармен өңделген материалдардан жасалған жабындарға қойылатын талаптар;

      төселетін қоспалар мен материалдарды тығыздау схемасы;

      қоспалар мен материалдарды төсеудің және тығындаудың температуралық режимі;

      жетілдірілген жабындарды құру тәсілдері;

      үстіңгі активті қосындысы бар түрлі асфальтбетон қоспаларын қолдану ережесі;

      жолақтарды өзара және құдық люктерімен, торкөздермен және трамвай жолдарымен ұштастыру құрылымы тәсілдері;

      асфальтбетон жабындары мен қара тұтқыр материалдармен өңделген материалдардан жасалған жабындар астының күрделі конфигурация негіздерін бөлу тәсілдері;

      асфальт жабындарының үстінің кедір-бұдыр қабаты құрылымының схемасы.

23-параграф. Атом энергетикасы қондырғылары жабдығын монтаждаушы, 3-разряд

      53. Жұмыс сипаттамасы:

      жабдықтардың бөлшектері мен тораптарын бумадан және консервациядан алу;

      қарапайым такелажды құралдардың (домкраттар, қол шығыршалары) көмегімен жабдықтардың орнын алмастыру;

      шаблон бойынша бөлшектерді белгілеу;

      трещотка мен бұрғы арқылы саңылаулар бұрғылау;

      бұрандалық және ернемекті қоспаларды жинақтау;

      бұранданы қолмен кесу;

      төсемдер мен аратөсемдер жасау;

      металл құрылымдарын түзеу;

      түйіспе орындарын монтаждық бұрандалармен нығыздап бекіту;

      құбырлардың ұштарын өңдеу.

      54. Білуге тиіс:

      қолданылатын материалдардың сортаменті;

      күрделі емес монтаждық жұмыстарды орындау тәсілдері;

      қарапайым такелаждық құралдардың құрылғысын және оларды қолдану ережесі;

      жабдықтардың бөлшектері мен тораптарын бумадан, консервациясынан босату тәсілдері.

24-параграф. Атом энергетикасы қондырғылары жабдығын монтаждаушы, 4-разряд

      55. Жұмыс сипаттамасы:

      жабдықтарды жинақтау және оларға қызмет көрсету алаңдарын орнату;

      жабдықтардың тірек құрылымдарын, бекітпе бөлшектерін орнату;

      бассейн затворларын монтаждау, закладтық бөліктерге түйісу тығыздығын тексере отырып сынау және жүкті артығымен тиеу;

      термопарларға арналған қаптамаларды орнату;

      жабдықтар тораптарының жиектерін пісіруге дайындау, ақауларды анықтау және пісірілген қоспалардағы тігіс ұшын тегістеу;

      жабдықтардың бетін және пісірілген тігіс жерлерін "Rz=40" тазалығына дейін тегістеу.

      56. Білуге тиіс:

      күрделілігі орташа жабдықтар астына салынатын фундаменттердің мөлшерін тексеру тәсілдері;

      монтаждау үстіндегі күрделілігі орташа жабдықтың құрылғысы;

      монтаждау үстіндегі жабдықтың құрылғысы мен оны монтаждау технологиясы;

      жабдықты монтаждау тәсілдері және монтаждалған жабдықты тексеру тәсілдері;

      гидравликалық сынақтардың тәсілдері;

      механикаландырылған аспапты және такелаждық жабдықты қолдану тәсілдері;

      жүктерді ілмектеу және жылжыту тәсілдері.

25-параграф. Атом энергетикасы қондырғылары жабдығын монтаждаушы, 5-разряд

      57. Жұмыс сипаттамасы:

      жабдықты техникалық тексеру және монтаждауға дайындау;

      реактор корпусының жылулық қорғанысын және реактор астындағы бөлмені монтаждау;

      бактарды, сүзгілерді, жылу алмастырғыш жабдықты, буландыру аппараттарын монтаждау;

      ионизациялық камераларды шығаруға арналған құрылғыны монтаждау;

      "САОЗ" гидросыймдылығына және қысым компенсаторына электржылытқыштарды орнату;

      герметикалық проходкаларды жинақтау;

      реактордың толтырма шахталарын, қорғағыш құбырлардың блогын және корпус ішіндегі қондырғыларды монтаждау;

      негізгі циркуляциялық сорғының май фильтрлерін монтаждау;

      қорғағыш құбырлардың блогын тасымалдау үшін платформаны жинақтау;

      жабдықтар беттерін және пісірілген тігіс жерлерін "Rz = 20" тазалығына дейін тегістеу;

      жабдықтар беттерін жоңқалау.

      58. Білуге тиіс:

      монтаждық осьтерді белгілеу, орнату және орнын ауыстыру тәсілдерін;

      фундаментті монтаждауға алу үшін тексеру және қабылдау ережесін және жабдықты орнату орны;

      монтаждау үстіндегі жабдықты монтаждау, теңгерімдеу, центрлеу, тексеру және реттеу тәсілдерін;

      майлау жүйелерінің құрылғысы мен жұмыс істеу принципі;

      жабдықты монтаждауға қойылатын техникалық талаптар және белгіленген рұқсатнамалар.

26-параграф. Атом энергетикасы қондырғылары жабдығын монтаждаушы, 6-разряд

      59. Жұмыс сипаттамасы:

      биологиялық қорғаныс құрылымдарын, бекініс фермаларын, бөлгіш сильфонды монтаждау;

      универсалды ұяны, төзімдеу бассейндерінің стеллаждарын монтаждау;

      негізгі және авариялық герметикалық шлюздарды, герметикалық арматуралық және штендік проходкаларды монтаждау;

      сыртқы қабаттардың герметикалығын бақылау жүйесінің жүйелерін монтаждау;

      сейсмикалық төзімділік гидроамортизаторларды монтаждау;

      битумдау жүйесінің жабдықтарын монтаждау;

      бірінші контурдағы жабдықты монтаждаудан бұрын жеке сынақтардан өткізуге дайындау.

      60. Білуге тиіс:

      аса күрделі жабдықты монтаждау тәсілдерін;

      жабдықты реттеу және сынамалау тәсілдерін.

      61. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

27-параграф. Атом энергетикасы қондырғылары жабдығын монтажшысы, 7-разряд

      62. Жұмыс сипаттамасы:

      реакторлар корпустарын және корпус ішіндегі құрылғыларды монтаждау;

      жоғарғы блокты монтаждау;

      басқару және қорғау жүйесінің жетектерін монтаждау;

      бу генераторын монтаждау;

      негізгі циркуляциялық құбырлар мен сорғыларды монтаждау;

      қысым компенсаторын, зонаны авариялық салқындату жүйесінің гидросыймдылығын монтаждау;

      барботальді бакты, қоректендіру, борлық және термикалық реттеу деаэраторын монтаждау;

      авариялық салқындату жылуалмастырғыштарын, регенеративтік үрлеу, үрлеудің біржола салқындатқышын монтаждау;

      жүк машинасын монтаждау;

      бірінші контур жабдықтарына жеке сынақтар өткізу.

      63. Білуге тиіс:

      аса күрделі жабдықты монтаждау тәсілдері;

      бірінші контурлы жабдыққа жеке сынақтар өткізу ережесі.

      64. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

28-параграф. Әйнекші, 2-разряд

      65. Жұмыс сипаттамасы:

      әйнек бітеуішін дайындау;

      төсем дайындау;

      қайырмасынан аршып әйнекті алу;

      терезенің орнын полиэтилен пленкамен уақытша жабу.

      66. Білуге тиіс:

      әйнектеу үшін қолданылатын әйнектің негізгі түрлері;

      әйнегі бар ыдысты орап салу және ашу тәсілдері;

      әйнекті қоймаға орналастыру және сақтау, әйнек бітеуішінің құрамы және оны дайындау тәсілдері;

      терезенің орнын полиэтилен пленкасымен уақытша жабу тәсілдері.

29-параграф. Әйнекші, 3-разряд

      67. Жұмыс сипаттамасы:

      жұқа терезе әйнектерін кесу және орнату;

      шпилькалардыпистолетпен қағу;

      сынған жұқа терезе әйнектерін ауыстыру;

      әйнек пен қайырмаларға қолмен бітеуіш пен герметик жағу;

      штапиктерді орнату;

      бітеу және жарма жақтауларды алу және орнату (топсасына ілу);

      жармасы мен жаппасын ашылып-жабылатындай етіп қосарланған жақтаулы блоктарды әйнектеу;

      резина төсемдерін кесу.

      68. Білуге тиіс:

      әйнектеу жұмыстарында қолданылатын материалдардың негізгі түрлері мен қасиеттері;

      жұқа терезе әйнектерін кесу және орнату тәсілдері;

      шпилькаларды қағуға арналған тапанша құрылысы;

      қалып үстелдің құрылысы мен әйнекті кесу үшін оны пайдалану тәсілдері;

      бітеу және жарма жақтауларды топсадан алу және ілу тәсілдері.

30-параграф. Әйнекші, 4-разряд

      69. Жұмыс сипаттамасы:

      қалың терезе әйнектері мен арнайы маркалы әйнектерді (увиолды, жылу тартатын, күңгірт шыны, "Аяз", арматураланған) кесу және сыналы қысқаштармен, кляммермен, бұрандалған штапикпен, шпилькамен және бітеуішпен бекіте отырып ағаш, металл, темір бетон және пластмассалы тіктөртбұрыш түріндегі жақтауларға орнату;

      металл жақтауларды шыны пакетпен әйнектеу, оларды жақтауларға бекіту;

      есіктерді әйнектеу;

      шприцтің көмегімен ернемектерге бітеуіш немесе герметик жағу;

      әйнектерге тесік бұрғылау.

      70. Білуге тиіс:

      қалың терезе әйнектері мен арнайы маркалы әйнектерді кесу және орнату тәсілдері, вакуум-сорғының көмегімен қалың әйнектерді тасымалдау тәсілдері;

      механикаландырылған құралдың құрылысы мен онымен жұмыс істеудің тәртібі.

31-параграф. Әйнекші, 5-разряд

      71. Жұмыс сипаттамасы:

      сөрелік, айналық және арнайы маркалы (әшекейлі, шындалған, электрмен жылынатын, толқынды) әйнектерді кесу және барлық типтегі жақтауларға орнату;

      әйнектердің барлық түрлерін кесу және дөңгелек, сопақ, жартылай циркульді және қисық кескіндегі басқа да жақтауларға орнату;

      призмалар мен линзаларды орнату және ауыстыру;

      лифті шахтасын, баспалдақ пен балконның қоршауларын кергіш бұрандалармен бекітіп әйнектеу;

      сөрелердің әйнектерін ауыстыру.

      72. Білуге тиіс:

      қиын әйнек жұмыстарын орындау тәсілдері;

      әйнектерді қиғаштап кесу және оларды қисық кескіндегі жақтауларға орнату тәртібі.

32-параграф. Әйнекші, 6-разряд

      73. Жұмыс сипаттамасы:

      көркемдік-декоративтік зерәйнектердің құрылысы;

      зерәйнектердің әйнектері мен айналарын жұмырлау, ауыстыру;

      үй-жайлардың қасбеттері мен ішкі бетін әр түрлі түсті стемолит, триплекспен қаптау.

      74. Білуге тиіс:

      зерәйнектердің бетін көркемдік-декоративтік әйнектеу үшін белгілеу және бөлу тәртібін;

      зерәйнектерді сурет және нобай бойынша жасау тәсілдерін;

      зерәйнектегі шыны мен айнаны босату, қасбеті мен ішкі бетін қаптау тәсілдерін.

33-параграф. Байланыс жабдығын монтаждаушы, 2-разряд

      75. Жұмыс сипаттамасы:

      белгіленген жерлерде монтаждық бұрандамалар мен бұрамаларды орнату;

      дәл мөлшердің болуын талап етпейтін ұсақ бекітпе бөлшектерін жасау;

      байланыстарды қалайылау;

      дәнекерлеу шамына май құю және жағу;

      кабельді барабаннан орап алу.

      76. Білуге тиіс:

      жабдықтар мен станциялық кабельдер бөлшектерін бекітудің ең қарапайым түрлері;

      жабдықты бумадан босату және металл бөлшектерді майлау тәсілдері;

      қолмен сырлаудың қарапайым тәсілдері.

34-параграф. Байланыс жабдығын монтаждаушы, 3-разряд

      77. Жұмыс сипаттамасы:

      ұсақ бөлшектерді (кронштейндерді, бұрыштықтарды, тұтқаларды, штифттік колодкаларды, сынақ жақтауларын, кросстау сақиналарын, кірме гребенкаларын, сымұстатқыштарды, қорғағыш шыныларды, лампаларды, жиектерді және басқа да бөлшектер) және арматураны орнату;

      ұстелдерде науалар секцияларын жинақта;

      науалар қаптамаларын және статисттердің қорғағыш қалқандарын орнату;

      дайын белгілер бойынша саңылаулар бұрғылау және басу;

      металл құрылымдарын түзеу;

      мөлшерлер бойынша төсемдер мен аратөсемдер жасау;

      түйіспе жерлерді монтаждық бұрандамалармен бекіту;

      дюбельдер орнату;

      жабдықтың қарапайым бөлшектерін демонтаждау;

      жеке бумадан платалар мен аспаптарды босату;

      коммутаторларда шнурлар орнату;

      жерге тұйықтау шиналарын монтаждау;

      шиналарды оқшаулағыш материалдармен орау;

      шиналар мен құрылымдарды сырлау;

      кабельдер мен шиналарға арналған өтпе жолдарын қабырғалар мен аражабындар арқылы бітеу;

      кабельді (май толтырылғандарды қоспағанда) мөлшерлері бойынша кесу, кабельді қабат-қабатымен әуе науалары бойынша тігу;

      кабельді пакеттерді уақытша тоқу;

      жабдықты тазарту;

      станциялық кабельдерді жабдықта талшықтар мен вейер түрінде төсеп монтаждау, кросстардың, промщиттер мен коммутаторлардың шрифтік жақтаулары, стативтердің пышақ колодкалары, коммутаторлардың ұялы және лампалық жақтаулары;

      кабельдің кестеленген желілерін таспамен орау;

      жинақталған кабельді жасау кезінде оқпан мен қайырымдарды тігу (тоқу) және таспамен орау;

      кросстың дабыл лампаларының патрондарына, сондай-ақ кросстың қорғағыш жолақтарына, жерге тұйықтау тұйықтағыштарына сымдар өткізіп монтаждау.

      78. Білуге тиіс:

      монтаждалатын жабдықтың жалпы құрылғысы мен мақсаты;

      қолданылатын материалдардың сортаменті;

      кабельдер мен сымдардың маркалары;

      жай шаблондардың құрылғысы мен мақсаты;

      күрделі емес монтаждық жұмыстарды орындау тәсілдері;

      қарапайым такелаждық құралдардың құрылғысы мен ережелері;

      қарапайым электрөлшегіш аспаптардың мақсаты мен оларды қолдану ережелері;

      қолданылатын электрификацияланған аспап пен механизмдердің, телефон аппараттарының және қоректендіру батареяларының құрылғысы;

      электротехника бойынша жалпы деректер;

      қарапайым электр және монтаждық схемаларды оқу ережелері.

35-параграф. Байланыс жабдығын монтаждаушы, 4-разряд

      79. Жұмыс сипаттамасы:

      бөлшектер салынған жәшіктерді босату;

      науалар, жабдықтар қоршауларын, қабырғалық бұрыштамаларды, швеллерлерді және басқа да бөлшектерді орнату;

      поршеньдік монтаждық пистолеттің көмегімен конструкциялар мен жабдықты бекіту;

      шунттар, аспаптарға, регуляторларға қосымша кедергілер орнату, ауыстырғыш қосқыштар, кнопкалар, клеммалық колодкалар, оқшаулау панельдерін, сақтандырғыш электрмен қоректендіру құрылғыларын, өлшегіш электрмен қоректендіру құрылғыларын, өлшеу аспаптарын және дабыл беру құрылғыларын, микрофондар, дауыс зорайтқыштарды және басқа да бөлшектерді орнату;

      кронштейндер, алқалар және басқа да бөлшектерді жасау;

      ғимарат ішінде экрандалмаған фидерлерді монтаждау;

      жоғары жиілікті жерге қосуды монтаждау;

      бөлмелерді экрандау;

      маймен толтырылған кабельдерді кесу;

      кабельдерді таңбалау;

      кабельден қаптаманы алу;

      тік сызықты учаскелерде кабельдерді төсеу, ретімен салу, түзеу, қалыптау және бекіту;

      құрама кабельдерді және кабельді блок-пакеттерді жабдықтарға төсеу;

      қимасы 70 шаршы миллиметрге дейін (маймен толтырылғандарды қоспағанда) күш кабельдерін, сондай-ақ бақылау және көпжелілі кабельдерді ұштау және жалғау;

      желілерді штифтік жақтауларға төсеу және жеке желілер тобынан рет-ретімен іріктеп алу;

      станциялық кабельдерді "ШИ" мен "ДШИ-ге" монтаждау;

      желілердің негізгі оқпандарын тігу (тоқу).

      80. Білуге тиіс:

      күрделілігі орташа монтаждық схемаларды оқу ережелері;

      монтаждалатын бөлшектер мен аспаптардың номенклатурасы мен құрылғысының негіздері;

      құрылымдарды орнату және бекіту тәсілдері;

      күрделілігі орташа шаблондардың құрылғысы мен мақсаты;

      механикаландырылған такелаждық жабдықты пайдалану ережелері;

      поршеньдік монтаждық пистолеттердің құрылғысы және оларды қолдану ережелері;

      бөлмелерді экрандау тәсілдері, кабельдердің (камералық кабельдерді қоспағанда) конструкциясы және оларды төсеу тәсілдері;

      қимасы 70 шаршы миллиметрге дейін барлық маркадағы кабельдер мен сымдарды ұштау және жалғау тәсілдері;

      кабельдерді таңбалау ережелері;

      электр және радиобайланыс бойынша жалпы деректер.

36-параграф. Байланыс жабдығын монтаждаушы, 5-разряд

      81. Жұмыс сипаттамасы:

      еденге қойылатын (плиталар, тұғырлар, бұрыштамалар, жай жақтаулар және басқа да құрылымдар) және жинақталатын құрылымдарды орнату;

      станцияларды жинақтау және орнату;

      платалар, аспаптар, алынбалы және суырмалы блоктарды, трансформаторларды, конденсаторларды, кедергілерді, реостаттарды, сельсиндерді, пышақты ауыстырыпқосқыштарды және басқа да аспаптарды орнату;

      үстелге қойылатын аппаратураны орнату;

      ірі жабдықты бумадан босату;

      экрандалған әуе фидерлерін, фидерлік толқынжол кірмелерін монтаждау;

      концентрацияланған фидерлерді және тік сызықты учаскелердегі сужол кірмелерді монтаждау;

      жабдықты диаметрі 20 миллиметрге дейін түтікшелермен дөңгелек шиналармен және иілісі жазықтыққа шығатын шиналармен шиналау;

      кабельді төмен түсіру және бұрылыстарда төсеу, ретімен төсеу, түзеу, қалыптау және бекіту;

      ұшты разделкаларды (маймен толтырылған және камералықтардан басқа) монтаждау және қимасы 70 шаршы миллиметрден асатын кабельдер мен сымдарды жалғау;

      топтардан жеке желілерін ретсіз іріктеп алып станциялық кабельдерді, дабыл беру, кроссировка сымдарын монтаждау;

      стативтарды (тұрақтарды) және аспаптарды қайта монтаждау.

      82. Білуге тиіс:

      күрделі монтаждық схемаларды оқу ережелері;

      күрделі жабдықтың, бөлшектердің, құрылымдардың және аспаптардың құрылғысы;

      күрделі шаблондардың құрылғысы мен мақсаты;

      күрделі монтаждық жұмыстарды орындау және жабдықтарды жинақтау тәсілдері;

      электр және радиобайланыс негіздері.

37-параграф. Байланыс жабдығын монтаждаушы, 6-разряд

      83. Жұмыс сипаттамасы:

      ауыстырыпқосқыштар мен кросстардың шкафтарын, стативтер тіреулерін, аралық қалқандар қаңқаларын, пульттардың релейлік қаңқаларын, арнайы үстелдерді, коммутаторларды және басқа да жабдықтарды орнату;

      жабдықты және металл құрылымдарын орнату орындарын белгілеу;

      жабдық астына күрделі жақтауларды орнату;

      антенналық эквиваленттерді, ажыратқыш механикалық блоктауды, ауыстырып қосқыштарды жинау және орнату;

      контурлық орамаларды, генераторлық лампалардың салқындату бактарын, резонаторларды, симметриялайтын құрылғыларды жинау және орнату;

      күрделі ауыстырып қосқыштарды жинау және механикалық реттеу;

      қиыстыру және өлшеу учаскелерінде центрленген фидерлер мен толқын жолдарды монтаждау;

      жабдықты диаметрі 20 миллиметрден астам түтіктермен және иілісі бүйіріне шығатын және бұранда тәрізді жазық шиналармен шиналау;

      кабельдер пакеттерін төсеу алдында эскиздер құрастыру;

      кабель жасау (оқпан мен отводтардың прошивкасы мен орамасын қоспағанда);

      маймен толтырылған және камералық кабельдерді, антенналардың басты фидерлерінің жоғары жиілікті кабельдерін төсеу және монтаждау;

      кабельдерді монтаждау үшін шаблондар әзірлеу.

      84. Білуге тиіс:

      аса күрделі жабдық пен аппаратураның құрылғысын;

      ерекше күрделі монтаждық схемаларды оқу ережелерін;

      механизмдер мен жылжымалы жүйелерді реттеу тәсілдері;

      жабдықтар орнатылатын жерлерді белгілеу ережесі;

      монтаждық шаблондарды, маймен толтырылған және камералық кабель төсемдерін жасау ережелері.

38-параграф. Байланыс жабдығын монтаждаушы, 7-разряд

      85. Жұмыс сипаттамасы:

      электронды автоматтандырылған телефондық станцияларды пен цифрлі беріліс жүйелері жабдығына арналған қаңқаларды жинау және орнату;

      жұмыс сызбалары бойынша типті емес конструкциялар жасау (әуе науалары, шинаұстағыштар, бекітпе бөлшектері);

      электронды автоматтандырылған телефондық станцияларды пен цифрлі беріліс жүйелерінің стативаралық станциялық кабельдері мен сымдарын өткізу үшін оптикалық станциялық жолдар төсеу;

      (разъемдарда) кассетааралық кабельдерді монтаждау;

      кросстау колодкаларындағы түйіспелерді монтаждау.

      86. Білуге тиіс:

      монтаждау үстіндегі аппаратураның құрамы мен техникалық деректері, электронды жабдықты монтаждаудың ерекшеліктері, стативаралық жалғамалы кабельдерді төсеудің күрделі монтаждық схемаларын оқу ережесі, арнайы элекрификацияланған монтаждық аспаптың құрылғысы мен оны пайдалану ережесі.

      87. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

39-параграф. Байланыс монтажшысы-антеннашы, 2-разряд

      88. Жұмыс сипаттамасы:

      антенналық-мачталық құрылғыларды монтаждау жөніндегі жеке жұмыстарды орындау;

      металды беттерді майлау;

      дәл мөлшерді қажет етпейтін ұсақ бекітпе бөлшектерін жасау;

      оларды дайын белгілер бойынша орнату;

      оқшаулағышты жуып-шаю.

      89. Білуге тиіс:

      ең қарапайым жабдық бекітпелерінің, антенналық-мачталық құрылғылардағы кабельдердің және сымдардың негізгі түрлері;

      жабдықты бумадан босату және металл бөлшектерді майлау тәсілдері;

      қолмен сырлау тәсілдері.

40-параграф. Байланыс монтажшысы-антеннашы, 3-разряд

      90. Жұмыс сипаттамасы:

      концентрацияланған фидерлер мен толқынжолдардың бөлшектерін, діңгектердің дабыл беру арматурасы;

      фидерлерде жалғызсымдық мойнақтар орнату;

      аралық фидерлік тіректерде сымдар бекіту;

      диаметрі 16 миллиметрге дейін болат арқандарға коуштарды және оқшаулағыштарды өру, сопақ қосындылармен немесе қыспақтармен бекіту;

      діңгектерге бекітпе бөлшектерін, антисептирофидерлі тіректерді және орнатылмаған діңгектер мен мұнараларды ілмектеу және көтеру;

      тіректер мен діңгектерді нөмірлеу;

      жоғары жиілікті жерге қосу сымдарын төсеу;

      белгіленген жерлерде саңылаулар бұрғылау және басып тесу.

      91. Білуге тиіс:

      қолданылатын материалдар түрлері;

      ағаш, металл және асбестцементті діңгектер мен фидерлік тіректердің, антенналық-фидерлік құрылғылар мен мачталарды дабылмен жарықтандыру номенклатурасы;

      ағаштың негізгі түрлері, ақаулары мен қасиеттері;

      жай көтергіш-такелаждық құралдардың құрылғысы мен оларды пайдалану, жүктерді ілмектеу ережелері;

      қолданылатын механикаландырылған аспаптың құрылғысының негіздерін;

      жоғары жиілікті жерге қосуды монтаждау тәсілдері;

      антисептикалайтын заттарды қолдану ережелері және оларды әзірлеу әдістері;

      электротехника туралы жалпы мәліметтер.

41-параграф. Байланыс монтажшысы-антеннашы, 4-разряд

      92. Жұмыс сипаттамасы:

      антенналар құрылымдарын бақылағыш жинау үшін қиюластыру;

      антенналар, вибраторлар және фидерлер ернемектеріндегі түйіспе беттерді қырғыштау;

      бақылағыш жинаудан кейін тораптарды бөлшектеу және таңбалау;

      қатты толқынжолдар секцияларын және құбырлардан концентрацияланған фидерлер жинау;

      биіктігі 25 метрге дейін бір оқпанды ағаш және асбестцементті діңгектерді жинақтау және орнату;

      жай фидерлік тіректерді жинақтау және орнату.

      93. Білуге тиіс:

      орнатылған діңгектерді антисептикалау;

      антенна-діңгектердің фундаменттерін экрандау және жоғары жиілікті жерге қосу шиналарын монтаждау;

      жай сымды фидерлерді және антенналарды экрандау, ағаш және асбестцементті біроқпанды діңгектерді жинау және орнату тәсілдері;

      күш кабельдері оқшаулағышының кедергісін өлшеу әдістері;

      радиотехника бойынша жалпы мәліметтер.

42-параграф. Байланыс монтажшысы-антеннашы, 5-разряд

      94. Жұмыс сипаттамасы:

      сымдардан күрделі (центрлес, тоғысқан және басқа да фидерлерді) фидерлер монтаждау;

      тік желілі учаскелерде толқынжолдар мен концентрацияланған фидерлерді монтаждау;

      жоғары жиілікті жерге қосу құрылғыларын монтаждау;

      биіктігі 25 метрден асатын антенналық-діңгекті құрылыстарды сырлау;

      зәкірлер орнату;

      биіктігі 55 метрге дейін біроқпанды ағаш және асбестцементті діңгектерді жинау және орнату;

      базасы 400 метрге дейін торлы металл діңгектерді жинау;

      күрделі фидерлік (бұрыштамалық, анкерлік және басқа тіректер) тіректерді жинау және орнату;

      антенналық ауыстырыпқосқыштарды монтаждау.құрылымдарды көтеру үшін діңгектер мен мұнараларды жабдықтау;

      діңгектер мен мұнараларда күрделі сым антенналарын монтаждау;

      діңгектер мен мұнаралар бойынша кабель өткізу;

      діңгектердің дабылмен жарықтандыруын монтаждау;

      төлкелерге сымдар мен болат арқандарын бітеп салу;

      арқандар мен созбаларды сынақтан өткізу.

      95. Білуге тиіс:

      антенналық-фидерлік жүйелердің нұсқаулығы;

      мақсаты және электр қасиеттері;

      монтаждық схемаларды оқу ережелері;

      күрделі фидерлік тіректерді жинау әдістері;

      біроқпанды ағаш, асбестцементті және металл торлы діңгектерді монтаждау тәсілдері;

      діңгектер мен мұнараларды жабдықтау әдістері;

      кабельдерді діңгектер мен мұнаралар бойынша өткізу және діңгектердің дабылмен жарықтандыруын монтаждау;

      проматомнадзордың такелаждық жабдыққа қоятын талаптары;

      радиотехника негіздері.

43-параграф. Байланыс монтажшысы-антеннашы, 6-разряд

      96. Жұмыс сипаттамасы:

      бөлшектердің және антенналар мен фидерлер құрылымдарының жасақталуын тексеру;

      көтергіштакелаждық құрылғыларды және анкерлер орнатылатын жерлерді белгілеу;

      күрделі сым антенналарын және мұнараларды көтеру;

      діңгек антенналарды монтаждау;

      антенналарды қатты вибраторлармен және ультрақысқа толқындар мен мұнаралардың антенналарын монтаждау;

      біроқпанды металл діңгектерін жинау және орнату;

      базасы 400 миллиметрге дейін торлы металл діңгектерді орнату;

      шпренгелді діңгектер жинау және орнату;

      қиюластыру және өлшеу құбырларынан толқынжолдар мен концентрацияланған фидерлер монтаждау;

      діңгектерді, антенналарды, фидерлерді және антенналық ауыстырыпқосқыштарды механикалық реттеу;

      фидерлер мен толқынжолдар төсемдері трассаларын бөлшектеу, антенналар бөлшектерін және оларды діңгектер мен мұнараларға бекіту құрылымдарын бекіту;

      антенналардағы басты фидерлердің жоғары жиілікті кабельдерін бөлшектеу;

      көтергіш құрылғыларды тексеру және сынақтан өткізу;

      антенналардың, фидерлік және толқынжол трактілерінің түрлі параметрлеріне өлшеу жүргізу;

      механикалық кермелердің тіктігін тексеру.

      97. Білуге тиіс:

      діңгектер мен мұнаралардағы күрделі сым антенналарын көтеру тәсілдері;

      антенналарды, құбырлар мен құбыржолдарынан концентрацияланған фидерлерді көтеру тәсілдері;

      фидерлік желілерді бөлшектеу тәсілдері;

      концентрацияланған фидерлер трассаларын, толқынжолдар, антенналарды орнату орындарын, оларды діңгектер мен мұнараларға бекітуге арналған бөлшектер трассаларын белгілеу ережелері;

      металл діңгектерді жинау және орнатудың, діңгектерді, антенналарды, фидерлерді және антенналық ауыстырыпқосқыштарды механикалық реттеу;

      антенналардың, фидерлік және толқынжол трактілерін өлшеу тәртібі;

      көтергішкөлік құралдарын сынақтан өткізу тәсілдері.

44-параграф. Байланыс монтажшысы-антеннашы, 7-разряд

      98. Жұмыс сипаттамасы:

      металды конструкциялардың және антенналар мен фидерлер бөлшектерінің жасақталуын тексеру;

      "СПК-5/4" кранының көмегімен базасы 2400 миллиметр антенналар мен діңгектерді монтаждау;

      діңгектердің тартуларын жасау және монтаждау;

      спутник байланысы антенналарын монтаждау;

      антенналық құрылыс элементтеріндегі бақылау монтаждық тартпаны өлшеу және реттеу.

      99. Білуге тиіс:

      көтерілу үстіндегі антенналық-діңгектік құрылыстарға арналған жобалау-техникалық құжаттаманы әзірлеу;

      спутниктік байланыс антенналарының радиорелейлі және телевизиялық желілерін монтаждау тәсілдері;

      антенналық құрылыс элементтеріндегі бақылау-монтаж тартуды өлшеу және реттеу тәсілдері.

      100. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

45-параграф. Байланыс монтажшысы-дәнекерлеуші, 2-разряд

      101. Жұмыс сипаттамасы:

      қалайылау шамына май құю және оны тұтату;

      газ шілтерін қосу және тұтату;

      битумды компаундтарды, кабель массаларын, мастикаларды, дәнекерді жылыту;

      жіптер мен шпагатты балауыздау;

      арнайы паяльниктерді қыздыру;

      байланыс кабельдерін кесу;

      кабельдерді түзеу және сүрту.

      102. Білуге тиіс:

      кабельдерді монтаждау кезінде қолданылатын материалдардың түрлері;

      кабельдерді монтаждау үшін аспапты, құрылғылары және материалдарды дайындау тәсілдері.

46-параграф. Байланыс монтажшысы-дәнекерлеуші, 3-разряд

      103. Жұмыс сипаттамасы:

      жұт жабындысын және кабель сауытын бекіту үшін бандаж салу;

      битумдық компаундтармен, кабельдік массалармен және муфталар мастикасы мен шеткі құрылғыларды толтырмалау;

      нумерациялау сақиналарын жасау;

      қазаншұңқыр немесе құдық үстінен палаткалар орнату және оларды алып тастау;

      гильзаларды жидіту.

      104. Білуге тиіс:

      байланыс кабельдерінің маркаларын, кабельдерді қолданудың негізгі ережелерін;

      механикаландырылған аспапты қолдану ережелері;

      телефон аппараттарын және қоректендіру батареяларын қосу тәсілдері;

      шеткі құрылғыларды нөмірлеу;

      электр байланысы жөніндегі жалпы мәліметтер.

47-параграф. Байланыс монтажшысы-дәнекерлеуші, 4-разряд

      105. Жұмыс сипаттамасы:

      қалалық кабельдердің сыйымдылығы "100*2" дейін муфталарын және сыйымдылығы "14*4" дейін төменжиілікті симметриялы кабельдерді монтаждау;

      кабельдерді герметикалыққа, үзілуге, жерге және қатынасуына тексеру;

      шойын муфталар орнату және оларды толтырмалау;

      кабельдердің ұштарын бітеу және дәнекерлеу.

      106. Білуге тиіс:

      байланыс кабельдерінің конструкциясын;

      кабельдерді герметикалыққа, үзілуге, жерге және қатынасуына тексеру ережелері;

      сыйымдылығы шағын кабельдердің муфталарын монтаждау ережелері;

      төрттіктер мен кабель желілерін бөлшектеу ережелері;

      құдықтар мен каналдарды желдету тәсілдері;

      кабельдердің зақымдану түрлері және оларды табу тәсілдері.

48-параграф. Байланыс монтажшысы-дәнекерлеуші, 5-разряд

      107. Жұмыс сипаттамасы:

      сыйымдылығы "300*2" дейінгі қалалық кабельдердің муфталарын, сыйымдылығы "14*4-тен" артық төмен жиілікті симметриялы кабельдерді, жоғары жиілікті симметриялы кабельдерді монтаждау;

      үлестіру қорапшаларын, бокстарды, үлестіру шкафтарын, кабельді жәшіктер мен қорғағыш жолақтарды монтаждау (қуаттау);

      байланыстың жұмыс істеуін тоқтатпай кабельдерді қайта қосу;

      симметриялы кабельдердің эпоксидті массадан жасалған газ өткізбейтін және оқшаулағыш муфталарын монтаждау;

      кабельдерді жұптылыққа тексеру;

      қорғасын кабельді қызмет көрсетпейтін күшейту пунктқа кіргізу.

      108. Білуге тиіс:

      байланыс желілерін ұйымдастыру схемаларын;

      сыйымдылығы орташа симметриялы кабельдердің муфталарын монтаждау тәсілдері;

      кабельді жұптылыққа тексеру тәсілдері;

      газоанализаторды қолдану құрылғысы мен ережелері.

49-параграф. Байланыс монтажшысы-дәнекерлеуші, 6-разряд

      109. Жұмыс сипаттамасы:

      сыйымдылығы "300*2-ден" асатын қалалық кабельдердің муфталарын монтаждау;

      коаксиалды кабельдердің муфталарын, симметриялы төмен жиілікті кабельдердің компенсаторлы муфталарын монтаждау;

      су асты кабельдеріндегі сымды сауытты муфтасыз жалғау;

      кабельдің монтаждалған күшейткіш учаскелерін үнемі қысымға орнату;

      арнайы массамен толтырылған газ өткізбейтін және оқшаулағыш муфталарды монтаждау.

      110. Білуге тиіс:

      сыйымдылығы үлкен симметриялы кабельдердің муфталарын монтаждау тәсілдері;

      кабельдер сауыттарын муфтасыз жалғау тәсілдері.

50-параграф. Байланыс монтажшысы-дәнекерлеуші, 7-разряд

      111. Жұмыс сипаттамасы:

      сыйымдылығы "1200*2" асатын қалалық кабельдердің муфталарын монтаждау;

      комбинациялаған оптикалық кабельдердің муфталарын монтаждау;

      қалалық телефон желілерінің оптикалық кабельдерінің тік және тармақталған муфталарын монтаждау;

      магистралды және аумақішілік оптикалық кабельдердің жалғаулық муфталарын монтаждау;

      оптикалық станциялық және желілі байланыс кабельдерінің, оптикалық байланыс желісі берілісінің тоғысу құрылғысын монтаждау.

      112. Білуге тиіс:

      талшықты-оптикалық және коаксиалды кабельдер арқылы қатынастың берілуінің негізгі сипаттамалары мен қағидаттары;

      қалааралық, қалалық телефон және аумақ ішіндегі желілер кабельдерінің муфталарын монтаждау тәсілдері;

      радиостанцияны және өлшеу аспаптарын қолдану ережелері.

51-параграф. Байланыс монтажшысы-кабельші, 2-разряд

      113. Жұмыс сипаттамасы:

      топыраққа жерге қосу электродтарын қағу;

      кабельді барабандар қаптамасын алу және қалпына келтіру;

      кабельмен қоса құбыржолдарының саңылауларын жабу;

      кабельден жұт жабынын ағыту;

      кабельді траншеяларды кірпішпен қаптау;

      кабельді құдықтарды төсеуге дайындау (қоршаулар орнату, құдықтарды ашу және жабу).

      114. Білуге тиіс:

      кабельдер мен сымдарды бекітуге арналған материалдар мен конструкциялар түрлері;

      кабельдерді бекіту және механикалық зақымданудан қорғау тәсілдері.

52-параграф. Байланыс монтажшысы-кабельші, 3-разряд

      115. Жұмыс сипаттамасы:

      кабельдерді шахталарда, құдықтарда және қабырғалар бойынша бекітуге арналған бөлшектер мен арматураны орнату;

      кабельді барабандарды тіремелер мен домкраттарға орнату;

      қолмен төсеу кезінде кабельдерді, сымдарды, тростарды тарқату;

      өлшеу бағаншаларын орнату;

      тірек құрылғыларын сырлау және нөмірлеу;

      жерге қосу шиналарын монтаждау;

      құдықтарды желдету.

      116. Білуге тиіс:

      байланыс кабельдерінің маркаларын және оларды қолдану ережелерін;

      механикаландырылған аспапты қолдану ережелері;

      телефон аппараттарын және қоректендіру батареяларын қосу тәсілдері;

      кабельдерді найзағайдан және коррозиядан қорғау тәсілдері, электр байланысы бойынша жалпы мәліметтер.

53-параграф. Байланыс монтажшысы-кабельші, 4-разряд

      117. Жұмыс сипаттамасы:

      кабельдерді қабырғалар, конструкциялар және ашық каналдар бойынша төсеу;

      каналдарды кабельді тартып өткізу үшін дайындау;

      барабандарды кабельмен қоса кабель төсеушіге орнату;

      монтаждалған учаскелерді және пупинизация қадамдарын қолмен және жоғары қысымды баллондардың көмегімен төсеуден кейін барабандардағы кабельдің герметикалығын тексеру;

      вентильдерді кабельдердің қабығына қалайылау;

      кабельдердің ұштарын қалайылау;

      кабельдерді коррозиядан сақтау үшін электродтар орнату;

      қорғағыш тростар мен сымдарды жалғастыру;

      құдықтардағы қолданыстағы кабельдерді түзеу;

      бақылау-өлшегіш пункттердің құрылғысы.

      118. Білуге тиіс:

      байланыс кабельдерінің конструкциясын;

      кабельдерді герметикалыққа, үзілуге, топыраққа және хабарламаға тексеру тәсілдері;

      кабельдердің зақымдану түрлері және оларды тауып алу тәсілдері.

54-параграф. Байланыс монтажшысы-кабельші, 5-разряд

      119. Жұмыс сипаттамасы:

      траншеяларда, коллекторларда, құбырларда және жасырын сым блоктарында кабельдер төсеу;

      ауыл байланысының және радиофикация кабельдерін механикаландырылған түрде төсеу;

      салмағы 2 килограмға дейін кабельдерді канттарға ілмектеу;

      кабельдерді құдықтың не қазаншұңқырдың қалпы бойынша бүгу;

      кабельді кассетаға орау және кабельтөсеушінің пышағын орнату;

      қорғасын таспасын кабельдердің қабығына қалайылау;

      кабельдердегі пережимдерді түзеу;

      кабель тіректерін жабдықтау;

      үлестіру қорапшаларын, шкафтар мен бокстар, кабель жәшіктерін және қорғағыш жолақтар орнату;

      абоненттерді шкафтар мен кросстарда кроссирлеу;

      кабельді ғимаратқа енгізу.

      120. Білуге тиіс:

      байланыс желілерін ұйымдастыру схемалары;

      кабельдерді жерде және кабельді канализацияда өткізу жөніндегі жұмыстар технологиясы;

      кабельдер өткізуге арналған машиналар мен механизмдердің құрылғысы және қолдану ережелері.

55-параграф. Байланыс монтажшысы-кабельші, 6-разряд

      121. Жұмыс сипаттамасы:

      трассаны кабельдер төсеу үшін бөліп қою;

      қалаларалық және қалалық кабельдерді механикаландырылған түрде төсеу;

      кабельдерді су кедергілері арқылы төсеу;

      кабельдерді салмағы 2 килограмнан асатын арқандарға асу.

      122. Білуге тиіс:

      күрделі жағдайларда кабельдерді төсеу жұмыстарының ұйымдастырылуы және технологиясы.

56-параграф. Байланыс монтажшысы-кабельші, 7-разряд

      123. Жұмыс сипаттамасы:

      кабельді канализацияны оптикалық кабельді өткізуге дайындау;

      полиэтилен құбырларын кабельді канализация каналдарында төсеу;

      кабельді канализацияда төсеу үшін құрылғылар мен аспаптар дайындау;

      кабельді ашық траншеяға белгілеу және төсеу;

      темір және тас жолдардың қиылысында оптикалық кабельді төсеу.

      124. Білуге тиіс:

      қалалық және аумақ ішіндегі телефон байланысы желілерін төсеу технологиясы.

      125. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

57-параграф. Байланыс монтажшысы-желіші, 2-разряд

      126. Жұмыс сипаттамасы:

      қазықшалар мен қадалар дайындау және қағу;

      орама төсемін дайындау;

      барабандар мен сым орамдарын бумадан босату;

      барабандарды сымымен қоса жазу құрылғыларына орнату және босатып алу;

      шұңқырларды көміп тастау.

      127. Білуге тиіс:

      байланыстың әуе желілерін және радиотрансляциялық желілерді құрастыру кезінде қолданылатын тіректердің, оқшаулағыштардың және аудармалар бекітпелерінің түрлері;

      байланыс желілерін монтаждауға арналған құрылғылар мен материалдарды дайындау түрлері мен әдістері.

58-параграф. Байланыс монтажшысы-желіші, 3-разряд

      128. Жұмыс сипаттамасы:

      тіректерге тартулар дайындау;

      тіректерде саңылаулар бұрғылау;

      орнатылмаған тіректерде траверстерді, қадалық ілгекті және оқшаулағыштарды орнату және босату;

      бастырмалар мен кронштейндер жинақтау;

      траверстерді жабдықтау;

      жерге қосуларды (жай тартқыш), тіректерді нөмірлеу;

      тіректер, қосымша құралдар және материалдар;

      тіректерді сүйрелемеу;

      тіректерді босату;

      антисептикалық құрам мен антисептикалық тірек дайындау.

      129. Білуге тиіс:

      тіректердің, оқшаулағыштардың, сымдардың және оларды тіркеуге арналған арматураның маркалары мен құрылымдары;

      механикаландырылған аспапты қолдану ережелері;

      телефон аппараттарын және қоректендіру батареяларын қосу тәсілдері;

      байланыс желілерін найзағайдан қорғау тәсілдері;

      антисептикалық құрамдарды қолдану және оларды дайындау тәсілдері;

      электр байланысы бойынша жалпы мәліметтер.

59-параграф. Байланыс монтажшысы-желіші, 4-разряд

      130. Жұмыс сипаттамасы:

      жеке дара аралық тіректерді жинау және орнату;

      қосымша құралдар мен тартулар құрылғысы;

      траверстерді, ілгектерді, қадалықтарды және оқшаулағыштарды орнатылған тіректерге орнату;

      жапсырмалар, аспалы ілгектер мен баспалдақтардың кронштейндерін орнату;

      тіректерді түзеу;

      сымдарды жазу, көтеру және созу;

      сымдарды алып тастау;

      тіреуіштер орнату кезінде шатыр учаскелерін бітеу;

      телефон аппараттарын, оларға қосымша аспаптарды, төмендететін трансформаторларды, шектеу қорапшаларын, дыбыс қаттылығын реттеушілерді және басқа да аспаптарды орнату және алып тастау;

      ғимараттар шатырларында сақтандыру құрылғыларын орнату;

      дала дауыс зорайтқыштарын орнату.

      131. Білуге тиіс:

      жай тіректерді, қосымша құралдар мен тартуларды жинау және орнату тәсілдері;

      сымдарды жазу, көтеру және созу тәсілдері;

      сақтандырғыш құрылғыларды орнату ережелері.

60-параграф. Байланыс монтажшысы-желіші, 5-разряд

      132. Жұмыс сипаттамасы:

      күрделі тіректерді жинау және орнату;

      тіректерді тексеру;

      сүйеуіштерді орнату;

      сымдарды өру;

      сымдарды қайта төсеу;

      оқшауланған сыммен перекидкалар мен отводтардың құрылғысы;

      тіреуіштерді, кабель тіректерін және радиотрансляциялық құбырлардың шықпа құбырларын орнату және алып тастау;

      тіректер мен тіреуіштерден сымдарды енгізу;

      сымдарды асу және алып тастау.

      133. Білуге тиіс:

      күрделі тіректерді жинау және орнату әдістері;

      тіректерді, кабель тіректерін және радиотрансляциялық желілердің шықпа құбырларын орнату тәртібі.

61-параграф. Байланыс монтажшысы–желіші, 6-разряд

      134. Жұмыс сипаттамасы:

      желілер трассаларын бөлу;

      баған желілерін нивелирлеу;

      сымдарды созу, реттеу және тіркеу;

      өтпе жерлерде сымдарды асу;

      қолданыстағы сымдарды қайта төсеу;

      қиылыстарды монтаждау және демонтаждау;

      сымдарды реттеу.

      135. Білуге тиіс:

      әуе желілерінің және радиотрансляциялық желілердің желілі құрылымдарды монтаждау жөніндегі жұмыстардың ұйымдастырылуы мен олардың технологиясы;

      автострадалар, темір жолдар және жоғары вольтты электр беріліс желілері арқылы өтпелер жасау ережелері;

      сымдарға түсетін шекті жүктеме, сымдарды реттеу тәсілдері.

62-параграф. Байланыс монтажшысы-желіші, 7-разряд

      136. Жұмыс сипаттамасы:

      темірбетон тіректерін орнату және жабдықтау;

      электр беріліс желілеріне радиотрансляциялық желі тізбектерін асу;

      кабельді шкафтарда кроссировкалар орындау;

      абонентті пункттерді жабдықтау;

      кірме құбырын орнату және троста әуе желісінің кабелін асу.

      137. Білуге тиіс:

      түсті металдардан жасалған әуе тізбектерін монтаждау технологиясы;

      магистралды желілерінде кабельді әуе өтпе жолдарының құрылғысы;

      абоненттік пункттерді құру ережелері;

      әуе желілерінде электрлік өлшеулер жүргізу.

      138. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

63-параграф. Бақылау-өлшеу аспаптары және автоматика жүйесін баптаушы, 4-разряд

      139. Жұмыс сипаттамасы:

      І-санатты күрделіліктегі автоматты бақылау, реттеу және басқару аппаратурасын монтаждауды тексеру, автоматты және кешенді баптау;

      жеке элементтерді, алғашқы және беретін түрлендіргіштерді (датчиктерді), бақылау жүйелерді, автоматтандырылған бақылау жүйелерді, бірыңғай кешендердің көмекші аспаптарды, конденсат жинағын, ауа жинағын және басқа да элементтерді монтаждауды тексеру және реттеу;

      қашықтықтан басқарудың электр схемасын автономды және кешенді баптау.

      140. Білуге тиіс:

      автоматты бақылау аппаратурасының міндеті, құрылғысы және қолданылуы, І-санатты күрделіліктегі және негізгі технологиялық жабдықтарды реттеу және басқару принципі;

      конденсат жинағының, ауа жинағының міндеті, монтаждау және оларды баптаудың тәсілдері;

      өлшеу жүйесінің жұмысшыларын тексеруге арналған аспаптар мен құрылғылардың түрлері;

      І-санатты күрделіліктегі құралдарды монтаждау және баптау тәсілдері;

      электр схемаларын оқу ережесі;

      электр техникасы, электроника, өлшеу техникасының негіздері.

64-параграф. Бақылау-өлшеу аспаптары және автоматика жүйесін баптаушы, 5-разряд

      141. Жұмыс сипаттамасы:

      2-санатты күрделіліктегі автоматты бақылау, реттеу және басқару аппаратурасын монтаждауды тексеру, автоматты және кешенді баптау;

      блоктау және қорғауды басқару ауысымдарында қолданылатын бақылау жүйелерді, автоматтандырылған бақылау жүйелерді бірыңғай кешендерінің функционалды және реттегіш құрылғылардың, реттеудің гидравликалық жүйесінің, құрам дабылдатқыштары мен газ шоғырлануының, жергілікті функционалды және реттегіш құрылғылардың, дабылдатқыштардың жеке элементтерін монтаждауды тексеру және реттеу;

      жергілікті құралдарды бақылау жүйесін автономды және кешенді баптау.

      142. Білуге тиіс:

      2-санатты күрделіліктегі автоматты бақылау, реттеу және басқару аппаратурасының міндеті, құрылғысы және қолдану принципі, 2-санатты күрделіліктегі құралдарды монтаждау және баптау тәсілдері.

      143. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

65-параграф. Бақылау-өлшеу аспаптары және автоматика жүйесін баптаушы, 6-разряд

      144. Жұмыс сипаттамасы:

      3-санатты күрделіліктегі автоматты бақылау, реттеу және басқару аппаратурасын монтаждауды тексеру, автоматты және кешенді баптау;

      газ талдағыштар, "рН" метрлер, тығыздық өлшеуіштер, тұтқыр өлшеуіштер, хроматографтардың жеке элементтерін монтаждауды тексеру және реттеу;

      басқару және қорғаудың электр, пневматикалық, гидравликалық жүйесін, есептеу техникасын, реттеу заңымен "П" және "И" автоматтандырылған реттеу жүйесін автономды және кешенді баптау.

      145. Білуге тиіс:

      өндірістің процесстерді автоматтандыруға байланысты терминология және негізі ұғымдар;

      3-санатты күрделіліктегі автоматты бақылау, реттеу және басқару аппаратурасының міндеті;

      құрылғысы және қолдану принципі, 3-санатты күрделіліктегі құралдарды монтаждау және баптау тәсілдері;

      автоматты реттеу жүйесі және олардың ішіндегі қарапайымдарын баптау тәсілдері туралы негізгі ұғымдар;

      автоматты басқарудың электр, пневматикалық және гидравликалық жүйелерінің жұмыс принципі.

      146. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

66-параграф. Бақылау-өлшеу аспаптары және автоматика жүйесін баптаушы, 7-разряд

      147. Жұмыс сипаттамасы:

      автоматты бақылау, реттеу және басқарудың аса күрделі аспаптарды және аппаратурасын монтаждауды тексеру, автоматты және кешенді баптау;

      құрамында радиобелсенді заттар бар автореттегіштер, сұйықтық пен газдың құрамын автоматты талдағыштар, электронды аппаратура, қышқыл өлшегіштер, электронды деңгей өлшегіштер, радиациялық бақылау жүйесінің датчиктері, аппаратураны монтаждауды тексеру және реттеу;

      байланыссыз құрылғылар базасындағы басқару және қорғау жүйелерін автономдау және кешенді баптау.

      148. Білуге тиіс:

      байланыссыз және есеп-шешу құрылғыларымен байланысты терминологияны және негізі ұғымдарды;

      жылу автоматикасы аса күрделі құралдарының міндеті, құрылғысы және қолданылу принципін;

      іске қосу-баптау жұмыстарын ұйымдастыру;

      аспап жасауда қолданылатын материалдардың негізгі қасиеттерін;

      автоматты реттеудің қарапайым жүйесінің тәсілдерін.

      149. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

      150. Ескерту:

      автоматты бақылау аспаптарын, аппаратураны және жүйесін баптау, реттеу және басқару бойынша тым күрделі жұмыстарды инженер-техникалық персонал орындайды.

67-параграф. Балташы, 2-разряд

      151. Жұмыс сипаттамасы:

      құрғақтай шегемен тесетін орама жабындардың және жеке материалдардан жасалған жабындардың құрылғысындағы ағаш ұсталық және қалыпты жұмыстарды орындау;

      ағаш материалдарын қолмен қарапайым өңдеу: көлденең аралау, қабықтау және сүргілеу;

      қабаттарды және қалыптарды майлау;

      ағаш құрылымдар мен бөлшектерге зарарсыздандырғыш және оттан қорғайтын құрамды кистімен жағу;

      ағаш құрылымдардың элементтерін қара майлау, киіз және қара қағазбен қаптау;

      іргетастар, қабырғалар мен қалқалардың, көпіршелер мен төсемдердің қалыптарын бөлшектеу;

      едендерді, қабаттарды, дуалдардың қабырғаларын бөлшектеу;

      қалыпты бетон мен ерітіндіден, орама жабын материалдарын үгінтөсемеден арылту;

      жеке жабын материалдарын сұрыптау;

      қабырғалар мен терезе ойықтарын тығындау.

      152. Білуге тиіс:

      ағаш материалдарының негізгі түрлері мен ағаштың қасиеті, ағаш материалдарын ірі өңдеу тәсілдері;

      зарарсыздандырғыш және оттан қорғау құрамын қолдану ережесі және олармен ағаш бөлшектер мен құрылымдарды жабу тәсілдері;

      жай ағаш құрылымдарды бөлшектеу және оларды тазалау тәсілдері;

      аз салмақты жүктердің орнын ауыстыру және қоймалау ережесі;

      орамалы және жеке жабын материалдарының түрлері;

      орамалы және жеке материалдардан жасалған қарапайым жабындарды бөлшектеу тәсілдері.

68-параграф. Балташы, 3-разряд

      153. Жұмыс сипаттамасы:

      жай ағаш ұсталық және қалыпты жұмыстарды орындау;

      орамалы (құрғақтай) және жеке жабын материалдарымен жай үлгідегі шатырларды жабу;

      жалпы құрылыс жұмыстары;

      бөлгіштерге арналған жай қалқандарды сылауға әзірлеу;

      торламалардың құрылғысы;

      материалдарды ұзына бойы аралау;

      уақытша ғимараттарды бөлшектеу;

      қабырғалар мен төбелерді сылап және қаптап көмкеру;

      екі қабатты едендерде (қара едендер) төменгі тақтай төсемінің құрылғысы;

      уақытша дуалдар мен қақпалардың құрылғысы;

      ағаш құрылымдарға зарарсыздандырғыш және оттан қорғайтын құрамды сырлау пульттері және бүріккіштермен жағу;

      су жинайтын құдықтардың, науалардың және басқа да құрылғысы;

      құрылыс керек-жарағын әзірлеу және жөндеу;

      бөренелерді жиектеп және дөңгелектеп сүргілеу, тақтайлар мен пластиналардың жиектерін жону;

      бөренелердің ұштарын жону;

      ағаш материалдарын тазалап ұштау, кертпелер, адырлар және ширектерді жинақтау;

      ағаш материалдарын электрленген аспаптармен өңдеу;

      торламалар мен ағаш жабындарды бөлшектеу;

      жайымдар мен тақтай төсемдер төсеу;

      жүзетін рештованиелер әзірлеу;

      ряждердің қабырғаларын және мұз кескіштерді тақтайлармен қаптау;

      жеке қадаларды әзірлеу, қадаларға бугельдер мен табандар отырғызу;

      қадаларының ұштары мен шпунтты қатарлардың үстін аралап кесу;

      байланыс және электр хабар тораптарының бір тіреулі тіректерін даярлау;

      жапсарларды тығыздағыш қоспамен толтыру;

      беттерін құрғақ сылақпен өңдеу;

      шатырларды шегемен құрғақтай тесіп орамалық материалдармен, асбест цементті табақтармен немесе тақтайшалармен (шифермен) жабу және жөндеу және осы материалдардан жасалған жабындарды жөндеу;

      қалқалар мен жанасқан жерлерді қаптау;

      төсеме тақталарды бөлшектеу;

      қалыпты жұмыстар;

      турасызықты кескіндегі (тікбұрышты және қиғашбұрышты) қалыптардың қалқандарын және барлық түрдегі қалыптардың турасызықты элементтерін әзірлеу және жөндеу;

      қалыпты ұстап тұратын ағаштың жай элементтерін өсірмей даярлау;

      аражабындарды, арқалықтарды, ұстындарды, мұзкескіштерді, көпірлердің арқалық аралығы және құрылғыдағы қалыптарды бөлшектеу.

      154. Білуге тиіс:

      ағаштың негізгі жыныстары мен ақаулары;

      электрленген аспаптардың құрылғысы және оларды қолдану ережесі;

      ағаш материалдарын өңдеу тәсілдері;

      қалыптардың турасызықты қалқандарын және бөлгіштерді сылауға әзірлеу;

      цокольдер, тақтай төсемдер, бөлгіштер, шатырлардың қара қаптамалары мен элементтерінің құрылғы тәсілдері;

      зарарсыздандырғыш және оттан қорғау құрамды әзірлеу және оларды жағу ережесі;

      орамалы және жеке қалыпты материалдардың негізгі қасиеттері;

      қарапайым шатырлар мен оларды қалыпты материалдармен жабу тәсілдері.

69-параграф. Балташы, 4-разряд

      155. Жұмыс сипаттамасы:

      орташа күрделіліктегі ағаш ұсталық және қалыпты жұмыстарды орындау;

      орташа күрделіліктегі шатырларды жабындық материалдармен жабу;

      жалпы құрылыс жұмыстары;

      ағаш бөлгіштердің құрылғысы;

      орташа күрделіліктегі тұрмыс және өндірістік ғимараттардың ағаш бөлшектерден элементтері мен құрылымдарын құрастыру және монтаждау;

      мауэрлаттар мен шатыр тіреуіштерді даярлау, құрастыру, орнату, бөлшектеу және ауыстыру;

      бөренелерден жасалатын ішкі қабырғаларды кесу;

      уақытша жай құрылыстардың: террасалар, дәліздер, тамбурлар, есік алдыларды, сондай-ақ бастырмалар, сарайлар, қарауыл күркелер, конторалар, кіріп-шығатын, жуынатын, киінетін бөлмелердің құрылғысы;

      ағаш негіздің және орындықтардың құрылғысы және ауыстыру;

      қаңқа қабырғалардың құрылғысы;

      қабырғалар мен төбелерді таза қаптау;

      жеке тақтайлардан жоғарғы ағаш жабындардың (таза едендердің) құрылғысы, қайта төсеу және біріктіру;

      білеушелерден, желімделген қалқандардан, ағаш-талшықты тақтайшалардан, бөрене тақталардан, жапсарлары бітеліп ағаш жоңқа тақтайшалардан жасалған едендердің құрылғысы;

      монтаждық поршендік пистолеттердің көмегімен ағаш ұсталық бұйымдарды темірбетондық бөлшектерге бекіту;

      терезе және есік қораптары, балкон блоктары мен терезе алды тақтайлардың құрылғысы;

      телескоптық қорапты ламинатталған есіктерді және поливинилхлоридті және алюминий пішіндегі блоктарды орнату;

      мансардалық терезе блоктарын, әйнек пакетті және үшқабатты әйнекпен терезелерді орнату;

      жаймалық болаттан есік блоктарын орнату;

      "Кнауф" үлгідегі гипсокартонды бөлгіштердің құрылғысы;

      таза дуалдардың құрылғысы;

      құрғақ зарарсыздандыру;

      жуынатын бөлмедегі ағаш құрылымдар мен бөлшектерді зарарсыздандырғыш және оттан қорғайтындай етіп сіңдіру;

      бағаналар мен орындықтарға бандаждардың құрылғысы;

      еденарқалықтар, арқалықтар мен жүгіртпелерді даярлау, қалау, бөлшектеу және ауыстыру;

      қабатаралық және шатыр астындағы бөлгіштерді ауыстыру;

      тіреуіштерді өсірместен төсемелердің, ағаштардың және эстакадалардың құрылғысы;

      блоктық төсемелерді монтаждау;

      қаңқа қабырғалар, едендер мен тақта жабындарды жөндеу;

      шабындылардың, пластиналық сыналар мен қабыршақтық жалғаулардың көмегімен бұрыш қабысуының құрылғысы;

      жабдықтардың ауыр салмақты құрылымдарындағы ағаш мұзкескіштер, стапельдер, шпалдық клеткалардың құрылғысы;

      көпірлердің аралық құрылғысын жылжытуда тегістелген жолдарды түзету және сыналау;

      мұзкескіштердің қадалары және тіреулері, жапсырмалары және тартпалары, сүйемелері, қиғаш сүйемелері және итарқалары бойынша ұстасуларын әзірлеу және орнату;

      беларқалар әзірлеу және қадалар бойынша қабыршақ білеулерді орнату;

      мұзкескіштің пышағын орнату;

      саптамалармен бекітіп төзімді білеулерді қалау;

      тіреулерге, көлденеңдіктерге, күзетші және доңғалақ шабатын білеулерге мауэрлат білеулерді әзірлеу және қалау;

      ағаш шпунтты қадалар мен пакеттерді әзірлеу;

      кеспектерді әзірлеу және орнату;

      маяк қадалар мен шпунтты қатар бойынша саптамаларды қалау;

      байланыс пен электр хабарлары тораптарының "А"-үлгідегі, үштіректі және "П"-үлгідегі ағаш тіректерін әзірлеу, құрастыру;

      үш және төрт сырғымалық шатырлық, мансардалық, шатыржалдық, "Т" және "Г"-үлгідегілерді шатырда асбест-цемент жаймалармен және тақтайшалармен (шиферлермен) жабу және жөндеу;

      қалқаларды, қабысуларды, конькилерді, қабырғаларды, есту ерезелерін әшекейлеу;

      барлық үлгідегі аспалы төбелерді және қабырғаларды қаптау құрылғысы. "Акмигран" тақтайшаларынан, алюминий тақтайшалардан, "Армстронг", "АГП" және басқа да үлгідегі тақтайшалардан жасалған ағаш қаңқалар бойынша аспалы төбелердің құрылғысы;

      қабырғалар мен төбелерді (өрнектілерінен басқа) ағаш талшықты және ағаш қабыршақты тақтайшалармен қаптау;

      ауыт жағдайында әзірленген кіші үлгілерді орнату;

      қалыпты жұмыстар;

      қалыпты ұстап тұратын ағаштардың құрылғысы;

      бағаналар, арқалықтар, аражабындар, қабырғалар мен бөлгіштер, іргетастар, массивтер, рамалардың тіреулері мен жүгіртпелерді орнату;

      көтергіш рамалардың доғалы қырағаштарын, тығындарын, сырғымалы қалыптарға арналған қалқаншаларды және жұмыс төсемін әзірлеу және орнату;

      қиғаш және көлденең люкті теңіз құрылыстары мен қабырғалы ірі панельді қалқандардың массивтеріне арналған қалыптардың қалқандарын әзірлеу және жөндеу;

      тақталар мен білеулерден жасалған икемді жікті төсемдердің құрылғысы;

      қалыпты ұстап тұратын аркаларды, күмбездерді, қабықтарды, резервуарларды, бактарды, бункерлерді, спиральді камераларды, сорып алатын және келтіретін құбыржолдарды, ағаштарды бөлшектеу;

      аражабындардың ілмелі қалыбының құрылғысы.

      156. Білуге тиіс:

      ғимараттар мен ағаш құрылымдардың ағаш бөлшектерінің негізгі элементтері және олардың сапасына қойылатын талаптар;

      қабырға, таза қаптама және уақытша құрылыстардың қаңқаларының құрылғы тәсілдері;

      шпунтталған қадаларды әзірлеу тәсілдері;

      бөлшектерді жай шабындылармен жалғау әдістері;

      жуынатын бөлмелерде ағаш құрылымдар мен бөлшектерді зарарсыздандыру және оттан қорғау құраммен құрғақтай зарарсыздандыру және сіңдіру тәсілдері;

      орташа күрделіліктегі шатырларды белгілеу ережесі және құрылғысы;

      жеке жабын материалдары мен жабу сапасына қойылатын талаптар;

      монтаждық поршендік пистолеттердің құрылғысы және оларды қолдану ережесі.

70-параграф. Балташы, 5-разряд

      157. Жұмыс сипаттамасы:

      күрделі ағаш ұсталық және қалыпты жұмыстарды орындау;

      жалпы құрылыс жұмыстары;

      бөренеден жасалатын сыртқы қабырғаларды кесу және үйлерді бөренеден, білеулерден және қалқандардан құрастыру;

      шабындылардан, сыналардан, шегемен, болтпен және қабыршақпен жалғаулардан тұратын жапсырмалы құрылымдарды әзірлеу;

      аспалы итарқалар мен итарқалық фермаларды, сондай-ақ 15 метрге дейінгі аралықтағы аркалар мен арқалықтарды құрастыру және орнату;

      жарық фонарларының құрылғысы;

      фонарлардың құрылғысы және тіреулерін өсіріп ағаштар мен эстакадаларды бөлшектеу;

      бөренелер мен білеулерден жасалған қабырғалар тәжін ауыстыру;

      ағаш құрылымдар мен бөлшектерді компрессор қондырғылардың көмегімен зарарсыздандыру және оттан қорғау құрамымен сіңдіру.

      рамалық тіреулерді әзірлеу және орнату.

      балкалық көпірлердің аралық құрылғысын әзірлеу және құрастыру.

      білеулерден ряжь құрастыру және білеулерден және бөренелерден ряжь кесу.

      отқа қарсы алаңшалардың көпірлерін, тіректерін, сүйемелерін, беларқаларын, сүйеме жастықтарын, қауырсындарының құрылым элементтерін әзірлеу, қалау және орнату.

      ряжьдердің орнын жылжыту, суға жіберу және құрылыстың қақпағына орнату.

      байланыс және электр хабар тораптарының "АП"-үлгілі ағаш тіректерін әзірлеу және құрастыру;

      қалыпты жұмыстар;

      галереялар, резервуарлар, бактар, бункерлер, беларқалар, жоғарғы тіректі қалыптардың құрылғысы.

      доғалы қырағаштардың орнына 50 метрге дейін аралықтағы көпірлерді құрастыру және орнату.

      ауыспалы кесетін бағаналардың көп қырлы және қисық сызықты қалыптарының құрылғысы.

      соратын және келтіретін құбыржолдар мен спиральді камералардың тірек құрылымдарын ірілендіріп құрастыру.

      аркалық көпірлердің бүйірлік бетінің қалқандарын орнату және болттар және берік білеулермен бекіту.

      қисық сызықты және ірі панельді қалыпты қалқандарды жөндеу.

      158. Білуге тиіс:

      күрделі ағаш құрылымдар, жалғаулар мен шабындыларды белгілеу және әзірлеу тәсілдері;

      жұмыс сызбаларын оқу ережесі;

      ағаш құрылымдарды орнатуда қолданылатын такелажды құрылғылардың құрылғысы;

      ағаш құрылымдар мен бөлшектерді компрессор қондырғылардың көмегімен зарарсыздандыру және оттан қорғау құрамымен сіңдіру тәсілдері.

71-параграф. Балташы, 6-разряд

      159. Жұмыс сипаттамасы:

      аса күрделі қалыпты жұмыстарды орындау;

      жиынтықтар, күмбездер және қабыршақтарды қалыптау құрылғысы;

      50 метрден артық аралықтағы көпірлерді құрастыру және доғалы қырағаштардың орнына орнату;

      доғалы қырағаштардың жақтауларын белгілеу үшін үлгілер әзірлеу;

      аркаларды қалыптау қораптарын құрастыру;

      құрылыс фермалары мен 15 метрден жоғары аралықтағы арқалықтарды құрастыру және орнату.

      160. Білуге тиіс:

      жауапты инженерлік құрылыстардың аса күрделі ағаш құрылымдарының түрлері;

      қалыптардың құрылымы және әр түрінің құрылғысы;

      ірі мөлшердегі элементтердің ұсақ-түйек үлгілерін әзірлеу тәсілдері.

72-параграф. Балташы, 7-разряд

      161. Жұмыс сипаттамасы:

      ағаш өнерінің ескерткіштерін, құрылыстағы бірегей нысандарды қалпына келтіруде күрделі ағаш ұсталық жұмыстарын орындау;

      дайын үлгілер, сызбалар мен сұлбалары бойынша ағаш кокошниктер, маңдайшаларын, жаймаларын және басқа да күрделі элементтерін әзірлеу және қалпына келтіру.

      162. Білуге тиіс:

      аса күрделі ағаш ұсталық бұйымдарды әзірлеу тәсілдері;

      аса күрделі жалғаулар мен шабындылардың түрлері және оларды орындау тәсілдері.

      163. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

73-параграф. Бетоншы, 2-разряд

      164. Жұмыс сипаттамасы:

      құз негіздер мен бетон үстіңгі қабатын тазарту;

      бетонның үстіңгі қабатын қол жабдығымен оймыштау;

      бетон қоспасын көлік құралдарынан қабылдау;

      бетон қоспасын қайта лақтыру және науамен, хоботпен түсіру;

      құрамдастарды массасы мен көлемі бойынша құрылғылардың (арба, өлшеуіш) көмегімен дозалау;

      бетон қоспасын дайындау;

      бетон және темірбетон конструкцияларын қолмен бөлшектеу;

      бетон және темірбетон конструкцияларына қол жабдығымен тесіктер мен бороздалар салу;

      темірбетон қадалардың ұштарын қолмен кесу;

      бетонды баптау;

      қарапайым конструкциялы қорамаларды бөлшектеу;

      қораманы бетоннан тазарту.

      165. Білуге тиіс:

      бетон қоспаларын дайындау технологиясы;

      бетонның үстіңгі қабаттарын оймыштау тәсілдері;

      дайын бетон қоспаларын конструкцияларда беру;

      бетонды баптау ережесі;

      темірбетон конструкциялары мен қарапайым конструкциялы қорамаларды бөлшектеу тәсілдері.

74-параграф. Бетоншы, 3-разряд

      166. Жұмыс сипаттамасы:

      бетон қоспасын қорамаларға, негіздер мен массивтерге төсеу;

      бетон қоспасын жазық тегістіктерге төсеу;

      бутобетон іргетастарын құйма, төсем қабаттары мен еденнің, цемент тұтастырғыштардың бетон негіздері астына орналастыру;

      қауғаларды инвентарь ілмекпен құлағынан (скоба, қайырма) ілу;

      бетон және темірбетон конструкцияларын пневматикалық және электрлендірілген құралмен оймыштау және сындыру;

      майысуларды, тесіктер мен бороздаларды бетон қоспасымен бітеу;

      нұсқаулығы қарапайым қорамаларды бөлшектеу;

      темірбетон қадалардың ұштарын пневматикалық құралмен кесу;

      арнақұрушыларды монтаждау және серпентинит қоспаларын атом электр станциясының құрғақ қорғау блоктарына төсеу.

      167. Білуге тиіс:

      цементтің, толтырғыштар мен бетон қоспалардың маркалары мен қасиеттері;

      монолитті бетон және темірбетон конструкцияларының негізгі элементтері;

      бетон қоспасын төсеу және тығыздау тәсілдері;

      электрлендірілген және пневматикалық құралдың құрылымы және олармен жұмыс істеу ережесі;

      қарапайым конструкциялы қорамаларды құрастыру ережесі;

      бетон және темірбетон құрылымдарын механикаландырылған құралдың көмегімен сындыру тәсілдері;

      жүктердің орнын ауыстыру және беру ережесі.

75-параграф. Бетоншы, 4-разряд

      168. Жұмыс сипаттамасы:

      бетон қоспасын колонналарға, қабырғаларға, тіреулерге, плиталарға, көпір тіректеріне, кеспекке салу;

      бетон қоспасын қисық тегістіктерге (бөгеттердің, арналардың, дамбалар мен басқа да құламаларына) төсеу;

      арнайы және ауыр бетон қоспаларын атом электростансалары конструкцияларына төсеу;

      полигондардағы құрылыс алаңдарында көпірлердің аралық құрылыстарының плиталы блоктарын дайындау;

      таза бетон едендерді жолақтар мен дестелерге кесе отырып орнату және жөндеу;

      таза бетон едендерді вакуумдау әдісімен орнату;

      бетон едендерді төсеу және жөндеу;

      бетон қоспасын су асында тік жылжымалы құбырлар әдісімен төсеу және су асты қуыстарын ерітіндіні тік жеткізумен толтыру;

      үстіңгі қабатты цемент себе отырып металл тегістеуішпен тегістеу;

      цемент-бетон жол жабындарын салу кезінде температура тігістерін өңдей отырып тесу;

      жабындардың тігістері мен үстіңгі қабаттарын өңдеу;

      бетонды электрмен және бумен жылыту;

      қорамалардың барлық түрлеріндегі, оның ішінде "Модостр" ұсақ қорғаныс үлгісіндегі түзу сызықты шеңберлер мен элементтердің щитті қорамасын орнату.

      169. Білуге тиіс:

      бетон қоспаларының, дайын конструкциялар мен бұйымдардың сапасына қойылатын талаптар;

      темір-бетон жабындарын орнату ережесі мен олардың сапасына қойылатын талаптар;

      бетоннасостары мен бетон жүргізушілердің, машиналар мен цемент-бетон жол жабындарын орнату кезінде жіктерді тесуге арналған құрылғылардың;

      вибраторлар мен вибро алаңдардың, вакуумды агрегаттардың конструкциялары;

      қыс кезінде құрылымдарды бетондау ережесі мен бетонды жылыту тәсілдері;

      аязға қарсы қоспа түрлері және олардың қолданылу аясы, күрделілігі орташа қорама құрылымдары мен сүйеніш мінбесатыларды орнату және бөлшектеу ережесі;

      қарапайым арматураны құрастыру және бөлшектеу ережесі мен тәсілдері,

      қаптама астының бетон қабатын дайындауға қойылатын талаптар;

      футерлеу және сырлау ережесі, темірлеу және қабаттарды флюатирлеу тәсілдері.

76-параграф. Бетоншы, 5-разряд

      170. Жұмыс сипаттамасы:

      бетон қоспасын мұнаралардың, тоғыспалардың, жалғыз және қосарлы қисықтар қабаттарының жұқа қабырғалы конструкцияларына, резервуарлар мен бункерлердің, аэроценді камералардың конструкцияларына, жуылатын галереялардың бөлек қабырғалары мен тұндырғыштардың камерааралық қабырғаларына, спиральді камералар қабырғаларына, гидроқұрылымдардың аралық жабындары мен сору құбырларына, көпірлердің аралық құрылыстарындағы қырлы, қорапты және басқа да күрделі конструкцияларға, сондай-ақ барлық монолитті конструкцияларға салу;

      ерекше ауыр бетон қоспасын атом электр станциясының конструкцияларына салу;

      бетон қоспасын қаптама сыртына және штабтарға салынды бөлшектермен құю;

      құрылыс алаңдары полигонында қатаң арматураланған темір-бетон бұйымдарын (көпірлер мен жол құбырларының аралық құрылымдары, ұзын өлшемді қадалар мен тіреулер, үлкен аралықтардың фермалары мен тағандары) дайындау;

      турбогенераторлардың және қоректендіру насостары мен басқа да іргетастарына салынды бөлшектерді құю;

      ұңғымалар мен траншеяларды бетондау;

      бұрғы ұратын қадаларды орнату.

      171. Білуге тиіс:

      қатаң арматураланған темір-бетон конструкциялары мен бұйымдарын дайындау технологиясы;

      бетон бөлшектеу машиналарының жұмыс істеу принципі;

      күрделі арматура қорамаларын құрастыру ережесі;

      арнайы бетон қоспаларының құрамы (пластификаторлар, суперпластификаторлар), вибрациялы жабдықтар астындағы іргетастарының салынды бөлшектерін бетондау (құю) әдістері;

      монтажды және салынды бөлшектерді, оның ішінде анкерлік болттарды бетондау кезінде орнатуға қойылатын талаптар;

      бетон қоспалары мен дайын бетонды тексеру тәсілдері, зақымдалған және реконструкцияланатын құрылымдарды күшейту тәсілдері.

      172. Ескерту:

      темірбетон құбырларды, радиобашнялар мен басқа да зәулім жұқа қабырғалы құрылымдарды тұрғызу жөніндегі жұмыстар өнеркәсіптік темірбетон құбырларын салатын құбырсалғышпен орындалады және осы кәсіп бойынша біліктілік сипаттамаларына сәйкес тарифтелуге тиіс.

77-параграф. Бульдозер машинисі, 3-разряд

      173. Жұмыс сипаттамасы:

      автомобиль және теміржолдарды, суару және кеме жүзу арналарын, бөгеттерді, қоршаулы жер дамбаларын, ғимараттар мен құрылымдардың астына қазаншұңқыр, электр беру және контакт желісі линияларының тіреуін, жер асты коммуникацияларына арналған траншеялар, суағызу кюветтері мен басқа да ұқсас құрылыстарды салу кезінде шұқанақ, үйінді, резервтер, кавалерлер мен банкеттер жасау кезінде топырақты әзірлеу, орнын ауыстыру және жоспарлау;

      бульдозерді қарау және оларға жанар, жағармай құю;

      қажалатын бөлшектерін майлау;

      алдын ала жөндеу және басқа да жөндеулерге қатысу.

      174. Білуге тиіс:

      бульдозердің құрылымы, техникалық сипаттамасы және әртүрлі жұмыстарды орындау кезінде бульдозерді пайдалану, аспалы жабдықты монтаждау және бөлшектеу тәсілдері;

      түрлі санаттағы тереңдігі әртүрлі топырақ бетін әзірлеу және орнын ауыстыру ережесі;

      үймелерді қабатымен түсіру тәсілдері;

      берілген бейіндер мен белгілемелер бойынша шұқанақтарды әзірлеу, үймелерді түсіру және алаңдарды жоспарлау ережесі;

      жанар, жағармай материалдарының маркалары мен жұмсау нормалары;

      іштен жану қозғағыштарын майлау, қоректендіру және суыту жүйелері;

      ақаулардың туындау себептері мен оларды жою тәсілдері.

      Қозғағышының қуаты 43 киловатқа (60 ат күшіге) дейінгі бульдозерді жүргізу кезінде – 4-разряд;

      қозғағышының қуаты 43-тан жоғары 73 киловатқа (60 ат күшіден жоғары және 100 ат күшіге) дейінгі бульдозерді жүргізу кезінде – 5-разряд;

      қозғағышының қуаты 73-тен жоғары 150 киловатқа (100 ат күшіден жоғары және 200 ат күшіге) дейінгі бульдозерді жүргізу кезінде – 6-разряд;

      қозғағышының қуаты 150-ден жоғары және 280 киловатқа (200 ат күшіден жоғары және 380 ат күшіге) дейінгі бульдозерді жүргізу кезінде – 7-разряд;

      қозғағышының қуаты 280 киловаттан (380 ат күшіден) жоғары бульдозерді жүргізу, бульдозерді су астында қашықтықтан басқару арқылы жұмыс істеу кезінде - 8-разряд.

      175. Ескерту:

      тау-кен және күрделі тау-кен жұмыстарын, сондай-ақ сипаттамада көрсетілмеген барлық жұмыстарды орындаумен айналысатын бульдозер машинистері БТБА, 4-шығарылымының "Таукен және күрделі тау-кен жұмыстары" бөлімі бойынша тарифтеледі.

78-параграф. Гидроагрегаттарды монтаждаушы, 3-разряд

      176. Жұмыс сипаттамасы:

      жабдықты бумадан және консервілерден босату;

      шаблон бойынша бөлшектерді белгілеп қою;

      сылдырмақ пен қол бұрғымен саңылаулар бұрғылау;

      бұрандамалық және ернемек жалғауларын жинақтау;

      бұранданы қолмен кесу;

      астарлар мен аралық төсемдер әзірлеу;

      металл құрылымдарын түзету;

      түйіспелерді монтаждық бұрандалармен бекіту.

      177. Білуге тиіс:

      жабдықты бумадан босату және оны консервациядан ағыту;

      қолданылатын материалдар сортаменті;

      күрделі емес монтаждық жұмыстарды орындау;

      қарапайым такелаждық құралдардың құрылғысы және оларды қолдану ережесі.

79-параграф. Гидроагрегаттарды монтаждаушы, 4-разряд

      178. Жұмыс сипаттамасы:

      күрделілігі орта деңгейлі жабдықтардың бөлшектері мен тораптарын техникалық қарау;

      фундаменттік бұрандалар мен анкерлік плиталар, желдеткіш келтеқұбырларын және генератор торларын орнату;

      дренаждау құрылғыларын, баспалдақтар, қорғағыш қаптамалар, турбиналар қоршауларын монтаждау;

      ротор білдегін престеу;

      барлық түрдегі белгілерге бандаждар салу;

      турбинаның бағыттаушы аппаратының вакуумды суыру клапанын, қалақшаларын, подшипниктерін, тұтқаларын және сақиналарын, жұмысшы дөңгелекті асуға арналған консольдерді, өрт сөндіру жүйесін және генератордың ауа ажыратқыш қалқандарын орнату;

      статор орамасының түйіспе жерлерін қалайылау;

      статор мен роторда қалайылаудан кейінгі түйіспе орындарын тазарту;

      статордың ықтарына оқшаулау аратөсемдер мен қадалар орнату;

      қоздыру жүйесінің щеткалық аппаратын орнату;

      жабдықтар тораптарының жиектерін дәнекерлеуге дайындау;

      жабдық беттерін және пісірілген жерлерді тегістеу;

      пісірілген жік жерлерінің ақаулықтарын анықтау.

      179. Білуге тиіс:

      монтаждалатын жабдықтың құрылғысы және оны монтаждау технологиясы;

      монтаждалатын жабдық астына фундаменттердің мөлшерлерін тексеру тәсілдері;

      жабдықты ілмектеу және орнын ауыстыру тәсілдері;

      механикаландырылған аспапты және такелаждық жабдықты қолдану ережесі.

80-параграф. Гидроагрегаттарды монтаждаушы, 5-разряд

      180. Жұмыс сипаттамасы:

      монтаждалатын жабдықтың күрделі бөлшектері мен тораптарын техникалық тексеру;

      реттегіш сақинаны монтаждау;

      саңылауларды реттей отырып, бағыттаушы аппараттың қалақшаларын асу;

      май сорғыштары бар реттеу жүйесінің май қысымды қондырғысын монтаждау;

      комбинатордың және регулятордың кері байланыстарын жинақтау;

      генератордың, май салқындатқыштардың және ауа салқындатқыштардың тежеу жүйесін монтаждау;

      подпятниктің майлы ванналарын жинақтау;

      тік сорғылардың жұмыс дөңгелегін жинақтау;

      орамалардың түйіспе орындарын оқшаулау және оларды лакпен сырлау;

      ротор мен статордың фазалық қосқыш құрылғыларының түйіспелерін қалайылау;

      қосалқы жабдықты монтаждау.

      181. Білуге тиіс:

      монтаждық осьтерді белгілеу, орнату және орнын ауыстыру тәсілдері;

      монтаждауға арналған фундаментті және жабдықты орнату орындарын тексеру және қабылдау ережесі;

      монтаждалатын жабдықты теңгерімдеу, центрлеу, тексеру және реттеу тәсілдері;

      майлау жүйесінің қолданылу принципі;

      агрегаттарды монтаждауға қойылатын техникалық талаптар және белгіленген рұқсатнамалар;

      күрделі жабдықты пайдалануға қосу ережесі.

81-параграф. Гидроагрегаттарды монтаждаушы, 6-разряд

      182. Жұмыс сипаттамасы:

      спиральді камераларды монтаждау;

      подпятникті монтаждау, подпятник дискісінің перпендикулярлығын және білек осін дұрыстау;

      генератор роторын жинау;

      ротор төлкесін генератордың білдегіне тағу;

      тік сорғыларды және олардың электр қозғалтқыштарын монтаждау;

      фундаментті сақиналарды, бағыттаушы аппараттардың сақиналарын, подшипниктерді монтаждау;

      сервомоторларды, золотник блоктарын және клапандар блоктарын монтаждау және баптау;

      статор орамасын монтаждау;

      капсульді агрегаттар подпятниктерінің тығыздамаларын әзірлеу;

      агрегаттарды жеке сынақтарға дайындау.

      183. Білуге тиіс:

      аса күрделі жабдықты монтаждау;

      оны реттеу және баптау ережелері.

82-параграф. Гидроагрегаттарды монтаждаушы, 7-разряд

      184. Жұмыс сипаттамасы:

      капсулаларды монтаждау;

      агрегаттар білдектерін центрлеу және бір-біріне біріктіру және олардың ортақ сызығын өлшеп тексеру;

      реттеу жүйесін монтаждау;

      статорлар мен қоздыру жүйесін монтаждаушы;

      турбиналар статорларын, жұмысшы дөңгелек камераларын, жұмысшы дөңгелектерді монтаждау;

      агрегаттарды жеке сынақтан өткізу.

      185. Білуге тиіс:

      бірегей жабдықты монтаждау тәсілдері, пайдалануға қосу кезінде агрегаттар мен машиналарды пайдалануға қосу ережесі.

      186. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

83-параграф. Гидрооқшаулаудағы оқшаулаушы, 2-разряд

      187. Жұмыс сипаттамасы:

      үстіңгі қабаттарды шаңнан және ластан тазарту;

      материалдарды тасымалдау;

      орамды материалдарды қайта орау, оларды тальк қабатынан тазарту;

      оқшауланатын үстіңгі қабаттарды битум пастасымен оймыштау;

      жерасты құрылыстарындағы гидрооқшаулағышты қорғау үшін құм жастық орнату;

      құламалар мен құдық түптерін ауыр мұнаймен жабу;

      оқшаулағышты бөлшектеу.

      188. Білуге тиіс:

      негізгі оқшаулау материалдарының номенклатурасы мен сыныптамасы және олардың нысаны;

      үстіңгі қабаттар мен материалдарды гидрооқшаулауға дайындау тәсілдері;

      ыстық оқшаулау материалдарын тасымалдау ережесі.

84-параграф. Гидрооқшаулаудағы оқшаулаушы, 3-разряд

      189. Жұмыс сипаттамасы:

      конструкциялар мен құрылыстарды гидрооқшалау жөніндегі қарапайым жұмыстарды орындау;

      сыртқы бетон қабаттарын суық мастикамен жабу;

      битум мастикасын, құйылған асфальт ерітіндісін, толь лагын, идитольді желімді және астарларды дайындау;

      қарапайым тегіс төбелерді гидрооқшаулау;

      жазық қабаттарға асфальт қоспасын төсеу;

      гидрооқшаулауды цемент тұтастырғышпен қорғау;

      аралық жабындарды құймалы пенобетонмен оқшаулау;

      плиталардың үстіңгі жазық қабаттарын желімдеу;

      тоғыспаларды жаққышпен немесе шпательмен арнаулы герметиктерді жаға отырып герметизациялау;

      тиокольді герметиктерді, қарапайым акрильді герметиктерді және эпоксидті құрамдарды дайындау;

      оқшаулау материалдарын ыстық битуммен немесе бензин-битум ерітіндісімен сорғыту;

      оқшауланатын үстіңгі қабаттарды механикаландырылған құралмен бедерлеу.

      190. Білуге тиіс:

      оқшаулау материалдарының негізгі қасиеттері;

      битум мастикасын, астарларды, герметиктерді және басқа да арнаулы құрамдарды дайындау тәсілдері;

      үстіңгі қабаттарды гидроооқшаулау және тоғыспаларды герметизациялау тәсілдері.

85-параграф. Гидрооқшаулаудағы оқшаулаушы, 4-разряд

      191. Жұмыс сипаттамасы:

      жерасты металл және басқа да құрылыстарды гидрооқшаулау;

      үстіңгі тік қабаттарды маттармен, орамды материалдармен және битумды мастикалармен гидрооқшаулау;

      суық және ыстық асфальт қоспаларымен сылап гидрооқшаулау;

      құймалы, желімді және бояулы гидрооқшаулағыштар төсеу;

      бүлінген жіктер мен бетон гидротехникалық құрылыстарды суық мастикамен толтыру;

      гидрооқшаулау шпондарды құю;

      тегіс қабаттарды астынан гидрооқшаулау;

      үстіңгі тік қабаттардағы гидрооқшаулауды темірбетон плиталармен немесе ағаш қорамамен қорғау;

      қарапайым құлама төбелерді гидрооқшаулау;

      тоғыспаларды пневматикалық құралдың көмегімен арнаулы герметиктермен герметизациялау;

      жаймалары дәнекерлі полиэтилен пленкаларынан жасалған сүзгіге қарсы экранның құрылымы.

      192. Білуге тиіс:

      гидрооқшаулау жабындарының негізгі конструкция мен қасиеттері;

      битумды мастиканы жағудың және орамды материалдарды тік қабаттарға жапсыру тәсілдері;

      оқшаулау материалдары мен жабындарының сапасына қойылатын талаптар;

      гидротехникалық құрылыстардағы шпонкалар мен бүлінген тігістерді оқшаулау, сылақ, құймалы, бояғыш және желімдегіш оқшаулануы жағу тәсілдері;

      жерасты металл және басқа да құрылыстарды, құбырларды, резервуарларды және көміртесті және төмен легирленген болаттан жасалған басқа да құрылымдарды гидрооқшаулау.

86-параграф. Гидрооқшаулаудағы оқшаулаушы, 5-разряд

      193. Жұмыс сипаттамасы:

      толқын, мұз және жүзбелі заттардың және басқа да әсеріне ұшыраған гидротехникалық құрылыстардың үстіңгі қабаттарын оқшаулау;

      түсірме құдықтардың сыртқы қабаттары мен кессондарды ортаның химиялық агрессия кезінде оқшаулау;

      көпірлердің жол жүру бөліктерін оқшаулау;

      күрделі төбелерді оқшаулау;

      ірі блоктар мен қабаттардан жасалған гидрооқшаулағыш жабындарды орнату;

      температуралық жіктердегі хлоропренді каучуктен жасалған шпондардың құрылымы.

      194. Білуге тиіс:

      химиялық әсерге және динамикалық жүктемеге ұшырайтын үстіңгі қабаттарды орындау тәсілдері;

      гидрооқшаулағыш жұмыстардың өндірісіне және оларды қабылдауға арналған техникалық жағдайлар;

      гидрооқшаулағыш шпонкалардағы көп қабатты тығыздамаларды орнату тәсілдері.

87-параграф. Гидрооқшаулаудағы оқшаулаушы, 6-разряд

      195. Жұмыс сипаттамасы:

      гидрооқшаулағыштың салынды бөлшектермен және бүлінген жіктермен ұштасқан жерлеріндегі гидрооқшаулағышты қабатты орналастыру;

      сығымдалатын негіздерге салынған гидротехникалық құрылыстардың бетон массивтерінің бүлінген жіктерінің асфальт шпонкаларын орнату;

      анкерлер мен құбырлардың оқшаулық жабындары арқылы өткізуге арналған орамды гидрооқшаулағыш материалдардан розеткалар жасау;

      гидрооқшаулағыш шпонкалар мен бүлінген жіктерде тот баспайтын болаттан жасалған металл диафрагмаларды орнату;

      шпонкаларда көп қабатты тығыздамаларды орнату.

      196. Білуге тиіс:

      аса күрделі конфигурациялы қабаттарда гидрооқшаулау қолдану тәсілдері;

      гидрооқшаулағыш шпонкаларда көп қабатты тығыздамаларды орнату тәсілдері;

      гидротехникалық құрылыстарды гидрооқшаулағыш жөніндегі аса күрделі жұмыстарды орындау ережесі.

88-параграф. Дабыл беру, орталықтандыру және блоктау жөніндегі электр монтажшы, 2-разряд

      197. Жұмыс сипаттамасы:

      бекіту бөлшектерін құру және бітеу;

      кабельдің сыртқы кендір қаптамасын қолмен алу;

      нақты өлшемді қажет етпейтін бекітудің ұсақ бөлшектері мен төсемді жасау;

      жерге қосу электродтарын қолмен енгізу;

      кабел мен шина өткізгіштерін бояу;

      кабельді ор мен арналарда қалқалау;

      дайын белгінің үстінен ұя, тесік және жыраны қолмен ою.

      198. Білуге тиіс:

      жол белгілері мен дабылдарды, өткізгіштер мен кабельдердің негізгі маркалары;

      болат түржиыны, электр құрылымдарын жасау және монтаждау кезінде қолданылатын негізгі материалдар;

      бекіту бөлшектері мен ұсақ құрылымдардың түрлері;

      электр монтаждау жұмыстары кезінде қолданылатын құралдардың негізгі түрлері.

89-параграф. Дабыл беру, орталықтандыру және блоктау жөніндегі электр монтажшы, 3-разряд

      199. Жұмыс сипаттамасы:

      ұшын уақытша бітеп кернеуі 10 киловольтқа дейінгі кабельді кесу;

      құрастырылмаған конструкцияларға оқшаулағышты құру;

      дюбель орнату, барлық түрлі өткізгіштер мен шиналарға арналған жолдады бітеу;

      барабандарды құрастырып өткізгіштер мен кабельдерді жазу;

      жерге қосу желілері мен нөлдеуші құрылғыларды монтаждау;

      жабдықты бояу;

      ашық және жабық типтегі таратушы пункттерді (шкафтарды) алу;

      қарапайым аппараттар мен аспаптарды (тірек оқшаулағышты, тұтқалы жетегі бар ажыратқышты пен сөндіргішті, сақтандырғышты, реостатты, ток пен кернеу және басқа да трансформаторын) бөлшектеу;

      дәнекерлейтін жерді өңдеу және тесікті механикаландырылған құралмен ою;

      кабельдер мен өткізгіштерге арналған тармақталған қорапты құру.

      200. Білуге тиіс:

      бекіту бөлшектері мен арматуралардың негізгі түрлері;

      қарапайым аспаптардың, электр аппараттар мен қолданылатын электрленген және пневматикалық құралдардың құрылысы;

      қарапайым электр сұлбаларын оқу тәртібі;

      қарапайым такелаждық құралдардың құрылысы мен оларды пайдалану тәсілдері;

      электр монтаждау жұмыстары кезінде қолданылатын дәнекерлеу жабдықтарының түрлері және оларды пайдалану тәртібі.

90-параграф. Дабыл беру, орталықтандыру және блоктау жөніндегі электр монтажшы, 4-разряд

      201. Жұмыс сипаттамасы:

      қимасы 70 шаршы миллиметрге дейінгі барлық маркалы өткізгіштер мен кабельдерді, дәнекерлеуден басқа әртүрлі тәсілдермен жалғау, бітеу және қосу;

      қорғаныш құрылғылары, қаптама мен қоршауларды құру;

      тартылған құбырларды, кабельдер мен бұрауларды таңбалау;

      монтаждық поршеньді тапаншаның көмегімен конструкциялар мен аппараттарды бекіту;

      ұштамаларды кабель мен өткізгіштің желілеріне дәнекерлеу;

      ток пен кернеудің электромагнитті релесін тексеру және реттеу;

      қапсырма шеге мен металл тіреуіш құрылымдарды құру, құрылымдарды желімдеу арқылы бекіту;

      болат және пластмасса құбырларды жыраларға тарту;

      кабельді лотоктар мен тесілген монтаждық профильдерді тарту;

      кабельдік тіреуді, релелі және трансформаторлық жәшіктерді, бірыңғайланған муфталарды, тұратын және еденге төсейтін құралдарға арналған дроссельдер мен жерге қосқыштарды құрастыру;

      электрөткізгіштерге арналған коммутацияны дайындау;

      аспаптарды релелі шкафтарда, батареялы құдықтар мен релелі сөрелерде құрастыру және жалғау;

      дабыл беру кабелін тарту;

      кабельді кішкене көпірде орналастырылған бағдаршамға тарту;

      блок-аппараттың енгізілген шкафын құрастыру және монтаждау;

      пластмассамен оқшауланған кабельдің ұштарын бөлу;

      мачталық бағдаршамды монтаждау үшін кендір-коммутациясын дайындау;

      барлық түрлі өткізгіштерді монтаждау;

      релелі және трансформаторлық жәшіктер мен кабельдік тіреуді монтаждау;

      батареялы құдықтардың қалқанын монтаждау;

      кабельдік жәшіктерді монтаждау кезінде өткізгіштерді дәнекерлеу;

      инженерлік құрылыстарда электр монтаждау жұмыстарын орындау үшін материалдар мен жабдықтарды жинақтау.

      202. Білуге тиіс:

      монтаждалатын электр жабдығының құрылысы, арматураны құрастыру тәртібі;

      оқшаулағыш кедергісін өлшеу тәсілдері;

      күрделілігі орташа электр сұлбаларын оқу тәртібі;

      барлық маркалы өткізгіштер мен кабельдерді қосу, бітеу және жалғау тәсілдері;

      болат және пластмасса құбырлар, кабельдер мен бұрауларды таңбалау тәсілдері;

      жүкті ілмектеу және қозғау тәртібі;

      механикаландырылған такелаждық жабдықтың құрылысы және оны пайдалану тәсілдері;

      монтаждық поршеньді тапаншалардың құрылысы мен оларды пайдалану тәртібі;

      релелі қорғаныштың мақсаты, максималды ток қорғанышының сұлбасы мен қызмет ету қағидаты;

      инженерлік құрылыстарда электр монтаждау жұмыстарын орындау үшін материалдар мен жабдықтарды жинақтау тәртібі.

91-параграф. Дабыл беру, орталықтандыру және блоктау жөніндегі электр монтажшы, 5-разряд

      203. Жұмыс сипаттамасы:

      жебелі электр жетектеріндегі коммутацияларды монтаждау;

      релелі шкафтар мен сөрелерді, батареялы құдықтар мен жәшіктерді монтаждау;

      дабыл беру кабелін шеткі топтық, қосылған және бірыңғайланған муфталарын бөлу;

      кабельді сигнал беру, орталықтандыру және блоктау құрылғыларына (постқа, реле күркеге) қосу;

      дабыл беру кабелінің желілерін ажыратып және қаға отырып қосу;

      дабыл беру кабелін тексеру;

      кабельді жерге және конструкциялар бойынша құрылымдарды құрастыра отырып тарту;

      батареялық құдықтарға "АБН-72" аккумуляторларын орнату және қосу;

      кабельді жәшіктерді құрастыру және монтаждау;

      жол индикаторлары мен жезл аппараттарды құрастыру және қосу.

      204. Білуге тиіс:

      монтаждалатын электр жабдығының электр сұлбасы және оларды тексеру тәсілдері;

      тірек құрылымдарын орнататын жерді, жабдықтарды және өткізгіштерді, кабель мен шиналарды тартатын трассаларды белгілеу тәртібі;

      өткізгіштердің жекелеген тораптарын жасау үшін олардың нобайын өлшеу және жасауды орындау тәртібі;

      ашық және қалқаланған шинасымдарды жинақтау және бекіту тәртібі;

      өткізгішті фазалау тәртібі мен орындалған сұлбаларды тексеру әдістері;

      басқару, дабыл беру және автоматика құрылғыларын тексеру және ретке келтіру әдістері;

      трансформатордың оқшаулағыш сипаттамасы.

92-параграф. Дабыл беру, орталықтандыру және блоктау жөніндегі электр монтажшы, 6-разряд

      205. Жұмыс сипаттамасы:

      бағдаршамдарды, жарық көрсеткіштерін, маневрлі бағаналарды, жебелі орталықтандырғыштарды, көрсеткіш тақтаны монтаждау;

      блок-аппараттарды қайта монтаждау;

      электр орталықтандыру посттарында қоректендіруші және таратушы құрылғыларды монтаждау және қосу;

      қағидалық сұлба бойынша сигнал беру, орталықтандыру және блоктау құрылғыларын монтаждауды түйісуі бойынша тексеру;

      электр орталықтандырудың тұратын және еденге төселетін құрылғыларын және автоблокировканың айыру құрылғыларының дабыл беруін реттеу;

      сигнал беру, орталықтандыру және блоктау құрылғыларын сөндірмей ауыстырып қосу;

      аспаптарды механикалық орталықтандыру және жартылай автоматты блоктау аппараттарында қосу және реттеу.

      206. Білуге тиіс:

      бақылау кабельдерін бөлу және монтаждау тәсілдері;

      таратушы қалқандардың, пульттердің, басқару және қорғану қалқандарының конструкциясы;

      барлық маркалы өткізгіштер мен арқандарды монтаждау тәсілдері;

      трансформаторлардың техникалық сипаттамасы;

      электротехникалық құрылғылардың құрылысы, объектілерді пайдалануға тапсырудың техникалық талаптары;

      жұмыстарды жарылыс қаупі бар аймақтарда орындау тәртібі;

      релелік қорғаныш туралы жалпы мәліметтер.

      207. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

93-параграф. Желдеткіш және қысым көлік жүйесінің тораптары мен бөлшектерін әзірлеу жөніндегі слесарь, 2-разряд

      208. Жұмыс сипаттамасы:

      дайын белгілер бойынша қолмен табақты металл, полимер материалды турасызықты және қисық сызықты кесу;

      турасызықты бүктелген жерлерді қолмен жазу;

      бүктелген жерлерді жұбымен жинақтау;

      табақты металдарды тесу;

      таңбалау тәсілімен және сырмен тораптарды белгілеу;

      төсемдер орнату;

      жүктердің орнын ауыстыру.

      209. Білуге тиіс:

      желдеткіш жүйелерді әзірлеуде турасызықты негізгі материалдардың атауы және қасиеттері;

      табақтық металл, полимер материалды турасызықты және қисық сызықты кесу тәсілдері;

      жүктерді ілмектеу және орнын ауыстыру тәсілдері;

      тораптар мен бөлшектерді құрау тәсілдері.

94-параграф. Желдеткіш және қысым көлік жүйесінің тораптары мен бөлшектерін әзірлеу жөніндегі слесарь, 3-разряд

      210. Жұмыс сипаттамасы:

      даярланатын картиналардағы "терезелердің" құрылғысы;

      иректейтін машинада дөңгелек ауа жүргізгіштердің тік қойылған элементтерін жиектеу;

      келтіру станоктарында тесік бұрғылау;

      фланец құрамаларына арналған төсемдер әзірлеу;

      қатты жақтауларды металл және тікбұрышты фланецтерден әзірлеу;

      винипласт және полиэтилен табақтарды тігінен және көлденеңінен дәнекерлеу;

      торлар мен жылжымалы жалюзді шілтерлерді орнату;

      фланецтерді тесу;

      табақтық металл, металлопласт және винипласттарды станоктарда турасызықты кесу;

      келтіру станоктарында бүктелген жерлерді илемдеу және отырғызу.

      211. Білуге тиіс:

      желдету, салқындату, қысым көлігі және аспирациялау жүйелері бөлшектерінің атауы және міндеті;

      табақтық және кескінді металдың, металлопласт, винипласт және полиэтиленнің негізгі қасиеттері және өңдеу тәсілдері;

      ауа жүргізгіштер мен үлгілік бөліктерді бекіту үлгілері;

      таңбалау белгілері, жиек ию станоктарында, иректейтін машиналарда және бүктелген жерлерді илемдеу станоктарында дайындамаларды өңдеу тәсілдері;

      винипласт пен полиэтиленді пісіру тәсілдері;

      табақтық және кескіндік металдар мен металлопласты, байланыстырып пісіруге арналған нүктелік машиналарды өңдеу станоктары мен тетіктердің құрылыс негіздері мен пайдалану ережесі;

      механикаландырылған аспаптарды қолдану ережесі.

95-параграф. Желдеткіш және қысым көлік жүйесінің тораптары мен бөлшектерін әзірлеу жөніндегі слесарь, 4-разряд

      212. Жұмыс сипаттамасы:

      келтіру станоктарында табақтық металл, металлопласт, полиэтилен және винипласты қисық сызықты кесу;

      жанышқыштарда цилиндр бөлшектерді жаншу;

      металлдан, металлопластан, винипластан және полиэтиленнен жасалған ауа жібергіштердің, барлық үлгідегі құрсаулардың, мөлшер қадалар, движоктар, шағылыстырғыштар, шығарынды қалпақтар, дроссель-клапандар, шу басқыштардың тура учаскелерін даярлау;

      жылжымайтын жалюзиді шілтерлер, дөңгелек фланецтер мен шетмойындар, шиыршықтап дәнекерлеу және шиыршық - құлыптық ауа жібергіштерді дайындау;

      фланецтерді ауа жібергіштер мен үлгілік бөліктерге орнату;

      желдету, ауаны салқындату, қысым көлігі және аспирациялау жүйелерін жинақтау;

      кронштейндер, ауа жібергіштерді бекітуге арналған планкалар мен траверстердің тіректерін әзірлеу;

      винипласт пен полиэтиленнен жасалған орташа күрделіктегі бұйымдарды пісіру.

      213. Білуге тиіс:

      металл, металлопласт және винипластан жасалған қарапайым бөлшектерді белгілеу және пішу тәсілдері;

      ауа жібергіштер мен үлгілік бөліктерді біріктіру және бекіту түрлері;

      бөлшектелген нобайларды орындау ережесі;

      тойтару жұмыстарын орындау тәсілдері;

      ауа жібергіштердің тура учаскелерін әзірлеу технологиясы.

96-параграф. Желдеткіш және қысым көлік жүйесінің тораптары мен бөлшектерін әзірлеу жөніндегі слесарь, 5-разряд

      214. Жұмыс сипаттамасы:

      барлық түрдегі ауа жібергіштердің, шиберлер, шұғынақтар, дефлекторлар мен диффузорлардың үлгілік бөліктерін әзірлеу;

      жылжымалы жалюзиді шілтерлер, дроссель-клапандар, циклондарды басқару секторларын әзірлеу;

      кесіп беру бөлімдерінің көшірме-қалыптары көмегімен кесу және оларды иректейтін машиналарда жинау;

      жұмсақ құрамаларды әзірлеу.

      215. Білуге тиіс:

      табақтық металдан, металлопластан, винипластан және полиэтиленнен жасалған ауа жібергіштердің үлгілік бөліктерін әзірлеу технологиясы;

      желдету, ауаны салқындату, қысым көлігі, жабдықты аспирациялау және номенклатурасының құрылғысы мен жұмыс қағидаттары;

      барлық түрдегі жүйелер элементтерінің сапасына қойылатын талаптар.

97-параграф. Желдеткіш және қысым көлік жүйесінің тораптары мен бөлшектерін әзірлеу жөніндегі слесарь, 6-разряд

      216. Жұмыс сипаттамасы:

      аса күрделі стандарт емес ауа жібергіштер мен үлгілік бөліктерді таңбалау және әзірлеу;

      сеператорлар, скрубберлер, қиыстырылған және тартылатын тумбочкалар, симметриялық емес аралықтар, жылытқыш құбыр аралықтар, ауа бүркемелерді әзірлеу;

      әр түрлі түрдегі қалыптарды таңбалау және әзірлеу;

      барлық түрдегі жүйелерді соңғы жинау.

      217. Білуге тиіс:

      пирамида және конус тәрізді ауа жібергіштер мен үлгілік бөліктерді белгілеу және әзірлеу тәсілдері;

      желдету, ауаны салқындату, қысым көлігі және аспирациялау жүйесінің тораптарын соңғы жинау тәсілдері.

98-параграф. Желдету және пневмокөлік жүйелерін монтаждаушы, 2-разряд

      218. Жұмыс сипаттамасы:

      әуежолдарының, бұрандалар мен сомындардың тік және фасонды бөліктерін сұрыптау;

      әуе жолдарының бөлшектері мен тораптарын тасымалдау;

      жүктерді инвентарлы ілмектермен іліп көтеру;

      қол аспабын қолданып, ауажолдарының және жабдықтың ернемекті және ернемексіз жалғауларының төсемдерін орнату және жинақтау.

      219. Білуге тиіс:

      желдету, ауаны кондициондау, пневмокөлік және аспирация жүйелері мен жабдықтарының негізгі бөлшектері мен тораптары;

      жүктерді ілмектеу мен олардың орнын ауыстыру ережелері;

      слесарлық аспаптың мақсаты;

      желдету бөлшектерін жалғау тәсілдері.

99-параграф. Желдету және пневмокөлік жүйелерін монтаждаушы, 3-разряд

      220. Жұмыс сипаттамасы:

      профильді болатты кесу және шабу;

      жақтаушаларды, май сүзгілерінің ұяшықтарын және қондырмалар қаңқаларын өзектер мен ілмектерге керу;

      жай жалғауларды қиюластыру;

      тораптарды қол және механикаландырылған аспаптың көмегімен ірілетіп жинақтау;

      конструкцияларда саңылаулар бұрғылау және басып тесу;

      бекітпелер орнату;

      кронштейндерді орнату және бітеу;

      желдеткіш бөлшектер мен жабдықтың ернемекті және ернемексіз жалғауларын электрификацияланған және пневматикалық аспап арқылы жинау.

      221. Білуге тиіс:

      тораптарды ірілетіп жинақтау тәсілдері;

      ауажолдары мен фасондық бөліктердің бекітпе үлгілерін, жай такелаждық құрылғылар және оларды қолдану ережелері;

      монтаждық жобаларда қолданылатын шартты белгілер;

      электрификацияланған және пневматикалық аспаптың құрылғысы және оларды қолдану ережелері.

100-параграф. Желдету және пневмокөлік жүйелерін монтаждаушы, 4-разряд

      222. Жұмыс сипаттамасы:

      зауытта жасалған дефлекторларды жинақтау;

      гермоесіктерді, шиберлерді, жапқыштарды, воронкаларды, қаптамаларды, зонттар дефлекторларын, жұмсақ ендірмелерді, виброизоляторларды және жүйенің өзге де тораптарын монтаждау;

      калориферлер, желдеткіштер және өзге де желдету жабдығы астына қойылатын тұғырнамалар, жақтаулар және алаңшаларды дұрыстаусыз орнату;

      от сөндірмейтін, жапырақты және автоматты кері клапандарды монтаждау;

      жабдықтың жылжитын бөліктерінің қоршауларын орнату;

      жылжымайтын жалюзи торларын орнату;

      жабдықтың жеке тораптарын ревизиялауға жинау;

      күрделілігі орташа желдету жүйелерін қиюластыру және элементтерді бекіту арқылы монтаждау;

      бекітпелер орнатылатын жерлерді белгілеу;

      монтаждық поршеньдік пистолеттің көмегімен құрылымдарды бекіту;

      ауажолдарын және фасонды бөліктерді бланктар бойынша жасақтау;

      шыныталшық пен металлопластың бандаждық және рейкалық жалғауларында винипласттан жасалған ауа жолдарын монтаждау.

      223. Білуге тиіс:

      ауа жолдарын және күрделілігі орташа жабдықты монтаждау технологиясы;

      поршеньді пистолеттердің құрылғысы және олармен жұмыс істеу ережелері;

      қолмен іске қосылатын механикаландырылған жетегі бар жапқыштарды;

      қайтарым кері клапандарды, шиберлерді, дроссель-клапандарды, жұмсақ ставкаларды, дефлекторларды монтаждау ережелері.

101-параграф. Желдету және пневмокөлік жүйелерін монтаждаушы, 5-разряд

      224. Жұмыс сипаттамасы:

      жеке дайын камералардан, тораптар секцияларынан түрлі үлгідегі кондиционерлерді монтаждау;

      калориферлер, желдеткіштер және басқа да желдету жабдығы астына қойылатын тұғырнамаларды, жақтауларды және алаңдарды дұрыстау;

      желдету және жабдықтар жүйелерін дұрыстау;

      монтаждалатын жүйелердің элементтерін орындары бойынша қиюластыру;

      орны бойынша келтеқұбырлар және әрекеттер жасау;

      жылжымалы жалюзи торлары орнату;

      фрамугаларды ашуға арналған механизмдерді монтаждау;

      желдеткіштерді № 6, 5-ге дейін монтаждау;

      шкивтарды центрлеп желдеткіш пен электр қозғалтқыштың шкивтарына текстропты белдіктерді керіп орнату;

      желдеткіштердің теңгерімділігін тексеру;

      бекіткіш тігіс жерлеріндегі панельді желдеткіш блоктарын монтаждау;

      ғимараттың төбесіндегі пайдаланылған газды шығаратын шахталарды төбе арқылы монтаждау;

      ауа үлестіргіштерді, жергілікті сорғыларды, тозаңсыздандырғыш агрегаттарды, ұяшықты сүзгілер мен шу бәсеңдеткіштерін монтаждау;

      винипластан, шыныталшықтан және металлопластан жасалған желдеткіш жүйелерін дұрыстау.

      225. Білуге тиіс:

      жабдықтардың бөлшектері мен тораптарын тексеру тәсілдері;

      күрделі схемалар мен жабдықты монтаждау технологиясы;

      осьтік және центрге тепкіш желдеткіштердің, сүзгілердің, циклондардың, скрубберлердің нөмірлері мен үлгілері;

      ауаүлестіргіштердің үлгілері және оларды орнату тәсілдері;

      желдеткіштерді бөлшектеу және жинақтау ережелері;

      монтаждық жұмыстарды пайдалану және өндіру ережелері;

      шақтамалар мен қондырмалар жүйесі.

102-параграф. Желдету және пневмокөлік жүйелерін монтаждаушы, 6-разряд

      226. Жұмыс сипаттамасы:

      эскиздер мен монтаждық схемалар орындау;

      натурадан өлшеулер жасау;

      ауаүрлегіш жүйелер мен жабдықтар қондырғысының осьтерін межелеу;

      жеке бөлшектерден секциялар, камералар және тораптар жинақтау арқылы барлық үлгідегі кондиционерлерді монтаждау;

      ауа кіретін камералар мен аса күрделі ауаүрлегіш жүйелерді монтаждау;

      № 6,5-тен артық желдеткіштерді монтаждау, циклондарды, скрубберлерді, рулонды және жеңді сүзгілерді монтаждау;

      желдеткіштерді жүрісі кезінде тексеріп теңгерімдеу;

      орны бойынша жасау үшін күрделі әрекеттерді таңбалау.

      227. Білуге тиіс:

      монтаждалатын жүйелер мен олардың элементтерінің жұмыс істеу принципі;

      монтаждық осьтерді және биіктік белгілерін межелеу тәсілдері;

      монтаждалған жабдық пен желдету жүйелерін сынамалау, жинақтау және бөлшектеу, сыннан өткізу, іске қосу ережелері;

      эскиздер мен монтаждық схемаларды орындау ережелері.

103-параграф. Желдету және пневмокөлік жүйелерін монтаждаушы, 7-разряд

      228. Жұмыс сипаттамасы:

      жаңа материалдарды және күрделі аспап пен құрылғыларды қолданып, жоғары дәлдікпен орындауды талап ететін жүйелерді монтаждау;

      жұмысты тексеру және монтаждалған жүйелерді реттеу;

      ауаүрлегіш жүйелердің аэрдинамикалық сынақтарын өткізу.

      229. Білуге тиіс:

      күрделі схемаларды монтаждау ережелері мен технологиясы;

      монтаждалған жабдық пен желдету және аспирациялау жүйелерін кешенді түрде сынақтан өткізу ережелері;

      ауаүрлегіш жүйелерді аэродинамикалық сынақтан өткізу тәсілдері.

      230. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

104-параграф. Жер бетіндегі шахта жабдықтарын монтаждаушы, 2-разряд

      231. Жұмыс сипаттамасы:

      жер бетіндегі шахталық жабдықтың және олармен байланысты құрылымдарды монтаждауда қарапайым жұмыстарды орындау;

      жауапты емес бөлшектерді араластыру;

      жабдықтарды босату;

      аппараттар мен жабдықтардың нөмірімен тақтайшаларын әзірлеу және орнату.

      232. Білуге тиіс:

      жабдықтарды босату тәсілдері;

      қарапайым такелажды құрылғылардың түрі және оларды қолдану тәсілдері;

      жабдықтардың бөлшектерін майлау тәсілдері;

      слесарлық аспаптың міндеті.

105-параграф. Жер бетіндегі шахта жабдықтарын монтаждаушы, 3-разряд

      233. Жұмыс сипаттамасы:

      қалып бойынша бөлшектерді таңбалау;

      шытырлауық және бұрғылап тесу;

      бұрандалы және ернемек құраманы құрастыру;

      бұранданы қолмен ою;

      астар және төсем даярлау;

      металл құрылымдарды түзету;

      жіктерді монтажды болттармен бекіту;

      құбыр ұяларын тазалау, құбыржолдардың шетін күйдіру және өңдеу.

      234. Білуге тиіс:

      қолданатын материалдардың сұрыптамасы;

      күрделі емес монтажды жұмыстарды орындау тәсілдері;

      қарапайым такелажды құралдарды пайдалану ережесі.

106-параграф. Жер бетіндегі шахта жабдықтарын монтаждаушы, 4-разряд

      235. Жұмыс сипаттамасы:

      шығырларды "кН" (тіреу бетіне шығыр рамасының 5 үйкеліс күшіге) дейін ауырлық күші жиынтығымен орнату;

      қарсы салмақ орнату;

      машиналар мен жабдықтарға қоршаулар және қаптар құрастыру және орнату;

      ауа және май жүйесін өткізбеушілікке сынаудың жеке тораптарын тексеру;

      машиналар мен жабдықтардың жекелеген тораптарын тексеру кезінде босату, тазалау және майлау.

      236. Білуге тиіс:

      құрастырылатын жабдықтардың құрылымы;

      орташа күрделіліктегі жабдықтарға іргетастардың мөлшерін тексеру тәсілдері және осы жабдықтарды монтаждау әдістері;

      механикаландырылған аспапты пайдалану тәсілдері;

      құрастырылатын жабдықты дұрыстаудың қарапайым тәсілдері;

      гидравликалық сынамалардың тәсілдері;

      жүктерді ілмектеудің және орнын ауыстырудың тәсілдері;

      механикаландырылған такелажды жабдықтарды пайдалану ережесі.

107-параграф. Жер бетіндегі шахта жабдықтарын монтаждаушы, 5-разряд

      237. Жұмыс сипаттамасы:

      50 "кН" (тіреу бетіне шығыр рамасының 5 үйкеліс күшіге) дейін ауырлық күшімен жеке тораптар мен бөлшектерден жасалған шығырларды монтаждау;

      50 "кН" (тіреу бетіне шығыр рамасының 5 үйкеліс күшінен) жоғары ауырлық күшімен шығырларды және көтергіш машиналарды жиынтығымен монтаждау;

      жіберетін және қоршайтын тегершіктерді монтаждау;

      бір және екі ұштық көтергіш машиналардың шахталық көтергіш арқандарын іліндіру;

      тежеуіш қондырғылар мен жол стопорларын құрастыру және орнату;

      өтпелі қауғаларды іліндіру;

      тексеру барысында машиналар мен жабдықтардың жеке тораптарын құрастыру;

      аударғыштар мен итергіштерді жинақталған күйінде монтаждау.

      238. Білуге тиіс:

      монтажды біліктерді таңбалау, орнату және көшіру тәсілдері;

      іргетастарды және жабдықтардың орнату орындарын монтаждауға тексеру және қабылдау ережесі;

      күрделі жабдықтарды монтаждау тәсілдері;

      құрастырылатын жабдықтарды теңгеру, ортаға келтіру, дұрыстау және реттеу тәсілдері;

      майлау жүйесін қолдану құрылымы және принципі;

      тетіктерді монтаждауға қойылатын техникалық талаптар және белгіленген рұқсатнама, күрделі жабдықтарды пайдалану ережесі.

108-параграф. Жер бетіндегі шахта жабдықтарын монтаждаушы, 6-разряд

      239. Жұмыс сипаттамасы:

      50 "кН" (тіреу бетіне шығыр рамасының 5 үйкеліс күшінен) жоғары ауырлық күшімен жеке тораптар мен бөлшектерден жасалған шығырларды монтаждау;

      копер және өтпелі шкивтерді монтаждау;

      тербетілетін алаңшаны монтаждау;

      скиптерден жүк түсіретін қондырғыларды монтаждау;

      биіктік компенсаторларын құрастыру және орнату;

      шахталық көтерме мен скиптерді монтаждау;

      көп арқанды көтергіш машиналардың шахталық арқандарын асу;

      жеке тораптар мен бөлшектерден механикалық аударғыштар мен итергіштерді монтаждау;

      парашют қондырғыларды монтаждау.

      240. Білуге тиіс:

      ерекше күрделі жабдықтарды монтаждау тәсілдері;

      жабдықтарды реттеу және жөндеу тәсілдері;

      агрегаттар мен машиналарды пайдалануға берерде сынамалау ережесі.

      241. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

109-параграф. Жер қазушы, 1-разряд

      242. Жұмыс сипаттамасы:

      бұрын әзірленген топырақты қопсыту;

      қопсытылған топырақты тасымалдау құралына тиеу және оны түсіру;

      габаритті тазарту;

      жаңа себілген топырақты тегістеу;

      топырақты жазықтықта үю;

      траншеяларды, оның ішінде құбыр төселгендерін, қазаншұңқырлар мен іргетас қойындарын топырақпен жабу.

      243. Білуге тиіс:

      қол құралдарының, инвентарь мен айла бұйымдардың қолданылу және оны пайдалану ережесі.

110-параграф. Жер қазушы, 2-разряд

      244. Жұмыс сипаттамасы:

      бекітпесіз траншеялар мен қазаншұңқырларда жеңіл, орта және ауыр топырақпен, топырақты ернеуге тастай (лақтыра) отырып немесе оны тасымалдау құралына тией отырып әзірлеу;

      қатқан топырақты түтін газымен еріту;

      топырақты қол трамбовкасымен нығыздау;

      үстіңгі қабатты "көзбен" мөлшерлей отырып жоспарлау және тазалау;

      үйінділер мен арқалықтардың кемерлері мен құламаларын кесу;

      жұлманы бекіту үшін дерн мен сым дайындау;

      жер жаймасының құламаларын жаппай жұлмалау;

      уақытша су әкету құрылыстарын орнату;

      жылжымалы қоршауларды, дайын сатыларды, инвентарь көпіршелерін траншеялар, ескерту дабылдары мен плакаттар арқылы орнату;

      қажетті жағдайларда кезекшілік; апаттық, электр немесе өзге де дабылдатқышты электрмен жылыту кезіндегі қауіпті аймақтарды күзету;

      терең шурфтерде, құдықта және басқа да жұмыс істеу кезінде жер үстіндегі кезекшілік.

      245. Білуге тиіс:

      жартасты емес топырақтың түрлері мен негізгі қасиеттері;

      қатқан топырақты жібіту және бекітпесіз траншеялар мен қазаншұңқырларда топырақты қолмен әзірлеу тәсілдері;

      үстіңгі қабатты жоспарлау, дерн дайындау және төсеу;

      топырақты қолмен нығыздау тәсілдері;

      топырақтың өнім беретін қабатын алудың және жинаудың тәсілдері;

      жерасты суларын уақытша әкету тәсілдері;

      магистральді құбырларды жабу ережесі;

      топырақты үсіктен қорғау;

      жабылған құмды сумен нығыздау тәсілдері;

      қауіпті аймақтардың қоршауын орнату.

111-параграф. Жер қазушы, 3-разряд

      246. Жұмыс сипаттамасы:

      4-топтың топырағын, сондай-ақ жартасты және жартассыз қатқан топырақты әзірлеу;

      босатылған қазаншұңқырлар мен траншеяларда 1-3-топтардың топырағын әзірлеу;

      топырақты пневматикалық және электрлендірілген құралдармен қопсыту және нығыздау;

      жер жазығында кюветтерді, астаушалар мен астауларды орнату және құрылыс конструкциялары үшін шұңқыр қазу;

      рейка немесе шаблон бойынша үстіңгі қабатты жоспарлау және тазалау;

      экскаватор әзірлеген ойлардағы құламаларды шаблон бойынша кесу және жоспарлау;

      траншеялар мен қазаншұңқырлардан көтеру құрылғылары мен механизмдерінің көмегімен топырақ шығару;

      құламаларды кестелік, қабырғалық дернмен және көпжылдық шөп егу арқылы нығайту;

      жабық сеппелі және құлама дренаждарды құбыр төсей отырып орнату;

      дренаж құдықтарын сүзгі материалдарымен толтыру;

      күрделі сызбалы көп қабатты тегіс сүзгілерді төсеу;

      асбестцемент құбырларды орнату және перфорациялау;

      барлық түрдегі дренаж құбырларын төсеу;

      рекультивациялау кезінде топырақтың өнімді қабатын төсеу.

      247. Білуге тиіс:

      жартасты және қатқан топырақты әзірлеудің негізгі түрлері;

      қасиеттері мен әзірлеу тәсілдері;

      бекітпесі бар қазаншұңқырлар мен траншеялардағы топырақты әзірлеу тәсілдері;

      қазаншұңқырлар мен траншеялар бекітпелерінің құрылымы және әзірлеу ережесі;

      пневматикалық және электрлендірілген құралдардың құрылымы, жер құрылыстарын бөлудің қарапайым әдістері;

      траншеялар мен қазаншұңқырлардан топырақ көтеру кезінде жүк көтергіш құрылғыларды қолдану ережесі;

      құламаларды толтыру ережесі;

      жер учаскелерін рекультивациялау тәсілдері.

112-параграф. Жер қазушы, 4-разряд

      248. Жұмыс сипаттамасы:

      сусымалы құм мен ағынды топырақта (қорыстарда) қазаншұңқырлар мен траншеяларды әзірлеу;

      ағынды топырақтағы (қорыстарда) қазаншұңқырлар мен траншеяларды шпунтпен бекіту;

      сусымалы құмдағы қазаншұңқырлар мен траншеяларды тұтастай бекіту;

      қисайған бекітпелерді ауыстыру;

      құдық қазу және оларға ағаш кесінділері мен темірбетон сақиналарын орнату;

      құдықтарға түптік және бүйірлік сүзгілерді орнату;

      ұңғымаларға бу және су инелерін қолмен орнату;

      ішек төсеу;

      ағаш үгіндісін дайындау (химикатпен өңдеу) және оны төсеу;

      электротепляктарды құммен толтыру.

      249. Білуге тиіс:

      сусымалы құм мен ағынды топырақтың (қорыстар) түрлері мен оның қасиеттері;

      сусымалы құм мен ағынды топырақта (қорыстар) жер жұмыстарын орындаудың ережесі мен тәсілдері;

      қисайған бекітпелерді ауыстырудың ережесі мен тәсілдері және су шаруашылығы нысанындағы құдықтардың құрылысы;

      су-қоршау құдықтарын проходкалау кезінде, қатқан топырақты бумен, ыстық сумен, электрмен және от тәсілімен жібіту кезінде топырақты тасымалдау тәсілдері;

      жер жылыту пештерінің құрылымы

113-параграф. Жер қазушы, 5-разряд

      250. Жұмыс сипаттамасы:

      топырақты қолмен және пневматикалық құрал көмегімен түсірме құдық пышағының астында әзірлеу;

      құдық пышағының астынан тастар мен басқа да кедергілерді алып тастау;

      түсірме құдығын орнатуға әзірлеу және орнату;

      түсірме құдығынан топырақ әперу;

      жоспардағы құрылыс орнын бөлу;

      биік белгілерді қарапайым геодезиялық құралдардың көмегімен анықтау;

      топырақты сығымдау кезіндегі құбырдың шөгуін жою.

      251. Білуге тиіс:

      түсірме құдығын орнатудың ережесі мен тәсілдері;

      түсірме құдығын орнатудың тәсілдері;

      топырақты сығымдау әдісімен әзірлеудің ережесі мен тәсілдері;

      қарапайым геодезиялық құралдардың құрылымы және оларды қолдану ережесі.

114-параграф. Жер үстінде орындалатын суасты техникалық, габиондық және фашиндық жұмыстардағы өзен жұмысшысы, 2-разряд

      252. Жұмыс сипаттамасы:

      сабақтан, қамыс арқандардан жасалған суасты төсектері, фашиналар мен цилиндр кәрзеңкелерге арналған шыбық сырғалар үшін шыбықтар, шыршалар, сырғауылдар, қазықтар, сошкалар, вицалар, таңып байлауды дайындау;

      суасты төсектер, фашиналар мен сабақтан, қамыстан және шыбық қалқандардан жасалған цилиндр кәрзеңкелерге арналған шыбық сырғалар әзірлеу;

      су қоймалары еңістерінің түбін қамыс қалқандармен бекітпелерді бөлшектеу;

      қыста мұздан зәкірлердегі бұтақты,шыбықты және шыршалы бөгеттердің құрылғысы;

      шырша және бұтақты бүркеулерді бөлшектеу;

      бөгесіндер мен жартылай бөгесіндердің құрылғысы үшін тастарды суға тастау;

      мұзда шұңқырлар, атыздар және суаттар тесу және гидротехникалық құрылыстардың алдындағы мұздардың жиектерін жару;

      бағаналар мен анкерлер орнату және суырып алу;

      акваторийлердің, суасты бөліктерінің, құрылыстардың түбін зерттеу жөніндегі сүңгуір станциялардың жұмысына қатысу және көлденеңдіктерді босату;

      жағалаудан, мұздан және жүзетін жабдықтардан суасты құбыржолдарын түбінде сүйреп жүріп қалау бойынша және басқа да суасты техникалық жұмыстарында:

      ағаш құрылымдарды орнату және бөлшектеуге, қадалар мен шпунтты қатарды, элементтерді қолмен кесуге, ағаш қадаларды суыруға, су қоймалары арқылы арқандарды төсеуге, суасты бетондауға арналған қалқанды қалыптарды орнату және бөлшектеуге, судың астына бетон қоспаны төсеуге, батып кеткен заттарды көтеруге, жағадан судағы құрылыстарға басқа да материалдарды тасуға қатысу;

      материалдар мен адамдарды қайықпен тасымалдау;

      баржалардан тастар мен фашиналарды жағаға түсіру;

      мұз үстінде тас, құм және шыбықты шаналармен тасу.

      253. Білуге тиіс:

      жағалауды бекіту және түзету құрылыстарына қолданылатын материалдардың түрлері;

      оларды дайындау тәсілдері, жүзетін аспаптарды тиеу және түсіру жөніндегі жұмыс өндірісінің ережесі;

      жағалауды бекіту және түзету құрылыстарын әзірлеу тәсілдері;

      мұз тесу жұмыстары өндірісінің тәсілдері;

      сүңгуір станцияларға қызмет көрсету ережесі.

115-параграф. Жер үстінде орындалатын суасты техникалық, габиондық және фашиндық жұмыстардағы өзен жұмысшысы, 3-разряд

      254. Жұмыс сипаттамасы:

      гидротехникалық құрылыстардың еңістерін шыбықпен немесе талды тоғай отырғызып бекіту;

      құрғақ жердегі тоқыма шарбақтың құрылғысы;

      еңістер мен алаңшаларды шыбық жапқыштармен бекіту;

      су үсті және су асты шыбық төсектерді байлау;

      төсектерді байлауға арналған жүзетін стапельдердің құрылғысы;

      габионды қаңқаларды байлау;

      дайын бөлшектер бойынша құрылыстарға габионды жәшіктерді орнату және оларды тастың мөлшері бойынша іріктеп тиеу;

      құрылыстарға фашиналар мен шыбықтарды төсеу;

      сипайлар мен қалқан тоқыма шарбақтарды орнату;

      сыпырғыш қалқандардан жасалған жартылай бөгесіндердің, шыбықтан жасалған оңай түзетілетін құрылыстардың барлық түрлерінің құрылғысы;

      жуылатын топырақ үшін қалқан бөгеттердің құрылғысы;

      суастындағы кедергілерді сүзіп алу;

      жағалаудан, мұздың және жүзетін жабдықтардың үстінен жер асты орларында құбыржолдарды қалау жұмыстарына, құбыр секцияларындағы біріктіретін муфталарды судың астына орнатуға, судың астында қопарып топырақты өңдеуге қатысу;

      жүзетін жабдықтарға басқыштардың құрылғысы.

      255. Білуге тиіс:

      бекітетін құрылымдардың түрлері мен оларды әзірлеу тәсілдері;

      шыбық құрылымдарға фашиналар мен арқандарды төсеу;

      габионды қаңқаларды байлау және оларды орнату және тиеу тәсілдері;

      жүзетін жабдықтардың құрылғысы мен орнату ережесі;

      жағалауды бекіту және түзету құрылыстарын әзірлеу тәсілдері;

      мұзды тесу өндірісінің тәсілдері;

      сүңгуір станцияларға қызмет көрсету ережесі.

116-параграф. Жер үстінде орындалатын суасты техникалық, габиондық және фашиндық жұмыстардағы өзен жұмысшысы, 4-разряд

      256. Жұмыс сипаттамасы:

      ауыр фашиналарды судың астына байлау және қалау;

      шыбық қалқандарды байлауға арналған станоктарды даярлау;

      мұздың бетінен турлардың құрылғысы;

      жүзетін жабдықтардың көмегімен өзендер арнасынан корчтар мен басқа да кедергілерді ілмектеу және жою;

      түзету құрылыстарының құрылғысы;

      суасты орларын скрепер құрылғысымен өңдеу;

      тереңдікті өлшеу кемесімен жүріп сүзіп алу;

      жармаларды тесу және оларды жүзіп жүрген жерінде бекіту;

      габионды төсектерді қалауға бөлшектеп қалау.

      257. Білуге тиіс:

      түзету және жағалауды бекіту құрылыстарының әртүрлі түрлерін тұрғызу тәсілдері;

      скрепер қондырғыларды және корч көтергіш крандарда жұмыс істеу ережесі;

      тралдардың барлық түрлерінің құрылғысы және қолдану ережесі;

      габионды қалау және габионды төсектерді бөлшектеу тәсілдері;

      төсектерден габионды қалау ережесі;

      габионды жұмыстарға арналған станоктардың құрылғысы және оларды пайдалану ережесі;

      құрылыс материалдары және құрылыс элементтеріне қойылатын негізгі техникалық талаптар.

117-параграф. Жоғары кернеулі әуе желісі мен түйісу желілерін монтаждау жөніндегі желілік электромонтер, 2-разряд

      258. Жұмыс сипаттамасы:

      нақты өлшемді қажет етпейтін бекітудің ұсақ бөлшектерін жасау;

      жерге қосқыштарды қолмен тереңдету;

      орнатылмаған жоғары вольтты болат тіректер мен ашық кіші станция құрылымдарын тазалау;

      тіреуіштің бекіту бөлшектері мен жерге қосу шиналарын бояу;

      ағаш тіректердің бөлшектеріне кистьпен зарарсыздандырғыш құрамды жағу;

      барабандардың қаптамасын ашу және оларды өңдеу;

      өткізгіштер мен арқандарды қолмен жаю.

      259. Білуге тиіс:

      желілік арматуралардың, оқшаулағыштардың, өткізгіштер мен арқандардың негізгі маркалары;

      болат пен метиздердің түржиыны, зарарсыздандырғыш құрамалармен жұмыс істеу тәртібі және ағаш материалдарын зарарсыздандыру тәсілдері;

      еміржол көлігінде дабыл беру тәртібі;

      жерге қосу өткізгіштері мен шиналарын бояу әдістері;

      жерге қосқыштарды қолмен тереңдету тәсілдері;

      қол құралдары мен аспаптарының атаулары мен пайдалану мақсаты.

118-параграф. Жоғары кернеулі әуе желісі мен түйісу желілерін монтаждау жөніндегі желілік электромонтер, 3-разряд

      260. Жұмыс сипаттамасы:

      ілмектерді, қадалықтар мен оқшаулағыштарды орнатылмаған тіреуіштерге орнату және алып тастау;

      барабандарды орната отырып, болат арқандарды, тростар мен біржелілік өткізгіштерді жаю;

      штангалар мен сырықтарды қолданып кернеулі 20 киловольтқа дейінгі жоғары вольтты тіректеріне өткізгіштерді көтеру;

      өткізгіштер мен арқандарды кесу және шабу;

      жерге қосушы шаппаларын тарту, жерге қосу контурын монтаждау;

      жерге қосқыштарды механикаландырылған құралдармен тереңдету;

      темір бетон құрылымдарды гидрооқшаулау;

      жоғары вольтты орнатылмаған болат тіректері мен ашық кіші станция құрылымдарын бояу;

      тіректерді нөмірлеу және кестелер мен плакаттарды бекіту;

      барабандарды тігіп өткізгіштер мен арқандарды барабандарға орау;

      конструкциялар мен материалдарды тасып тарату;

      құрылымдарды қолмен қозғалту.

      261. Білуге тиіс:

      бекіту бөлшектері, арматуралар, оқшаулағыштар, өткізгіштер мен арқандардың түрлері;

      қарапайым электрленген және пневматикалық қол құралының құрылысы;

      жоғары вольтты құрылыс құрылымдары мен кіші станциялардың негізгі түрлері;

      қарапайым такелаждық құралдарды орнату және оларды пайдалану тәртібі;

      жерге қосу және нөлдеу тәртібі.

119-параграф. Жоғары кернеулі әуе желісі мен түйісу желілерін монтаждау жөніндегі желілік электрмонтер, 4-разряд

      262. Жұмыс сипаттамасы:

      Жоғары вольтты тіректері мен салмағы 5тонға дейінгі ашық кіші станция құрылымдарын құрастыру;

      ағаш тіректердің бөлшектерін дайындау;

      тіректер мен салмағы 1 тонға дейінгі ашық кіші станция құрылымдарын орнату және бөлшектеу;

      кернеуі 150 киловольтқа дейін, ал арқандардың кернеуі 750 киловольтқа дейінгі жоғары вольтты тіректеріне өткізгіштерді жаю және көтеру;

      өткізгіштер мен арқаннан шаппа, аралық жабын, ілмек және жартылай ілмек жасау;

      разрядтауыштарды орнату;

      аралықтардағы қорғаныш құрылғылары;

      кернеуі 220 килокольтқа дейінгі жоғары вольтты тіректерге арналған оқшаулағыштар мен арматураларды оқшаулаушы ілмектерге құрастыру;

      қимасы 70 шаршы миллиметрге дейін өткізгіштер мен арқандарды қосу;

      өткізгіштерді кернеуі 1 киловольтке дейінгі жоғары вольтты қадалық оқшаулағыштарына бекіту;

      жерден тасымалдаушы арқанда буындық және иілгіш шектерді белгілеу және орнату;

      арматураны консоль мен иілмелі маңдайшада орналастыру;

      теңгеріп анкерлеу жүктерінің, тіректегі фиксаторлы және фидерлі кронштейн шектеулерін орнату;

      жерде орташа анкеровканы монтаждау;

      жерден тіректе тасымалдаушы арқанның ілмегі;

      оқшаулағыштарды жерде өткізгіштер мен арқандарға бұрау;

      рельстер арасындағы қосындыларды монтаждау;

      арқандық тартуларды жасау және оларды тіректерге қосу;

      қатаң маңдайшаларды жинақтау;

      жоғары вольтты орнатылған тіректері мен ашық кіші станциялардың құрылымдарын бояу;

      жоғары вольтты өткізгіштері мен арқандарын және кернеуі 150 киловольтқа дейінгі түйіспе желілерді бөлшектеу;

      кернеуі 20 киловольтқа дейінгі желінің біртіреулі тірегін түзету;

      кабельді каналдар мен апатты май ағызғыштың құрылымы;

      әуе желілерін ғимараттарға енгізуді монтаждау;

      тіректегі шырағдандарды монтаждау.

      263. Білуге тиіс:

      жоғары вольтты тіректері және ашық кіші станция құрылымдарын жинақтау және орнату тәсілдері;

      оқшаулағыштар мен арматураларды оқшаулаушы ілмектерге жинақтау және құрастыру тәртібі;

      өткізгіштер мен арқандарды қосу тәсілдері;

      тіректердегі өткізгіштер мен арқандарды көтеру және бекіту тәсілдері;

      өткізгіштер мен арқандардан шина, шаппа, аралықтар мен ілмектер жасау және орнату тәсілдері;

      тіректегі разрядтауыштарды, жүк шектегіштер мен фидерлік кронштейндерді орнату тәсілдері;

      өткелдерге арналған қорғаныштың түрлері мен оларды орнату тәсілдері;

      механикаландырылған такелаждық жабдықтар мен құралдарды пайдалану тәсілдері;

      шырағдандардың түрлері мен оларды орнату.

120-параграф. Жоғары кернеулі әуе желісі мен түйісу желілерін монтаждау жөніндегі желілік электрмонтер, 5-разряд

      264. Жұмыс сипаттамасы:

      жоғары вольтты тіректері мен салмағы 5-10 тоннаға дейінгі ашық кіші станция құрылымдарын құрастыру;

      тіректер мен салмағы 1,5-5 тоннаға дейінгі ашық кіші станция құрылымдарын, іргетастарға шарнирлік орнатылатын тартқыштағы тіректерден басқаларын орнату және бөлшектеу;

      қимасы 70-нен жоғары 800 шаршы миллиметрге дейінгі өткізгіштер мен арқандарды қосу;

      түсті металдардан жасалған көпсымды өткізгіштерді жаю;

      жоғары вольтты тіректеріне өткізгіштердің кернеуі 150-ден жоғары 750 киловольтқа дейінгі және арқандардың кернеуі 750 киловольттан артық жаю және көтеру;

      кернеу 1 киловольттан жоғары жоғары вольтты қадалық оқшаулағыштарда өткізгіштерді бекіту;

      кернеуі 220 киловольттан жоғары жоғары вольтты үшін оқшаулаушы ілмектерге оқшаулағыштар мен арматураларды жинақтау;

      өткізгіштер мен арқандарға дірілді тоқтатқыштар мен қашықтық тіректерді орнату;

      кернеуі 150 киловольтқа дейінгі жоғары вольтты тіректерінде өткізгіштер мен арқандарды тарту, реттеу және алмастырып салу;

      шлейфтерді монтаждау;

      түйіспе өткізгіштерге шектеу қою;

      бір және екіжолды консольдерді орнату;

      иілмелі маңдайшаларды монтаждау;

      орташа анкерлеуді монтаждау;

      барлық типтегі электр жалғастырғыштар мен жетектерді орнату;

      өткізгіштерді қоректендіретін және күшейтетін тасушы арқанды қатаң анкерлеу;

      шынжыр ілмекті консольдің табанына көтеру және тоқымға ауыстыру;

      кернеуі 150 киловольттан жоғары жоғарывольтты өткізгіштері мен сымдарын бөлшектеу;

      кернеуі 20 киловольтқап дейінгі жоғары вольтты күрделі тіректерін түзету.

      265. Білуге тиіс:

      жоғары вольтты пикеттері мен түйіспелі желілерде қазан шұңқырларды және тіректерді кіргізу орындарын жасау тәсілдері;

      түйіспе желілердің өткізгіштерін фазалау тәртібі мен сұлбалар бойынша орындалған жұмыстарды тексеру әдістері;

      түсті металдан жасалған көпсымды өткізгіштерді жаю тәсілдері;

      жоғары вольтты өткізгіштері мен арқандарында қашықтық тіреулерді;

      дірілдерді тоқтатқыштарды және түйіспе өткізгішті шектеуді орнату тәсілдері,;

      шлейфтерді, иілмелі маңдайшаларды, анкерлік учаскелердің жанасуын монтаждау тәсілдері;

      өткізгіштер мен арқандарды ауыстырып салу тәсілдері;

      кернеуі 150 киловольтқа дейінгі жоғары вольтты өткізгіштері мен арқандарын және аралықтағы және станциялардағы түйіспе ілмек шынжырларын реттеу тәртібі;

      түйіспе желінің тіректерінде өткізгіштерді қатаң анкерлеу тәсілдері;

      түйіспе желілердің жебелері мен қосылған жерлерін монтаждау және бөлшектеу.

121-параграф. Жоғары кернеулі әуе желісі мен түйісу желілерін монтаждау жөніндегі желілік электромонтер, 6-разряд

      266. Жұмыс сипаттамасы:

      жоғары вольтты тіректері мен салмағы 10-нан жоғары 25 тоннаға дейінгі ашық кіші станция құрылымдарын құрастыру;

      темір бетон іргетастарды орнату және салыстыру;

      тіректер мен салмағы 5-тен жоғары 20 тоннаға дейінгі ашық кіші станция құрылымдарын, салмағы 15 тоннаға дейінгі іргетастарға шарнирлік орнатылатын тартқыштағы тіректерден басқаларын орнату және бөлшектеу;

      қимасы 800 шаршы миллиметрден артық өткізгіштер мен арқандарды қосу;

      кернеуі 750 киловольттан артық жоғары вольтты тіректеріне өткізгіштерді жаю және көтеру;

      түйіспе өткізгіштердің тартқышы жүктік теңгерімінің түйінін монтаждау;

      түйіспе өткізгіштер мен тасушы арқанды теңгеріп анкерлеу;

      шынжыр ілмектің белгіленген тартуын, анкерлік учаскелердің, әуе стрелкаларының, түйіспе желілердің жасанды ғимараттарда, секциялық оқшаулағыштарда жанасуын монтаждау;

      пайдаланылатын магистральді темір жолдарға тірек орнату;

      кернеуі 150-ден жоғары 750 киловольтқа дейін жоғары вольтты тіректерінде өткізгіштер мен арқандарды тарту, реттеу және алмастырып салу;

      кернеуі 750 киловольтқа дейінгі жоғары вольтты өткізгіштерінің транспозициясын монтаждау;

      кернеуі 20 киловольтқа дейінгі жоғары вольтты тіректерін түзету;

      кернеуі 20 киловольтқа дейінгі жоғары вольтты трассаларын салу.

      267. Білуге тиіс:

      кернеуі 750 киловольтқа дейінгі жоғары вольтты өткізгіштерінің транспозициясын монтаждау тәртібі;

      өткелдерде өткізгіштер мен арқандарды монтаждау тәртібі;

      түйіспе өткізгіштер мен тасушы арқанды теңгеріп анкерлеу тәсілдері;

      шынжыр ілмектің белгіленген тартуын, анкерлік учаскелердің, әуе стрелкаларының, түйіспе желілердің жасанды ғимараттарда, секциялық оқшаулағыштарда жанасуын монтаждау тәсілдері;

      магистральді және станциялық темір жол желілерінде тірек орнату және тексеру тәсілдері;

      көшпелі радиостанцияның түрлері мен олармен жұмыс істеу тәртібі;

      теодолиттер мен нивелирлердің типтері мен оларды пайдалану тәртібі.

122-параграф. Жоғары кернеулі әуе желісі мен түйісу желілерін монтаждау жөніндегі желілік электромонтер, 7-разряд

      268. Жұмыс сипаттамасы:

      жоғары вольтты тіректері мен салмағы 25 тоннадан артық ашық кіші станция құрылымдарын құрастыру;

      жоғары вольтты тіректері мен салмағы 20 тоннадан артық ашық кіші станция құрылымдарын және салмағы 15 тоннадан артық іргетастарға шарнирлік орнатылатын тартқыштағы тіректерден басқаларын орнату және бөлшектеу;

      тұтасқұймалы іргетастарды орнату;

      кернеуі 750 киловольттан жоғары жоғары вольтты өткізгіштерінің транспозициясын монтаждау;

      үлкен су бөгеттері арқылы өткелдерде өткізгіштер мен арқандарды монтаждау;

      кернеуі 750 киловольттан артық жоғары вольтты өткізгіштер мен арқандарды тарту, реттеу және ауыстырып салу;

      іргетастарды, тіректерді, өткізгіштер мен арқандарды тікұшақтардың көмегімен монтаждау;

      трассаның жекелеген учаскелерін бөлінісін және кернеуі 20 киловольттан жоғары қазаншұңқырлардың іргетасы мен осьтерін белгісін қалпына келтіру.

      269. Білуге тиіс:

      тұтасқұймалы темір бетон іргетастарды орнату және тексеру тәртібі;

      үлкен су бөгеттері арқылы өткелдерде өткізгіштер мен арқандарды монтаждау тәртібі;

      жоғары вольтты құрылыстарында монтаждау жұмыстарын тікұшақтық техниканы қолдана отырып орындау тәсілдері;

      кернеуі 750кВ жоғары ВЛ-де өткізгіштер мен арқандарды реттеу тәртібі;

      жоғары вольтты жекелеген трассалары учаскелері бөлінісін қалпына келтіру тәсілдері (өндірушілік пикетаж).

      270. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

123-параграф. Жол жұмысшысы, 2-разряд

      271. Жұмыс сипаттамасы:

      жол табандарын қардан, ластан, және шаңнан қолмен тазарту;

      құмды, малтатас және қиыршыққұмды қайта үю;

      жол табандары мен жабындарын сумен шаю;

      цемент-бетон жабындарын орнату кезінде рельс формалардың үстіңгі қабатын тазарту және майлау;

      цемент-бетон жабындарға құм себу;

      жол белгілері мен жол жағдайы элементтерін қолмен тазарту;

      жол табандары мен жабындарын салу және жөндеу кезінде жол құрылысы материалдарын бөлу;

      жерқазатын машиналардан кейін астауларды қолмен тазарту;

      рельс формаларды жамау;

      жол табандарын, жабындар мен бордюрлерді қолмен бөлшектеу;

      тегіс жұлманы жабдықтау және жөндеу;

      жылжымалы електердегі құмды, малтатас және қиыршыққұмды қолмен елеу;

      жиектерді қолмен жоспарлау;

      тұтқырғыш материалдарды бөліп құю;

      қоспаны өзі түсіретін автомобильден бетон жабынын төсеу кезінде қорапты тазалай отырып қабылдау;

      бетон жабынын төсеу кезінде қорапты тазалай отырып өзі түсіретін автомобильден жаңа салынған қоспаның жиектерін кесу;

      жаңа салынған бетон қоспасының жиектерін кесу;

      механикаландырылған төсем жетпейтін жерлерді қолмен тығыздау;

      тас дестелерді және пакеляж дайындау;

      тас пен пакеляжді сұрыптау.

      272. Білуге тиіс:

      негізгі жол-құрылысы материалдарының, жол қабаты конструкцияларының және жолдардағы жасанды құрылыстардың түрлері;

      асфальт-бетон, цемент-бетон, битумматериалды және басқа да қоспаларды дайындау ережесі;

      жолтайғақтан және қар үйінділерінен тазалау тәсілдері;

      жол қозғалысы ережесі.

124-параграф. Жол жұмысшысы, 3-разряд

      273. Жұмыс сипаттамасы:

      маяктар, кіші маяк, маяк рейкалары, құмнан, құмцементтен, малтатастан, қиыршықтастан жасалған жол табандарының шаблондары бойынша каток асты орнату және пішіндеу;

      топырақ және жақсартылған топырақ жолдарды пішіндеу;

      жол белгілерін орнату;

      дренаждарды орнату және жөндеу;

      жақсартылған топырақ жолдарды, малтатасты, қиыршықтасты жабындар мен табандарды механикаландырылған құралдың көмегімен шұңқырларды жөндеу;

      кестелі жұлманы жабдықтау және жөндеу;

      ернеулі тас төсемі астына табан салу;

      кюветтерді, су әкету және төбеүсті арналарын, көлденең пішіндердің бойлық еңістерін сақтай отырып орнату және қалпына келтіру;

      автомобиль жолдары жол жабындарын белгілеу жөніндегі жұмысты жүргізу кезінде:

      жаяу жүргіншілердің өтпе жолдары сызықтарын одан әрі түсіру үшін бақылау нүктелерін шаблон көмегімен қолмен айқындау;

      қоршау құрылымдары мен конустарын орнату және алу;

      лак-сырлау материалдары қолданылатын жұмыс өндірісі.

      274. Білуге тиіс:

      пайдаланылатын жол-құрылыс және лак-сырлау материалдарының негізгі қасиеттері;

      жақсартылған топырақ жолдарды, тротуарларды және асфальт-бетон, цемент-бетон жабындары асты табандарын орнату және жөндеу ережесі;

      жол құрылысы және жөндеу кезінде қолданылатын механикаландырылған құралдарды пайдалану ережесі;

      механикаландырылған құралдардың көмегімен жабындар мен табандарды бөлшектеу және кесу, жол қабатын бұзу және қалпына келтіру тәсілдері;

      цемент-бетон жолдарын салу кезінде рельс-форма астына табан дайындау тәсілдері;

      дренаж құрылысының негіздері;

      жол белгілеу түрлері және оны қол әдісімен салу тәсілдері;

      автомобиль қозғалысын жаппай және жұмыс өндіріс кезінде орынды қоршаусыз жұмыс орындау ережесі.

125-параграф. Жол жұмысшысы, 4-разряд

      275. Жұмыс сипаттамасы:

      маяктар, кіші маяк, маяк рейкалары шаблондар бойынша жабындарды орнату және пішіндеу;

      қиыршықтасты және малтатасты жабындарды жекелеген карталармен жөндеу;

      жол жабындарының үстіңгі қабатын машинамен тегістегеннен кейін соңғы жоспарлау;

      бордюр тасын, маяктар мен маяк рейкаларын орнату;

      қадалар мен құбырлар іргетасының астын қиыршық тас пен малтатасқа дайындау қабатын төсеу;

      атмосфера шөгінділерін жолдар мен жасанды құрылғыларды әкету;

      цемент-бетон жабындарының жіктері мен үстіңгі қабатының жиектерін жиектеу және жөндеу;

      барьер және трос қоршамаларын орнату және қызмет көрсету;

      автомобиль жолдары жол жабындарын белгілеу жөніндегі жұмысты жүргізу кезінде:

      қозғалысты ұйымдастыру схемасы бойынша бақылау нүктелерін алдын ала белгілеу, шаблондарды құрастыру және орнату, шаң бүркуші-пистолеттің көмегімен белгілеу материалын салу, ескі белгіні қайта таңбалау, белгілеу машиналарымен жолға белгі салу жұмысына қатысу.

      276. Білуге тиіс:

      жолдарды салу, жөндеу және таңбалау кезінде қолданылатын материалдардың сапасына қойылатын талаптар;

      қысқы уақытта бетондау ережесі және бетонды жылыту тәсілдері;

      жол тыстарын, жасанды құрылыстарды және жол жағдайын салу және пайдалану ережесі;

      бойлық және тік белгілеу түрлері және оларды салу тәртібі;

      трафареттерді пайдалана отырып, шаң бүркуші-пистолетпен белгі салу кезіндегі жұмыстарды жүргізу ережесі және тәсілдері;

      белгілеу материалдарының шығыс нормалары, орындалатын жұмыс сапасына қойылатын талаптар;

      автомобиль қозғалысын ішінара жауып және жаппаған жағдайларда жұмыс орындау ережесі.

126-параграф. Жол жұмысшысы, 5-разряд

      277. Жұмыс сипаттамасы:

      жол жабындарының шөккен жерлерін жою;

      құбырларды, астаушаларды, ұштарды, тіреу қабырғалар мен парапеттерді орнату және жөндеу;

      автомобиль жолдарының архитектуралық безендіру элементтерінің жекелеген бүлінулерін түзету;

      жоспардағы жол пикетажы мен элементтерін бөлу;

      жол құрылыстарының биік белгілерін геодезиялық құралдың көмегімен анықтау;

      дренаждар мен төсем тастарды сүзгілерді қалпына келтіре отырып орнату және жөндеу;

      қоршау және дабыл қағу құралдарын орнату;

      жайылма жыраларды бекіту;

      автомобиль жолдары жол жабындарын белгілеу жөніндегі жұмысты жүргізу кезінде;

      "Зебра" типтес жаяу жүргіншілер өтпе жолы сызықтарын бояумен және термопластикалық материалдармен салу;

      қарама-қарсы бағыттағы көлік ағындарын бөлуші аралшаларды трафарет бойынша шаң бүркуші-пистолетпен белгілеу;

      жолақ бойынша қозғалыс бағытын көрсететін жебе белгіні қос компонентті пластиктермен, жарық қайтарғыш элементтерді – пневматикалық пистолетпен, тіреулердің, көпірлердің, жол құбырларының, порталдардың, туннельдердің, парапеттердің сыртқы қабаттарына салу.

      278. Білуге тиіс:

      жол жабындары мен жасанды құрылыстардың жағдайын бағалау әдістері;

      геодезиялық құралды қолдану және оның ережесі;

      бояулардың, еріткіштер ме термопластикалық материалдардың негізгі түрлері мен қасиеттері;

      олардың тұтқырлығы мен ағымдылығын айқындау әдістері;

      лак-бояу материалдарын жағу тәсілдері;

      жазық белгі сызықтарының, жебе белгілері мен жазуларының мөлшері;

      белгілерді жол белгілерімен немесе бағдаршаммен үйлесімді белгілеу тәртібі;

      жол белгісіне қойылатын техникалық талаптар;

      таңбалау жасайтын материалдарды жарық қайтарғыш элементтермен үйлесімді салу ережесі;

      термопластикалық материалдарды салуға арналған механикаландырылған құралдың құрылымы және жұмыс істеу принципі;

      қос компонентті пластикалық материалдарды құрамы мен жүргізу технологиясы;

      топырақ эрозиясымен күрес әдістері;

      жолдардағы көктайғақты жою тәсілдері.

127-параграф. Жол жұмысшысы, 6-разряд

      279. Жұмыс сипаттамасы:

      құрастырмалы темір-бетон жол және аэродром плиталарын монтаждау;

      болат және шойын плиталарды монтаждау

      280. Білуге тиіс:

      құрастырмалы темір-бетон жол және аэродром плиталарын, болат және шойын плиталарды монтаждау ережесі мен тәсілдері.

128-параграф. Жол төсеуші, 2-разряд

      281. Жұмыс сипаттамасы:

      тасты қаттау;

      тастың ұсағын елеу және сұрыптау;

      тас төселген жолдар мен төсемдерді аршу;

      тегістелген шақырымдарға топырақ себу.

      282. Білуге тиіс:

      төсеніш төсеудің негізі түрлері;

      қолмен төселген төсенішті аршу.

129-параграф. Жол төсеуші, 3-разряд

      283. Жұмыс сипаттамасы:

      тас төселген жолдар, атырауларды бекіту және түзету құрылыстарының құрылғысы және жөндеу кезінде қарапайым жұмыстарды орындау;

      жол жұмыстары;

      жердің бетін қашықтату және жоспарлау;

      жұмыс орнында тасты тарату;

      тасты сұрыптау және жару;

      төселген жолдардың тас кесегін майдалау, құммен жабу;

      төселген жолдың жапсарын толтыру;

      құм негізді жартылай тығыздап үстемелеу;

      жағалауларды бекіту және түзету жұмыстары;

      пілтенің, кольелердің және нысаналардың көмегімен жер бетін жобалау;

      платиналар бөлігінің балшық негізін жөндеу;

      тас толтырылған шлюз камераларының түбіндегі шұңқырларды бітеу;

      тас кесектен, мүктен немесе саздан тас үй-жай негізінің құрылғысы;

      тас төселген жолдарды қиыршық тас негізінде және платина тас төсемдерінің түсіңкі бөлігін механикаландырылған аспаптың көмегімен аршу.

      284. Білуге тиіс:

      жолға төсеніш төсеуге арналған тастардың түрін;

      оның сапасына қойылатын талаптар;

      жолдардың арасын қашықтатудың қарапайым тәсілдері;

      төсеніш сүзгілерінің жай түрлері;

      олардың құрылғысы және жөндеу тәсілдері;

      топырақтың сыныптауышына қарай құламалардың шекті еңісі.

130-параграф. Жол төсеуші, 4-разряд

      285. Жұмыс сипаттамасы:

      тас төселген жолдар, атырауларды бекіту және түзету құрылыстарының құрылғысы мен жөндеуде орташа күрделіліктегі жұмыстарды орындау;

      жол жұмыстары;

      ірі ұсақталған және жұмыр тастардан жолдарға, қадағалауларға және құламаларға тас төсеу;

      ғимараттардың отмосткаларын монтаждау;

      төселген жолдар мен жеке картамен подзорларды жөндеу;

      тасты қолмен тегістеу;

      жолдың жиектеріне тас орнату;

      тікбұрышты және әшекейлі тротуар тақтайшаларын қалау;

      жағалауларды бекіту және түзету жұмыстары;

      тасты мұқият қалап жердің бетін өңдеу;

      сүзгілерді толтыру, қазыналық төсеніш төсеу және бетон тақтайшаларды қалауға негіздерді пішіндеу;

      кері сүзгілердің құрылғысы;

      бетон және тас тақтайшалармен еңістер мен алаңшаларға төсеніш төсеу;

      тас пен қиыршық тастан төзімді призмаларды қалыбында өңдеу;

      тас және бетон тақтайшалардың еңістерін бекітуде отырған орындарды жою;

      тас салу бойынша қиыршық тасты майдалап бөлек төселген жолдардың отырған жерлерін бекіту;

      төсеніш төсеуге орналастырылған бетон және тас тақтайшалардың арасындағы жапсарларды бітеу;

      пневматикалық тегістегіштер мен балғалардың көмегімен тас және қиыршық тастан бекіткіштерді тығыздау.

      286. Білуге тиіс:

      ірі ұсақталған және жұмыс тастардан төселген жолдардың құрылғысы және жөндеу тәсілдері;

      қалыптардың құрылғысы және пайдалану ережесі;

      кері сүзгілердің құрылғы тәсілдері;

      жердің бетін нығайту кезінде қолданатын материалдардың қасиеттері;

      пневматикалық аспаптармен жұмыс істеу құрылғысы;

      міндеті және ережесі;

      төселген жолдар мен еңістердің сапасына қойылатын талаптар.

131-параграф. Жол төсеуші, 5-разряд

      287. Жұмыс сипаттамасы:

      тас төселген жолдар, атырауларды бекіту және түзету құрылыстарының құрылғысы мен жөндеуде күрделі жұмыстарды орындау;

      жол жұмыстары;

      төселген жолдар мен кеспелтек пен клинкерден науалардың құрылғысы және жөндеу;

      өрнекті төселген жолдардың құрылғысы және жөндеу;

      сорғылар құрылғысы. тротуар тақтайшаларын қалау және суретімен сәйкестігі;

      жағалауларды бекіту және түзету жұмыстары;

      бетон және тас тақтайшалармен еңістерге төсеніш төсеуде қашықтату жұмыстары;

      төселген жолдарда суды бұру және ағызып әкету құрылғысы;

      сорғылардың құрылғысы;

      тас нобай және қиыршық тастан төзімді призмалардың құрылғысы;

      қиыршық тасты шырмауық клеткаларда тас төсеу;

      кеуекті бетон сүзгісінің құрылғысы;

      тас және қиыршық тастан банкеттің құрылғысы;

      қиыршық тас негізінде екі жақты төселген жолдың еңістерін бекіту;

      сүзгіні орнына келтіріп екі қабатты тас төсеніштерді жөндеу;

      тас төсеніштегі науалар мен еңістерді жөндеу;

      платиналардың түсіңкі бөлігіндегі тас төсемдерді жөндеу.

      288. Білуге тиіс:

      кеспелтек пен клинкерден төселген жолдың, сондай-ақ өрнекті жолдардың құрылғы тәсілдері және жөндеу;

      төсеніштердің астына еңістерді, сүзгілерді, сорғыларды және науа жүйесін бөліп қою жұмыстарының орындалу тәсілдері;

      төзімді құрылыстарының түрлері;

      еңістер мен алаңшаларды бекіту бойынша жұмыстардың орындалу тәсілдері.

132-параграф. Жуу картасының жұмысшысы, 3-разряд

      289. Жұмыс сипаттамасы:

      алаңдарды, тегеурінсіз жер құрылыстарын, қатарларды, қайырмаларды жууда, сондай-ақ судың астындағы құрылыстарды жууда топырақ төсеу;

      тегеурінсіз жер құрылыстарын немесе қатарларды жуу процесін басқару;

      таратқыш сым пульттарды ұзарту және қысқарту;

      сым пульттардағы шығару таратқыштарын ашу және жабу;

      қоймалжың ағынды бір картадан екінші картаға ауыстыру;

      шығарылымдар мен қоймалжың ағатын орларды тазарту, шекемтастар мен қоқысты жуылатын құрылыстың сыртына жинау;

      су жиятын құдықтар, науалар, сужималардың құрылғысы және ұзарту;

      су жинау жүйесін реттеумен тоғаншалардың тиісті жиегін ұстап отыру;

      су жиятын құдықтар, тіректер мен эстакадалардың бөлшектерін әзірлеу және жөндеу;

      бөренелерді жиектеп және дөңгелектеп, тақталар мен пластиналардың жиектерін жону;

      жеке тіректер мен эстакадаларды бөлшектеу;

      материалдарды ілмектеу.

      290. Білуге тиіс:

      топырақтың негізгі түрлері мен қасиеттері және олардың гидравликалық тасымалдау қиындықтары жөніндегі сыныптауышын білу;

      тегеурінсіз жер құрылыстарын жуу ережесі мен тәсілдері;

      ағаштың негізгі түрлері мен қасиеттері;

      ағаш материалдарын қолмен өңдеу тәсілдері;

      су жинау құрылғысының құрылғысы;

      ілмектердің, қармағыш құрылғылар мен такелажды жабдықтардың түрлері;

      жүктерді тасу ережесі.

133-параграф. Жуу картасының жұмысшысы, 4-разряд

      291. Жұмыс сипаттамасы:

      тегеурінді жер құрылыстарын, темір жолдың немесе автожолдың төсемін, көпірлерге кірер жерлерді және гидротехникалық құрылыстардың қуыстарын жуу процесін басқару;

      фракциялар бойынша құрылыстардың пішіні бөлігіндегі топырақты тоғаншалардың тереңдігін және шекарасын, қоймалжың ағынының бағытын өзгерту, сондай-ақ қоймалжың шығарылымының орнын ауыстыру жолымен жаю;

      жұмыс сым пульттарының білігі мен тоғаншалардың шекарасын бөлу;

      шандоралар мен келтек құбыржолдарды орнатудың тиімді биіктігін таңдап су жинау жүйесін бекіту, су жинайтын құдықтарды ұзарту;

      сазды бөлшектерді жууды көзбен бағалау;

      қоймалжың ағатын құрылғыларды жөндеу.

      292. Білуге тиіс:

      топырақ төсеу ережесі және тәсілдері;

      жұмыс өндірісінің ережесі және тегеурінді жер құрылыстарына қойылатын техникалық талаптар;

      сорғыту жүйесінің құрылғысы.

134-параграф. Жуу картасының жұмысшысы, 5-разряд

      293. Жұмыс сипаттамасы:

      ерекше жауапты өзекті тегеурінді жер құрылыстарын жууда топырақ төсеу;

      жуу үдерісін басқару;

      берілген гранулометриялық құрам мен құрылыс денесіне салынған топырақтың тығыздығын сақтау;

      ерекше жауапты өзекті жер құрылыстарын жууда су қашыртқы жүйесінің құрылғысы және ұзарту, су қашыртқы жүйені бітеу;

      жоспардағы және биіктік бойынша топырақ төсеуді бақылау.

      294. Білуге тиіс:

      өзек жасау тәсілдері;

      жұмыс өндірісінің ережесі және өзекті жер құрылыстарын, оның ішінде қысқы уақытта да, жууға қойылатын техникалық талаптар.

135-параграф. Жылжымалы термиялық қондырғылардағы оператор-термист, 2-разряд

      295. Жұмыс сипаттамасы:

      құбыржолдардың жиектерін қыздыруға және жік жалғауларын орнында термиялық өңдеуге даярлау;

      термоэлектр түрлендіргіштер мен құбыржолдарды жылу өткізбейтін материалдармен оқшаулау;

      термиялық өңдеу құбыржолдарының жік жалғауларын қабыршақтардан тазарту;

      термоэлектр сымдарды, қоректенгіш кабельдерді, сымдарды және тармақтарды төсеу.

      296. Білуге тиіс:

      термиялық өңдеуде қолданылатын жылытқыштардың түрлері мен үлгілері;

      ток өткізетін кабельдер мен сымдардың, термоэлектр түрлендіргіштер мен термоэлектрод сымдардың маркалары;

      қарапайым бақылау-өлшеу аспаптарының міндеті;

      қолдану шарттары мен құрылғысы;

      термиялық өңдеуге арналған дәнекерлеу трансформаторларының жұмыс принципі.

136-параграф. Жылжымалы термиялық қондырғылардағы оператор-термист, 3-разряд

      297. Жұмыс сипаттамасы:

      құбыржолдардың жік жалғауларын термиялық өңдеуді жүргізуге даярлау;

      термоэлектр түрлендіргіштерді кесу және термоэлектрод сымдарды қосу;

      индукторларды, икемді кедергі және құрама қуатты электр қыздырғыштарды, сақиналы көп жалынды шілтерлерді орнату;

      жан-жақты ацетилен-қышқылды шілтерлі газ плазмалық жылу постын жұмысқа даярлау;

      монтаждау, далалық және жөндеу жағдайларында электр қыздырғыш құрылғылар мен сақиналы көп жалынды шілтерлерді пайдаланып төмен көміртекті және қоспасыз болаттан жасалған диаметрі 1420 миллиметрге дейін құбыржолдардың жиектерін дәнекерлеуге қыздыру.

      298. Білуге тиіс:

      металдар мен олардың белгілерінің негізгі қасиеттері;

      бір жерді термиялық өңдеуде жылытудың тәсілдері;

      қыздырғыштардың жұмыс принципі;

      термоэлектр түрлендіргіштерді кесу және оларды бақылау-өлшеу аспаптарына қосу ережесі;

      қашықтықтан басқару пультінің жұмыс принципі және пайдалану ережесі;

      дәнекер жалғамаларға қыздырғыштарды орнату ережесі;

      орташа күрделіліктегі бақылау-өлшеу аспаптарының құрылғысы және қолдану ережесі;

      физика және электротехника бойынша негізгі мәліметтер.

137-параграф. Жылжымалы термиялық қондырғылардағы оператор-термист, 4-разряд

      299. Жұмыс сипаттамасы:

      монтаждау және жөндеу жағдайларында газплазмалық және индукциялық жылытуды пайдаланып корпустық технологиялық құрылымдар (барабандар, аппараттар, салалық резервуарлар және басқа да құрылымдар) мен құбыржолдардың (бу құбырлары, дәнекерлеуші үштармақтар және басқа да құбыржолдардың) жік жалғауларын термиялық өңдеуге даярлау;

      монтажды, далалық және жөндеу жағдайларында 50 герц өндірістік жиілік тогында жұмыс істейтін көп жалынды шілтерлер мен электротермиялық жабдықты пайдаланып перлит сыныпты төмен көміртекті және төмен қоспаланған болаттан жасалған құбыржолдардың жік жалғауларын орнында термиялық өңдеу;

      қашықтықтан және бағдарламалық басқару пульттарымен орнында термиялық өңдеудің технологиялық процесін реттеу;

      термиялық өңдеу журналын жүргізу.

      300. Білуге тиіс:

      өңделетін металдардың химиялық құрамы, механикалық және физикалық қасиеттері;

      металдарды орнында термиялық өңдеудің тәсілдері;

      орнында термиялық өңдеуде металдың құрылымдық өзгерістері;

      жік жалғауларын орнында термиялық өңдеудің тәртібі және оларды таңдау ережесі;

      қыздырғыштардың құрылғысы;

      термиялық өңдеуге арналған күрделі бақылау-өлшеу аспаптарын және бағдарламалық құрылғылармен қондырғыларды пайдалану ережесі;

      орындалатын жұмыс шеңберінде электротехника негіздері.

138-параграф. Жылжымалы термиялық қондырғылардағы оператор-термист, 5-разряд

      301. Жұмыс сипаттамасы:

      2500-8000 герцтен жоғары жиіліктегі токта жұмыс істейтін индукциялық құрылғыларда төмен көміртекті және төмен қоспаланған болаттан жасалған құбыржолдардың жік жалғауларын орнында термиялық өңдеу;

      жоғары жиіліктегі тоты қыздыру тәртібін айқындау және қашықтықтан және бағдарламалық басқару пультімен қыздыру параметрлерін реттеу;

      тұрақтандырып күйдіру аустенизациялау тәртібі бойынша кедергі және құрама қуатты электр қыздырғыштарды пайдаланып тотқа төзімді болаттан жасалған құбыржолдардың жік жалғауларын орнында термиялық өңдеу;

      монтажды, далалық және жөндеу жағдайларында 50 герц өндірістік жиіліктегі токтарды пайдаланып жетуі қиын жік жалғауларды (камералар, арматуралар, үштармақтар) жергілікті термиялық өңдеу;

      қыздырудың электр тәсілдерін пайдаланып атомдық энергетикалық құрылғылардың 1, 2 және 3 сұлбалы құбыржолдардың жік жалғауларын орнында термиялық өңдеу;

      қыздырудың электрлі тәсілдерін пайдаланып ірі ауқымды технологиялық жабдықтар (барабандар, аппараттар) мен ірі ауқымды құбыржолдар тораптарының (дәнекерлеуші үштармақтар) жік жалғауларын орнында термиялық өңдеу;

      монтажды және жөндеу жағдайларында корпусты технологиялық құрылымдар (барабандар, аппараттар, салалық резервуарлар) мен құбыржолдарды (жылу электр стансалары бу құбыржолдары) (көлемді (толық) термиялық өңдеу үшін газплазмалық және индукциялық қыздыруды пайдалануға арналған жабдықтарды даярлау;

      аустенизация тәртібі бойынша диаметрі 100 миллиметрге дейін құбыржолдарды суық июлерді термиялық өңдеуді жүргізу;

      құбыржолдардың жиектерін дәнекерлеуде магнитсіздендіру;

      температураны қашықтықтан реттеу құрылғысы мен сызбаларын қосу және қызмет көрсету;

      термиялық өңдеу процесін қашықтықтан басқару пульттары мен құрылғысының жұмысын дайындау.

      302. Білуге тиіс:

      қоректендіру көздері және қашықтықтан басқару пульттарының құрылғысы және электр сызбалары;

      бақылау-өлшеу аспаптарын дәлдеу және реттеу;

      процесті қашықтықтан басқарумен қондырғыларға қызмет көрсету және жөндеудің ережесі;

      термиялық өңдеу циклін түзету ережесі;

      термиялық өңдеу тәртібінен шекті ауытқулары және олардың жік жалғаулары қасиеттерінің әсері.

139-параграф. Жылжымалы термиялық қондырғылардағы оператор-термист, 6-разряд

      303. Жұмыс сипаттамасы:

      бағдарламалық басқарумен 2500-8000 герц жоғары жиіліктегі токтардың индукциялық қондырғыларын пайдаланып төмен көміртекті және балқытылған болаттардан жасалған құбыржолдардың жетуі қиын жік жалғауларды орнында термиялық өңдеу;

      қыздырудың электр тәсілдерін пайдаланып атомдық энергетикалық құрылғылардың 1, 2 және 3 сұлбалы құбыржолдардың жетуі қиын жік жалғауларын орнында термиялық өңдеу;

      ірі ауқымды технологиялық жабдықтың (барабандар, аппараттар және басқа да жабдықтың) жетуі қиын жік жалғауларын, сондай-ақ жабдықтың қысқа құбыржолдарды құбырларға дәнекерлеудің жік жалғауларын орнында термиялық өңдеу, бағдарламалық басқарумен 2500-8000 герцтен жоғары жиіліктегі токтардың индукциялық қондырғысын пайдаланып құбыржолдарды (жылу электр стансалары бу құбыржолдарын) толық термиялық өңдеу;

      қашықтықтан және бағдарламалық басқару пульттарынан қыздыру процесін реттеумен газ плазмалық қыздыруды пайдаланып корпустық технологиялық құрылымдарды толық (көлемді) термиялық өңдеу;

      термиялық өңдеу процесін бағдарламалық басқару құрылғылары мен схемаларды қосу және қызмет көрсету.

      304. Білуге тиіс:

      бағдарламалық басқарумен қондырғылардың құрылғысы және электр схемалары;

      оларды жөндеу және қызмет көрсету ережесі;

      жік жалғауларын толық (көлемді) термиялық өңдеу тәртібін таңдау және термиялық өңдеу сапасын бақылау тәсілдері;

      техникалық құжаттаманы рәсімдеу және тапсыру ережесі.

140-параграф. Кабельді желілерді электромонтаждаушы, 2-разряд

      305. Жұмыс сипаттамасы:

      бекіту бөлшектерін орнату және бекіту;

      кабельдің сыртқы кендір қаптамасын қолмен ашу;

      бекітудің ұсақ бөлшектері мен төсемді жасау;

      кабельді бояу;

      кабельді орлар мен арналарда жабу;

      дайын белгілер бойынша тесіктер мен жыралардың ұяшықтарын қолмен тесу.

      306. Білуге тиіс:

      кабельдердің маркалары;

      түсті және қара металдардың түржиыны;

      бекіту бөлшектері мен ұсақ құрылымдардың түрлері;

      электр монтаждау жұмыстарына арналған құралдардың құрылғысы мен оларды пайдалану тәртібі;

      қарапайым электр сұлбаларын оқу тәртібі.

141-параграф. Кабельді желілерді электромонтаждаушы, 3-разряд

      307. Жұмыс сипаттамасы:

      конустарын уақытша бекітіп кернеулігі 10 киловольтқа дейінгі кабельдерді кесу;

      кабель өткізгіштерінің барлық түрлеріне арналған қабырға және жабық жерлерден өтетін жолын бекіту;

      кабельді салу кезінде қосалқы жұмыстарды орындау;

      муфталар мен кабелдің ұшындағы бітегішті кесу;

      ұяшықты, тесіктер мен жыраларды механикаландырылған құралмен ою;

      кабельдерге арналған негізгі қораптарды орнату;

      құралды, аспапты, тетік пен материалды тексеру және жұмыс істеуге дайындау;

      тұрғын үйлерде, мәдени-тұрмыстық және әкімшілік ғимараттарда электр монтаждау жұмыстарын орындау үшін материалдар мен жабдықтарды жинақтау.

      308. Білуге тиіс:

      кабельдер мен кабель арматураларының маркасы;

      монтаждау жұмыстарына арналған такелаждық және арнайы аспаптардың құрылысы мен оларды пайдалану тәртібі;

      төсемнің және кабельдік желілер мен арматураларды монтаждаудың ақаулары;

      материалдар мен жабдықтарды жинақтау тәртібі;

      қарапайым электр сұлбаларын оқу тәртібі;

      электротехника негіздері.

142-параграф. Кабельді желілерді электромонтаждаушы, 4-разряд

      309. Жұмыс сипаттамасы:

      қимасы 240 миллоиметрге дейінгі әртүрлі маркалы кабельдерді, дәнекерлеуден басқа барлық әдіспен жалғау, ұштау және қосу;

      кабельді белгілеу және айыру;

      монтаждық поршенді тапаншаның көмегімен конструкциялар мен аппараттарды бекіту;

      тартылған құбырлар мен кабельдерді таңбалау;

      қапсырма шеге мен металл тіреуіш құрылымдарды орнату.құрылымдарды желімдеу арқылы бекіту;

      жыраларға, еденге, фермалар мен бағаналарға болат және пластмасса төсемдерді салу;

      кабель науаларын, перфорланған монтаждау пішіні мен болат қораптарды қою;

      кернеулігі 1 киловольтқа дейінгі кабельдердің ұшын бітегіш пен жалғауыш муфталарды монтаждау;

      кернеулігі 10 киловольтен жоғары кабельдерді кесу;

      кабельдік муфталар мен шұғынағын бекіту;

      кабельдердің ұшын қорғасын ұштамамен бітеу;

      еріту массасы мен дәнекерді дайындау;

      құдықтарда май толтырылған кабельдердің бронін бекіту;

      экранды орау;

      іске қосқыштардың (жарылыс қаупі бар аймақтардан басқа) құрылысы;

      оқшаулағыш кедергісін өлшеу;

      май толтырылған кабельдердің зақымдалған бетін тотыққа қарсы жабынмен қаптау;

      өнеркәсіптік ғимараттар мен құрылыстарды электр монтаждау жұмыстарын орындау үшін материалдар мен жабдықтарды жинақтау.

      310. Білуге тиіс:

      барлық маркалы кабельдердің желілерін қосу, ұштау және жалғау тәсілдері;

      май толтырылған кабельдердің маркалары және оларды қолдану салалары;

      жалғаушы бекіткіш және ұштама муфталардың құрылысы;

      болат және пластмасса құбырларды, кабельдерді таңбалау тәсілдері;

      монтаждаушы поршеньді тапаншаның, құралдың гидравликалық және соққылы-айналмалы қызметінің құрылысы және оларды пайдалану тәртібі;

      майды кептіру және құю аппаратураларының құрылысы, май толтырушы кабельдерді монтаждау жөніндегі жұмыстарды жүргізу тәртібі.

143-параграф. Кабельді желілерді электромонтаждаушы, 5-разряд

      311. Жұмыс сипаттамасы:

      кернеулігі 10 киловольтке дейінгі кабелдерде ұштама мен жалғаушы муфталардың барлық түрлерін монтаждау;

      қимасы 240 шаршы миллиметрден үлкен кабельдерді барлық тәсілмен ұштау;

      болат жалғаушы муфталарды жасау;

      күшті және бақылау кабельдерін (май толтырылғандарынан басқа) орларда, арналарда, туннельдер мен ғимараттың ішінде (жарылыс қаупі бар аймақтан басқа) кабель тартқыштарды қолданбай барлық әдіспен тарту;

      кабельдерді таңбалау;

      кабельдерді фазалау және қосуға дайындау;

      май қысымын өлшеу;

      май толтырылған кабель желілеріне арналған май сорғыш агрегаттарды монтаждау;

      үштік тармақтағышты дайындау және жинау;

      кабель желілерін өртке қарсы қорғау.

      312. Білуге тиіс:

      тірек құрылымдарын орнату орны мен кабель тарту трассаларын белгілеу тәртібі;

      күшті және бақылау кабельдерін бөлу және монтаждау тәсілдері;

      өткізгішті фазалау тәртібі және орындалған үлгілерді тексеру әдістері;

      кабельдік өткізгіштерді өлшеу және нобайын жасау тәртібі.

144-параграф. Кабельді желілерді электромонтаждаушы, 6-разряд

      313. Жұмыс сипаттамасы:

      кабель тарту трассаларын белгілеу;

      кернеулігі 110 киловольтке дейінгі май толтырылған кабельдерді монтаждау;

      барлық типтегі күшті және бақылау кабельдерін (май толтырылғандарынан басқа) кабель тартқыштың көмегімен тарту;

      кернеулігі 110 киловольтке дейінгі кабельдерде ұштама мен жалғау муфталарының барлық түрлерін монтаждау;

      жерді ою;

      муфталар мен құбырларды кептіру, вакуумдау және азотпен толтыру;

      муфталар мен құбырларды маймен толтыру;

      құрылғылардағы майды газсыздандыру;

      қысым бактарын жабдықтау және оларды ауыстыру;

      жабдықтаушы жүйені сынау;

      қысымды таратушы құрылғы;

      трансформаторлардың қосымша кабельді желілік іске қосқыштарын монтаждау, вакуумдау және оларды маймен толтыру;

      кабельдерді теріс температура кезінде қыздыру.

      314. Білуге тиіс:

      май толтырылған кабельдерді монтаждау тәртібі;

      типі мен кернеулігі әртүрлі кабельдердің, жабдықтар мен аппаратуралардың құрылысы;

      кабельдерді әртүрлі жағдайда тартудың және оларды пайдалануға тапсырудың техникалық жағдайлары.

145-параграф. Кабельді желілерді электромонтаждаушы, 7-разряд

      315. Жұмыс сипаттамасы:

      кернеулігі 110 киловольттен жоғары май толтырылған кабельдерді монтаждау;

      кабельдерді жарылыс қаупі бар аймақтарда және теріс температура жағдайында тарту;

      барлық типтегі күшті және бақылау кабельдерін су қоймаларында тарту;

      кернеулігі 110 киловольттен жоғары кабельдерде ұштама мен жалғау муфталарының барлық түрлерін монтаждау;

      кабельдерді полиэтилен қабықшасымен тарту;

      кабельдерді механикаландырылған тарту желілерін ретке келтіру және қызмет көрсету;

      кабельді теріс температурада қыздыру және ток режимі мен қыздыру температурасын орнату қажеттілігін айқындау;

      аппаратураның көмегімен кабельдің зақымданған жерін анықтау.

      316. Білуге тиіс:

      жарылыс қаупі бар аймақтарда және теріс температура жағдайында жұмыс істеу тәртібі;

      зақымданған жерлерді анықтауға арналған аппаратураның құрылысы және онымен жұмыс істеу тәртібі;

      физика, электр техника, материал жүргізу негіздері.

      317. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

146-параграф. Кессоншы-аппаратшы, 4-разряд

      318. Жұмыс сипаттамасы:

      жұмысшыларды шлюзді аппараттарға түсіру және шығару, шлюздеу және шлюзден шығару;

      жүк тиелген қауғаларды қабылдау және камера жанында бос қауғалар мен вагонеткаларды беру;

      материалдарды, жабдықтар пен инструменттерді камера жанына беру;

      кессон пышағын орнату;

      шығыр мен редукторды бөлшектеу;

      жуатын құрылғыны, сифонды, ауа әкетуші, су айдаушы және пультжеткізуші линияларды монтаждау және бөлшектеу.

      319. Білуге тиіс:

      шлюзді аппараттың, су құбырының, прикамеркалардың құрылымы;

      аппарат адамдарын түсіру және шығару ережесі;

      алдын алу құрылғыларының, өлшеу және дабылдатқыш жабдықтардың құрылымы мен орналасуы.

147-параграф. Кессоншы-аппаратшы, 5-разряд

      320. Жұмыс сипаттамасы:

      шлюзді аппараттан қауғаларды, материалдар мен жабдықтарды есікті ашып-жауып қабылдау және беру;

      шахта құбырларын монтаждау және бөлшектеу;

      бағыттаушы планкалар мен сатыларды орнату;

      кессондағы гидромеханикаландыру жабдықтарын монтаждау;

      шлюз аппаратын монтаждау;

      полиаспастарды қорландыру және қорсыздандыру;

      блоктарды бекіту және болат канаттардың жүйелерін байламдау;

      шахта құбырларын ұзарту және бөлшектеу, шлюзді аппараттағы рельс жолдарын орнату;

      механизмдерді, арматураны, су құбырларын, гидромониторлар мен гидроэлеваторларды жөндеу.

      321. Білуге тиіс:

      әртүрлі жүйелердің шлюз аппараттарының, гидроэлеваторлары мен жер сору қондырғыларының құрылымы;

      шлюзды аппараттан қауғаларды, материалдар мен жабдықтарды қабылдау және беру ережесі;

      кессон жабдығын пайдалану ережесі;

      жақпалар мен механизмдерге арналған майларды қолдану тәсілдері.

148-параграф. Кессоншы-аппаратшы, 6-разряд

      322. Жұмыс сипаттамасы:

      шлюзді аппараттың көтеру механизмдерін басқару;

      қауғаларды түсіру және көтеру;

      құралдарды, материалдар мен жабдықтарды жұмыс камерасы арқылы өткізу;

      шахта құбырларын декельдеу және декелсіздеу кезінде сығымдалған ауаны реттеу;

      шлюз аппаратының орталық камерасын прокладка төсеп және фланец болттармен қоса отырып орнату;

      прикамералар мен есіктерді орнату;

      насос және жер сору стансаларын, арматура және әртүрлі жүйедегі шлюзді аппараттың көтеру механизмдерін монтаждау;

      шахта құбырлары мен шлангыларын жоғарылатылған гидравликалық қысыммен сынау.

      323. Білуге тиіс:

      кессон жабдығын монтаждаудың және ағымдағы жөндеу ережесі;

      кессон жұмыстары өндірісінің технологиясы;

      құралдарды, материалдар мен жабдықтарды жұмыс камерасы арқылы өткізу ережесі;

      бақылау аспаптарының дұрыстығын тексеру тәсілдері.

149-параграф. Кессоншы-үңгілеуші, 5-разряд

      324. Жұмыс сипаттамасы:

      кессондағы топырақты қолмен және пневматикалық құралмен қауғаға лақтыру және тиеу арқылы дайындау;

      шпурларды бұрғылау;

      кессон камерасында топырақ беру және материалдарды қабылдау;

      кессон камерасындағы шпал торкөздерді орнату және бөлшектеу.

      325. Білуге тиіс:

      топырақтың негізгі қасиеттері және оларды дайындау тәсілдері;

      шлюз аппараттарының және қолданылатын жүк тасымалдау құрылғыларының құрылымы;

      кессондарда жұмыс істеу кезінде жүкті ілмектеудің және тасымалдаудың тәсілдері.

150-параграф. Кессоншы-үңгілеуші, 6-разряд

      326. Жұмыс сипаттамасы:

      кессон пышағының астындағы топырақты дайындау, кессонды төсемдерден түсіру және орнату;

      кессондағы топырақты гидромониторды қолдана отырып әзірлеу;

      пышақ астындағы кедергілерді кессонды түсіру барысында жою;

      кессон камерасын толтыру кезінде бетонды және бутобетонды төсеу;

      шахта құбырларын декельдеу және декелсіздеу. Кессонды монтаждау және бөлшектеу.

      327. Білуге тиіс:

      топырақты гидромонитормен әзірлеу тәсілдері;

      сифонды қолдану ережесі;

      кессонды төсемдерден түсіру және оны орнату ережесі;

      монтаждау жұмысы өндірісінің ережесі.

151-параграф. Кессоншы-электромонтаждаушы, 6-разряд

      328. Жұмыс сипаттамасы:

      кессонды электр жабдықтарын, электр аппаратураларын, арматураны, телефон байланысы жүйесін, электр сымдарының барлық түрлерін және дабылдатқыш жүйесін монтаждау және бөлшектеу;

      электр кернеуіндегі монтаждың дұрыстығын тексеру;

      шлюзді аппараттағы және кессондағы электр жабдықтарын жөндеу және оларға қызмет көрсету;

      моторды және қосуды реттеуші электр жабдығын қосу схемасын жасау;

      желідегі және электр жабдықтарындағы ақауды анықтау және жою.

      329. Білуге тиіс:

      кессонды электр жабдықтары мен телефон байланысы жүйесінің құрылымы;

      дабылдату ережесі.

      330. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

152-параграф. Копровшы, 2-разряд

      331. Жұмыс сипаттамасы:

      алаңдарды қадаларды, копр бөлшектерін және басқа да материалдарды қоймалауға жоспарлау;

      қадалар мен копр бөлшектерінің орнын ауыстыру;

      құрылымдарды монтаждау ілгектерінен инвентарь ілмектерімен ілмектеу.

      332. Білуге тиіс:

      такелаж жабдықтары мен жүк қармау құрылғыларының негізгі түрлері;

      қада жұмыстарын жүргізу кезінде дабылдату ережесі.

153-параграф. Копровшы, 3-разряд

      333. Жұмыс сипаттамасы:

      қадалар мен диаметрі 0,6 метрге дейінгі қабықтарды ілмектеу, тарту және ілмектен ағыту;

      вибротиегішті ілмектеу;

      вибротиегішті переходникке немесе қабыққа бекіту және оны одан ағыту;

      қамыттар мен басұштарды бекіту және алу.

      334. Білуге тиіс:

      қадалар мен қабықтарды артудың негізгі түрлері мен тәсілдері;

      шығырлардың, тальдардың, домкраттар мен басқа да такелаж құрылғы құрылымының негіздері.

154-параграф. Копровшы, 4-разряд

      335. Жұмыс сипаттамасы:

      еркін құлайтын балғасы бар универсалды емес копрларды құрастыру, жарақтандыру және бөлшектеу;

      қада мен шпунтты универсалды емес немесе еркін құлайтын балғасы бар жүзбелі копрмен қағу;

      диаметрі 0,6 метрден асатын қабықтарды ілмектеу және ілмектен ағыту;

      қабық тоғыспаларын болттау;

      қадаларды вибратор басына апару;

      копрларды жылжыту және бекіту;

      винтті қадалардың орнын кран көмегімен ауыстыру;

      қада мен шпунтты тальдың және шығырдың көмегімен суырып алу;

      металл ұштарды қадалардың ұшталған басына отырғызу.

      336. Білуге тиіс:

      универсалды емес немесе еркін құлайтын балғасы бар копрлардың құрылымы;

      оларды құрастыру және бөлшектеу тәсілдері;

      әртүрлі қадалар мен қабықтардың түрлерін тасымалдау, көтеру, оларды қада жебе және бағыттаушылардың ұштарына орнату және бекіту тәсілдері;

      шпунтты суырып алу кезінде бекіту тәсілдері;

      винтті қадаларды кранмен тасымалдау ережесі;

      қадалар мен қабық сапасына қойылатын талаптар.

155-параграф. Копровшы, 5-разряд

      337. Жұмыс сипаттамасы:

      винтті тік және құлама қадаларды орнату және тексеру;

      ұялы аралықтарды салу кезінде шаблондарды қайта орнату және тексеру;

      темірбетон қадаларды булы, пневматикалық және дизельді балғасы бар копрлармен және вибробойлатқышпен жуумен және жуусыз тігінен қадау;

      вибробойлатқышты орнату және алу;

      универсалды копрларды құрастыру және бөлшектеу;

      кранға ілінбе копр жабдығын орнату;

      копрлар мен крандарды булы, пневматикалық және дизельді балғамен және вибробойлатқышпен жарақтандыру;

      қос әрекетті балғаның және вибробойлатқыш көмегімен қадалар мен шпунттарды суыру.

      338. Білуге тиіс:

      универсальды копрлардың құрылымы, оларды құрастыру және бөлектеу тәсілдері;

      кранға ілінбе копр жабдығын орнату тәсілдері;

      копрлар мен крандарды булы, пневматикалық және дизельді балғамен және вибробойлатқышпен жарақтандыру тәсілдері;

      қадау кезінде қадалар мен қабықтарды жуу тәсілдері;

      бұрғы және ұрғы қадаларды орнату тәсілдері.

156-параграф. Копровшы, 6-разряд

      339. Жұмыс сипаттамасы:

      қада негіздері мен шпунт линияларын дайын оқпандар бойынша орын бөлу;

      винтті қадаларды кабестан мен қабық вибробойлатқышпен қадау;

      кабестандарды құрастыру және бөлшектеу;

      құлама қадаларды қадау.

      340. Білуге тиіс:

      қабықтарды, құлама және винтті қадаларды қадау тәсілдері мен ережесі;

      қада негіздемелері мен шпунт линияларын қойылған ескілері мен оқпандар бойынша бөлу ережесі;

      құлама қадаларды ұру кезінде копр тілінің еңісін тексеру ережесі;

      кабестандарды құрастыру, жарақтандыру және бөлшектеу тәсілдері.

157-параграф. Қаңқа-қаптамалы конструкцияларды монтаждаушы, 2-разряд

      341. Жұмыс сипаттамасы:

      бірқабатты қаптауыштар мен бөлме аралықтарын монтаждау, гипс-қатырғы беттен, гипс-талшықты беттен жасалған бірдеңгейлі төбелерді металл және ағаш қаңқаларға монтаждау;

      қол аспаптың көмегімен қаңқа-қаптамалы конструкциялардың жобалық орналасуын белгілеу;

      гипсті картон, гипсті талшықты жалпақ материалдарды, металл және ағаш қаңқалардың бағыттаушы және тірек профильдерін пішу;

      металл, ағаш қаңқалардың бағыттаушы және тірек профильдерін жобалық күйде орналастыру және бекіту;

      есік, терезе ойықтарының орнатылуымен жалпақ бет материалдарды жобалық күйде орнату;

      дыбыс және жылуоқшаулағыш материалдарды төсеу;

      қаптауыш тақтайлардың арасындағы тігістерді және бітеуішпен жанасу жерлерін тегістеу;

      төсеме бояу, бітеуіш, монтаждау, желімдеу және гидрооқшаулау қоспаларын және құрақ құрылыс қоспаларынан ерітінділер дайындау;

      қолданылатын материалдар, керек-жарақтар, саймандар, инвентарлық төсеніштерді жұмыс аймағының ауқымында тасымалдау;

      жөндеу жұмыстарын жүргізу кезінде күрделі емес конструкцияларды демонтаждау.

      342. Білуге тиіс:

      бірқабатты қаптауыштар мен бөлме аралықтарын монтаждау, гипсті картон және гипсті талшықты жалпақ беттерден жасалған бірдеңгейлі төбелерді металл және ағаш қаңқаларға монтаждау тәсілдері;

      қаңқа-қаптамалы конструкциялардың жобалық орналасуын белгілеу әдіс-тәсілдері;

      жалпақ материалдарды, металл және ағаш қаңқалардың бағыттаушы және тірек профильдерін пішу ережелері;

      қаптауыш тақтайлардың арасындағы тігістерді тегістеу тәртібі;

      төсеме бояу, бітеуіш, монтаждау, желімдеу және гидрооқшаулау қоспаларын және құрақ құрылыс қоспаларынан ерітінділер дайындау тәсілдері мен олардың арналуы;

      қолданылатын құралдармен, керек-жарақтармен жұмыс істеу тәсілдері;

      инвентарлық төсеніштерге тұрып жұмыс істеу ережелері;

      материалдар, саймандарды жұмыс аймағының ауқымында тасымалдау мен қоймалау ережелері.

158-параграф. Қаңқа-қаптамалы конструкцияларды монтаждаушы, 3-разряд

      343. Жұмыс сипаттамасы:

      бірқабатты, екіқабатты қаптауыштар мен бөлме аралықтарын, гипсті картон және гипсті талшықты жалпақ беттерден жасалған бірдеңгейлі және екідеңгейлі аспалы төбелерді металл және ағаш қаңқаларға монтаждау;

      металл және ағаш қаңқаларға "Аквапанель" типіндегі цемент тақтайлардан жасалған бөлмеішілік аралықтарды монтаждау;

      қол аспаптың көмегімен қаңқа-қаптамалы конструкцияларды жобалық күйге орналастыру жерлерін белгілеу;

      гипсті картон, гипсті талшықты жалпақ материалдарды, металл және ағаш қаңқалардың бағыттаушы және тірек профильдерін пішу;

      металл, ағаш қаңқалардың бағыттаушы және тірек профильдерін жобалық күйде орналастыру және бекіту;

      металл қаңқаға гипсті картон және гипсті талшықты жалпақ беттерді орнату және бекіту;

      дыбыс және жылуоқшаулау материалдарын төсеу;

      гипсті картон және гипсті талшықты жалпақ беттерді жабыстыру;

      қаптауыш тақтайлардың арасындағы тігістерді және бітеуішпен жанасу жерлерін тегістеу, қорғау бұрыштама профильдерін орнату;

      монтаждау, желімдеу, гидрооқшаулау қоспаларын және цементті және гипсті негіздегі құрғақ құрылыс қоспаларынан ерітінділерді қолмен және механикалық тәсілмен дайындау;

      қолданылатын материалдар, керек-жарақтар, саймандар, инвентарлық үстелдер, аспалы басқыштар, жиылмалы сатыларды жұмыс аймағының ауқымында тасымалдау;

      жөндеу жұмыстарын жүргізу кезінде күрделі емес конструкцияларды демонтаждау.

      344. Білуге тиіс:

      бірқабатты, екіқабатты қаптауыштар мен бөлме аралықтарын, гипсті картон және гипсті талшықты жалпақ беттерден жасалған бірдеңгейлі және екідеңгейлі аспалы төбелерді металл және ағаш қаңқаларға монтаждау тәсілдері;

      металл және ағаш қаңқаларға "Аквапанель" типіндегі цемент тақтайлардан жасалған бөлмеішілік аралықтарды монтаждау ережелері;

      қаңқа-қаптамалы конструкцияларды жобалық күйге орналастыру жерлерін белгілеу әдіс-тәсілдері;

      жалпақ материалдарды, металл және ағаш қаңқалардың бағыттаушы және тірек профильдерін пішу ережелері;

      қаптауыш тақтайлардың арасындағы тігістерді және бұрыштық түйісулерін тегістеу тәртібі;

      монтаждау, желімдеу және гидрооқшаулау қоспаларын және цементті және гипсті негіздегі құрақ құрылыс қоспаларынан ерітінділер дайындау тәсілдері мен олардың арналуы;

      қолданылатын құралдармен, керек-жарақтармен және инвентарлық заттармен жұмыс істеу ережелері мен олардың арналуы;

      материалдар, бөлшектер, керек-жарақтар мен саймандарды жұмыс аймағының ауқымында тасымалдау мен қоймалау ережелері.

159-параграф. Қаңқа-қаптамалы конструкцияларды монтаждаушы, 4-разряд

      345. Жұмыс сипаттамасы:

      үшқабатты, көпқабатты бөлме аралықтарын және гипсті картон мен гипсті талшықты жалпақ беттерден жасалған көпдеңгейлі аспалы төбелерді металл және ағаш қаңқаларға монтаждау;

      "Аквапанель" типіндегі цемент тақтайлардан жасалған немесе екіқабатты, көпқабатты гипсті талшықты жалпақ беттердің негізінде жиналмалы "құрғақ" еденді орнату;

      беткі қабатын тегістеу және еден астына құрғақ сеппені нивелирлеу;

      "Аквапанель" типіндегі цемент тақтайлардан жасалған сыртқы конструкцияларды металл және ағаш қаңқаларға монтаждау;

      "Жылы қабырға" типіндегі сыртқы қасбеттерді монтаждау;

      саңылаулы-жоталы тақтайларды монтаждау;

      лазерлік аспаптың қолданылуымен қаңқа-қаптамалы конструкцияларды орнату жерлерін белгілеу;

      жайлардағы беткі қабаттарды металл және ағаш қаңқалардағы гипсті картон және гипсті талшықты жалпақ беттерден жасалған қаңқа-қаптамалы конструкциялармен қаптау;

      бұрыштық түйісулерді, қаптауыш тақтайлардың арасындағы тігістерді және бітеуішпен жанасу жерлерін тегістеу, қорғау бұрыштама профильдерін орнату;

      жайлардың еңіс беткі қабаттарын гипсті картон және гипсті талшықты жалпақ беттермен қаптау;

      мансардалық жайлардағы беткі қабаттарды гипсті картон және гипсті талшықты жалпақ беттермен қаптау;

      күрделі геометриялық пішіндегі қаңқа-қаптамалы конструкцияларды жобалық күйге орнату;

      күрделі геометриялық пішіндегі металл және ағаш қаңқалардың бағыттаушы және тірек профильдерін орнату және бекіту;

      есік және терезе ойықтарын жиектеу;

      қаптауыштар, қаптамалар, еден негіздерін жөндеу жөніндегі қарапайым жұмыстарды орындау.

      346. Білуге тиіс:

      үшқабатты, көпқабатты бөлме аралықтарын, гипсті картон мен гипсті талшықты жалпақ беттерден жасалған көпдеңгейлі аспалы төбелерді металл және ағаш қаңқаларға монтаждау, "Аквапанель" типіндегі цемент тақтайлардан жасалған сыртқы конструкцияларды металл және ағаш қаңқаларға монтаждау тәсілдері;

      "Аквапанель" типіндегі цемент тақтайлардан жасалған немесе екіқабатты, көпқабатты гипсті талшықты жалпақ беттердің негізінде жиналмалы "құрғақ" еденді орнату тәртібі;

      бұрыштық түйісулерді, қаптауыш тақтайлардың арасындағы тігістерді және бітеуішпен жанасу жерлерін тегістеу, беткі қабаттарды тегістеу тәртібі;

      еңіс беткі қабаттарын гипсті картон және гипсті талшықты жалпақ беттермен қаптау тәсілдері;

      лазерлік аспаптың қолданылуымен қаңқа-қаптамалы конструкцияларды орнату жерлерін белгілеу ережелері;

      күрделі геометриялық пішіндегі қаңқа-қаптамалы конструкцияларды жобалық күйге орнату ережелері;

      жұмыс сызбаларын оқу ережелері;

      қаптауыштар, қаптамалар, еден негіздерін жөндеу жөніндегі қарапайым жұмыстарды орындау тәсілдері.

160-параграф. Қаңқа-қаптамалы конструкцияларды монтаждаушы, 5-разряд

      347. Жұмыс сипаттамасы:

      акустикалық гипсті картон беттерден аспалы төбелерді монтаждау;

      арнайы аспалардың көмегімен қаңқалардың профильдерін негізгі төбеге бекіту;

      гипсті картон мен гипсті талшықты беттерден текшелерді, жалған-бағандарды, ішкі күмбездер мен дөңестерді орнату;

      "Аквапанель" типіндегі цемент тақтайлардың қолданылуымен ғимараттардың желдетілетін қасбеттерін монтаждау;

      күрделі геометриялық пішіндегі қаңқа-қаптамалы конструкциялардың элементтерін пішу және дайындау;

      күрделі конструкциялық қаңқа элементтерін пішу және дайындау;

      күрделі геометриялық пішіндегі қаңқа-қаптамалы конструкциялардың жекелеген элементтерінің нобайларын дайындау;

      бұрыштық түйісулерді, қаптауыш тақтайлардың арасындағы тігістерді және бітеуішпен жанасу жерлерін тегістеу, күрделі геометриялық пішіндегі беткі қабаттарды тегістеу;

      қорғау бұрыштама профильдерін орнату;

      жұмыстарды жүргізу жобасына сәйкес материалдар мен бөлшектерді іріктеу және құрамдау.

      348. Білуге тиіс:

      акустикалық гипсті картон беттерден аспалы төбелерді монтаждау тәртібі;

      қаңқалардың профильдерін негізгі төбеге бекіту тәсілдері;

      гипсті картон мен гипсті талшықты беттерден текшелерді, жалған-бағандарды, ішкі күмбездер мен дөңестерді орнату тәсілдері;

      күрделі геометриялық пішіндегі қаңқа-қаптамалы конструкциялардың жекелеген элементтерінің нобайларын дайындау тәсілдері мен олардың арналуы;

      күрделі геометриялық пішіндегі қаңқа-қаптамалы конструкциялардың және күрделі конструкциялардың элементтерінің дайындау мен пішу ережелері;

      бұрыштық түйісулерді бітеу, күрделі геометриялық пішіндегі беткі қабаттарды тегістеу тәртібі;

      жұмыстарды жүргізу жобасына сәйкес материалдар мен бөлшектерді іріктеу және құрамдау ережелері.

161-параграф. Қаңқа-қаптамалы конструкцияларды монтаждаушы, 6-разряд

      349. Жұмыс сипаттамасы:

      растрлық және жиектемелік аспалы төбелерді дыбыс және жылуоқшаулағышматериалдардың төселуімен монтаждау;

      қисықсызықты және сынық пішіндегі төбелерді монтаждау;

      әсемдеу материалдарын таңдау және декор элементтерінің қолданылуымен қаңқа-қаптамалы конструкцияларды орнату;

      күрделі геометриялық пішіндегі қаңқа-қапталы конструкциялардың үлгіден тыс қаңқаларының жекелеген элементтерін пішу және дайындау;

      жұмыс сызбаларына сәйкес әртүрлі қаңқа-қаптамалы конструкциялардың күрделі, үлгіден тыс жанасу түйіндерін қаптау;

      аспалы және технологиялық жабдықтардың астына қаңқалардың қосымша элементтерін орнату;

      қаңқа-қаптамалы конструкциялардың қисықсызықты және сынық пішіндерінің нобайларын дайындау;

      сәйкес қаңқа-қаптамалы конструкциялар үшін материалдардың қажет көлемін есептеу;

      орындалатын жұмыстардың сапасы мен көлемін операциядан кейінгі бақылау;

      кіріс-шығыс және атқару құжаттамасын жүргізу.

      350. Білуге тиіс:

      растрлық және жиектемелік аспалы төбелерді монтаждау тәсілдері;

      қисықсызықты және сынық пішіндегі төбелерді монтаждау тәсілдері;

      әсемдеу материалдарын таңдау тәртібі;

      декор элементтерінің қолданылуымен қаңқа-қаптамалы конструкцияларды орнату тәсілдері;

      күрделі геометриялық пішіндегі қаңқа-қапталы конструкциялардың үлгіден тыс қаңқаларының жекелеген элементтерін пішу және дайындау технологиясы

      мен құрастыру негіздері;

      қаңқа-қаптамалы конструкциялардың қисықсызықты және сынық пішіндерінің нобайларын дайындау тәсілдері мен олардың арналуы;

      орындалатын жұмыстардың сапасы мен көлемін операциядан кейінгі бақылау ережелері;

      кіріс-шығыс және атқару құжаттамасын жүргізу ережелері.

162-параграф. Қорғасынды дәнекерлеуші (қорғасын дәнекерлегіш), 2-разряд

      351. Жұмыс сипаттамасы:

      дәнекерлеуге және қалайылауға беттерді даярлау;

      даяр белгілері бойынша қорғасынды турасызықты кесу;

      шыбықшаларды құю;

      құбыржолдарды құммен толтыру;

      ацетилен генераторлар мен баллондарды тасымалдау.

      352. Білуге тиіс:

      ацетиленді генераторлар, оттекті және ацетиленді баллондардың құрылғы негіздері мен қолдану ережесі;

      дайын ілмектер мен қармауыштардың түрлері және оларды пайдалану тәсілдері;

      бетті тазалау тәсілдері.

163-параграф. Қорғасынды дәнекерлеуші (қорғасын дәнекерлегіш) 3-разряд

      353. Жұмыс сипаттамасы:

      даяр белгісі бойынша қорғасынды әшекейлеп кесу;

      қарапайым бөлшектерді: шашкаларды, ұяшықтарды және тығындарды құю;

      ацетиленді генераторларда қызмет көрсету;

      беттерді қышқылмен дәрілеу;

      қысымсыз жұмыс істейтін қарапайым бөлшектерді (бортшайбалар, құбыржолдардың шеті және басқа да бөлшектерді) дәнекерлеу және қалайылау.

      354. Білуге тиіс:

      қорғасынның негізгі қасиеттері;

      сутекті аппараттар мен электр дәнекерлегіштердің құрылғысы және оларды қолдану ережесі;

      дәнекерлеу және қалайылаудағы температуралық тәртіп;

      жай такелажды жабдықтардың құрылғысы және қолдану тәсілдері.

164-параграф. Қорғасынды дәнекерлеуші (қорғасын дәнекерлегіш) 4-разряд

      355. Жұмыс сипаттамасы:

      жаймалық қорғасынды түзету және жаю;

      пішіндері өзгерген қорғасын құбыржолдарды түзету;

      бөлінген кесінділерді ию, құбыржолдар мен штуцерлерді жиектеу;

      диаметрі 100 миллиметрге дейін қорғасын құбыржолдарды төсеу;

      екі-үш орамды иіртүтіктерді және қорғасын табаларды әзірлеу;

      диаметрі 100 миллиметрге дейінгі құбыржолдардың жапсарлары папкасы.

      356. Білуге тиіс:

      жаймалық қорғасын мен қорғасын құбыржолдардың сұрыптамасы;

      қорғасынды белгілеу және кесу;

      құбыржолдар мен иіртүтіктерді сынау тәсілдері.

165-параграф. Қорғасынды дәнекерлеуші (қорғасын дәнекерлегіш), 5-разряд

      357. Жұмыс сипаттамасы:

      рольді қорғасынмен сұлбалық болатты қоршау;

      диаметрі 100 миллиметрден асатын қорғасын құбыржолдарды қалау;

      қорғасын құбыржолдар мен үлгілік бөлшектерді әзірлеу;

      диаметрі 100 миллиметрден жоғары құбыржолдардың жапсарларын жапсыру;

      күрделі иіртүтіктерді әзірлеу.

      358. Білуге тиіс:

      секциялық бөлімдерді, құбыржолдардың бөлшектерін және құбыржолдар төсемдері трассасын белгілеу тәсілдері;

      қорғасын аппаратурасы мен құбыржолдарды сынау тәсілдері.

166-параграф. Қорғасынды дәнекерлеуші (қорғасын дәнекерлегіш) 6-разряд

      359. Жұмыс сипаттамасы:

      үлкен сыйымдылықтағы (стабилизаторлар, мұнараларды тазарту және басқа да аппараттар) аппаратқа қорғасынды ілу;

      күрделі пішіндегі аппараттарды (мұнаралар, араластырғыштар, тоңазытқыштар, тұндырғыштар, күкірт қышқылының концентраторлар және басқа да аппараттар) қорғасынмен қоршау;

      осы аппараттарды әзірлеуде қорғасынды дәнекерлеу;

      қорғасын аппараттардың (қақпақтар, тығындағыштар, науашалар және тағы сол сияқты) тораптары мен бөлшектерін әзірлеу;

      гомогенді дәнекерлеумен (қалтқылар, желдеткіштердің қалақшалары және тағы сол сияқты) плакирлеу;

      электр сүзгілер бойынша қорғасынды дәнекерлеу жұмыстары.

      360. Білуге тиіс:

      аппараттарды әзірлеу және аппараттар мен машиналарды қоршауға арналған қорғасынды белгілеу тәсілдері;

      аппараттарға қорғасынды ілу және гомогенді дәнекерлеумен плакирлеу тәсілдері.

167-параграф. Құбыр қондырғыларды монтаждаушы, 3-разряд

      361. Жұмыс сипаттамасы:

      қалып бойынша бөлшектерді таңбалау;

      шытырлауық және бұрғылап тесу;

      бұрандалы және ернемек құраманы құрастыру;

      астар және төсем даярлау;

      жабдықтарды босату;

      консервациялаудан алу;

      блоктардың, көтергіштердің, қол шығырлардың көмегімен жабдықтардың орнын ауыстыру.

      362. Білуге тиіс:

      қолданылатын материалдардың сұрыптамасы;

      жабдықтарды босату тәсілдері;

      күрделі емес монтаждау жұмыстарын орындау тәсілдері;

      жай такелажды құралдарды қолдану қондырғылары;

      жабдықтардың бөлшектері мен тораптарын расконсервациялау тәсілдері.

168-параграф. Құбыр қондырғыларды монтаждаушы, 4-разряд

      363. Жұмыс сипаттамасы:

      сыналы көтергіштерді, жұп сыналарды, ұстап тұратын болттарды орнатуға іргетаста арнайы құрылғыларды, жұп сыналарды, ұстап тұратын болттарды, орындарын даярлау;

      конденсатор құбыржолдарын орнатуға даярлау;

      ажыратқыш цилиндрлердің болттарын орнату және созу;

      генератор шықпалары қорабын орнату;

      турбоқондырғыларға қызмет көрсету баспалдақтары мен алаңшаларын орнату.

      364. Білуге тиіс:

      құрастырылатын жабдықтың құрылымы;

      орташа күрделіліктегі жабдықтардың іргетасының мөлшерін тексеру тәсілдері мен осы жабдықты монтаждау әдістері;

      механикаландырылған құралды пайдалану тәсілдері;

      құрастырылатын жабдықты дұрыстаудың жай тәсілдері;

      гидравликалық сынау тәсілдері;

      жабдықтарды ілмектеу және орнын ауыстыру, сондай-ақ механикаландырылған такелажды жабдықты пайдалану тәсілдері.

169-параграф. Құбыр қондырғыларды монтаждаушы, 5-разряд

      365. Жұмыс сипаттамасы:

      компрессорларын монтаждауға даярлау;

      конденсат, сервомоторлар, қысым аккумуляторлары, өзгеретін диафрагманың жиынтығын монтаждау;

      бақылау штифтері мен қашықтықтан болттарды орнату;

      датчиктерді және ротор, тахиметрлерді бақылау жүйесінің көрсеткіштерін орнату;

      май бактарын және отқа төзімді сұйықтық, май суытқыштар, су және май сүзгілері, эжекторлар бактарын монтаждау;

      конденсатор түтіктерін толтыру;

      траверстер мен щетка ұстағыш аппаратын орнату;

      статорға қалқан орнату;

      жабдықтардың бетін қырғылау.

      366. Білуге тиіс:

      монтажды біліктерді таңбалау, орнату және көшіру тәсілдері;

      іргетасты және жабдықты орнататын орынды монтаждауға тексеру және қабылдап алу ережесі;

      күрделі жабдықты монтаждау тәсілдері;

      құрастырылатын жабдықты теңгеру, ортаға келтіру, дұрыстау және реттеу тәсілдері;

      майлау жүйесін қолдану құрылымы және принциптері;

      жабдықтарды монтаждауға қойылатын техникалық талаптар;

      оны пайдалану ережесі;

      цилиндрлер мен ағатын бөліктегі желілерді монтаждауға даярлау.

170-параграф. Құбыр қондырғыларды монтаждаушы, 6-разряд

      367. Жұмыс сипаттамасы:

      іргетас жақтаулары мен тақталарын орнату;

      цилиндрлер, роторлар, компрессорлары мен подшипниктерді монтаждау;

      жану камераларын монтаждау;

      генератор статоры мен роторы, қозғауышты монтаждау;

      турбина роторына генератордың роторын ортаға келтіру;

      газ салқындатқыштарды орнату;

      статор мен ротордың герметикалығын тексеру;

      конденсаторларды, жылу алмастырғыштарды монтаждау;

      вакуум жүйесінің тығыздылығын тексеру, май айдау.

      368. Білуге тиіс:

      ерекше күрделі жабдықтарды монтаждау тәсілдері;

      жабдықтарды реттеу және жөндеу тәсілдері.

      369. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

171-параграф. Құбыр қондырғыларды монтаждаушы, 7-разряд

      370. Жұмыс сипаттамасы:

      арнайы такелажды қондырғыларды қолданып екі және үш көтергіш крандармен оны көтеру және орнатумен ауыр салмақты жабдықтарды монтаждау;

      генератор статорына роторды кіргізу;

      бу реттейтін және бөлетін органдарды тексеру, жинау және орнату;

      статордың монтажды біліктері мен генератор роторының қалпын тексеру;

      турбоқондырғыларды түпкілікті дұрыстау;

      жұмыс істемейтін турбиналарда реттеуді тексеру.

      371. Білуге тиіс:

      ерекше күрделі жабдықтарды монтаждау тәсілдері;

      бу және газ турбина қондырғыларын пайдалануға берерде сынамалау ережесі.

      372. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

172-параграф. Құм бүріккіш, 3-разряд

      373. Жұмыс сипаттамасы:

      құмды зарядтауға даярлау;

      құм бүріккіш аппаратты зарядтау;

      құм бүріккіш аппаратты жұмыс үстінде бақылау және қызмет көрсету.

      374. Білуге тиіс:

      құмды кептіру тәсілдері мен тәртібі;

      аппаратты құммен зарядтау ережесі;

      құм бүріккіш аппаратының күтім ережесі;

      жеке қорғану құралдары мен құрылғылардың түрлері мен міндеті.

173-параграф. Құм бүріккіш, 4-разряд

      375. Жұмыс сипаттамасы:

      құрылыс құрылымдары, жабдық аппараттарының беттерін құм бүріккіш аппараттың көмегімен тазалау;

      бетон және металл беттерді "Ортиб-ласт" жүйесі аппараттарымен құрғақ, ылғал және сулы тәсілдерімен тазалау;

      шлангыларды бекіту және ұзарту;

      ұштарын бекіту;

      жұмыс барысында арбалар мен сатылардың орнын ауыстыру және бекіту.

      376. Білуге тиіс:

      құм бүріккіш аппараттардың құрылғысы және техникалық пайдалану ережесі;

      шлангылар мен ұштарын бекіту және ұзарту ережесі;

      құм бүріккіш аппараттардың көмегімен бетін тазалау ережесі;

      тік беттерді тазалауда сатылардың орнын ауыстыру және бекіту ережесі;

      беттерді тазалауда қолданылатын қорғаныс құрылғыларының құрылғысы.

174-параграф. Құрылыс конструкцияларын монтаждаушы, 2-разряд

      377. Жұмыс сипаттамасы:

      құрылыс құрылымдарын инвентарлы ілмектермен монтаждық ілмектерінен, жапсырмаларынан, қапсырмаларынан, ілгектерінен және т.б. ілмектеу;

      бұрандамалар мен сомындардың бұрандамаларын айдап өткізу;

      қол шығыршасының көмегімен атқарылатын жұмыстар;

      беттерді оқшаулау үшін тазарту;

      метиздерді консервациядан босату;

      бетон және темірбетон құрылымдарында саңылаулар мен бороздаларды тескілеу;

      бұрандаларды орнату және ағыту;

      монтаж бен орнату жеріндегі құрылымдарды ілмектерден босату;

      құрылыс құрылымдарын маркалар бойынша сұрыптау;

      фундаменттерді орнату кезінде жай блоктарды төсеу.

      378. Білуге тиіс:

      такелаждық әбзелдердің, ілмектердің негізгі түрлері және құрылыс құрылымдарын монтаждау кезінде қолданылатын аспаптар мен құрылғыларының негізгі түрлері;

      дәнекерленген жалғаулардың түрлері және тігістер үлгілері;

      бұйымдар жиектерін пісіруге дайындау тәсілдері;

      сызбалардағы бөлу үлгілері және пісіру тігістерінің белгіленуі;

      жай сызбаларды оқу ережелері.

175-параграф. Құрылыс конструкцияларын монтаждаушы, 3-разряд

      379. Жұмыс сипаттамасы:

      монтаждалатын құрылымдардың түйіспелерін тегістеу;

      монтаждық бұрандамалық жалғауларды бекіту;

      өздігімен кесетін бұрандамаларды орнату;

      олардың тығыздылығын тексеру кезінде пісірілген тігіс жерлерін керосинмен майлау және бор жағу;

      үйкелісті қол престеріндегі фасонды болатты тексеру;

      бетонды және темірбетон құрылымдарын жылыту;

      тігіс жерлерін және еселі емес орындарды бетонмен монолиттеу;

      арқалықтардың, бороздалардың, ұялардың, шұңқырлар мен саңылаулардың ұштарын кірпішпен жабу;

      жиналмалы шымылдықтарды және ішкі қабырғаларды монтаждау;

      мобильді ғимараттарды және құрылыстарды инвентарлы блок-контейнерлерден монтаждау және демонтаждау;

      төсемдер мен саңылау жапқыштарды орнату;

      қымтағыш тораптарының бұрандалық жалғауларын тартып бұрау;

      тігіс жерлерін арнайы герметиктерді жаққыштармен және шпательмен жағып герметизациялау;

      тиоколды, акрилды және өзге де герметиктерді қолмен дайындау;

      арқандарды реттеу және орау;

      такелажды тораптар өру;

      болат арқандарды бұрандамалық қысқыштармен бекіту;

      құрылыс құрылымдары мен жабдықтарды қолмен және механизмдермен монтаждалатын орнынан көтеру және түсіру;

      жүк көтерімділігі 10 тоннаға дейін баратын блоктарды, тальдерді, полиспасттарды, шығыршаларды орнату және алып тастау.

      380. Білуге тиіс:

      құрылыс құрылымдарының негізгі бөлшектері;

      конструкциялар мен бұйымдарды тасымалдау және қоймалау ережелері;

      құрылғылардың қолдану мақсаттары және құрылымдарды уақытша бекіту тәсілдері;

      пісірілген тігіс жерлерінің тығыздылығын тексерудің қарапайым тәсілдері;

      бетон қоспаларының негізгі қасиеттері мен маркалары;

      беттерді оқшаулау үшін әзірлеу ережелері;

      электрификацияланған пневматикалық аспаптың құрылғысы және онымен жұмыс істеу ережелері;

      металды коррозиядан қорғау тәсілдері;

      қарапайым такелаждық жабдықтардың құрылғысы және оларды қолдану ережелері;

      құрылыс құрылымдарын ілмектеу және ілмектерден босату тәсілдері;

      такелаждық тораптардың түрлері, болат арқандарды бұрандалық қысқыштармен бекіту тәсілдері;

      құрылыс құрылымдарын механикаландырылған қол құралдарымен монтаж орнына көтеру және түсіру тәсілдері;

      құрылыс құрылымдарын биіктікте және тарлық жағдайларда монтаждау кезінде көтеру және түсіру кезіндегі дабыл беру тәсілдері;

      такелаждық жұмыстарды орындауға қойылатын талаптар.

176-параграф. Құрылыс конструкцияларын монтаждаушы, 4-разряд

      381. Жұмыс сипаттамасы:

      салмағы 8 тоннаға дейін баратын жиналмалы темірбетонды және фундаментті бетон блоктарын, қадалық ростверк оголовоктары мен блоктарын монтаждау;

      (кран асты аралықтарын қоспағанда) жиналмалы темірбетон арқалықтарын 12 метрге дейін арақашықтықпен монтаждау;

      металды қаңқадағы гипс панельдерінен жиналмалы аспалы төбелерді монтаждау;

      жиналмалы темірбетон панельдерін және аражабындарын монтаждау;

      сатының марштары мен алаңшаларын, қатарлы ірі қабырғалар блоктарын және балкон блоктарын монтаждау;

      панцирлік тордың топсаларына арналған шпилькаларды орнату;

      платформалардың, көпірлердің және эстакадалардың жиналмалы плиталарын монтаждау;

      салмағы 5 тоннаға дейін баратын өнеркәсіптік пештердің болат қаңқаларын және пештердің салмағы 1 тоннаға дейін жылусақтағыш құрылымдарын монтаждау;

      арқан жолдары мен кабель крандарының тіректері мен станциялары металды құрылымдарын, сондай-ақ, құрылыстардың биіктігі 30 метрге дейін болғанда, болат арқандарын монтаждау;

      тіректерге болат шатыр тіреуіш және тіреуіш астына салынатын фермаларды 12 метрге дейін арақашықтықпен орнату;

      ыстыққа төзімді бетоннан биіктігі 30 метрге дейін құбырларды монтаждау;

      каналдар мен плотиналар еңістерін плиталармен қаптау;

      арқалықтардың, прогондар мен колонналы ригельдердің түйіспелі жерлерін бітеу;

      шыныпрофилиттен жасалған қалқалардың ойықтар қымтамаларының құрылғысы;

      жұмыс сызбаларына сәйкес аллюминий және поливинилхлорид -профильден жасалған жеңіл құрылыс құрылымдарын, терезе құрылымдарын, түрлі үлгідегі есік және витраждық қымтамаларды алдын-ала және ірілетіп жинау;

      оларды монтаждау, дұрыстау және жобалық күйіне келтіріп орнату;

      жиналмалы темірбетон құрылымдарындағы тігістер мен түйіспелерді тығындау, толтырмалау және жіктерді екі тіліп әшекейлеу;

      жай болат құрылымдарын: сатыларды, алаңшаларды, қоршауларды, тірек бағандарын, кронштейндерді, құрылыс ағаштарын, ағаш төсеніштерін және басқа да құрылымдарды, сондай-ақ салмағы 5 тоннаға дейін баратын: арқалықтарды, прогноздарды, фахверк элементтерін, байланыстарды және басқа да күрделі құрылымдарды монтаждау;

      болат төсемдерін алаңшаларға, тежеу фермаларына және басқа да төсеу;

      құрылымдарды жайма болатпен қаптау;

      төбе шатырдың болат төсемін монтаждау;

      тұрақты бұрандамалық жалғауларды бекіту;

      беріктігі жоғары бұрандаларды орнату;

      салмалы бөлшектерді коррозияға қарсы сырлау;

      салмалы бөлшектер блоктарын ірілетіп жинақтау;

      салмалы бөлшектердің кертпелі блоктарын бетондау;

      салмалы бөлшектерді алдын-ала орнату;

      толығымен жиналмалы құрылыстардың сыртқы жіктерінің жылу оқшаулағышын минералды және синтетикалық материалдармен қаптау;

      жіктерді пневматикалық және электрификацияланған аспаптардың көмегімен арнайы герметиктермен, сондай-ақ нығыздағыш аратөсемдермен (гернит, пороизол және басқа да аратөсемдер) герметизациялау;

      құрылыс құрылымдарының беттеріндегі бөлшектерді монтаждық пистолеттің көмегімен бекіту;

      эпоксид желімін құрылыс құрылымдарына жағу;

      салмағы 10-нан 25 тоннаға дейін баратын құрылыс құрылымдарын және жабдықты жұмыс орындарына ілмектеу және ілмектерден босату;

      жүк көтергіштігі 10-нан 25 тоннаға дейін блоктарды, тальдарды және полиспасттарды орнату және алып тастау;

      құрылыс құрылымдары мен жабдықты монтаждау кезінде уақытша тартқыштар мен оттяжкаларды бекіту және алып тастау;

      жүк көтергіштігі 25 тоннаға дейін баратын зәкірлерді дайындау;

      полиспасттарды троспен енгізу;

      монтаждау кезінде шпалдардан уақытша қоймалар жасау;

      қол және механикаландырылған құралдардың көмегімен құрылыс құрылымдарын көтеру, орнын ауыстыру және түсіру.

      382. Білуге тиіс:

      құрылыс болаты пен бетонының негізгі қасиеттері мен маркалары,

      жеке элементтерден және ірілетілген блоктармен құрылыс құрылымдарын жинау және монтаждау тәсілдері,

      құбырларды және ыстыққа төзімді бетон блоктарын монтаждау тәсілдері,

      такелаждық және көтергіш жабдықты,

      монтаждау үстіндегі конструкциялар мен жабдықты жинау және орнату тәсілдері,

      конструкциялар элементтерін жалғау және бекіту тәсілдері,

      құрылымдарды монтаждау кезінде төсем тақтайлар жаю тәсілдері,

      монтаждалатын құрылымдардың сапасына қойылатын негізгі талаптар,

      монтаждық поршеньді пистолеттердің құрылғысы және оларды пайдалану ережелері,

      пневматикалық аспаптың құрылғысы және олармен жұмыс істеу ережелері,

      құрылыс құрылымдарына эпоксид желімін жағу тәсілдері,

      жіктерді герметизациялауға арналған нығыздама төсемдердің түрлері және оларды жапсыру тәсілдері,

      жүк көтергіштігі 25 тоннаға дейін баратын такелаждық жабдықтың құрылғысы,

      құрылыс құрылымдары мен жабдықтарды көтеруде қолданылатын такелаждық тораптардың ілмектердің және захваттардың түрлері,

      үйкелісті, рейкалы гидравликалық домкраттардың құрылғысы, сәуле тәрізді траверстердің мақсаты және олармен ілмектеу тәсілдері,

      армоконструкцияларды жасау және монтаждау кезіндегі рұқсаттар,

      такелаждық құрылғылар мен механизмдерді армоконструкцияларды монтаждау үшін қолдану ережелері.

177-параграф. Құрылыс конструкцияларын монтаждаушы, 5-разряд

      383. Жұмыс сипаттамасы:

      салмағы 8 тоннадан асатын жиналмалы темірбетон және бетонды фундамент блоктары мен 20 тоннаға дейін колоньдарды монтаждау;

      колони капительдерін монтаждау;

      арақашықтығын 12 метрден асырып жиналмалы темірбетон арқалықтарын және кран асты арқалығын монтаждау;

      ауыр және жеңіл бетондардан жасалған сыртқы және ішкі қабырғалар, панельдер және қалқаларды монтаждау;

      жеңіл металды конструкциялардан және "Сэндвич" үлгісіндегі үшқабатты жабын панельдерінен жасалған ғимараттарға арналған көпқабатты қабырғалық панельдерді монтаждау;

      профнастилдан жабындар жасау;

      ғимараттардың санитарлық-техникалық кабиналарын, лифт шахталарын және өзге де көлемді элементтерін орнату;

      терезе аралық және бұрыштық ірі блоктар мен карниздерді монтаждау;

      бетондаудан бұрын кондукторда кертпелі блоктардың салмалы бөлшектерін жинау және дұрыстау;

      бағыттаушы ростверкті ферма асты плитасының байланыстарымен қоса монолиттеу;

      шатыр панельдерін және жабын блоктарын ірілетіп жинақтау және монтаждау;

      мембраналық жабынды монтаждау;

      құрылымдарды монтаждау кезінде жіктерді нысаналау;

      тіректерге ілмекті, ілмек асты фермаларын арақашықтығын 12-ден 24 метрге дейін етіп нысаналау және орнату;

      мембраналық жабынды монтаждау;

      салмағы 15 тоннаға дейін болат колонилерді, салмағы 5-тен 15 тоннаға дейін кран асты және басқа да арқалықтарды монтаждау;

      эстакадалардың, градирьнялардың, галереялардың және этажеркалардың сүйемелдегіш құрылымдарын монтаждау;

      көпірлердің аралық болат құрылыстарының бойлай және көлденең орналасқан тізбектерін қою;

      сыйымдылығы 1000 шаршы метрге дейін темірбетон резервуарларды монтаждау;

      аллюминийден, поливинилхлорид – профильден және жеңіл қорытпалардан жасалған, пішіндері күрделі жеңіл құрылыс құрылымдарын монтаждау;

      сыртқы қабырғаларды "Сайдинг" үлгісіндегі әрлегіш поливинилхлорид профильмен қаптау;

      ламинатталған және пластмасса панельдерін монтаждау;

      сыйымдылығы 1000 шаршы метрге дейін баратын резервуарлар құрылымдарын рулонды дайындамалардан, жеке царгтардан және жаймалардан ірілетіп жинақтау және монтаждау;

      блоктарды, тальдерді, полиспасттарды, жүк көтергіштігі 25-тен 40 тоннаға дейін бұрма садақтарын және кран-арқалықтарын орнату және алып тастау;

      полиспасттарды діңгектер мен конструкцияларға бекіту;

      отвод блоктарын бекіту;

      жұмыстарды биіктікте орындау және сақтандырғыш белдігін қолдану қажеттігі болғанда металл құрылымдарын және салмалы бөлшектерді коррозияға қарсы сырлау;

      ауыр құрылыс құрылымдарын ілмектеу және ілмектен босату;

      универсалды ілмектер жасау;

      такелаждық жабдықты сынамалау;

      жүк көтергіштігі 25-тен 60 тоннаға дейін зәкірлерді жасау және орнату;

      жүк көтергіштігі 60 тоннаға дейін монтаждық діңгектерді жинау, орнату және бөлшектеу;

      эстакадалар құрылғысы;

      діңгектердің, крандардың, шеврлердің көмегімен салмағы 25-тен 60 тоннаға дейін жылжымайтын және құлайтын жебелерді көтеру, жылжыту және түсіру;

      алаңы 3 шаршы метрден артық қалқанды, металды, ағаш-металды қалыптарды монтаждау және демонтаждау;

      көлемді (блокты, көлемді-орны ауыстырмалы, "Модостр" үлгісіндегі және өзге де) қалыптарды монтаждау және демонтаждау.

      384. Білуге тиіс:

      такелаждық жиналмалы темірбетон колонилерді, фундаментті блоктар мен арқалықтарды, панельдерді, қабырғалардың ірі блоктарын және карниздік блоктарды орнату және бекіту тәсілдері;

      ғимараттар мен құрылыстардың болат құрылымдарын жеке ауыр элементтермен немесе блоктармен монтаждау тәсілдері;

      ауыр болат колони мен арқалықтарды монтаждау тәсілдері;

      ыстыққа төзімді бетонмен футерленген панельдерді және ірі блоктарды орнату мен бекітудің тәсілдері;

      өнеркәсіптік пештердің болат құрылымдарын ірілетіп жинау тәсілдері;

      болат құрылымдарды ыстыққа төзімді бетоннан жасалған блоктармен түйістіру тәсілдері;

      тот баспайтын болаттан қорғағыш қаптамалар орнату тәсілдері;

      көпірлердің болат құрылымдарын ірілетіп жинау және көпірлердің аралық құрылыстарын төсем таяқтарда жинау тәсілдері;

      көпірлердің аралық құрылыстарын аспалы, жартылай аспалы және теңгерімді жинау кезінде түйістіру тәсілдері;

      күрделі болат және темірбетон құрылымдарды демонтаждау ерекшеліктері мен тәртібі;

      ғимараттар мен өнеркәсіптік құрылыстардың күрделі құрылымдарын ірілетіп жинау және монтаждау кезінде такелаждық және көтергіш жабдықты жинау мен орнатудың тәсілдері;

      конструкциялар мен блоктарды күрделі ілмектеу тәсілдері;

      жүк көтергіш құралдарды пайдалану және сынақтан өткізу ережелері;

      болат арқандарды іріктеу және оларды сынақтан өткізу тәсілдері мен ережелері;

      олардың тозу және майлау мерзімдері;

      такелаждық жабдыққа, оның жабдықталуына және құрылғыларға қойылатын талаптар.

178-параграф. Құрылыс конструкцияларын монтаждаушы, 6-разряд

      385. Жұмыс сипаттамасы:

      темірбетон жақтауларды, арқалықтарды және фермаларды кейін арматураны кернеулетіп ірілетіп жинау;

      бірнеше бөлшектен тұратын алдын-ала кернеулетілген темірбетон фермаларын ірілетіп жинау және бұл фермаларды монтаждау;

      ғимараттардың темірбетон құрылымдарын және жиналмалы жақтаулардан жасалған құрылыстарды монтаждау;

      салмалы бөлшектердің кертпе блоктарын монтаждау және біржола дұрыстау;

      қысым құбырларының тіректерін монтаждау;

      тіректердің болат құрылымдарын және арқан жолдарының және кабельді крандардың станцияларын, сондай-ақ ғимараттардың биіктігі 70 метрден артық болған жағдайда салмағы 20 тоннадан асатын жиналмалы темірбетон колонилерді монтаждау;

      шнопкаларға, қаптама-плиткалар;

      гидроэлектр станса арқылы көпірлік өтпелер арқалықтарына арналған қалқанды арқалықтар мен құдықтарды, плотиналар мен шлюздарды, шлюздар галереясының плиталары мен аражабындарын және сорғыш құбырларының плиталарын монтаждау;

      кеңістікті жақтаулар мен қадалықтарды қағуға арналған ростверктерді орнату;

      силостық құрылыстардың кеңістікті элементтерін орнату;

      болат колонналарды, кран асты арқалықтарын және ғимараттар мен өзге де өнеркәсіптік құрылыстардың басқа да болат құрылымдарын элементтің немесе блоктың салмағы 15-тен артық 25 тоннаға дейін болған кезде фермаларды орнату және біржола дұрыстау, сондай-ақ арақашықтығы 24-тен артық 36 метрге дейін домна пешінің, жылу электрорталығы, аглофабрикалардың және басқа да газоотводтарын, домна пештерінің еңісті көпірлерін ірілетіп жинау;

      атом электрстанциясының, жылу электрстанциясының, гидроэлектрстанциясының ғимараттары мен құрылыстардың құрылымдарын жинау стендінде және плаз-кондукторында салмағы 50 тоннаға дейін кеңістікті блоктарға ірілетіп жинау;

      панельдер мен блоктардан пештер құрылымдарын ірілетіп жинау;

      құрылыстардың биіктігі 150 метрге дейін болғанда, өнеркәсіптік пештерді және құбырларды ірілетілген тораптарға бөліп монтаждау;

      өнеркәсіптік пештерді кейін жобалық қалпына жылжытып стендте монтаждау;

      жиналмалы құбырларды фундаментке бекітілген шарнирден айнала бұрылу тәсілімен монтаждау;

      ыстыққа төзімді бетонның блоктарынан айналмалы пештердің футеровкасын монтаждау;

      ғимараттар мен өнеркәсіптік құрылыстарды монтаждық схемалар бойынша монтаждауға арналған бөлшектерді жинақтау;

      көпірлер элементтерінің саны 5-тен 8 дейін аралық құрылыстарын аса күрделі тораптарын жинақтау және монтаждау;

      көпірлердің аралық құрылыстарының тірек бөліктерін орнату;

      үстіңгі накатты жолдарды орнату және оларды фермалардың тораптарына бекіту;

      құрылыстардың биіктігі 100 метрге дейін теле және радиомұнараларды монтаждау;

      сыйымдылығы 1000-нан жоғары 3000 шаршы метрге дейін металл және цилиндрлі темірбетон резервуарларды монтаждау;

      жылжыту тәсілімен және бұру тәсілімен құрылымдарды монтаждау;

      көпірлердің арқалық құрылыстарының құрастырмалы темірбетон арқалықтарын жинау;

      биіктігі 150 метрге дейін баратын түтін мұржаларының газ кетіретін металл оқпандарын монтаждау;

      жүк көтергіштігі 60-тан 100 тоннаға дейін монтаждық діңгектерді жабдықтау, орнату және орнын ауыстыру;

      салмағы 60-тан 100 тоннаға дейін құрылыс құрылымдарын ілмектеу, көтеру және түсіру.құрылымдарды жұпталған крандармен, жебесі керілген, жебе астында уақытша тірек бағаны бар қайта жабдықталған крандармен, құлама жебенің көмегімен құрылымдарды көтеру және түсіру.

      386. Білуге тиіс:

      ғимараттардың және өнеркәсіптік құрылыстар құрылымдарын ірілетіп жинау тәсілдері;

      көпірлердің аралық құрылыстарын жинау, орнын жылжыту және орнату, такелаждық және көтергіш жабдықтың аса күрделі түрлерін жинау және орнату тәсілдері;

      резервуарлар мен газгольдерлерді жайма-жаймасымен және индустриалдық монтаждаудың тәсілдері;

      өнеркәсіптік пештердің ыстыққа төзімді бетоннан және темірбетоннан элементтері бар болат құрылымдарын ірілетіп жинау тәсілдері;

      құбырларды блоктардан (царгалардан) ірілетіп жинау және монтаждау тәсілдері;

      өнеркәсіптік пештерді құрастырмалы ыстыққа төзімді бетоннан және темірбетоннан жылжыту тәсілімен және құбырларды бұру тәсілімен монтаждау тәсілдері;

      айналмалы пештерді ыстыққа төзімді бетон блоктарынан монтаждау тәсілдері;

      аса күрделі және темірбетон құрылымдарын демонтаждаудың ерекшеліктері мен тәртібі;

      аса күрделі үлгілі емес ілмектеудің тәсілдері;

      монтаждау кезінде аса күрделі такелаждық жұмыстарды орындау ережелері;

      құрылымдарды торлы діңгектердің көмегімен жұпталған крандармен жебені немесе ригельді орындаумен көтеру және үсіру тәсілдері;

      балансирлеу траверсаларын жұпталған крандармен жұмыс істеу кезінде қолдану ережелері.

      387. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

179-параграф. Құрылыс конструкцияларын монтаждаушы, 7-разряд

      388. Жұмыс сипаттамасы:

      атом электрстанциясы, жылу электрстанциясы, гидроэлектрстанциясы және басқа да ғимараттары мен құрылыстардың құрылымдарын жинау стендінде және плаз-кондукторды салмағы 50 тоннадан артық кеңістікті блоктарға ірілетіп жинау;

      салмағы 50 тоннадан асатын құрылымдардың кеңістікті блоктарын монтаждау;

      гидротехникалық құрылыстардың габаритті емес құбыржолдарының фасонды бөліктері мен компенсаторларын монтаждау;

      кернеулі-арматураланған арқалықтарды және аражабындар фермаларын олардың арақашықтығына қарамастан монтаждау;

      элементтің немесе блоктың салмағы 25 тоннадан астам болған жағдайда болат колонилерді, кран асты блоктарын және ғимараттар мен өнеркәсіптік құрылыстардың өзге де болат құрылымдарын, сондай-ақ арақашықтығы 36 метрден астам фермаларды орнату және біржола дұрыстау;

      элементтерінің саны 8-ден асатын көпірлердің аралық құрылыстарының аса күрделі тораптарын жинау және монтаждау;

      металды және сыйымдылығы 3000 шаршы метрден асатын цилиндрлі темірбетон резервуарларын, сондай-ақ сыйымдылығына қарамастан тереңдетілген траншеялық, сфералық резервуарлар мен газгольдерлерді монтаждау;

      тікұшақтардың көмегімен түтін мұржаларының металл құрылымдарын монтаждау;

      биіктігі 150 метрден асатын түтін мұржаларының газ кетіретін металл оқпандарын монтаждау;

      керме құрылымдарын монтаждау;

      толығымен құрастырмалы темірбетон сорғы градирняларын монтаждау;

      атом электрстанция реакторының куполын монтаждау;

      ірілетілген блоктардан көпоқпанды түтін және желдеткіш құбырларын монтаждау;

      жүк көтергіштігі 100 тоннадан астам монтаждық діңгектерді жабдықтау, орнату және жылжыту.

      389. Білуге тиіс:

      ғимараттар мен өнеркәсіптік құрылыстардың аса ірі-габаритті және ауыр салмақты құрылымдарын жинау және монтаждау тәсілдері;

      такелаждық және көтергіш жабдықтың тым күрделі түрлерін және құрылғыларын жинау және орнату тәсілдері;

      құрылымдарды және құрылымдардың кеңістікті блоктарын аса күрделі типті емес түрде ілмектеу тәсілдері;

      тікұшақтардың және өзге де әуе құралдарының көмегімен ғимараттар мен құрылыстарды монтаждаудың ерекшеліктері;

      құрылымдарды тікұшақпен биіктікке көтеру және тікұшақтың монтаждау аумағына кіруі кезінде дұрыстау ережелері;

      биік көпоқпанды түтін және желдеткіш мұржаларын монтаждау тәсілдері;

      тасымалданатын радиостанциялардың үлгілері және оларды қолдану ережелері.

      390. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

180-параграф. Құрылыс материалдары мен бұйымдарын жиынтықтаушы, 2-разряд

      391. Жұмыс сипаттамасы:

      құрылыс нысандарын құрылыс материалдарымен және бұйымдарымен жиынтықтау;

      материалдар мен бұйымдарды орауын ашып, іріктеп-сұрыптай отырып қабылдау;

      пәтерге немесе бөлмеге линолеумді, қаптама плитаны, құлыптарды, шпингалеттер мен басқа да материалдармен және бұйымдармен жиынтықтау.

      392. Білуге тиіс:

      құрылыс материалдарының номенклатурасы мен маркировкасы;

      оларды бүлінуден қоймалау тәсілдері;

      құрылыс нысандарын жиынтықтау жөніндегі ережелер мен нұсқаулықтар;

      өлшеу аспаптары мен жабдықтарын қолдану ережесі;

      материалдар мен бұйымдардың жарамдылығын анықтау тәсілдері.

181-параграф. Құрылыс материалдары мен бұйымдарын жиынтықтаушы, 3-разряд

      393. Жұмыс сипаттамасы:

      құрылыс нысандарын санитарлық – техникалық өндіріске және электромонтаж жұмыстарына арналған құрылыс материалдарымен және бұйымдарымен жиынтықтау;

      секциялар бойынша және нысанды орталық жылу, сумен қамтамасыз ету, газбен жабдықтау және канализация құбырларымен, фасонды бөліктермен және жабу арматурасымен жиынтықтау;

      секциялар бойынша және нысанды сым, кабельмен, стандартты шырағданмен, орнату жабдықтарымен, бекіту бөлшектерімен, қорғану құрылғыларымен және қоршаулармен жиынтықтау.

      394. Білуге тиіс:

      жиынтықталатын материалдарымен және бұйымдардың номенклатурасы мен маркировкасы;

      құбырлардың, су құбыры мен арматураның түрлері мен сортаменті;

      сымдар мен кабельдердің негізгі маркалары;

      қара және түсті металл сортаменті;

      бекіту бөлшектері мен құрылымдарының негізгі түрлері.

182-параграф. Құрылыс материалдары мен бұйымдарын жиынтықтаушы, 4-разряд

      395. Жұмыс сипаттамасы:

      құрылыс нысандарын жауапты және қымбат тұратын материалдарымен, ептілікті қажет ететін бұйымдармен, әртүрлі шыны түрлерімен, фаянс бұйымдарымен, кірістірілген жиһазбен, газ және электр плиталарымен, электр жабдықтарымен жиынтықтау;

      материалдар мен және бұйымдардың есебін жүргізу;

      қабылдау-табыстау құжаттамасын ресімдеу.

      396. Білуге тиіс:

      жиынтықталатын материалдардың, бұйымдардың номенклатурасы мен маркировкасы;

      аспаптар мен жабдықтар ережесі;

      қабылдау-табыстау құжаттамасын ресімдеу және жиынтықтаушы ведомостарды жасау ережесі

183-параграф. Құрылыс машиналары мен механизмдерін монтаждаушы, 2-разряд

      397. Жұмыс сипаттамасы:

      құрылыс машиналары мен механизмдерді монтаждау және демонтаждау кезінде ең қарапайым жұмыстарды орындау;

      жауапты емес бөлшектерді бұрандалардан босату;

      тасымалдау алдында көлік құралдарында такелаж бен монтаждық құрылғыларды бекіту және бекітпеден босату.

      398. Білуге тиіс:

      ең қарапайым такелаждық құрылғыларды қолдану түрлері мен тәсілдері;

      такелаж бен монтаждық құрылғыларды көлік құралдарына тиеу және оларды бекіту тәсілдері;

      бөлшектерді майлау тәсілдері, слесарлық аспаптың мақсаты.

184-параграф. Құрылыс машиналары мен механизмдерін монтаждаушы, 3-разряд

      399. Жұмыс сипаттамасы:

      жай бөлшектерді таңбалау. Бұрғы арқылы саңылаулар бұрғылау;

      бұрандалы және ернемекті жалғауларды жинау және бөлшектеу;

      металл құрылымдарын түзеу;

      жіктерді монтаждық жалғаулармен бекіту;

      балластты мұнаралы кранның тірек-жүріс бөлігіне тиеу және бекітпесінен босатып алу;

      бүйірлік тартқыштарды және зәкірлік арқанды алу;

      басты зәкірді бөлшектеп, ілмектерді, құрсауларды, ұстап тұратын арқандарды ағытып, тірек пятасын алып тастап, қосалқы инвентарлық зәкірлерді орнату және бөлшектеу;

      оттяжкаларды ілмекті құрсаудан ағыту;

      мұнара консолінен қарама-қарсы консольді алып тастау;

      жылжымалы және жылжымайтын кран мұнараларының секцияларын бір-бірінен ажырату;

      қысқа арқан коуштарын бұрылыс платформасынан және жебелік кермеден мұнараның монтаждық проушиналардан бекіту және бекітпеден босату;

      арқандарды орап байлау;

      монтаждық барабанды бекіту;

      басқару шкафын, кабинаны, қызмет көрсету алаңын, сатыларды, қоршауларды алу;

      көтергіштердің діңгектерін орнату үшін тұғырнамалар дайындау;

      көтергіштердің тірек жақтауын алып тастау;

      діңгекті ғимараттан босатып алу;

      пневмодөңгелектерді түсіру;

      жылжымалы құрылыс машиналарын демонтаждау кезінде жүк тросын распасовкалау;

      жәшікке контржүк балластын төсеп салу және түсіру;

      жүк шығыршасымен алға жылжыту механизмі арқанын бумадан босату;

      бетонараластырғыштарды, ерітінді араластырғыштарды, жуу-сұрыптау барабандарын, уату-сұрыптау және тасуатқыш қондырғыларын, дірілді електерді, уатқыштарды, дөңгелек болатты түзетуге, кесуге және бүгуге арналған станоктарды монтаждау және демонтаждау;

      машиналарды (стационарлықтар үшін) фундаменттер үстінен бекітпеден босатып ағытып алу, дөңгелектерді (жылжымалы) тежеуден ағыту және босату.

      400. Білуге тиіс:

      қолданылатын материалдардың сортаменті;

      монтаждық күрделі емес жұмыстарды орындау тәсілдері;

      қарапайым такелаждық құралдарды пайдалану ережелері.

185-параграф. Құрылыс машиналары мен механизмдерін монтаждаушы, 4-разряд

      401. Жұмыс сипаттамасы:

      мұнаралық кранды рельсті жолдардан алу;

      балластты кранның тірек-жүріс және бұрылыс бөліктеріне бекіту және бекітпеден босатып алу;

      мұнара секцияларын бір-біріне жалғау және бір-бірінен ажырату;

      мұнара бастиектерін бекіту және ажырату;

      қарама-қайшы консольді бекіту;

      басқару кабинасын кранға орнату, бекіту және ажырату;

      кранның жебесін жинау, оны жүріс бөлікпен немесе тірек пятасына жалғау, монтаждық күйге көтеруге дайындау және көтеру;

      құрсама ілмектерін және арқандарды бекітіп, тірек табанын орнату негізгі зәкірдің құрылғысы;

      жебені монтаждық күйден түсіру, оны тірек-жүріс бөлігінен немесе тірек табанынан ажырату, жұмыс қалпына көтеруге дайындау;

      қарама-қайшы консольдан балластты тиеу және түсіру;

      механизм арқанын енгізу, жүк шығырларға жылжытып шығару;

      кранды тягачқа тіркеу және ажырату;

      итермелі арбашаны босату;

      жүк шығырлар мен автокранның көмегімен кернегішті бекітпеден босату;

      телескоптық кернегіштердің бұрандамаларын бекіту және босату;

      монтаждық тірек полиспастының арқандарын бәсеңдету;

      көтергілердің діңгектерін жақтаудағы қиғаштіреулермен бекіту;

      жүк платформасын діңгекке орнату және алып астау;

      діңгекті көтергінің жұмыс тросын енгізу және шығару;

      діңгекті кронштейндермен ғимаратқа бекіту;

      бетонараластырғыштарды, ерітінді араластырғыштарды, жуғыш-сұрыптау барабандарын, уату-сұрыптау және тас уату қондырғыларын, дірілді електерді, ұсатқыштарды, дөңгелек болатты түзеуге, кесуге және бүгуге арналған станоктарды орнату, дұрыстау және бекіту;

      жылжымалы крандардың арқандарын шешіп және орап алу;

      қабылдағыш құрылғыны орнату, бекітпеден босату және алып тастау;

      машиналарды тапсыруға дайындау;

      арқан ұштарын бұрылыс платформасымен жалғау және полиспастты керу;

      монтаждық тіректі көтеру, түсіру және бекіту;

      ілмек құрсауын жұмыс қалпына көтеру;

      жүк шығыр мен жебе шығырлардың арқандарын қайта енгізу;

      оларды бұрылыс платформасына бекіту;

      механизмдерді бекіту;

      крандардың және машиналардың тораптары мен элементтерін көлік орамасынан босату;

      шөмішінің сыйымдылығы 0,5 шаршы метрге дейін механизмдерді монтаждау.

      402. Білуге тиіс:

      күрделілігі орташа монтаждық және демонтаждық жұмыстарды орындау тәсілдері;

      монтаждалған жабдықты және машиналар мен механизмдердің бөліктерін (мұнаралық крандардың, діңгекті көтергілердің, бетон араластырғыштардың, ерітінді араластырғыштардың, жуу-сұрыптау барабандарын, уату-сұрыптау және тас уатқыш қондырғыларды, дірілді електерді, дөңгелек болатты түзетуге және бүгуге арналған станоктарды) дұрыстаудың ең қарапайым тәсілдері;

      механикаландырылған аспапты қолдану тәсілдері;

      жүк көтергіш механизмдер мен такелаждық құралдардың құрылғысы мен оларды қолдану тәсілдері;

      оларды сынақтан өткізу тәсілдері;

      тозу мерзімдері, тростар мен арқандарды сынақтан өткізу ережелері;

      крандар элементтерін және басқа да машиналарды көтеру және олардың орнын ауыстыру ережелері.

186-параграф. Құрылыс машиналары мен механизмдерін монтаждаушы, 5-разряд

      403. Жұмыс сипаттамасы:

      мұнаралық кранды буксирлі автомобильмен кранасты жолының рельстері арасына орнату;

      кран мұнарасы астына монтаждық тірек орнату;

      итермелі арбашықты бекітпеден босату және домалатып шығару немесе пневмодөңгелектерді алып тастау;

      тірек-жүріс бөлігін итермелі арбашыққа немесе рельсті жолға орнату;

      кран мұнарасын тік қалпына көтеру;

      мұнарадағы жебені көтеріп жұмыс қалпына бекіту;

      жебені жұмыс күйінен босату және төменге түсіру;

      тік қалпынан инвентарлық ағаш атқа кран мұнараларын түсіру;

      мұнараның телескоптық секцияларын алға шығару және түсіру кезінде электр шығырдың көмегімен секцияларды алға жылжыту (опус-канде);

      монтаж ақаулықтарын сынамалау, жою, кран механизмдерін реттеу, сынақтан өткізу және пайдалануға тапсыру;

      діңгектің биіктігі 10 метрге дейін болғанда оның өзінің шығырының көмегімен көтергіш діңгегінің секцияларын тігінен орнатып монтаждау;

      биіктігі 10 метрден артық болған кезде - қалған секцияларды монтаждық тіректің көмегімен жалғау;

      жиналған қалпында оны көтеріп діңгекті монтаждау немесе қосалқы діңгектің көмегімен қосымша жалғау;

      механизмдерді реттеп көтергілерді сынақтан өткізу және іске қосу;

      діңгегінің биіктігі 10 метрге дейін болған жағдайда, өз шығырының көмегімен діңгекті көлденең қалпына түсіру, діңгегінің биіктігі 10 метрден асатын болғанда алып тастау;

      көтергілердің тірек-бағыттаушы секцияларын демонтаждау;

      қайталанбалы платформасы бар жылжымалы (арбашықты) құрылыс крандарының жүріс бөлігін орнату;

      жылжымалы крандардың тростарын енгізу;

      жебені платформада бекіту;

      кранның жүріс бөлігін бұрылыс платформасынан алып тастау;

      механизмді реттеу;

      жылжымалы құрылыс крандарын сынақтан өткізу және оларды іске қосу;

      электр қозғалтқыш орнатып, бетон араластырғыштардың, ерітінді араластырғыштардың, жуу-сұрыптау барабандардың, тас уатушы қондырғылардың, дөңгелек болатты түзету, кесу және бүгуге арналған станоктарының барлық бөліктері мен тораптарын зая жүрісі кезінде дұрыстаумен, реттеумен, сынамалаумен монтаждау және жұмыс қалпына келтіру;

      барлық бөліктерді, тораптарды бөлшектеу, жоғарыда аталған машиналарды демонтаждау кезінде электр қозғалтқыштарды ажырату;

      штукатурлық станцияларды орнату және іске қосу;

      топырақ сорғыш снарядтарды монтаждау және штукатуралық станцияларды орнату;

      өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 300 шаршы метрге дейін баратын жер сорғыш снарядтарды және айдау қондырғыларын монтаждау;

      шөмішінің сыйымдылығы 0,5-тен жоғары 1 шаршы метрге дейін экскаваторлар механизмдерін монтаждау.

      404. Білуге тиіс:

      құрылыс машиналарын (сыйымдылығы 5 тоннаға дейін мұнаралық крандарды, діңгекті көтергілерді, жылжымалы құрылыс крандарын, илемінің көлемі 750 литрге дейін бетон араластырғыштарды, еретінді араластырғыштарды, жуу-сұрыптау барабандарды, тас уатушы қондырғыларды, дірілді електерді, ұсақтағыштарды, дөңгелек болатты түзеуге, кесуге және бүгуге арналған станоктарды) монтаждау кезінде күрделі жұмыстарды орындау тәсілдері;

      монтаждалатын жабдықты және машиналар мен механизмдер бөліктерін теңгерімдеу, центрлеу, дұрыстау және реттеу тәсілдері;

      машиналар мен механизмдердің монтажына қойылатын техникалық талаптар;

      оларды іске қосуға қойылатын талаптар;

      түрлі жүк көтергіш механизмдер мен такелаждық құралдардың конструкциясы;

      оларды тасымалдау кезінде ауыр салмақты жүктерді ілмектеу ережелері мен тәсілдері;

      құрылыс машиналары мен механизмдерінің көтерілетін және тасымалданатын элементтері мен тораптарының салмақ түсетін центрін анықтау тәсілдері;

      тростарды, арқандарды, тізбектерді және арнайы құрылғыларды жүктің салмағына, габариттеріне және конфигурациясына қарамастан таңдау және сынамалау ережелері.

187-параграф. Құрылыс машиналары мен механизмдерін монтаждаушы, 6-разряд

      405. Жұмыс сипаттамасы:

      кранның тірек-жүріс бөлігін жинау және рельс жолына орнату;

      мұнараны жинау және оны тірек-жүріс бөлікпен жалғау;

      мұнараны тірек-жүріс бөлігінен ағытып алып тік қалпынан инвентарлық ағаш атқа көтеру;

      бастиекті мұнараға жалғау;

      қарама қайшы консольдегі балластты көтеру және жалғау;

      балластты қарама-қайшы консольге көтеру және бекіту;

      жебені мұнараның бастиегінен ажыратып алу;

      жебені жұмыс күйінен түсіру;

      кранның тірек-жүріс бөлігін рельс жолдарынан бөлшектеу және ажырату;

      мұнаралық крандарды буксирлік автомобильмен кран асты жолының рельстері арасынан орнату;

      крандар мұнарасы астына монтаждық тірек орнату;

      итермелі арбашаны ажыратып алу және домалатып шығару немесе пневмодөңгелектерді алып тастау;

      кранның тірек-жүріс бөлігін итермелі арбашыққа немесе пневмодөңгелектерге орнату;

      теңгерімдеу (жүріс) арбашаларын бекітпеден, шкворняларды тіркемеден босату және қақпақтарды ашу;

      бұрылыс платформасынан автокран мен жүкшығыр көмегімен монтаждық тіректі арқандардың керілуіне шейін көтеру;

      кранды монтаждық тірек домкраттары арқылы автомобиль-тягачтың тірегіне орнату;

      сыртқа итермелеу механизмінің жылжымалы құрсауын ажырату және алып тастау;

      монтаждық подкос пен монтаждық тіректі орнату және алып тастау;

      бұрылыс платформасына жүк шығыр мен жебе шығырын орнату;

      бұрылыс флюгерлерін сақиналы жақтаумен қосу және оларды кран асты жолының рельстері бойынша ажыратып орнату;

      жүріс арбашаларын флюгерлермен қосу;

      бұрылыс платформасын жүріс бөлігінің сақиналы жақтауындағы шарикті тірек-бұрылыс шеңберімен қоса орнату және бекіту;

      бұрылыс механизмін орнату және алып тастау;

      портал ішіне жоғарғысымен қоса аралық секцияны орнату;

      оголовокқа арқалықтар орнату және бекіту;

      жебенің түбірлік секциясын орнату және оны порталға тіркеу;

      распорканы жұмыс қалпына көтеру және жебелі полиспастың слабинасын таңдау;

      құрсауды порталмен жалғайтын тартқыштарды бәсеңдету;

      диагоналды арқалықтардың арасын ашу және бекіту;

      жиналған секцияларды түбірлі секцияның сырғалық тесіктеріне ілу және жебені мұнарадан толық түзелгенше алыстату;

      жебенің түбірлік секциясын мұнарадан ағытып алу, арқанды тартқышты алып тастау;

      жебелік расчалды керу және расчал ұштарын монтаждық сырғалық тесіктерге тіркеу;

      монтаждық полиспастты шығыр мен блоктарға, жұмыс полиспастын-жүк шығыр мен блоктарға енгізу;

      монтаждық арқанды мұнараның телескоптық секцияларын сыртқа жылжыту блогына енгізу, жебелік полиспаст арқанын енгізу;

      арқандарды қайта енгізу;

      ілеспе жұмыстарын атқарумен қатар, крандар мұнараларының биіктігін ұлғайту және кеміту;

      арқандарды қайта енгізу;

      крандар механизмдерін сынамалау, оларды монтаждаудың ақаулықтарын жою және реттеу;

      крандарды сынақтау және крандар механизмдерін реттеу;

      крандарды проматомнадзордың талаптарына сәйкес сынақтан өткізу және пайдалануға қосу;

      ұсату-уату қондырғысын жұмыс қалпына келтіріп орнату;

      домкратта бастапқы және қайталама ұсату агрегаттарын шығару;

      қондырғыны зая жүріс кезінде реттеу және сынамалау;

      жұмыс аяқталысымен ұсату-сұрыптау қондырғысын алып тастау;

      пневмобетоноломдарды және қадалық кескішті монтаждау;

      шөмішінің сыйымдылығы 1 шаршы метрден артық экскаватор механизмдерін, өздігімен жүретін асфальтбетон төсеушілерін, жерсорғыш снарядтарды және өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 300 шаршы метрден астам айдағыш қондырғыларды монтаждау.

      406. Білуге тиіс:

      құрылыс машиналарын (жүк көтергіштігі 5 тоннадан асатын мұнаралы крандарды, ұсату-сұрыптау қондырғыларын және басқа да машиналарды) монтаждау және демонтаждау кезінде аса күрделі жұмыстарды орындау тәсілдері;

      реттеу және баптау тәсілдері;

      іске қосу кезінде оларды сынамалау ережелері.

      407. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

188-параграф. Құрылыс машиналарын баптаушы, 5-разряд

      408. Жұмыс сипаттамасы:

      гидравликалық, пневматикалық, механикалық, электронды және электр түзілімдерді баптау, реттеу, техникалық қызмет көрсету, ағымдағы жөндеу;

      құрылыс машиналарының қарапайым және орташа күрделіліктегі басқару агрегаттарын, тораптарын және жүйелерді демонтаждау, монтаждау;

      машиналар элементтерінің шекті жай-күйін айқындау;

      эксплуатациялық базаның жартылай стационар және жылжымалы құралдарына техникалық қызмет көрсету және ағымдағы жөндеу;

      тораптардың агрегаттардың және машиналарды басқару жүйелері ақауларының себептерін айқындау;

      жанар-жағар май материалдарының оңтайлы шығысын қамтамасыз ету.

      409. Білуге тиіс:

      кинематикалық және электр схемаларының құрылғысы;

      баптаудың, ағымдағы жөндеудің, қызмет көрсетілетін құрылыс машиналарының агрегаттары мен тораптарын, ішкі жану және электр жабдықтары қозғағыштарының тәсілдері мен ережесі;

      машиналар ақауларының себептері;

      олардың алдын алу және жою тәсілдері;

      машиналарға қызмет көрсету және тасымалдау бойынша ережесі;

      орындалатын жұмыс шегіндегі слесарлық жұмыс, көтергіш-көлік, дәнекерлеу және тазарту жабдықтарын пайдалану тәсілдері;

      отын және майды тазалау тәсілдері;

      пайдалану базасының жылжымалы және стационар құрылғылары;

      электротехника, гидравлика және механика негіздері.

      410. Жұмыс үлгілері:

      1) өнімділігі бір минутаның ішіндегі 3 шаршы метрге дейін автокомпрессорлар;

      2) дизельмен жылжымалы электр дәнекерлеу агрегаттары;

      3) қуаты 43 киловатқа (60 ат күші) дейін бульдозерлер;

      4) салмағы 5 тоннаға дейін тегіс жаныштағыш өзі жүретін катоктар;

      5) өнімділігі бір минутаның ішіндегі 10 шаршы метрге дейін ішкі жану қозғағышымен жылжымалы компрессорлар;

      6) 6,3 тоннаға дейін жүк көтеретін автомобиль крандар;

      7) 10 тоннаға дейін жүк көтеретін өзі жүретін мұнара крандары;

      8) 6 тоннаға дейін жүк көтеретін шынжыр табанды және қысым доңғалақты крандар;

      9) өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 2000 шаршы метрге дейін жер соратын қалқымалы снарядтардың механикалық және электр жабдықтары;

      10) сырлау және сылау станцияларының жылжымалы жабдықтары;

      11) автомобиль тиегіштер;

      12) диаметрі 1200 миллиметрге дейін құбыржолдарды ию үшін жылжымалы құбыр игіш құрылғы;

      13) сыйымдылығы 0,5 шаршы метрге дейін шөмішпен бір шөмішті экскаваторлар;

      14) қуаты 37 киловатқа (50 ат күші) дейінгі қозғағышты жылжымалы электр станциялары.

189-параграф. Құрылыс машиналарын баптаушы, 6-разряд

      411. Жұмыс сипаттамасы:

      гидравликалық, пневматикалық, механикалық, электронды және электр жабдықтарын баптау, реттеу, техникалық қызмет көрсету, ағымдағы жөндеу;

      құрылыс машиналарының күрделі басқару агрегаттарын, тораптарын және жүйелерді демонтаждау, монтаждау;

      олардың техникалық жай-күйін бағалау бойынша диагностикалық жұмыстарды орындау;

      оларды қайта пайдалану мақсатында бөлшектердің жай-күйін айқындау;

      бөлшектердің бұзылу себептерін айқындау;

      рекламация жасау;

      машиналарды баптау және реттеу кезінде қажет техникалық есептеуді жүргізу.

      412. Білуге тиіс:

      кинематикалық, электр және электрондықсхемаларының құрылғысы;

      қызмет көрсетілетін құрылыс машиналарының агрегаттары мен тораптарын жөндеу аймағында баптаудың, ағымдағы жөндеудің, монтаждау, демонтаждау тәсілдері мен ережесі;

      электр машиналары мен электронды құрылғыларды баптау ережесі;

      қысымда жұмыс істейтін жүк көтеретін механизмдер мен ыдыстарын сынау және куәландыру мерзімі;

      бұзылған және тозған бөлшектерді бағалау тәсілдері;

      диагностикалық жабдықты пайдалану ережесі;

      сыртқы белгілеріне қарап машиналардың жұмысындағы ақауларды анықтау тәсілдері.

      413. Жұмыс үлгілері:

      1) өнімділігі бір минутаның ішіндегі 40 шаршы метрге дейін автокомпрессорлар;

      2) қозғағыш қуаты 150 киловатқа (200 ат күші) дейін автогрейдерлер;

      3) өнімділігі бір минутаның ішіндегі 3 шаршы метрге дейін автокомпресссолар;

      4) қуаттылығы 43 киловаттан (ат күші 60-тан жоғары 100-ге дейін) жоғары бульдозерлер;

      5) тоқпақсыз дірілді жүк тиегіштер;

      6) салмағы 5 тоннадан жоғары өзі жүретін тегіс жаныштағыш катоктар;

      7) өнімділігі бір минутаның ішіндегі 10 шаршы метрден асатын ішкі жану қозғағышымен жылжымалы компрессорлар;

      8) 6,3 тоннадан жоғары жүк көтеретін автомобиль крандар;

      9) 10 тоннадан жоғары 25 тоннаға дейін жүк көтеретін өзі жүретін мұнара крандары;

      10) 16 тоннадан жоғары 25 тоннаға дейін жүк көтеретін шынжыр табанды және қысым доңғалақты крандар;

      11) құбыржолдарды оқшаулауға арналған машиналар;

      12) құбыр тазалайтын машиналар;

      13) өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 2000 шаршы метрден жоғары жер соратын қалқымалы снарядтар мен топырақ соратын қондырғылардың механикалық және электр жабдықтары;

      14) қозғағыш қуаттылығы 147 киловаттқа (200 ат күші) дейін құбыр қалағыштар;

      15) магистральді газ мұнай өнімі құбыржолдарын дәнекерлеуге арналған байланысты-дәнекерлеу қондырғылары;

      16) бұрғылау диаметрі 500 миллиметрге дейін жерді басу және көлденең бұрғылау қондырғылары;

      17) диаметрі 1200 миллиметрден жоғары құбыржолдарды ию үшін жылжымалы құбыр игіш қондырғылар;

      18) сыйымдылығы 0,5 метрден жоғары 1,25 шаршы метрге дейін шөмішпен бір шөмішті экскаваторлар;

      19) ор қазатын роторлы экскаваторлар;

      20) қозғағыш қуаты 37 киловаттан (50 ат күші) жоғары жылжымалы электр станциялары.

190-параграф. Құрылыс машиналарын баптаушы, 7-разряд

      414. Жұмыс сипаттамасы:

      гидравликалық, пневматикалық, механикалық, электронды және электр жабдықтарын баптау, реттеу, техникалық қызмет көрсету, ағымдағы жөндеу, аса күрделі және қуатты құрылыс машиналарының басқару агрегаттарын, тораптарын және жүйелерді демонтаждау, монтаждау;

      қызмет көрсететін машиналарды баптау және реттеу кезінде қажет техникалық есептеуді жүргізу;

      бөлшектердің жай-күйін және олардың бұзылу себептерін анықтау.

      415. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін машиналардың кинематикалық, электр және электрондық схемаларының құрылғысы;

      жабдықтарды, құрылғыларды және құралдарды техникалық пайдалану және оларға күтім жасау ережесі;

      регламент жұмыстарын жүргізу тәртібі;

      анықталған ақауларды диагноздау және жою тәсілдері;

      механика, пневматика, гидравлика, электр техника негіздері.

      416. Жұмыс үлгілері:

      1) өнімділігі бір минутаның ішіндегі 50 шаршы метрден жоғары автокомпрессорлар;

      2) қозғағыш қуаты 147 киловаттан (200 ат күшіге дейін) жоғары автогрейдерлер;

      3) бетон қалағыштар;

      4) қуаттылығы 73 киловаттан (100 ат күші) жоғары бульдозерлер;

      5) өзі жүретін коперлар;

      6) 25 тоннадан жоғары жүк көтеретін өзі жүретін, шынжыр табанды және қысым доңғалақты мұнара крандар;

      7) кедір-бұдыр қабатты жабындар құрылғысына арналған машиналар;

      8) пішіндегіштер;

      9) қозғағыш қуаттылығы 135 киловатқа (180 ат күші) дейін ремиксерлер;

      10) өнімділігі бір сағатының ішіндегі 200 тоннаға дейін асфальтбетондарды араластырғыштар;

      11) қозғағыш қуаттылығы 147 киловаттан (200 ат күші) жоғары құбыр қалағыштар;

      12) өнімділігі бір сағатының ішіндегі 300 тоннаға дейін асфальт бетонды қалағыштар;

      13) бұрғылау диаметрі 500 миллиметрден жоғары жерді басу және көлденең бұрғылау қондырғылары;

      14) сыйымдылығы 1,25 шаршы метрден жоғары шөмішпен бір шөмішті экскаваторлар.

      Электрондық басқару жабдықталған жол құрылыс машиналарды жөндеу кезінде 8-разряд:

      1) қозғағыш қуаттылығы 135 киловаттан (180 ат күші) жоғары ремиксерлер;

      2) ресайклерлер;

      3) өнімділігі бір сағатының ішіндегі 200 тоннадан асатын асфальт бетон араластырғыштар;

      4) өнімділігі бір сағатының ішіндегі 300 тоннадан асатын асфальт бетон қалағыштар;

      5) жол фрездері.

      417. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

191-параграф. Құрылыс слесары, 2-разряд

      418. Жұмыс сипаттамасы:

      негізгі емес бөлшектерді болттау;

      бөлшектерді еркін өлшемдер бойынша слесарьлық өңдеу;

      болттар мен гайкалар бұрандасының жолы;

      метиздерді жүргізу;

      төсемдерді жасау;

      бөлшектерді жуу, тазалау және майлау;

      қорғаныш қоршауларын орнату және алып тастау.

      419. Білуге тиіс:

      өңделетін металдардың негізгі түрлері мен қасиеттері;

      болттар мен олардың құрамаларының түрлері;

      бөлшектерді майлау тәсілдері;

      арқандар мен ұстау құрылғыларының түрлері;

      слесарьлық құралдың мақсаты және оны қолданудың тәртібі.

192-параграф. Құрылыс слесары, 3-разряд

      420. Жұмыс сипаттамасы:

      гайкалар мен болттарды кесу және егеу;

      шайба, жапсырма, төсемдерді қолмен жасау;

      бөлшектерді қалып бойынша белгілеу;

      тесіктерді қолмен бұрғылау;

      болатты кесу және шабу;

      бөлшектерді болттау;

      жабдықтардың қарапайым тораптарын жинау және бөлшектеу;

      тайғанақ болат қалыптың қалқаны мен қораптарын жинау, бөлшектеу және жөндеу.

      421. Білуге тиіс:

      өңделетін металдардың негізгі қасиеттері;

      бөлшектерді қалып бойынша белгілеу;

      неге жол беріледі және орналастыру туралы негізгі мәліметтер;

      бөлшектерді слесарьлық өңдеу, тетіктердің тораптары мен тайғанақ болат қалып элементтерін құрастыру және бөлшектеу тәсілдері;

      қарапайым такелаждау құралдарының құрылысы және оларды пайдаланудың тәртібі.

193-параграф. Құрылыс слесары, 4-разряд

      422. Жұмыс сипаттамасы:

      арнайы механикаландырылған құралды қолдана отырып жабдықтардың бөлшектерін слесарьлық өңдеу;

      кесуге және бұрғылауға бөлшектерді белгілеу;

      бекіткіш болттар, аспалар, кронштейндер, ернемектер, қамыт тартпалары, тура сызықты ағындар, науалар, қорғаныш қаптар мен қоршаулар, төсеме тақталарға, шанаптарға арналған құбыр тіреуіштер, терезе, баспалдақ және балкон торларын жасау;

      бағана, арқалық және жабу тақташаларының ауыстырмалы металл қалыптарын орнату және бөлшектеу;

      қол көтергіші бар тайғанақ болат қалыптардың көтергіш құрылғыларын орнату және бөлшектеу;

      тайғанақ қалыптың конустылығын, бульдозерлердің көтергіш шығырларын реттеу;

      қол көтергіштерін, арқалық және 5 тоннаға дейін жүк көтере алатын блок крандарын, арматураны бүгу және кесуге арналған станоктарды, таспалы тасымалдағыштардың кергіш және қозғалтқыш құрылғыларын, экскаваторлардың шөміші мен шығырын, бетон илегіштердің шөміші мен барабандарын, сыр пультін, көтергіштерді, механикаландырылған қалау жөніндегі агрегаттарды бөлшектеу, жөндеу және құрастыру;

      іштен жану двигательдерін бөлшектеу, жөндеу және құрастыру (поршеньді сақиналарды орнату, бұлғақты және негізгі мойынтіректерді тарту, сорғыларды, карбюраторлар мен магнетоларды құрастыру);

      сызбалар мен нобайлар бойынша бөлшектерді белгілеу;

      металл терезе жақтауларын және оларды ашу тетігін жасау;

      ашу тетіктерін жөндеу.

      423. Білуге тиіс:

      құралды жасауда қолданылатын металдардың негізгі қасиеттері;

      құралды құю және шындаудың негізгі тәртібі мен тәсілдері;

      такелаждық жабдықтардың, жөндеуде қолданылатын механикаландырылған құралдар мен станоктардың құрылысы.

194-параграф. Құрылыс слесары, 5-разряд

      424. Жұмыс сипаттамасы:

      күрделі қалыптарды жасау және өңдеудің барлық түрлеріне арналған сызбалар бойынша бөлшектерді белгілеу;

      бөлшектерді шындау, күйдіру және жұмсарту;

      құрылыс және жинақтау жұмыстарына арналған аспаптарды, жабдықты жинақтауға арналған жекелеген бөлшектер мен тораптарды (шөміш, закром, жұқа қабатты металдан жасалған шанап, циклонға жасалған тұғыр, жақтау және алаң, желдеткіштер мен жылуескіштер, жылжымалы пердешелер, клапандар) жасау;

      жарма есіктер мен қапсырма есіктерді, сондай-ақ жылжымалы есіктерді жасау;

      гидравликалық және электр көтергіштері мен тайғанақ қалыптарды жинақтау;

      механикаландырылған аппараты бар тайғанақ қалыптарға бетондау кезінде қызмет көрсету;

      тозған бөлшектерді қалпына келтіру;

      трактор, кран және экскаватордың тежеуіш қалыбы мен тежеуіш таспасын тойтару;

      тракторлар, сырмалар, бульдозерлер, аунақтар, бетон араластырғыш пен ерітінді араластырғыштар, бетон сорғылар мен ерітінді сорғылар, 5 тоннадан артық жүк көтере алатын жетекті шығырдың блоктары, жерге енгізілген снарядтар мен өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 300 метрге дейін құрылғылар, өнімділігі бір минутаның ішіндегі 6 метрге дейін компрессорлар, мотовоздар, бу балғалар, орталықтан тепкіш сорғылар, жаныштағыштар, қалыңдығы 13 миллиметрге дейін табақты металды кесуге арналған пресс-қайшыларды бөлшектеу, жөндеу және құрастыру;

      жүк көтеретін тетіктер мен ыдыстарға қысым астында қызмет көрсету.

      425. Білуге тиіс:

      аспаптық болаттың түржиыны мен маркалары;

      қорытпалар туралы негізгі мәліметтер;

      механикаландырылған аспапты қолдана отырып күрделі бөлшектерді слесарьлық және термикалық өңдеу тәсілдері;

      бөлшектерді өңдеу және құрастыру кезінде неге жол беріледі және оларды орналастыру;

      бөлшектерді қалыптар мен калибрлер бойынша шақтау тәсілдері;

      қондырғыларды пайдаланудың, машиналар мен іштен жану двигательдерін бөлшектеу, құрастыру, жөндеу және реттеудің тәртібі мен тәсілдері;

      құралдарды шындау, жасыту және жұмсарту тәсілдері;

      жүк көтеретін тетіктер мен ыдыстарды қысым кезінде пайдалану тәртібі.

195-параграф. Құрылыс слесары, 6-разряд

      426. Жұмыс сипаттамасы:

      ерекше күрделі қалыптарды, калибрлер мен кондукторларды жасау;

      негізгі бөлшектерді, бұйымдар мен аспаптарды жасау және жөндеу;

      эксцентриктерді орнату;

      штамптар мен тығыздағыш нысандарды жасау және жөндеу;

      жерге енгізілген снарядтар мен өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 300 метрден артық тарту құрылғыларын, экскаваторлар мен мұнара крандарын, автотиегішті, қалыңдығы 13 миллиметрден артық табақты металды кесуге арналған пресс-қайшыларды, гидравликалық және пневматикалық престерді, өнімділігі бір минутаның ішіндегі 6 метрден артық компрессорларды жөндеу, дайындау және сынау.

      427. Білуге тиіс:

      қатты құймалардың маркалары, сорттары мен қасиеттері;

      ерекше күрделі бөлшектерді слесарьлық және термикалық өңдеу және қиюластыру;

      бөлшектер жанасқан кезде неге жол беріледі және олардың құрылысы.

196-параграф. Құрылыс слесары, 7-разряд

      428. Жұмыс сипаттамасы:

      жаңа модельді жерге енгізілетін және тартатын өнімділігі жоғары құрылғыларды жөндеу, дайындау және сынау;

      күшті құрылыс экскаватор, кран, сырма машиналары және басқа да едәуір күрделі бөлшектерді жөндеу;

      іштен жану двигательдерін реттеу;

      ішкі диагностика әдісімен құрылыс машиналарының жұмысын бағалау.

      429. Білуге тиіс:

      қызмет көрсететін жабдықтың құрылысы мен кинематикалық сұлбасы;

      бөлшектер мен тораптардың тозғанын бағалау тәсілдері;

      бөлшектердің орналасатын орнын және олардың нобайын өлшеу тәртібі;

      бөлшектер жанасқан кезде неге жол беріледі және құрылысы.

      430. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

197-параграф. Құрылыс электрослесары, 2-разряд

      431. Жұмыс сипаттамасы:

      өткізгіштерді, жерге қосу желілерін, электр жабдықтарының құрылысын бекітуге арналған ұсақ бөлшектерді жасау;

      конструкцияларға ұсақ бөлшектерді орнату;

      нақты өлшемді қажет етпейтін оқшаулағыш аралықтарды жасау;

      жабдықтардың қарапайым түрлерін, кабелі мен өткізгіштері бар барабандарды ашу;

      дәнекерлеу орнын қолмен өңдеу.

      432. Білуге тиіс:

      электр құрылымдарын жасау және жинақтау кезінде қолданылатын негізгі материалдар;

      қарапайым электр сұлбаларын оқу тәртібі;

      электр құрылымдары мен бөлшектердің негізгі түрлері.

198-параграф. Құрылыс электрослесары, 3-разряд

      433. Жұмыс сипаттамасы:

      қол құралдары мен аспаптарын қолдана отырып, дөңгелек, жолақ және бұрышты болаттан жасалған дайындаманы кесу, шабу және түзету;

      электр құрылымдарының бөлшектеріндегі тесіктерді бұрғылау және кесу;

      екі-үш бөлшектен тұратын күрделі емес электр құрылымдарын жасау;

      металл және пластмасса құбырларды қолмен кесу;

      дәнекерлеу орнын механикаландырылған тәсілмен өңдеу.

      434. Білуге тиіс:

      электр құрылымдарын жасаған кезде қолданылатын қара және түсті металдардың, болат және пластмасса құбырлардың түржиыны;

      кернеуі 1 киловольтқа дейін өткізгіштер мен кабельдердің негізгі маркалары;

      қарапайым электр сұлбаларын оқу тәртібі;

      қолданылатын оқшаулау материалдарының қасиеттері;

      электрленген және пневматикалық құралдардың, станоктар мен механизмдердің құрылысы және олармен жұмыс істеу тәртібі;

      қарапайым такелаждық құралдардың негізгі түрлері және олармен жұмыс істеу тәртібі;

      материалдар мен жабдықтарды жинақтау тәртібі.

199-параграф. Құрылыс электрослесары, 4-разряд

      435. Жұмыс сипаттамасы:

      қаңылтыр және профильді болатты, құбырларды, шиналарды станокта түзету, белгілеу және кесу;

      зенкерлеу, құбырдың ұшынан бұранда ою, қоныштарды жасау;

      қаңылтыр және профильді болатты, құбырларды, шиналарды әр түрлі тәсілдермен белгіленген қисық радиусты сақтай отырып, ию;

      тролле, жарықтандырылған белгілер мен көрсеткіштерге арналған құрылымдарды жасау және жинақтау;

      жарықтандырылған белгілер мен бағдаршамның жарық беретін арматураларына, кабельдерді, кронштейндерді, бір аппаратты орнатуға арналған құрылымдарды, қорғаныш қаптамаларды, тор қоршаулары мен автомобиль жолдарында жұмыс істеуге арналған қоршауларды бекіту;

      оқшаулағыш материалдарды өңдеу;

      конструкцияларға оқшаулағышты, 1 киловольттан жоғары кернеуге сақтандырғышты, ажыратқышты, дабыл лампасын орнату;

      дөңгелек және жолақты шиналарды түзету.

      436. Білуге тиіс:

      күрделілігі орташа электр схемаларын, машинажасаудың бөлшектік және жинақтау сызбалары мен үлгілерді оқу тәртібі;

      технологиялық желілердегі жұмыстардың тәртібі;

      бөлшектер мен құрылымдарды маркерлеу тәртібі мен тәсілдері;

      материалдар мен жабдықтарды жинақтау тәртібі;

      жүктерді ілмектеу және қозғалту тәсілдері;

      механикаландырылған такелаждық жабдықтардың құрылысы мен оларды пайдалану тәртібі.

200-параграф. Құрылыс электрослесары, 5-разряд

      437. Жұмыс сипаттамасы:

      конструкция бөлшектерін үлгілер мен сызбалар бойынша белгілеу;

      күрделігі орташа қалыптарды, қаңқалар мен панельдерді, қалқандарды, пульттерді, шкафтар мен бағдаршамдарды, электр құрылымдарын жасау;

      құбырларды блоктар мен пакеттерге жинақтау;

      магистральдық жиналмалы және қимасы 800 шаршы миллиметрге дейінгі тармақталған шиналарды жасау және блоктарға жинақтау;

      шиналар мен электр жабдықтарын түйіспелі шықпаларға реттеуіштер, төсемдер жасау;

      электр жабдықтары мен шиналардың түйіспелі бетін өңдеу;

      оларға ажыратушылар мен жетектер орнату;

      конструкцияларға жоғары вольтті электр жабдықтарын, өлшеу, басқару және қорғау аспаптары мен аппараттарын орнату;

      дәнекерлеу үшін күрделі электр құрылымдарының бөлшектері мен тораптарын құрастыру;

      4-ке дейін лампасы бар люминесценциялы шырағдан мен бағдаршамды блоктарға құрастыру;

      бағдаршамды монтаждау үшін металды құрылымдарды құрастыру;

      автокөлік қозғалысы бағытының көрсеткіштерін жасайтын тіректерді жасау және құрастыру;

      кабельдік құрылымдарды, қораптар мен лотоктарды құрастыру.

      438. Білуге тиіс:

      күрделі электр сұлбаларын оқу тәртібі;

      түйіспе бетті өңдеу тәсілдері.

201-параграф. Құрылыс электрослесары, 6-разряд

      439. Жұмыс сипаттамасы:

      сызбалар бойынша аса күрделі электр құрылымдарын жасаған кезде бөлшектерді белгілеу;

      аса күрделі белгілеу және монтаждау қалыптарын жасау;

      төмен вольтті және жоғарғы вольтті жинақтаушы тарату құрылғыларын жасау және монтаждау және оларды блоктарға құрастыру;

      электр жабдықтарын реттеу;

      магистральдық жиналмалы және қимасы 800 шаршы миллиметрден астам тармақталған шиналарды, бағдаршамдарға арналған күрделі құрылымдарды монтаждау бұйымдарын жасау және блоктарға жинақтау;

      бағдаршамдарға арналған 4-ке дейін лампасы бар люминесценциялы шырағдан мен қосымша секциялы бағдаршамдарды блоктарға құрастыру;

      шкафтарды, қалқандар мен басқару станцияларын блоктарға жинақтау.

      440. Білуге тиіс:

      аса күрделі электр сұлбаларын оқу тәртібі;

      таратушы қалқандардың, пульттер мен басқару және қорғау шкафтарының түрлері мен конструкциясы.

      441. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

202-параграф. Қышқылға төзімдегіш-винипластикші, 3-разряд

      442. Жұмыс сипаттамасы:

      қарапайым бөлшектерге арналған конструкциялық пластмасса бөлшектер мен бұйымдарды шаблон бойынша дискілі және ленталы араларда белгілеп кесу;

      конструкциялық пластмассадан жасалған парақтар мен құбырларды "У"- және "Х" үлгілік жіктермен, білікшемен, және тік немесе жазық жағдайда асырып және тік тоғыстырып қайырмалау;

      қиықжиектерді түсіру;

      қарапайым бөлшектер мен бұйымдарды жасау және құрастыру;

      қарапайым аппараттар мен жабдықтарды винилпластпен, асбовинилмен, фаолитпен, полиэтиленмен орап жабу;

      конструкциялық пластмассадан жасалған парақтар мен құбырларды жылыту шкафында термиялық өңдеу;

      пластикатты еденге, басқыш алаңдарына төсеу.

      443. Білуге тиіс:

      конструкциялық пластмассадан жасалған жартылай фабрикаттардың түрлері мен негізгі қасиеттері;

      пісіру шілтерінің, дискілі және ленталы аралардың құрылымы;

      конструкциялық пластмассаны пісіру және конструкциялық пластмассадан жасалған парақтар мен құбырларды термиялық өңдеу тәсілдері;

      қарапайым аппараттар мен жабдықтарды винилпластпен, асбовинилмен, фаолитпен, полиэтиленмен орап жабу тәсілдері.

203-параграф. Қышқылға төзімдегіш-винипластикші, 4-разряд

      444. Жұмыс сипаттамасы:

      күрделілігі орташа конфигурациялы бөлшектерді белгілеу және пішу;

      винипласты пластикпен пісіру;

      бұйымдарды орамдық полимерлік материалдармен нығайту;

      конструкциялық пластмассадан жасалған бұйымдардың бөлшектері мен бөліктерін қиюластыру және құрастыру;

      күрделілігі орташа конфигурациялы қабаттарды винилпластпен, асбовинилмен, фаолитпен және полихлорвинилді пластикатпен орап жабу;

      күрделілігі орташа бұйымдарды кез келген ыңғайда пісіру, конструкциялық пластмассадан жасалған бұйымдар мен бөлшектерді қалыптау;

      винипласт құбырларының ажыратпалы қосындылары мен ішпектерді қаңқаға орнату;

      шикі фаолиттен су құбырларының фасонды бөліктерін дайындау және құрастыру;

      берілген режим бойынша орау материалдарымен нығайту кезінде полимерлеу;

      пластикатты төселген жерінде қол шілтерімен салыстыру;

      пластикат көмкермесін қабырғаға бекіту, баспалдақ марштарына төсеу.

      445. Білуге тиіс:

      конструкциялық пластмассадан жасалған бұйымдардың бөлшектері мен бөліктерін құрастыру тәртібі;

      винипласт құбырларының ажыратпалы қосындыларының түрлері;

      кониялық және цилиндрлі бөлшектер мен аппаратураларды пішу, конструкциялық пластмассадан жасалған бұйымдар мен бөлшектерді қалыптау мен пресстеу тәсілдері;

      полимерлеу камераларының құрылымы және орап жабатын полимер материалдарын полимерлеу режимі;

      күрделілігі орташа конфигурациялы қабаттарды орап жабу тәсілдері;

      пластикатты төселген жерінде пісіру тәсілдері;

      поршеньді монтаждау пистолеттерінің құрылымы және оларды пайдалану ережесі.

204-параграф. Қышқылға төзімдегіш-винипластикші, 5-разряд

      446. Жұмыс сипаттамасы:

      конфигурациялық пластмассадан күрделі жабдықтар мен аппаратураларға бұйымдар мен бөлшектерді белгілеу және пішу;

      күрделі аппараттар мен "Вакуум-сүзгі" типтес жабдықтарды желілермен және бөлшектермен жиынтықтау;

      орнына қойылған винипласт ішпектерді қиюластыру;

      винипласт құбырларды металл фланецтерге пресстеу және көмкеру;

      винипласт фитингтерді дайындау;

      контрукциялық пластмассадан жасалған күрделі конфигурация бұйымдарды барлық ыңғайда пісіру;

      штуцерлер мен люктерді қосып пісіру;

      винипласттан ортадан тебу насостарының жекелеген түйіндері мен вентильдерді, жабу крандарын (токар-фрезер жұмысынсыз) жасау;

      күрделі конфигурация қабаттарын винилпластпен, асбовинилмен, фаолитпен және полихлоровинилді пластикатпен орап жабу;

      шаблондарды дайындау.

      447. Білуге тиіс:

      күрделі аппараттарды конструкциялық пластмассадан жасалған бөлшектермен және желілермен жиынтықтау тәртібі;

      күрделі конфигурация қабаттарын винилпластпен, асбовинилмен, фаолитпен және полихлоровинилді пластикатпен орап жабу тәсілдері;

      пісіру жұмыстарын орындау ережесі.

205-параграф. Қышқылға төзімдегіш-винипластикші, 6-разряд

      448. Жұмыс сипаттамасы:

      конструкциялық пластмассадан жасалған аса күрделі конфигурация бөлшектер мен бұйымдарды белгілеу, пішу және дайындау;

      лекало мен шаблондарды дайындау;

      аса күрделі қабаттарды пластикатпен, винилпластпен, асбовинилмен және фаолитпен орап жабу;

      винипласттан аса күрделі конфигурацияларды: вакуум насостарын, вентильдерді, вентиляторларды, жасанды талшық иіру машиналарына ерітіндіге арналған ванналарды, тұзсыздандыру қондырғыларын құрастыру;

      орындалған жұмыстардың сапасын бақылау.

      449. Білуге тиіс:

      конструкциялық пластмассадан жасалған аса күрделі бұйымдар мен бөлшектерді белгілеу, пішу және құрастыру тәсілдері;

      конструкциялық пластмассадан жасалған бұйымдарды өңдеудің, формалаудың, қалыптаудың және престеудің температуралық режимдері;

      ерекше күрделі қабаттарды орап жабу тәсілдері;

      пісірілген бұйымдардың және орау жабындарының сапасын детектордың көмегімен бақылау.

206-параграф. Қышқылға төзімдегіш-гуммирлеуші, 2-разряд

      450. Жұмыс сипаттамасы:

      үстіңгі қабатты тазарту, майсыздандыру және жуу;

      құм ағыншаларын тазалау үшін құм елеу;

      құбырларды, фитингілер мен басқа да бөлшектерді баритпен немесе құммен толтыру;

      вулкандаушы қазандықтарды толтыру және босату;

      каландрлендірілген резинаны, полиизобутиленді тазарту және оларды желіммен майлау.

      451. Білуге тиіс:

      гуммирлеу кезінде қолданылатын негізгі материалдар;

      металл және ағаш қабаттарды гуммирлеуге дайындау тәсілдері;

      вулкандатылған қазандықтарды толтыру тәртібі.

207-параграф. Қышқылға төзімдегіш- гуммирлеуші, 3-разряд

      452. Жұмыс сипаттамасы:

      гуммирлеу үшін бұдырлау;

      гуммирлеу жұмыстарына арналған хлорлы кальций, желім ерітіндісі мен өздігінен вулкандалатын герметикті дайындау;

      гуммирленген ескі қабатты түсіру;

      металл қабатын желіммен майлау;

      аппаратура мен бөлшектерді вулкандату қазанында белгіленген режим бойынша жылыту;

      каландрлендірілген резинаны қосарлау;

      резина және полиизбутиленді парақтарды қарапайым конфигурация қабатына жеткізу.

      453. Білуге тиіс:

      вулкандату қазандары мен желімараластырғыш құрылымы;

      түрлі концентрациядағы резина желімдері мен өздігінен вулкандалатын герметикті дайындау рецепті және тәсілдері;

      аппаратура мен бөлшектерді жылыту режимі;

      гуммилеу кезінде қолданылатын негізгі материалдар;

      металл және ағаш қабаттарды гуммерлеуге дайындау тәсілдері;

      вулкандатылған қазандықтарды толтыру тәртібі;

      каландрлендірілген резинаны қосарлаудың, қарапайым конфигурация қабаттарын гуммирлеудің және полиизбутиленмен және басқа да әр түрлі материалдармен қаптау тәсілдері.

208-параграф. Қышқылға төзімдегіш-гуммирлеуші, 4- разряд

      454. Жұмыс сипаттамасы:

      кониялық және сферикалық қабаттарды резинамен қаптау;

      тік және жазық қабаттарды үстінен асбестпен және полиизобутиленмен желімдеу;

      резинаны және полиизобутилен парақтарын дайын пішіндеме мен шаблон бойынша конуске кесе отырып пішу;

      викельдер мен шпонкаларды "шприц"-машинада дайындау;

      полиизобутилен парақтарының жіктерін металл роликтерді жеткізе отырып пісіру;

      резина және полиизобутилен қаптамаларын күрделілігі орташа конфигурациялы қабаттарға жеткізу;

      ашық тәсілмен вулкандату;

      өздігінен вулкандалатын герметиктің және хлоркаучук қабатына (нейриттерді) салу.

      455. Білуге тиіс:

      резинаның, полиизобутиленнің және өздігінен вулкандалатын герметик пен хлоркаучуктың (нейриттердің) қасиеттері және олардың сапасына қойылатын талаптар;

      кониялық және сферикалық қабаттарды қаптаудың және оларды рулонды материалдармен желімдеудің тәсілдері;

      резинаны дайын шаблондар бойынша белгілеу және пішу ережесі;

      "шприц"-машина құрылымы;

      ісінуді жою тәсілдері;

      сыйымдылықтар мен бөлшектерді ашық вулкандатуға дайындау тәртібі;

      поршеньді монтаждау пистолеттерінің құрылымы және оларды пайдалану ережесі.

209-параграф. Қышқылға төзімдегіш-гуммирлеуші, 5-разряд

      456. Жұмыс сипаттамасы:

      күрделі конфигурациялы аппаратураларды: араластырғышты, "нутч"-сүзгіні, аппараттардың алмалы қақпағын, мембаранлы вентильдерді гуммирлеу;

      құбырларды викельдердің көмегімен гуммирлеу;

      аппаратураны вулкандатылған резинамен қаптау;

      күрделі фигуралы қабаттарды резинамен желімдеу;

      резинаға арналған шаблондар мен пішіндемелерді резинадан және полиизобутиленнен дайындау;

      қазандарда қысыммен жабық тәсілмен вулкандату.

      457. Білуге тиіс:

      күрделі конфигурациялы аппараттар мен бөлшектерді гуммирлеу тәсілдері;

      бөлшектер мен аппаратураны қаптауға арналған резинаны белгілеу және пішу ережесі;

      вулкандату және қабаттарды резинамен қаптау сапасына қойылатын талаптар;

      гуммирлеу кезінде қолданылатын вулкандату қазаны мен бақылау-өлшеу құралдарының құрылымы.

210-параграф. Қышқылға төзімдегіш-гуммирлеуші, 6-разряд

      458. Жұмыс сипаттамасы:

      аса күрделі әртүрлі аппаратуралар мен жабдықтардың түрлерін: мұнараларды, үздіксіз жұмыс істейтін вакуум-сүзгіні, ортадан тепкіш насостарды, желдеткіштерді және басқа да жабдықтардың гуммирлеу;

      гуммирленген аппаратуралар мен жабдықтарды ыстық ауамен вулкандату;

      гуммирлеу жұмыстарының сапасын бақылау.

      459. Білуге тиіс:

      аса күрделі конфигурация қабаттарын гуммирлеу тәсілдері;

      гуммирленген аппаратуралар мен жабдықтарды ыстық ауамен вулкандату тәсілдері;

      гуммирлеу жұмыстарының сапасына қойылатын талаптар.

211-параграф. Машинист (Автожол құрылысы машиналары)

      460. Жұмыс сипаттамасы:

      автомобиль жолдарының үстіңгі құрылысын және аэродром салу және жөндеу кезінде қолданылатын әртүрлі типтегі және нысандағы машиналар мен механизмдерді басқару:

      машинаға техникалық қызмет көрсету, оның жүйелері мен желілерінің дұрыстығын тексеру:

      жанар және жағармай құю:

      қызмет көрсетілетін машиналар мен механизмдердің ақауларын анықтау және жою:

      алдын ала жөндеу және жөндеудің басқа да түрлеріне қатысу.

      461. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін машиналардың, тіркеме жабдықтардың және құрылғылардың құрылымы мен техникалық сипаттамасы;

      оларды пайдалану және қызмет көрсету, жөндеу жөніндегі ережелер мен нұсқаулықтар;

      жол қозғалысы ережесі;

      қызмет көрсетілетін машиналардың көмегімен жұмыс орындау технологиясы;

      жанар және жағармайларды, электр энергиясын жұмсау нормалары, майлар мен отынның маркалары мен қасиеттері;

      жұмыстың материалдар мен құрылым элементтерінің сапасына қойылатын техникалық талаптар;

      электротехника, механика, гидравлика негіздері;

      машинистен бір разряд төмен тарифтелетін құрылыс слесарына арналған көлемдегі слесар ісі.

      462. Жұмыс үлгілері:

      Автомобиль жолдарының үстіңгі құрылысы машиналарын басқару кезінде:

      4-разряд:

      1) тегіс вальцылы, массасы 5 тоннаға дейінгі өздігінен жүретін катоктар;

      2) механикалық басқару жүйесі бар қиыршықтас бөлушілер.

      5-разряд:

      1) автобетонсындырғыштар;

      2) қозғағыш күші 66 киловатқа (90 ат күшіге) дейінгі автогрейдерлер;

      3) жіктерді толтырушылар;

      4) тегіс вальцылы, массасы 5-тен жоғары 10 тоннаға дейінгі өздігінен жүретін катоктар;

      5) пленкақұраушы ерітінді жағуға арналған машиналар;

      6) жолдарды жөндеуге және ұстауға арналған қозғағыш күші 59 киловатқа (80 ат күшіге) дейін трактор базасындағы құрама машиналар;

      7) өздігінен жүретін жік кескіштер;

      8) финишерлер;

      9) гидростатикалық басқару жүйесі бар қиыршықтасбөлушілер.

      6-разряд:

      1) қозғағыш күші 66-дан жоғары 100 киловатқа (90-нан жоғары 135 ат күшіге) дейінгі автогрейдерлер;

      2) бетон төсеушілер;

      3) құрамалы өздігінен жүретін катоктар, пневматикалық шинадағы өздігінен жүретін және жартылай тіркемелі катоктар, тегіс вальцылы, массасы 10 тоннадан жоғары өздігінен жүретін катоктар;

      4) жол кемерлерін төсеу машиналары;

      5) жол жабындарының кедір-бұдыр қабаттарын салуға арналған өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 300 шаршы метрге дейінгі машиналар;

      6) жолдарды жөндеуге және ұстауға арналған қозғағыш күші 59-нан жоғары 100 киловатқа (80-нен жоғары 135 ат күшіге) дейінгі трактор базасындағы құрама машиналар;

      7) қазанының сыйымдылығы 1000 литрге дейінгі асфальтбетон қоспасын дайындауға арналған жылжымалы пісіру қазандары;

      8) өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 25 тоннаға дейінгі жылжымалы асфальтбетон араластырушылар;

      9) өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 150 тоннаға дейінгі асфальтбетон төсеушілер;

      10) жабынның қорғаныс қабаттарын орнатуға арналған минералды материалдарды сұрыптау және дайындау жөніндегі "Сларри Сил" типтік жөніндегі ұтқыр қондырғылар;

      11) қозғағыш күші 120 киловатқа (160 ат күші) дейінгі жол фрездері.

      7-разряд:

      1) қозғағыш күші 100-ден жоғары 150 киловатқа (135-тен жоғары 200 аткүшіге) дейінгі автогрейдерлер, жұмыс органдарын тұрақтандыру жүйесімен жарақтандырылған автогрейдерлер;

      2) жол жабындарының кедір-бұдыр қабаттарын салуға арналған өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 300 шаршы метрден асатын машиналар;

      3) жолдарды жөндеуге және ұстауға арналған қозғағыш күші 100 киловаттан (135 ат күшіден) асатын трактор базасындағы құрама машиналар;

      4) ерітінділер мен бетон қоспаларын дайындауға арналған агрегатталған ұтқыр кешенді машиналар;

      5) қазанының сыйымдылығы 1000 литрден асатын асфальтбетон қоспасын дайындауға арналған жылжымалы пісіру қазандары;

      6) қозғағыш күші 125 киловатқа (170 ат күшіге) дейінгі профильдеуші;

      7) қозғағыш күші 135 киловатқа (180 ат күшіге) дейінгі ремиксерлер;

      8) өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 25-тен асатын және 60 тоннаға дейінгі жылжымалы асфальтбетон араластырушылар;

      9) өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 150 тоннадан асатын асфальтбетон төсеушілер.

      10) қозғағыш күші 120-дан асатын 150 виловатқа (160-тан асатын және 200 ат күшіге) дейінгі жол фрездері.

      8-разряд:

      1) қозғағыш күші 150-ден асатын және 180 киловатқа (200-ден асатын 240 ат күшіге) дейінгі автогрейдерлер;

      2) өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 180 шаршы метрге дейінгі "ДС-100" типтес машиналар жиынтығына енетін және бетон төсеушілер;

      3) қозғағыш күші 125 киловатт (175 ат күші) профильдеушілер;

      4) қозғағыш күші 180 киловатқа (240 ат күші) дейінгі суық ресайклерлер;

      5) өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 60-тан асатын 100 тоннаға дейінгі жылжымалы асфальтбетон араластырушылар;

      6) термопрофильдеу машиналар жиынтығына енетін асфальтбетон төсеушілер;

      7) қозғағыш күші 150-ден асатын және 180 киловатқа (200-ден асатын және 240 ат күшіге) дейінгі жол фрездері;

      8) электронды басқару жүйесі бар қиыршықтас бөлушілер;

      463. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

212-параграф. Машинист (Жалпы құрылыс машиналары)

      464. Жұмыс сипаттамасы:

      құрылыс, монтаж және жөндеу-құрылыс жұмыстарын орындау кезіндегі әртүрлі типті және нысандағы машиналар мен механизмдерді басқару;

      машиналарға жанар және жағармай құю;

      машиналардың жұмыс механизмдерін берілген жұмыс режиміне реттеу;

      машина механизмдеріне техникалық қызмет көрсету;

      олардың жұмысындағы ақауларды анықтау және жою;

      қызмет көрсетілетін жабдықтарды алдын ала жөндеу және басқа да жөндеу түрлеріне қатысу.

      465. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін машиналар мен механизмдердің құрылымы мен техникалық сипаттамасы;

      оларды пайдалану, техникалық қызмет көрсету және ағымдағы жөндеу жүргізу жөніндегі ережелер мен нұсқаулықтар;

      жүріп келе жатқан машинамен жұмыс істеу кезінде жол қозғалысы ережесі;

      дабылдатқышты орнату, жұмыс өндірісі ережесі;

      жанар-жағармай және электр энергиясын жұмсау нормалары;

      машиналар мен механизмдердің желілерін майлаудың схемасы мен кезеңділігі;

      орындалатын жұмыс сапасына қойылатын талаптар;

      құрылысшы, машинистен бір разряд төмен тарифтелетін слесарьге көзделген ауқымдағы слесарьлық іс.

      466. Жұмыс үлгілері:

      машиналарды басқару кезінде:

      3-разряд:

      1) шағын механикаландыру құралдары: қорыту көлемі 425 литрге дейінгі жылжымалы бетон араластырғыштар, көтергіштер мен шахталық, ерітінді насостары, қорыту көлемі 325 литрге дейінгі жылжымалы ерітінді жеткізгіштер, электр шығырлар;

      2) қозғағышының ішкі жану қуаты 37 киловатқа (50 ат күші) дейінгі жылжымалы электрмен пісіру агрегаттары.

      4-разряд:

      1) автомұналарар мен көтеру биіктігі 15 метрге дейінгі автогидрокөтергіштер;

      2) өнімділігі бір минутаның ішінде 3 куба метрге дейінгі автокомпрессорлар;

      3) ауасыз жоғары қысымды шаңдату агрегаттары;

      4) өнімділігі бір минутаның ішіндегі 10 шаршы метрге дейінгі автокомпрессорлар жылжымалы;

      5) жүк көтерімділігі 6,3 тоннаға дейінгі автомобиль крандары;

      6) стационарлық жағдайларда газ-мұнай өнімдері құбырларын оқшаулауға арналған машиналар;

      7) шағын механикаландыру құралдары: өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 20 шаршы метрге дейінгі бетон насос қондырғылары, қорыту көлемі 425-тен жоғары 1200 литрге дейінгі жылжымалы бетон араластырғыштар, сыршылар мен жылжымалы сылақ стансалары; жүк-жолаушы көтергіштер, қорыту көлемі 325-тен жоғары 750 литрге дейінгі жылжымалы ерітінді араластырғыштар;

      8) диаметрі 1200 миллиметрге дейінгі құбырларды майыстыруға арналған жылжымалы құбыригіш қондырғылар;

      9) жоғары және төмен қысым қондырғылары – қуаты 43 киловатқа (60 ат күшіге) дейінгі бар қондырғылары;

      10) қозғағышының ішкі жану қуаты 37-ден жоғары 73 киловатқа (50-ден жағры 100 ат күшіге) дейінгі жылжымалы электрмен пісіру агрегаттары;

      11) қозғағышының қуаты 37 киловатқа (50 ат күшіге) дейінгі жылжымалы электр стансалары.

      5-разряд:

      1) өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 40 шаршы метрге дейінгі автобетон насостары;

      2) автомұнаралар мен көтеру биіктігі 5-тен жоғары 25 метрге дейін автогидрокөтергіштер;

      3) автогудронаторлар;

      4) өнімділігі бір минутаның ішіндегі 3 шаршы метрден жоғары автокомпрессорлар;

      5) бұрғылау тереңдігі 6 метрге дейінгі бұрғылау және өздігінен жүретін бұрғылау-кран машиналары; автоямобурлар;

      6) өздігінен жүретін гидросеялакалар;

      7) жерқазу-фрезер машиналары – дренаж машиналары;

      8) суңгуірлерге ауа беруге арналған компрессорлар;

      9) өнімділігі бір минутаның ішіндегі 10-нан жағары 50 шаршы метрге дейінгі автокомпрессорлар;

      10) коперлер;

      11) жүк көтерімділігі 6,3-тен 10 тоннаға дейінгі автомобиль крандары (ерекше);

      12) трасса жағдайларында диаметрі 800 миллиметрге дейінгі (ерекше) газ-мұнай өнімдері құбырларын оқшаулауға арналған машиналар;

      13) күрделі арматура құрылымдарын дайындауға арналған механикаландырылған тартпалы құралдары;

      14) жылжымалы (сырғығыш) қораманы көтеру жөніндегі механикаландырылған жабдық.

      15) шағын механикаландыру құралдары: өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 20 шаршы метрден жоғары бетон насос қондырғылары, қорыту көлемі 1200-ден жоғары 2400 литрге дейінгі жылжымалы бетон араластырғыштар;

      16) диаметрі 1200 миллиметрден жоғары құбырларды майыстыруға арналған жылжымалы құбыригіш қондырғылар;

      17) қозғағышының қуаты 73 киловатқа (100 ат күшіге) дейінгі құбыр тазалау машиналары;

      18) қозғағышының қуаты 73 киловатқа (100 ат күшіге) дейінгі құбыр төсегіштер;

      19) нығыздаушы және планировкалаушы-нығыздаушы машиналар;

      20) жоғары және төмен қысым қондырғылары: қуаты 43-тен жоғары 73 киловттан жоғары (60-тан жоғары100 ат күшіге дейінгі) трактордағы бар қондырғылары;

      21) өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 60 шаршы метрге дейінгі бетон қоспаларын дайындайтын үздіксіз жұмыс істейтін жылжымалы автоматтандырылған қондырғылар;

      22) қозғағышының ішкі жану қуаты 73-тен жоғары 110 киловатқа (100-ден жоғары 150 ат күшіге) дейінгі жылжымалы электрмен пісіру агрегаттары;

      23) қозғағышының қуаты 37-ден жоғары және 110 киловатқа (50-ден жоғары 150 ат күшіге) дейінгі жылжымалы электр стансалары.

      6-разряд:

      1) өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 40-тан жоғары 60 шаршы метрге дейінгі автобетон насостары;

      2) автомұнаралар мен көтеру биіктігі 25-тен жоғары 35 метрге жоғары автогидрокөтергіштер;

      3) битум ерітетін жылжымалы қондырғылар;

      4) бұрғылау тереңдігі 6 метрден жоғары бұрғылау және өздігінен жүретін бұрғылау-кран машиналары;

      5) өздігінен жүретін жерқазу-фрезер машиналары;

      6) өнімділігі бір минутаның ішіндегі 50-ден жоғары 70 шаршы метрге дейінгі автокомпрессорлар;

      7) магистральді газ-мұнай өнімдері құбырларын пісіруге арналған контактылы-пісіру қондырғылары;

      8) универсальді коперлер, кран-коперлер, өздігінен жүрмейтін жүзбелі коперлер;

      9) жүк көтерімділігі 10-нан жоғары 20 тоннаға дейінгі автомобиль крандары;

      10) трасса жағдайларында диаметрі 800-ден 1000 миллиметрге дейінгі газ-мұнай өнімдері құбырларын оқшаулауға арналған машиналар (ерекше);

      11) қозғағышының қуаты 73 киловаттан (100 ат күшіден) жоғары құбыр тазалау машиналары;

      12) қозғағышының қуаты 73-тен жоғары 100 киловатқа (100-ден жоғары 140 ат күшіге) дейінгі құбыр төсегіштер;

      13) жоғары және төмен қысым қондырғылары қуаты 73 киловаттан (100 ат күшіден) жоғары трактордағы бар қондырғылары;

      14) өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 80 шаршы метрге дейінгі бетон қоспаларын дайындайтын үздіксіз жұмыс істейтін жылжымалы автоматтандырылған қондырғылар;

      15) бұрғылау диаметрі 500 миллиметрге дейінгі су құбырларын төсеу кезінде топырақты нығыздау және бойлық бұрғылау жөніндегі қондырғылар;

      16) қозғағышының ішкі жану қуаты 110 киловаттан (150 ат күшіден) жоғары жылжымалы электрмен пісіру агрегаттары;

      17) қозғағышының қуаты 110-нан жоғары және 175 киловатқа (150-ден жоғары 240 ат күшіге) дейінгі жылжымалы электр стансалары.

      7-разряд:

      1) өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 60-тан жоғары 180 шаршы метрге дейінгі автобетон насостары;

      2) автомұнаралар мен көтеру биіктігі 35 метрден асатын автогидрокөтергіштер;

      3) бұрғылау диаметрі 400-ден жоғары 1200 миллиметрге дейінгі бұрғылау және өздігінен жүретін қозғағышының қуаты 100-180 ат күші бұрғылау-кран машиналары;

      4) өнімділігі бір минутаның ішіндегі 70 шаршы метрден жоғары компрессорлар;

      5) коперлер (өздігінен жүретін қондырғылар);

      6) жүк көтерімділігі 20-дан жоғары 40 тоннаға дейінгі автомобиль крандары;

      7) трасса жағдайларында диаметрі 1000-ден 1200 миллиметрге дейінгі газ-мұнай өнімдері құбырларын оқшаулауға арналған машиналар (ерекше);

      8) қозғағышының қуаты 100-ден жоғары 145 киловатқа (140-тан жоғары 200 ат күшіге) дейінгі құбыр төсегіштер;

      9) өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 80-нен жоғары 120 шаршы метрге дейінгі (ерекше) бетон және топырақ қоспаларын дайындайтын үздіксіз жұмыс істейтін жылжымалы автоматтандырылған қондырғылар;

      10) бұрғылау диаметрі 500-ден жоғары 1000 миллиметрге дейінгі су құбырларын төсеу кезінде топырақты нығыздау және бойлық бұрғылау жөніндегі қондырғылар;

      11) қозғағышының қуаты 175 киловаттан (240 ат күшіден) жоғары жылжымалы электр стансалары.

      8-разряд:

      1) өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 180 шаршы метрден дейінгі автобетон насостары;

      2) жүк көтерімділігі 40-тан жоғары 60 тоннаға дейінгі автомобиль крандары;

      3) трасса жағдайларында 1200 миллиметр және одан жоғары газ-мұнай өнімдері құбырларын оқшаулауға арналған машиналар;

      4) қозғағышының қуаты 145-тен жоғары 220 киловатқа (200-ден жоғары 300 ат күшіге) дейінгі құбыр төсегіштер (ерекше);

      5) өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 120 шаршы метр бетон қоспаларын дайындайтын үздіксіз жұмыс істейтін жылжымалы автоматтандырылған қондырғылар;

      6) бұрғылау диаметрі 1000 миллиметрден жоғары су құбырларын төсеу кезінде топырақты нығыздау және бойлық бұрғылау жөніндегі қондырғылар.

      467. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

      468. Ескерту:

      "АБКС" типтес мұнаралы кранның машинисі кранның жүк көтерімділігі осындай болған кезде бір разряд жоғары тарифтеледі.

213-параграф. Машинист (қада ұру және сіңіру машинасының), 8 разряд

      469. Жұмыс сипаттамасы:

      қада негіздемелерін, шпунтты және причальді қоршауларды, тіреу қабырғалар мен басқа да ұқсас құрылыстарды орнату кезінде қадаларды ұру және сіңіру үшін қолданылатын әртүрлі типтегі және нысандағы машиналарды басқару;

      машинаға техникалық қызмет көрсету, оның жүйелері мен тораптарының дұрыстығын тексеру;

      жанар және жағармай құю;

      жұмыс режимін таңдау;

      машинаның жұмыс механизмдерін берілген режимге реттеу;

      қызмет көрсетілетін машиналардың ақауларын анықтау және жою;

      алдын ала жөндеу және жөндеудің басқа түрлеріне қатысу.

      470. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін машиналардың құрылымы мен техникалық сипаттамалары;

      оларды пайдалану, техникалық баптау және жөндеу жөніндегі ережелер мен нұсқаулықтар;

      жұмысты жүргізу технологиясы, жанар және жағармай, электр энергиясын жұмсау нормалары;

      майлар мен отынның маркалары мен қасиеттері;

      орындалатын жұмыстың сапасына қойылатын техникалық талаптар;

      электротехника негіздері.

      471. Жұмыс үлгілері:

      Машиналарды басқару кезінде:

      5-разряд:

      1) қозғағыш қуатының күші 73 киловатқа (100 ат күшіге) дейінгі өздігінен жүретін қадаларды дірілмен батырушы сіңіргіштер;

      2) коперсіз дірілмен сіңіргіштер;

      3) коперсіз дизель-балғалар.

      6-разряд:

      қозғағыш қуатының күші 73 киловаттан (100 ат күшіден) жоғары өздігінен жүретін қадаларды дірілмен батырушы сіңіргіштер.

      7-разряд:

      өздігінен жүретін копер қондырғылар.

      472. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

214-параграф. Машинист (топырақты су астында әзірлеу және гидротасымалдау машиналары)

      473. Жұмыс сипаттамасы:

      арналарды салу, гидротехникалық және өнеркәсіп құрылыстарын, өзендердің түптереңдері мен жабық су көздері құрылысы кезінде топырақты су астында әзірлеу және гидротасымалдау үшін қолданылатын әртүрлі типтегі және нысандағы машиналарды басқару;

      машинаға техникалық қызмет көрсету, оның жүйелері мен тораптарының ақауларын тексеру;

      машиналардың жұмысындағы ақауларды анықтау және жою;

      жоспарлы-алдын алу жөндеулеріне қатысу.

      474. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін машиналардың нысаны мен құрылымы;

      оларды пайдалану жөніндегі ережелер мен нұсқаулықтар;

      гидромеханикаландыру жұмыстарын жүргізу тәсілдері және олардың сапасына қойылатын техникалық талаптар;

      ішкі өзен жолдары бойынша кеме жүру ережелері;

      кемелердің айрықшалық жарықтары;

      негізгі дабылдары, кемедегі такелаж жұмыстарының өндіріс ережесі.

      475. Жұмыс үлгілері:

      Машиналарды басқару кезінде:

      4-разряд:

      1) жер соратын, жүзбелі өздігінен жүрмейтін снарядтардың және өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 2000 шаршы метрге дейін топырақнасос қондырғыларының механикалық жабдығы;

      2) жер соратын, жүзбелі өздігінен жүрмейтін снарядтардың және өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 2000 шаршы метрге дейін топырақнасос қондырғыларының электр жабдығы;

      5-разряд:

      1) жер соратын, жүзбелі өздігінен жүрмейтін өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 2000 шаршы метрге дейін топырақ сорғыш снарядтары;

      2) жер соратын, жүзбелі өздігінен жүрмейтін снарядтардың және өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 2000-нан жоғары және 4000 шаршы метрге дейінгі топырақ сорғыш қондырғыларының механикалық жабдығы;

      3) жер соратын, жүзбелі өздігінен жүрмейтін снарядтардың және өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 2000-нан жоғары және 4000 шаршы метрге дейінгі топырақ сорғыш қондырғыларының электр жабдығы;

      6-разряд:

      1) гидромониторлы эжекторлы жүзбелі өздігінен жүрмейтін снарядтар;

      2) жер соратын, жүзбелі өздігінен жүрмейтін өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 2000-нан жоғары және 4000 шаршы метрге дейінгі снарядтар;

      3) жер соратын, жүзбелі өздігінен жүрмейтін снарядтардың және өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 4000 шаршы метрден жоғары топырақнасос қондырғыларының механикалық жабдығы;

      4) жер соратын, жүзбелі өздігінен жүрмейтін снарядтардың және өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 4000 шаршы метрден жоғары топырақнасос қондырғыларының электр жабдығы;

      7-разряд:

      жер соратын, жүзбелі өздігінен жүрмейтін өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 4000 шаршы метрден жоғары снарядтар.

      476. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

215-параграф. Мәрмәрші-қаптаушы, 3-разряд

      477. Жұмыс сипаттамасы:

      мәрмәр қоспа әзірлеуге арналған материалдарды даярлау (елеу және сүзгіден өткізу);

      жасанды мәрмәрдан архитектуралық әшекейлеу бөлшектерін әзірлеу үшін құрастыру және бөлшектеу;

      мәрмәр қоспаның даярлау қабаты мен құрамына арналған ерітіндіні даярлау;

      бетті өңдеуге даярлау;

      берілген сурет бойынша жасанды мәрмәрмен өңдеуге арналған материалдарды даярлау.

      478. Білуге тиіс:

      жасанды мәрмәрмен өңдеуде қолданатын материалдардың түрлері мен қасиеттері;

      даярлау қабаттарына арналған ерітіндіні даярлау құрамы мен ережесі;

      баяулатқыштарды мөлшерлеу ережесі;

      архитектуралық безендіру бөлшектерін әзірлеуге арналған үлгілердің құрылғысы.

216-параграф. Мәрмәрші-қаптаушы, 4-разряд

      479. Жұмыс сипаттамасы:

      жазық беттердің әрін жылтырату;

      архитектуралық безендірудің турасызықты бөлшектерін әзірлеуде мәрмәр қоспаны үлгілерге салу;

      бетіне даярлау қабатты жағу;

      қабырғалар мен едендердің бетін флю-ат ерітіндісімен дымқылдандыру.

      480. Білуге тиіс:

      жасанды мәрмәрмен әрлеу негізінің сапасына қойылатын талаптар;

      мәрмәр қоспаны төсеу тәсілдері.

217-параграф. Мәрмәрші-қаптаушы, 5-разряд

      481. Жұмыс сипаттамасы:

      жазық беттерге мәрмәр қоспаны төсеу;

      бояуларды және берілген сурет бойынша мәрмәр қоспаның құрамын таңдау;

      мәрмәр қоспаны дайындау;

      архитектуралық безендірудің қисық сызықты бөлшектерін әзірлеуде мәрмәр қоспаны үлгілерге салу;

      жазық беттерді әрлеу;

      жасанды мәрмәрдан архитектуралық безендірудің турасызықты бөлшектерін орнату. әрлеуге дайындалған беттерді тексеру және тегістеу;

      жасанды мәрмәр беттерді жөндеу.

      482. Білуге тиіс:

      өндірістік жағдайларда сілті және жарық төзімді бояғыштарды айқындау тәсілдері;

      бояу және мәрмәр қоспа құрамын таңдау ережесі;

      бетті жасанды мәрмәрмен әрлеу технологиясы;

      әрлеудің сапасына қойылатын талаптар.

218-параграф. Мәрмәрші-қаптаушы, 6-разряд

      483. Жұмыс сипаттамасы:

      қисық сызықты беттерді әрлеу;

      үтіктелген мәрмәрға тамыр жолақтармен әшекейлеу;

      жасанды мәрмәрдан архитектуралық безендірудің қисық сызықты бөлшектерін орнату;

      суреттер, нобайлар және үлгілер бойынша жасанды мәрмәрдан көркемдік-сәнді жабын;

      жасанды мәрмәрдің бетіне суреттер мен нобайлар бойынша сурет, нышандарды ою;

      жасанды мәрмәрдан жасалған едендер мен архитектуралық бөлшектерді қалпына келтіру.

      484. Білуге тиіс:

      күрделі беттерді (ұстындар, әсембағандар, тартымдар) жасанды мәрмәрмен әрлеуге бөлу және белгілеу тәсілдері;

      мәрмәр беттерге сурет салу ережесі;

      архитектордың суреттері мен нобайлары бойынша көркемдік-сәнді әрлеу тәсілдері.

219-параграф. Металл шатырды шатырлаушы, 2-разряд

      485. Жұмыс сипаттамасы:

      шатырдың болат парағының орауын жазу, тазалау және олифпен майлау;

      парақтарды кесу;

      қатарлы жабын суреттерін дайындау;

      болат парақтан жасалған шатыр бөлшектеу.

      486. Білуге тиіс:

      шатырлық болат парақ түрлері;

      қатарлы жабын суреттерін қолмен дайындау тәсілдері;

      шатыр болатының олифін тазалау тәсілдері;

      шатыр жабындарын бөлшектеу тәртібі.

220-параграф. Металл шатырды шатырлаушы, 3-разряд

      487. Жұмыс сипаттамасы:

      бір-екі еңісті шатырларды болат шатырмен жабу;

      карниз еңісі мен қабырғалық наушалар үшін суреттер дайындау;

      дайын тік учаскелерден, бунақтардан, бұрмалар мен астаушалы шұғынағынан суағар құбырлардың тік буындарын әзірлеу;

      суағар наушаларды, қалпақтар мен зонттарды түтін және желдеткіш құбырларына орнату;

      еңістерді, қосындылар мен тоғыспаларды, оның ішінде рулонды шатыр кезінде, шатырлық болат парағымен әдіптеу;

      шатыр жабынының парақтарын ішінара ауыстыру.

      488. Білуге тиіс:

      шатыр болатының негізгі қасиеттері;

      қарапайым шатыр жабындарын белгілеу, жөндеу және құрастыру тәсілдері;

      суреттер дайындау және жабын бөлшектерін орнату ережесі;

      материалдар мен шатыр жабыны сапасына қойылатын талаптар.

221-параграф. Металл шатырды шатырлаушы, 4-разряд

      489. Жұмыс сипаттамасы:

      үш-төрт еңісті, шатырлы, мансардалы және вальмолық, "Т" және "Г"-үлгілік жоспардағы шатырларды шатыр болаты парақтары мен металды черепицадан еңістерін әдіптей отырып орнату;

      дефлекторларды дайындау және орнату;

      цинктелген болат жабындардағы жіктерді дәнекерлеу;

      суағар құбырларды ілу және ауыстыру;

      металды черепицадан жасалған жабындар тұсына баспалдақ, жаяу жүргіншілер көпіршелері мен қар ұстағыштарды орнату.

      490. Білуге тиіс:

      шатырды орнату және шатыр болатынан жасалған күрделілігі орташа шатырларды жөндеу тәсілдері;

      шаблон дайындау және бұйымдардың, бөлшектер мен жабынның фасонды бөліктерінің шаблондары бойынша құрастыру тәсілдері;

      шатыр болатынан жасалған жабын элементтерін дайындаудың механикаландырылған тәсілдері;

      болат жабындардағы жіктерді дәнекерлеу ережесі.

222-параграф. Металл шатырды шатырлаушы, 5-разряд

      491. Жұмыс сипаттамасы:

      күмбезді, конусүлгілі, тоғыспалы және шатыр болатынан, металды черепицадан, аллюминий парақтарынан жасалған басқа да күрделі шатырларды орнату және жөндеу;

      шатырлар мен қасбеттердегі металдан жасалған декоративтік элементтерді (подзорларды, кокошниктерді, флюгерлерді және басқа да элементтерді) орнату және реставрациялау;

      шатыржалды, тоғыспалы, карнизді және сыртжиек элементтерін пайдалана отырып металды черепицадан жабын орнату.

      492. Білуге тиіс:

      әртүрлі белгілеу;

      тоғысуларды орнату тәсілдері;

      металдан жасалған шатырлар мен қасбеттердегі әдіптерді реставрациялау және орнату кезіндегі декоративтік-көркемдеу жұмыстарын орындау ережесі;

      күрделі үлгідегі шатыр жабынының сапасына қойылатын талаптар.

223-параграф. Металл шатырды шатырлаушы, 6-разряд

      493. Жұмыс сипаттамасы:

      бірегей ғимараттар мен сәулет ескерткіштерінің алтын жалатылған және мысталған шатырларын реставрациялау және орнату.

      494. Білуге тиіс:

      бірегей ғимараттар мен сәулет ескерткіштерінің жабындарын орнату, қасбеттердегі мысталған парақтарын, қаңылтырын, аллюминий қоспасы әдіптерді реставрациялау және жөндеу тәсілдері;

      мыс және мысталған парақтарды алтын жалату (гомогенді дәнекермен плакировкалау, сусальды алтынды жапсыру) тәсілдері;

      заманауи материалдардан жасалған шатыр сапасына қойылатын талаптар.

      495. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

224-параграф. Микропроцессорлық және талшықты-оптикалық техниканың монтажшысы, 4-разряд

      496. Жұмыс сипаттамасы:

      реттегіш микропроцессорлық контроллерлерді, процессорларды, шығарылатын терминалдарды, модемдерді бумалардан шығару консервациядан босату;

      кабельді канализацияда полиэтиленді қорғағыш түтіктерде, қораптарда және қабырға үстімен қапсырмалармен жабыстырып талшық-оптикалық кабельдер өткізу;

      ұштары оптикалық қосылыстармен бітелген бір талшықты кабельді өткізу;

      объектілі талшықты-оптикалық кабельдер өткізу.

      497. Білуге тиіс:

      оптикалық талшық бойынша жарық дабылының берілуінің негізгі принциптері;

      жобалау құжаттамамен жұмыс істеу ережесі;

      микропроцессорлық аппаратураны және олардың блоктарын бумасынан босату;

      пистолеттің монтаждау-поршеньдерінің және перфораторды пайдаланудың құрылғысы мен ережесі;

      талшықты-оптикалық кабельдердің үлгілері мен конструкциялық ерекшеліктері;

      талшықты-оптикалық және электр кабельдерін өткізу технологиясы;

      моментті шығыршаны және бұралуға қарсы құрылғыны қолдану ережесі;

      талшықты-оптикалық кабельдерді таңбалау тәсілдері;

      талшықтық-оптикалық кабельдерді өткізуде және таңбалауда қолданылатын бұйымдар мен материалдардың номенклатурасы.

225-параграф. Микропроцессорлық және талшықты-оптикалық техниканы монтаждаушы, 5-разряд

      498. Жұмыс сипаттамасы:

      технологиялық процестерді басқарудың автоматтандырылған жүйелеріндегі басқарушы микргопроцессорлық контроллердерді орнату және іске қосу;

      микропроцессорлық техниканы жерге қосу жүйесін монтаждау;

      талшықты-оптикалық кабельдерді бөлшектеу және оптикалық талшықтарды дәнекерлеуге және өлшемдерді келтіруге дайындау;

      көп модты және бір модты оптикалық талшықтарды пісіру, дәнекерленген орындарды қорғау;

      талшықты-оптикалық кабельдерде түйістіру муфталарын және коммутациялық құрылғыларды монтаждау.

      499. Білуге тиіс:

      микропроцессорлық техниканы орнату және оның жүйелерінің элементтерін жинақтау ережесі;

      сақтандырғыш жерге тұйықтау жүйелерін іске қосу және микропроцессорлық техниканы монтаждау кезінде қоректендіру фазаларын іріктеу тәсілдері;

      ақпарат берудің талшықты-оптикалық жүйелерінің жұмыс істеу принциптері;

      жарықтың сынуы көрсеткіші сатылы және градиентті болып келетін бір модты және көп модты жарық құбырларының негізгі сипаттамалары;

      оларды түйістіруге қажетті оптикалық талшықтарды іріктеу тәсілдері;

      олардың жұмыс істеу принципін;

      құрылғыларының конструкциясын және оларды талшықтарды пісіру үшін қолдану ережесі;

      оптикалық талшықтарды түйістіру тәсілдері мен технологиясы;

      коммутациялық құрылғылардың түйістіру муфталарының құрылғысын;

      талшықты-оптикалық кабельдерде оларды монтаждау технологиясы.

226-параграф. Микропроцессорлық және талшықты-оптикалық техниканы монтаждаушы, 6-разряд

      500. Жұмыс сипаттамасы:

      іске қосу және микропроцессорлық техника жүйесіне кіретін ақпарат бейнелеу құрылғыларына: видеотерминалдарға, алфавиттік-цифрлік дисплейлерге және басқа да сынамалау өткізу;

      оптикалық кабельдерге кірме бақылауын жүргізу;

      талшықты-оптикалық кабельдер өткізуден кейін дабылдардың бәсеңсу өлшемдерін, сондай-ақ түйіспе муфталарын және тармақтандырғыш коммутациялық құрылғыларды монтаждау кезінде орындау;

      оптикалық модульдер параметрлерін бақылау.

      501. Білуге тиіс:

      микропроцессорлық техника жүйелерінің жұмыс істеу принципі;

      микропроцессорлық техниканы іске қосу және оған сынамалау жүргізу ережесі;

      рефлекторлардың, оптикалық тестерлердің, оптикалық импульстар генераторларының, оптикалық қуаттылықты өлшегіштердің мақсаты;

      олардың жұмыс істеу принципі және қолдану ережесі;

      кірме бақылауын және оптикалық кабельдердің жеке талшықтарында дабылдардың бәсеңсуін монтаждау алдында өлшеу ережесі;

      оның бүтінділігін тексеру, оптикалық созбалардың үзілген жерлерін анықтау, оптикалық модульдер параметрлеріне бақылауды жүргізу ережесі.

      502. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

227-параграф. Мозаикашы, 2-разряд

      503. Жұмыс сипаттамасы:

      алдын-ала белгіленген рецепт бойынша цемент ерітіндісін және мозаикалық масса әзірлеу;

      үстіне мозаикалық масса төселетін тұғырларды керту және тегістеу;

      мозаикалық едендерді қолмен жылтырату.

      504. Білуге тиіс:

      мозаикалық жабындарды салу кезінде қолданылатын негізгі материалдардың түрлері;

      тұғырлар беттерін керту мен тегістеу тәсілдері;

      мозаикалық массаны әзірлеу технологиясы;

      мозаикалық жабындарды салу кезінде ылғалдылық режимін қамтамасыз ету тәсілдері.

228-параграф. Мозаикашы, 3-разряд

      505. Жұмыс сипаттамасы:

      еденнің мозаикалық жабындарын салу кезінде дайын белгілер бойынша маяк тақтайшасының деңгейіне қарап төсеу;

      нығыздамамен қоса астарлы қабатты төсеу;

      мозаикалық едендерді беті тегістелгенше қолмен әрлеу;

      мозаикалық беттерді цементті ерітінді арқылы бітеу;

      едендерді жылтыратқыш машиналар арқылы жылтырату;

      сәулеттік әшекейлеу бөлшектерін жасауға арналған қалыптарды жинау, бөлшектеу және тазарту;

      цемент ерітіндісін қолмен төсеу, еден бетіне ұнтақтарды себу, ерітінді қабатындағы ұнтақтарды нығыздау.

      506. Білуге тиіс:

      мозаикалық жұмыстарда қолданылатын материалдардың негізгі қасиеттері;

      жабын беттерін өңдеу кезінде қолданылатын абразивтердің түрлері мен қасиеттері;

      маяк таяқшаларын төсеу тәсілдері;

      жылтырату машиналарының құрылғысы.

229-параграф. Мозаикашы, 4-разряд

      507. Жұмыс сипаттамасы:

      еден бетіндегі әрлегіш мозаикалық қабатты төсеу және нығыздау;

      жабын беттерін асу және маяктар орнату;

      орналасуын белгілей отырып тік сызықты және лекалолық жолақтар басу;

      әртүрлі түстегі мозаикалық құрамдарды едендерге және сәулеттік бөлшектерге төсеуге арналған орындарды бөліп қою, уақытша жақтаулар орнату;

      полимерцементқұмды едендердің құрылғысы;

      тік сызықты беттерді механикаландырылған аспап арқылы жылтырату;

      жазық архитектуралық әшекейлеу бөлшектерінің (плинтустардың, галтельдердің, тұтқалардың және басқа да болшектерді) мозаикалық жабындарының құрылғысы.

      508. Білуге тиіс:

      мозаикалық едендер түрлерін және архитектуралық әшекейлеу бөлшектері түрлерін;

      тік сызықты беттерді бөліп қою ережесі;

      шыны, мәрмәр және металл жолақтарын төсеу тәсілдері;

      мозаикалық едендердің бетіне және архитектуралық әшекейлеу бөлшектеріне қойылатын талаптар.

230-параграф. Мозаикашы, 5-разряд

      509. Жұмыс сипаттамасы:

      қисық сызықты беттерде әрлегіш мозаикалық қабатты төсеу және тығыздау;

      мыс және жез жолақтарын дайындау;

      жуан шыныдан лекалолық жолақтар кесу;

      жолақтар төсей отырып суретті бөліп қою;

      қисық сызықты мозаикалық архитектуралық бөлшектер құрылғысы;

      қисық сызықты беттерді тегістеу және жылтырату.

      510. Білуге тиіс:

      қисық сызықты беттерді әзірлеу және асу тәсілдері;

      қажетті түстегі масса алу үшін бояғыштарды мөлшерлеу тәртібі;

      отырғызылған мозаика үшін қолданылатын тастың қасиеттері;

      суретті құрастыру ережесі;

      ерітінді әзірлеуге қажетті жабдықтың құрылғысы.

231-параграф. Мозаикашы, 6-разряд

      511. Жұмыс сипаттамасы:

      суретшінің суреттері мен сұлбалары бойынша көркем-сәндік мозаикалық жабындар құрылғысы;

      мәрмәр сынықтарынан, жылтыратылған граниттен, смальтадан тікелей ерітіндіге төселетін мозаикалық және басқа да жабындар құрылғысы;

      мозаикалық едендер мен архитектуралық бөлшектерді реставрациялау.

      512. Білуге тиіс:

      көркем-сәндік жабындарға арналған беттерді белгілеу және бөліп қою тәсілдері;

      суреттер мен эскиздер бойынша сәндік жабындар салу тәсілдері;

      көне мозаикалық едендер мен архитектуралық әшекейлеу бөлшектерін қалпына келтіру (реставрациялау) тәсілдері.

232-параграф. Монтаждаудағы такелажшы, 2-разряд

      513. Жұмыс сипаттамасы:

      құрылыс құрылымдары мен технологиялық жабдықтарды ұсақ-түйек ілмектермен арнайы құрылғысынан, жинақтау ілмегінен, ілгегінен ілу;

      жинақтау кезінде және орнатқанда ілмектен алу.

      514. Білуге тиіс:

      ұсақ-түйек ілмектердің, алынатын құралдардың, такелаждық жабдықтардың негізгі түрлері және оларға түсіруге жол берілетін күш нормалары;

      жинақтау жұмыс орындарына құрылыс құрылымдары мен жабдықтарды беріп тұру тәртібі;

      конструкциялар мен жабдықтарды жинақтау кезінде дабыл беру тәртібі.

233-параграф. Монтаждаудағы такелажшы, 3-разряд

      515. Жұмыс сипаттамасы:

      жұмыс орындарында құрылыс құрылымдары мен салмағы 10 тоннаға дейін технологиялық жабдықтарды ілмектеу және ілмектен алу;

      тартқыштарды реттеу;

      арқандарды орау және тарқату;

      такелаждық түйіндерді (тік, гайкалы және ілгекті түйіндерді, мықты және айқастырма ілмек) байлау;

      болат арқанды болтты қысқаштармен бекіту;

      құрылыс құрылымдары мен жабдықтарды жинақтайтын жерге қолмен және тетіктермен көтеріп-түсіру;

      блоктарды, тальді, полиспастерді, шығырлар мен 10 тоннаға дейін жүк көтере алатын көтергіштерді орнату және алып тастау.

      516. Білуге тиіс:

      қарапайым такелаждық жабдықтар пен аспаптардың құрылысы және оларды пайдалану тәртібі;

      құрылыс құрылымдары мен жабдықтарын ілмектеу және ілмектен алу тәсілдері;

      такелаждық түйіндерді байлау және болат арқанды болтты қысқышпен бекіту тәсілдері;

      құрылыс құрылымдары мен жабдықтарды жинақтайтын жерге қолмен және тетіктермен көтеріп-түсіру тәсілдері;

      құрылыс құрылымдары мен жабдықтарды биіктікте және ыңғайсыз жағдайда монтаждаған кезде құрастыру тәртібі мен тәсілдері;

      такелаждық жұмыс өндірісіне қойылатын талаптар.

234-параграф. Монтаждаудағы такелажшы, 4-разряд

      517. Жұмыс сипаттамасы:

      салмағы 10-нан жоғары 25 тоннаға дейінгі құрылыс құрылымдары мен технологиялық жабдықтарды ілмектеу және ілмектен алу;

      блоктарды, таль мен 10-нан жоғары 25 тоннаға дейін жүк көтере алатын орнату және алып тастау;

      құрылыс құрылымдары мен жабдықтарды монтаждау кезінде уақытша кергіш пен созғышты бекіту және алып тастау;

      қуаты 245 "кН" (тіреу бетіне шығыр рамасының 25 үйкеліс күшіге) дейінгі зәкірлерді жасау және орнату;

      25 тоннаға дейін жүк көтере алатын полиспастердің арқандарымен қорлану;

      шпалдан жасалған биіктігі 1,5 метрге дейін уақытша кілеттерді монтаждаудағы құрылысы;

      салмағы 10-нан жоғары 25 тоннаға дейінгі құрылыс құрылымдары мен технологиялық жабдықтар:

      темірбетон және металл ферма, көпірлік кран, тоңазытқыш, жылу алмастырғыш, вакуум-кептіргіш, қышқыл мұнара, сепараторлар, рефрижираторлар, кристаллизаторлар, сорғылар, желдеткіштер, құбыр өткізгіштердің блоктары мен тораптары, буландырғыш, және басқа да технологиялық жабдықтарды қолмен және механикаландырылған құралдардың көмегімен көтеру, орнынан қозғау және түсіру;

      түтін мұржасының "+ 320" метр белгісінде (царг) дифуззор металды құрылымдарды ірілендіру кезінде такелаждық жұмыстарды орындау;

      конструкциялар мен құрама алаңдарды биік құрылыстардың ішінде қозғау.

      518. Білуге тиіс:

      такелаждық жабдықтар мен аспаптардың құрылысы;

      құрылыс құрылымдары мен жабдықтарды көтеріп-түсіру үшін қолданатын такелаждық түйіндер, ілмектер мен қармауыштардың түрлері;

      бұрандалы, рейкалы және гидравликалы көтергіштердің құрылысы;

      сәулелі траверстерді қолдану тәртібі және олармен ілмектеу тәсілдері;

      биік құрылыстар құрастыру алаңдарында такелаждық жұмыстарды орындау жөнінде нұсқаулықтар.

235-параграф. Монтаждаудағы такелажшы, 5-разряд

      519. Жұмыс сипаттамасы:

      ауыр салмақты құрылыс құрылымдары мен технологиялық жабдықтарды ілмектеу және ілмектен алу;

      әмбебап ілмектерді жасау;

      блоктарды, тальді, полиспастерді, айналатын жебе мен 25-тен жоғары 60 тоннаға дейін жүк көтере алатын кран-балкаларды орнату және алып тастау;

      жүк көтергіш мачта, шевр, полиспаст және 60 тоннаға дейін жүк көтере алатын қайтарма блок жабдықтарының болат арқандарын қосу;

      мачталар мен конструкциялардағы полиспастерді бекіту, қайтарма блоктарды бекіту;

      такелаждық блоктарды сыннан өткізу;

      қуаты 245-тен жоғары және 588 "кН" (тіреу бетіне шығыр рамасының 25-тен жоғары және 60 үйкеліс күшіге) дейінгі зәкірлерді жасау және орнату;

      жүк көтергіштігі 60 тоннаға дейін тіреуіштер мен шеврондарды құрастыру, монтаждау және бөлшектеу;

      эстакадалар құру;

      салмағы 25-тен жоғары 60 тоннаға дейінгі құрылыс құрылымдары мен технологиялық жабдықтар: темірбетон, металл және ағаш ферма, көпірлік кран, көпірлердің аралық құрылымы, металл домналық қаптама, каупер, скруббер, газгольдер, құбырлы ауа жылытқыш, газауаарна, шаңтұтқыш, контактор, компрессор және басқа да технологиялық жабдықтарды мачталар, шевр крандары, қозғалмайтын және құлама жебелердің көмегімен көтеру, орнынан қозғау және түсіру.

      520. Білуге тиіс:

      монтаждау кезінде қолданылатын жүк көтеретін құралдардың құрылысы, пайдалану тәртібі, жабдықтау және сыннан өткізу тәсілдері;

      әр түрлі такелаждық жұмыстарға арналған болат арқандарды таңдау тәртібі;

      оларды сынау әдістері, майлау және олардың қызмет ету мерзімі;

      аса ауыр құрылыс құрылымдары мен жабдықтарды ілмектеу және ілмектен алу тәсілдері.

236-параграф. Монтаждаудағы такелажшы, 6-разряд

      521. Жұмыс сипаттамасы:

      60-тан жоғары 120 тоннаға дейін жүк көтере алатын жинақтаушы мачталарды жабдықтау, орнату және орнынан қозғау;

      салмағы 60-тан жоғары 120 тоннаға дейінгі ауыр құрылыс құрылымдары мен технологиялық жабдықтарды ілмектеу, көтеру және ілмектен алу;

      жалпы салмағы 60-тан жоғары 120 тоннаға дейінгі технологиялық жабдықтар мен монтаждалған технологиялық құбырлармен ("орама") қоса аппараттар:

      технологиялық бағаналар, диірмендер, күйдіру пештері, абсорция мұнаралары, деасфальтизаторлар, адсорберлер, реакциялық камералар, тоңазытқыш-крекингтер жинақтау белгісіне ілмектеу, көтеру және ілмектен алу;

      құрылыс құрылымдары мен технологиялық жабдықтарын қосарлама крандармен, керілген жебесі бар қайта жабдықталған крандармен, жебе тәрізді уақытша таяныш тіреумен, құлама жебе мен шеврлердің көмегімен көтеріп-түсіру;

      құрылыс құрылымдары мен технологиялық жабдықтарды ірілендірілген блоктармен көтеру;

      ауыр салмақты және үлкен жүктерді монтаждайтын жерге тасымалдау;

      қуаты 588 "кН" тіреу бетіне шығыр рамасының 60 үйкеліс күшіден) жоғары зәкірлерді жасау және орнату.

      522. Білуге тиіс:

      күрделі такелаждық жұмыстарды орындау тәртібі мен тәсілдері;

      құрылыс құрылымдары мен технологиялық жабдықтарын монтаждау мачталары, қосарлама крандары, керілген жебені қолдана отырып қайта жабдықталған крандар, ригельді қосарлама крандар және басқа да көмегімен көтеріп-түсіру тәсілдері;

      қосарлама крандармен жұмыс істеген кезде балансты траверстерді қолдану тәртібі;

      ауыр салмақты және үлкен жүктерді монтаждайтын жерге тасымалдау тәсілдері;

      конструкциялар мен құрылымдардың кеңістік блоктарын ілмектеудің аса күрделі жеке тәсілдері.

237-параграф. Орама шатыр және жеке материалдардан шатырлаушы, 2-разряд

      523. Жұмыс сипаттамасы:

      орамды материалдарды себемеден тазарту;

      екіжақты рубероидты және астарсыз орамды материалдарды қайта орау;

      желім асты негіздерін қолмен топырақтау;

      орамды кілемді катокпен жүргізу;

      орамды және жеке материалдарды кесу;

      парақтар мен плиткалардың жиектерін кесу;

      тесіктер жасау;

      парақтар мен плиткаларды, черепицаны сұрыптау;

      жіктер мен тігістерді майлауға ерітінді дайындау;

      черепица арасындағы жіктерді бітеу және майлау;

      орамды және жеке материалдардан жасалған шатырды бөлшектеу.

      524. Білуге тиіс:

      орамды және жеке материалдардың түрлері және оларды өңдеу тәсілдері;

      желім асты негіздерін қолмен топырақтау және черепица арасындағы жіктерді майлауға арналған ерітінді дайындау тәсілдері;

      жабындарды желімдегеннен кейінгі катокпен жүргізу тәсілдері;

      қарапайым шатырды бөлшектеу тәсілдері.

238-параграф. Орама шатыр және жеке материалдардан шатырлаушы, 3-разряд

      525. Жұмыс сипаттамасы:

      мастикалар мен грунтовка дайындау;

      жабындарды орнату және бір-екі еңісті шатырларды рулонды және мастикалық материалдармен жөндеу;

      бір-екі еңісті шатырларды асбоцемент парақтармен және плиткалармен (шифермен), балшық және құмдақ цемент черепицамен жабу;

      шатырды "Кровляэласт", "Изопласт", "Бикрост", "Бикропласт", "Унифлекс", "Линекром" типтес орамды балқитын рубероидтпен және басқада типтер;

      ағаш негізге қарапайым шатыр орнату кезінде шегемен бекіте отырып кілемнің қосымша қабатын төсеу;

      орамды шатырды шыныталшықпен арматуралау;

      дайын кілемнің үстіңгі қабатын құм немесе ұсақ қиыршық себе отырып мастикамен жабу;

      ғимараттардың фахврек қабырғаларын асбест плиталармен әдіптеу.

      526. Білуге тиіс:

      орамды, мастикалық және жеке шатыр материалдарының негізгі қасиеттері;

      қарапайым нысандағы шатыр жабындарын орамды және жеке материалдармен белгілеу, жөндеу және орнату тәсілдері;

      суық және ыстық мастикаларды дайындау технологиясы;

      толтырымдарды кептіру, себу және жылыту тәсілдері;

      балқымалы рубероидты жылытуға арналған агрегаттар мен құрылғылардың құрылымы және олармен жұмыс істеу ережесі;

      шатыр жабындары мен материалдарының сапасына қойылатын талаптар.

239-параграф. Орама шатыр және жеке материалдардан шатырлаушы, 4-разряд

      527. Жұмыс сипаттамасы:

      орамды материалдан жасалған үш және төрт еңісті, шатырлы, мансардалы және вальмолы, "Т" және "Г"-үлгілік шатыр жабындарын орнату және жөндеу, үш және төрт еңісті, шатырлы, мансардалы және вальмолы, "Т" және "Г"-үлгілік шатыр жабындарын жоспардағы шатырларды асбоцемент парақтары немесе плиткалармен (шифермен) черепицамен жабу;

      тік үстіңгі қабаттарды балқыма рубероидпен жабу;

      тиокольді және акрилді герметикті жаққышпен және механикаландырылған тәсілмен жағу;

      шатыржалды, қабырғалар мен есту терезелерін жеке материалдармен әдіптеу;

      тозаңдатқыштың көмегімен негіздерді грунтовкалау.

      528. Білуге тиіс:

      орамды және жеке материалдардан жасалған күрделілігі орташа шатырлардың жабындарын орнату және жөндеу тәсілдері;

      тегіс шатырдағы суағар шұғышақтар мен шатыр арқылы құбырларға өтуге арналған патрубкаларға мастикалар мен грунтовкаларды жағуға арналған тозаңдатқыштың құрылымы;

      жеке шатыр материалдарын механикаландырылған өңдеу тәсілдері.

240-параграф. Орама шатыр және жеке материалдардан шатырлаушы, 5-разряд

      529. Жұмыс сипаттамасы:

      күмбезді, конусүлгілі, тоғыспалы және шатыр болатынан, металды черепицадан, аллюминий парақтарынан жасалған басқа да күрделі шатырлардың орамды және жеке материалдардан жасалған жабындарын орнату және жөндеу;

      мастикалы шатырларды орнату;

      бір-екі еңісті шатырларды рулонды материалдарды жапсыруға арналған машиналармен орнату;

      ішкі суағарлар мен фонарьаралық аймақтар мен науашаларды орамды материалдармен әдіптеу;

      армогидробутилден, ковролиттен, изопласттан және басқа да ұқсас материалдардан шатыр құру.

      530. Білуге тиіс:

      орамды және жеке материалдардан жасалған күрделі шатырды белгілеу, жабу және жөндеу тәсілдері;

      түрлі тоғысулардың құрылым ерекшеліктері;

      орамды материалдарды жапсыруға арналған машиналардың құрылымы;

      күрделі шатырлар жабынының сапасына қойылатын талаптар.

241-параграф. Отқа берікші, 2-разряд

      531. Жұмыс сипаттамасы:

      отқа берік және құрылыс ерітінділерді қолмен әзірлеу;

      отқа берік және керамикалық кірпішті және талшықты материалдардың негізіндегі бұйымдарды сұрыптау;

      отқа берік ұнтақтарды елеу;

      әйнек қоспамен құмыралардың тосқауылдарын құйғаннан кейін сылау;

      керамикалық кірпіштен жасалған сілемдер мен төсемдердің қаламасын аршу;

      отқа берік кірпішті балшық пен ерітіндіден тазалау;

      отқа беріктерді қатарға және табандықтарға қалап қатпарлау.

      532. Білуге тиіс:

      отқа беріктердің негізгі түрлері және сұрыптау ережесі;

      құрылыс және қарапайым отқа берік ерітінділерді әзірлеу тәсілдері;

      керамикалық кірпіштен аршу тәсілдері.

242-параграф. Отқа берікші, 3-разряд

      533. Жұмыс сипаттамасы:

      керамикалық, жылу оқшаулағыш кірпіштерден және талшықты тақтайшалардан сілемдер және төселімдерді қалау;

      қуыстарды еден тақтайларымен және шой таспен толтыру;

      қаламаны ұнтақ тәріздес материалдармен, асбест картонмен және пілтемен оқшауландыру;

      айналдырып қалау арқылы экран құбыржолдардың (қазандықтардың) өтетін жерлерін асбест пілтемен және мақта минералды тақтайшалармен оқшауландыру;

      отқа берік ерітінділер (арнайы белгілерден басқа) мен ыстыққа төзімді бетондарды қолмен әзірлеу;

      үлгілік отқа берік бұйымдарды (арнайы белгілерден басқа) қатарға қалап сұрыптау және таңбалау;

      отқа берік кірпіштер мен үлгілік бұйымдардан (арнайы белгілерден басқа) қаламаларды аршу.

      534. Білуге тиіс:

      отқа берік ерітінділер және ыстыққа төзімді бетондарды әзірлеу тәсілдері;

      коалинді талшық негіздегі негізгі отқа берік материалдар, ерітінділер мен бұйымдардың түрлері және міндеті;

      отқа беріктердің сапасына нысаны және мөлшері бойынша қойылатын негізгі талаптар;

      отқа берік кірпіштерден қаламаларды аршу және үлгілік отқа берік бұйымдарды (арнайы белгілерден басқа) сұрыптау тәсілдері.

243-параграф. Отқа берікші, 4-разряд

      535. Жұмыс сипаттамасы:

      керамикалық кірпіштен және турасызықты қабырғаларды талшықты тақтайшалардан және сілемдерді, төселімдерді, оттықтар мен саптамаларды отқа берік кірпіштерден қалау;

      шахталық пештерді, шойынды балқыту құдықпештерді қалау және жөндеу;

      керамикалық бұйымдарды күйдіруде арбашықтарды даярлау, оттықты отқа берік ерітінділермен майлау;

      әйнек пісіретін және отқа күйдіру пештеріне және басқа пеш қондырғыларына қызмет көрсету және ағымдағы жөндеу;

      футерлеуде және ауаөткізгіштерді оқшаулап отқа берік қалау;

      жылжымалы оттықтарды, табаларды, есіктерді, саңылауларды отқа берік бетондармен және оқшаулау қоспасымен толтыру;

      көміртекті блоктар мен көміртекті қоспаларды әзірлеу;

      ұяшықтарды, саптамаларды, ауа жылытқыштарды тазалау;

      берілген құрам бойынша арнайы ерітінділер, (қышқылға берік, ыстыққа берік) бетондар және оқшаулау қоспаларын әзірлеу;

      жазықтық бойынша кірпіш және көміртекті блоктарды қолмен құрастырып және қиюластырып жону;

      арнайы белгілерден отқа берік үлгілік бұйымдарды сұрыптау, сыртқы түрі бойынша оларды жарамсыздыққа шығару;

      арнайы белгілерден отқа берік қаламаларды аршу;

      қазандықтарды оқшаулау, қазандық блоктарға бетон қосындыларды қалау;

      қазандықтардың жеңіл гарнитурасын қондыру;

      сыртқы бетті отқа берік құраммен торкреттеу.

      536. Білуге тиіс:

      ұлгілік отқа берік және термооқшаулау бұйымдардың, көмір қышқылды және ыстыққа төзімді бетондардың, талшықты тақтайшалар мен ыстыққа төзімді бетондардың түрлері мен маркалары;

      оларды қабылдап алу және сақтау тәртібі;

      жылу өткізбейтін бетондардың түрлері мен маркалары;

      өндірістік пештердің элементтерін қалау сапасына қойылатын талаптар;

      отқа берік құрамды торкреттеу тәсілдері.

244-параграф. Отқа берікші, 5-разряд

      537. Жұмыс сипаттамасы:

      регенераторлардың қабырғаларын кәдуілгі және үлгілік отқа берік кірпіштен қалау;

      регенераторлардың және кокс камералардың аражабындарын қалау;

      регенераторлар және ауа жылытқыштардың саптамаларын қалау;

      арнайы мақсаттағы күмбездер, өтпелі каналдар және балқыту агрегаттарының басқа да бөлшектерін қалау;

      есіктер мен тікқұбыржолдарды футерлеу;

      керамикалық және жылу өткізбейтін кірпіштен қисықсызықты қабырғалар, күмбездер мен пештің аркаларын қалау;

      отқа берік кірпіштен жапсарының қалыңдығы 2 миллиметрге дейінгі жұмыс оттықтарын, пештің күмбездері мен аркаларын қалау;

      ауа және газ құбыржолдарын отқа берік кірпішпен футерлеу;

      оттықтар мен тұтандырғыш белдіктерді отқа берік етіп толтыру;

      ыстыққа төзімді блоктардан өндірістік пештер құрылымының жиынтық элементтерін монтаждау;

      қазандықтардағы күрделі шойын гарнитураны қондыру;

      көмірқышқылды блоктардың арасындағы жапсарлар мен саңылауларды көмірқышқылды қоспамен толтыру;

      көмір қышқылды қоспадан жасалған тегістеуіш қабатты төсеу;

      домна пешінің түбіне ыстыққа берік ерітінді мен көмір қышқылды пастаны құю;

      ішкі беттердің (реакторлардан басқа) отқа берік құрамын торкреттеу;

      жазықтық бойынша үлгілік отқа берік бұйымдарды қолмен құрастырып жону;

      отқа берік кірпіш пен көмірқышқылды блоктарды механикалық өңдеу;

      шілтерге, өтетін жолдарға отқа берік бұйымдарды қалау;

      температуралық жіктердің көлденең және тік құрылғысы;

      бетондық қоспаларды оттық қысым орындарына, экран (қазандықтар) құбыржолдарды бекіту белдіктеріне, жанасу орындарына қалау;

      тығыздағыш сылақ және толтырылған қоспаны жағу.

      538. Білуге тиіс:

      отқа берік материалдарды өңдеуге арналған механизмдердің құрылғысы және пайдалану ережесі;

      өндірістік пештер мен қазандықтарды пайдаланудың шекті температурасы;

      сылақ пен толтырмалардың құрамы, өндірістік пештер мен қазандық агрегаттардың құрастырушы элементтерін сапалы қалауға қойылатын талаптар.

245-параграф. Отқа берікші, 6-разряд

      539. Жұмыс сипаттамасы:

      жапсарының қалыңдығы 1 миллиметрге дейінгі қабырғалардың, оттықтардың, пештің күмбездері мен аркаларын отқа берік етіп қалау;

      көмірқышқылды блоктарды құрғақтай және пастада қалау;

      кокс пештердің қалпақшаларын толтыру, регистрлер мен шілтерлерді қондыру;

      кокс батареяларын қалап біткеннен кейін саптаманың үстіңгі қатарын қалау;

      қаптауға қазандықтарды сызбалар бойынша белгілеу;

      отқа берік кірпіштер мен үлгілік бұйымдарды қолмен әшекейлеп жону;

      реакторларды отқа берік құраммен торкреттеу.

      540. Білуге тиіс:

      өндірістік пештер мен қазандықтардың құрастырушы элементтерін берілген біліктері және белгілері бойынша бөлу тәсілдері;

      көмір қышқылды блоктарды қалау және отқа берік қалауды әр түрлі орындаудың тәсілдері;

      болат құрылыммен қаптауды біріктіру тәсілдері.

246-параграф. Отқа берікші, 7-разряд

      541. Жұмыс сипаттамасы:

      газмазут шілтерлерді отқа берік ерітіндіде үлгілік кірпішпен қаптау;

      "ТГВМ-84-Б" үлгідегі қазандық күмбезінің бетін отқа берік бетонмен қаптау;

      "ТГВМ-84-Б" және "БКЗ-42" үлгідегі бу қазандықтары конвективті шахтасының артқы қабырғаларын қалау;

      қазандықтарды арқаулау.

      542. Білуге тиіс:

      отқа берік материалдардың физикалық-механикалық қасиеттері;

      аса күрделі және жауапты агрегаттарды арқаулау және қаптау тәсілдері;

      отқа берік жұмыстардың сапасына қойылатын талаптар.

247-параграф. Өздігінен жүрмейтін жүзетін снарядтар мен жүзетін құралдарды пайдалану және қызмет көрсетудегі өзен жұмысшысы, 2-разряд

      543. Жұмыс сипаттамасы:

      қайықтар мен тасығыштарда материалдар мен адамдарды тасымалдау;

      сүңгуір қол сорғыларындағы жұмыс;

      батып кеткен заттарды су қоймаларының түбінен шығару;

      анкерлерге шұңқыр қазу;

      папильонажды арқандар мен зәкірлерді көшіру және қайта қалау;

      екі жақты белгілерді қою;

      майналарды тесу;

      палубалар мен қызметтік үй-жайларды жуу.

      544. Білуге тиіс:

      жүзетін құралдарды пайдалану және оларды тиеу және түсіру жөніндегі жұмысты жүргізу ережесі;

      сүңгуір станцияларға қызмет көрсету ережесі, корпустардың бөліктерін мен жүзетін құралдарды палубалық баптаудың атауы және міндеті;

      ұсақ-түйек ілмектеу және такелажды жабдықтардың негізгі түрлері;

      мұз тесу жұмыстарының өндіріс тәсілдері, құтқару, су төгу және өртке қарсы ұсақ-түйектердің міндеті;

      өздігінен жүрмейтін, жүзетін топырақ шығаратын снарядтар мен қондырғылар;

      жүзетін қоймалжың құбыржолдар және басқа да жүзетін құралдар құрылғысының негіздері;

      қарапайым кемелік, такелаждық, слесарлық, майлау және ағаш ұсталық жұмыс өндірісінің ережесі.

248-параграф. Өздігінен жүрмейтін жүзетін снарядтар жүзетін құралдарды пайдалану және қызмет көрсетудегі өзен жұмысшысы, 3-разряд

      545. Жұмыс сипаттамасы:

      жүзетін құралдарды сүйреуге дайындау;

      белгілер мен дабылдарды қою;

      болат арқандар мен кендір арқандарды тұтастыру;

      корпустың бұзылған жерлерін жөндеу;

      жүзетін құралдардың табельді мүліктері мен қосалқы жабдықтарын ұсақ жөндеу;

      палубалық қондырмалардың элементтерін сырлау;

      тереңдікті өлшеу;

      земенарядтар, жүзетін крандар мен жүзетін құралдарды орнату және босату;

      кемелік такелаждық жұмыстарды орындау;

      қайықтарды тығыздау және қара майлау;

      жүзетін құралдарды қатыру;

      земенарядтардағы жүзетін қоймалжың құбыржолдарын ұзарту және қысқарту;

      шлюпка және катер көмегімен арқандап байлаған ұштарды жүргізу.

      546. Білуге тиіс:

      жүзетін құралдарды сүйреу және арқандап байлау ережесі;

      ішкі өзен жолдары жөніндегі кеме қатынасы ережесімен белгіленген кемелердің, екі жақты белгілер мен негізгі дабылдардың айырмашылық жарықтары, тереңдікті өлшеу тәсілдері;

      жай кемелік, такелаждық, слесарлық, майлау және ағаш ұсталық жұмыс өндірісінің ережесі;

      қатыру жұмысы өндірісінің тәсілдері.

249-параграф. Өнеркәсіптік кірпіш құбырларды қалаушы, 4-разряд

      547. Жұмыс сипаттамасы:

      шұңқырларды минералды мақта маттармен және тақташалармен толтыру;

      металл бөлшектерді сырлау;

      кірпішті қолмен жону;

      төсеме тақталарды саусақпен орналастыру және орнын ауыстыру;

      кран-укосиндерді орнату және орнын ауыстыру;

      құбырдың кеңейтілген бөлігіне шой тасты толтыру.

      548. Білуге тиіс:

      қалауды қайта байлау тәсілдері;

      дыбыстық дабыл беру тәртібі;

      ішкі төсеме тақталарды орналастыру тәсілі;

      материалдарды қоймаға орналастыру және сақтау тәсілдері;

      кран-укосиннің құрылысы және оны пайдалану тәртібі.

250-параграф. Өнеркәсіптік кірпіш құбырларды қалаушы, 5-разряд

      549. Жұмыс сипаттамасы:

      құбырды кірпіштен салу;

      құбыр бағанының ішкі бетін футерлеу;

      құрылыстың ішкі бетін арнайы қоспалар мен материалдармен оқшаулау;

      кронштейндерде тас төсеу;

      құбырдың ішіндегі көтергіш құрылғыларды құрастыру және бөлшектеу;

      салу үдерісінде қозғалғыш қапсырма шегелерді өңдеу және оларды құбырларды жөндеу кезінде қағу;

      бекітетін шығыршықтарды орнату;

      шахталық көтергіштер, қозғалғыш сатылар, жұмыс алаңдары мен футерлеуге арналған алаңдарды монтаждау және бөлшектеу;

      жұмыс төсемдері мен қорғаныш жабындарын орналастыру;

      құбырларды бөлшектеу.

      550. Білуге тиіс:

      өнеркәсіптік құбырлардың құрылымдық элементтерін салу талаптарына қойылатын талаптар;

      өнеркәсіптік құбырларды салу, монтаждау және футерлеу жөніндегі жұмыстарды орындау тәсілдері;

      құбырлардың ішкі бетін оқшаулауға арналған сұйық құрамның түрлері мен қасиеттері;

      жерасты құрылғыларын салу және футерлеу тәсілдері.

251-параграф. Өнеркәсіптік кірпіш құбырларды қалаушы, 6-разряд

      551. Жұмыс сипаттамасы:

      сыртқы қатарды қалау;

      бағдаршам алаңдары мен жай тартқышты монтаждау;

      құбырдың үстіңгі бөлігін қалау;

      құбыр бағанының іргетасына алғашқы бес қатарды қалау.

      552. Білуге тиіс:

      өнеркәсіптік құбырлардың іргетасын қабылдау тәртібі;

      құбырларды орталықтандыруға арналған аспаптардың құрылысы және оларды қолдану тәртібі;

      көтергіш құрылғыларын сынау тәртібі.

252-параграф. Өнеркәсіптік кірпіш құбырларды қалаушы, 7-разряд

      553. Жұмыс сипаттамасы:

      күрделі сәулет сырты құбырларының жоғарғы бөлігін қалау;

      сфералық беттерді шамот кірпішпен қызуға төзімді ерітіндімен футерлеу;

      шахталық көтергіштердің ұстағыш кілеттерін монтаждау және реттеу;

      биіктігі 60 метрден астам құбырларды салу кезінде жұмыстарды орындау.

      554. Білуге тиіс:

      биіктікте жұмыс істеу тәртібі;

      сәулет сырты элементтерін қалау тәсілдері;

      құбырларды пайдалануға тапсырған кезде қойылатын талаптар.

253-параграф. Өнеркәсіптік темірбетон құбырларды қалаушы, 4-разряд

      555. Жұмыс сипаттамасы:

      тұтасқұймалы темірбетон құбырлар, градирнялар, радио және телемұнаралар, силос және басқа да биік тұтасқұймалы темірбетон құрылыстарды салған және жөндеген кезде күрделілігі орташа жұмыстарды атқару;

      қарапайым арматураны орнату және байлау;

      дірілдеткішпен тығыздай отырып қалыпқа бетон қоспасын қалау;

      жылу оқшаулағыштың құрылысы;

      құрылыстардың ішкі бетіне қолмен сыр және тоттануға қарсы жабын жағу;

      футерлеу жігін жатқызу;

      жұмыстарды вертикалды көліктерге арналған жүк көтеретін тетіктерді, жартылай автоматты басқарылатын жабдықтар мен материалдарды, жүк шығырларын пайдалана отырып орындау;

      жұмыс аймағында қышқылға төзімді және тоттануға қарсы қоспаларды дайындау.

      556. Білуге тиіс:

      көтеріп-қозғаушы, тайғанақ қалыптардың міндеті;

      жұмыс қағидаты және оларды көтеруге арналған құрылғылар;

      биік тұтасқұймалы темірбетон құрылыстарды салу және жөндеу жөніндегі жұмыстарды шахта көтергіштері мен қалыптарды көтеруге арналған тетіктерді қолдана отырып жүргізудің ерекшелігі;

      дабыл беру тәртібі;

      көтергіш қалып бөлшектерінің номенклатурасы;

      жұмыс орындарына материал әперіп тұру, арматура орнату және қалыпқа бетон қоспасын қалау тәсілдері;

      футерлеу жұмыстарының, құрылыстардың бетіне сыр және тоттануға қарсы жабын жағу және оларды дайындау технологиясы;

      қолданылатын материалдардың сапасына қойылатын талаптар.

254-параграф. Өнеркәсіптік темірбетон құбырларды қалаушы, 5-разряд

      557. Жұмыс сипаттамасы:

      шахта көтергіштерін, жұмыс және футерлеу алаңдарын, футерлеу құрсауын, көтергіш қалпақшаларын және қалыптарды жинақтау, пайдалану және бөлшектеу;

      күрделі арматураларды бетон қоспасын қалап және дірілдете отырып күрделі конструкцияларға орнату және байлау;

      қалыпты орталықтандыру;

      қорғаныш жабындары мен аспалы ағашты монтаждау және бөлшектеу;

      металды құрылымдарды монтаждау;

      салынатын бөлшектерді олардың бекіткіштерімен қоса орнату;

      жылы үйшікті монтаждау және орнын ауыстыру;

      бетонның сыртқы бетіне қолмен және механикаландырылған тәсілмен сыр және тоттануға қарсы жабын жағу;

      құбыр бағанының ішкі бетін кәдімгі және қышқылға төзімді кірпішпен футерлеу;

      аспалы ағашта жұмыс істеу.

      558. Білуге тиіс:

      көтеріп-қозғаушы, тайғанақ қалыптардың, градиралар мен оларды көтеруге арналған құрылғыларды монтаждау, бөлшектеу және пайдалану тәсілдері;

      шахта көтергіштері мен тайғанақ және ауыстырғыш қалыпты көтеруге арналған тетіктердің құрылысы;

      жұмыс және футерлеу алаңдарын монтаждау, футерлеу құрсаулары мен көтергіш қалпақшаларының, технологиясы;

      күрделі конструкцияларға арматура орнату және бетон қоспасын салу тәсілдері;

      тоттануға қарсы, жылу сақтағыш және футерлеу материалдарының номенклатурасы мен қасиеттері;

      өндіру тәсілдері және орындалатын жұмыстардың сапасына қойылатын талаптар.

255-параграф. Өнеркәсіптік темірбетон құбырларды қалаушы, 6-разряд

      559. Жұмыс сипаттамасы:

      бағдаршам алаңдарын, жай тартқышты, қорғаныш қалпағын монтаждау;

      монтаждалған жабдықты (шахта көтергіштері, көтергіш қалпақшалары, футерлеу құрсаулары, жерінде жұмыс атқарылатын көтеріп ауыстырғыш қалыптар) жұмыс өндіру жобасына:

      вертикаль, горизонталь, геометриялық өлшемдері мен көлбеулігіне сәйкес жетілдіру;

      тайғанақ қалыптың жұмысын реттеу;

      құрылыстардың бетін дайындау және сүртіп тазалау;

      торкретбетон салу;

      қышқылға төзімді фасонды бұйымдардан жасалған футерлеуді салу;

      бөлшектерді орналастыратын орындарды белгілеу;

      көтеру құрылғыларының, биіктіктегі тетіктердің едәуір негізгі тораптарын бөлшектеу;

      қолданылатын жабдықтарды сынау (техникалық куәландыру).

      560. Білуге тиіс:

      тұтасқұймалы биік темірбетон құрылыстардың, градиралардың іргетасын құю тәртібі;

      жұмыстарды орындау кезінде бақылау аспаптары мен құралдарының құрылысы және оларды пайдалану тәртібі;

      қолданылатын көтергіш құрылғылары мен тетіктерін сынау және пайдалану тәртібі;

      биік темірбетон құрылыстарды салу жөніндегі жұмыстарды өндіру және қабылдау тәртібі – ерекше негізгі конструкцияларға қалыптарды орталықтандыру, арматураларды орнату және бетон құймасын салу тәсілдері;

      сыртқы металл құрылымдарын монтаждау тәсілдері;

      тоттануға қарсы жұмыстарды уытты және жарылғыш материалдармен өндіру тәсілдері;

      қолданылатын материалдардың сапасын тексеру әдістері.

256-параграф. Өнеркәсіптік темірбетон құбырларды қалаушы, 7-разряд

      561. Жұмыс сипаттамасы:

      тұтасқұймалы биік темірбетон құбырларды, градираларды, мұнаралар және басқа да биік жұқа қабырғалы құрылыстарды салу кезінде аса ауыр жұмыстарды орындау;

      бағдаршам алаңдары мен жай тартқышты құрылыстардың биіктігі 300 метрден жоғары болған кезде монтаждау;

      шахталық көтергіштер, қозғалғыш сатылар, жұмыс алаңдары мен футерлеуге арналған алаңдарды құрылыстардың биіктігі 300 метрден жоғары болған кезде монтаждау және бөлшектеу;

      лазер сәулесінің көмегімен құбырларды орталықтандыру;

      қорғаныш қалпағын монтаждау;

      мұржаның диффузорларын, шатыр алаңын, таяныш арқалығын, ойықтарды жабу қалқанын және тікұшақтың көмегімен монтаждау;

      платформа құрылғысына статикалық және динамикалық сынақ өткізу.

      562. Білуге тиіс:

      қолданылатын көтергіш құрылғылардың құрылысы мен оларды пайдалану тәртібі;

      биік құрылыстар конструкциясын тікұшақ және басқа да әуе құралдарының көмегімен монтаждау және бөлшектеу ерекшеліктері мен тәсілдері;

      биік құбырларды орталықтандыруға арналған электр-оптикалық құралдарының құрылысы және оларды пайдалану тәртібі.

257-параграф. Паркетші, 2-разряд

      563. Жұмыс сипаттамасы:

      негізді даярлау;

      паркеттің астына төселетін қағаздан, картоннан немесе жағымнан жасалған қабаттың құрылғысы;

      даяр жағымдарды қол сорғыларымен тарту немесе оларды қолмен жеткізу;

      жұқа тақтайшаларды мөлшері, түсі және сорты бойынша сұрыптау;

      едендерді щеткамен сүрту.

      564. Білуге тиіс:

      паркет жұқа тақтайшалардың мен паркет тақталардың түрлері;

      төселетін қабатқа арналған материалдар міндетінің түрлері;

      жағымдардың түрлері;

      қалауға арналған паркетті даярлау тәсілдері;

      қол сорғыларының құрылғысы және пайдалану ережесі;

      алмалы-салмалы рейкаларды әзірлеу тәсілдері.

258-параграф. Паркетші, 3-разряд

      565. Жұмыс сипаттамасы:

      қалқанша паркеттің астындағы торламаның және жаңқа ағаш және ағаш талшықты тақтайшалардан жасалған негіздердің құрылғысы;

      паркет едендерді қолмен қадақорғандау және циклдау;

      жұқа тақтайшалардың жиектері мен шеттерін қолмен, электр аспаппен және станоктарда фуговкалау;

      рейкалардан жақтауларды әзірлеп желдеткіш керегеторларды орнату;

      еденкемерлерді орнату;

      паркет едендерді машиналармен сүрту;

      паркеттерді желімдеу және өңдеу үшін жағымдар әзірлеу.

      566. Білуге тиіс:

      ағаштың негізгі жыныстары, қасиеттері;

      паркет едендердің сұрыптамасы;

      паркетті өңдеуге арналған электрификацияланған аспаптар мен станоктардың құрылғысы мен пайдалану ережесі;

      желдеткіш керегеторлар мен еденкемерлерді орнату ережесі;

      жағымдарды әзірлеу технологиясы;

      паркет едендердің астына қойылатын негіздерге қойылатын талаптар.

259-параграф. Паркетші, 4-разряд

      567. Жұмыс сипаттамасы:

      паркеттік жұқа тақтайшалардан, ламинатталған паркеттен, тақтайлардан және жағымдағы паркет қалқандардан едендер төсеу;

      еденарқалық бойынша паркет тақтайдан едендерді төсеу;

      паркеттік жұқа тақтайшалардың сатыларын қаптау;

      паркет едендерді машинамен және электрификацияланған аспаптармен қада қорғандау, циклдау және жылтырату;

      паркет едендердің жеке жұқа тақтайшаларын, тақтайларын және қалқандарын ауыстыру;

      едендерге паркет лак жағу.

      568. Білуге тиіс:

      паркет едендердің сапасына қойылатын талаптар;

      жеке жұқа тақтайшалардан, тақтайлардан және паркет қалқандардан жасалған паркет едендерді төсеу және жөндеу тәсілдері;

      паркет едендерді өңдеуге арналған машиналардың құрылғысы және пайдалану ережесі;

      паркет едендерге лак жағу ережесі және тәсілдері.

260-параграф. Паркетші, 5-разряд

      569. Жұмыс сипаттамасы:

      паркет қалқандарын түсі және суреті бойынша таңдауға даярлап қою;

      қарапайым қалқан паркеттен еден төсеу;

      қалқан паркетті ауыстыру және тойтару;

      қарапайым паркет қалқандар әзірлеу.

      570. Білуге тиіс:

      паркет қалқандар әзірлеу тәсілдері;

      қарапайым қалқан паркеттен жасалған едендерді төсеу және жөндеу тәсілдері;

      бетті паркет жұқа тақтайшалармен қаптау үшін негізін даярлаудың ережесі;

      көркем паркетке арналған жай үлгілердің түрлері.

261-параграф. Паркетші, 6-разряд

      571. Жұмыс сипаттамасы:

      көркем (таскестелік және түрлі-түсті) паркеттен жасалған едендерді төсеу және жөндеу;

      берілген сурет бойынша паркет қалқандардың негізіне пішіндердің жиынтығын желімдеу;

      маяк қатарлардың біліктері және шекараларын көрсетіп үлкен аумақты үй-жайларды (залдарды) жеке тәсілдерге бөлу;

      цилиндр және сопақ пішінді үй-жайларға паркет едендер төсеу және жөндеу;

      көркем паркеттен жасалған едендерді суреттері және үлгілері бойынша қалпына келтіру;

      "өз орнына" лекало үлгілерді әзірлеу, кесу және желімдеу.

      572. Білуге тиіс:

      көркем паркетті белгілеу және төсеу тәсілдері;

      берілген сурет бойынша лекало үлгілердің жиынтығын әзірлеу және кесу ережесі мен тәсілдері;

      көркем паркетті қалпына келтіру ережесі мен тәсілдері;

      ағаштың қатты және бағалы жыныстарын қолдану ерекшеліктері.

262-параграф. Паркетші, 7-разряд

      573. Жұмыс сипаттамасы:

      ескі ғимараттар, құрылыстар мен сәулет ескерткіштерін қалпына келтіру кезінде суреттер мен үлгілер бойынша көркем паркеттен жасалған едендерді төсеу және өңдеу.

      574. Білуге тиіс:

      негізгі сәулет стилдері;

      олардың интерьерлерінің ерекшеліктері;

      қалпына келтіру кезінде паркет едендерді төсеу және өңдеу тәсілдері.

      575. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

263-параграф. Пешші, 2-разряд

      576. Жұмыс сипаттамасы:

      құбыржолдарын іліп қоятын уақытша металл пештерді орнату;

      пештердің үстіңгі беттерін тазалау және швабралау;

      қызыл саздан ерітінді әзірлеу;

      қапталмаған пештер мен асханалық ошақтарды бөлшектеу;

      ерітіндіні кірпіш, сырлы тақталар мен пештің құралдарынан тазарту.

      577. Білуге тиіс:

      пеш жұмыстарының өндірісінде қолданылатын материалдардың негізгі түрлері;

      металл пештерді орнату тәсілдері;

      ерітінділерді даярлау және пештің бетін қарапайым өңдеу тәсілдері;

      қапталмаған пештерді бөлшектеу ережесі.

264-параграф. Пешші, 3-разряд

      578. Жұмыс сипаттамасы:

      пеш негізінің құрылғысы және іргетасын қалау;

      уақытша пештерді түтін құбырларына қосып қалау;

      пеш аспаптарының құрылғысы және бекіту;

      сырлы тақталарды түстері (реңктері) бойынша сұрыптау және таңдау;

      сырлы тақталардың жиектерін ысқылап тегістеу;

      гжель және отқа берік саздардың ерітінділерін әзірлеу;

      пешті қалауда саз ерітінділермен жарықтарды бітеу;

      қапталған пештерді бөлшектеу;

      қапталмаған пештердегі аспаптарды ауыстыру.

      579. Білуге тиіс:

      кірпіш пен ерітіндінің сапасына қойылатын негізгі талаптар;

      пештер мен уақытша пештердің іргетастарын қалау тәсілдері;

      жіктерді қайта байлаудың қарапайым жүйесі;

      қапталған пештер, пешкөмейлер мен түтін құбыржолдарды бөлшектеу тәсілдері;

      тігінен өңдеу құрылғысының тәсілдері.

265-параграф. Пешші, 4-разряд

      580. Жұмыс сипаттамасы:

      қаптамасыз және металл қаптағы пештер мен асханалық плиталарды қалау;

      отындықтарды отқа берік кірпіштермен футерлеу;

      пештерді блоктардан қалау;

      металл асханалық плиталарды орнату;

      пештерді сылау;

      пештерді, ошақтарды және құбыржолдарды жаңа кірпіш қосып жөндеу;

      сырлы тақталармен қапталған пештер мен плиталардың құралдарын ауыстыру;

      тігінен және көлденең бөліп қалау.

      581. Білуге тиіс:

      жай пештер мен әртүрлі мақсатқа арналған ошақтардың құрылымы;

      параллельді және бірізді түтін айналымдардың құрылғысы;

      әртүрлі түрдегі отындарға арналған отындықтардың құрылымы;

      пеш қалау сапасына қойылатын талаптар;

      жіктерді қайта байлау тәсілдері.

266-параграф. Пешші, 5-разряд

      582. Жұмыс сипаттамасы:

      күрделі құрылымдағы пештерді қалау;

      қалау барысында сырлы тақталармен пештерді қаптау;

      пештердің қаптауын түзету және жарамсыз сырлы тақталарды жаңаларымен ауыстыру;

      пештерді қайта жабдықтау және жарамсыз сырлы тақталарды жаңаларымен ауыстыру;

      пештерді газбен жанатын етіп қайта жабдықтау;

      су құбыры және ыстық құбыр қазандықтардағы күмбездер мен оттықтарды қоршап қалау.

      583. Білуге тиіс:

      күрделі пештер мен ошақтардың құрылымы;

      сырлы тақтайлармен қаптауға белгілеу тәсілдері;

      қаптау тәсілдері.

267-параграф. Санитариялық-техникалық жүйелер мен жабдықты монтаждаушы, 2-разряд

      584. Жұмыс сипаттамасы:

      құбырларды, фитингтерді, фасондық бөлшектерді, арматураны және бекітпе құралдарын сұрыптау;

      мөлшерлерімен төсемдер дайындау;

      бұрандамалар мен сомындардағы бұрандаларды ретке келтіру;

      биркалар әзірлеу;

      қосалқы материалдар (кендір жібін, сурик, ерітінді және басқа да материалдар) дайындау;

      аратөсемдер орнату;

      стондарды муфталармен және контргайкалармен, бұрандаларды-сомындармен жинақтау;

      кұбырлардағы сақтандырғыш тығындамалар мен бітемелерді орнату және алып тастау;

      құбыржолдарының бөлшектерін, санитарлық-техникалық аспаптарды және өзге де жүктерді тасымалдау.

      585. Білуге тиіс:

      санитарлық-техникалық материалдар мен жабдықтың түрлері мен мақсаты;

      құбырлар, фитингтер, фасондық бөлшектер, арматура мен бекітпе құралдарының сортаменті;

      слесарлық құралдардың мақсаты;

      құбырлардың, фитингтердің, арматура мен төсем материалдардың диаметрін өлшеу тәсілдері.

268-параграф. Санитариялық-техникалық жүйелер мен жабдықтың монтажшысы, 3-разряд

      586. Жұмыс сипаттамасы:

      жай тораптарды жинау және жинақтау;

      ернемек қосындыларын жинақтау;

      құбыржолдарының жеке тораптарын бөлшектеу (монтаждау кезінде) аспаптар мен құбыржолдары астына бекітпелер орнатып бітелеу;

      конструкцияларда саңылаулар бұрғылау және басып тесу;

      шойын құбыржолдарының тармақтарын бітеу;

      құбырларда қолмен бұранда кесу;

      тіректердің құбырлары мен фасондық бөліктерін жинақтау;

      жүйелерді опрессовкалауға арналған қол пресін орнату;

      шойын қазандықтарды құбырлардан ажырату;

      жаротрубалық қазандықтардың тігіс жиектерін кейін қайтып пісіру үшін шабу;

      шойын қазандықтардың секцияларын сырттан және ішінен жуып-шайып тазарту;

      жаротрубалық қазандықтың тойтармаларын шабу және соғып түсіру;

      унитаздарға, қол жуғыштарға, шайма бөшкелеріне арматура монтаждау;

      унитаздың манжеталарын ауыстыру;

      пісірілген жік жерлерін шлифмашинка арқылы тегістеу;

      канализациялық тіректер мен отводтарды, крандарды, вентильдерді ауыстыру.

      587. Білуге тиіс:

      санитариялық-техникалық жүйелердің, құбырлар қосылыстары мен құбыржол бекітпелерінің негізгі бөлшектері түрлерін;

      орталық жылыту, сумен жабдықтау, канализация, газбен жабдықтау және суағар жүйесінің құрылғысы және оны монтаждау ерекшеліктері;

      блоктар, суқұбыры мен канализациялық арматураларға номенклатура мен техникалық жағдайларды;

      жылыту және сантехникалық панельдер мен блоктарды қалыптау процесінде арматураны қалыптарға салу кезінде оны орналастыру және тіркеу схемасы;

      оттек пен ацетиленді баллондарды тасымалдау және қолдану ережелері;

      сызбаларды оқу ережелері.

269-параграф. Санитариялық-техникалық жүйелер мен жабдықты монтаждаушы, 4-разряд

      588. Жұмыс сипаттамасы:

      құбыржолдарын және тиектеулі арматураны монтаждау, оның ішінде диаметрі 200 миллиметрге дейін фитингтер үстінен монтаждау;

      барлық түрдегі батпақжинағыштар мен бактарды орнату;

      арматуралы санитарлық аспаптарын (раковиналар, қол жуғыштар, мойкалар, траптар, ванналар, унитаздар және басқа да аспаптар) орнату және құбыржолдарына жалғау;

      санитарлық-техникалық медициналық жабдықты (видуарлар, инвентарлық шойын мойкалар, астарлы кемелердің, кафедраның мойкаларын және басқа да жабдықтар) орнату;

      сауда және қоғамдық тамақтану кәсіпорындарының модульденген жабдығын (жуғыш ванна, балықты дефротациялауға арналған ванна, екі ұялы ванна және басқа да жабдықтар) монтаждау;

      химиялық және физикалық зертханалар үшін зертханалық жабдықтарды (зертханалық үстел, сортаны шкаф, химиялық соратын шкаф, зертханалық раковинасы бар тумба) монтаждау;

      жуып-шайғыш бачоктарды реттеу;

      шойын радиаторларды монтаждау үстінде топтастыру және қосымша топтастыру;

      жылыту панельдерінің құбыржолдарын, санитарлық-техникалық кабиналар мен блоктарды қосу;

      су бөлетін, туалеттік крандар мен араластырғыштарды орнату;

      бу қазандықтарын жөндеу кезінде жамауларды қиюластыру және орнықтыру;

      ыстық құбырлы болат қазандықтардың қақпаларын алу және орнату;

      крандарды, араластырғыштарды және вентильдерді ауыстыру;

      санитарлық-техникалық жүйелерді ғимараттар мен құрылыстардың этаждары, тіректері және секциялары бойынша іріктеу және жинақтау;

      жылыту аспаптарын орнату және оларды құбыржолдарына қосу;

      бұрандалы, пісірілген, кілегейлі және тармақты қосылыстардағы полимерлі құбырлардан суқұбырларын және канализация монтаждау;

      соратын құбырларды орнату;

      суару және өрт сөндіру крандарын орнату;

      монтаждық поршеньдік пистолеттер арқылы бөлшектер мен аспаптарды бекіту;

      сумен жабдықтау жолдарын жуып-шаю және хлорлау;

      жүйені престеу.

      589. Білуге тиіс:

      болат және полимерлі құбырлардан жасалған құбыржолдар жүйелерінің құрылғысын және оларды монтаждау тәсілдері;

      тіреушіктерден таралатын тармақтар жүйесі;

      монтаждық поршеньдік пистолеттердің құрылғысы және оларды қолдану ережелері;

      кілегейлі болат құбырларды қосу тәсілдері;

      бекітпелер мен аспаптар арматураларын орнату жерлерін белгілеу;

      санитарлық және жылыту аспаптарын орнату ережелері;

      аспаптарды орнату кезінде саңылауларды белгілеуге арналған шаблондар;

      жүйелерді престеу ережелері мен тәсілдері.

270-параграф. Санитариялық-техникалық жүйелер мен жабдықты монтаждаушы, 5-разряд

      590. Жұмыс сипаттамасы:

      сыйымдылықты және секциялық су ысытушыларды (бойлерлерді) калориферлерді, ауажылыту агрегаттарын, центрден тепкіш сорғыларды және сорғы агрегаттарын, элеваторлық және су өлшегіш тораптарды, калорифер блоктарын және тарақтарды монтаждау;

      шойын қазандықтарды, өтпе тесіктерді, қазандық гарнитурасын, шығарылмалы құрылғыларды және қазандықтардың қаптамаларын орнату;

      диаметрі 200-ден жоғары және 400 миллиметрге дейін құбыржолдарын және арматураны монтаждау;

      шойын құбырлардан және фасондық бөліктерден тіреушіктер мен келтірмелерді төсеу;

      диаметрі 200-ден жоғары және 400 миллиметрге дейін ысырмалар, манометрлер, су өлшегіш шынылар, ауажинағыштар, үшжүрісті крандарды орнату;

      газ аппаратурасын және регуляторларды орнату;

      регуляторлардан компенсаторлар орнату;

      тіректерін реттеумен қоса компенсаторлар орнату;

      үштармақтар, крестовиналар және секциялық қайтармалар орнату;

      газ плиталарын, колонкалар мен су ысытқыштарды орнату және қосу;

      газ бен су есептеу аспаптарын орнату;

      шойын құбырлар учаскелерін ауыстыру;

      құбыржолдарын монтаждық схемалар бойынша төсеу орындарын белгілеу;

      канализация мен суағар құбыржолдарын сынақтан өткізу;

      құбыржолдарын сынау кезінде ақаулы орындарды анықтау.

      591. Білуге тиіс:

      санитариялық-техникалық құбыржолдарының жалпы құрылғысын және оларды монтаждау тәсілдері;

      санитарлық-техникалық жабдықтарды монтаждау мақсаттары мен тәсілдері;

      диаметрі 200 миллиметрден жоғары құбырларды тоғыстыру және көмкеру тәсілдері;

      құбыржолдарын сынақтан өткізу ережелері;

      санитарлық-техникалық жұмыстарды қабылдау ережелері.

271-параграф. Санитариялық-техникалық жүйелер мен жабдықты монтаждаушы, 6-разряд

      592. Жұмыс сипаттамасы:

      орталық жылыту, сумен жабдықтау, канализация, газбен қамсыздандыру және суағарлар жүйелерін монтаждау кезінде аса күрделі жұмыстарды орындау;

      оларды жеке секциялардан жеке пакеттер мен ірілетілген пакеттер етіп болат және шойын қазандықтарды монтаждау және орап байлау;

      құбыржолдар жүйесін сынақтан өткізу және реттеу;

      оларды реттеп, жеке жылыту аспаптарын жылуына тексеру;

      жүйелерді тапсыру;

      өлшеулер жүргізу және құбыржолдар төселген орындарды сызбалар бойынша және натурадан белгілеу;

      натурадан және сызбалар бойынша бөлшектерін көрсете отырып, бастапқы және өлшеу эскиздерін сызу;

      терморегуляторларды, биофильтрлерді монтаждау;

      газ үлестіргіш пункттерді, қазандықтарда газды редукциялау тораптарын монтаждау және сынақтан өткізу;

      сұйылтылған газсыз топтық қондырғыларды монтаждау, оларды сынақтан өткізумен қатар құбырлық тораптармен орап байлау, сантехникалық жабдықтар мен аппаратураны жөндеу және ревизиялау.

      593. Білуге тиіс:

      санитариялық-техникалық жүйелерге сынақ өткізу ережелері;

      объекітінің монтаждауға дайындығына қойылатын талаптар;

      құбыржолдарын төсеу, натурадан жабдық пен құбыржолдарының орналасуы бойынша өлшеулер жүргізу;

      бастапқы және өлшеу эскиздерін сызу;

      жабдықты іске қосар алдында сынамалау және сынақтан өткізу ережелері;

      орындалған жұмыстарды тапсыру ережелері.

272-параграф. Санитариялық-техникалық жүйелер мен жабдықты монтаждаушы, 7-разряд

      594. Жұмыс сипаттамасы:

      санитарлық-техникалық жүйелерді іске қосу және баптау;

      қазандықтарды қатты отыннан газ тәріздес отын шығару кезінде автоматты өрт сөндіру жүйелерін, газшілтерлі құрылғыларды монтаждау;

      жабдық пен аппаратураны сынақтан өткізу және реттеу.

      595. Білуге тиіс:

      санитарлық-техникалық жабдықты сынақтан өткізу және қабылдау ережелері, автоматты өрт сөндіру жүйелерін монтаждау технологиясы, жаңа ұрпақты қазандық жабдығын реттеу тәсілдері.

      596. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

273-параграф. Санитарлық-техникалық жүйелердің тораптары мен бөлшектерін әзірлеу жөніндегі слесарь, 2-разряд

      597. Жұмыс сипаттамасы:

      құбыржолдарды, фитингілерді, үлгілік бөліктерді, арматура және бекіту құралдарын сұрыптау;

      қосалқы материалдар (зығыр иіру, қызыл бояу, күкірт ерітіндісі және өзге де материалдар) даярлау;

      жауапты емес құраманы араластыру;

      бұрандакемерлерді муфталармен және кідіртпесомындармен, бұрандама-сомындармен жинақтау;

      төсемдерді орнату;

      газбен кескеннен кейін қабыршақты қаптау;

      құбырлардан жасалған бөлшектердің ұштарына кертік жасау;

      жүктерді мүкәммал ілмектермен ілу, құбыржолдарды газбен кескенде және электрмен жабыстырғанда ұстап тұру және бұрып отыру;

      тораптарды белгілермен және бояумен таңбалау;

      құбыржолдарға арналған қорғаныс гильзаларын әзірлеу және орнату;

      болат биркалар әзірлеу;

      шойын қазандық секцияларын ішінен және сыртынан жуып тазалау және құбыржолдардағы сақтандырғыш тығындары мен бітеуіштерін алып тастау.

      598. Білуге тиіс:

      санитариялық-техникалық материалдар мен жабдықтардың түрлері мен міндеті;

      құбыржолдардың, фитингілердің, үлгілік бөліктердің, арматура және бекіту құралдарының сұрыптамасы;

      слесарлық аспаптың міндеті;

      жүктерді ілмектеу және орнын ауыстыру ережесі;

      құбыржолдар, фитингілер мен арматуралардың диаметрін өлшеу әдістері;

      тораптар мен бөлшектерді біріктіру тәсілдері.

274-параграф. Санитариялық-техникалық жүйелердің тораптары мен бөлшектерін әзірлеу жөніндегі слесарь, 3-разряд

      599. Жұмыс сипаттамасы:

      фланец құрама мен радиаторларға дайын таңба бойынша астар әзірлеу;

      фланец құрамаларды құрастыру;

      төсемдерді орнату;

      шойын құбыржолдардың қоныштарын бітеу.

      құбыржолдардағы бұрандаларды қолмен ою;

      фланец отырғызу және диаметрі 100 метрге дейін құбыржолдарды түйістіру;

      құбыржолдар мен фланецтерді даяр таңба бойынша бұрандалап тесу;

      құбыржолдардың ұштарын пісіруге ұңғымалау және өңдеу;

      болат және полимер құбыржолдарды қолмен кесу;

      диаметрі 800 миллиметрге дейінгі құбыржолдарды ию;

      "терезелерді" тығыздап кесу;

      сифондар мен ревизияларды жинақтау;

      келтек құбыржолдарды фрезерлеу;

      ойпаттарды қашау;

      сорғыларға арналған қаптар әзірлеу;

      контейнерлерді әзірлеу;

      құбыржолдардың ұшына газбен кескеннен кейін қоныштар жасау;

      шойын канализациялық құбыржолдарды қолмен кесу;

      тельферлер және арқалық крандармен материалдардың орнын ауыстыру.

      600. Білуге тиіс:

      құраманың санитариялық-техникалық жүйесі негізгі бөлшектерінің түрлері;

      құбыржолдардағы таңбалау белгілерін оқу ережесі;

      құбыржолдарды ию және кесу, тесіктерді бұрғылау тәсілдері;

      құбыр ию, бұрғылау және кесу станоктары мен тетіктерінің құрылғысы.

275-параграф. Санитариялық-техникалық жүйелердің тораптары мен бөлшектерін әзірлеу жөніндегі слесарь, 4-разряд

      601. Жұмыс сипаттамасы:

      фитингілерді, тығыздағыштардағы арматураларды және құрғақтай орау;

      диаметрі 200 миллиметрге дейінгі арматураларды тексеру және сынау;

      санитарлық-техникалық құрылғылардың (жеке құбыржолдар, тораптар, радиаторлар, конвекторлық блоктар, элеваторлық және су өлшеу тораптары және басқа да құрылғылар) барлық түрлерін гидравликалық және пневматикалық сынау;

      радиаторларды топтастыру;

      диаметрі 80-нен жоғары 200 миллиметрге дейінгі құбыржолдарды ию;

      құбыржолдар, төсемдер, құбыржолдар мен фланецтердегі тесіктерді таңбалау;

      болат және полимер құбыржолдарды қолмен кесу, құбыржолдарға тесіктер және бұрандаларды ою, шойын канализациялық құбыржолдарды қолмен кесу;

      диаметрі 200 миллиметрге дейінгі крандар мен вентильдерді тығыз қиюластыру;

      барлық түрдегі ұсақ және орташа металл (бекітетін бөлшектер, тұғырықтар, тіректер) құрылымдарды әзірлеу;

      сальниктерді толтыру;

      құбыржолдарды пісіруге жиектеу, түйістіру және полимер материалдардан жасалған құбыржолдарды пісіру;

      полимер құбыржолдардан жасалған су құбыржолдарының тораптары мен бөлшектерін әзірлеу;

      көрсеткіштерді әзірлеу және сынау;

      қол сорғыларын, су өлшейтін тораптарды, қоймалжың бөлгіштерді, радиаторлық және конвекторлық блоктарды даяр тораптармен және басқа да байлау;

      сүлгі кептіргіштер, су жылытқыштар, элеваторлық тораптар, реттейтін және редукциялық қақпақтарды орау және әзірлеу;

      басқыштар, төгетін құбыржолдар, компенсаторлар, радиаторлық және конвекторлық тораптар, ауа жинағыштар әзірлеу;

      бұрандалы құбыржолдардың тораптарын құрастыру;

      диаметрі 50 миллиметрге дейінгі құбыржолдарда оларға арналған "астына" келтек құбыржолдарды, ұяшықтарды таңбалау;

      шойын канализациялық құбыржолдардан тораптарды құрастыру;

      диаметрі 50 миллиметрге дейінгі тығыздағыш сақиналарды қырып тегістеу;

      шойын канализациялық құбыржолдардан жасалған тораптарды құрастыру;

      диаметрі 200 миллиметрге дейінгі тығыздағыш сақиналарды қырып тегістеу;

      сантехникалық кабиналарды құбыржолдармен жабдықтау;

      кабиналарда сүлгі кептіргіштер, ванналар, қол жуғыштар, унитаздар, құрастырмалы араластырғыштар, туалет сөрелерін, электр потенциалын теңестіргіштерді орнату;

      фланецтерді құбыржолдарға отырғызу және диаметрі 100-ден жоғары және 200 миллиметрге дейін құбыржолдарды түйістіру;

      канализациялық бітеуіштерді әзірлеу.

      602. Білуге тиіс:

      радиаторлар мен жонғыш станоктарды топтастыруға арналған станоктардың құрылғысы мен жұмыс істеу қағидаты;

      фланецтер мен құбыржолдарда тесіктерді таңбалау тәсілдері;

      жеке құбыржолдар мен тораптарды сынау ережесі;

      ақауларды жою тәсілдері;

      (төсемдерді, сальниктерді және басқа бөлшектер) тығыздағыш бөлшектерді әзірлеу тәсілдері;

      тангенциалды плашкаларға, бұрғылар және зенкерлерге май құю ережесі.

276-параграф. Санитариялық-техникалық жүйелердің тораптары мен бөлшектерін әзірлеу жөніндегі слесарь, 5-разряд

      603. Жұмыс сипаттамасы:

      үштармақтар, айқастырмалар, өткізгіштер, секциялық бұрғыштар, тарататын тарақшалар, қоймалжың жинағыштар, гидравликалық жапқыштар, элеватор және су өлшейтін тораптардың, орталықтан соратын сорғылардың, редукциялық қақпақтардың, шойын секциялық қазандықтардың, лай шығарғыштардың, бактардың, араластырғыштардың және басқа да байлау түйіндерін әзірлеу;

      диаметрі 200 миллиметрден жоғары құбыржолдарды ию;

      диаметрі 200-ден жоғары және 400 миллиметрге дейінгі арматураларды тексеру және сынау;

      фланецтерді құбыржолдарға отырғызу және диаметрі 200-ден жоғары және 1200 миллиметрге дейінгі құбыржолдарды түйістіру;

      құбыржолдарды (диаметріне қарамастан) жоғары жиіліктегі токтың қызуымен ию;

      шойын секциялық қазандықтарды пакеттерге жинау;

      қарапайым және күрделі қалыптарды әзірлеу;

      нобайлар бойынша тораптар мен бөлшектерді тексеру және оларды пакеттерге байлау;

      арматураларды тығыз қиюластыру, диаметрі 200-ден жоғары және 400 миллиметрге дейінгі тығыздағыш сақиналарды қырып тегістеу;

      жылу алмастырғыштар мен жеткізгіштерді орнатуға және орап байлауға даярлау;

      компенсаторлар, тұндырғыштар, бойлерлер және басқа да көлемді бөлшектерді әзірлеу;

      жоғары қысымдықтағы резервуарларды құрастыру.

      604. Білуге тиіс:

      құбыржолдарды түйістіру және жиектеу;

      арматураны даярлау және сынау тәсілдері;

      санитариялық-техникалық құбыржолдар жүйесінің құрылғысы;

      күрделі өлшеу аспабын қолдану ережесі.

277-параграф. Санитариялық-техникалық жүйелердің тораптары мен бөлшектерін әзірлеу жөніндегі слесарь, 6-разряд

      605. Жұмыс сипаттамасы:

      қатпарлы бұрғыштар мен компенсаторларды әзірлеу;

      диаметрі 400 миллиметрден жоғары арматураларды тексеру және сынау;

      диаметрі 1200 миллиметрден жоғары құбыржолдарға фланецтер отырғызу;

      табиғи өніммен және үлгілік жобалар бойынша өлшеу;

      құбыржолдарға өлшеу ұзындығын қойып әзірлеу үшін нобай жасау;

      диаметрі 400 миллиметрден жоғары құбыржолдар мен өткізгіштерден тораптар әзірлеу;

      қазандықтарды сынау;

      жеке пакеттерден қазандықтар құрастыру;

      диаметрі 400 миллиметрден жоғары тығыздағыш сақиналарды тығыз қиюластыру, қырып тегістеу.

      606. Білуге тиіс:

      санитариялық-техникалық жүйелерді сынау тәсілдері;

      бөлшектердің нобайларын өлшеу техникасы мен орындау ережесі;

      пісіру жіктерін термоөңдеу тәсілдері;

      қазандықтар, бойлерлер, калорифер қондырғылар, сорғылар мен орталық жылу пункттерін даярлау және сынау тәсілдері.

278-параграф. Сәулет бөлшектерін жасаушы, 2-разряд

      607. Жұмыс сипаттамасы:

      желім және формопласт пісіру;

      берілген құрам бойынша ерітінділер, майлар мен қағаз-желім массаларын (папье-маше) дайындау;

      арматура, пакля және дранкалар жасау;

      жапсырмалы сәулет бөлшектерін негіздемені тазалай отырып түсіру (қалдырмай).

      608. Білуге тиіс:

      үлгілер мен жапсырмалы сәулет бөлшектерін дайындау кезінде қолданылатын материалдардың негізгі түрлері;

      желімді, формопласты, мүсіндеу балшығын және гипс ерітінділерін дайындау тәсілдері.

279-параграф. Сәулет бөлшектерін жасаушы, 3-разряд

      609. Жұмыс сипаттамасы:

      шағын тегіс жапсырмалы сәулет бөлшектеріне арналған гипс үлгілер бойынша үстіңгі қабаты жылтыр және қарапайым оюлы формаларды дайындау;

      балшық және пластилин үлгілерден жұмыс үлгілерін дайындау және осы формаларға гипс үлгілерді немесе олардың бөлшектерін, формаларды түсіре отырып құю;

      гипс және цементті кесек үлгілерді, желімді және формопласты икемді формаларды дайындау;

      шағын көлемді бұйымдардың, үстіңгі қабаты жылтыр және қарапайым оюлы жапсырмалы сәулет бөлшектерінің гипсті, цементті барлық размерлерін құю және соғу;

      қағаз-желім массасынан жасалған үстіңгі қабаты жылтыр және қарапайым оюлы шағын тегіс бұйымдарды толтыру;

      шағын тегіс бұйымдар мен үстіңгі қабаты жылтыр және қарапайым оюлы жапсырмалы сәулет бөлшектерін орнату;

      шағын көлемді қарапайым оюлы жапсырмалы сәулет бөлшектерін форма құю үшін оларды сақтай отырып түсіру;

      тегіс бұйымдар мен қарапайым оюлы жапсырмалы сәулет бөлшектерін тазарту.

      610. Білуге тиіс:

      қолданылатын материалдардың негізгі қасиеттері;

      гипс (кесекті) және икемді формалардың құрылымы;

      олардан жұмыс формаларын алу үшін шағын балшық үлгілерді дайындау тәсілдері;

      формаларды дайындау тәсілдері.

280-параграф. Сәулет бөлшектерін жасаушы, 4-разряд

      611. Жұмыс сипаттамасы:

      бұйымдар мен жапсырмалы сәулет бөлшектерін құюға арналған формаларды гипс үлгілер бойынша дайындау;

      ірі тегіс бұйымдар мен күрделі оюлы және үлкен жапсырмалы сәулет бөлшектерін оларды форма құю үшін сақтай отырып дайындау.

      612. Білуге тиіс:

      гипс пен желімнен, гипс пен формопласттан, гипс пен ағаштан жасалған құрастырмалы форма дайындау;

      бұйымдар мен жапсырмалы сәулет бөлшектерінің сапасына қойылатын талаптар;

      олардан жұмыс формаларын алу үшін үлкен балшық үлгілерді дайындау тәсілдері.

281-параграф. Сәулет бөлшектерін жасаушы, 5-разряд

      613. Жұмыс сипаттамасы:

      балшық және пластилин үлгілердің жұмыс формаларын дайындау;

      жұмыс формаларында гипс үлгілер мен олардың бөлшектерін құю;

      гипсті кесек, құрастырмалы және икемді формаларды дайындау;

      3 және 4-разряд сипаттамаларында санамаланбаған бұйымдарды орнату.

      614. Білуге тиіс:

      орынжайлар мен қасбеттерді жапсырмалы бұйымдармен күрделі өңдеу кезінде қолданылатын белгілеу тәсілдері.

      615. Ескерту:

      шағын бұйымдарға:

      биіктігі 500 миллиметрге дейінгі әріптер, ауданы 0,5 шаршы метрге дейінгі желдеткіш торшалары;

      биіктігі 500 миллиметрге дейінгі елтаңба, ұзындығы 750 миллиметрге дейінгі шамтізбелер;

      ең үлкен өлшемі 500 миллиметрге дейінгі картуштер, ұзындығы 750 миллиметрге дейінгі парақтар;

      биіктігі 500 миллиметрге дейінгі құлып-маскалар;

      500 миллиметрге дейінгі қума бұйымдар (тегіс – биіктігі мен относ сомасы, рельефті – биіктігі, шығыңқы - биіктігі);

      500 миллиметрге дейінгі розеткалар (шеңберлі – диаметрі, эллиптикалық-негізгі осьтерінің жартылай сомасы, ромбілік-диагональдарының жартылай сомасы);

      биіктігі 750 миллиметрге дейінгі триглифтер, диаметрі биіктігі 500 миллиметрге дейінгі дөңгелек эмблемалар;

      ауданы 0,5 шаршы метрге дейінгі портальді эмблемалар жатады;

      шағын көлемді бұйымдарға:

      биіктігі 250 миллиметрге дейінгі вазалар (плитасыз), биіктігі 750 миллиметрге дейінгі бунақтіреулер;

      ең үлкен өлшемі 500 миллиметрге дейінгі вазалар;

      биіктігі 250 миллиметрге дейінгі капительдер;

      биіктігі 500 миллиметрге дейінгі даналы тамшылар;

      ең шағын өлшемі 500 миллиметрге дейінгі кронштейндер;

      ең шағын өлшемі 500 миллиметрге дейінгі модильондар;

      ұзындығы 1000 миллиметрге дейінгі тұтқалар;

      биіктігі 500 миллиметрге дейінгі даналы сухарьлар;

      ұзындығы 1000 миллиметрге дейінгі тетивалар;

      биіктігі 500 миллиметрге дейінгі шишкалар жатады;

      мөлшері жоғарыда көрсетілгеннен асатын бұйымдар ірі бұйымдарға жатады.

282-параграф. Сәулет бөлшектерін модельдеуші, 5-разряд

      616. Жұмыс сипаттамасы:

      балшықтан өрнегі қарапайым жазық модельдер илеу;

      қажетті шаблондар ою және ағаш қалыптар әзірлеу;

      жазық модельдердің гипсті негіздерін созу;

      тегіс бетті жазық гипс модельдерін, сондай-ақ өрнегі қарапайым жазық модельдерді жинақтау;

      гипстен сухарьлар, тамшылар, моншақтар модельдерін және басқа да тәріздес шағын бұйымдар ою;

      гипс модельдердің үстінен қарапайым өрнек ою;

      тегіс бетті жазық және ауқымды модельдерді, сондай-ақ өрнегі қарапайым жазық модельдерді тегістеу.

      617. Білуге тиіс:

      архитектуралық бөлшектердің түрлері және олардың құрамдас бөліктері;

      жапсырмалы өрнектің түрлері;

      модельдер жасауда қолданылатын материалдардың қасиеттері, сапасына қойылатын талаптар;

      станоктар құрылғыларының негіздері және модельдер бөлшектерін созуға арналған құрылғылар.

283-параграф. Сәулет бөлшектерін модельдеуші, 6-разряд

      618. Жұмыс сипаттамасы:

      балшық пен пластилиннен өрнегі күрделі жазық модельдер илеу;

      көлемді модельдердің бөлшектерін созу, жону және ою;

      өрнегі күрделі гипс модельдерін, сондай-ақ өрнегі қарапайым көлемді модельдерді жинақтау;

      гипс модельдеріне күрделі ою-өрнектер ою;

      өрнегі күрделі көлемді модельдерді тегістеу.

      619. Білуге тиіс:

      күрделі архитектуралық бөлшектерді құрастыру тәсілдері;

      күрделі жапсырма өрнегін композициялау ережелері.

284-параграф. Сәулет бөлшектерін модельдеуші, 7-разряд

      620. Жұмыс сипаттамасы:

      балшық пен пластилиннен өрнегі ерекше күрделі көлемді модельдер илеу;

      өрнегі ерекше күрделі гипс модельдерін, сондай-ақ өрнегі күрделі көлемді модельдерді жинау;

      гипс модельдерге аса күрделі өрнектер ою;

      өрнегі аса күрделі көлемді модельдерді тегістеу.

      621. Білуге тиіс:

      аса күрделі архитектуралық бөлшектерді құрастыру тәсілдері;

      аса күрделі жапсырмалы өрнекті композициялау ережесі.

285-параграф. Синтетикалық материалдармен қаптаушы, 2-разряд

      622. Жұмыс сипаттамасы:

      негіздерді компрессордың көмегімен шаңнан арылту;

      негіздерге алғашқы бояуды кистімен жағу;

      орамдық материалды жаю;

      тығыздағыш және жағым әзірлеу үшін цементті қолмен елеу;

      полимер тақтайшалар, стандарт жеке бұйымдар мен индустриялық әзірленген элементтерді сұрыптау және таңдау;

      линолеум, релин, полимер тақтайшаларды және басқа да шешу.

      623. Білуге тиіс:

      құйылатын жіксіз едендердің, линолеум, релин, синтетикалық материалдар, полимерлі тақтайшалар, стандартты өңдеу бұйымдардан едендердің және беттерді қаптауда қолданылатын индустриялық әзірленген элементтердің құрылғысында пайдаланылатын материалдардың негізі түрлері.

286-параграф. Синтетикалық материалдармен қаптаушы, 3-разряд

      624. Жұмыс сипаттамасы:

      даяр белгі бойынша маяктық мөлшер қадаларды қалау;

      құйылатын жіксіз едендердің құрылғысында даярлау қабатты қалау және тегістеу;

      синтетикалық қоспа және суық жағымдарды әзірлеу;

      едендерге арналған негіздерді қолмен тығыздау;

      тақтайшаларды бұрғылап тесу;

      тұсқағаздардың жиегін қолмен кесу;

      желім қайнату;

      желім қоспаны бетіне жағу;

      қабырғаларға қағаз жапсыру.

      625. Білуге тиіс:

      еден құрылғысы мен бетті қаптауда қолданылатын материалдардың негізгі қасиеттері;

      еден құрылғысы мен бетті қаптауға арналған негіздерге қойылатын талаптар;

      құйылатын жіксіз едендерге, орама материалдарды жапсыруға және бетті қаптауға арналған суық жағымдарды әзірлеу технологиясы;

      полимер тақтайшалардағы бұрғылап тесу тәсілдері;

      желім қайнату және тұсқағазды кесу тәсілдері.

287-параграф. Синтетикалық материалдармен қаптаушы, 4-разряд

      626. Жұмыс сипаттамасы:

      еден құрылғысына және стандарт бұйымдармен және индустриялы әзірленген элементтермен қаптауға арналған негіздердің бетін бөлу және өлшеу;

      тегістеу машиналармен негіздердің бетін тегістеу;

      бір түсті синтетикалық қоспадан құймалы жіксіз едендердің құрылғысы;

      ыстық жағымдарды әзірлеу;

      енін белгілеу, қиыстыру және кесумен едендердің негізіне орама материалдар мен резина паркетті жапсыру;

      қарапайым суретті едендерге синтетикалық, линолеум, релин тақтайшалар және паркеттер төсеу;

      "бөлмеге шақталған" линолеум кілемдерді құрғағанша төсеу;

      жазық беттерді синтетикалық тақтайшалармен, стандартты өңдеу бұйымдармен және индустриялық әзірленген элементтермен қаптау;

      линолеум жіктерін дәнекерлеу;

      бір түсті ксилит қоспа және даяр ксилит тақтайшалардан едендер құрылғысы;

      пластмасса еденкемерлер мен тұтқаларды орнату;

      қабырғаларды жеңіл және орташа тығыздықтағы тұсқағаздармен, маталармен желімдеу;

      тұсқағаздардың жиектерін тұсқағаз кесетін машиналарда кесу;

      тұсқағаздарды станоктарда кесу;

      жапсырылған беттегі дақтарды кетіру.

      627. Білуге тиіс:

      қолданылатын материалдар мен орындалатын жұмыстардың сапасына қойылатын талаптар;

      стандартты өңдеу бұйымдары мен индустриялық әзірленген элементтерді бекітудің тәсілдері;

      құймалы жіксіз едендердің құрылғысында синтетикалық қоспаны төсеудің тәсілдері;

      синтетикалық материалдармен орама материалдарды жапсыру және бетін қаптау;

      линолеум дәнекерлеуді пайдалану ережесі;

      линолеум жіктерін дәнекерлеудің тәсілдері;

      ыстық жағымдар әзірлеу технологиясы;

      тұсқағаз кесетін машиналардың құрылғысы және жұмыс істеу принципі.

288-параграф. Синтетикалық материалдармен қаптаушы, 5-разряд

      628. Жұмыс сипаттамасы:

      түрлі-түсті құймалы жіксіз едендердің құрылғысында синтетикалық қоспаның беткі қабатын жағу;

      берілген сурет бойынша синтетикалық қоспаның түстері және реңктерін таңдау;

      "бөлмеге шақталып" пісірілген линолеум кілемдерді жапсыру;

      күрделі суретті синтетика, линолеум, релин тақтайшалардан және резина паркеттен (нобайлар бойынша) едендерді төсеу;

      сурет бойынша түрлі-түсті ксилит қоспадан едендердің құрылғысы;

      қисық сызықты беттерді синтетикалық және полимер тақтайшалармен, стандартты өңдеу бұйымдармен және индустриялық әзірленген элементтермен қаптау;

      линолеум мен релиннен жасалған едендерді және полимер тақтайшалар, стандартты өңдеу бұйымдары және индустриялық әзірленген элементтерден жасалған едендерді ауыстыру және жөндеу;

      ворсолин және кілем жабындардың құрылғысы;

      спорттық құрылыстарға тартан жабындарын орнату;

      "Таркетт" тәрізді жабындардың құрылғысы;

      қабырғаларға жоғары сапалы және ағаш тұсқағаздар, дерматин және басқа да өте жақын жапсыру;

      төбелерге тұсқағаздар жапсыру.

      629. Білуге тиіс:

      синтетикалық қоспа әзірлеуде қолданылатын бояғыштардың қасиеті;

      синтетикалық қоспаның әртүрлі реңктерін алу үшін түстерді үйлестіру ережесі;

      қисық сызықты беттерді қаптаудың тәсілдері;

      жабындар мен қаптамаларды жөндеудің және ауыстырудың ережесі.

289-параграф. Синтетикалық материалдармен қаптаушы, 6-разряд

      630. Жұмыс сипаттамасы:

      тік цилиндрлі және сопақша беттерді синтетикалық материалдармен қаптауды белгілеу және құрылғысы;

      цилиндр және сопақша үлгідегі үй-жайлардағы әшекей-бедерлер, еден кемерлердің құрылғысы;

      цилиндр және сопақша беттердің синтетикалық материал қаптамасын ауыстыру және жөндеу.

      631. Білуге тиіс:

      синтетикалық материалдармен қаптаманы белгілеудің тәсілдері;

      тік цилиндр және сопақша беттердің қаптамасын жөндеу және ауыстырудың тәсілдері.

290-параграф. Скрепер машинисі

      632. Жұмыс сипаттамасы:

      топырақты әзірлемелеу және жылжыту, үйінділердің, резервтердің, кавальерлер мен банкеттердің ойықтарын жасау кезінде, автомобиль жолдарын және теміржолдар, суару және кеме жүретін арналар, плотиналар салу, қоршайтын жер дамбаларын, ғимараттар мен құрылыстар және сол сияқты құрылыстардың астына қазаншұңқырлар қазу кезінде тіркемелі және өздігімен жүретін құрылғыларды басқару;

      тягачтарды тексеру және оларға жанар-жағар май құю;

      өлшеу құралдары, арқандар, блоктар, буксирлер, тораптар бекітпесінің және тежегіш құрылғылардың беріктігін бақылау;

      тягачты, тіркемелі және аспалы жабдықты жөндеудің барлық түрлеріне қатысу.

      633. Білуге тиіс:

      тягачтардың, тіркемелі және аспалы жабдықтың құрылғысы және техникалық сипаттамасы;

      орнатылған дабыл беруші;

      әртүрлі тереңдікте әзірленетін әртүрлі санаттағы топырақтарды әзірлемелеу және жылжыту ережелері;

      алдын ала белгіленген профильдер мен белгілер бойынша ойықтар әзірлемелеу және үйінділер үю;

      жол жүру ережелері;

      қозғалтқышының қуаттылығы 73 киловатқа (100 ат күшіне) дейін баратын скреперді басқару кезінде - 5-разряд;

      қозғалтқышының қуаттылығы 73-тен жоғары және 120 киловатқа (100-ден жоғары және 160 ат күшіне) дейін (ерекше) баратын скреперді басқару кезінде - 6-разряд;

      қозғалтқышының қуаттылығы 120-дан жоғары және 270 киловатқа (160-тан жоғары және 360 ат күшіне) дейін (ерекше) баратын скреперді басқару кезінде - 7-разряд;

      қозғалтқышының қуаттылығы айрықша 270-тен жоғары және 640 киловатқа (360-тан жоғары және 850 ат күшіне) дейін (ерекше) баратын - 8-разряд.

      634. Ескертпе:

      тау-кен және күрделі кен жұмыстарымен, сондай-ақ сипаттамада көрсетілмеген басқа да жұмыстармен айналысатын скрепер машинистері бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалықтың "Тау-кен және күрделі кен жұмыстарының жалпы кәсіптері" тарауы, (4-шығарылым) БТБА бойынша тарификацияланады.

291-параграф. Сылақшы, 2-разряд

      635. Жұмыс сипаттамасы:

      қолмен жасау және қиынды ағаш қалқандарын, қамыс өрмелері мен қиынды ағашты жеке-жеке қағу;

      оқшаулағыш материал мен металл торды қағу;

      берілген құрам бойынша құрғақ қоспаларды (гарцовка) қолмен дайындау;

      гипс пен цементті пневматикалық беру арқылы қоректендіргіш шанапты материалдармен толтыру;

      ерітіндіні сүзу және араластыру;

      шеге қағу және оларды сыммен орау;

      бетті қолмен бедерлеу;

      ұяшықтарды тығын қойып қолмен ою;

      сылақты күту;

      жұмыс аймағы шегінде материалдарды тасымалдау.

      636. Білуге тиіс:

      сылақ жұмыстарын істеген кезде және бетті құмсыз жапқан кезде қолданатын негізгі материалдардың түрлері;

      сылақ пен сылақ ерітінділерінің негізгі түрлері;

      арнайы және декоративтік мақсаттағы сылаққа арналған ерітіндіден басқа ерітінділерді дайындау тәсілдері;

      қол құралдары, аспаптары мен керек-жарақтардың атаулары мен мақсаты;

      сылау үшін және құмсыз жабуға бетті дайындау тәсілдері.

292-параграф. Сылақшы, 3-разряд

      637. Жұмыс сипаттамасы:

      беттерді жабу және қарапайым сылақты жөндеу;

      тұтас тегістеу және бетті механикаландырылған құралмен бедерлеу;

      дайын қаңқа бойына металл торды тарту;

      сым торға ерітінді жағу;

      жақтау мен ернеуліктің қабырғаға қосылар тұсын майлау;

      құрғақ ерітінді қоспаларынан ерітінді дайындау;

      дайын маяктарға құрғақ сылақ қабаттарын жапсыру және оларды ағаш беттерге қағу;

      қораптар мен ірі панельді қалқалардың қосылар тұсын тығындау;

      желдеткіш қораптардың тақташалары мен блоктарын тазалау және майлау;

      сылақты ысқылау.

      638. Білуге тиіс:

      негізгі материалдар мен дайын құрғақ ерітінді қоспалардың қасиеті;

      құрғақ қоспалардан ерітінді дайындаудың мақсаты мен тәсілдері;

      құрғақ сылақты бекітуге арналған мастика құрамы;

      желдеткіш қораптарды орнату тәсілдері.

293-параграф. Сылақшы, 4-разряд

      639. Жұмыс сипаттамасы:

      бетін маяктау. Ерітінді сорғының көмегімен бетке сылақ ерітіндісін жағу;

      қабырғалардың, төбенің, тегіс бағаналардың, жауырындық қабырғалардың, еңіс қуыстардың, тұрақты қима арқалықтардың тік бетіне қолмен жақсартылған сылақ жағу және жақсартылған сылақты жөндеу;

      еңістерді, тығындар мен құймаларды сылау;

      шеттерін өңдеп падугаларды тарту;

      жоғары сапалы сырдың астындағы құмсыз жабынды жабу;

      шатыр мен еденнің астына цемент-құм тартқыштарын орнату;

      жиналмалы темірбетон аражабынның, қабырға панельдерінің арасындағы жіктерді өңдеу;

      ішкі тік бұрыштар мен сыртқы тік бұрыштарды өңдеу;

      сыланған бетке сылақты механикаландырылған жағу;

      бетті полимермен қорғай отырып торкреттеу;

      еңісті құрама элементтермен өңдеу;

      қораптардың, арналардың, болат тор бойынша қабырға жылуоқшаулағышының камераларын сылақпен сылау;

      сылақтың бетін темірлендіру;

      клапандар мен пердешелерге арналған рамаларды қою және бекіту;

      тұрғын-үй желдеткіші құралдарын олардың әрекет етуін тексере отырып орнату және аспалары мен кронштейндерін бекіту;

      дайын рецепт бойынша декоративті ерітінді және арнайы мақсаттағы (гидрооқшаулағыш, газоқшаулағыш, дыбысоқшаулағыш, термоберік, рентгенөткізгіш және басқа да ерітінді) дайындау;

      өңдеу қабатын механикаландырылған тегістеу.

      640. Білуге тиіс:

      декоративті ерітінділердің, арнайы мақсаттағы сылаққа және торкреттеуге арналған бетондарға арналған ерітінділердің құрамы мен дайындау тәсілдері;

      жабысуды баяулатқыш және тездеткіштің түрлері мен қасиеттері;

      химиялық қоспалары (хлорлы ерітінділер, поташ қосылған ерітінділер, хлорлы кальций) бар ерітінділердің қасиеттері мен олармен жұмыс істеу тәртібі;

      жақсартылған сылақ жағу тәсілдері;

      бетті маяктау тәсілдері;

      ерітіндісорғылардың, цемент-зеңбірек пен олардың форсункаларының, тегістеу машиналарының құрылысы;

      бетке ерітінді жағу және торкреттеудің механикаландырылған тәсілдері;

      сылақ жұмыстары сапасы мен бетті құмсыз жабуға қойылатын талаптар.

294-параграф. Сылақшы, 5-разряд

      641. Жұмыс сипаттамасы:

      қисық сызықты бетке ерітіндіні қолмен және механикаландырылған жағу;

      бетті сеуіп өңдеу;

      төбені, қабырғаларды, мұнараларды, жауырындық қабырғалар мен тегіс және каннелюрасы бар тұрақты қима бағаналарды жоғары сапалы сылау;

      кез келген кескінді кессондары бар тегіс төбені сылау;

      бетке декоративті ерітінді жағу және оларды қолмен және механикаландырылған құралмен өңдеу;

      құйылған еден мен еден төсемінің (еденнің астына салатын негіз) құрылысы;

      бұрыштарын өңдей отырып тік сызықты бетке ерітіндінің барлық түрлерімен тұрақты қима жетегін тарту;

      сыланған бетте, соның ішінде қасбетте қашаутасты белгілеу және кесу;

      қасбетті декоративті сылақпен өңдеу;

      қасбеттің декоративті сылағын және ғимараттың ішкі бетінің жоғары сапалы сылағын жөндеу;

      гидрооқшаулағыш, газоқшаулағыш, дыбыссіңіргіш, термоберік және рентгенөткізгіш ерітінділерімен сылау.

      642. Білуге тиіс:

      жоғары сапалы және арнайы мақсаттағы сылауды орындау тәсілдері;

      қасбетті декоративті сылақпен сылау технологиясы мен тәсілдері;

      қасбеттің бетін және ішті бетті белгілеу және кесу тәртібі;

      жетекті тартуға арналған қалыптың құрылысы.

295-параграф. Сылақшы, 6-разряд

      643. Жұмыс сипаттамасы:

      қисық сызықты бетте тұрақты және ауыспалы қиманың жетегін тарту;

      кез келген кескінді кессондары бар қисық сызықты төбені белгілеу және сылау;

      төбені, мұнараларды, жауырындық қабырғалар мен тегіс және каннелюрасы бар ауыспалы қима арқалықты сылау;

      бағаналарды, мұнараларды, жауырындық қабырғалар мен тегіс және каннелюрасы бар ауыспалы қима бағаналарды сылау;

      бағаналарды, мұнараларды, жауырындық қабырғалар мен тұрақты қима арқалықты декоративті ерітіндімен сылау;

      көпорталықты және сүйір күмбезді, тоғыспа мен арканы бөлу және сылау;

      бірнеше орталықтан күрделі розетканы тарту;

      нобай бойынша "сграфитто" сылағымен сылау;

      аса күрделі және арнайы мақсаттағы сылақтарды жөндеу.

      644. Білуге тиіс:

      аса күрделі бетті сылау үшін белгілеу;

      көркемдік сылауды орындау әдістері.

296-параграф. Сылақшы, 7-разряд

      645. Жұмыс сипаттамасы:

      ескі ғимараттарды, құрылыстар мен сәулет ескерткіштерін қайта қалпына келтіру кезінде бетті сылақпен жөндеу және сылау.

      646. Білуге тиіс:

      негізгі сәулет стильдері;

      олардың интерьерлерінің ерекшеліктері;

      қалпына келтіру кезінде бетін жөндеу және сылау тәсілдері.

297-параграф. Сыртқы құбыржолдарды монтаждаушы, 2-разряд

      647. Жұмыс сипаттамасы:

      станоктарды, траншеяларды және котловандарды тазалау;

      монтаждау алдында коллекторлардың, каналдардың, камералардың және құдықтардың құбырларын, фасонды бөліктерін және арматурасын тазарту;

      тығыздамаларды орнату және босату;

      материалдарды траншеялар мен котловандарға жеткізіп отыру;

      түйіспе жерлерін бітеу үшін ерітінді әзірлеу.

      648. Білуге тиіс:

      құбыржолдарының, жинақталатын темірбетон коллекторларының, каналдарының, камералар мен құдықтардың негізгі бөліктері;

      оларды тазарту ережесі мен тәсілдері;

      ерітінді әзірлеу технологиясы.

298-параграф. Сыртқы құбыржолдарды монтаждаушы, 3-разряд

      649. Жұмыс сипаттамасы:

      құбыржолдары, коллекторлар, каналдар, камералар және құдықтар астына әртүрлі тұғырнамалар жасау;

      көтергіш-такелаждық құрылғылар орнату;

      құбыржолдары, коллекторлар, каналдар, камералар және құдықтардың бөлшектерін ілмектеу және ілмектен босату;

      болат құбырлардың ұштарын пісіруге жинақтау кезінде тегістеу және жоңқалалау;

      төселген құбыржолдарын топырақпен не бетонмен қымталау;

      металл емес құбырларды белгілеу, шабу, кесу;

      асбестоцементті муфталар мен құбырлар арасындағы саңылауларды бітеу;

      болат құбырларының түйіспе жерлерін пісіру кезінде кептіру және жылыту;

      түйіспелерді пісіру кезінде болат құбырларын бұрып отыру;

      құбырларды манжеталармен бір-біріне жалғастыру және оларды ерітіндімен бітеу (кабельдерді өткізу кезінде);

      тығындамаларды орнату және ағыту;

      механикаландырылған аспаппен камералар мен құдықтар қабырғасында құбырлар енгізу үшін саңылаулар ұрып тесу;

      болат құбырларын гидравликалық және қол домкраттарымен басып тесу кезінде топырақты әзірлеу.

      650. Білуге тиіс:

      құбырлар, жинақталатын темірбетон коллекторлар, каналдар, камералар мен құдықтар бөлшектерінің тізбесі;

      көтергіш-такелаждық құрылғылардың құрылғысы және оларды қолдану ережесі;

      құбырлар мен бөлшектерді ілмектеу тәсілдері;

      траншеялар мен котловандарды бекіту ережелері;

      құбырлар астына табиғи және жасанды негіздер әзірлеу тәсілдері;

      төселген құбырларды топырақпен және бетонмен ұлтандау тәсілдері;

      болат құбырларын басып тесу кезінде топырақты әзірлеу ережесі мен тәсілдері;

      пісіру кезінде болат құбырлардың түйіспе жерлерін кептіру және қымтау тәсілдері;

      құбырлардың түйіспе жерлерін бітеуге арналған битумдық мастикаларды әзірлеу технологиясы.

299-параграф. Сыртқы құбыржолдарды монтаждаушы, 4-разряд

      651. Жұмыс сипаттамасы:

      буындарды және диаметрі 500 миллиметрге дейін жеке болат және диаметрі 800 миллиметрге дейін шойын құбырларды, бетон, темірбетон, асбестцементті, керамикалық және полимерлі материалдардан жасалған құбырларды төсеу;

      диаметрі 800 миллиметрге дейін баратын қысымды құбырларды және диаметрі 1500 миллиметрге дейін қысымсыз құбырларды бітеу;

      газқұбыры құбырларының түйіспелерін полиэтиленмен пісіру;

      коллекторлардың, каналдардың, камералар мен құдықтардың негіздерінің және арқауларының темірбетон плиталарын төсеу;

      коллекторлардың, каналдардың, камералардың және құдықтардың түйіспе жерлерін бітеу;

      темірбетон тірек плиталарды ысырмалы тіректер астына, фасондық бөліктеріне және арматураға салу;

      диаметрі 1000 миллиметрге дейін дөңгелек темірбетон құдықтардың цилиндрлерін және құдықтар мен камералардың темірбетон қылталарын монтаждау;

      камералар мен құдықтарда жылжымалы тұтқаларды не сатылыр мен люктар орнату;

      құдықтарда лотоктар орнату;

      бетон және асбест құбырларды блоктарға төсеу;

      жерде бұрғыланған ұңғымаларда құбырлар төсеу;

      металл емес құбырларды жұмыс істеп тұрған канализация мен су ағызу желісіне ойып орнату;

      болат құбырлардың ұштарын суық күйінде және қыздырып түзету (калибрлеу);

      болат құбырлардың ұштарын әзірлеу және арнайы агрегаттар арқылы сыртқы гратты ағыту;

      диаметрі 500 миллиметрге дейін болат және шойын фасонды бөліктерді және диаметрі 150 миллиметрге кемінде суырмаларды орнату;

      фланец қоспаларын тұрақты бұрандалармен бұрау;

      диаметрі 400 миллиметрге дейін сифондар мен гидрозатворларды және сальниктерді орнату;

      жер асты құбырлары мен кабельдерді асу;

      болат құбыржолдарын хлорлап жуып-шаю;

      коверларды, гидранттарды, су бөлгіш колонкалар мен вантуздарды орнату;

      ернемектерді құбырларға, ернемекті бөліктерге кигізу;

      пісірілген жіктер астына төсеме сақиналарын орнату;

      каналдарда қалқанды темірбетон тіректерін орнату;

      құбырларды арнаулы жүктермен немесе таспен ауырлату.

      652. Білуге тиіс:

      құбырларды төсеу ережесі және жинақталатын темірбетон коллекторлардың, каналдардың, камералардың және құдықтардың құрылғысы;

      такелажды жұмыстарды орындау ережесі және құбырларға ауырлататын жүктерді ілу ережесі мен тәсілдері;

      жер асты құбырларын асу ережесі мен тәсілдері;

      құбырларды жуып-шаю тәсілдері.

300-параграф. Сыртқы құбыржолдарды монтаждаушы, 5-разряд

      653. Жұмыс сипаттамасы:

      әртүрлі диаметрдегі болат құбырларын буындап жинау;

      диаметрі 500 миллиметрге дейін болат құбырларын сабақтар түрінде және 500 миллиметрден асатын құбырларды - буындармен төсеу;

      жеке-жеке шойын, темірбетон және асбестцемент құбырларын 800-ден 1500 миллиметрге дейін төсеу;

      диаметрі 800 миллиметрден асатын қысым құбырларының және диаметрі 1500 миллиметрден асатын қысымды емес құбырлардың түйіспе орындарын бітеу;

      коллекторлардың, каналдардың, камералар мен құдықтардың темірбетон қабырғалық блоктарын орнату;

      коллекторлар мен каналдардың көлемді секцияларын бұрандалармен бір-біріне бекітіп монтаждау;

      диаметрі 1000 миллиметрден артық темірбетон құдықтардың дөңгелек цилиндрлерін монтаждау;

      құбырларды гидравликалық сынақтан өткізу;

      болат құбырларын гидравликалық және қол домкраттары арқылы басып тесу;

      диаметрі 500 миллиметрге дейін құбырларды футлярларға төсеу;

      муфтадағы асбестцементті құбырлардың түйіспе жерлерін жинақтау;

      диаметрі 350 миллиметрге құбырларды су кедергілері, монтаж және өтпелер арқылы төсеу;

      понтондарды орнату және жабдықтау, құбырлар сабақтарын роликті жолдарға және вагонеткаларға домалатып жеткізу;

      құбырларды катоктарда және рельсті жолдарда итеріп айдау арқылы төсеу;

      диаметрі 500 миллиметден дейін болат және шойын фасонды бөліктерді, 150-тен 400 миллиметрге дейінгі суырмалар мен компенсаторларды орнату;

      диаметрі 400 миллиметрден асатын сифондар мен гидравликалық затворларды орнату;

      құбырлар мен кабельдер астына арнайы тіректер мен кронштейндер орнату;

      көлемі 300 шаршы метрге дейін оголовокты немесе бас тоғанды суға түсіру, суда жылжыту және су астындағы табанға орнату.

      654. Білуге тиіс:

      болат түтіктерді буындап жинау және оларды сабақтап төсеу ережесі;

      пісіруге жинақталған болат құбырлардың жиектері мен түйіспелеріне қойылатын талаптар;

      түйіспелерді іліп әкету тәсілдері;

      құбырларды және коллекторларды гидравликалық әдіспен сынақтан өткізу тәсілдері;

      болат құбырларын домкраттардың көмегімен басып тесу тәсілдері;

      дюкерлер мен құбырларды су кедергілері арқылы төсеу ережесі.

301-параграф. Сыртқы құбыржолдарды монтаждаушы, 6-разряд

      655. Жұмыс сипаттамасы:

      болат түтіктерді сабақтар түрінде жинақтау;

      диаметрі 500 миллиметрден асатын болат құбырларын және диаметрі 1500 миллиметрден асатын темірбетон құбырларды төсеу;

      магистралды құбырларды су кедергілері арқылы төсеу;

      диаметрі 350 миллиметрден асатын дюкерлер мен өтпелерді монтаждау;

      көлемі 300 метрден асатын оголовоктар мен бас тоғандарды орнату;

      құбырларды су үстінен жылжыту және олардың су асты траншеяларының қақпаларын орнату;

      құбырларды су астына жіберу және жағалауға пісіріп тіркеу үшін асып орнату;

      құбыр жолына түрлі сақтандырғыш және тірек арматурасын қиюластырып орнату;

      диаметрі 500 миллиметрден асатын құбырларды футлярларға төсеу;

      диаметрі 400 миллиметрден асатын компенсаторлар мен суырмаларды орнату;

      болат қаптамаларды көлденең бұрғылау және жыныстарды гидрошнектік іріктеу әдісімен траншеясыз төсеу;

      болат құбырларын гидравликалық және қол домкраттары көмегімен басып тесуге арналған жабдықты монтаждау;

      оны шнур мен деңгей бойынша салыстырып тексеріп, көлденең бұрғыны орнату және бекіту;

      саңылаулар тесіп оларға құбырларды тартып кіргізіп кеңейту.

      656. Білуге тиіс:

      болат құбырларын сабақтар түрінде буындарға жинау ережесі;

      ұзынынан пісірілген жіктері бар болат құбырларын жинақтау және төсеу тәсілдері;

      құбырларды әуеде сынақтан өткізу ережесі.

302-параграф. Табиғи таспен қаптаушы, 2-разряд

      657. Жұмыс сипаттамасы:

      ерітінді мен құрғақ қоспаны берілген құрамы бойынша даярлау;

      қаптауды бекітуге арналған ұялардың қапталатын бетін қолмен тесу;

      қаптау бетін және жігін тазалау;

      тақтайшаларды босату, сұрыптау және қатарға қалау;

      аршығаннан кейін қаптау тақтайшалары мен тастарды тазалау;

      табиғи тастан тротуарды аршу.

      658. Білуге тиіс:

      табиғи таспен қаптауда қолданылатын негізгі материалдардың түрі;

      ерітінділер мен құрғақ қоспаларды даярлау тәсілдері;

      жердің бетін қаптауға даярлау тәсілдері.

303-параграф. Табиғи таспен қаптаушы, 3-разряд

      659. Жұмыс сипаттамасы:

      едендер мен қабырғаларды дайын маяктар бойынша жонылған тастар мен жасанды тақтайшалармен қаптау және жөндеу;

      табиғи тас тақтайшалардан тротуарлардың құрылғысы;

      цемент ерітіндімен бітемелеу және құю;

      қаптаудағы жіктерді шабу;

      қаптауда жіктерді кендірмен тығындау;

      тасты қол аспабымен ірі өңдеу;

      тақтайшаларды шешу;

      тасты жару және ұсақтау;

      төсенішті тегістеу;

      қаптамадағы соқалар мен ұяларды тесу;

      тақтайшалардың сырт жағын өңдеу;

      тақтайшалар мен тастарда ұя тесіктері мен шұңқырларды қолмен тесу және бұрғылау;

      турасызықты тақтайшаларды, сондай-ақ едендер мен қабырғаларды қолмен тегістеу және жылтырату;

      тасты желімдеуге арналған ыстық және суық жағымдарды әзірлеу.

      660. Білуге тиіс:

      қаптауды бекіту тәсілдері;

      қаптауда, тегістеу және жылтыратуда қолданылатын түрпілер мен материалдардың қасиеті;

      олардың қасиеттеріне қойылатын талаптар;

      тасты ірі өңдеу және турасызықты беттерді тегістеу тәсілдері;

      тегіс бетті қаптауда сапасына қойылатын негізгі талаптар;

      тасты тегістеу және жылтырату ережесі;

      жағымды әзірлеу технологиясы.

304-параграф. Табиғи таспен қаптаушы, 4-разряд

      661. Жұмыс сипаттамасы:

      едендерді, қабырғаларды, баспалдақ алаңдары мен көпір тіреулерін тегістелген және жылтыратылған тақтайшалармен тегістеу және жөндеу;

      дайын жонылған блоктардан тегіс ұстындарды құрастыру;

      өлшенген жазық беттерді маяк қондырып тесу;

      табиғи тастан жеке саты қалау және алмастыру;

      жағалаулардың қабырғаларын жонылған тақтайшалармен қаптау;

      жонылған бөлшектерден жақтаулар мен қоршау тумбаларын орнату;

      жолдар мен тротуарларға тақтайшалар төсеуде жақтау тастарын орнату;

      сызбалар мен ерекшеліктері бойынша тақтайшалар мен тастарды жинақтау және белгілеу;

      қаптаудың жігінің барлық түрлерін ерітіндімен бітеу;

      құм бүріккіш аппараттың көмегімен жердің бетін тазалау;

      турасызықты беті мен тастың жүзін механикаландырылған құралмен дөрекі жону;

      турасызықты беті мен тастың жүзін қолмен және механикаландырылған құралмен жартылай тазалап жону;

      тасты "тонға ұқсас" етіп өңдеу және гранит қаптауды қағу;

      сатыларды, жақтаулар мен аркалық тастарды жону;

      тастар мен тақтайшаларда механикаландырылған құралмен ширектер мен ішкі бұрыштарын жону және тесіктерді жасау;

      мәрмәр тақтайшаларды кесу;

      тас блоктардың қырларын механикаландырылған құралмен тегістеу;

      турасызықты беттерді механикаландырылған құралмен және турасызықты үлгілік бөлшектерді (карниздер, белбеулер, жақтаушалар, тұтқалар) механикаландырылған құралмен тегістеу және жылтырату;

      түрпілерді орнату және ауыстыру;

      тақтайшаларды жағымдармен желімдеу және жабу.

      662. Білуге тиіс:

      қапталатын турасызықты беттерді тесу және ию тәсілдері;

      турасызықты беттер мен жүздерді жартылай тазалап шабу тәсілдері мен бір ізділігі;

      блоктар мен тастарды кесу, фрезерлеу, тегістеу және жылтыратуға арналған механизмдердің құрылғысы;

      олармен жұмыс істеу ережесі;

      әртүрлі жынысты тастарды өңдеу тәсілдері мен бірізділігі;

      тақтайшаларды желімдеу тәсілдері;

      қаптау сапасына қойылатын талаптар.

305-параграф. Табиғи таспен қаптаушы, 5-разряд

      663. Жұмыс сипаттамасы:

      қисық сызықты беттерді жонылған тақтайшалар мен үлгілік тастармен қаптау және жөндеу;

      жонылған дайын блоктардан ойық тікжолақпен ұстындар құрастыру;

      терезе және есік ойықтары мен терезе тақтайшаларының жиектерін орнату;

      сатылар мен турасызықты баспалдақ бөгеттерін қаптау;

      қуыстарды, жауырындық қабырғаны, ұстындарды және осы тәрізділердің бетін тегістелген және жылтыратылған тақтайшалармен қаптау және жөндеу;

      қапталуы күрделі бөлшектерді сызбалар және ерекшеліктері бойынша жинақтау және белгілеу;

      қиынжиек және таспалардың турасызықты беттерін қол және механикаландырылған аспаппен таза және қаптап жону;

      қисық сызықты беттерді және үлгілік бөлшектерді ірілей және жартылай тазалап жону;

      терезе алды тақтайшаларды және ойықтар жиектерінің бөлшектерін әзірлеу;

      орташа күрделіліктегі даяр үлгілер мен қалыптарды сызу және әзірлеу;

      желідегі тастарды даяр үлгілер және қалыптар бойынша әзірлеу;

      станоктардағы тастарды өңдеу;

      қаптаманың турасызықты бетін және архитектуралық безендірудің (әсембағандар, сауыттар, тұтқалар, бунақтіреулер, шарлар, дөңгелектер) бөлшектерін тегістеу және жылтырату;

      қаптаманың бүлінген жерлерін суық және ыстық жағымдарды қолданумен жөндеу.

      664. Білуге тиіс:

      қисық сызықты қапталатын беттерді бөлу тәсілдері:

      тастар мен тақтайшаларды таза тесу тәсілдері мен бірізділігі;

      архитектуралық бөлшектердің түрлері;

      тасты өңдеуге, тегістеуге және жылтыратуға арналған станоктардың құрылғысы;

      қаптаманың бүлінген жерлерін жөндеу және бітеу, қисық сызықты беттерді қаптауға қойылатын талаптар.

306-параграф. Табиғи таспен қаптаушы, 6-разряд

      665. Жұмыс сипаттамасы:

      қисық сызықты беттердің барлық түрлерін тегістелген және жылтыратылған тақтайшалармен қаптау және жөндеу, тұрақты және ауыспалы қималардың тегіс және ойық тікжолақпен бағаналарын даяр тегістелген және жылтыратылған блоктардан құрастыру;

      қисық сызықты сатылық бөгеттерді қаптау, көпірлік тіректер мен көпірлердің аралық құрылыстарын асу және қаптау;

      даяр үлгілік тесіктерді мәрмәр тақтайшалармен жиектеу;

      таза жонылған үлгілік бөлшектер мен барлық түрдегі архитектуралық бұйымдарды әзірлеу;

      қисық сызықты беттер, қиынжиектер мен таспаларды тазалап жону;

      күрделі архитектуралық қалыптар мен даяр үлгілерді сызу және әзірлеу;

      әріптер, сандар және оюларды белгілеу және ойып алу;

      күрделі пішіндегі үлгілік бөлшектер мен архитектуралық әшекейлерді белгілеу.

      666. Білуге тиіс:

      архитектуралық бөлшектерге арналған тастарды таңдап алу және өңдеуге қойылатын талаптар;

      аса күрделі беттерді қаптауға белгілеу және бөлу тәсілдері;

      қаптаманың бүлінген жерлерін жөндеу тәсілдері.

307-параграф. Тақтайшы-қаптаушы, 2-разряд

      667. Жұмыс сипаттамасы:

      керамика, әйнек, асбест цемент және басқа тақтайшаларды мөлшері, түсі және сұрыбы бойынша сұрыптау;

      берілген құрам бойынша ерітінділерді, құрғақ қоспалар мен жағымдарды қолмен әзірлеу;

      негіздеменің бетін тақтайшалармен қаптауға дайындау.

      668. Білуге тиіс:

      қаптаманың түрлері және міндеті;

      сыртқы және ішкі беттерді тақтайшалармен қаптауда қолданылатын негізгі материалдардың түрлері;

      ерітінділерді әзірлеу тәсілдері.

308-параграф. Тақтайшы-қаптаушы, 3-разряд

      669. Жұмыс сипаттамасы:

      даяр маяктар бойынша жігінің қалыңдығы 2 миллиметрден асатын қабырғалар мен едендердің тұтас турасызықты бетін ерітіндідегі керамикалық, оның ішінде "Гресс" тәрізді, әйнек, асбест цемент және басқа тақтайшалармен қаптау;

      едендерді құйылған тастан жасалған тақтайшалармен қаптау;

      тақтайшалар арасындағы жіктерді ерітіндімен толтыру;

      металл торларды керу және сылау;

      "Ветонит" 3000 тәрізді және басқа ерітінділерден жасалған тегістеу қабатының құрылғысы;

      қапталған беттерді аршу;

      тақтайшалардың жиектерін жонып алып тастау және кесу;

      тақтайшаларды бұрғылап тесу;

      тақтайшаларды бекітуге арналған "Бостик" тәрізді жағымдарды қоса, ерітінділер мен жағымдар әзірлеу;

      жапсарларды ерітіндімен тығындау және оларды қоспалармен (фуга) толтыру;

      ерітінділерді әзірлеу және қапталған беттерді жуып тазарту.

      670. Білуге тиіс:

      тұз қышқылы, кальций содасы ерітіндісінің қасиеттері және ерітінділердің шекті концентрациясы;

      сыртқы және ішкі беттерді қаптауда тақтайшаларды орнату және бекіту тәсілдері;

      қаптау сапасының талаптары;

      деңгеймен жұмыс істеу ережесі.

309-параграф. Тақтайшы-қаптаушы, 4-разряд

      671. Жұмыс сипаттамасы:

      турасызықты беттерді қаптауға маяк желілерді асу және шыңдау;

      жауырындық қабырғаларды, қуыстар және басқа да ұсақ беттерді қаптау;

      ерітіндіде және жағымдардағы тақтайшалармен жігінің қалыңдығы 2 миллиметге дейін қабырғалардың тұтастай турасызықты бетін қаптау, үлгілік тақтайшаларды (карниздер, еденкемерлер, бұрыштықтар) орнату;

      жай сурет белгісімен әшекейбедерлерді қалау;

      қаптау тақтайшаларын ауыстыру. еден тақтайшаларын жөндеу. "марблит" әйнегімен және кристаллит әйнек, мәрмәр әйнекпен беттерді қаптау;

      тақтайшаларды дірілді таптауға арналған машиналарды пайдаланып едендерді қаптау.

      672. Білуге тиіс:

      көлденең және тік беттердің маякты тораптарын белгілеу, асу, шыңдау тәсілдері;

      үлгілік тақтайшаларды орнату және бекіту тәсілдері;

      едендерді жөндеу және тақтайшаларды ауыстыру ережесі;

      "марблит" әйнегімен қаптау тәсілдері, тақтайшаларды дірілді таптауға арналған машиналардың құрылғысы.

310-параграф. Тақтайшы-қаптаушы, 5-разряд

      673. Жұмыс сипаттамасы:

      төбелерді және қисық сызықты беттерді қаптау;

      берілген сурет бойынша қаланатын бетті белгілеп кілем керамикадан жасалған едендерді төсеу;

      бетін белгілеу және кез келген суретті әшекей-бедерлерді қалау;

      тақтайшалармен сәнді қаптау.

      674. Білуге тиіс:

      қисық сызықты беттерді тақтайшалармен қаптауға және сәнді қаптауға белгілеу тәсілдері;

      сәнді қаптау түрлері мен тәсілдері.

311-параграф. Тақтайшы-қаптаушы, 6-разряд

      675. Жұмыс сипаттамасы:

      холлдарда, кеңселерде ірі көркем панноларды жасау және қалау;

      сарайлар, храмдар және көркем құндылық болып табылатын басқа да нысандарды қайта құруда суретті керамикалық тақтайшаларды қалау;

      беттерді керамикалық жібек графикалық тақтайшалармен және айна тақтайшалармен қаптау.

      676. Білуге тиіс:

      суретті тақтайшалармен қаптауға белгілеу тәсілдері;

      әшекейлеуге беттерді тегістеу тәсілдері;

      айналы тақтайшаларды қалаудан алдын өңдеу үшін қажет материалдар;

      айналы тақтайшаларды қалау үшін ерітінділерді әзірлеу материалдары мен тәсілдері.

312-параграф. Таңбалау машинасының машинисі, 5-разряд

      677. Жұмыс сипаттамасы:

      автомобиль жолдарының жол жабындарын біркомпонентті бояумен белгілеу жөніндегі жұмыстарды орындау кезінде таңбалау машинасының механизмдерін басқару;

      белгілеу материалын белгілеудің технологиялық процесін ескере отырып дайындау;

      таңбалаушы құрылымды жолдың берілген еніне ыңғайлау;

      қызмет көрсетілетін механизмдерді алдын ала жөндеу;

      шлангыларды, су құбырларын, ажырату дискілерінің форсункаларын бояу қалдықтарынан жуу.

      678. Білуге тиіс:

      таңбалау машиналары механизмдерінің құрылымы;

      оларды пайдалану және алдын ала жөндеу жөніндегі ережелер мен нұсқаулықтар;

      таңбалаушы материалдарды жағу технологиясы;

      таңбалаушы лак-бояу материалдар мен ерітушілердің қасиеттері;

      жұмыстың сапасына қойылатын техникалық талаптар;

      жол қозғалысы ережесі.

313-параграф. Таңбалау машинасының машинисі, 6-разряд

      679. Жұмыс сипаттамасы:

      автомобиль жолдарында белгілеу және таңбаларды жою жұмыстарын орындау кезінде таңбалау машинасының механизмдерін басқару;

      жол жабындарын таңбалаушы материалдардың түр-түрлерімен белгілеудің технологиялық процесін жүргізу;

      қолданылатын бояуды алдын ала араластыру, қажет болған кезде оның консистенциясын талап етілетін тұтқырлыққа жеткізе отырып анықтау;

      таңбалау машинасының бактарын толтыру;

      штрихтарды бөлудің электронды бағдарлама блогын дайындау және реттеу;

      белгіні жағу және берілген техникалық тапсырманың қамтамасыз етілу процесін қадағалау.

      680. Білуге тиіс:

      таңбалау машиналары механизмдерінің құрылымы;

      оларды пайдалану және алдын ала жөндеу жөніндегі ережелер мен нұсқаулықтар;

      таңбалаушы материалдарды жағу технологиясы;

      таңбалаушы лак-бояу материалдар мен ерітушілердің қасиеттері;

      жұмыстың сапасына қойылатын техникалық талаптар, жол қозғалысы ережесі.

314-параграф. Таңбалау машинасының машинисі, 7-разряд

      681. Жұмыс сипаттамасы:

      бояулар мен жарық қайтарғыш элементтері бар материалдармен белгі қою жұмыстарын орындау кезінде таңбалау машинасының механизмдерін басқару;

      штрих сызықтарын автоматтандырылған түрде салу жүйесін, жылу тасымалдағыштың температурасын бақылау және реттеу жүйесін жұмысқа әзірлеу және баптау;

      салынған сызықтардың осьаралық арақашықтығы мен таңбалау материалдардың салынатын қабатын бақылап өлшеу;

      электр пневмогидравликалық және механикалық жабдықты баптау, реттеу және оның жұмысындағы ақаулықтарды жою.

      682. Білуге тиіс:

      таңбалау машинасының құрылғысы, оның өзара әрекет етуінің принципі және пайдалану ережелері;

      электр пневмогидравликалық және механикалық жабдықты баптау және реттеу ережесі;

      бақылау-өлшегіш аспаптардың мақсаты және қолданылу принципі;

      бояулардың, термопластикалық материалдардың және жарық қайтарғыш элементтердің физикалық-химиялық қасиеттері;

      оларды басу шарттары мен технологиясы;

      механизмдер жұмысындағы ақаулықтардың пайда болуының себептері және оларды жою тәсілдері.

      683. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

315-параграф. Таратқыш құрылғылар мен қайталама тізбекті электромонтаждаушы, 2-разряд

      684. Жұмыс сипаттамасы:

      бекіту бөлшектерін орнату және бітеу;

      нақты өлшемдерді қажет етпейтін бекітудің ұсақ бөлшектері мен төсемдерді жасау;

      жерге қосу электродтарын қолмен енгізу;

      өткізгіш пен шиналарды бояу;

      дайын белгілер бойынша ұяшықтар, тесіктер мен жыраларды қолмен жасау;

      жабдықтардың орауын ашу және орап салу материалдарын жинау;

      жабдықты тазалау және сүрту;

      қарапайым төсеме тақталарды орнату және алып тастау.

      685. Білуге тиіс:

      өткізгіштердің негізгі маркалары;

      түсті және қара металдардың түржиыны;

      электр құрылымдарды жасау және монтаждау кезінде қолданылатын материалдардың түрлері;

      бекіту бөлшектері мен ұсақ құрылымдардың түрлері;

      электр монтаждау жұмыстары кезінде қолданылатын құралдардың негізгі түрлері;

      қарапайым электр сұлбаларын оқу тәртібі.

316-параграф. Таратқыш құрылғылар мен қайталама тізбекті электромонтаждаушы, 3-разряд

      686. Жұмыс сипаттамасы:

      дюбельдерді орнату;

      жерге қосқыш өткізгіштер мен шиналардың барлық түрлеріне арналған қабырға немесе аралық жабын арқылы өтетін жолды бекіту;

      барабандарды орната отырып, өткізгіштерді жаю;

      жерге қосу жүйелері мен нөлдеуші құрылғыларды монтаждау;

      жабдықты бояу;

      жабық және ашық типтегі таратушы пункттерді (шкафтарды) алу;

      қарапайым аппараттар мен аспаптарды (тірек изоляторларды, тұтқалы жетегі бар ажыратқыш пен ауыстырып қосқышты, сақтандырғышты, реостатты, ток пен кернеулік трансформаторын және басқа да аппараттар мен аспаптарды) бөлшектеу;

      тесіктерді ою және дәнекерлеу орнын механикаландырылған құралмен тазалау;

      төсем мен төсеме тақташаларды жасау;

      оқшаулағыштың тірек бағаналарында шина ұстағыштары монтаждау;

      тұрғын үйлерде, мәдени-тұрмыстық және әкімшілік ғимараттарда электр монтаждау жұмыстарын орындау үшін материалдар мен жабдықтарды жинақтау.

      687. Білуге тиіс:

      бекіту бөлшектері мен арматуралардың негізгі түрлері;

      қарапайым аспаптардың, электр аппараттарының және қолданылатын электрленген және пневматикалық құралдардың құрылымы;

      қарапайым электр сұлбаларын оқу тәртібі;

      қарапайым такелаждық құралдардың құрылымы мен оларды пайдалану тәсілдері;

      электр монтаждау жұмыстарын жүргізу үшін материалдар мен жабдықтарды жинақтау тәртібі.

317-параграф. Таратқыш құрылғылар мен қайталама тізбекті электромонтаждаушы, 4-разряд

      688. Жұмыс сипаттамасы:

      қимасы 240 шаршы миллиметрге дейінгі әртүрлі маркалы өткізгіштерді, дәнекерлеуден басқа барлық әдіспен жалғау, ұштау және қосу;

      қорғаныш құрылымдарын, қап пен қоршау орнату;

      тартылған құбырлар мен берілген жерді белгілеу. монтаждау поршеньді тапаншаның көмегімен конструкция мен аппараттарды бекіту;

      ұштамаларды жарылғыш камерада сығымдау;

      ұштамаларды өткізгіштің желісіне дәнекерлеу;

      ток пен кернеудің электр магнитті релелерін тексеру және реттеу;

      қапсырма шеге мен металл тіреуіш құрылымдарды орнату, құрылымдарды желімдеу арқылы бекіту;

      оқшаулағыш кедергісін өлшеу;

      жыраларға, еденге, фермалар мен бағаналарға болат және пластмасса құбырларды тарту;

      перфорланған монтаждау профильді төсеу;

      тірек оқшаулағыштарды, сақтандырғыштарды, 1 киловольттан жоғары кернеуге қосымша кедергілерді арматуралау және орнату;

      төмен омдық шунттаушы кедергілерді монтаждау;

      оқшаулағыш материалдан жасалған тақташалар мен қорғаныш қаңқаны орнату;

      ашық және қалқаланған шинасымдардың (компенсаторлар, қаптар, қалқандар, түйістірмелі пластиналар, фланецтер және басқа да) бөлшектерін орнату және дәнекерлеуге дайындау;

      май өткізгішті жасау;

      трансформатордың багына магниттелген орамды орау;

      оқшаулағыштарды (жарылғыш камерадағы сынақтан басқа) сынау;

      шиналар, төмен түсіргіштер, ілмектер мен аралық бөгеттерді дайындау және ию;

      ысырманы, кранды, штуцерді, манометрлер мен термометрлерді орнату;

      май сынамасын алу;

      таратқыш құрылғылардың кіші станциясына арналған оқшаулағыш аспаларға арматуралар мен оқшаулағыштарды құрастыру;

      жабдыққа май құю және оны төгу;

      трансформаторларды монтаждаған кезде құбырлардағы ысырманы тексеру және орнату;

      сымдардың қағылуы;

      өнеркәсіптік ғимараттар мен инженерлік құрылыстарда электр монтаждау жұмыстарын орындау үшін материалдар мен жабдықтарды жинақтау.

      689. Білуге тиіс:

      таратқыш құралдардың түрлері;

      оқшаулағыш кедергісін өлшеу тәсілдері;

      күрделілігі орташа электр сұлбаларын оқу тәртібі;

      барлық маркалы өткізгіштерді жалғау, бітеу және қосу тәсілдері;

      болат және пластмасса құбырлар мен бөлінген жерді белгілеу тәсілдері;

      жабдықты ілмектеу және орнын ауыстыру тәртібі;

      ұштамаларды сығымдауға арналған жарылғыш камералардың құрылымы;

      релелі қорғаныштың мақсаты;

      таратқыш құрылғыны монтаждау тәсілдері;

      майды кептіру және құюға арналған аппаратураның құрылымы;

      трансформаторлардың негізгі тораптары мен бөлшектері;

      механикаландырылған такелаждық жабдықтардың құрылысы мен оларды пайдалану тәсілдері;

      монтаждық поршеньді тапаншаның құрылысы мен оны пайдалану тәртібі.

318-параграф. Таратқыш құрылғылар мен қайталама тізбекті электромонтаждаушы, 5-разряд

      690. Жұмыс сипаттамасы:

      қимасы 240 шаршы метрден үлкен әртүрлі маркалы өткізгіштерді, дәнекерлеуден басқа әртүрлі әдіспен жалғау, ұштау және қосу;

      ажыратқыштарды, айырушыларды, қысқа тұйықталғышты, жерге қосқыштар мен асқын кернеулерді 220 киловольтқа дейінгі кернеумен шектегіштері монтаждау;

      жүктемені сөндіргіштер, дабыл беру аппараттары бар жәшіктер мен релелер, блоктау құлыптарының құрылысы;

      кернеуі мен тогы 220 киловольтқа дейінгі трансформаторларды монтаждау;

      күшті трансформаторлар, авто-трансформаторлар мен қуаты 63 мың киловольт-ампер дейін, ал кернеуі 220 киловольтқа дейінгі және қуаты 125 мың киловольт-ампер дейін, ал кернеуі 110 киловольтқа дейінгі реакторларды монтаждау;

      оқшаулағышты жарылғыш камерада сынау;

      кернеуі 220 киловольтқа дейінгі элегазды ұяшықтарды монтаждау;

      блокты транспортабельді құрылғыны монтаждау;

      салмағы 3 тоннаға дейінгі бетон реакторларды монтаждау;

      магистральді құрамалар мен тармақтаушы шиналарды, иілмелі бұраулар мен қимасы 1000 шаршы миллиметрге дейінгі компенсаторларды дайындау және монтаждау;

      дайын пакеттер мен салмағы 250 килограмға дейінгі шина блоктарын монтаждау;

      құрылғыларды фазалау;

      жабдықты монтаждау кезінде өлшеу жүргізу және нобайын жасау;

      радиаторларды сынау және монтаждау;

      қабатталған алюминий швеллерден жасалған майсорғыларды, шинасымды құру;

      конструкцияларға тірек силуминді сақиналарды орнату;

      блоктарды алдын ала дайындау кезінде шинасымның тұйық бұрыштарын құрастыру;

      шинасымды осьтер бойынша салыстырып және құлыптарға бекітіп тарту;

      жоғары сапалы байланыс, қорғау және телемеханика (қосу фильтрлері мен резонансты бөгеуіштен басқа) жабдықтарын монтаждау;

      "Суховей" және "Иней" типіндегі құрылғыларды монтаждау;

      майлы сөндіргіштерді монтаждау;

      кернеулігі 110 киловольтқа дейінгі әуе сөндіргіштерді монтаждау;

      таратқыш құрылғыларды қатаң шиналауды монтаждау;

      барлық маркадағы өткізгіштер мен қималарды белгілеу және тарту (жарылыс қаупі бар аймақтардан басқа).

      691. Білуге тиіс:

      кернеуі 220 киловольтқа дейінгі электр жабдығын монтаж алдында тексеру, монтаждау, кептіру және реттеу тәсілдері;

      тірек құрылымдарын, өткізгіштер мен шиналар тарту жабдықтары мен трассаларын орнату орнын белгілеу тәртібі;

      өткізгіштердің жекелеген тораптарының нобайын өлшеу және жасауды орындаудың тәртібі.

319-параграф. Таратқыш құрылғылар мен қайталама тізбекті электромонтаждаушы, 6-разряд

      692. Жұмыс сипаттамасы:

      жабдықты орнату орнының осьтерін белгілеу, жабдықтың жекелеген тораптарын орнату нобайын өлшеу және жасау;

      жинақталған таратушы құрылғылар мен жекелеген блоктар мен тораптарды құру және реттеу;

      әуе сөндіргіштерді, ток және кернеу трансформаторларын, ажыратқыштарды, разрядтауышты, асқын кернеуді шектеуіш мен кернеуі 750 киловольтқа дейінгі жерге қосқышты монтаждау;

      күшті форматтарды, автотрансформаторлар мен қуаты 250 мың киловольт-ампер, кернеуі 750 киловольтқа дейінгі реакторларды монтаждау;

      кернеуі 220 киловольттан жоғары элегазды ұяшықты монтаждау;

      салмағы 3 тоннан жоғары бетон реакторларды монтаждау;

      аса күрделі электр жабдықтарын монтаждау және тексеру, салмағы 3 тоннадан жоғары электр жабдығын құру;

      магистральді құрамалар мен тармақтаушы шиналарды, иілмелі бұраулар мен қимасы 1000 шаршы миллиметрден артық компенсаторларды дайындау және монтаждау;

      дайын пакеттер мен салмағы 250 килограммнан жоғары шина блоктарын монтаждау;

      резонансты бөгеуші мен қосу фильтрін монтаждау;

      тірек құрылымдарын ашық және қалқаланған шинасымға бейімдеп монтаждау;

      шинасымды секцияларын монтаждау кезінде түйістіру (тік және бұрыштап);

      гидравликалық және әуе жетектерін сынау;

      статикалық конденсаттардың батареясын монтаждау;

      болтты түйісу қосындыларын құрастыру және тексеру;

      трансформаторларды бақылау қыздыру және кептіру;

      трансформаторларды суыту жүйесін монтаждау.

      693. Білуге тиіс:

      кернеуі 750 киловольтқа дейін электр жабдықтарды монтаждау, тексеру және кептіру тәсілдері және оны реттеу әдістері;

      барлық маркалы өткізгіштер мен арқандарды монтаждау тәсілдері;

      трансформаторлардың техникалық сипаттамасы;

      электротехникалық құрылғылардың құрылысы;

      объектілерді пайдалануға тапсырудың техникалық талаптары;

      жарылыс қаупі бар аймақтарда жұмыстарды орындау тәртібі;

      релелі қорғаныш туралы жалпы мәліметтер.

      694. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

320-параграф. Таратқыш құрылғылар мен қайталама тізбекті электромонтаждаушы, 7-разряд

      695. Жұмыс сипаттамасы:

      күшті трансформаторларды, автотрансформаторлар мен қуаты 250 мың киловольт-ампер астам, кернеуі 750 киловольттан жоғары реакторларды монтаждау;

      әуе сөндіргіштерді, ток және кернеу трансформаторларын, ажыратқыштар мен кернеуі 750 киловольттан жоғары разрядтауышты монтаждау;

      басқа бірегей электр жабдығын монтаждау және тексеру;

      бірегей жабдықтың жекелеген тораптарын монтаждаудың нобайын өлшеу және жасауды орындау.

      696. Білуге тиіс:

      монтаждалатын жабдықтың конструкциясы;

      кернеуі 750 киловольттан жоғары электр жабдықтарының электр сұлбасы, монтаждау, тексеру және кептіру тәсілдері және оны реттеу әдістері;

      қашықтықтан басқару электр жетектерінің жүйесі, олардың құрылысы мен жұмыс қағидаты;

      механикалық беріліс жүйесі.

      697. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

321-параграф. Тас қалаушы, 2-разряд

      698. Жұмыс сипаттамасы:

      еден лагасының астына кірпіш бағаншасын қалау;

      ерітінділерді қолмен әзірлеу;

      кірпішті ерітіндіден тазарту;

      кірпіш және бут қаламдарында ұяларды, бороздалар мен тесіктерді тесу;

      бут іргетастарды, кірпіш қабырғалар мен бағаншаларды қолмен бөлшектеу;

      арналар мен қораптарды ұнтақ тәріздес материалдармен және минералды мақтамен толтыру;

      ілмектерді, контейнерлерді, темірбетон бұйымдар мен басқа да жүктерді инвентарь ілмегімен монтаждау ілгектерінен, скобаларынан, ілгіштерінен және басқа да ілу.

      699. Білуге тиіс:

      қабырғалық материалдардың негізгі түрлері;

      қаламда ұялар мен тесіктерді тесу тәсілдері;

      іргетастарды, қабырғалар мен бағаншалар қаламдарын бөлшектеу ережесі;

      ілмектер мен ілу құрылғыларының түрлері;

      такелаж жабдықтарының түрлері;

      массасы шағын жүктерді тасымалдау және қоймалау ережесі.

322-параграф. Тас қалаушы, 3-разряд

      700. Жұмыс сипаттамасы:

      ғимараттардың, көпірлердің, өнеркәсіптік және гидротехникалық құрылыстардың тас конструкцияларын қалау кезіндегі қарапайым жұмыстарды орындау;

      кірпіштен және ұсақ блоктардан қарапайым қабырғаларды сылақ асты және қалау барысында тігістер келтіре отырып қалау;

      қаңқа қабырғаларды толтыру;

      бут және кірпіш қиыршықтастан құюға және цемент қосынды іргетастарын орнату;

      іргетасты рулонды материалдармен жазық гидроизоляцияны орнату;

      бороздаларды ұялар мен тесіктерді механикаландырылған құралмен бітеу;

      ұяларды, бороздалар мен тесіктерді механикаландырылған құралмен тесу;

      бас ғимараттардағы терезе және есік үстінің, нишалардың үстіне темірбетон арқалықтарды монтаждау;

      қатыру әдісімен қалау кезінде қаланатын қабырғалардың жазық қабаттарына жылытылған ерітіндіні жаю;

      кірпіш қабырғалардың толтырылатын жерлерін қалау.

      701. Білуге тиіс:

      гидрооқшаулау, қабырғалық материалдар мен ерітінділердің негізгі қасиеттері;

      қалаудың және тігісті байламдаудың қарапайым схемалары;

      қысқы жағдайларда қатыру әдісімен тас қалаудың, тепляктардағы жасанды және химиялық қоспалармен жылытудың ережесі мен тәсілдері;

      қабырғада ерітіндіні жаюдың, кірпіш пен забутканы бөлектеп қалау тәсілдері;

      пневматикалық және электрлендірілген жабдықпен жұмыс істеу ережесі;

      тас ғимараттар мен құрылыстарды салу кезінде қолданылатын бөлшектердің және құрастырмалы конструкциялардың негізгі түрлері;

      тас ғимараттарда құрастырылатын кірпіш қаламы мен құрастырмалы темір-бетон конструкциялардың сапасына қойылатын талаптар.

323-параграф. Тас қалаушы, 4-разряд

      702. Жұмыс сипаттамасы:

      ғимараттардың, көпірлердің, өнеркәсіптік және гидротехникалық құрылыстардың тас конструкцияларын қалау кезіндегі күрделілігі орташа жұмыстарды орындау;

      ғимараттар мен өнеркәсіптік құрылыстар;

      кірпіштен және ұсақ блоктардан күрделілігі орташа қабырғаларды сылақ асты және қалам барысында тігістер келтіре отырып қалау;

      қарапайым қабырғаларды бір мезгілде қаптай отырып қалау;

      жеңілдетілген конструкциялардың қарапайым қабырғаларын қалау;

      "Бессер" типтес ұялы блоктардан және басқа да желіммен қабырға қалау;

      тас ғимараттарда темірбетон балкаларды, аражабын плиталарын, арақабырғаларды, баспалдақ марштарын, алаңдарды, балкон плиталарды, басқыштарды монтаждау;

      терезе және есік қораптары мен блоктарын, терезе алдының тақтайлары мен плиталарын орнату;

      кірпіштен, гипсолитті және басқа да плиталардан арақабырға салу;

      бұрын қаланған қаламдардың тігістерін сөгу;

      аражабындар мен жабындардың құрастырмалы темірбетон конструкцияларындағы тігістерді бітеу және құю;

      болат элементтер мен бөлшектерді қаламға салу;

      тұрақты үйлесімді және тікбұрышты ұштасатын коллекторлар құдықтарын қалау;

      барлық түрдегі кірпіш тоғыспаларын бөлшектеу;

      кірпіш қабырғалардың үстіңгі қабатындағы жарамсыз кірпіштерді сындырып алып, есік қалам жіктерінің байламдарын сақтай отырып жаңа кірпіштермен ауыстырып жөндеу;

      пайдаланудағы ғимараттар іргетастарының кірпіш және бут учаскелерін жекелеген жөндеу және ауыстыру;

      терезе алды плиталары мен баспалдақтың жекелеген басқыштарын ауыстыру;

      желдеткіш блоктарды монтаждау;

      шыныблоктардан конструкциялар қалау;

      тас ғимараттарда қабылдау толтырымдары мен шыныпрофилиттен арақабырғалар орнату;

      қоқыс құбырына арналған асбестцемент құбырларын монтаждау;

      саусақтар мен шығармалы штоктардағы блокты, инвентар пакетті төсеніштерді орнату, қайта орнату және бөлшектеу;

      көпірлер мен гидротехникалық құрылыстар;

      іргетастар мен көпір тіреулерін қалау;

      тіреулерді қоспалау және шекті қабырғаларын қалау;

      тік сызықты суүсті қабырғаларды және порт құрылыстарының кордонды тастарын қалау;

      массасы орташа конструкциялардың тас көпірлер мен гидротехникалық құрылыстарды салу кезінде қолданылатын құрастырмалы бетон және темірбетон элементтерін құрастыру.

      703. Білуге тиіс:

      күрделілігі орташа қабырғаларды, қарапайым қабырғаларды бірмезгілде қаптай отырып, жеңілдетілген құрылым қабырғаларын қалау тәсілдері;

      шыныблоктан конструкциялар қалау тәсілдері;

      массасы орташа құрастырмалы элементтер мен бөлшектерді монтаждау тәсілдері;

      монтаждалатын элементтерді ілмектеу және бекіту ережесі;

      кірпіш қабырғалар мен арақабырғаларды арматуралау тәсілдері.

324-параграф. Тас қалаушы, 5-разряд

      704. Жұмыс сипаттамасы:

      ғимараттардың, көпірлердің, өнеркәсіптік және гидротехникалық құрылыстардың тас құрылымдарын қалау кезіндегі күрделі жұмыстарды орындау;

      ғимараттар мен өнеркәсіптік құрылыстар;

      конструкциялары күрделі қабырғаларды сылақ асты және қалау барысында жіктерді сөге отырып қалау;

      коллоналарды және тікбұрышты ұштасатын жеке тұрған құбырларды қалау;

      карниздарды қалау;

      кірпішті мүсіндеп ою;

      күрделілігі орта және жеңілдетілген күрделі құрылым қабырғаларын қалау;

      құдық қабырғаларын қатты байламдар жылытқышымен қалау;

      сыналы аралықтарды қалау;

      ауыспалы кесу және жұмыр және шатырлы кесу құдықтарын қалау;

      сыналы аралықтарды ескі қалауын бөлшектей отырып қайта қалау;

      берілген сурет бойынша декоративті түсті кірпішпен бір мезгілде қаптай отырып қалау;

      көпірлер мен гидротехникалық құрылыстар;

      арқалы көпірлердің, құбырлардың, астаушалар мен басқы ұштардың тоғыспа үсті құрылымын табиғи тастан қалау;

      тік сызықты көпір тіреулерінің сыртқы қатарын мүсінделіп ойылған тастан қалау.

      705. Білуге тиіс:

      күрделі, күрделілігі орташа және бір мезгілде қапталатын күрделі стандарды қалау тәсілдері.

325-параграф. Тас қалаушы, 6-разряд

      706. Жұмыс сипаттамасы:

      ғимараттардың, көпірлердің, өнеркәсіптік және гидротехникалық құрылыстардың тас құрылыстарды қалау, жөндеу және реконструкциялау кезіндегі аса күрделі жұмыстарды орындау;

      ғимараттар мен өнеркәсіптік құрылыстар;

      құрылымы аса күрделі темір конструкцияларды, тоғыспаларды, аркалар мен мұнараларды, бір мезгілде қаптай отырып қалау және реставрациялық жөндеу;

      дөңгелек кесінді ұстындарды қалау;

      бұрын жасалған қабырғаларды күшейту кезіндегі қалау және жаңа қаламды бұрынғымен қайта бекіту;

      гидрооқшаулау және жылуоқшаулау қондырғыларының төмен қабырғаларын қалау;

      көпірлер мен гидротехникалық құрылыстар;

      мұзкескіштерді тасты іріктей отырып табиғи мүсінделген тастан қалау;

      көпір тіреулерінің карнизді және фермаасты тастарын қалау;

      аркалардағы және тас көпірлер тоғыспаларындағы табан тастарды қалау;

      тоғыспалар мен аркаларды қалау.

      707. Білуге тиіс:

      аса күрделі конструкцияларды қалау, оларды көтеру және доғалау, сондай-ақ ғимараттар мен құрылыстарды күшейту кезіндегі қаламды бекіту тәсілдері.

326-параграф. Теміржол көлігінде блокадалау және орталықтандыру жабдығын монтаждаушы, 2-разряд

      708. Жұмыс сипаттамасы:

      жауапты емес бөлшектерді араластыру бұрандамалау;

      жабдықты бумадан босату;

      аппараттар мен жабдықта нөмірлік таяқшалар жасау және орнату.

      709. Білуге тиіс:

      жабдықты бумадан босату тәсілдерін;

      ең қарапайым такелаждық құрылғылар түрлері және оларды пайдалану ережелері;

      жабдықтар бөлшектерін майлау тәсілдері;

      слесарлық аспаптың мақсаты.

327-параграф. Теміржол көлігінде блокадалау және орталықтандыру жабдығын монтаждаушы, 3-разряд

      710. Жұмыс сипаттамасы:

      шаблон бойынша бөлшектерге белгі қою;

      трещотка мен бұрғы арқылы саңылаулар бұрғылау;

      бұрандалы және фланецті қоспаларды бұрғылау;

      бұранданы қолмен кесу;

      төсемдер мен аратөсемдер жасау;

      металл құрылымдарын түзеу;

      түйіспе жерлерін монтаждық бұрандамалармен бекіту.

      711. Білуге тиіс:

      қолданылатын материалдардың сортаменті;

      күрделі емес монтаждық жұмыстарды орындау тәсілдері;

      қарапайым такелаждық құралдардың құрылғысы және оларды пайдалану ережесі.

328-параграф. Теміржол көлігінде блокадалау және орталықтандыру жабдығын монтаждаушы, 4-разряд

      712. Жұмыс сипаттамасы:

      әртүрлі үлгідегі қосылыстардың түйіспе және бұрмаларын орнату;

      еденге орнатылатын жабдықты (релей шкафтары, батареялық құдықтарды, бағдаршамдарды, семафорларды, компенсаторларды, дроссельдерді) демонтаждау;

      иілгіш тартқыштарға арналған тіректер мен шкивтерді жинақтау.

      713. Білуге тиіс:

      күрделілігі орташа жабдықтар астына қойылатын фундаменттердің мөлшерлерін тексеру тәсілдері;

      монтаждау үстіндегі жабдықтың құрылғысы және оны тексерудің ең қарапайым тәсілдері;

      жүкті ілмектеу және жылжыту әдістері4

      механикаландырылған аспапты және такелаждық жабдықты пайдалану ережелері.

329-параграф. Теміржол көлігінде блокадалау және орталықтандыру жабдығын монтаждаушы, 5-разряд

      714. Жұмыс сипаттамасы:

      бағыттамалы бұрмалар бөліктерін және бұрма электржетектерін және жетектүйістіргіштерінің гарнитурасын оқшаулау;

      жол дроссельдерін орнату және іске қосу;

      бағдаршамдарды жинақтау және жинау;

      маневрлі колонкаларды, бұрма бақылау құлыптарын, бағдаршамдарды, релей шкафтарын, батареялық құдықтарды, семафорлар мен компенсаторларды орнату;

      электрлік орталықтандыру бекетінде - сигнал беру, орталықтандыру және блоктау жабдығын орнату;

      бұрма централизаторлардың бақылау құлыптары мен тәуелділік жәшіктерін іріктеу және тазарту, семафорлар бөлшектерін, бұрма және дабыл тетіктерін ауыстыру;

      иілгіш тартқыштар желілерінің құрылғысы.

      715. Білуге тиіс:

      монтаждық осьтерге белгі қою, оларды орнату және орнын ауыстыру тәсілдері;

      фундаментті және жабдық орнатылатын орындарды тексеру және монтаждауға қабылдау ережелері;

      монтаждау үстіндегі жабдықты монтаждау, теңгерімдеу, салыстырып тексеру және реттеу тәсілдері;

      майлау жүйелерінің құрылғысы және жұмыс істеу принципі;

      механизмдер мен машиналарды монтаждауға қойылатын талаптар және белгіленген рұқсатнамалар;

      күрделі жабдықты іске қосу ережелері.

330-параграф. Теміржол көлігінде блокадалау және орталықтандыру жабдығын монтаждаушы, 6-разряд

      716. Жұмыс сипаттамасы:

      гарнитураларды қиюластыру және жинақтаумен қоса бұрма электржетектерін дайындау және орнату;

      бақылау электрқұлыптарын, электрілмекті және электржетекті механизмдерді орнату;

      семафорлар мен дискілерді реттеу;

      механикалық орталықтандыру блок-аппаратының тәуелділік жәшіктерін қайта жасау;

      механикалық орталықтандыру және жартылай автоматты блокадалау аппараттарында аспаптар орнату;

      блокмеханизмін және блокадалау индукторын бөлшектеу, тазарту және жинақтау.

      717. Білуге тиіс:

      аса күрделі жабдықты монтаждау ережелері;

      жабдықты реттеу және баптау тәсілдері;

      агрегаттар мен механизмдерді іске қосу барысында сынамалау ережелері.

      718. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

331-параграф. Термооқшаулаудағы оқшаулаушы, 2-разряд

      719. Жұмыс сипаттамасы:

      конструкцияларды, құбырлар мен технологиялық жабдықтарды термооқшаулау бойынша жекелеген жұмысты орындау;

      талшықты материалдардан жасалған толтыра қаланған құрылымдардағы тіреу сақиналар мен пішінделген материалдарды орнату;

      оқшаулау бекітпесінің сым шпилькаларының қайырмалары;

      минералваталы жік маттарын дайындау;

      арналар мен қораптарда монтаждалған суқұбырларды сусымалы және талшықты жылуоқшаулау материалдарымен жабу;

      плиталарды сегментке кесу және жылуоқшалау плиталарының кемерін кесу;

      рубероидты тальктен тазарту;

      сылау кезінде сылақ қабатын салу;

      рулонды материалдарды, тор мен дранка өрімін берілген мөлшер бойынша пішу;

      оқшаулауды бөлшектеу.

      720. Білуге тиіс:

      негізгі жылуоқшаулау материалдарының нұсқаулығы мен сыныптамасы;

      материалдар мен үстіңгі қабаттарды оқшаулауға дайындау тәсілдері;

      минералваталы жік маттарын дайындау тәсілдері;

      қарапайым құрылғылар мен құралдардың нысаны мен пайдалану ережесі.

332-параграф. Термооқшаулаудағы оқшаулаушы, 3-разряд

      721. Жұмыс сипаттамасы:

      конструкцияларды, құбырлар мен технологиялық жабдықтарды термооқшаулау жөніндегі қарапайым жұмысты орындау;

      ыстық үстіңгі қабаттарды оқшаулау;

      тік учаскелерді орау материалымен немесе рулондалған шыныпластикпен оқшаулап жабу;

      сылақ қабатын рейкамен жағу және тегістеу;

      металдан, қосарланған металдан және синтетикалық, табиғи полимерлерден, минералды материалдардан тікелей су құбыры және цилиндрі үстіңгі қабаттарда қиюластырусыз және кесусіз жасалған дайын жабын бөлшектерін монтаждау;

      буоқшаулау рулонды материалдарды тоғыспаларда төсеу;

      фольганы желімдеу және бүктемелеу;

      пластмасса материалдарды берілген мөлшер бойынша пішу;

      бұйымдарды термооқшаулағыш мастикалар мен ерітінділерде кептіру;

      мипора блоктары мен бүктемеленген алюминий фольгасынан оқшаулау бұйымдарын жасау;

      су құбырларын асбокартонмен, асбоқағазбен, асбошнурмен және асбест матамен оқшаулау;

      жылужеткізгіші Цельсия 300 градусқа дейінгі температурадағы су құбырларын оқшаулау;

      үстіңгі қабаттарды минералды және шынымақта тігінділерімен, синтетикалық байламдағы минералмақталы жартылай цилиндрлермен және нысандалып әзірленген плиталармен оқшаулау;

      тірек сақиналардың, болаттан басқа барлық түрлерін дайындау;

      бандаждар мен тірек сақиналардың барлық түрлерін орнату;

      оқшауланған үстіңгі қабаттарды рулонды материалдармен орау, желімдеу және бояу;

      минералмақталы маттарды станоктарда дайындау;

      оқшауланатын үстіңгі қабаттарды механикаландырылған тәсілмен тазарту;

      базальт талшығынан мат дайындау;

      су құбырлары мен тегіс қабаттарды базальт талшықтан жасалған матпен оқшаулау;

      су үстіңгі қабаттарды оқшаулау;

      битум және пек мастикаларын дайындау;

      сымнан және тордан жасалған қаңқа құрылымы;

      термооқшалау блоктарын дайындау және плиталарда желімдеу;

      жеке оқшаулау бұйымдары мен блоктарын қиюластыру;

      тегіс үстіңгі қабаттарды қағаз мастикамен жабу, оларды орамды материалдармен және матпен желімдеу;

      су құбырларын қағазбен, "Армстронг" типті икемді гидроизолмен және басқа да оқшаулау материалдарымен орау;

      суық жеткізгіш температурасы Цельсия 50-ден төмен градусқа дейінгі құрылғылар мен су құбырларын оқшаулау;

      аражабындардың үстінен термооқшаулағыш плиткалармен оқшаулау;

      үстіңгі қабатты праймермен жабу және оны дайындау.

      722. Білуге тиіс:

      оқшаулағыш материалдар мен қаңылтыр болаттан, алюминий балқымасынан, пластмассадан және шыныпластиктен жасалған оқшаулау жабындарының негізгі қасиеттері;

      су құбырлары мен цилиндрлі үстіңгі қабаттардың тік учаскелеріндегі қорғаныс жабындарын бекіту тәсілдері;

      битум мастикалары мен астарларды дайындау тәсілдері мен режимі;

      жылу жеткізгіш температурасы Цельсия 300 градусқа дейінгі су құбырларын суық жеткізгіш температурасы Цельсия 50-ден төмен градусқа дейінгі тоңазыту құрылғыларының конструкциясын қоршаушы өртке қарсы оқшаулау үшін, оқшаулау кезінде қолданылатын минералдардың қасиеті;

      жұмыс істеп тұрған цехтардағы жұмыс ережесі;

      тоңазыту камералары аражабындары қабырғаларын оқшаулауға арналған материалдардың қасиеттері;

      оқшаулау сапасына қойылатын талаптар.

333-параграф. Термооқшаулаудағы оқшаулаушы, 4-разряд

      723. Жұмыс сипаттамасы:

      конструкцияларды, құбырлар мен технологиялық жабдықтарды термооқшаулау жөніндегі күрделілігі орташа жұмысты орындау;

      ыстық үстіңгі қабаттарды оқшаулау;

      металдан, қосарланған базальт талшығы материалынан, синтетикалық және табиғи полимерлер негізіндегі материалдан, минералды материалдардан жасалған су құбырларының, сферикалық және цилиндрлі үстіңгі қабаттардың қисық сызықты учаскелеріндегі жабындардың дайын бөлшектерін сол жерде монтаждау;

      алмалы жабындарды орнату;

      жылу жеткізгішінің температурасы Цельсия 300 градустан жоғары су құбырларын толық құрастырмалы және жиынтықты жылу оқшаулағыш конструкциялармен оқшаулау;

      үстіңгі қабаттарды асбест матрацтармен оқшаулау;

      пішілген астбест матадан матрацтар дайындау;

      күрделі қаңқаларды орнату;

      су үстіңгі қабаттарды оқшаулау;

      суық жеткізгіші Цельсия 50-ден төмен градусқа төмен су құбырларын оқшаулау;

      конструкциялардың тегіс қабаттарын термооқшаулағыш плиталармен төменнен оқшаулау;

      термооқшаулағыш плиталардан жасалған арақабырғаларды құру;

      тік және цилиндрлі үстіңгі қабаттарды оқшаулау;

      су құбырларын минералды киізбен, матпен, қағаз орамды пакетпен, тас мақта негізіндегі наушалармен оқшаулау;

      жылу оқшаулағыш бұйымдарды арнаулы желімделгіш (идитонды, изолиттегі, целгиитті және басқа да) құрамдарға төсеу;

      қаңқаларды орнату;

      жабындарды ыстық битумды мастикамен оқшаулау;

      үстіңгі металл қабаттарды тығынды қиыршықпен оқшаулау;

      оқшауланған үстіңгі қабаттарды матамен орап тігу;

      құбырлар мен жабындарды праймермен механикаландырылған тәсілмен тазалау;

      битум маттарды оларды матамен арматуралай отырып дайындау;

      арматура мен таңба бедерлерді қолмен оқшаулау;

      ғимараттар қабырғаларының тегіс беттерін "Термошуба" және басқа да әдісімен жылумен оқшаулау;

      оқшауланған үстіңгі қабаттарды өңдеу.

      724. Білуге тиіс:

      негізгі оқшаулағыш конструкциялар мен жабындар, фактураланған бұйымдарды бекіту тәсілдері;

      тік және цилиндрлі үстіңгі қабаттарды оқшаулау кезіндегі плиталы материалдармен жұмыс өндірісінің ережесі;

      су құбырлары үстіңгі қабаттарының қисық сызықты учаскелеріндегі жабындарды дайын бөлшектермен монтаждау әдістері;

      қосу түрлері, арнаулы желімделгіш құрамдардың қасиеттері;

      тік және цилиндрлі үстіңгі қабаттарға битум мастикасы мен рулонды материалдарды төсеу тәсілдері;

      оқшаулау материалдары мен конструкциялар сапасына қойылатын талаптар.

334-параграф. Термооқшаулаудағы оқшаулаушы, 5-разряд

      725. Жұмыс сипаттамасы:

      конструкцияларды, құбырлар мен технологиялық жабдықтарды термооқшаулау бойынша күрделі жұмысты орындау;

      ыстық үстіңгі қабаттарды оқшаулау;

      фланецті қосындыларды, вентильдерді, тегіс сферикалық және коникалық қабаттарды, жабдықтарды жеке бұйымдармен және мастикалармен оқшаулау, оқшауларды өңдеу;

      үстіңгі қабаттарды бүктемеленген фольгамен оқшаулау;

      оқшаулау тысын өңдеу;

      қисық сызықты қабаттарды асбест матрацтармен оқшаулау;

      бұйымдарды кесуге арналған шаблондарды дайындау;

      металл жабындардың мөлшерін сол жерінде түсіру;

      картиналарды пішіндеу және дайындау;

      картиналарды құрастыру және күрделі конфигурациялы металл жабындарды монтаждау;

      температура тігістерін орнату және оқшаулағышты оның қозғалмайтын тіреулермен және жабдық бөліктерімен түйіскен жерлерінде өңдеу;

      қазандықтар мен құрғақ булықтардың от жағу және цилиндрлі бөліктерін оқшаулау;

      күрделі конфигурациялы жабындарды қосарланған материалдармен, синтетикалық және табиғи полимерлер негізіндегі материалдан, минералды материалдар негізіндегі материалдармен жабу;

      тозаңдау және құю әдісімен жүргізуді оқшаулау;

      жауапты орындардағы оқшаулауды бөлшектеу;

      су үстіңгі қабаттарды оқшаулау;

      оқшаулағыш плиталардан сегменттерді кесуге арналған шаблондарды дайындау;

      ірі блоктар мен тыстамалардан оқшаулау жабындарын құру;

      ірі блоктар мен тыстамалардан жасалған оқшаулау жабындардың құрылымы;

      оқшаулау бойымен тасу-оқшаулау машинасының көмегімен сылақ жабындарын жағу;

      тығынды плитканың фасонды бөліктерін оқшаулау;

      тоңазыту камералары мен зертхана орынжайларын көп қабатты оқшаулау;

      ғимараттар қабырға бөліктерінің қисық және томпақ бөліктерін "Термошуба" және басқа да әдісімен оқшаулау;

      құбырлардың фланецті қосындыларын оларды оқшаулайтын жерде дайындай отырып, асбест матрацтармен оқшаулау;

      мұнайгаз өнімдері құбырларының оқшаулау жабындарының қабат қалыңдығы мен біркелкілігін механикаландырылған жұмыс тәсілімен өлшеу.

      726. Білуге тиіс:

      оқшаулағыш бұйымдар мен қосарланған материалдармен, синтетикалық және табиғи полимерлер негізіндегі материалдан, минералды материалдардан жасалған жабын бөлшектерінің технологиясы;

      битум мастикаларының, ерітінділер мен желімдегіш құрамдардың құрамы;

      металл картиналарды орнында өлшеу, белгілеу және пішіндеу тәсілдері, оқшаулау жұмыстарын машиналар мен механизмдерді пайдалана отырып жүргізу ережесі;

      шаблондар мен күрделі бұйымдарды пішу және дайындау тәсілдері;

      оқшаулау сапасын бақылауға арналған жабдықтардың құрылымы мен жұмыс принциптері.

335-параграф. Термооқшаулаудағы оқшаулаушы, 6-разряд

      727. Жұмыс сипаттамасы:

      конструкцияларды, су құбырлары мен технологиялық жабдықтарды термооқшалау бойынша аса күрделі жұмыстарды орындау;

      аса күрделі конфигурациялар – турбиналар мен машиналардың, "П"-үлгісіндегі және лироүлгідегі компенсаторлардың қосарланған қисықтарының ыстық және суық үстіңгі қабаттарын оқшаулау;

      эскиздерді жасау және солар бойынша үлгі пішу;

      металдан, қосарлы материалдан, синтетикалық полимер негізіндегі материалдардан жасалған жабындардың, арматуралардың фасонды бөліктерінің бөлшектерін құрастыру және бөлшектеу;

      дірілдегіш қабаттарды, бақылау-өлшеуіш жабдықтарды, газ-ауа клапандарын, жабушы фасонды бөліктерді оқшаулау;

      аса күрделі шаблондарды дайындау және оқшаулағыш жабындар үшін материалдарды (шар қабаттарды, жабу арматурасына алмалы жабындарды, фланецті қосындыларды, жапырақшадан жасалған аппараттардың сферикалық бөліктері) пішу;

      шар және дірілдегіш қабаттарды оқшаулау жабындарының бөлшектерін монтаждау.

      728. Білуге тиіс:

      аса күрделі конфигурациялардың үстіңгі қабаттарын оқшаулаудың түрлері мен әдістері;

      оқшаулау материалдарын, мастикалар мен ерітінділерді қолдану саласы және олардың қасиеттері, оқшаулау сапасын тексеру тәсілдері;

      жылу оқшаулау материалдары мен бұйымдарының физикалық-механикалық қасиеттері.

336-параграф. Технологиялық жабдықты және онымен байланысты конструкцияларды монтаждаушы, 2-разряд

      729. Жұмыс сипаттамасы:

      жабдықты бумадан және консервациядан босату;

      жабдықты шаңнан, ластан және консервациялайтын жабындардан тазалау;

      шыныдан жасалған жабдықты, шыны құбырларды және оларға қоса берілетін фасонды бөліктерді жуып-шаю;

      құбырлар ұштарын консервациялау;

      фундаменттердің тірек беттерін түзету, бедерлеу және тазартып сумен жуып-шаю;

      нөмірлік тақтайшалар жасау және оларды аппараттар мен жабдыққа орнату;

      жауапты емес жалғауларды бұрау және бұрандадан босату;

      фундаментті бұрандамалардың бұрандалық бөлігін айдап өткізу.

      730. Білуге тиіс:

      жабдықты бумадан босату тәсілдері;

      ең қарапайым такелаждық құрылғылардың түрлері және оларды қолдану ережелері;

      слесарлық аспаптың қолданылу мақсаты;

      жабдықтардың бөлшектерін майлау тәсілдері;

      қолданылатын майлар мен майламалардың сортаменті.

337-параграф. Технологиялық жабдықты және онымен байланысты конструкцияларды монтаждаушы, 3-разряд

      731. Жұмыс сипаттамасы:

      бөлшектерді шаблон бойынша таңбалау;

      кол және механикалық бұрғымен саңылаулар бұрғылау;

      бұрандалық және ернемекті жалғауларды жинақтау;

      бұранданы қолмен кесу;

      төсемдер жасау;

      бөлшектер мен металл құрылымдарын түзеу;

      жіктерді монтаждық бұрандалармен бекіту;

      жиналатын құрылымдардың жіктерін тегістеу;

      құбыр ұяларын тегістеу, құбырлар ұштарын жібіту және өңдеу;

      жиектерді дәнекерлеу үшін (тегістеу) егеп кесу;

      блоктардың, домкраттардың және салмағы 10 тоннаға дейін шығырлардың көмегімен жабдықтың орнын ауыстыру;

      жабдықты инвентарлық ілмектермен ілмектеу, жабдықты тасымалдау, төсеу және ілмектен босату;

      қоршағыш қаптамалар мен торлар, көпбұрандалы қысқыштар, жай такелаждық жабдықтар орнату;

      монтажға бекітпе бөлшектерін дайындау;

      шойын мен шлактың стационарлық науаларын, шиберлерді, люктарды, шойын-плиталық төсемді, бүркігіштерді, астауларды және штуцерлерді, кермелі және жетекқондырғыларын, құбырларды уыттауға және жуып-шаюға арналған ванналарды монтаждау;

      жабдықтың бөлшектері мен тораптарын ерітінділермен жуып-шаю және оларды кептіріп сүрту.

      732. Білуге тиіс:

      қолданылатын материалдардың сортаменті;

      күрделі емес монтаждық жұмыстарды орындау тәсілдері;

      қолданылатын такелаждық құралдарының құрылғысы мен оларды пайдалану ережелері;

      металды коррозиядан қорғау тәсілдері;

      жай өлшеу аспабының құрылғысы.

338-параграф. Технологиялық жабдықты және онымен байланысты конструкцияларды монтаждаушы, 4-разряд

      733. Жұмыс сипаттамасы:

      такелаждың әмбебап құралдарын және көтергі крандарын қолдану арқылы салмағы 25 тоннаға дейін жабдықты ілмектеу, орнын ауыстыру, төсеу және ілмектен босату;

      жабдық монтаждалатын фундаменттердің күйін тексеру;

      дұрыстаудың ең қарапайым әдістерін тексеру;

      күрделілігі орташа бөлшектерді таңбалау;

      сырт беттері бөлшектерін тегістеу;

      диаметрі 100 миллиметрге дейін баратын нығыздағыш арматуралардың саңылауларын ашу, беттерін сүрту, сальниктерді қымтау;

      төсемдерді фундаментке тығыздап қиюластыру, фундаменттік бұрандамаларды орнату;

      құбырлар ұштарын вальцтеу;

      жабдықтар жиектерін және құбырлар ұштарын дәнекерлеуге дайындау;

      тұрақты бұрандамалық жалғауларды бекіту;

      беріктігі жоғары бұрандамаларды орнату;

      көлік таспалары мен белдеулерді бекіту;

      бункерлер жапқыштарын, жай металл құрылымдарын: сатыларды, алаңшаларды, қоршауларды, тірек тұғырларын, кронштейндерді, мінбесатылар, төсемсатылар және басқа да құрылымдар, сондай-ақ салмағы 5 тоннаға дейін құрылымдарды:

      арқауларды, жүгіртпелерді, байланыстарды монтаждау, салмағы 3 тоннаға дейін сыйымдылықты аппаратураны, станоктарды, престерді, дірілді електерді, вальцтерді, елеуіштерді, екі білікті араластырғыштарды және салмағы 5 тоннаға дейін басқа да жабдықты монтаждау;

      араластырғыш құрылғылары бар аппараттарды монтаждау;

      диаметрі 50 миллиметрге дейін ысырмалар мен шиберлерді монтаждау;

      көтергіш-көліктік механизмдерді монтаждау: жүк көтергіштігі 10 тоннаға дейін тораптарды, крандарды, жылжу және көтеру механизмдерін ірілетіп жинақтау;

      орталықтанған майлау жүйелерін монтаждау;

      салмағы 1 тоннаға дейін компрессорларды, сорғыларды және желдеткіштерді жинау және монтаждау;

      диаметрі 200 миллиметрге дейін технологиялық құбыржолдарын 4 мегапаскальға (бір шырша сантиметрдің ішіндегі 40 килограм күшіге) дейін шартты қысымға монтаждау;

      диаметрі 25-тен жоғары және 40 миллиметрге дейін шыны құбырларды монтаждау;

      полиэтилен және винипластты құбырларды пісіру;

      цемент пештерінің жеке тораптарын, камералық электрпештерін, нығыздағыш құрылғыларды, шыңжырлы шымылдықтарды монтаждау;

      салқындату қондырғыларының, парақ кесуші машиналардың, баспа шағын форматты машиналарды, бір челнокты тігін станоктарын, жапқыш, сүрткіш, қамырбөлгіш машиналар мен басқа да жабдықтарды монтаждау;

      май жинағыштардың, май бөлгіштердің, аммиякты конденсаторлардың, буландырғыштардың, промсосудтардың жеке тораптарын монтаждаудан бұрын ревизиялау;

      бөлшектер мен аспаптарды монтаждық поршеньдік пистолеттер арқылы бекіту;

      жабдықты жұмыс қысымы 4 мегапаскальға (бір шырша сантиметрдің ішіндегі 40 килограм күшіге) дейін бола тұра гидравликалық және пневматикалық сынақтардан өткізу.

      734. Білуге тиіс:

      құрастырылатын жабдықтың құрылғысы және оны құрастыру технологиясы;

      орташа күрделіліктегі жабдық іргетасының мөлшерін тексеру тәсілдері;

      қолданылатын бұйымдар, құрылымдар, материалдардың сұрыпталуы, жеке элементтерден құрылымдарды құрастыру және жинақтау;

      металл құрылымдардың элементтерін біріктіру және бекіту тәсілдері;

      құбыр жүйелерін жинақтау міндеті және тәсілдері;

      механизациялаған аспаптар мен такелажды құрылғыларды пайдалану құрылғысы және ережесі;

      ерітінділерді даярлау және бөлшектерді уыттау ережесі;

      гидравликалық және пневматикалық сынамаларды өткізу ережесі;

      жабдықтарды, тетіктерді және машиналарды жинақтауға ұсынылатын техникалық талаптар.

339-параграф. Технологиялық жабдықты және онымен байланысты конструкцияларды монтаждаушы, 5-разряд

      735. Жұмыс сипаттамасы:

      салмағы 25-тен жоғары және 60 тоннаға дейінгі жабдықтарды әмбебап такелажды құрылғылар мен көтергіш крандарды қолданып ілмектеу, орнын ауыстыру, қалау және ілмектен босату;

      жабдықтардың бөлшектері мен тораптарды сызбалар мен егжей-тегжейлерге сәйкес таңба бойынша жиынтықтау және сұрыптау;

      күрделі іргетастардың геометриялық мөлшерін тексеру және оларды жинақтауға қабылдау;

      іргетастардың жинақтау белгісі;

      кез келген күрделіліктегі жабдықтардың жинақтау біліктерін белгілеу, орнату және көшіру;

      бөлшектерді 0,01 миллиметрге дейінгі дәлдікпен аралап кесу, қырғылау, тегістеу және қиюластыру;

      бөлшектердің бетін 800 миллиметрге дейін қырғылау;

      жалпы салмағы 3-тен 10 тоннаға дейін және 10 мегапаскальға (бір шаршы сантимерге 100 килограм-күшіге) дейінгі жұмыс қысымымен салмағы 10-нан 25 тоннаға дейін жиналғанда түйінделіп немесе блокталып түсетін технологиялық жабдықтарды монтаждау;

      16 метрге дейінгі биіктіктегі тіреуш жабдықтарды монтаждау;

      уату-үгіту жабдықтарын: 5 тоннадан асатын електерді, 10 тоннаға дейінгі уатқыштарды, дезинтегралдағыштарды, қажалағыштарды, сырғымаларды, диірмендерді, каландрларды және басқа да жабдықтарды монтаждау;

      жинақталған түрде келетін салмағы 1-ден жоғары және 20 тоннаға дейінгі темір кесетін станоктар мен ұсталық-нығыздау жабдықтарын, механикалық және гидравликалық нығыздарды, фрикциялық, бу-ауа, пневматикалық және рессорлық балғаларды монтаждау;

      бөлшектелген түрінде келетін күрделі станоктар мен ұсталық-нығыздау жабдықтарын жинау;

      қозғағыштарының қуаттылығы 10 киловаттан асатын үздіксіз қимылдап тұратын көтергіш-көлік жабдықтарын, ұзындығы 80 метрге дейін және ені 1 метрге дейінгі конвейерлердің барлық түрлерін, элеваторларды, шнектерді, аэронауаларды және басқа да жабдықтарды монтаждау;

      жинақталған түрде келетін салмағы 1 тоннаға дейінгі компрессорлы және бұрғылау агрегаттарды, желдеткіштер мен түтінсорғыштарды, салмағы 0,75 тоннаға дейінгі сорғыларды, салмағы 0,5 тоннаға дейінгі электр қозғағыштардың сүзгіштерін монтаждау;

      цемент пештердің жеке тораптарын: қаңқа блоктарды, көмекші тартпаларды, жылу алмастыру қондырғыларын монтаждау;

      домна, конвертор және мартен пештері, агломерациялау фабрикалары мен темір рудаларын: үрлеуіштерді, науаларды, ауа жылытқыштарды, тұндырғыштарды, сүзінділерді, металл қалыптарға және үрлеуіштерді беруге арналған арбаларды ауыстыру үшін механизациялаған алаңшаларды кесектеу фабрикаларының жабдықтарын монтаждау;

      тоңазытқыш қондырғылардың: май жинағыштардың, май айырғыштардың, реттейтін станциялардың жабдықтарын монтаждау;

      диаметрі 200 миллиметрге дейінгі, 4-тен жоғары 9,8 мегапаскальға (бір шырша сантиметрге 40-тан жоғары және 100 килограм күшіге) дейін шартты қысымдағы, диаметрі 40 миллиметрден асатын әйнек құбыржолдарды монтаждау;

      теңгермелерді, штуцерлерді, үштіктерді, қадабелгілерді, арматураларды орнату;

      қою және сұйық май автоматтандырылған орталықтандырылған жүйелерін монтаждау;

      жабдықтарды дұрыстау және май құюға тапсыру;

      саңылаулар мен тісті іліністерді тексеру;

      диаметрі 600 миллиметрге дейінгі арматураларды тығыз қиюластыру;

      құрастырылған жабдықтарды 20 мегапаскальға (бір шырша сантиметрге 200 килограм күшіге) дейін жұмыс қысымында гидравликалық және пневматикалық сынау;

      галереялар мен этажеркалар құрылымдарын монтаждау;

      металл шатыр тіреуіш және шатыр тіреуіш фермалар, ұстындар, жабындарды ірілендіріп құрастыру;

      салмағы 15 тоннаға дейінгі болат ұстындарды құрастыру;

      жабдықтар мен коммуникацияларды жөндеуге және пайдалану.

      736. Білуге тиіс:

      құрастырылған жабдықтардың құрылғысы және қолдану принципі,

      жабдықтар, құбыржолдар, құрылымдар, машиналар мен тетіктерді монтаждау технологиясы;

      іргетастарды және жабдықтарды орнату орындарын монтаждауды тексеру және қабылдау ережесі;

      монтажды біліктерді таңбалау, қондыру және көшіру тәсілдері;

      заманауи мұқият тексергіш жабдықтарды қолдану принципі және пайдалану ережесі;

      майлау жүйесінің құрылғысы және қолданылу принципі;

      монтаждалатын жабдықты теңгеру, дұрыстау және реттеу;

      жабдықтар, галереялар, эстакадалар, этажеркаларға қызмет көрсетуге арналған бағана, арқалық, алаңшалардың құрылымдарын монтаждау тәсілдері;

      болат тіреу құрылымдарды, оның ішінде өндірістік пештердің құрылымдарын ірілендіріп құрастыру тәсілдері;

      жабдықтармен болат құрылымдардың жанасу тәсілдері;

      жабдықтар мен құрылымдарды монтаждауға қойылатын техникалық талаптар;

      жабдықтарды, желдеткіш және басқа монтаждалатын жабдықтың жүйелерін пайдалану ережесі.

340-параграф. Технологиялық жабдықты және онымен байланысты конструкцияларды монтаждаушы, 6-разряд

      737. Жұмыс сипаттамасы:

      салмағы 60 тоннадан жоғары жабдықтарды әмбебап такелажды құрылғылар мен көтергіш крандарды қолданып ілмектеу, орнын ауыстыру, қалау және ілмектен босату;

      ауданы 0,5 шаршы метрден асатын бөлшектердің бетін қырғылау;

      диаметрі 800 миллиметрден асатын бөлшектерді статистикалық теңгеру;

      түйіндермен немесе блоктармен салмағы 10 тоннадан асатын және 10 мегапаскальдан (бір шаршы сантиметрге 100 килограм күшіден) жоғары жұмыс қысымында салмағы 25 тоннадан жоғары жиынтықта технологиялық жабдықтарды монтаждау;

      биіктігі 16 метрден жоғары бағана үлгідегі жабдықтарды монтаждау;

      уатутарту жабдықтарын: 10 тоннадан жоғары салмақтағы уатқыштарды, жұмырларды, аэробильдік, өзекше диірмендерді, сыныптауыштарды, сепараторларды, флотациялық машиналарды, тозаң тұтқыш және басқа да қондырғыларды монтаждау;

      жинақталған түрде түсетін салмағы 20 тоннадан жоғары әртүрлі үлгідегі және мөлшердегі металл кесетін станоктар мен ұсталық-нығыздау жабдықтарды, сондай-ақ бөлшектенген түрде түсетін аса күрделі станоктар мен нығыздауыштарды монтаждау;

      әртүрлі үлгідегі және мөлшердегі үздіксіз жұмыс істейтін көтергіш-көлік жабдықтарды, ұзындығы 80 метрден және ені 1 метрден асатын барлық үлгідегі конвейерлерді, демпферлік және бұрғылау қондырғыларын монтаждау;

      барлық үлгідегі крандарды монтаждау және оларды сынамалау;

      цемент пештерді, құбыр диірмендердің, шламдық қоспалауыштардың негізгі көтермелерін, подшипниктерін және барабандарын монтаждау және дұрыстау;

      домна, мартен, конвертор және илемдеу цехтарының, агломерациялық кесектеу фабрикаларының жабдықтарын, бұру тетігі және алаңшасымен конверторларды, телескоптық, кептіру қондырғыларының көтергіштерін, домна пештерін, жентектеу арбаларын, горндарды, газбен жылыту және жүк түсіргіш қондырғыларды, суық және ыстық илемдеу стандарын және басқа да жабдықтарды монтаждау;

      кокс машиналарын, мұнара үлгідегі аппараттарды, дефлегматорларды, бу инжекциялары жүйесін, сатураторларды монтаждау;

      тоңазытқыш қондырғылары жабдықтарын: аммиак конденсаторларды, буландырғыштарды, реттейтін станцияларды, ресиверларды монтаждау;

      аммиак жүйесін зарядтау;

      ауыл шаруашылығы жабдықтарын: су ағатын қондырғыларды, бу пастеризаторларын, күрделі сүт танкілерін, барлық түрдегі және жүйедегі инкубаторларды, механикалық электр қырқатын агрегаттарды, май даярлағыштарды және басқа да жабдықтарды монтаждау;

      диаметрі 200-ден асатын және 600 миллиметрге дейінгі шартты қысымы 4-тен жоғары және 9,8 мегапаскальға (бір шырша сантиметрге 40-тан жоғары және 100 килограм күшіге) дейінгі, қысымына қарамастан диаметрі 600 миллиметрден жоғары, шартты қысымы 9,8 мегапаскальдан жоғары (бір шырша сантиметрге 100 килограм күшіден жоғары) диаметріне қарамастан құбыржолдарды монтаждау;

      қою және сұйық майлаудың орталықтандырылған жүйесін монтаждау;

      сыйымдылығы 1000 шаршы метрден асатын металл және темір бетон цилиндр резервуарларды, сыйымдылығына қарамастан өзгеше резервуарларды және газгольдерлерді монтаждау;

      нивелир мен теодолит жабдықтарын мұқият тексеру;

      жабдықтауға арналған металл құрылымдарды, элемент немесе блок салмағы 15 тоннадан жоғары болат ұстындарды, кран астындағы арқалықтарды және басқа құрылымдарды, аралығы 24 метрден асатын фермаларды орнату және тексеру;

      панель мен блоктан пештердің құрылымдарын ірілендіріп жинақтау, құбыржолдарды ірілендірілген блоктармен монтаждау;

      технологиялық жабдықтарды байқап көру және дұрыстау және оны пайдалану.

      738. Білуге тиіс:

      аса күрделі агрегаттар мен технологиялық желілерді монтаждау, реттеу және дұрыстау тәсілдері;

      жабдықты дұрыстау тәсілдері;

      трасса мен төсемдерді, құбыржолдарды сызбалар мен макеттер бойынша қашықтату;

      дәнекерлеу жігін термоөңдеу тәсілдері;

      ірілендіріп құрастыру және жабдықтарды монтаждауға байланысты кез келген құрылымдарды монтаждау тәсілдері;

      күрделі нобайлар мен монтаждау схемаларын орындау ережесі;

      желдеткіш жүйелерін аэродинамикалық сынамалардан өткізу ережесі;

      агрегаттар мен машиналарды пайдалануға берерде байқау ережесі.

      739. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

341-параграф. Технологиялық жабдықты және онымен байланысты конструкцияларды монтаждаушы, 7-разряд

      740. Жұмыс сипаттамасы:

      күрделі құрылымды стандартталмаған жабдықты монтаждау;

      "ДКВР" қазандықтарын монтаждау;

      аустенитті сыныптың плакирленген және тотқа тұрақты болаттан жасалған құбыржолдарды монтаждау;

      ірі ауқымды блоктардан жасалған құбыржолдарды монтаждау;

      қабырғалары әртүрлі қалыңдықтағы түйістіре жалғамаларды құрастыру;

      Цельсия 450 градус және одан жоғары бу температурасында бу құбыржолдарын монтаждау;

      сызбалар мен үлгілер бойынша басқару қалқаншасын құбыржолдармен орау;

      бөлшектенген түрде келетін күрделі нығыздау жабдықтарын монтаждау;

      салмағына қарамастан агрегирленбеген компрессорларды, сондай-ақ блоктай жеткізілетін желдеткіштер мен түтінсорғыштарды монтаждау;

      жаңа аспаптар, құрал-саймандар мен құрылғыларды қолданып жоғары дәлдікпен орындауды талап ететін жаңа ерекше күрделі жабдықтарды монтаждау.

      741. Білуге тиіс:

      ерекше күрделі жабдықтарды, құбыржолдарды және олармен байланысты құрылымдарды монтаждау тәсілдері:

      плакирленген болат пен ірі ауқымды блоктардан жасалған құбыржолдарды монтаждау ережесі:

      құрастырылған жабдықтарды сынамадан өткізу тәсілдері:

      жабдықтарды монтаждау және пайдалану кезінде қойылатын талаптар.

      742. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

342-параграф. Технологиялық құбыржолдардың тораптары мен бөлшектерін әзірлеу жөніндегі слесарь, 2-разряд

      743. Жұмыс сипаттамасы:

      құбыржолдардың сыртқы бетін металл щеткалармен тазалау;

      арматураларды, бұрандамаларды және түйреуіштерді консервілеп майлаудан арылту;

      құбыржолдардың ұштарын консервациялау;

      құбыржолдардағы сақтандырғыш тығындар мен бітемелерді әзірлеу, орнату және шешу;

      қосалқы материалдарды (зығыр иіру, қызыл бояу) даярлау;

      құбыржолдар мен үлгілік бөліктерді сұрыптау.

      744. Білуге тиіс:

      құбыржолдар, құбыр мен арматура бөлшектерінің түрлері мен міндетін;

      құбыржолдарды бекітуге арналған тіректердің үлгілері мен құралдарын;

      слесарлық аспаптардың міндетін;

      құбыржолдардың диаметрін өлшеу тәсілдерін.

343-параграф. Технологиялық құбыржолдардың тораптары мен бөлшектерін әзірлеу жөніндегі слесарь, 3-разряд

      745. Жұмыс сипаттамасы:

      құбыржолдарды қолмен таңбалау және кесу;

      бөлшектер мен құбыржолдардың ұштарын тегістегіш машиналармен өңдеу;

      төсем және астар әзірлеу;

      фланец отырғызу және диаметрі 100 миллиметрге дейінгі құбыржолдарды түйістіру;

      диаметрі 80 миллиметрге дейінгі құбыржолдарды ию;

      тесіктерді бұрғылау;

      құбыржолдардың бөлшектерін жинақтау.

      746. Білуге тиіс:

      құбыржолдар мен арматуралардың номенклатурасын;

      бөлшектер мен құбыржолдардың ішкі бетін химиялық тазалау технологиясын;

      құбыржолдарды ию тәсілдерін;

      құбыржолдардың, астар материалдары мен толтырма бөлшектерінің түрлерін;

      арматура құрылғысын;

      құбыржолдарды ілмектеу тәсілдерін;

      қол аспаптарын және жай такелажды құралдардың түрлерін;

      құрылғысы, міндеті және қолдану ережесін;

      газ баллондарын қолдану және оларды тасымалдау ережесін.

344-параграф. Технологиялық құбыржолдардың тораптары мен бөлшектерін әзірлеу жөніндегі слесарь, 4-разряд

      747. Жұмыс сипаттамасы:

      құбыржолдарды қолмен кесу және ою;

      құбыржолдардың ұштарын қиынжиектерге абразивті дөңгелектеп өңдеу;

      диаметрі 80-нен жоғары 200 миллиметрге дейін құбыржолдарды ию;

      құбыржолдарға фланецтерді отырғызу және диаметрі 100-ден жоғары 200 миллиметрге дейінгі құбыржолдарды түйістіру;

      сальниктерді толтыру;

      4 мегапаскальға (бір сантиметрге 40 килограм күшіге) дейінгі шартты қысымдықтағы диаметрі 200 миллиметрге дейін құбыржолдардың тораптарын гидравликалық сынап құрастыру;

      4 мегапаскальға (бір сантиметрге 40 килограм күшіге) дейінгі шартты қысымдықтағы диаметрі 200 миллиметрге дейін арматураны дайындау, тығыз қиюластыру, қырғылау, гидравликалық сынау және орнату;

      полиэтиленнен, винипласттан, алюминийден, мыс пен латуннан жасалған құбыржолдарды пісіруге жиектеу, жиектерді шешу және түйістіру;

      полиэтиленнен, винипласттан, алюминийден, мыстан және т.с.с.-дан жасалған құбыржолдардың бөлшектері мен элементтерін әзірлеу;

      "Rz = 40" бетіндегі тазалыққа дейінгі пісіру жіктерін тазалау.

      748. Білуге тиіс:

      құбыржолдар сұрыптамасы мен металдар қасиеті, тіректер мен оларға арналған бекітпелердің үлгілері;

      ағынды-механизацияланған желілер құрылғысы және басқару ережесі;

      құбыржолдардың тура сызықты секцияларын әзірлеу технологиясы;

      құбыр кесетін станоктардың құрылғысы, түйісетін құбыржолдарды пісіруге құрастыруда шекті саңылаулар мен жиектердің түрлері;

      қышқыл өткізетін бөлшектер мен құбыржолдарды майсыздандыру тәсілдері;

      құбыр тораптары мен блоктарды ілмектеу ережесі;

      тораптар мен блоктарды құрастыру тәсілдері, гидравликалық және пневматикалық сынау жүргізу ережесі;

      тораптарды құрастыру тәсілдері мен 4 мегапаскальға (бір сантиметрге 40 килограм күшіге) дейінгі шартты қысымдағы құбыржолдарға қойылатын талаптар.

345-параграф. Технологиялық құбыржолдардың тораптары мен бөлшектерін әзірлеу жөніндегі слесарь, 5-разряд

      749. Жұмыс сипаттамасы:

      бөлшектерді таңбалау;

      диаметрі 200 миллиметрден жоғары құбыржолдарды ию;

      құбыржолдардың ұштарын конусқа жылжыту;

      диаметрі 200-ден жоғары 1200 миллиметрге дейінгі құбыржолдарға фланецтер отырғызу және құбыржолдарды түйістіру;

      штуцерлер, үштармақтар және секциялық бұрғыштарды әзірлеу;

      құбыржолдарды жіктерінде (диаметріне қарамастан) жоғары жиіліктегі токтың қызуымен ию;

      ауыстырғыштар мен секциялық бұрғыштарды әзірлеу;

      4-тен жоғары 9,8 мегапаскальға (бір шаршы сантиметрге 40-тан жоғары 100 килограм күшіге) депйінгі шартты қысымдықтағы диаметрі 200 миллиметрге дейінгі және 4 мегапаскальға (бір шаршы сантиметрге 40 килограм күшіге) дейінгі шартты қысымдықтағы диаметрі 200-ден жоғары 400 миллиметрге дейінгі арматураны дайындау, тығыз қиюластыру, қырғылау, гидравликалық сынау және орнату;

      жылулық ұлғайтуларды және металдың жылжуларын қатыруға арналған реперлерді орнату;

      механикаландырылған желілер стендіндегі құбыржолдардың тораптарын құрастыру;

      механикаландырылған және жартылай автоматты желілердегі құбыржолдардың турасызықты секцияларын бір мезгілде тотқа қарсы қабатты қондырып құрастыру.

      750. Білуге тиіс:

      9,8 мегапаскальға (бір шаршы сантиметрге 100 килограм күшіге) дейінгі шартты қысымдықтағы құбыржолдардың тораптарын дайындау ережесі;

      оларға арналған тіректер мен бекітпелердің үлгілері, құбыржолдарды жоғары жиіліктегі токтың қызуымен июге арналған станоктардың құрылғысы;

      құбыржолдарды гидравликалық және пневматикалық сынау өндірісінің ережесі;

      құбыржолдардың турасызықты секцияларын әзірлеу бойынша жартылай автоматты желілердің құрылғысы және басқару ережесі;

      тораптарды құрастыру ережесі мен құбыржолдарға қойылатын талаптар.

346-параграф. Технологиялық құбыржолдардың тораптары мен бөлшектерін әзірлеу жөніндегі слесарь, 6-разряд

      751. Жұмыс сипаттамасы:

      диаметрі 1200 миллиметрден үлкен құбырларға ернемектерді орнату;

      монтаждау кезінде технологиялық құбыр төсемдерінің орнын өлшеу;

      құбырлардың төсемдерін дайындауға арналған нобайын жасау;

      суық тартуларды орындау;

      құбырлардың тораптарын блоктарға ірілендіріп құрастыру;

      диаметрі 200-ден үлкен және 600 миллиметрге дейінгі арматураны дайындау, тығыз қиюластыру, қырып тегістеу, гидравликалық сынау және диаметріне тәуелсіз 9,8 мегапаскальдан (бір шаршы сантметрге 100 килограм күшіден) артық шартты қысымға орнату.

      752. Білуге тиіс:

      арнайы төсемдер (линза, металл, басқа да төсемдер) мен арнайы муфта құрамаларындағы (конус бойынша шар) ернемек құрамаларының түрлері;

      химиялық жуу тәртібі;

      құбырлардың бөлшектері мен тораптарын қоспалаған болаттан жасау технологиясы;

      бөлшектердің орындарын өлшеу және олардың нобайын жасау тәртібінің техникасы;

      дәнекерлік жіктерді термоөңдеу тәсілдері;

      тораптарды құрастыру тәртібі мен 9,8 мегапаскальдан (бір шаршы сантиметрге 100 килограм күшіден) артық шартты қысымдағы құбырларға қойылатын талаптар.

      753. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

347-параграф. Тоттануға қарсы оқшаулаудағы оқшаулаушы, 3-разряд

      754. Жұмыс сипаттамасы:

      перхлорвинил және бакелит негіздердегі және органикалық шайыр мен сополимерлер ерітінділерінен арнаулы бояу құрамдарын дайындау;

      үстіңгі қабаттарды тазарту, майсыздандыру, шаңсыздандыру;

      тығыздағыш және бояғыш арнаулы құрамдарды тік сызықты үстіңгі қабатқа жаққышпен жағу;

      үстіңгі қабаттарды бакелит лагы сіңген матамен жабу.

      755. Білуге тиіс:

      арнаулы құрамдардың түрлері мен негізгі қасиеттері;

      үстіңгі қабаттарды пленкалы жабындарға дайындаудың ережесі мен тәсілдері;

      топырақ және арнаулы тығыздағыштарды тік сызықты үстіңгі қабатқа жағуға дайындау тәсілдері.

348-параграф. Тоттануға қарсы оқшаулаудағы оқшаулаушы, 4-разряд

      756. Жұмыс сипаттамасы:

      цилиндрлі және кониялық аппаратура мен құрылыс конструкцияларының сыртқы және ішкі үстіңгі қабаттарына арнаулы құрамдарды жаққышпен жағу;

      күрделі конфигурациялардың үстіңгі қабаттарын астарлау және тығыздау;

      пленкалы жабындарды детектормен тексеру;

      құбырлардың, крестовиналар мен үштіктердің ішкі үстіңгі қабаттарына арнаулы құрамдарды жаққышпен жағу;

      салынды бөлшектерді антикоррозиялық бояу және жағу;

      құрылымдарды "Синтарем-1" құрамымен және "ЛДО-6А" лагымен оттан қорғау;

      үстіңгі қабаттарды шыныматамен және синтетикалық шайырдан жасалған құрамды химиялық талшықтар негізіндегі матамен желімдеу;

      полимерлі тұтқырғыш негізді монолитті құйма едендерді орнату.

      757. Білуге тиіс:

      арнаулы құрамдардың сапасына қойылатын талаптар;

      цилиндрлі және кониялық, сондай-ақ құрылыс конструкцияларының үстіңгі қабаттарға тығыздағыш, астарлаушы, және бояғыш құрамдарды жаққышпен жағу тәсілдері;

      шыныматамен және синтетикалық шайырдан жасалған құрамды химиялық талшықтар негізіндегі матамен желімдеу тәсілдері;

      полимерлі тұтқырғыш негізді монолитті құйма едендерді орнату тәсілдері.

349-параграф. Тоттануға қарсы оқшаулаудағы оқшаулаушы, 5-разряд

      758. Жұмыс сипаттамасы:

      құбырлардың, крестовиналар мен үштіктердің, сондай-ақ құрылыс конструкцияларының ішкі үстіңгі қабаттарына пленкалы арнаулы құрамдарды механикаландырылған тәсілмен жағу;

      этинольділерді полимерлеу және бакелит жабындарды қатыру;

      орындалатын жұмыс сапасын тексеру.

      759. Білуге тиіс:

      күрделі конфигурациялардың үстіңгі қабаттарына пленкалы арнаулы құрамдарды механикаландырылған тәсілмен, сондай-ақ жаққышпен жағу тәсілдері;

      этинольділерді полимерлеу және бакелит жабындарды қатыру режимдері;

      бояу агрегаттарының құрылымы;

      барлық түрдегі пленкалы оқшаулау сапасына қойылатын талаптар.

350-параграф. Футерлеуші (қышқылға берікші), 2-разряд

      760. Жұмыс сипаттамасы:

      құрылыс құрылымдарын, құрылыстар мен технологиялық жабдықтарды химиялық қорғау бойынша ең қарапайым қаптау және футерлеу жұмыстарын орындау;

      полиизобутиленді сабынды сумен тазалау;

      қарақағазды тальктен тазарту;

      беті металл щеткалармен тазалау;

      бетон бетін бедерлеу;

      арнайы жақпа, бетон қоспасы, битум мастикалары мен лактардың барлық түрлерін қолмен дайындау.

      761. Білуге тиіс:

      қаптау және футерлеу үшін қолданылатын негізгі материалдардың түрлері;

      бетті тазалау және бедерлеу тәсілдері;

      арнайы жақпа, мастикалар және бетон қоспасын дайындау технологиясы.

351-параграф. Футерлеуші (қышқылға берікші), 3-разряд

      762. Жұмыс сипаттамасы:

      құрылыс құрылымдарын, құрылыстар мен технологиялық жабдықтарды химиялық қорғау бойынша ең қарапайым қаптау және футерлеу жұмыстарын орындау;

      сұйық шыныны белгілі бір тығыздыққа дейін еріту;

      арнайы жақпа, бетон қоспасы, битум мастикалары мен лактарды механикаландырылған тәсілмен дайындау;

      күкірт цементті пісіру;

      тақташалар мен кірпішті сапасы мен көлемі бойынша сұрыптау;

      бір жеке материалдарды кесу және олардың шеттерін қайрау;

      тақташаларды термикалық кесу;

      металл бетті химиялық тазалау;

      вертикаль және горизонталь бетке орама материал жапсыру;

      бетті силикат ерітіндімен бояу және сылау;

      қышқылға берік блоктарды кесу;

      металл және бетон беттерге битум лактарын жағу;

      футеровканы бөлшектеу.

      763. Білуге тиіс:

      арнайы бетон және қышқылға берік қоспалар, мастикалар мен жақпалардың құрамы;

      материалдарды қаптау мен футерлеуге және бетті химиялық тазалауға ерітінді дайындау тәсілдері;

      қаптау, футерлеу және сырлау үшін беттерді дайындауға ұсынылатын талаптар.

352-параграф. Футерлеуші (қышқылға берікші), 4-разряд

      764. Жұмыс сипаттамасы:

      вертикаль және горизонталь беттің үстінен дайын маяктар бойынша тақташалар мен кірпішпен қаптау және футерлеу;

      қышқылға берік жақпалардың жігін толтыру және әшекейлеу;

      қышқылға берік кірпішті тегістеп және туралап жону;

      горизонталь беттерді қышқылға берік битум мастикасын жағу;

      резервуардағы, ванналардағы, сақтау қоймаларындағы, қабырғалардағы қышқылға берік бетоннан жасалған қорғаныш қабаттың құрылымы;

      бетке арнайы ерітінділерді жағу;

      конструкцияларға қышқылға берік бетонды қалау.

      765. Білуге тиіс:

      қышқылға берік жақпалы тегіс беттерді бір жеке материалдармен қаптау және футерлеу тәсілдері;

      бетке қышқылға берік битум мастикаларын жағу тәсілдері;

      қаптау және футерлеуде қолданылатын материалдардың сапасына қойылатын талаптар.

353-параграф. Футерлеуші (қышқылға берікші), 5-разряд

      766. Жұмыс сипаттамасы:

      электр фильтрлерді, мұнаралар мен андезит тастан жасалған басқа да аппараттарды жіктерді әшекейлеп қалау;

      тегіс беттердің астыңғы жағы мен қисық беттердің барлық түрлерін тақташалар, кірпіш және көмір, графиттелген және үлгі керамикалық тастар, блоктармен қаптау және футерлеу;

      аппаратураларды қышқылға берік жақпалармен футерлеу;

      жіктерді қышқылға берік жақпамен және горизонталь беттердің астыңғы жағын битум мастикамен әшекейлеу;

      екі тұтқырғыш материалды қолданып жасалған құрама қаптау және футерлеу;

      кірпіш пен бір жеке керамиканы қолмен конструктивтік жону;

      колчедан пештердің тоғыспалары мен қабырғаларына бетон қоспасын қалау.

      767. Білуге тиіс:

      андезит, көмір, графиттелген, үлгі керамикалық және басқа да қышқылға берік тастар және блоктармен қаптау және футерлеу жұмыстарын орындау тәсілдері;

      арнайы құрамды қисық беттерді қаптау және футерлеу тәсілдері;

      құрама қаптау мен футерлеу өндірісінің тәсілдері;

      қаптау және футерлеу жұмыстарының сапасына қойылатын талаптар.

354-параграф. Футерлеуші (қышқылға берікші), 6-разряд

      768. Жұмыс сипаттамасы:

      беттердің барлық түрін түрлі үлгідегі керамикамен және басқа да қышқылға берік жақпа, күкірт цементі, қышқылға берік битум мастикасымен және басқа да органикалық шайыр жақпалармен бір жеке қышқылға берік материалдармен қаптау және футерлеу;

      мұнара аппаратуралардағы желтартқыш тор мен тоғыспаларды қышқылға берік кірпіш пен ірі көлемді керамика блоктарынан монтаждау;

      қышқылға берік сыналары бар штуцер, гильза мен люктердің барлық түрлерін қышқылға берік жақпамен және қышқылға берік битум мастикамен өңдеу.

      769. Білуге тиіс:

      керамикамен әр түрлі қалыптау және футерлеу тәсілдері;

      қышқылға берік материалдан жасалған ерекше күрделі конструктивтік элементтерді монтаждау және қалау тәсілдері.

355-параграф. Цементтеуші, 2-разряд

      770. Жұмыс сипаттамасы:

      ерітінді дайындау;

      ерітінді араластырғышқа құрамдас компоненттерді салу;

      жыныстар мен бетондағы жарықшақтарды сынамен және талшықпен бітеу;

      бетонның бетін цементтеу кезінде қалқандарды орнату және алып тастау.

      771. Білуге тиіс:

      цементтеу және топырақты химиялық бекіту кезінде қолданылатын материалдардың түрлері;

      қолданылатын жабдықтардың түрлері;

      жарықшақтарды бекітуге арналған ерітіндіні дайындау тәсілдері.

356-параграф. Цементтеуші, 3-разряд

      772. Жұмыс сипаттамасы:

      бағаналы кесінді жіктерін цементтеу және топырақты химиялық бекіту кезінде коллекторлар мен айдамалаушы шлангыларды қосу;

      айдамалаушыны (тампонды) құдыққа орнату, қайта орнату және одан алу;

      крандарды жабу арқылы айдамалаушыға белгіленген қысымды реттеу;

      цементтеу аяқталған соң құдыққа цемент-құм ерітіндісін қолмен құю;

      цементтеу және топырақты химиялық бекіту кезінде айдамалау жағдайын бақылау;

      сорғылар, ерітінді араластырғыш, құбырлар мен цементтелетін аймақты сумен жуу;

      ерітінді араластырғыш пен құбырларды ағымдағы шағын жөндеу.

      773. Білуге тиіс:

      қолданылатын құбырлар мен шлангылардың түр жиыны;

      цементтеу және топырақты химиялық бекіту тәсілдері;

      сұйық шынысы, хлорлы кальций, карбидті шайыр және тұз қышқылы бар қарапайым ерітінділерді дайындау технологиясы;

      айдалатын ерітінділердің сапасына қойылатын негізгі талаптар;

      манометрмен жұмыс істеу тәртібі;

      айдамалағышты (тампонды) құдыққа түсіру және одан шығару тәртібі;

      ерітінді араластырғыштар мен дуалды бактардың құрылысы.

357-параграф. Цементтеуші, 4-разряд

      774. Жұмыс сипаттамасы:

      ерітінді өткізгіш құбырды монтаждау, бөлшектеу және қайта салу;

      ерітінді өткізгіш құбырдағы тығындарды алып тастау;

      ерітіндінің сыртқа шығуын тоқтату;

      инжекторды құдыққа қағып кіргізу және оны алып тастау;

      құрылыс құрылымдарында жіктерді цементтеу кезінде олардың деформациялануын бақылау үшін индикаторлар орнату;

      бетонның сыртын цементтеуге арналған аралық қалқанды тіректермен бекіту.

      775. Білуге тиіс:

      ерітінді өткізгіш құбырды монтаждау және бөлшектеу тәсілдері;

      ерітінді құрамы мен олардың негізгі қасиеттері;

      күрделі ерітінді дайындау және оларды топырақты химиялық бекіту кезінде айдамалау тәсілдері;

      цементтеу және топырақты химиялық бекіту жұмыстарының технологиясы;

      жабдықтың жұмыс істеуіндегі ақаулық себептері және оларды жою тәсілдері;

      цементтеу және химияландыру журналын жүргізу тәсілдері.

358-параграф. Цементтеуші, 5-разряд

      776. Жұмыс сипаттамасы:

      топырақтың салыстырмалы су сіңірушілігін айқындау үшін су айдамалау;

      бетонның сыртын цементтеу кезінде цементтеуші (цемент, цемент-балшық, цемент-құм) ерітіндіні колонкалы перфораторлық құдықтар арқылы және қалқанның көмегімен айдамалау;

      аралық қалқандарды көтергішпен бекіту;

      жабдықты монтаждау және бөлшектеу;

      бетон құрылысты және белгіленген цемент арматураны цементтеу кезінде жіктердің өтуін сынау.

      777. Білуге тиіс:

      цементтеу жұмыстарының технологиясы;

      тау жыныстарының қасиеті;

      жасалған цементтеуді гидравликалық сынау тәртібі.

359-параграф. Цементтеуші, 6-разряд

      778. Жұмыс сипаттамасы:

      фильтрлеуге қарсы бүркемені силикаттың цементтеу ерітіндісімен, цементтеу ерітіндісі және ыстық битуммен, цемент ерітіндісі мен битум эмульсиясымен айдамалаумен орнату;

      бетон құрылысының құрылыс жіктерін цементтеу.

      779. Білуге тиіс:

      силикаттау, ыстық және суық битумдау және олардың құрамасының көмегімен фильтрлеуге қарсы бүркемені орнату тәсілдері;

      сорғы жабдығының құрылысы;

      бүркемені орнатудың құрама тәсілін қолдануды айқындайтын шарттар;

      бетон қалауының тігіс ін цементтеу тәсілдері.

360-параграф. Экскаватор-тиегіш машинисі

      780.Жұмыс сипаттамасы:

      автомобиль жолдарын және теміржолдар, суару және кеме жүретін арналарды, қоршайтын жер дамбаларын, ғимараттар мен құрылыстар астына қазаншұңқырлар қазу, электр беру желілері мен байланыс желісінің тіректерін, жер асты коммуникациялары үшін траншеялар, су бұрғыш кюветтер, тау жыралар, забанкетті жыралар және басқа да ұқсас құрылыстарды салу кезінде ойықтар, үйінділер, резервтер, кавальерлер және банкеттер жасау барысында топырақты дайындау және тасу;

      кәріз жүйелерін салу және қайта жөндеу;

      су және электрмен жабдықтау желілерін салу үшін каналдар қазу және көму;

      жер қазу жұмыстары;

      қазу, траншеяларды ашу, үгіту, жоспарлау;

      жол құрлысы;

      жол салу және ескірген жол төсемдерін қайта жөндеу;

      ауылшаруашылық жұмыстары;

      саз топырақты жерлерді өңдеу, материалдарды тиеу, траншеялар қазу, түрлі топырақ және тау жыныстарын түсіру және қайта өңдеу;

      ұңғыма айналасындағы аумақты тазалау және аумақты жоспарлау жұмысына қатысу;

      самосвалдарға иленген топырақты тиеу және ауыстырып тиеу;

      ағаш еккенде, сондай-ақ гидробұрғымен құдықтар қазғанда қада, тіреу орнату;

      әрең жететін жерлерде грейферді пайдалану;

      құтқару және бөлшектеу жұмыстарында гидравликалық қайшымен жұмыс істеу;

      көше тазалау;

      жанар-жағармай материалдарын құю;

      қозғаушы механизмдерді сынақтан өткізу;

      өлшеу құралдарының көрсеткіштерін, арқандардың беріктігін, қозғалтқыш тіреулерін, тежегіш қондырғыларын бақылау;

      профилактикалық тексерулер мен басқа да жөндеу түрлеріне қатысу;

      белгіленген техникалық құжаттаманы жүргізу;

      аспалы құрал-жабдықтарды ауыстыру жұмыстары (грейфер, гидравликалық қайшы, гидробұрғы және басқа да жабдықтар);

      жүк тиеу, түсіру, орнын ауыстырып қабаттап тізу және үйіп қою кезінде тракторлық экскаватор-тиегішті, вагонға жүк тиегішті, түсіргішті және барлық арнайы жүк көтеруші механизмдер мен құралдарды басқару;

      сусымалы материалдар, минералдық және органикалық тыңайтқыштарды тиеу;

      экскаватор-тиегішке техникалық қызмет көрсету және оның барлық механизмдерін жөндеу жұмыстары;

      экскаватор-тиегіштің ақауларын анықтау;

      алмалы-салмалы жүк қармағыш механизмдер мен құралдар орнату және ауыстыру;

      экскаватор-тиегішті алдын-ала жоспарлы жөндеу жұмыстарына қатысу.

      781. Білуге тиіс:

      "қызмет көрсетілетін экскаватор-тиегіштің құрылысы мен техникалық сипаттамасы;

      механикалық, гидравликалық және электр жабдықтарыдың жұмыс істеу принциптері;

      ашық тау-кен жұмыстары туралы негізгі мәліметтер;

      өлшеу құралдары мен автоматты құрылғылардың мақсаты мен жұмыс істеу принциптері;

      көлікпен құбыр төсеу жұмысы өндірісінің тәртіптері;

      қазу тереңдігі әртүрлі орындардағы топырақтың әртүрлі санаттарын қазу тәсілдері;

      белгіленген профильдер мен межелерді сақтай отырып топырақты қазу жұмыстары тәртіптері;

      тез ескіріп істен шығатын бөлшектер мен тораптар түрлерін, оларды ауыстыру тәртібі;

      істен шығу себептері мен оларды жою амалдары;

      экскаватор-тиегіш пен аккумуляторлық батарея құрылысы;

      көліктің барлық түрлерімен жүк тиеу және түсіру тәсілдері;

      жүктерді көтеру, орнын ауыстыру және орналастыру тәртіптері;

      жол қозғалысы ережесін, өндіріс аумағында және бекет маңындағы жерлерде қозғалу тәртіптері;

      пайдаланатын жанар-жағармай материалдарының сұрыптары;

      аккумулятор өндірісінің негізгі материалдарының атаулары;

      қышқыл және сілтілермен жұмыс істеу тәртіптері.

      Ескертпе:

      2 кәсіп бойынша (экскаватор машинисі және жүк тиегіш көлік жүргізушісі) біліктілігі болуы қажет;

      біліктілік разряды жұмыстың үлес салмағын ескере отырып, негізгі атқаратын жұмысы бойынша беріледі;

      шөміш сыйымдылығы 0,15 текше метрге дейінгі бір шөмішті экскаваторды басқарған кезде және қуаттылығы 73,5 киловатқа (100 ат күшіне) дейін трактор тиегішпен жұмыс істеген кезде – 4-разряд;

      шөміш сыйымдылығы 0,15-тен жоғары және 0,4 текше метрге дейінгі бір шөмішті экскаваторды және өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 1000 текше метрге дейінгі болатын роторлық экскаваторды (арық қазғыш пен траншеялық) басқарған кезде және қуаттылығы 73,5 киловаттан (100 ат күшінен) жоғары трактор тиегішпен жұмыс істеген кезде, қуаттылығы 147 киловатқа (200 ат күшіне) дейінгі тиегішті бульдозер, скрепер, экскаватор және өзге машина ретінде пайдалана отырып жұмыс істеген кезде – 5-разряд;

      шөміш сыйымдылығы 0,4-тен жоғары 1,25 текше метрге (тек қана) дейінгі бір шөмішті экскаваторды және өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 2500 текше метрге (тек қана) дейінгі болатын роторлық экскаваторды басқарған кезде және қуаттылығы 147 киловаттан (200 ат күшінен) жоғары 200 киловатқа (250 ат күшіне) дейінгі тиегішті бульдозер, скрепер, экскаватор және басқа машина ретінде пайдалана отырып жұмыс істеген кезде – 6-разряд;

      шөміш сыйымдылығы 1,25-тен 4 текше метрге (тек қана) дейінгі бір шөмішті экскаваторды, өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 2500-ден 4500 текше метрге (тек қана) дейінгі болатын роторлық экскаваторды басқарған кезде және тереңдігі 20-дан 40 метрге (тек қана) дейін болатын "топырақтағы қабырға" тәсілімен салынған құрылыста траншея қазу үшін автомобиль шассиіне орнатылған жоспарлағышты ("УДС-110", "УДС-117" типті) басқарған кезде және күрделі электрондық басқару жүйесімен, телескопиялық немесе алдыңғы стреласымен жабдықталған және ірі тонналық контейнерлерді тиеу мен түсіруге арналған қуаттылығы 200 киловаттан (250 ат күшінен) жоғары жүк тиегішпен жұмыс істеген кезде – 7-разряд;

      шөміш сыйымдылығы 4-тен 9 текше метрге (тек қана) дейінгі бір шөмішті экскаваторды, өнімділігі бір сағаттың ішіндегі 4500 текше метр және одан да артық болатын роторлық экскаваторды басқарған кезде және тереңдігі 40 метрден артық болатын "топырақтағы қабырға" тәсілімен салынған құрылыста траншея қазу үшін автомобиль шассиіне орнатылған жоспарлағышты ("УДС-110", "УДС-114" типті) басқарған кезде – 8-разряд.

      Ескерту. 781-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 18.04.2022 № 126 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      782. 7 және 8-разрядтарды беру үшін техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

361-параграф. Электр жабдықтар, күш және жарық беруші желілер жөніндегі электромонтажшы, 2-разряд

      783. Жұмыс сипаттамасы:

      бекіту құралдарын орнату және бітеу;

      қапсырма шегелер, ілмектерді,құрылымдарды қағу;

      кабельдің сыртқы кендір қаптамасын қолмен ашу;

      нақты өлшемді қажет етпейтін бекітудің ұсақ бөлшектері мен төсемді жасау;

      жерге қосу шиналары мен кабельдерді бояу;

      кабельді орлар мен арналарда қалқалау;

      дайын белгілер бойынша ұяшықтарды, тесіктер мен жыраларды тесу, тесіктерді бұрғылау және зенкерлеу, бұрандасын қолмен керту;

      кабелі, жабдықтары мен материалдары бар барабандарды ашу және орау материалдарын жинау;

      жабдықтарды тазалау және сүрту;

      қарапайым төсемдерді орнату және алып тастау.

      784. Білуге тиіс:

      кабельдер мен өткізгіштердің негізгі маркалары;

      түсті және қара металдардың түржиыны;

      электр құрылымдарын жасаған және монтаждаған кезде қолданылатын материалдар;

      бекіту бөлшектері мен ұсақ құрылымдардың түрлері;

      электр монтаждау жұмыстарында қолданылатын құралдардың негізгі түрлері;

      қарапайым электр сұлбаларын оқу тәртібі.

362-параграф. Электр жабдықтар, күш және жарық беруші желілер жөніндегі электромонтажшы, 3-разряд

      785. Жұмыс сипаттамасы:

      ұшын уақытша бітеп кернеуі 10 киловольтқа дейінгі кабельдерді кесу;

      дюбельдерді қағу;

      6 лампаға дейінгі (люменесценциялы лампадан басқа) шырағданның барлық түрлерін, сөндіргіштерді, ауыстырып қосқыштар мен штепсельді розеткаларға қуат беру және орнату;

      өткізгіштердің барлық түрлері үшін қабырғалар мен аралық жабындардағы өтетін жолды бітеу;

      барабандарды орната отырып өткізгіштер мен кабельдерді жаю;

      жерге қосу жүйелері мен нөлдеуші құрылғыларды монтаждау;

      жабдықтар мен шиналарды (жерге қосқыш шиналардан басқа) бояу;

      оқшаулағыш құбырлардағы өткізгіштерді, аудару мен бұрауларды, жабық және ашық типтегі таратушы пункттерді (шкафтарды) бөлшектеу;

      қарапайым аппараттар мен аспаптарды (тірек изоляторларды, сөндіргіштерді, тұтқалы жетегі бар ажыратқыш пен ауыстырып қосқышты, сақтандырғышты, реостатты, ток пен кернеулік трансформаторын және т.б.) бөлшектеу;

      дәнекерлеу орнын механикаландырылған құралмен өңдеу;

      дайын белгілер бойынша ұяшықтарды, тесіктер мен жыраларды механикаландырылған құралмен тесу;

      уақытша жарық беру өткізгіштерін тарту;

      оқшаулағышты арматуралап және орната отырып сыртты жарықтандыратын бір тіреулі тіректер мен кронштейндерді құру;

      кабельдер мен өткізгіштерге арналған тармақтаушы қорапты құру;

      тұрғын үйлерде, мәдени-тұрмыстық және әкімшілік ғимараттарда электр монтаждау жұмыстарын орындау үшін материалдар мен жабдықтарды жинақтау.

      786. Білуге тиіс:

      тірек құрылымдарының;

      арматуралар мен бекіту бөлшектерінің негізгі түрлері;

      қарапайым аспаптардың;

      электр аппараттарының және шырағданның құрылымы;

      электрленген және пневматикалық құралдардың құрылымы және оларды қолданудың тәртібі;

      қарапайым электр сұлбаларын оқу тәртібі;

      қарапайым такелаждық құралдардың құрылымы мен оларды пайдалану тәсілдері;

      уақытша жарық беру өткізгіштерін монтаждау және бөлшектеу тәсілдері;

      тұрғын үйлерде;

      мәдени-тұрмыстық және әкімшілік ғимараттарда электр монтаждау жұмыстарын жүргізу үшін материалдар мен жабдықтарды жинақтау тәртібі.

363-параграф. Электр жабдықтар, күш және жарық беруші желілер жөніндегі электромонтажшы, 4-разряд

      787. Жұмыс сипаттамасы:

      қимасы 240 шаршы миллиметрге дейінгі барлық маркалы өткізгіштер мен кабель желілерін, дәнекерлеуден басқа әртүрлі тәсілдермен жалғау, бітеу және қосу;

      қорғаныш құрылғылары, қаптама мен қоршауларды құру;

      тартылған құбырларды, кабельдер мен бұрауларды таңбалау;

      монтаждық поршеньді тапаншаның көмегімен конструкциялар мен аппараттарды бекіту;

      жарылғыш камерада ұштамаларды престеу;

      ұштамаларды престеу және құбырларды преспен қосу;

      ұштамаларды кабель мен өткізгіштің желілеріне дәнекерлеу;

      ток пен кернеудің электр магнитті релесін тексеру және реттеу;

      қапсырма шеге мен металл тіреуіш құрылымдарды құру;

      құрылымдарды желімдеу арқылы бекіту;

      арқан өткізгіштерге арналған құрылымдарды орнату;

      болат және пластмасса құбырларды жыраларға, еденге, фермалар мен бағаналарға тарту;

      кабельді лотоктар мен тесілген монтаждық профильдерді тарту;

      жабық тармақтаушы шинасым және салмағы 50 килограмға дейінгі осы сияқты басқа да жабдықтарды дайын белгі бойынша кіріспе және таратушы жәшіктерді, қалқандарды, бағдаршамдарды, реостаттарды, реттегіштерді, контроллерлерді, жолдық және соңғы сөндіргіштерді кедергілік жәшіктерді, төменвольтті аппаратуралары бар жәшіктерді, кіріспе және тармақтаушы қораптарды құрастыру;

      жабдыққа май құю, майдың сынамасын алу және құю;

      троллеұстағыштар мен қармауыштарды орнату;

      электр жабдықтарының, кабельдер мен өткізгіштердің оқшаулағышының кедергісін өлшеу;

      қимасы 240 шаршы миллиметрге дейін барлық түрлі және маркалы өткізгіштерді белгілеу және тарту;

      өткізгіштерді барлық түрлі құбырларға тарту (жарылыс қаупі бар аймақтардағы өткізгіштерден басқа);

      металл жеңдерді тарту;

      7-12 лампалар, егер люминесценциялы болса 4 лампасы бар шырағданды, барлық түрлі су мен шаңнан қорғайтын арматураларға қуат беру және орнату;

      прожекторларды, дабыл беру аспаптарын және аппараттарды орнату;

      жарық бергіш желілерге өткізгіштерді тарту;

      үш фазалы розетканы монтаждау, өткізгіштер мен кабельдерді қағу;

      өнеркәсіптік ғимараттар мен инженерлік құрылыстарда электр монтаждау жұмыстарын орындау үшін материалдар мен жабдықтарды жинақтау.

      788. Білуге тиіс:

      монтаждалатын электр жабдықтары мен желілердің құрылысы;

      оқшаулағыш кедергісін өлшеу тәсілдері;

      күрделілігі орташа электр сұлбаларын оқу тәртібі;

      барлық маркалы өткізгіштер мен кабельдерді қосу;

      бітеу және жалғау тәсілдері;

      болат және пластмасса құбырлар;

      кабельдерді таңбалау тәсілдері.

364-параграф. Электр жабдықтар, күш және жарық беруші желілер жөніндегі электромонтажшы, 5-разряд

      789. Жұмыс сипаттамасы:

      қимасы 240 шаршы миллиметрден жоғары барлық маркалы құбырларды белгілеу және тарту (жарылыс қаупі бар аймақтардан басқа);

      арқанда өткізгіштерді монтаждауға дайындау. 12-ден артық лампасы бар шырағдандарды, кронштейндер мен 4-тен астам лампасы бар люминесценциялы шамшырақтарға қуат беру және орнату, қоректендіруші және таратушы пульттер мен қалқандарды монтаждау;

      сынапты лампасы бар шырағдандарға қуат беру және орнату;

      жарылыстан қорғалатын етіп және қосылуын реттейтін құралдармен шырағданға қуат беру және орнату;

      прожекторларды, шырағдандарды және блок қораптарын монтаждау;

      салмағы 1 тоннаға дейін құбырды пакеттермен және блоктармен тарту;

      құбырларды машина залдары мен прокаттық станоктардың іргетасы мен аралық жабындарында тарту;

      өткізгіштер мен кабельдерді қораптарда, лотоктар мен шектерде буып тарту;

      өткізгіштердің тораптарын өлшеуді мен нобайын жасауды орындау;

      май қысымын өлшеу;

      қосуды реттейтін және дабыл беру аппаратурасын, қоректендіруші және таратушы пункттердің құралдарын, қалқандардың, тетіктерді басқару пульттерін, бағдаршамдарды, реостаттарды, қашықтықтан басқару реттегіштерін, контроллерлерді, жолдық және соңғы сөндіргіштерді, кедергі жәшіктерін, тежегіш магниттерін, төменвольтті аппаратурасы бар жәшіктерді және басқа да салмағы 500 килограмға дейінгі жабдықтарды орнататын орынды белгілеу және монтаждау;

      өздері жазатын құрылғылармен жарақтандырылған аспаптар мен аппараттарды монтаждау;

      қимасы 800 шаршы миллиметрге дейінгі ашық және жабық шинасымдарды (магистральдық, таратушы, жарық беруші, троллейлі);

      трансформаторлық майды сүзу және кептіру;

      дабыл бергіші бар қозғалтқыштарды қашықтықтан басқару сұлбасын сынау, энергияның активті және реактивті есептегішін қосу;

      қосқыштарды, түйістіргіштерді, майлы сөндіргіштердің жетектерін және басқа да қосуды реттейтін аппаратураны реттеу.

      790. Білуге тиіс:

      электр жабдықтарын тексеру және кептіру тәсілдері;

      жабдықтардың тірек құрылымдарын орнату орны мен өткізгіштерді;

      кабельдер мен шиналарды тарту трассаларын белгілеу тәртібі,құрылымдарды;

      электр жабдықтарының тораптары мен блоктарының нобайын өлшеу және жасауды орындау тәртібі;

      ашық және қалқаланған шинасымдарды құрастыру және бекіту тәртібі;

      трансформаторлардың оқшаулағыш сипаттамасы.

365-параграф. Электр жабдықтар, күш және жарық беруші желілер жөніндегі электромонтажшы, 6-разряд

      791. Жұмыс сипаттамасы:

      ішкі және сыртқы жарық беруші желілерді тарту трассаларын, конструкциялар мен электр жабдықтарының негізгі осьтерін орналастыратын орынды белгілеу;

      жарылыс қаупі бар аймақтарда құбырларды, өткізгіштерді, арқан төсемдер мен күшті электр жабдықтарын тарту және сынау, осы жабдықтарды сынау және реттеу;

      бірегей шырағдандарға қуат беру және орнату;

      электр жабдықтары мен салмағы 1 тоннаға дейінгі блок құбырларды монтаждау;

      басқару станцияларының таратушы қалқандарын, жоғары вольтты жабдықтары бар шкафтарды, электр сүзгілерін орнату (соның ішінде жартылай өткізгіштерге);

      ашық шинасымдар мен қимасы 1200 шаршы миллиметрге дейінгі троллелерді монтаждау;

      электролизді ванналарды шиналауды монтаждау;

      сынап, кремний және басқа да түзеткіштер мен оларға қатысты электр жабдықтары мен форвакуумды сорғыларды іріктеу және монтаждау;

      күрделі құбыр айырмасының, аса күрделі күшті өткізгіштерді, аспаптарды, аппараттар мен электр жабдықтарының жекелеген тораптарын нобайын өлшеу және жасауды орындау.

      792. Білуге тиіс:

      таратушы қалқанның, пульттердің;

      басқару және қорғау қалқандарының;

      станция тораптарының конструкциясы;

      күрделі электр сұлбаларын оқу тәртібі;

      электр жабдықтарын тексеру және реттеу әдістері;

      барлық типтегі жарық беруші өткізгіштерді монтаждау әдістері;

      трансформаторлардың техникалық сипаттамасы;

      жарылыс қаупі бар аймақтарда жұмыс істеу тәртібі;

      релелі қорғаныш туралы жалпы мәліметтер.

      Салмағы 1 тоннадан артық электр жабдықтарын, қимасы 1200 шаршы миллиметрден артық троллелерді монтаждау кезінде 7-разряд.

      793. 6 және 7-разрядтарды беру үшін техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

366-параграф. Электр көтергіштерді (лифтілерді) монтажшысы, 2-разряд

      794. Жұмыс сипаттамасы:

      жабдықты шешу;

      метиздер, материалдар мен аспаптарды іріктеу;

      даяр таңбалар бойынша металлды шабу және кесу;

      еріткіштерді тазарту және бөлшектерді майлау;

      электр аппаратурасын зарядтау және орнату;

      бағыттайтын, кронштейндердің түйістіру планкаларын:

      бағыттайтындарды, қабаттағы ауыстырып қосқыштарды, шунттарды, датчиктерді және басқа да құрастыру;

      мүкәммал ілмектермен жүктерді ілмектеу.

      795. Білуге тиіс:

      лифтілердің негізгі тораптарының атауы және міндеті;

      лифтілерді монтаждау бойынша нұсқаулықтың негізгі ережелері;

      бекітетін бұйымдардың негізгі түрлері және жабдықтардың бөлшектерін бекітудің қарапайым тәсілдері;

      қарапайым такелажды жұмыстардың орындалу ережесі;

      электротехника жөнінде қарапайым түсініктер.

367-параграф. Электр көтергіштерді (лифтілерді) монтажшысы, 3-разряд

      796. Жұмыс сипаттамасы:

      шахтада мүкәммал төсемдер орнату;

      шахта есіктерін ірілендіріп құрастыру;

      даяр таңбалар бойынша электромеханика жабдықтарды бекітуге арналған кронштейндерді орнату;

      теспелерді орнату;

      ажыратқыштарды, кнопкалы тұғырларды, ауыстырып қосқыштарды, кірмелі қондырғыларды, трансформаторларды, жарық таблоларын зарядтау және орнату;

      сымдар мен кабелдерді тарату;

      шахталарда клемм қораптарын қосу;

      жерлендіру тораптарын монтаждау;

      бағыттайтын жапсарларды тазарту;

      монтаж шығырлар мен блоктарды орнату;

      жабдықтарды ілмектеу.

      797. Білуге тиіс:

      электр көтергіш құрылғысы және жұмыс принципі;

      қысым жылдамдығы бір секунданың ішіндегі 0,71 метрге дейін лифтілерді басқару электр схемасын оқу ережесі;

      жай монтаждау жұмыстарын орындау тәсілдері;

      механикаландырылған аспаптарды пайдалану ережесі;

      лифтілердің жабдықтарын жерлендіру және нөлдеу ережесі;

      электр тартылымының төсеу ережесі;

      жабдықтарды ілмектеу және орнын ауыстыру тәсілдері;

      лифтілердің құрылымы және қауіпсіз пайдалану ережесінің негізгі талаптары;

      монтаждау жұмыстары өндірісін ұйымдастыру және қабылдау ережесі;

      қондырғы сызбаларды оқу ережесі.

368-параграф. Электр көтергіштерді (лифтілерді) монтажшысы, 4-разряд

      798. Жұмыс сипаттамасы:

      металл шахталардың қаңқаларын монтаждау;

      бағыттайтындарды монтаждау;

      кабиналар мен қарсы күштерді құрастыру және оларды орнату;

      шахта есіктерін орнату;

      машинаға арналған үй-жай жабдықтарын монтаждау және қабылдау;

      механикалық және электр түйіндерді, қозғалыс жылдамдығы бір секунданың ішіндегі 1 метрге дейінгі жүк тиеу және жолаушылар лифтілерін реттеу және оларды пайдалану;

      лифтілердің электр тартылымдарын төсеу және қосу (топтық және жұптық басқарудағы лифтілерден басқа);

      кабиналар және жылдамдықты шектеу арқандарын асу және бекіту;

      оқшаулама кедергілері мен жерге тұйықтау өлшеу;

      машинаға арналған үй-жайдағы жабдықтарды көтеру;

      лифтілік шахталардың ішіндегі телефондық-диспетчерлік байланысты монтаждау;

      шахталар мен олардың таңбаларында геометриялық мөлшерлерді тексеру.

      799. Білуге тиіс:

      шахта ауқымының жоба және техникалық жағдай талаптарына сәйкестігін тексеру тәсілдері;

      технологиялық жүйелілік;

      жылдамдығы бір секунданың ішіндегі 1 метрге дейінгі жүк арту және жолаушылар лифтінің механикалық және электр жабдықтарын монтаждау және реттеу тәсілдері;

      жөндеу және оларды пайдалану ережесі;

      лифтілердің электр схемаларын оқу ережесі;

      оқшаулама кедергілері мен жерге тұйықтауды өлшеу ережесі;

      жүк көтергіш машиналар мен алмалы-салмалы жүк қармағыш құрылғылардың құрылғысы және қауіпсіз пайдалану ережесі;

      лифт қондырғыларын құру бөлігіне қойылатын талаптар, электр қондырғылар құрылғысы ережесі.

369-параграф. Электр көтергіштерді (лифтілерді) монтажшысы, 5-разряд

      800. Жұмыс сипаттамасы:

      машинаға арналған үй-жай жабдықтарын монтаждау және айнымалы токта істейтін қозғалыс жылдамдығы бір секунданың ішіндегі 1 метрден жоғары лифтілерді қабылдап алу;

      электр тартылымын төсеу және қосу, барлық түйіндерді реттеу және топтық және жұптық басқарудағы лифтілерді басқару жүйесін жөндеу;

      лифтілерді пайдалану.

      801. Білуге тиіс:

      айнымалы токтағы лифтілердің механикалық және электр жабдықтарын монтаждау тәсілдері;

      топтық және жұптық басқарудағы лифтілерді жөндеу;

      сынау және пайдалану ережесі.

370-параграф. Электр көтергіштерді (лифтілерді) монтажшысы, 6-разряд

      802. Жұмыс сипаттамасы:

      машинаға арналған үй-жайлардың жабдықтарын монтаждау және тұрақты токта істейтін лифтілерді қабылдап алу;

      машинаға арналған үй-жай жабдықтары мен арнайы көтергіштердің бағыттағыштарын монтаждау;

      электр тартылымдарын төсеу және қосу;

      барлық түйіндерді реттеу және айнымалы және тұрақты токта жұмыс істейтін қозғалыс жылдамдығы бір секунданың ішіндегі 1 метрден жоғары лифтілерді басқару жүйесін жапсыру;

      көтергіштерді пайдалану.

      803. Білуге тиіс:

      электр схемаларды оқу ережесі;

      түйіспелі және түйіспесіз аппаратурамен айнымалы және тұрақты токта жұмыс істейтін лифтілерді және арнайы көтергіштерді монтаждау;

      реттеу, жөндеу, сынау және пайдалану ережесі;

      лифт құру және лифтілерді монтаждау жөніндегі нормативтік құжаттардың талаптары.

      804. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

371-параграф. Электр машиналары жөніндегі электромонтажшы, 2-разряд

      805. Жұмыс сипаттамасы:

      жерге қосу өткізгіштері мен шиналарына арналған бекіту бөлшектерін құрастыру және бекіту;

      қапсырма шегелерді, ілмектерді магниттік іске қосқышқа арналған құрылымдарды құру;

      кабельдің сыртқы кендірін қолмен ашу;

      нақты өлшемді қажет етпейтін бекіткіш пен төсемнің ұсақ бөлшектерін жасау;

      жерге қосқыш электродтарын қолмен енгізу;

      кабельдер мен шиналардың өткізгіштерін бояу.

      806. Білуге тиіс:

      өткізгіштер мен кабельдердің негізгі маркалары;

      түсті және қара металдардың түржиыны;

      электр құрылымдарын жасаған және монтаждаған кезде қолданылатын материалдар;

      бекіту бөлшектері мен ұсақ құрылымдардың түрлері;

      электр монтаждау жұмыстарында қолданылатын құралдардың негізгі түрлері;

      қарапайым электр сұлбаларын оқу тәртібі.

372-параграф. Электр машиналары жөніндегі электромонтажшы, 3-разряд

      807. Жұмыс сипаттамасы:

      ұштары уақытша бітелген кернеуі 10 киловольтке дейінгі кабельдерді кесу;

      дюбель қағу;

      жерге қосу өткізгіштері мен шиналарының барлық түрлеріне арналған қабырға және жабық жерлерден өтетін жолды бекіту;

      барабандарды орната отырып, өткізгіштерді жаю;

      жерге қосу жүйелері мен нөлдеуші құрылғыларды монтаждау;

      жабдықты бояу;

      жабық және ашық типтегі таратушы пункттерді (шкафтарды) алу;

      қарапайым аппараттар мен аспаптарды (тірек изоляторларды, тұтқалы жетегі бар ажыратқыш пен ауыстырып қосқышты, сақтандырғышты, реостатты, ток пен кернеулік трансформаторын және т.б.) бөлшектеу;

      жерге қосу шиналарын дәнекерлеу және оларды қапсырма шегелер мен бекіту бөлшектеріне дәнекерлеу;

      дәнекерленген жерді өңдеу және тесікті механикаландырылған құралмен тесу.

      808. Білуге тиіс:

      бекіту бөлшектері мен арматуралардың негізгі түрлері;

      қарапайым аспаптардың;

      электр аппараттарының және қолданылатын электрленген және пневматикалық құралдардың құрылымы;

      қарапайым электр сұлбаларын оқу тәртібі;

      қарапайым такелаждық құралдардың құрылымы мен оларды пайдалану тәсілдері;

      электр монтаждау жұмыстарын жүргізу кезінде қолданылатын дәнекерлеу жабдықтарының түрлері және оларды қолдану тәртібі;

      уақытша жарық сымдарын монтаждау және демонтаждау тәсілдері.

373-параграф. Электр машиналары жөніндегі электромонтажшы, 4-разряд

      809. Жұмыс сипаттамасы:

      қимасы 70 шаршы миллиметрге дейінгі барлық маркалы өткізгіштерді, кабельдерді, дәнекерлеуден басқа барлық әдіспен жалғау, ұштау және қосу;

      қорғаныш құрылғыларын, қаптама мен қоршауларды орнату;

      құбырларды, кабельдерді және бұрауларды таңбалау;

      монтаждық поршенді тапаншаның көмегімен конструкциялар мен аппараттарды бекіту;

      тартылған құбырлар мен кабельдерді таңбалау;

      ұштамаларды кабельдерің желілері мен өткізгіштерге дәнекерлеу;

      ток пен кернеудің электромагнитті релесін тексеру және реттеу;

      қапсырма шеге мен металл тіреуіш құрылымдарды орнату, оқшаулағыш кедергісін өлшеу.

      810. Білуге тиіс:

      монтаждалатын электр жабдығының құрылысы;

      арматураны жинақтау тәртібі;

      оқшаулаудың кедергісін өлшеу тәсілі;

      күрделілігі орташа электр сұлбаларын оқу тәртібі;

      барлық маркалы кабельдердің өткізгіштері мен желілерін жалғау;

      бітеу және қосу тәсілдері;

      болат және пластмасса құбырларды;

      кабельдер мен бұрауларды таңбалау тәсілдері;

      жабдықты ілмектеу және орнын ауыстыру тәртібі;

      механикаландырылған такелаждық жабдықтардың құрылысы мен оларды пайдалану тәсілдері;

      монтаждық поршенді тапаншаның құрылысы және оны пайдалану тәртібі;

      релелі қорғаныштың мақсаты;

      максималды ток қорғанышының сұлбасы мен қызмет ету қағидаты;

      таратқыш құрылғыларды монтаждау тәсілдері;

      майды кептіру және құюға арналған аппаратураның құрылысы.

374-параграф. Электр машиналары жөніндегі электромонтажшы, 5-разряд

      811. Жұмыс сипаттамасы:

      электр машиналарын құрастыру орнын белгілеу, электр машиналары мен салмағы 500 килограмға дейін агрегаттарды олардың барлық қосындылары түрлерінде монтаждау және орталықтандыру;

      қосалқы құрылғыларды машиналарда құрастыру;

      коллекторларды тегістеу және жол салу;

      щеткаларды сүрту;

      электр машиналарын қосу сұлбасын тексеру және оларды қосуға дайындау;

      роторларды, шестеренкаларды және салмағы 50 килограмға дейінгі муфталарды алу және орнату.

      812. Білуге тиіс:

      монтаждалатын электр жабдығының құрылысы және оларды тексеру тәсілдері;

      электр жабдығын тексеру және кептіру тәсілдері;

      тірек құрылымдарын, жабдықтарды және өткізгіштерді, кабельдер мен шиналарды тарту трассалары құрастыратын орынды белгілеу тәртібі;

      күшті және бақылау кабельдерін бөлу және монтаждау тәсілдері;

      өткізгіштердің, құрылымдардың;

      тораптардың және электр жабдықтардың блоктарын өлшеу және нобайын жасауды орындау тәртібі;

      ашық және қалқаланған шинамыстарды жинақтау және бекіту тәртібі;

      өткізгішті фазалау тәртібі және орындалған сұлбаларды тексеру әдістері;

      трансформаторлардың оқшаулағыш сипаттамасы.

375-параграф. Электр машиналары жөніндегі электромонтажшы, 6-разряд

      813. Жұмыс сипаттамасы:

      электр машиналары мен агрегаттарды құратын орынның осьтерін белгілеу;

      машиналар мен салмағы 500 килограмнан артық агрегаттарды, синхронды компенсаторларды, прокаттау қозғалтқыштары мен түрлендіргіштерді монтаждау, тексеру және орталықтандыру;

      ротор, маховиктер, шестеренкалар мен салмағы 50 килограмнан артық муфталарды алу және орнату;

      монтаждалған машиналар мен агрегаттарды қосу схемасын тексеру;

      электр жабдықтарын тексеру және кептіру;

      кесте бойынша кептіру режимін және майдың түрін таңдау;

      электр жабдықтарының қосуға дайындығын тексеру;

      электр жабдықтарын кептіру кезінде орамалауды индуктивтік жоғалту әдісімен орындау.

      814. Білуге тиіс:

      жоғары вольтті;

      бақылау және арнайы кабельдерді бөлу және монтаждау тәсілдері;

      тарату қалқандарының, пульттердің, басқару және қорғану қалқандарының құрылысы;

      электр жабдықтарын тексеру және реттеу әдістері;

      трансформаторлардың техникалық сипаттамасы;

      электр техникалық құрылғылардың құрылысы, объектілерді пайдалануға тапсырудың техникалық талаптары;

      жарылыс қаупі бар аймақтарда жұмыс істеу тәртібі;

      электр жабдықтарының релелі қорғанышы, конструкциясы;

      тораптары мен блоктары туралы жалпы мәліметтер;

      ашық және қалқаланған шинасымдарды құрастыру және бекіту тәртібі, өткізгіштерді фазалау тәртібі және орындалған сұлбаларды тексеру әдістері;

      трансформаторлардың оқшаулағыш сипаттамасы.

      815. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

376-параграф. Электр монтажшы-реттеуші, 4-разряд

      816. Жұмыс сипаттамасы:

      өнеркәсіптік және азаматтық құрылыста кернеулігі 1 киловольтқа дейінгі электр жабдықтау объектілерін, сондай-ақ басқарудың қарапайым схемасымен кернеулігі 1 киловольтқа дейінгі ауыспалы ток электр жетекті реттеу;

      өлшеу және сынаудың қарапайым сұлбасын құрастыру;

      амперметр, вольтметр, счетчик, оқшаулауды бақылау аспабының қосылуын тексеру;

      автоматты өшіргіш пен магнитті қосқышты максималды және жылу қорғалуын тексеру;

      қысқа тұйықтағыш роторы бар ауыспалы токтың электр жетегін басқару сұлбасын тексеру;

      ток пен кернеудің электр магнитті релесін жөнге салу;

      электр жабдықтар мен кабельдердің оқшаулағыш кедергісін өлшеу;

      электр машиналары мен аппараттың орамалары мен жерге қосушы құрылғылардың тұрақты токка кедергісін өлшеу.

      817. Білуге тиіс:

      электр өлшеу аспабының;

      электр машиналары мен аппараттарының мақсаты мен қызмет ету қағидаты;

      электр сұлбалары элементтерінің шартты графикалық белгілері;

      максималды ток және жылу қорғаныштарының мақсаты, әрекет ету қағидаты мен құрылысы;

      күрделі емес электр сұлбасы мен аппараттарды тексеру әдістері мен жөнге келтіру;

      қосып реттеу жұмыстары өндірісі кезінде өлшеу және сынау сұлбасы;

      электр құрылғысының құрылысы;

      электротехника негіздері.

377-параграф. Электр монтажшы-реттеуші, 5-разряд

      818. Жұмыс сипаттамасы:

      өнеркәсіптік және азаматтық құрылыста кернеулігі 10 киловольтқа дейінгі электр жабдықтау объектілерін реттеу;

      кернеулігі 10 киловольтқа дейінгі тікелей қосудың ауыспалы ток электр жетегін реттеу;

      реле қорғанышының күрделі емес аппараттарын тексеру және реттеу;

      өлшеу және сынау сұлбаларын құрастыру;

      реле қорғаныш сұлбаларын және қуаты 1000 киловольт-амперге дейінгі және кернеулігі 10 киловольтқа дейінгі монтаждалған трансформаторлық кіші станцияларды тексеру;

      кран, тельфер, сорғы, компрессорлардың ауыспалы ток электр жетегін реттеу;

      механикаландырылған құралмен дәнекерлеу орнын тесу және тазалау;

      төсемдер мен төсеме тақталарды жасау;

      оқшаулағыштың тірек бағаналарында дөңгелек ұстаушыларды монтаждау;

      тұрғын-үйлерде, мәдени-тұрмыстық және әкімшілік ғимараттарда электр монтаждау жұмыстарын орындау үшін материалдар мен жабдықтарды жинақтау.

      819. Білуге тиіс:

      тіреуіш бөлшектер мен арматуралардың негізгі түрлері;

      қарапайым аспаптардың;

      электр аппараттар мен қолданылатын электрленген және пневматикалық құралдардың құрылысы;

      қарапайым электр сұлбаларын оқу тәртібі;

      қарапайым такелаждық құралдардың құрылысы мен оларды пайдалану тәсілдері;

      электр монтаждау жұмыстарын орындау үшін материалдар мен жабдықтарды жинақтау тәртібі.

378-параграф. Электр монтажшы-реттеуші, 6-разряд

      820. Жұмыс сипаттамасы:

      өнеркәсіптік және азаматтық құрылыста кернеулігі 10 киловольтқа дейінгі электр жабдықтау объектілерін реле қорғаудың күрделі түрлерімен реттеу;

      кернеулігі 10 киловольтқа дейінгі ауыспалы ток электр жетегін басқару мен реттеудің автоматика элементтерімен, ал тұрақты ток электр жетектерін реле-контакторлық сұлбасымен ретке келтіру;

      кернеулігі 10 киловольтқа дейінгі фидерді бағытталған қорғанышпен, күшті трансформаторлар мен қозғалтқыштардың дифференциалды қорғанышымен ретке келтіру;

      асинхронды электр қозғалтқышы бар (қысқа тұйықталған немесе фазалық роторы бар) және автоматика элементі бар электр жетегін ретке келтіру;

      кабельдің зақымданған жерін тексеру және анықтау;

      электр жабдықтау және ағынды көлік жүйесі объектілерін диспетчерлік басқару және дабыл беруді ретке келтіру;

      тұрақты оперативті ток (аккумуляторлы батарея) жүйесін, қуаты 500 киловатқадейінгі реттелмейтін машиналық және жартылай өткізгіш ретке келтіру.

      821. Білуге тиіс:

      релелі қорғаныштың күрделі түрлерінің құрылысы, мақсаты мен жұмыс істеу қағидаты, оларды ретке келтіру әдістері;

      кабельдің зақымдалған дерін анықтауға арналған жоғары вольтты тексеру құрылғысы мен аппаратураларының құрылғысы;

      автоматика элементтері бар ауыспалы ток электр жетегі мен жартылай өткізгішті техникасын ретке келтіру әдістері;

      тұрақты ток машиналарының сипаттамасы;

      басқару схемасы релелі-контакторлы және автоматика элементтері бар тұрақты ток электр жетектерін ретке келтіру әдістері;

      электр қауіпсіздігінің қорғаныш шаралары;

      автоматика және жартылай өткізгіш техника негіздері.

      822. Техникалық және кәсіби (орта арнайы, орта кәсіби) білімнің болуы талап етіледі.

      823. Ескерту:

      едәуір күрделі түсіріп ретке келтіру жұмыстарын инженер-техникалық қызметкерлер орындайды.

3-тарау. Жұмысшы кәсіптерінің алфавиттік көрсеткіші

      824. Жұмысшылар кәсіптерінің алфавиттік көрсеткіші БТБА-ның (3-шығарылым) 1-қосымшасында келтірілген.

      825. 2012 жылғы қолданыстағы (3-шығарылым) БТБА бойынша кәсіптердің атаулары көрсетілген және осы (3-шығарылым) БТБА-да көзделген кәсіптердің атауларының тізбесі 2-қосымшасында келтірілген.

  Жұмыстар мен жұмысшы
кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-
біліктілік анықтамалығына
(3-шығарылым)
1-қосымша

Жұмысшы кәсіптерінің алфавиттік көрсеткіші

Р/с №

Кәсіптердің атауы

Разрядтар аралығы

Беті

1.

Автоматика аспаптары мен жүйелерін монтаждаушы,

2-7

3

2.

Аккумуляторлық батареяларды электромонтаждаушы

2-6

8

3.

Арматурашы

2-7

11

4.

Асфальтбетоншы

1-5

16

5.

Атом энергетикасы қондырғылары жабдығын монтаждаушы

3-7

19

6.

Әйнекші

2-6

22

7.

Байланыс жабдығын монтаждаушы

2-7

24

8.

Байланыс монтажшысы-антеннашы

2-7

29

9.

Байланыс монтажшысы-дәнекерлеуші

2-7

33

10.

Байланыс монтажшысы-кабельші

2-7

35

11.

Байланыс монтажшысы-желіші

2-7

38

12.

Бақылау-өлшеу аспаптары және автоматика жүйесін баптаушы

4-7

41

13.

Балташы

2-7

43

14.

Бетоншы

2-5

50

15.

Бульдозер машинисі

3-8

53

16.

Гидроагрегаттарды монтаждаушы

3-7

54

17.

Гидрооқшаулаудағы оқшаулаушы

2-6

57

18.

Дабыл беру, орталықтандыру және блоктау жөніндегі электр монтажшы

2-6

60

19.

Желдеткіш және қысым көлік жүйесінің тораптары мен бөлшектерін әзірлеу жөніндегі слесарь

2-6

64

20.

Желдету және пневмокөлік жүйелерін монтаждаушы,

2-7

67

21.

Жер бетіндегі шахта жабдықтарын монтаждаушы

2-6

70

22.

Жер қазушы

1-5

73

23.

Жер үстінде орындалатын суасты техникалық, габиондық және фашиндық жұмыстардағы өзен жұмысшысы

2-4

76

24.

Жоғары кернеулі әуе желісі мен түйісу желілерін монтаждау жөніндегі желілік электромонтер

2-7

79

25.

Жол жұмысшысы

2-6

84

26.

Жол төсеуші

2-5

88

27.

Жуу картасының жұмысшысы

3-5

91

28.

Жылжымалы термиялық қондырғылардағы оператор-термист

2-6

92

29.

Кабельді желілерді электромонтаждаушы

2-7

96

30.

Кессоншы-аппаратшы

4-6

100

31.

Кессоншы-үңгілеуші

5-6

102

32.

Кессоншы-электромонтаждаушы

6

102

33.

Копровшы

2-6

103

34.

Қаңқа-қаптамалы конструкцияларды монтаждаушы

2-6

105

35.

Қорғасынды дәнекерлеуші (қорғасын дәнекерлегіш)

2-6

110

36.

Құбыр қондырғыларды монтаждаушы

3-7

112

37.

Құм бүріккіш

3-4

115

38.

Құрылыс конструкцияларын монтаждаушы

2-7

116

39.

Құрылыс материалдары мен бұйымдарын жиынтықтаушы

2-4

126

40.

Құрылыс машиналары мен механизмдерін монтаждаушы

2-6

127

41.

Құрылыс машиналарын баптаушы

5-7

134

42.

Құрылыс слесары

2-7

138

43.

Құрылыс электрослесары

2-6

141

44.

Қышқылға төзімдегіш-винипластикші

3-6

144

45.

Қышқылға төзімдегіш-гуммирлеуші

2-6

147

46.

Машинист (Автожол құрылысы машиналары)

4-8

149

47.

Машинист (Жалпы құрылыс машиналары)

3-8

152

48.

Машинист (қада ұру және сіңіру машинасының)

5-8

156

49.

Машинист (топырақты су астында әзірлеу және гидротасымалдау машиналары)

4-7

157

50.

Мәрмәрші-қаптаушы

3-6

158

51.

Металл шатырды шатырлаушы

2-6

160

52.

Микропроцессорлық және талшықты-оптикалық техниканың монтажшысы

4-6

162

53.

Мозаикашы

2-6

164

54.

Монтаждаудағы такелажшы

2-6

166

55.

Орама шатыр және жеке материалдардан шатырлаушы

2-5

170

56.

Отқа берікші

2-7

172

57.

Өздігінен жүрмейтін жүзетін снарядтар мен жүзетін құралдарды пайдалану және қызмет көрсетудегі өзен жұмысшысы

2-3

176

58.

Өнеркәсіптік кірпіш құбырларды қалаушы

4-7

178

59.

Өнеркәсіптік темірбетон құбырларды қалаушы

4-7

179

60.

Паркетші

2-7

182

61.

Пешші

2-5

185

62.

Санитариялық-техникалық жүйелер мен жабдықты монтаждаушы

2-7

187

63.

Санитарлық-техникалық жүйелердің тораптары мен бөлшектерін әзірлеу жөніндегі слесарь

2-6

192

64.

Сәулет бөлшектерін жасаушы

2-5

196

65.

Сәулет бөлшектерін модельдеуші

5-7

198

66.

Синтетикалық материалдармен қаптаушы

2-6

199

67.

Скрепер машинисі

5-8

203

68.

Сылақшы

2-7

204

69.

Сыртқы құбыржолдарды монтаждаушы

2-6

207

70.

Табиғи таспен қаптаушы

2-6

211

71.

Тақтайшы-қаптаушы

2-6

215

72.

Таңбалау машинасының машинисі

5-7

217

73.

Таратқыш құрылғылар мен қайталама тізбекті электромонтаждаушы

2-7

219

74.

Тас қалаушы

2-6

225

75.

Теміржол көлігінде блокадалау және орталықтандыру жабдығын монтаждаушы

2-6

229

76.

Термооқшаулаудағы оқшаулаушы

2-6

231

77.

Технологиялық жабдықты және онымен байланысты конструкцияларды монтаждаушы

2-7

237

78.

Технологиялық құбыржолдардың тораптары мен бөлшектерін әзірлеу жөніндегі слесарь

2-6

244

79.

Тоттануға қарсы оқшаулаудағы оқшаулаушы

3-5

248

80.

Футерлеуші (қышқылға берікші)

2-6

249

81.

Цементтеуші

2-6

252

82.

Экскаватор-тиегіш машинисі

4-8

254

83.

Электр жабдықтар, күш және жарық беруші желілер жөніндегі электромонтажшы

2-7

257

84.

Электр көтергіштерді (лифтілерді) монтажшысы

2-6

262

85.

Электр машиналары жөніндегі электромонтажшы

2-6

265

86.

Электр монтажшы-реттеуші

4-6

268

  Жұмыстар мен жұмысшы
кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-
біліктілік анықтамалығына
(3-шығарылым)
2-қосымша

2012 жылғы қолданыстағы (3-шығарылым) БТБА бойынша кәсіптердің атаулары көрсетілген және осы (3-шығарылым) БТБА-да көзделген кәсіптердің атауларының тізбесі

р/с

Осы БТБА (3-шығарылым) көзделген кәсіптердің атаулары

Разрядтар диапазоны

2012 жылғы басылымықолданыстағы БТБА(3-шығарылым) бойынша кәсіптердің атаулары

Разрядтар диапазоны

БТБА шығарылым №

Бөлімнің қысқарған атауы

1.

Автоматика аспаптары мен жүйелерін монтаждаушы

2-7

Автоматика аспаптары мен жүйелерін монтаждаушы

2-7

3

Құрылыс жұмыстары

2.

Аккумуляторлық батареяларды электромонтаждаушы

2-6

Аккумуляторлық батареяларды электромонтаждаушы

2-6

3

Құрылыс жұмыстары

3.

Арматурашы

2-7

Арматурашы

2-7

3

Құрылыс жұмыстары

4.

Асфальтбетоншы

1-5

Асфальтбетоншы

1-5

3

Құрылыс жұмыстары

5.

Атом энергетикасы қондырғылары жабдығын монтаждаушы

3-7

Атом энергетикасы қондырғылары жабдығын монтаждаушы

3-7

3

Құрылыс жұмыстары

6.

Әйнекші

2-6

Әйнекші

2-6

3

Құрылыс жұмыстары

7.

Байланыс жабдығын монтаждаушы

2-7

Байланыс жабдығын монтаждаушы

2-7

3

Құрылыс жұмыстары

8.

Байланыс монтажшысы-антеннашы

2-7

Байланыс монтажшысы-антеннашы

2-7

3

Құрылыс жұмыстары

9.

Байланыс монтажшысы-дәнекерлеуші

2-7

Байланыс монтажшысы-дәнекерлеуші

2-7

3

Құрылыс жұмыстары

10.

Байланыс монтажшысы-кабельші

2-7

Байланыс монтажшысы-кабельші

2-7

3

Құрылыс жұмыстары

11.

Байланыс монтажшысы-желіші

2-7

Байланыс монтажшысы-желіші

2-7

3

Құрылыс жұмыстары

12.

Бақылау-өлшеу аспаптары және автоматика жүйесін баптаушы

4-7

Бақылау-өлшеу аспаптары және автоматика жүйесін баптаушы

4-7

3

Құрылыс жұмыстары

13.

Балташы

2-7

Балташы

2-7

3

Құрылыс жұмыстары

14.

Бетоншы

2-5

Бетоншы

2-5

3

Құрылыс жұмыстары

15.

Бульдозер машинисі

3-8

Бульдозер машинисі

3-8

-

-

16.

Гидроагрегаттарды монтаждаушы

3-7

Гидроагрегаттарды монтаждаушы

3-7

3

Құрылыс жұмыстары

17.

Гидрооқшаулаудағы оқшаулаушы

2-6

Гидрооқшаулаудағы оқшаулаушы

2-6

3

Құрылыс жұмыстары

18.

Дабыл беру, орталықтандыру және блоктау жөніндегі электр монтажшы

2-6

Дабыл беру, орталықтандыру және блоктау жөніндегі электр монтажшы

2-6

3

Құрылыс жұмыстары

19.

Желдеткіш және қысым көлік жүйесінің тораптары мен бөлшектерін әзірлеу жөніндегі слесарь

2-6

Желдеткіш және қысым көлік жүйесінің тораптары мен бөлшектерін әзірлеу жөніндегі слесарь

2-6

3

Құрылыс жұмыстары

20.

Желдету және пневмокөлік жүйелерін монтаждаушы

2-7

Желдету және пневмокөлік жүйелерін монтаждаушы

2-7

3

Құрылыс жұмыстары

21.

Жер бетіндегі шахта жабдықтарын монтаждаушы

2-6

Жер бетіндегі шахта жабдықтарын монтаждаушы

2-6

3

Құрылыс жұмыстары

22.

Жер қазушы

1-5

Жер қазушы

1-5

3

Құрылыс жұмыстары

23.

Жер үстінде орындалатын суасты техникалық, габиондық және фашиндық жұмыстардағы өзен жұмысшысы

2-4

Жер үстінде орындалатын суасты техникалық, габиондық және фашиндық жұмыстардағы өзен жұмысшысы

2-4

3

Құрылыс жұмыстары

24.

Жоғары кернеулі әуе желісі мен түйісу желілерін монтаждау жөніндегі желілік электромонтер

2-7

Жоғары кернеулі әуе желісі мен түйісу желілерін монтаждау жөніндегі желілік электромонтер

2-7

3

Құрылыс жұмыстары

25.

Жол жұмысшысы

2-6

Жол жұмысшысы

2-6

3

Құрылыс жұмыстары

26.

Жол төсеуші

2-5

Жол төсеуші

2-5

3

Құрылыс жұмыстары

27.

Жуу картасының жұмысшысы

3-5

Жуу картасының жұмысшысы

3-5

3

Құрылыс жұмыстары

28.

Жылжымалы термиялық қондырғылардағы оператор-термист

2-6

Жылжымалы термиялық қондырғылардағы оператор-термист

2-6

3

Құрылыс жұмыстары

29.

Кабельді желілерді электромонтаждаушы

2-7

Кабельді желілерді электромонтаждаушы

2-7

3

Құрылыс жұмыстары

30.

Кессоншы-аппаратшы

4-6

Кессоншы-аппаратшы

4-6

3

Құрылыс жұмыстары

31.

Кессоншы-үңгілеуші

5-6

Кессоншы-үңгілеуші

5-6

3

Құрылыс жұмыстары

32.

Кессоншы-электромонтаждаушы

6

Кессоншы-электромонтаждаушы

6

3

Құрылыс жұмыстары

33.

Копровшы

2-6

Копровшы

2-6

3

Құрылыс жұмыстары

34.

Қаңқа-қаптамалы конструкцияларды монтаждаушы

2-6

Жаңа кәсіп

-

3

Құрылыс жұмыстары

35.

Қорғасынды дәнекерлеуші (қорғасын дәнекерлегіш)

2-6

Қорғасынды дәнекерлеуші (қорғасын дәнекерлегіш)

2-6

3

Құрылыс жұмыстары

36.

Құбыр қондырғыларды монтаждаушы

3-7

Құбыр қондырғыларды монтаждаушы

3-7

3

Құрылыс жұмыстары

37.

Құм бүріккіш

3-4

Құм бүріккіш

3-4

3

Құрылыс жұмыстары

38.

Құрылыс конструкцияларын монтаждаушы

2-7

Құрылыс конструкцияларын монтаждаушы

2-7

3

Құрылыс жұмыстары

39.

Құрылыс материалдары мен бұйымдарын жиынтықтаушы

2-4

Құрылыс материалдары мен бұйымдарын жиынтықтаушы

2-4

3

Құрылыс жұмыстары

40.

Құрылыс машиналары мен механизмдерін монтаждаушы

2-6

Құрылыс машиналары мен механизмдерін монтаждаушы

2-6

3

Құрылыс жұмыстары

41.

Құрылыс машиналарын баптаушы

5-7

Құрылыс машиналарын баптаушы

5-7

3

Құрылыс жұмыстары

42.

Құрылыс слесары

2-7

Құрылыс слесары

2-7

3

Құрылыс жұмыстары

43.

Құрылыс электрослесары

2-6

Құрылыс электрослесары

2-6

3

Құрылыс жұмыстары

44.

Қышқылға төзімдегіш-винипластикші

3-6

Қышқылға төзімдегіш-винипластикші

3-6

3

Құрылыс жұмыстары

45.

Қышқылға төзімдегіш-гуммирлеуші

2-6

Қышқылға төзімдегіш-гуммирлеуші

2-6

3

Құрылыс жұмыстары

46.

Машинист (Автожол құрылысы машиналары)

4-8

Машинист (Автожол құрылысы машиналары)

4-8

3

Құрылыс жұмыстары

47.

Машинист (Жалпы құрылыс машиналары)

3-8

Машинист (Жалпы құрылыс машиналары)

3-8

3

Құрылыс жұмыстары

48.

Машинист (қада ұру және сіңіру машинасының

5-8

Машинист (қада ұру және сіңіру машинасының

5-8

3

Құрылыс жұмыстары

49.

Машинист (топырақты су астында әзірлеу және гидротасымалдау машиналары)

4-7

Машинист (топырақты су астында әзірлеу және гидротасымалдау машиналары)

4-7

3

Құрылыс жұмыстары

50.

Мәрмәрші-қаптаушы

3-6

Мәрмәрші-қаптаушы

3-6

3

Құрылыс жұмыстары

51.

Металл шатырды шатырлаушы

2-6

Металл шатырды шатырлаушы

2-6

3

Құрылыс жұмыстары

52.

Микропроцессорлық және талшықты-оптикалық техниканың монтажшысы

4-6

Микропроцессорлық және талшықты-оптикалық техниканың монтажшысы

4-6

3

Құрылыс жұмыстары

53.

Мозаикашы

2-6

Мозаикашы

2-6

3

Құрылыс жұмыстары

54.

Монтаждаудағы такелажшы

2-6

Монтаждаудағы такелажшы

2-6

3

Құрылыс жұмыстары

55.

Орама шатыр және жеке материалдардан шатырлаушы

2-5

Орама шатыр және жеке материалдардан шатырлаушы

2-5

3

Құрылыс жұмыстары

56.

Отқа берікші

2-7

Отқа берікші

2-7

3

Құрылыс жұмыстары

57.

Өздігінен жүрмейтін жүзетін снарядтар мен жүзетін құралдарды пайдалану және қызмет көрсетудегі өзен жұмысшысы

2-3

Өздігінен жүрмейтін жүзетін снарядтар мен жүзетін құралдарды пайдалану және қызмет көрсетудегі өзен жұмысшысы

2-3

3

Құрылыс жұмыстары

58.

Өнеркәсіптік кірпіш құбырларды қалаушы

4-7

Өнеркәсіптік кірпіш құбырларды қалаушы

4-7

3

Құрылыс жұмыстары

59.

Паркетші

2-7

Паркетші

2-7

-

-

60.

Пешші

2-5

Пешші

2-5

-

-

61.

Санитариялық-техникалық жүйелер мен жабдықты монтаждаушы

2-7

Санитариялық-техникалық жүйелер мен жабдықты монтаждаушы

2-7

3

Құрылыс жұмыстары

62.

Санитариялық-техникалық жүйелер мен жабдықты монтаждаушы

2-7

Санитариялық-техникалық жүйелер мен жабдықты монтаждаушы

2-7

3

Құрылыс жұмыстары

63.

Санитарлық-техникалық жүйелердің тораптары мен бөлшектерін әзірлеу жөніндегі слесарь

2-6

Санитарлық-техникалық жүйелердің тораптары мен бөлшектерін әзірлеу жөніндегі слесарь

2-6

3

Құрылыс жұмысшысы

64.

Сәулет бөлшектерін жасаушы

2-5

Сәулет бөлшектерін жасаушы

2-5

3

Құрылыс жұмыстары

65.

Сәулет бөлшектерін модельдеуші

5-7

Сәулет бөлшектерін модельдеуші

5-7

3

Құрылыс жұмыстары

66.

Синтетикалық материалдармен қаптаушы

2-6

Синтетикалық материалдармен қаптаушы

2-6

3

Құрылыс жұмыстары

67.

Скрепер машинисі

8

Скрепер машинисі

8

3

Құрылыс жұмыстары

68.

Сылақшы

2-7

Сылақшы

2-7

3

Құрылыс жұмыстары

69.

Сыртқы құбыржолдарды монтаждаушы

2-6

Сыртқы құбыржолдар Ды монтаждаушы

2-6


Құрылыс жұмыстары

70.

Табиғи таспен қаптаушы

2-6

Табиғи таспен қаптаушы

2-6


Құрылыс жұмыстары

71.

Тақтайшы-қаптаушы

2-6

Тақтайшы-қаптаушы

2-6



72.

Таңбалау машинасының машинисі

5-7

Таңбалау машинасының машинисі

5-7

3

Құрылыс жұмыстары

73.

Таратқыш құрылғылар мен қайталама тізбекті электромонтаждаушы

2-7

Таратқыш құрылғылар мен қайталама тізбекті электромонтаждаушы

2-7

3

Құрылыс жұмыстары

74.

Тас қалаушы

2-6

Тас қалаушы

2-6

3

Құрылыс жұмыстары

75.

Теміржол көлігінде блокадалау және орталықтандыру жабдығын монтаждаушы

2-6

Теміржол көлігінде блокадалау және орталықтандыру жабдығын монтаждаушы

2-6

3

Құрылыс жұмыстары

76.

Термооқшаулаудағы оқшаулаушы

2-6

Термооқшаулаудағы оқшаулаушы

2-6

3

Құрылыс жұмыстары

77.

Технологиялық жабдықты және онымен байланысты конструкцияларды монтаждаушы

2-7

Технологиялық жабдықты және онымен байланысты конструкцияларды монтаждаушы

2-7

3

Құрылыс жұмыстары

78.

Технологиялық құбыржолдардың тораптары мен бөлшектерін әзірлеу жөніндегі слесарь

2-6

Технологиялық құбыржолдардың тораптары мен бөлшектерін әзірлеу жөніндегі слесарь

2-6

3

Құрылыс жұмыстары

79.

Тоттануға қарсы оқшаулаудағы оқшаулаушы

3-5

Тоттануға қарсы оқшаулаудағы оқшаулаушы

3-5

3

Құрылыс жұмыстары

80.

Футерлеуші (қышқылға берікші)

2-6

Футерлеуші (қышқылға берікші)

2-6

3

Құрылыс жұмыстары

81.

Цементтеуші

2-6

Цементтеуші

2-6

3

Құрылыс жұмыстары

82.

Экскаватор-тиегіш машинисі

4-7

Экскаватор-тиегіш машинисі

4-7

3

Құрылыс жұмыстары

83.

Электр жабдықтар, күш және жарық беруші желілер жөніндегі электромонтажшы

2-7

Электр жабдықтар, күш және жарық беруші желілер жөніндегі электромонтажшы

2-7

3

Құрылыс жұмыстары

84.

Электр көтергіштерді (лифтілерді) монтажшысы

2-6

Электр көтергіштерді (лифтілерді) монтажшысы

2-6

3

Құрылыс жұмыстары

85.

Электр машиналары жөніндегі электромонтажшы

2-6

Электр машиналары жөніндегі электромонтажшы

2-6

3

Құрылыс жұмыстары

86.

Электр монтажшы-реттеуші

4-6

Электр монтажшы-реттеуші

4-6

3

Құрылыс жұмыстары


Об утверждении Единого тарифно-квалификационного справочника работ и профессий рабочих (выпуск 3)

Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 июля 2019 года № 388. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 1 августа 2019 года № 19169.

      В соответствии с подпунктом 16-1) статьи 16 Трудового кодекса Республики Казахстан от 23 ноября 2015 года ПРИКАЗЫВАЮ:

      1. Утвердить Единый тарифно-квалификационный справочник работ и профессий рабочих (выпуск 3) согласно приложению к настоящему приказу.

      2. Департаменту развития национальной системы квалификаций и прогнозирования Министерства труда и социальной защиты населения Республики Казахстан в установленном законодательством порядке обеспечить:

      1) государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

      2) в течение десяти календарных дней со дня государственной регистрации настоящего приказа направление его на казахском и русском языках в Республиканское государственное предприятие на праве хозяйственного ведения "Институт законодательства и правовой информации Республики Казахстан" для официального опубликования и включения в Эталонный контрольный банк нормативных правовых актов Республики Казахстан;

      3) размещение настоящего приказа на официальном интернет-ресурсе Министерства труда и социальной защиты населения Республики Казахстан после его официального опубликования;

      4) в течение десяти рабочих дней после государственной регистрации настоящего приказа представление в Департамент юридической службы Министерства труда и социальной защиты населения Республики Казахстан сведений об исполнении мероприятий, предусмотренных подпунктами 1), 2) и 3) настоящего пункта.

      3. Признать утратившим силу приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 13 декабря 2011 года № 432-ө "Об утверждении Единого тарифно-квалификационного справочника работ и профессий рабочих (выпуск 3)" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов за № 7373, опубликован 31 мая 2012 года в Собрании актов центральных исполнительных и иных центральных государственных органов Республики Казахстан).

      4. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на первого вице-министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан Жилкибаева Е.Ж.

      5. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

      Министр труда и социальной защиты населения
Республики Казахстан

  Приложение
к приказу Министра труда и
социальной защиты населения
Республики Казахстан
от 30 июля 2019 года № 388

Единый тарифно-квалификационный справочник работ
и профессий рабочих (выпуск 3)

Глава 1. Введение

      1. Единый тарифно-квалификационный справочник работ и профессий рабочих (выпуск 3) (далее – ЕТКС) содержит строительные, монтажные и ремонтно-строительные работы, соответствующие по сложности их выполнения тем, которые содержатся в тарифно-квалификационных характеристиках профессий рабочих соответствующих разрядов.

      2. ЕТКС разработан Министерством труда и социальной защиты населения Республики Казахстан.

      3. Тарифно-квалификационные характеристики применяются при тарификации работ и присвоении квалификационных разрядов рабочим в организациях независимо от формы их собственности и организационно-правовых форм, где имеются производства и виды работ, указанные в настоящем ЕТКС.

Глава 2. Тарифно-квалификационные характеристики профессий рабочих по разрядам на строительные, монтажные и ремонтно-строительные работы

Параграф 1. Монтажник приборов и систем автоматики, 2 разряд

      4. Характеристика работ:

      установка по готовой разметке простейших деталей крепления для трубных и электрических проводок;

      сболчивание неответственных деталей;

      распаковка оборудования и уборка упаковочного материала;

      очистка и протирка оборудования и аппаратуры;

      изготовление и установка маркировочных бирок на аппаратах, кабелях, трубах и оборудования;

      сортировка труб, вентилей, фасонных деталей, крепежа, подготовка вспомогательных материалов;

      опиловка деталей и нарезка резьбы вручную;

      подготовка (обезжиривание) труб и запорной арматуры и монтажу.

      5. Должен знать:

      способы распаковки оборудования;

      виды простейших такелажных приспособлений и правила пользования ими;

      основные виды крепежных деталей;

      назначение слесарного инструмента;

      виды труб и материалов, применяемых при монтаже приборов и аппаратуры.

Параграф 2. Монтажник приборов и систем автоматики, 3 разряд

      6. Характеристика работ:

      разметка деталей по шаблону;

      сверление отверстий механизированным инструментом;

      сборка резьбовых и фланцевых соединений;

      изготовление подкладок и прокладок;

      правка металлоконструкций и труб;

      крепление стыков монтажными болтами;

      монтаж приборов и готовых вырезах щитов и на установленных конструкциях;

      крепление трубных и электрических проводок;

      монтаж заземления щитов, пультов и приборов.

      7. Должен знать:

      сортамент применяемых материалов,

      назначение монтируемого оборудования,

      способы выполнения несложных монтажных работ,

      устройство и правила пользования простыми такелажными средствами,

      способы прокладки труб для всех видов приборов,

      правила пользования механизированным инструментом,

      электрические свойства токопроводящих и изоляционных материалов,

      условные обозначения запорной, регулирующей и предохранительной арматуры в технологических системах,

      знаки безопасности.

Параграф 3. Монтажник приборов и систем автоматики, 4 разряд

      8. Характеристика работ:

      монтаж и испытания трубных проводок 1-5 категорий;

      выполнение обвязки приборов на щитах и конструкциях полиэтиленовыми, медными, стальными и алюминиевыми трубами;

      монтаж приборов 1 и 2 категорий сложности:

      датчики;

      реле температуры;

      милливольтметры и логометры пирометрические;

      термометры манометрические;

      комплекты измерения температуры;

      потенциометры;

      мосты и миллиамперметры;

      манометры;

      тягомеры;

      напоромеры;

      вакууммоветры;

      электронные блоки сигнализаторов уровня;

      индикаторы и сигнализаторы давления;

      вторичные приборы электрические, электронные, пневматические показывающие, самопишущие с дистанционной передачей показаний;

      с интегрирующим или регулирующим устройством;

      вспомогательные устройства газоанализаторов;

      аппаратуры унифицированной системы элементов промышленной пневмоавтоматики;

      регуляторы электрические и электромеханические;

      коробки компенсационные;

      трансформаторы, реле счетно-импульсные и счетно-шаговые;

      краны и панели ручного дистанционного управления пневматические;

      редукторы и фильтры воздуха;

      потенциометры и дифманометры 3 категории сложности;

      монтаж газовых датчиков дозиметрического контроля, реле давления, термопар, расходомеров;

      монтаж конструкций для трасс трубных и электрических проводок;

      устройство одиночных проходов через стены и перекрытия;

      прокладка металлических рукавов;

      прокладка защитных трубопроводов (кроме труб во взрывоопасном исполнении);

      монтаж кабельных и трубных вводов и щиты и пульты;

      присоединение трубных проводок к приборам и отборным устройствам;

      монтаж конструкций под приборы и исполнительные механизмы;

      монтаж шкафных и панельных щитов и пультов;

      монтаж расширительных, влагоотделительных, конденсационных, разделительных и уравнительных сосудов;

      технический осмотр и монтаж запорной арматуры;

      монтаж отборных устройств и приборов погружения, давления и анализа газа;

      опробование смонтированных приборов и аппаратуры;

      прозвонка электрических цепей.

      9. Должен знать:

      номенклатуру материалов, изделий, инструмента и приспособлений, применяемых при монтаже трубных и электрических преводок;

      правила монтажа трубных и электрических проводок и отборных устройств;

      способы и правила испытания трубных проводок на плотность и прочность;

      конструкцию, типы щитов и пультов и правила их монтажа;

      назначение конденсате и воздухосборников;

      правила чтения тепловых и электрических схем и чертежей;

      систему допусков и посадок;

      квалитеты и параметры шероховатости;

      назначение, принцип действия и правила монтажа приборов 1-2 категорий сложности, потенциометров и дифманометров 3 категории сложности;

      способы разметки мест для установки конструкций под приборы и средства автоматизации;

      основные элементы трубной обвязки приборов на щитах и конструкциях;

      способы выверки смонтированного оборудования;

      способы строповки и перемещения грузов;

      правила пользования механизированным такелажным оборудованием.

Параграф 4. Монтажник приборов и систем автоматики, 5 разряд

      10. Характеристика работ:

      разметка мест прокладки трубных и электрических проводок с составлением эскизом;

      монтаж и испытания трубных проводок (одиночных и блоками) 1-2 категорий;

      монтаж уплотнения проходов групповых трубных и электрических проводок;

      монтаж приборов 3 категории сложности:

      системы пневмоавтоматики "Пуск-ЗП", "ПУСК-ЗС";

      система электронно-гидравлического регулирования "Кристалл", командные электропневматические приборы;

      устройства многоточечные облегающие с блоками предварения (система "Центр");

      блочный монтаж приборов, исполнительных механизмов и конструкций;

      сложная трубная обвязка приборов на щитах и конструкциях медными, полиэтиленовыми и стальными трубами;

      прокладка каппиляров манометрических термометров;

      выполнение монтажных работ во взрыво и пожароопасных зонах;

      монтаж исполнительных механизмов и механическое сочленение их с регулирующими органами;

      монтаж автоматизированных систем управления технологическими процессами на тепловых и атомных электрических станциях;

      изготовление и монтаж стендов датчиков и манометров;

      опробование смонтированных приборов и аппаратуры.

      11. Должен знать:

      требования к установке несущих конструкций и способы разметки трасс трубных и электрических проводок;

      дополнительные требования к монтажу трубных проводок блоками и трубных проводок 1 и 2 категорий;

      правила и способы выполнения монтажных работ во взрыво и пожароопасных зонах;

      способы монтажа уплотненных проходов одиночных и групповых трубных и электрических проводок;

      назначение, принцип действия и правила монтажа пневматических, электронных и гидравлических регуляторов и исполнительных механизмов;

      правила смонтированных систем автоматизации и выполнения простейших наладочных работ.

Параграф 5. Монтажник приборов и систем автоматики, 6 разряд

      12. Характеристика работ:

      монтаж фотоэлектрических пирометров и калориметров, газоанализаторов, хроматографов, концентрометров, плотномеров.

      опробование смонтированных приборов и аппаратуры.

      замер участков трассы сложных трубных проводок с составлением эскизов.

      монтаж многопанельных щитов блоками.

      монтаж приборов физико-химического анализа и систем отбора проб.

      монтаж элементов логики всех типов, вычислительной техники, автоматизированные системы управления технических процессов;

      монтаж устройств детектирования систем радиационного контроля.

      13. Должен знать:

      принцип действия и особенности монтажа приборов для физико-химического анализа и их отборных устройств;

      дополнительные требования к монтажу трубных проводок высокого давления, а также кислородопроводов;

      правила проведения индивидуального опробования смонтированных систем и оформления скрытых работ при монтаже приборов и систем автоматизации.

Параграф 6. Монтажник приборов и систем автоматики, 7 разряд

      14. Характеристика работ:

      монтаж авторегуляторов, автоматических анализаторов состава жидкостей и газов, электронной аппаратуры, кислородомеров, электронных уровнемеров, датчиков систем радиационного контроля, аппаратуры, содержащей радиоактивные вещества;

      составление монтажно-коммутационных схем по принципиальным электрическим схемам и схем трубных и кабельных соединений.

      15. Должен знать:

      устройство сверхсложных приборов тепловой автоматики;

      технологический процесс получения тепловой и электрической энергии на электростанциях;

      электрические и импульсные схемы тепловой автоматики;

      свойства оптического стекла, металлов и вспомогательных материалов, проводников, полупроводников.

      16. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 7. Электромонтажник по аккумуляторным батареям, 2 разряд

      17. Характеристика работ:

      установка деталей крепления;

      изготовление мелких деталей крепления и прокладок, не требующих точных размеров;

      сборка и установка сепараторов в аккумуляторы;

      подноска сосудов и электродов;

      распаковка ящиков с сосудами для аккумуляторов;

      уборка упаковочного материала.

      18. Должен знать:

      сортамент цветных и черных металлов;

      основные материалы, применяемые при изготовлении и монтаже аккумуляторных батарей;

      виды крепежных деталей и мелких конструкций;

      назначение и виды инструмента, применяемого при монтаже аккумуляторных батарей.

Параграф 8. Электромонтажник по аккумуляторным батареям, 3 разряд

      19. Характеристика работ:

      окраска оборудования;

      подготовка электродов разной полярности к монтажу;

      зачистка и рихтовка их;

      установка свинцовых электродов в сосуды;

      выверка электродов;

      подготовка к пайке (облуживание) проводов, кабелей, зачистка свинцовых пластин.

      20. Должен знать:

      основные виды арматуры;

      устройство простых приборов, электроаппаратов и применяемого электрифицированного и пневматического инструмента;

      правила чтения простых электрических схем;

      основные виды такелажных средств и правила пользования ими.

Параграф 9. Электромонтажник по аккумуляторным батареям, 4 разряд

      21. Характеристика работ:

      установка защитных устройств, кожухов и ограждений;

      крепление конструкций и аппаратов с помощью монтажного поршневого пистолета;

      припайка и опрессовка наконечников к жилам кабелей и проводов;

      установка скоб и металлических опорных конструкций;

      крепление конструкций приклеиванием;

      монтаж стеллажей всех видов;

      монтаж и выверка аккумуляторного шкафа;

      приготовление и заливка электролита;

      проверка аккумуляторных батарей на утечку;

      установка свинцовых перемычек;

      монтаж аккумуляторных батарей в шкафах;

      пайка пластин.

      22. Должен знать:

      основы устройства аккумуляторных батарей;

      порядок компоновки арматуры;

      способы измерения сопротивления изоляции;

      правила чтения электрических схем средней сложности;

      правила строповки и перемещения оборудования;

      устройство и способы пользования механизированным такелажным оборудованием;

      устройство монтажного поршневого пистолета и правила пользования им;

      технологию приготовления и заливки электролита;

      способы зарядки и разрядки аккумуляторных батарей;

      способы пайки металлов;

      характеристики оловянисто - свинцовых припоев типа "ПОС" и правила пользования ими;

      меры безопасности при монтаже аккумуляторных батарей.

Параграф 10. Электромонтажник по аккумуляторным батареям, 5 разряд

      23. Характеристика работ:

      разметка стеллажей под аккумуляторные батареи;

      монтаж аккумуляторных батарей переносного типа на стеллажах;

      ошиновка аккумуляторных батарей;

      разметка мест установки тумбочек;

      проверка изоляции между пластинами и полюсными контактами;

      впайки медных, алюминиевых и стальных шин в кабельное наконечники.

      24. Должен знать:

      правила чтения электрических схем монтируемых аккумуляторных батарей;

      правила проведения замеров и выполнения эскизов отдельных узлов проводок для изготовления их на стендах и в мастерских;

      способы соединения аккумуляторов в батареи;

      методы проверки выполненных схем, технические характеристики  аккумуляторных батарей;

      способы маркировки их.

Параграф 11. Электромонтажник по аккумуляторным батареям, 6 разряд

      25. Характеристика работ:

      формирование аккумуляторных батарей всех типов;

      монтаж аккумуляторных батарей стационарного типа на стеллажах;

      проверка и испытания их;

      подготовка аккумуляторных батарей всех типов к сдаче под наладку;

      выполнение замерочных работ на месте монтажа;

      оформление графической части заказа, разработка эскизов и схем.

      26. Должен знать:

      устройство электротехнических установок;

      технические требования на сдачу объектов в эксплуатацию;

      схемы и способы формирования аккумуляторных батарей;

      правила выполнения работ во взрывоопасных зонах.

Параграф 12. Арматурщик, 2 разряд

      27. Характеристика работ:

      отчистка арматурной стали от ржавчины и сортировка ее по маркам и диаметрам с укладкой в стеллажи и штабеля;

      транспортировка арматуры и армоконструкций;

      освобождение пачек и бухт арматурной стали от проволочных скруток;

      размотка и вытягивание арматурной стали ручными лебедками;

      выпрямление арматурной стали;

      резка и гнутье арматурных стержней на ручных стенках;

      вязка простых плоских каркасов;

      упрочнение арматурной стали механическим и электромеханическим способами;

      комплектование стержней и сеток арматуры по видам и маркам с увязкой их в пачки;

      зацепка арматурных конструкций инвентарными стропами;

      транспортировка заготовок к местам потребления передаточной тележкой или тельфером.

      28. Должен знать:

      виды, классы и марки, применяемые арматурных сталей и их основные физико-механические свойства;

      правила и способы размотки и резки стали;

      правила транспортирования и складирования готовых каркасов;

      устройство ручных лебедок и станков для размотки;

      правки и резки арматуры;

      правила сигнализации при монтаже арматурных конструкций;

      правила строповки и перемещения заготовок.

Параграф 13. Арматурщик, 3 разряд

      29. Характеристика работ:

      размотка и вытягивание арматурной стали электролебедками;

      резка арматурной стали на приводных и полуавтоматических станках;

      упрочнение арматурной стали механическим и электромеханическим способами и путем волочения, сплющивания, силовой калибровки, вытяжки или контактного электронагрева;

      гнутье арматурной стали на механических станках при количестве отгибов в одном стержне до четырех;

      анкеровка концов арматурных стержней для предварительно напряженных изделий путем высадки головок или напрессовки шайб, втулок и гильз;

      изготовление струнопакетов на протяжных стендах и специальных линиях;

      разметка расположения стержней и каркасов в опалубке простых конструкций;

      сборка и установка простых сеток и плоских простых каркасов массой до 100 килограмм;

      сборка пространственных каркасов простых и средней сложности из готовых сеток и деталей способом вязки;

      изготовление арматуры из проволоки для капов и гипсовых форм по определенным образцам;

      установка и крепление  простейших закладных деталей;

      установка арматуры из отдельных стержней в фундаментах и плитах;

      крепление арматуры способом ручной вязки.

      30. Должен знать:

      принцип действия оборудования для заготовки арматуры;

      правила заготовки арматуры;

      способы сборки, установки и крепления простой арматуры и армоконструкциий;

      правила составления эскизов и чтения чертежей на изготовляемую арматуру;

      способы строповки и перемещения арматуры.

      31. Примеры работ:

      изготовление каркасов изделий:

      1) башмаки под опоры, стойки и колонны, оголовки свай, фундаменты заборов;

      2) блоки и плиты фундаментные, траверсы;

      3) кольца горловин колодцев, трубы безнапорные без раструбов;

      4) перемычки, столбы;

      5) плиты балконные, карнизные, дорожные для трамвайных путей, плиты перекрытий каналов;

      6) плиты коллекторов и подземных переходов плоские и ребристые, плиты покрытий и перекрытий;

      7) прогоны и ригели простого сечения;

      8) сваи, стойки и колонны бесконсольные.

Параграф 14. Арматурщик, 4 разряд

      32. Характеристика работ:

      гнутье арматурной стали на механических станках при количестве на одном стержне более четырех;

      сборка и установка простых сеток и плоских каркасов массой более 100 килограмм и двойных сеток массой до 100 килограмм;

      сборка сложных пространственных каркасов из готовых сеток и деталей способом установки фиксаторов и вязки;

      заготовка арматуры на автоматических станках;

      установка арматуры из отдельных стержней в массивах, подколонниках, колоннах, стенах и перегородках;

      предварительное натяжение арматурных стержней, струнопакетов и пучков высокопрочной проволоки;

      установка анкерных болтов и закладных деталей в конструкции средней сложности;

      выверка установленных сеток и каркасов;

      разделка арматурных выпусков для ванной и ванно-шовной сварки.

      33. Должен знать:

      правила применения такелажных приспособлений и механизмов для предварительного напряжения и монтажа арматуры;

      способы разметки расположения в шаблоне или кондукторе стержней, сеток, каркасов и выверка их по чертежам и эскизам;

      правила подготовки арматуры под сварку;

      устройство применяемых электросварочных аппаратов и правила их обслуживания;

      методы подбора электродов в зависимости от марок сталей;

      правила составления спецификаций, эскизов и чтения чертежей на изготовляемые изделия.

      34. Примеры работ:

      изготовление каркасов изделий:

      1) балки обвязочные, стропильные и фундаментные;

      2) коллекторы и подземные переходы - детали "Р" и "П" - образные, коллекторы объемные;

      3) колодцы канализационные, водосточные, водопроводные, газовые, дождеприемные и телефонные, коробки телефонные;

      4) колонны с консолями и палками;

      5) опоры контактной сети, линии электропередач и уличных светильников;

      6) панели несущих наружных и внутренних стен;

      7) ригели несущие наружных и внутренних конструкций;

      8) трубы безнапорные раструбные и с плоской подошвой.

Параграф 15. Арматурщик, 5 разряд

      35. Характеристика работ:

      сборка и монтаж сложных сеток и плоских каркасов (независимо от массы), двойных сеток массой более 100 килограмм и пространственных каркасов для ответственных конструкций из готовых сеток и деталей;

      укрупнительная сборка сборочно-блочных элементов с натяжением арматуры на бетон;

      натяжение пучков высокопрочной проволоки, стержней и арматурных струно-пакетов натяжными станциями;

      сборка арматуры для конструкций, бетонируемых в подвижной опалубке;

      монтаж арматуры из отдельных стержней с разметкой расположения по чертежам в плитных основаниях, безбалочных и ребристых перекрытиях, лестничных маршах, пролетных строениях мостов, обратных сводах и криволинейных стенах горных выработок, штолен, башнях градирен, трубах;

      предварительное натяжение арматурных стержней и пучков плитных пролетных строений мостов;

      установка анкерных болтов и закладных деталей массой до 600 килограмм в сложные конструкции.

      36. Должен знать:

      устройство и принцип действия обслуживаемых натяжных станций, механизмов и приспособлений;

      способы разметки расположения стержней при сборке пространственных каркасов, армо-опалубочных блоков и фермопакетов по чертежам и эскизам;

      правила установки закладных деталей и анкерных болтов;

      способы сборки сборочно-блочных элементов;

      порядок выверки установленной арматуры и армоконструкций, физико-механические свойства арматурных сталей;

      правила приемки арматурных каркасов и блоков.

      37. Примеры работ:

      изготовление каркасов изделий:

      1) колонны со стержневой арматурой под нагрузку 500-800 тонн;

      2) секции машинных помещений и шахт лифтов объемные;

      3) силосы и элеваторы (объемные элементы);

      4) строения пролетные мостов и путепроводов;

      5) фермы стропильные и подстропильные длиной до 12 метров.

Параграф 16. Арматурщик, 6 разряд

      38. Характеристика работ:

      изготовление по чертежам головных образцов сложных арматурных каркасов для ответственных железно-бетонных изделий и конструкций;

      сборка и монтаж особо сложных пространственных арматурных каркасов, армо-опалубочных блоков и фермо-пакетов;

      монтаж арматуры из отдельных стержней в головах шлюзов с закладными частями для ворот, в отсасывающих трубах, спиральных камерах, забральных балках, под генераторных конструкциях, донных и подводящих трубах, галереях, воздуховодах, фундаментах турбогенераторов, бункерах, бункерных галереях, сводах и тонкостенных оболочках, колоннах над арочного строения, арках и связях между арками;

      изготовление арматурных пучков из отдельных проволок и прядей;

      монтаж арматуры пролетных строений мостов из каркасов, сеток и предварительно напрягаемых стержней и пучков;

      предварительное натяжение пучков ребристых и коробчатых пролетных строений;

      монтаж арматуры мостов и водопропускных труб;

      установка закладных деталей массой более 600 килограмм в сложные и особо сложные конструкции.

      39. Должен знать:

      технология изготовления арматурных пучков из отдельных проволок и прядей;

      технология изготовления и монтажа особо сложных пространственных каркасов, армо-опалубочных блоков и фермо-пакетов;

      требования к изготавливаемым арматурным элементам и конструкциям.

      40. Примеры работ:

      изготовление каркасов головных образцов изделий:

      1) комнаты, каркасов клетки, машинные помещения лифтов-объемные элементы;

      2) строения пролетные мостов и путепроводов;

      3) фермы стропильные длиной свыше 12 метров;

      4) изготовление каркасов освоенных изделий;

      5) колонны со стержневой арматурой и приторцованными опорными пластинами под нагрузку свыше 800 тонн.

Параграф 17. Арматурщик, 7 разряд

      41. Характеристика работ:

      сборка и монтаж сверхсложных пространственных арматурных каркасов в гидротехнические конструкции;

      установка и предварительное натяжение арматурных пучков купонной и цилиндрической частей защитной оболочки реактора атомных электростанций.

      42. Должен знать:

      технология изготовления и монтажа сверхсложных пространственных арматурных каркасов;

      способы предварительного натяжения арматуры и арматурных пучков в конструкциях;

      порядок выверки предварительной натянутой арматуры и арматурных пучков;

      правила устройства и работы гидравлических домкратов и иных механизмов, осуществляющих натяжение арматуры.

Параграф 18. Асфальтобетонщик, 1 разряд

      43. Характеристика работ:

      выполнение подсобных работ при устройстве и ремонте дорожных покрытий из асфальтобетона и материалов, обрабатываемых черными вяжущими;

      очистка основания от пыли и грязи вручную и сжатым воздухом;

      уборка материалов после разборки и обрубки покрытий;

      очистка кузовов автомашин от остатков асфальтобетонной смеси.

      44. Должен знать:

      требования, предъявляемые к качеству подготовки оснований дорожных покрытий.

Параграф 19. Асфальтобетонщик, 2 разряд

      45. Характеристика работ:

      подготовка оснований при устройстве и ремонте дорожных покрытий;

      очистка основания отбойным молотком;

      просеивание инертных заполнителей;

      колка дров;

      перекачка черного вяжущего;

      разравнивание и окучивание дорожных материалов.

      46. Должен знать:

      способы подготовки оснований для устройства покрытий;

      правила распаковки, перевозки и хранения вяжущих материалов;

      состав компонентов для приготовления покрытий.

Параграф 20. Асфальтобетонщик, 3 разряд

      47. Характеристика работ:

      разогревание черных вяжущих материалов в варочных котлах;

      загрузка компонентов в котлы;

      устройство оснований под покрытия;

      обработка оснований черными вяжущими материалами с помощью ручных распределителей;

      установка упорных брусьев;

      подача и раскладка вручную асфальтобетонных смесей и материалов, обрабатываемых черными вяжущими в горячем и холодном состоянии;

      вырубка образцов и заделок мест вырубки;

      очистка и заделка трещин в асфальтобетонных покрытиях;

      мелкий ремонт асфальтобетонных покрытий и покрытий из материалов, обработанных черными вяжущими, вручную и с применением асфальто-разогревателей или ремонтеров;

      разборка и обрубка с помощью механизированного инструмента асфальтобетонных покрытий из материалов, обработанных черными вяжущими;

      очистка варочных котлов, выпускных котлов, выпускных лотков и смесительных установок.

      48. Должен знать:

      основные виды асфальтобетонных покрытий и покрытий из материалов, обрабатываемых черными вяжущими;

      виды мастик, эмульсий, асфальтовых смесей и инертных заполнителей, применяемых при устройстве черных покрытий;

      способы разборки, обрубки и заделки с помощью механизированного инструмента асфальтобетонных покрытий и покрытий, обработанных черными вяжущими.

Параграф 21. Асфальтобетонщик, 4 разряд

      49. Характеристика работ:

      варка асфальтовых смесей в открытых котлах;

      приготовление вяжущего электротермическим способом;

      профилирование и отделка дорожных покрытий из асфальтобетона и материалов, обрабатываемых черными вяжущими, с установкой маяков и маячных реек;

      ремонт асфальтобетонных и асфальтовых покрытий отдельными картами, а также тротуаров, садовых дорожек и отмосток;

      ямочный ремонт покрытий асфальтобетоном и черными смесями.

      50. Должен знать:

      основные требования, предъявляемые к основаниям под асфальтобетонные покрытия и под покрытия из материалов, обработанных черными вяжущими;

      требования к качеству мастик эмульсий, асфальтовых смесей и смесей из материалов, обрабатываемых черными вяжущими;

      правила устройства, ремонта и приемки покрытий;

      правила и способы ямочного ремонта асфальтобетонных покрытий и покрытий из материалов, обработанных черными вяжущими.

Параграф 22. Асфальтобетонщик, 5 разряд

      51. Характеристика работ:

      профилирование и отделка покрытий дорог и площадей из асфальтобетона и материалов, обрабатываемых черными вяжущими, при ручной и механизированной раскладке материалов покрытий;

      разбивка укладываемой полосы перед асфальтированием;

      регулирование толщины слоя материалов под уплотнение катками;

      окончательная отделка покрытий после укладки смесей асфальто-укладчиком;

      отделка покрытий из специально подобранных смесей с повышенным коэффициентом сцепления и из цветного асфальтобетона.

      52. Должен знать:

      требования, предъявляемые к асфальтобетонным покрытиям и покрытиям из материалов, обработанных черными вяжущими;

      правила и схема уплотнения укладываемых смесей и материалов;

      температурный режим укладки и уплотнения смесей и материалов;

      способы устройства усовершенствованных покрытий;

      правила применения различных асфальтобетонных смесей с поверхностно-активными добавками;

      способы устройства сопряжения полос между собой и с люками колодцев, решетками и трамвайными путями;

      способы разбивки оснований сложной конфигурации под асфальтовые покрытия и покрытия из материалов, обработанных черными вяжущими;

      схемы устройства шероховатой поверхности на асфальтовых покрытиях.

Параграф 23. Монтажник оборудования атомных энергетических установок 3 разряд

      53. Характеристика работ:

      распаковка и расконсервация деталей и узлов оборудования;

      перемещение оборудования при помощи простых такелажных средств (домкраты, ручные лебедки);

      разметка деталей по шаблону;

      сверление отверстий трещоткой и дрелью;

      сборка резьбовых и фланцевых соединений;

      нарезка резьбы вручную;

      изготовление подкладок и прокладок;

      правка металлоконструкций;

      крепление стыков монтажными болтами;

      обработка концов труб.

      54. Должен знать:

      сортамент применяемых материалов;

      способы выполнения несложных монтажных работ;

      устройство простых такелажных средств и правила пользования ими;

      способы распаковки, расконсервации деталей и узлов оборудование.

Параграф 24. Монтажник оборудования атомных энергетических установок, 4 разряд

      55. Характеристика работ:

      сборка и установка площадок обслуживания оборудования;

      установка опорных конструкций, деталей крепления оборудования;

      монтаж затворов бассейна выдержка и перегрузка с проверкой плотности прилегания к закладным частям;

      установка чехлов под термопары;

      подготовка кромок узлов оборудования под сварку, выборка дефектов и зачистка корня шва в сварных соединениях;

      зачистка поверхностей оборудования и сварных швов до чистоты "Rz = 40".

      56. Должен знать:

      способы проверки размеров фундаментов под оборудование средней сложности;

      устройство монтируемого оборудования средней сложности;

      устройство монтируемого оборудования и технологию его монтажа;

      методы монтажа и способы выверки смонтированного оборудования;

      способы гидравлических испытаний;

      правила пользования механизированным инструментом и такелажным оборудованием;

      способы строповки и перемещения грузов.

Параграф 25. Монтажник оборудования атомных энергетических установок, 5 разряд

      57. Характеристика работ:

      технический осмотр и пред монтажная подготовка оборудования;

      монтаж тепловой защиты корпуса реактора и под реакторного помещения;

      монтаж баков, фильтров, теплообменного оборудования, выпарных аппаратов;

      монтаж устройства для выемки ионизационных камер;

      установка электронагревателей в гидроемкость "САОЗ" и компенсатор давления;

      сборка герметических проходок;

      монтаж закладных шахт реактора, блока защитных труб и внутри-корпусных устройств;

      монтаж маслофильтров главного циркуляционного насоса;

      сборка платформы для транспортирования блока защитных труб;

      зачистка поверхностей оборудования и сварных швов до чистоты "Rz = 20";

      шабрение поверхностей оборудования.

      58. Должен знать:

      способы разметки, установки и перенесения монтажных осей;

      правила проверки и приемки под монтаж фундамента и мест установки оборудования;

      способы монтажа, балансировки, центровки, выверки и регулирования монтируемого оборудования;

      устройство и принцип действия систем смазки;

      технические требования, предъявляемые к монтажу оборудования, и установленные допуски.

Параграф 26. Монтажник оборудования атомных энергетических установок, 6 разряд

      59. Характеристика работ:

      монтаж конструкций биологической защиты, фермы опорной, сильфона разделительного;

      монтаж гнезда универсального, стеллажей бассейна выдержки;

      монтаж основных и аварийных герметических шлюзов, герметичных арматурных и штеновых проходок;

      монтаж оборудования систем контроля герметичности оболочек;

      монтаж гидро-амортизаторов сейсмостойкости;

      монтаж оборудования системы битумирования;

      пред монтажная подготовка к индивидуальным испытаниям оборудования первого контура.

      60. Должен знать:

      способы монтажа особо сложного оборудования;

      способы регулирования и правила опробования оборудования.

      61. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 27. Монтажник оборудования атомных энергетических установок, 7 разряд

      62. Характеристика работ:

      монтаж корпусов реакторов и внутри корпусных устройств;

      монтаж верхнего блока;

      монтаж приводов системы управления и защиты;

      монтаж парогенератора;

      монтаж главных циркуляционных трубопроводов и насосов;

      монтаж компенсатора давления, гидроемкости системы аварийного охлаждения зоны;

      монтаж бака барботального, деаэратора подпитки, борного и термического регулирования;

      монтаж теплообменников аварийного расхолаживания, регенеративной продувки, до-охладителя продувки;

      монтаж машины перегрузочной.

      проведение индивидуальных испытаний оборудования первого контура.

      63. Должен знать:

      способы монтажа сверхсложного оборудования;

      правила индивидуальных испытаний оборудования первого контура.

      64. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 28. Стекольщик, 2 разряд

      65. Характеристика работ:

      приготовление стекольных замазок;

      заготовка прокладок;

      выемка стекол с расчисткой фальцев;

      временное закрытие оконных проемов полиэтиленовой пленкой.

      66. Должен знать:

      основные виды стекол, применяемых для остекления;

      способы упаковки и распаковки тары со стеклом, складирования и хранения стекла;

      составы стекольных замазок и способы их приготовления;

      способы закрытия оконных проемов полиэтиленовой пленкой.

Параграф 29. Стекольщик, 3 разряд

      67. Характеристика работ:

      резка и вставка тонких оконных стекол;

      абивка шпилек пистолетом;

      смена тонких разбитых стекол;

      обмазка стекол и фальцев замазкой и герметиками вручную;

      установка штапиков;

      снятие и установка (навеска) глухих и створчатых переплетов;

      остекление блоков со спаренными переплетами с разъединением и соединением створок и полотен;

      резка резиновых прокладок.

      68. Должен знать:

      основные виды и свойства материалов, применяемых при стекольных работах;

      способы резки и вставки тонких оконных стекол;

      устройство пистолета для забивки шпилек;

      устройство стола-шаблона и способы пользования им для раскроя стекла;

      способы снятия и навески глухих и створчатых переплетов.

Параграф 30. Стекольщик, 4 разряд

      69. Характеристика работ:

      резка и вставка толстых оконных стекол и стекол специальных марок (увиолевых, теплопоглощающих, матовых, "Мороз", армированных) в деревянные, металлические, железобетонные и пластмассовые переплеты прямоугольного очертания с укреплением клиновыми зажимами, кляммоверами, штапиками на винтах, шпильками и замазками;

      остекление металлических переплетов стеклопакетами, крепление их к переплетам;

      остекление дверей;

      промазка фальцев замазкой или герметиком с помощью шприца;

      сверление отверстий в стеклах.

      70. Должен знать:

      способы резки и вставки толстых стекол и стекол специальных марок;

      способы транспортирования толстого стекла с помощью вакуум-присосов;

      устройство механизированного инструмента и правила работы с ним.

Параграф 31. Стекольщик, 5 разряд

      71. Характеристика работ:

      резка и вставка витринных, зеркальных и стекол специальных марок (узорчатого, закаленного, электро-нагреваемого, волнистого) в переплеты всех типов;

      резка и вставка всех видов стекол в круглые, овальные, полуциркульные и иные переплеты с криволинейным очертанием;

      вставка и смена призм и линз;

      остекление ограждений лифтовых шахт, лестниц и балконов с укреплением натяжными винтами;

      обточка стекол;

      смена стекол в витринах.

      72. Должен знать:

      способы выполнения сложных стекольных работ;

      правила криволинейной резки стекол и вставки их в переплеты с криволинейным очертанием.

Параграф 32. Стекольщик, 6 разряд

      73. Характеристика работ:

      устройство художественно-декоративных витражей;

      обточка замена стекол и зеркал в витражах;

      облицовка фасадов и внутренних поверхностей помещений стемалитом, триплексом различных цветов.

      74. Должен знать:

      правила разметки и разбивки поверхности под художественно-декоративное остекление витражей;

      способы устройства витражей по рисункам и эскизам, раскрепления стекол и зеркал в витражах;

      способы облицовки фасадов и внутренних поверхностей.

Параграф 33. Монтажник оборудования связи, 2 разряд

      75. Характеристика работ:

      установка монтажных болтов и винтов в размеченных местах;

      изготовление мелких деталей крепления, не требующих точных размеров;

      лужение контактов;

      заправка и разжигание паяльной лампы;

      размотка кабеля с барабана.

      76. Должен знать:

      основные виды простейшего крепления деталей оборудования и станционных кабелей;

      правила распаковки оборудования и смазки металлических деталей;

      способы простой окраски вручную.

Параграф 34. Монтажник оборудования связи, 3 разряд

      77. Характеристика работ:

      установка мелких деталей и арматуры (кронштейны, уголки, скобы, штифтовые колодки, испытательные рамки, кроссировочные кольца, вводные гребенки, проводо-держатели, защитные стекла, лампы, обрамления и иные детали);

      сборка секций желобов на столах;

      установка обшивок желобов и защитных щитов стативов;

      сверления и пробивка отверстий по готовой разметке;

      правка металлоконструкций;

      изготовление прокладок и подкладок по размерам;

      крепления стыков монтажными болтами;

      установка дюбелей;

      демонтаж простых деталей оборудования;

      распаковка плат и приборов из индивидуальной упаковки;

      установка шнуров на коммовутаторах;

      монтаж шин заземления;

      обмотка шин изоляционным материалом;

      окраска шин и конструкций;

      заделка проходов для кабелей и шин заземления через стены и перекрытия;

      резка кабеля по размерам (кроме маслонаполненных);

      послойная прошивка кабеля по воздушным желобам;

      временная вязка кабельных пакетов;

      чистка оборудования;

      монтаж станционных кабелей с раскладкой группами жил и "веером" на оборудовании, шрифтовые рамки кроссов, промщитов и коммовутаторов, ножевые колодки стативов, гнездовые и ламповые рамки коммовутаторов;

      обмотка лентой расшитых жил кабеля;

      прошивка (вязка) и обмотка лентой ствола и отводов при изготовлении сборного кабеля;

      прокладка и монтаж проводов на патроны сигнальных ламп кросса, а также перемычек заземления на защитные полосы кросса.

      78. Должен знать:

      общее устройство и назначение монтируемого оборудования;

      сортамент применяемых материалов;

      марки кабелей и проводов;

      устройство и назначение простых шаблонов;

      способы выполнения несложных монтажных работ;

      устройство и правила пользования простыми такелажными средствами;

      назначение простых электроизмерительных приборов и правила пользования ими;

      устройство применяемого электрифицированного инструмента и механизмов, телефонных аппаратов и батарей питания;

      общие сведения по электротехнике;

      правила чтения простых электрических и монтажных схем.

Параграф 35. Монтажник оборудования связи, 4 разряд

      79. Характеристика работ:

      распаковка ящиков с деталями;

      установка желобов, ограждений оборудования, настенных угольников, швеллеров и иных деталей;

      крепление конструкций и оборудования с помощью поршневого монтажного пистолета;

      установка шунтов, добавочных сопротивлений к приборам, регуляторам, переключателей, кнопок, клеммовных колодок, изоляционных панелей, предохранительных устройств электропитания, измерительных устройств электропитания, измерительных приборов и устройств сигнализации, микрофонов, громкоговорителей и иных деталей;

      изготовление кронштейнов, подвес и иных деталей;

      монтаж неэкранированных фидеров внутри здания;

      монтаж высокочастотного заземления;

      экранировка помещений;

      резка маслонаполненных кабелей;

      маркировка кабелей;

      снятие оболочки с кабеля;

      прокладка, выкладка, выправка, формовка и крепление кабелей на прямолинейных участках;

      укладка сборных кабелей и кабельных блок-пакетов на оборудования;

      оконцевание и присоединение силовых кабелей и проводов сечением до 70 миллиметров квадратных (кроме маслонаполненных), а также контрольных и многожильных кабелей;

      монтаж станционных кабелей с раскладкой группами жил на штифтовые рамки и гнездовые колодки стативов, с раскладкой и выборкой из групп отдельных жил по порядку;

      монтаж станционных кабелей на "ШИ" и "ДШИ";

      прошивка (вязка) основных стволов жил.

      80. Должен знать:

      правила чтения монтажных схем средней сложности;

      номенклатуру и основы устройства монтируемых деталей и приборов;

      способы установки и крепления конструкций;

      устройство и назначение шаблонов средней сложности;

      правила пользования механизированным такелажным оборудованием;

      устройство поршневых монтажных пистолетов и правила пользования ими;

      способы экранировки помещений;

      конструкцию кабелей (кроме камерных) и способы их прокладки;

      способы оконцевания и присоединения кабелей и проводов всех марок сечением до 70 миллиметров квадратных;

      правила маркировки кабелей, общие сведения по электро и радиосвязи.

Параграф 36. Монтажник оборудования связи, 5 разряд

      81. Характеристика работ:

      установка напольных (плит, оснований, угольников, простых рам и иных конструкций) и подборных конструкций;

      сборка и установка станций;

      установка плат, приборов, съемных и выдвижных юлоков, трансформаторов, конденсаторов, сопротивлений, реостатов, сельсинов, ножевых переключателей и иных приборов;

      установка настольной аппаратуры;

      распаковка крупного оборудования;

      монтаж экранированных воздушных фидеров, фидерных волноводных вводов;

      монтаж концентрических фидеров и водноводов на прямолинейных участках;

      ошиновка оборудования трубками диаметром до 20 миллиметров круглыми шинами и плоскими с изгибами на плоскость;

      прокладка, выкладка, выправка, формовка и крепление кабеля на спусках и поворотах;

      монтаж концевых разделок (кроме маслонаполненных и камерных) и присоединение кабелей и проводов сечением свыше 70 миллиметров квадратных;

      монтаж станционных кабелей с выборкой из групп отдельных жил не по порядку, кабелей и проводов сигнализации, кроссировок;

      монтаж экранированных кабелей и проводов;

      прозвонка жил кабелей, проводов и кроссировок;

      перемонтаж стативов (стоек) и приборов.

      82. Должен знать:

      правила чтения сложных монтажных схем;

      устройство сложного оборудования, деталей, конструкций и приборов, конструкцию камерных кабелей;

      устройство и назначение сложных шаблонов;

      способы выполнения сложных монтажных работ и сборки оборудования;

      основы электро и радиосвязи.

Параграф 37. Монтажник оборудования связи, 6 разряд

      83. Характеристика работ:

      установка шкафов, стоек штативов, каркасов промежуточных щитов переключений и кроссов, релейных щитов пультов, спецстолов, коммовутаторов и иного оборудования;

      разметка мест установки оборудования и металлоконструкций;

      установка сложных рам под оборудование;

      сборка и установка антенных эквивалентов, разъединительной механической блокировки, переключателей;

      сборка и установка контурных катушек, баков охлаждения генераторных ламп, резонаторов, симметрирующих устройств;

      сборка и механическая регулировка сложных переключателей;

      установка и монтаж разделительных фильтров и мостов сложения мощностей;

      монтаж концентрических фидеров и волноводов на подгоночных и измерительных участках;

      ошиновка оборудования трубками диаметром свыше 20 миллиметров и плоскими шинами с изгибом на ребро и винтообразно;

      составление эскизов перед прокладкой пакетов кабелей;

      изготовление кабеля (кроме прошивки и обмотки ствола и отводов);

      прокладка и монтаж маслонаполненных и камерных кабелей, высокочастотных кабелей главных фидеров антенн;

      изготовление шаблонов для монтажа кабелей.

      84. Должен знать:

      устройство особо сложного оборудования и аппаратуры;

      правила чтения монтажных схем особой сложности;

      способы регулировки механизмов и подвижных систем;

      правила разметки мест установки оборудования;

      способы изготовления монтажных шаблонов, прокладки и монтажа маслонаполненных и камерных кабелей.

Параграф 38. Монтажник оборудования связи, 7 разряд

      85. Характеристика работ:

      сборка и установка каркасов под оборудование электронных автоматизированных телефонных станций и цифровых систем передачи;

      изготовление нетиповых конструкций (воздушные желоба, шинодержатели, детали крепления) по рабочим чертежам;

      прокладка оптических станционных путей для прокладки межстативных станционарных кабелей и проводов питания электронных автоматизированных телефонных станций и цифровых систем передачи;

      монтаж и прозвонка межкассетных кабелей (на разъемах);

      монтаж внутрикассетных соединений.

      монтаж перемычек на кроссировочных колодках.

      86. Должен знать:

      состав и технические данные монтируемой аппаратуры;

      особенности монтажа электронного оборудования;

      правила чтения сложных монтажных схем прокладки межстативных соединительных кабелей;

      устройство специального электрифицированного монтажного инструмента и правила его пользования.

      87. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 39. Монтажник связи-антенщик, 2 разряд

      88. Характеристика работ:

      выполнение отдельных работ по монтажу антенно-мачтовых сооружений;

      смазка металлических поверхностей;

      изготовление мелких деталей крепления, не требующих точных размеров;

      установка их по готовой разметке;

      промывка изолятора.

      89. Должен знать:

      основные виды простейшего крепления оборудования, кабелей и проводов в антенно-мачтовых сооружениях;

      способы распаковки оборудования и смазки металлических деталей;

      способы окраски вручную.

Параграф 40. Монтажник связи-антенщик, 3 разряд

      90. Характеристика работ:

      подготовка деталей концентрических фидеров и волноводов, арматуры сигнального освещения мачт;

      установка однопроводных перемычек на фидерах;

      крепление проводов на промежуточных фидерных опорах;

      вплетка, закрепление овальными соединительными или зажимами коушей и изоляторов в стальные канаты диаметром до 16 миллиметров;

      строповка и подъем на мачты деталей крепления;

      антисептиро-фидерных опор и неустановленных мачт и башен;

      нумерация опор и мачт;

      прокладка проводов высокочастотного заземления;

      сверление и пробивка отверстий в размеченных местах.

      91. Должен знать:

      виды применяемых материалов;

      номенклатуру деталей деревянных, металлических и асбестоцементных мачт и фидерных опор, антенно-фидерных устройств и сигнального освещения мачт;

      основные породы, пороки и свойства древесины;

      устройство и правила пользования простыми подъемно-такелажными средствами, строповки грузов;

      основы устройства применяемого механизированного инструмента;

      способы монтажа высокочастотного заземления;

      правила обращения с антисептирующими составами и способы приготовления их;

      общие сведения по электротехнике.

Параграф 41. Монтажник связи-антенщик, 4 разряд

      92. Характеристика работ:

      подгонка конструкций антенн для контрольной сборки;

      шабровка контактных поверхностей на стволах антенн, вибраторах и фланцах фидеров;

      разборка и маркировка узлов после контрольной сборки;

      сборка секций жестких волноводов и концентрических фидеров из труб;

      сборка и установка одноствольных деревянных и асбестоцементных мачт высотой до 25 метров;

      сборка и установка простых фидерных опор;

      антисептирование установленных мачт;

      экранирование фундаментов антенн-мачт и монтаж шин высокочастотного заземления;

      монтаж простых проволочных фидеров и антенн;

      окраска установленных мачт и башен;

      измерение сопротивления изоляции силовых кабелей;

      механические и электрические испытания изоляторов;

      вплетка и закрепление зажимами коушей и изоляторов в стальные канаты диаметром свыше 16 миллиметров;

      заделка проводов в наконечники.

      93. Должен знать:

      устройство деревянных, металлических и асбестоцементных мачт, а также антенн и фидеров, конструкцию деталей крепления антенн, фидерных линий,  концентрических фидеров, волноводов, кабеля и арматуры сигнального освещения мачт;

      правила выполнения такелажных работ;

      способы экранирования фундаментов антенн-мачт, монтажа фидерных линий и простых проволочных антенн;

      способы сборки и установки деревянных и асбестоцементных одноствольных мачт;

      способы измерения сопротивления изоляции силовых кабелей;

      общие сведения по радиотехнике.

Параграф 42. Монтажник связи-антенщик, 5 разряд

      94. Характеристика работ:

      монтаж сложных фидеров (концентрических, перекрещенных и иных фидеров) из проводов;

      монтаж волноводов и концентрических фидеров из труб на прямолинейных участках;

      монтаж высокочастотных заземляющих устройств;

      окраска антенно-мачтовых сооружений высотой свыше 25 метров;

      установка якорей;

      сборка и установка одноствольных деревянных и асбестоцементных мачт высотой до 55 метров;

      сборка металлических решетчатых мачт с базой до 400 миллиметров;

      сборка и установка сложных фидерных опор (угловых, анкерных и иных опор);

      монтаж антенных переключателей;

      оснастка мачт и башен для подъема конструкций;

      монтаж сложных проволочных антенн на мачтах и башнях;

      прокладка кабеля по мачтам и башням;

      монтаж сигнального освещения мачт;

      заделка проводов и стальных канатов во втулки;

      испытания канатов и оттяжек.

      95. Должен знать:

      инструкцию, назначение и электрические свойства антенно-фидерных систем;

      правила чтения монтажных схем;

      способы сборки сложных фидерных опор;

      способы монтажа одноствольных деревянных, асбестоцементных и металлических решетчатых мачт, сложных проволочных антенн, фидеров и высокочастотных заземляющих устройств;

      способы оснастки мачт и башен;

      правила прокладки кабелей по мачтам и башням и монтажа сигнального освещения мачт;

      требования, к такелажному оборудованию;

      основы радиотехники.

Параграф 43. Монтажник связи-антенщик, 6 разряд

      96. Характеристика работ:

      проверка комплектности деталей и конструкций антенн и фидеров;

      разметка мест установки подъемно-такелажных приспособлений и анкеров;

      подъем сложных проволочных антенн на мачты и башни;

      монтаж антенн – мачт;

      монтаж антенн с жесткими вибраторами и антенн ультракоротких волн и башнях;

      сборка и установка одноствольных металлических мачт;

      установка металлических решетчатых мачт с базой до 400 миллиметров;

      сборка и установка шпренгельных мачт;

      монтаж волоноводов и концентрических фидеров из труб на подгоночных и измерительных участках;

      механическая регулировка мачт, антенн, фидеров и антенных переключателей;

      разбивка трасс прокладки фидеров и волноводов, разметка мест установки антенн, деталей антенн и конструкций их крепления на мачтах и башнях;

      разделка высокочастотных кабелей главных фидеров на антеннах;

      проверка и испытания подъемных устройств;

      проведения измерений различных параметров антенн, фидерных и волноводных трактов;

      проверка вертикальности и механических натяжений.

      97. Должен знать:

      способы подъема сложных проволочных антенн на мачтах и башнях;

      способы монтажа антенн-мачт, антенн с жесткими вибраторами на башнях, антенн ультракоротких волн, концентрических фидеров из труб и волноводов;

      способы разбивки фидерных линий;

      правила разметки трасс концентрических фидеров, волноводов, мест установки антенн, деталей и конструкций для их крепления на мачтах и башнях;

      способы сборки и установки металлических мачт, механической регулировки мачт, антенн, фидеров и антенных переключателей; 

      электрические схемы антенно-фидерных систем;

      способы разделки высокочастотных кабелей главных фидеров на антеннах;

      порядок измерений параметров антенн, фидерных и волноводных трактов;

      методы испытаний подъемно-транспортных средств.

Параграф 44. Монтажник связи-антенщик, 7 разряд

      98. Характеристика работ:

      проверка комплектности металлоконструкций и деталей антенн и фидеров;

      монтаж антенн и мачт с базой  2400 миллиметров при помощи крана "СПК-5/4";

      изготовление и монтаж оттяжек мачт;

      монтаж антенн спутниковой связи;

      измерение и регулировка контрольного монтажного натяжения в элементах антенных сооружений.

      99. Должен знать:

      проектно-техническую документацию на возводимые антенно-мачтовые сооружения;

      способы монтажа радиорелейных и телевизионных линий антенн спутниковой связи;

      способы измерения и регулировки контрольно-монтажного натяжения в элементах антенных сооружений.

      100. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 45. Монтажник связи-спайщик, 2 разряд

      101. Характеристика работ:

      заправка и разжигание паяльной лампы;

      подключение и разжигание газовой горелки;

      разогрев битумных компаундов, кабельных масс, мастик, припоя;

      вощение ниток и шпагата;

      разогревание специальных паяльников;

      резка кабелей связи;

      выправка и протирка кабелей;

      отливка припоя прутками.

      102. Должен знать:

      виды материалов, применяемых при монтаже кабелей;

      способы подготовки инструмента, приспособлений и материалов для монтажа кабелей.

Параграф 46. Монтажник связи-спайщик, 3 разряд

      103. Характеристика работ:

      наложение бандажа для закрепления джутового покрытия и брони кабеля;

      заливка битумных компаундами, кабельными массами и мастиками муфт и оконченных устройств;

      изготовление нумерационных колец;

      установка и снятие палатки над котлованом или колодцем;

      прошпарка гильз.

      104. Должен знать:

      марки кабелей связи;

      основные правила обращения с кабелями;

      правила пользования механизированным инструментом;

      способы включения телефонных аппаратов и батарей питания;

      нумерация оконченных устройств;

      общие сведения по электросвязи.

Параграф 47. Монтажник связи-спайщик, 4 разряд

      105. Характеристика работ:

      монтаж муфт городских кабелей емкостью до "100*2" и низкочастотных симмо-ветричных кабелей емкостью до "14*4" проверка кабелей на герметичность, обрыв, землю и сообщение;

      установка чугунных муфт и их заливка.

      заделка концов кабелей и запайка.

      106. Должен знать:

      конструкцию кабелей связи;

      методы проверки кабелей на герметичность, обрыв, землю и сообщение;

      способы монтажа муфт кабелей малой емкости;

      правила разборки четверок и жил кабеля;

      способы вентиляции колодцев и каналов;

      виды повреждений кабелей и способы их отыскания.

Параграф 48. Монтажник связи-спайщик, 5 разряд

      107. Характеристика работ:

      монтаж муфт городских кабелей емкостью до "300*2", низкочастотных симмо-ветричных кабелей емкостью свыше "14*4", высокочастотных симмо-ветричных кабелей;

      монтаж (зарядка) распределительных коробок, боксов, распределительных шкафов, кабельных ящиков и защитных полос;

      переключение кабелей без перерыва действия связи;

      монтаж газонепроницаемых и изолирующих муфт из эпоксидной массы симмо-ветричных кабелей;

      проверка кабелей на парность;

      ввод свинцового кабеля в необслуживаемый усилительный пункт.

      108. Должен знать:

      схемы организации линий связи;

      способы монтажа муфт симмо-ветричных кабелей средней емкости;

      методы проверки кабеля на парность;

      устройство и правила пользования газоанализатором.

Параграф 49. Монтажник связи-спайщик, 6 разряд

      109. Характеристика работ:

      монтаж муфт городских кабелей емкостью свыше "300*2", муфт коаксиальных кабелей, симмо-ветрирующих, конденсаторных муфт симмо-ветричных низкочастотных кабелей;

      безмуфтовое соединение проволочной брони на подводных кабелях.

      установка смонтированных усилительных участков кабеля под постоянное давление;

      монтаж газонепроницаемых и изолирующих муфт с заливкой спецмассой и муфт.

      110. Должен знать:

      способы монтажа муфт симмо-ветричных кабелей большой емкостью коаксиальных кабелей;

      методы безмуфтового соединения брони кабелей.

Параграф 50. Монтажник связи-спайщик, 7 разряд

      111. Характеристика работ:

      монтаж муфт городских кабелей емкостью свыше "1200*2";

      монтаж муфт комбинированных оптических кабелей;

      монтаж прямой и разветвленной муфт оптического кабеля городских телефонных сетей;

      монтаж соединительных муфт магистрального и внутризонного оптического кабелей;

      монтаж устройства стыковки станционного и линейного оптического кабелей связи передачи оптической линий связи.

      112. Должен знать:

      основные характеристики и принципы передачи сообщений поволоконно-оптическим и коаксиальным кабелем;

      способы монтажа муфт кабелей междугородной, городской телефонной и внутризонной сетей;

      правила пользования радиостанцией и измерительными приборами.

Параграф 51. Монтажник связи-кабельщик, 2 разряд

      113. Характеристика работ:

      забивка в грунт электродов заземления;

      снятие и восстановление обшивка кабельных барабанов;

      закрывание отверстий трубопровода с кабелем;

      снятие джутового покрова с кабеля;

      закрытие кабеля в траншеях кирпичом;

      подготовка кабельных колодцев к прокладке (установка ограждений, открывание и закрывание колодцев).

      114. Должен знать:

      виды материалов и конструкций, применяемых для крепления кабелей и проводов;

      способы крепления и защиты кабелей от механических повреждений.

Параграф 52. Монтажник связи-кабельщик, 3 разряд

      115. Характеристика работ:

      установка деталей и арматуры для крепления и прокладки кабелей в шахтах, колодцах и по стенам;

      установка кабельных барабанов на козла и домкраты;

      разматывание кабелей, проводов, тросов при ручной прокладке;

      установка замерных столбиков;

      окраска и нумерация оконечных устройств;

      монтаж шин заземления;

      вентиляция колодцев.

      116. Должен знать:

      марки кабелей связи и правила обращения с ними;

      правила пользования механизированным инструментом;

      способы включения телефонных аппаратов и батарей питания;

      способы защиты кабелей от ударов молнии и коррозии, общие сведения по электросвязи.

Параграф 53. Монтажник связи-кабельщик, 4 разряд

      117. Характеристика работ:

      прокладка кабелей по стенам, конструкциям и открытым каналам;

      подготовка каналов для протягивания кабеля;

      установка барабанов с кабелем на кабелеукладчик;

      проверка герметичности кабеля на барабанах, после прокладки смонтированных участков и шагов пупинизации вручную и с помощью баллонов высокого давления;

      впаивание вентилей в оболочку кабелей;

      запаивание концов кабелей;

      установка электродов для защиты кабелей от коррозии;

      сращивание защитных тросов и проводов;

      выправка действующих кабелей в колодцах;

      устройство контрольно-измерительных пунктов;

      монтаж заземлений.

      118. Должен знать:

      конструкцию кабелей связи, методы проверки кабелей на герметичность, обрыв, землю и сообщение;

      способы и средства для прокладки кабелей, проводов и тросов;

      виды повреждений кабелей и способы их отыскания.

Параграф 54. Монтажник связи-кабельщик, 5 разряд

      119. Характеристика работ:

      прокладка кабелей в траншеях, коллекторах, трубах и блоках скрытой проводки;

      механизированная прокладки кабелей сельской связи и радиофикации.

      подвеска кабелей массой до 2 килограмм на канатах;

      выгибание кабелей по форме колодца или котлована;

      заправка кабеля в кассету и установка ножа кабелеукладчика;

      напаивание свинцовой ленты на оболочку кабелей;

      выправка пережимов на кабелях;

      оборудование кабельных опор;

      установка распределительных коробок, шкафов и боксов, кабельных ящиков и защитных полос;

      кроссировка абонентов в шкафах и кроссах;

      ввод кабеля в здание.

      120. Должен знать:

      схемы организации линий связи;

      технологию работ по прокладке кабелей в земле и кабельной канализации;

      устройство и правила эксплуатации машин и механизмов для прокладки кабелей.

Параграф 55. Монтажник связи-кабельщик, 6 разряд

      121. Характеристика работ:

      разбивка трассы для прокладки кабелей;

      механизированная прокладка междугородных и городских кабелей.

      прокладка кабелей через водные преграды;

      подвеска кабелей массой свыше 2 килограмм на канатах.

      122. Должен знать:

      организацию и технологию работ по прокладке кабелей в сложных условиях.

Параграф 56. Монтажник связи-кабельщик, 7 разряд

      123. Характеристика работ:

      подготовка кабельной канализации к прокладке оптического кабеля;

      прокладка полиэтиленовой труб в каналах кабельной канализации;

      подготовка устройств и приспособлений для прокладки кабеля в канализации;

      разметка и прокладка кабеля в открытую траншею;

      прокладка оптического кабеля на пересечениях с железными и шоссейными дорогами.

      124. Должен знать:

      технологию прокладки волоконно-оптических линий связи городских и внутризонных телефонных сетей.

      125. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 57. Монтажник связи-линейщик 2 разряд

      126. Характеристика работ:

      заготовка и забивка колышков и вех;

      заготовка перевязочной прокладки;

      распаковка барабанов и мотков провода;

      установка и снятие барабанов с проводом с раскаточных приспособлений;

      засыпка ям.

      127. Должен знать:

      виды опор, изоляторов и крепления переводов, применяемых при сооружении воздушных линий связи и радиотрансляционных сетей;

      виды и способы подготовки инструмента, приспособлений и материалов для монтажа линий связи.

Параграф 58. Монтажник связи-линейщик, 3 разряд

      128. Характеристика работ:

      заготовка оттяжек к опорам;

      сверление отверстий в опорах;

      установка и снятие траверс, крюков штырей и изоляторов на неустановленных опорах;

      сборка накладок и кронштейнов;

      оснастка траверс;

      устройство заземлений (молниеотводов);

      нумерация опор;

      развозка опор, приставок и материалов;

      подтаскивание опор;

      упразднение опор;

      приготовление антисептирующего состава и антисептирование опор.

      129. Должен знать:

      марки и конструкцию опор, изоляторов, проводов и арматуры для их крепления;

      правила пользования механизированным инструментом;

      способы включения телефонных аппаратов и батарей питания;

      способы защиты линий связи от ударов молнии;

      правила обращения с антисептирующими составами и способы их приготовления;

      общие сведения по электросвязи.

Параграф 59. Монтажник связи-линейщик, 4 разряд

      130. Характеристика работ:

      сборка и установка одинарных промежуточных опор;

      устройство приставок и оттяжек;

      установка и снятие траверс, крюков, штырей и изоляторов на установленных опорах;

      сстановка накладок, кронштейнов подвесных крюков и ступеней;

      выправка опор;

      раскатка, подъем и вытягивание проводов;

      снятие проводов;

      разборка и заделка участков крыш при установке стоек;

      установка и снятие телефонных аппаратов, дополнительных приборов к ним, понижающих трансформаторов, ограничительных коробок, регуляторов громкости и иных приборов;

      установка предохранительных устройств на крышах зданий;

      установка уличных громкоговорителей.

      131. Должен знать:

      способы сборки и установки простых опор, приставок и оттяжек;

      способы раскатки, подъема и вытягивание проводов;

      правила установки предохранительных устройств.

Параграф 60. Монтажник связи-линейщик, 5 разряд

      132. Характеристика работ:

      сборка и установка сложных опор;

      выверка опор;

      установка подпор;

      вязка проводов;

      вязка проводов;

      перекладка проводов;

      устройство перекидок и отводов изолированным проводом;

      установка и снятие стоек, кабельных опор и выводных труб радиотрансляционных сетей;

      ввод проводов с опор и стоек;

      подвеска и снятие проводов.

      133. Должен знать:

      способы сборки и установки сложных опор;

      порядок установки стоек, кабельных опор и выводных труб радиотрансляционных сетей.

Параграф 61. Монтажник связи-линейщик, 6 разряд

      134. Характеристика работ:

      разбивка трассы линий;

      нивелировка столбовых линий;

      вытягивание, регулировка и закрепления проводов;

      подвеска проводов на переходах;

      перекладка действующих проводов;

      монтаж и демонтаж скрещиваний;

      регулировка проводов.

      135. Должен знать:

      организацию и технологию работ по монтажу линейных сооружений воздушных линий и радиотрансляционных сетей;

      правила устройства переходов через автострады, железные дороги и высоковольтные линии электропередачи, предельные нагрузки проводов;

      способы регулировки проводов.

Параграф 62. Монтажник связи-линейщик, 7 разряд

      136. Характеристика работ:

      установка и оснастка железобетонных опор;

      подвеска цепей радиотрансляционных сетей на опорах линиях электропередач;

      выполнение кроссировок на кабельных шкафах металлических;

      оборудование абонентских пунктов;

      установка вводной трубы и подвеска кабеля воздушной линии на тросе.

      137. Должен знать:

      технологию монтажа воздушных цепей из цветных металлов;

      устройство воздушных кабельных переходов на магистральных сетях;

      правила устройства абонентских пунктов;

      проведение электрических измерений на воздушных линиях.

      138. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 63. Наладчик контрольно-измерительных приборов и систем автоматики, 4 разряд

      139. Характеристика работ:

      предмонтажная поверка, автономная и комплексная наладка аппаратуры автоматического контроля, регулирования и управления 1 категории сложности;

      предмонтажная поверка и регулировка отдельных элементов, первичных и передающих преобразователей (датчиков), вторичных приборов унифицированных комплексов, контрольных систем, автоматизированных систем контроля, конденсатосборников, воздухосборников и иных элементов;

      автономная и комплексная наладка электрических схем дистанционного управления.

      140. Должен знать:

      назначение, устройство и принцип действия аппаратуры автоматического контроля, регулирования и управления 1 категории сложности и основного технологического оборудования;

      назначение конденсатосборников, воздухосборников;

      способы монтажа и наладки их;

      виды приборов и устройств, предназначенных для проверки рабочих систем измерения;

      способы монтажа и наладки приборов 1 категории сложности;

      правила чтения электрических схем;

      основы электротехники, электроники, измерительной техники.

Параграф 64. Наладчик контрольно-измерительных приборов и систем автоматики, 5 разряд

      141. Характеристика работ:

      предмонтажная поверка, автономная и комплексная наладка аппаратуры автоматического контроля, регулирования и управления 2 категории сложности;

      предмонтажная поверка и регулировка отдельных элементов функциональных и регулирующих устройств унифицированных комплексов, контрольных систем, автоматизированных систем контроля, гидравлических систем регулирования, сигнализаторов состава и концентрации газов, локальных функциональных и регулирующих устройств, сигнализаторов, применяемых в сменах управления блокировки и защиты;

      автономная и комплексная наладка систем контроля локальных приборов.

      142. Должен знать:

      назначение, устройство и принцип действия аппаратуры автоматического контроля, регулирования и управления 2 категории сложности;

      способы монтажа и наладки приборов 2 категории сложности.

      143. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее профессиональное) обpазование.

Параграф 65. Наладчик контрольно-измерительных приборов и систем автоматики, 6 разряд

      144. Характеристика работ:

      предмонтажная поверка, автономная и комплексная наладка аппаратуры автоматического контроля, регулирования и управления 3 категории сложности;

      предмонтажная поверка и регулировка отдельных элементов газоанализаторов, "рН" метров, плотномеров, вискозиметров, хроматографов;

      автономная и комплексная наладка электрических, пневматических, гидравлических систем управления и защиты, вычислительной техники, автоматизированных систем регулирования с "П" и "И" законом регулирования.

      145. Должен знать:

      терминологию и основные понятия, связанные с автоматизацией производственных процессов;

      назначение, устройство и принцип действия аппаратуры автоматического контроля, регулирования и управления 3 категории сложности;

      способы монтажа и наладки приборов 3 категории сложности;

      основные понятия о системах автоматического регулирования и методах наладки простейших из них;

      принцип работы электрических, пневматических и гидравлических систем автоматического управления.

      146. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 66. Наладчик контрольно-измерительных приборов и систем автоматики, 7 разряд

      147. Характеристика работ:

      предмонтажная поверка, автономная и комплексная наладка сверхсложных приборов и аппаратуры автоматического контроля, регулирования и управления;

      предмонтажная поверка и регулировка авторегуляторов, автоматических анализаторов состава жидкостей и газов, электронной аппаратуры, кислородомеров, электронных уровнемеров, датчиков систем радиационного контроля, аппаратуры, содержащей радиоактивные вещества;

      автономия и комплексная наладка систем управления и защиты на базе бесконтактных устройств.

      148. Должен знать:

      терминологию и основные понятия, связанные с бесконтактными и счетно-решающими устройствами;

      назначение, устройство и принцип действия сверхсложных приборов тепловой автоматики;

      организацию пусконаладочных работ;

      основные свойства материалов, применяемых в приборостроении;

      методы наладки простых систем автоматического регулирования.

      149. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее профессиональное) обpазование.

      150. Примечание:

      более сложные работы по наладке приборов, аппаратуры и систем автоматического контроля, регулирования и управления выполняются инженерно-технических персоналом.

Параграф 67. Плотник, 2 разряд

      151. Характеристика работ:

      выполнение простейших плотничных и опалубочных работ при устройстве рулонных кровель насухо с прошивкой гвоздями и кровель из штучных материалов;

      простейшая обработка лесоматериалов вручную: поперечное перепиливание, окорка, обтесывание.

      смазка накатов и опалубки;

      нанесение кистью на деревянные конструкции и детали антисептических  и огнезащитных составов;

      осмолка, обивка войлоком и толем элементов деревянных конструкций. разборка опалубки фундаментов, стен и перегородок, заборов, мостиков и настилов;

      разборка полов, подборов, накатов, заборных стенок;

      очистка опалубки от бетона и раствора, рулонных кровельных материалов от посыпки;

      сортировка штучных кровельных  материалов;

      конопатка стен и оконных проемов.

      152. Должен знать:

      основные виды лесоматериалов и свойства древесины, способы грубой обработки лесоматериалов;

      правила обращения с анти-септирующими и огнезащитными составами и способы покрытия ими деревянных деталей и конструкций;

      способы разборки простых деревянных конструкций и их очистки;

      правила перемещения и складирования грузов малой массы;

      виды рулонных и штучных кровельных материалов;

      способы разборки простых кровельных покрытий из рулонных и штучных материалов.

Параграф 68. Плотник, 3 разряд

      153. Характеристика работ:

      выполнение простых плотничных и опалубочных работ;

      покрытие крыш простой формы рулонными (насухо) и штучными кровельными материалами;

      общестроительные работы;

      изготовление простых щитов для перегородок под штукатурку;

      устройство обрешетки;

      продольное распиливание материалов;

      разборка временных зданий;

      обшивка стен и потолков под штукатурку и облицовку;

      устройство нижнего дощатого настила в двухслойных полах (черных полов);

      устройство временных заборов и ворот;

      нанесение антисептических и огнезащитных составов на деревянные конструкции детали краскопультами и распылителями;

      устройство водосборных колодцев, лотков и иных устройств;

      изготовление и ремонт строительного инвентаря;

      обтесывание бревен на канты и накругло, обтесывание кромок досок и пластин;

      затеска конца бревен;

      чистая острожка лесоматериалов, выборка пазов, гребней и четвертей;

      обработка  лесоматериалов электрифицированным инструментом;

      разборка обрешетки и деревянной кровли;

      укладка лежней и дощатого настила;

      изготовление плавучего рештования;

      обшивка стен ряжей и ледорезов досками;

      заготовка одиночных свай, насаживание на сваи бугелей и башмаков;

      отпиливание голов свай и верха шпунтовых рядов;

      заготовка одностоечных опор линий связи и электропередач;

      заполнение стыков уплотнительной массой;

      отделка поверхностей сухой штукатуркой;

      покрытие и ремонт односкатных и щипцовых крыш рулонными материалами насухо с прошивкой гвоздями, асбестоцементными листами или плитками (шифером) и ремонт кровельных покрытий из этих материалов;

      обделка свесов и примыканий;

      разборка подмостей;

      опалубочные работы;

      изготовление и ремонт щитов опалубки прямолинейного очертания (прямоугольные и косоугольные) и прямолинейных элементов опалубки всех видов;

      заготовка простых элементов лесов, поддерживающих  опалубку, без наращивания;

      разборка опалубки перекрытий, балок, колонн, ледорезов, балочного пролетного и надарочного строения мостов.

      154. Должен знать:

      основные породы и пороки древесины;

      устройство электрифицированного инструмента и правила пользования им;

      способы обработки лесоматериалов;

      способы заготовки прямолинейных щитов опалубки и перегородок под штукатурку;

      способы устройства цоколей, дощатых настилов, перегородок, черных обшивок и элементов крыш;

      правила приготовления антисептических и огнезащитных составов и их нанесения;

      основные свойства рулонных и штучных кровельных материалов;

      способы разметки простых крыш и покрытия их кровельными материалами.

Параграф 69. Плотник, 4 разряд

      155. Характеристика работ:

      выполнение плотничных и опалубочных работ средней сложности.

      покрытие крыш средней сложности штучными кровельными материалами;

      общестроительные работы;

      устройство деревянных перегородок;

      сборка и монтаж из деревянных деталей элементов и конструкций жилых и промышленных зданий средней сложности;

      заготовка, сборка, установка, разборка и смена мауэрлатов и наслонных стропил;

      рубка внутренних стен из бревен;

      устройство простых временных сооружений: террас, веранд, тамбуров, крылец, а также навесов, сараев, сторожевых будок, контор, проходных, кубовых, душевых, уборных;

      устройство и смена деревянных оснований и стульев;

      устройство каркасных стен;

      чистая обшивка стен и потолков;

      устройство, перестилка и сплачивание верхних дощатых покрытий (чистых полов) из отдельных досок; 

      устройство полов из брусков, клееных щитов, древесноволокнистых плит, торцовой шашки, древесностружечных плит с заделкой стыков;

      крепление столярных изделий к железобетонным деталям с помощью монтажных поршневых пистолетов;

      установка оконных  и дверных коробок, балконных блоков и подоконных досок;

      установка дверей ламинированных с телескопической коробкой, оконных и дверных блоков из поливинилхлорида и алюминиевого профиля;

      установка мансардных оконных блоков, окон со стеклопакетами и трехслойным остеклением;

      установка дверных блоков из листовой стали;

      устройство перегородок гипсокартонных типа "Кнауф";

      устройство чистых заборов;

      сухое анти-септирование;

      антисептическая и огнезащитная пропитка деревянных конструкций и деталей в ваннах;

      установка бандажей на столбы и стулья;

      изготовление, укладка, разборка и смена лаг, балок и прогонов;

      смена междуэтажных и чердачных перекрытий;

      устройство подмостей, лесов и эстакад без наращивания стоек;

      монтаж блочных подмостей;

      ремонт каркасных стен, полов и дощатой кровли;

      устройство сопряжений под углом с помощью врубок, пластинчатых нагелей и шпоночных соединений;

      устройство деревянных ледорезов, стапелей, шпальных клеток под тяжеловесные конструкции и оборудование;

      выправка и подклинивание накаточных путей при надвижке пролетных строений мостов;

      изготовление и постановка схваток по сваям и стойкам, вкладышей и затяжек, подкосов, раскосов и стропил ледорезов;

      изготовление ригелей и установка шпоночных брусьев по сваям;

      установка ножа ледореза;

      укладка упорных брусьев с закреплением их насадками;

      изготовление и укладка мауэрлатных брусьев на опоры, поперечин, охранных и колесоотбойных брусьев;

      заготовка деревянных шпунтовых свай и пакетов;

      изготовление и постановка подбабков (прирубов);

      укладка насадок по маячным сваям и шпунтовому ряду;

      заготовка сборка "А" образных, трехстоечных и "П" образных деревянных опор линий связи и электропередачи;

      покрытие и ремонт трех и четырех скатных шатровых, мансардных, вальмовых, "Т" и "Г" образных в плане крыш асбестоцементными листами и плитками (шифером);

      обделка свесов, примыканий, коньков, ребер, слуховых окон;

      устройство деревянных каркасов для подвесных потолков всех типов и обшивки стен;

      устройство подвесных потолков по деревянным каркасам из плит типа "Акмигран", алюминиевых плит, плит типа "АГТ", "Армстронг" и иных типов;

      обшивка стен и потолков древесноволокнистых и древесностружечными  плитами (кроме декоративных);

      установка малых форм, изготовленных в заводских условиях;

      опалубочные работы;

      устройство лесов, поддерживающих опалубку;

      установка опалубки колонн, балок, плит перекрытий, стен и перегородок, фундаментов, массивов, стоек рам и прогонов;

      изготовление и установка кружал домкратных рам, заглушин, щиток для скользящей опалубки и рабочего настила;

      изготовление и ремонт щитов опалубки для массивов морских сооружений с продольными и поперечными люками и крупнопанельных щитов опалубки с ребрами;

      устройство настилов в гибких швах из досок и брусьев;

      разборка опалубки арок, куполов, сводов, оболочек, резервуаров, баков, бункеров, спиральных камер, отсасывающих и подводящих труб, лесов, поддерживающих опалубку;

      устройство подвесной опалубки перекрытий.

      156. Должен знать:

      основные элементы деревянных частей зданий и деревянных конструкций и требования, предъявляемые к их качеству;

      способы устройства каркасов стен, чистых обшивок и временных сооружений;

      способы заготовки шпунтовых свай;

      методы соединения деталей простыми врубками;

      способы сухого анти-септирования и пропитки деревянных конструкций и деталей антисептическими и огнезащитными составами в ваннах;

      правила разметки  и устройства крыш средней сложности;

      требования, предъявляемые к качеству штучных кровельных материалов и покрытий;

      устройство монтажных поршневых пистолетов и правила по их применению.

Параграф 70. Плотник, 5 разряд

      157. Характеристика работ:

      выполнение сложных плотничных и опалубочных работ;

      общестроительные работы;

      рубка наружных стен из бревен и сборка домов из бревен, брусьев и щитов;

      изготовление  клееных конструкций на врубках, нагелях, гвоздевых, болтовых и шпоночных соединениях;

      сборка и установка висячих стропил и стропильных ферм, а также арок и балок пролетом до 15 метров;

      устройство световых фонарей;

      устройство фонарей и разборка лесов и эстакад с наращиванием стоек;

      смена венцов стен из бревен и брусьев;

      прорезка и заделка проемов в стенах из бревен и брусьев;

      пропитка деревянных конструкций и деталей антисептическими и огнезащитными  составами с помощью  компрессорных  установок;

      изготовление и установка рамных опор;

      изготовление и сборка пролетных строений балочных мостов;

      сборка ряжей из брусьев и рубка ряжей из бревен;

      изготовление, укладка и постановление элементов конструкций мостов стоек, подкосов, ригелей, прогонов, подкосных подушек, перил и противопожарных площадок;

      передвижка, спуск на воду и установка ряжей в створ сооружения;

      изготовление и сборка деревянных "АП" образных опор линий связи и электропередачи;

      опалубочные работы;

      устройство опалубки галерей, резервуаров, баков, бункеров, ригелей, высоких опар;

      сбор и установка на место кружал мостов пролетом до 50 метров;

      устройство многогранной и криволинейной опалубки колонн переменного сечения;

      укрупнительная сборка опорных  конструкций отсасывающих и подводящих труб и спиральных камер;

      установка и крепление болтами и упорными брусьями щитов боковых поверхностей опалубки арочных мостов;

      ремонт опалубочных криволинейных и крупнопанельных щитов.

      158. Должен знать.

      способы разметки и изготовления сложных деревянных конструкций, соединений и врубок;

      правила чтения рабочих чертежей;

      устройство такелажных  приспособлений, применяемых при установке деревянных конструкций;

      способы пропитки деревянных  конструкций и деталей анти-септирующими и огнезащитными составами с помощью компрессорных установок.

Параграф 71. Плотник, 6 разряд

      159. Характеристика работ: 

      выполнение особо сложных опалубочных работ;

      установка опалубки сводов, оболочек и куполов;

      сборка и установка на место кружал мостов пролетом свыше 50 метров;

      изготовление шаблонов для разметки косяков кружал;

      сборка коробов опалубки арок;

      сборка и установка строительных ферм и балок пролетом свыше 15 метров.

      160. Должен знать:

      виды особо сложных деревянных конструкций ответственных инженерных сооружений;

      конструкцию и способы устройства различных видов опалубки;

      способы изготовления инвентарных шаблонов крупноразмерных элементов.

Параграф 72. Плотник, 7 разряд

      161. Характеристика работ:

      выполнение сложных плотничных работ при реставрации памятников деревянного зодчества, в строительстве уникальных объектов;

      изготовление и реставрация деревянных кокошников, наличников, полотенец и иных сложных элементов по готовым образцам, чертежам и эскизам.

      162. Должен знать:

      способы изготовления сверхсложных плотничных изделий;

      виды сверхсложных соединений и врубок и способы их выполнения.

      163. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 73. Бетонщик, 2 разряд

      164. Характеристика работ:

      очистка скальных оснований и бетонных поверхностей;

      насечка бетонных поверхностей ручных инструментом;

      приемка бетонной смеси из транспортных средств;

      перекидка и спуск бетонной смеси по лоткам и хоботам;

      дозировка составляющих по массе и объему с помощью приспособлений (тачек, мерников);

      приготовление бетонной смеси;

      разборка бетонных и железобетонных конструкций вручную;

      пробивка отверстий и борозд в бетонных и железобетонных конструкциях ручным инструментом;

      срубки голов железобетонных свай вручную;

      уход за бетоном;

      разборка опалубки простейших конструкций;

      очистка опалубки от бетона.

      165. Должен знать:

      технологию приготовления бетонных смесей;

      способы насечки бетонных поверхностей;

      подача готовых бетонных смесей в конструкции;

      правила ухода за бетоном;

      способы разборки бетонных и железобетонных конструкций и опалубки простейших конструкций.

Параграф 74. Бетонщик, 3 разряд

      166. Характеристика работ:

      укладка бетонной смеси в фундаменты, основания и массивы;

      укладка бетонной смеси на горизонтальных плоскостях;

      устройство бутобетонных фундаментов под залив, подстилающих слоев и бетонных оснований полов, цементной стяжки;

      зацепка бадей инвентарными стропами за петли (скобы, крюки);

      насечка и разломка бетонных и железобетонных конструкций пневматическими и электрифицированным инструментом;

      заделка выбоин, отверстий и борозд бетонной смесью;

      разборка опалубки простых инструкций;

      срубка голов железобетонных свай пневматическим инструментом;

      монтаж каналообразователей и укладка серпентинитовой смеси в блоки сухой защиты атомной электрической станции.

      167. Должен знать:

      марки и свойства цемента, заполнителей и бетонных смесей;

      основные элементы монолитных бетонных и железобетонных конструкций;

      способы укладки и  уплотнения бетонной смеси;

      устройство и правила работы с электрифицированным и пневматическим инструментом;

      правила сборки опалубки простых конструкций;

      способы разломки бетонных и железобетонных конструкций с помощью механизированного инструмента;

      правила перемещения и подачи грузов.

Параграф 75. Бетонщик, 4 разряд

      168. Характеристика работ:

      укладка бетонной смеси в колонны, стены, балки, плиты, мостовые опоры, бычки;

      укладка бетонной смеси на наклонные плоскости (в откосы плотин, каналов, дамб и иных плоскостей);

      укладка специальных и тяжелых бетонных смесей в конструкции атомных электростанций;

      изготовление на полигонах строительных площадок блоков плитных пролетных строений мостов;

      устройство и ремонт чистых цементных полов с нарезкой на полосы и шашки;

      устройство чистых бетонных полов методом вакуумирования;

      устройство и ремонт бетонных полов;

      укладка бетонной смеси под воду методом вертикально перемещаемых труб и заполнение под водой пустот бутовой заброски методом восходящего раствора;

      заглаживание поверхностей металлическими гладилками с посыпкой цементом;

      прорезка температурных швов с отделкой их при устройстве цементно-бетонных дорожных покрытий;

      отделка швов и поверхности покрытий;

      электропрогрев и паропрогрев бетона;

      устройство щитовой опалубки прямолинейного очертания и установка прямолинейных элементов опалубки всех видов, в том числе мелкощитовой типа "Модостр".

      169. Должен знать:

      основные требования, предъявляемые к качеству бетонной смесей, готовых конструкций и изделий;

      правила устройства цементно-бетонных покрытий и требования, предъявляемые к их качеству;

      устройство бетононасосов и бетоноводов, машин и приспособлений для прорезки швов при устройстве цементно-бетонных дорожных покрытий, вибраторов и виброплощадок, вакуумных агрегатов;

      правила бетонирования конструкций в зимнее время и способы прогрева бетона, виды противоморозных добавок и область их применения;

      правила установки и разборки опалубки конструкций средней сложности и поддерживающих лесов;

      правила и способы сборки и установки простой арматуры;

      требования, предъявляемые к подготовке бетонных поверхностей под облицовку;

      правила футеровки и окраски;

      способы железнения и флюатирования поверхностей.

Параграф 76. Бетонщик, 5 разряд

      170. Характеристика работ:

      укладка бетонной смеси в тонкостенные конструкции куполов, сводов, оболочек одинарной и двойной кривизны, резервуаров и бункеров, в конструкции аэроценных камер, раздельных стенок промывных галерей и межкамерных стенок отстойников, стенок спиральных камер, перекрытий и отсасывающих труб гидросооружений, в ребристые, коробчатые и иные сложные конструкции пролетных строений мостов, а также во все напряженно-армирование монолитные конструкции;

      укладка особо тяжелой бетонной смеси в конструкции атомной электрической станции;

      заливка бетонной смеси за облицовку и в штрабы с закладными частями;

      изготовление на полигонах строительных площадок напряженно-армированных железобетонных изделий (пролетных строений мостов и путепроводов, длинномерных свай и опор, ферм и балок больших пролетов);

      подливка закладных деталей в фундаментах турбогенераторов, питательных электронасосов и иных аппаратов;

      бетонирование скважин и траншей;

      устройство буронабивных свай.

      171. Должен знать:

      технология изготовления напряженно-армированных конструкций и  изделий;

      принцип действия бетоно-отделочных машин, правила сборки опалубки сложной арматуры;

      составы специальных бетонных смесей (пластификаторы, суперпластификаторы),

      методы обетонирования (подливки) закладных деталей в фундаментах под оборудование с вибрацией;

      требования к установке монтажных и закладных деталей, в том числе анкерных болтов, при бетонировании;

      способы проверки качества бетонных смесей и готового бетона,

      способы усиления поврежденных и реконструируемых конструкций.

      172. Примечание:

      работа по возведению железобетонных труб, радиобашен и иных высотных тонкостенных сооружений выполняется трубокладами промышленных железобетонных труб и тарифицируется в соответствии с квалификационными характеристиками по данной профессии.

Параграф 77. Машинист бульдозера, 3 разряд

      173. Характеристика работ:

      разработка, перемещение и планировка грунтов при устройстве выемок, насыпей, резервов, кавальеров и банкетов при строительстве автомобильных и железных дорог, оросительных и судоходных каналов, плотин, оградительных земляных дамб, котлованов под здания и сооружения, опор линий электропередачи и контактной сети, траншей для подземных коммуникаций, водоотводных кюветов и иных аналогичных сооружений;

      осмотр и заправка бульдозеров горючими и смазочными материалами.

      смазка трущихся деталей;

      профилактический ремонт и участие в иных видах ремонта.

      174. Должен знать:

      устройство, технические характеристики и правила эксплуатации бульдозера при выполнения различных работ;

      способы монтажа и демонтажа навесного оборудования;

      правила разработки и перемещения грунтов различной категории при разной глубине разработки, способы послойной отсыпки насыпей;

      правила разработки выемок, отсыпки насыпей и планировки площадей по заданным профилям и отметкам;

      марки и нормы расхода горючих и смазочных материалов;

      системы смазки, питания и охлаждения двигателей внутреннего сгорания, причины возникновения неисправностей и способы их устранения.

      При управлении бульдозером с двигателем мощностью до 43 киловатт (до 60 лошадиных сил) – 4 разряд;

      при управлении бульдозером с двигателем мощностью свыше 43 до 73 киловатт (свыше 60 до 100 лошадиных сил) – 5 разряд;

      при управлении бульдозером с двигателем мощностью свыше 73 до 150 киловатт (свыше 100 до 200 лошадиных сил) – 6 разряд;

      при управлении бульдозером с двигателем мощностью свыше 150 до 280 киловатт (свыше 200 до 380 лошадиных сил) – 7 разряд;

      при управлении бульдозером с двигателем мощностью свыше 280 киловатт (свыше 380 лошадиных сил), при выполнении работ под водой бульдозером с дистанционным управлением – 8 разряд.

      175. Примечание:

      машинисты бульдозеров, занятые на выполнение горных и горно-капитальных работ, а также всех работ, не указанных в характеристике, тарифицируются по разделу ЕТКС "Общие профессии горных и горно-капительных работ", выпуск 4.

Параграф 78. Монтажник гидроагрегатов, 3 разряд

      176. Характеристика работ:

      распаковка и расконсервация оборудования;

      разметка деталей по шаблону;

      сверление отверстий трещоткой и дрелью;

      сборка резъбовых и фланцевых соединений;

      нарезка резъбы вручную;

      изготовление подкладок и прокладок;

      правка металлоконструкций. Крепление стыков монтажными болтами.

      177. Должен знать:

      способы распаковки оборудования и расконсервации его;

      сортамент применяемых материалов;

      способы выполнения несложных монтажных работ;

      устройство простых такелажных средств и правила его пользования.

Параграф 79. Монтажник гидроагрегатов, 4 разряд

      178. Характеристика работ:

      технический осмотр деталей и узлов оборудования средней сложности;

      установка фундаментных болтов и анкерных плит, вентиляционных патрубков и решеток генераторов;

      монтаж дренажных устройств, лестниц, защитных кожухов, ограждений турбин;

      опрессовка обода ротора;

      накладка бандажей на все виды отметок;

      установка клапана срыва вакуума, лопаток, подшипников, рычагов и серег направляющего аппарата турбины, консолей для подвески рабочего колеса, системы пожаро-тушения и воздухоразделительных щитов генератора;

      лужение мест соединение обмотки статора;

      очистка мест соединений после пайки на статоре и роторе;

      установка изоляционных прокладок и клиньев в пазы статора;

      установка щеточного аппарата системы возбуждения;

      подготовка кромок узлов оборудования под сварку;

      зачистка поверхностей оборудования и сварных соединений;

      выявление дефектов сварных соединений.

      179. Должен знать:

      устройство монтируемого оборудования и технологию его монтажа;

      способы проверки размеров фундаментов под монтируемого оборудование;

      простейшие способы выверки смонтированного оборудования;

      способы строповки и перемещения оборудования;

      правила пользования механизированным инструментом и такелажным оборудованием.

Параграф 80. Монтажник гидроагрегатов, 5 разряд

      180. Характеристика работ:

      технический осмотр сложных деталей и узлов монтируемого оборудования;

      монтаж регулирующего кольца;

      вывешивание лопаток направляющего аппарата с регулировкой зазоров;

      монтаж маслонапорной установки системы регулирования с маслонасосами;

      сборка обратных связей комбинатора и регулятора;

      монтаж системы торможения генератора, маслоохладителей и воздухоохладителей;

      сборка масляных ванн подпятника;

      сборка рабочего колеса вертикальных насосов;

      изолирование мест соединений обмоток и покрытие их лаком;

      пайка соединений токопровода ротора и фазовых перемычек статора;

      монтаж вспомогательного оборудования.

      181. Должен знать:

      способы разметки, установки и перенесения монтажных осей;

      правила проверки и приемки под монтаж фундамента и мест установки оборудования;

      способы балансировки, центровки, выверки и регулирования монтируемого оборудования;

      устройство и принцип действия систем смазки;

      технические требования, предъявляемые к монтажу агрегатов и установленные допуски;

      правила сдачи в эксплуатацию сложного оборудования.

Параграф 81. Монтажник гидроагрегатов, 6 разряд

      182. Характеристика работ:

      монтаж спиральных камер;

      монтаж подпятника, выверка перпендикулярности диска подпятника и оси вала;

      сборка ротора генератора;

      насадка втулки ротора на вал генератора;

      монтаж вертикальных насосов и электродвигателей к ним;

      монтаж фундаментных колец, колец направляющих аппаратов, подшипников;

      монтаж сервомоторов, золотниковых блоков и блоков клапанов и наладка их;

      монтаж обмотки статора;

      установка уплотнений подпятников капсульных агрегатов;

      подготовка агрегатов к индивидуальным испытаниям.

      183. Должен знать:

      способы монтажа особо сложного оборудования;

      правила регулирования и наладки его.

Параграф 82. Монтажник гидроагрегатов, 7 разряд

      184. Характеристика работ:

      монтаж капсул;

      центрирование и соединение валов агрегатов и выверка их общей линии.

      монтаж системы регулирования;

      монтаж статоров и системы возбуждения;

      монтаж статоров турбин, камер рабочего колеса, рабочих колес;

      индивидуальные испытания агрегатов.

      185. Должен знать:

      способы монтажа уникального оборудования;

      правила опробования агрегатов и машин при вводе их в эксплуатацию.

      186. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 83. Изолировщик на гидроизоляции, 2 разряд

      187. Характеристика работ:

      очистка поверхностей от пыли и грязи;

      транспортировка материалов;

      перемотка рулонных материалов, очистка их от слоя талька;

      насечка изолируемых поверхностей битумной пастой;

      устройство песчаной подушки для защиты гидроизоляции в надземных сооружениях;

      покрытие тяжелой нефтью откосов и дна котлованов;

      разборка изоляции.

      188. Должен знать:

      номенклатура и классификацию основных изоляционных материалов и их назначение;

      способы подготовки поверхностей и материалов для гидроизоляции;

      правила транспортирования горячих изоляционных материалов.

Параграф 84. Изолировщик на гидроизоляции, 3 разряд

      189. Характеристика работ:

      выполнение простых работ по гидроизоляции конструкций и сооружений;

      покрытие холодными мастиками наружных бетонных поверхностей;

      приготовление битумных мастик, литого асфальтового раствора, толевого лака, идитолового клея и грунтовок;

      гидроизоляция простых плоских кровель;

      укладка асфальтовых смесей на горизонтальные поверхности;

      защита гидроизоляции цементной стяжкой;

      изоляция перекрытий литым пенобетоном;

      наклейка на горизонтальные поверхности плит;

      герметизация стыков специальными герметиками с нанесением их кистью или шпателем;

      приготовление тиоколовых герметиков и простых акриловых и эпоксидных составов;

      пропитка изоляционных материалов горячим битумом или бензино - битумным раствором;

      насечка изолируемых поверхностей механизированным инструментом.

      190. Должен знать:

      основные свойства изоляционных материалов;

      способы приготовления битумных мастик, грунтовок, герметиков и иных специальных составов;

      способы выполнения гидроизоляции поверхностей и герметизации стыков.

Параграф 85. Изолировщик на гидроизоляции, 4 разряд

      191. Характеристика работ:

      гидроизоляция подземных металлических и иных сооружений;

      гидроизоляция вертикальных поверхностей матами, рулонными материалами и битумными мастиками;

      штукатурная гидроизоляция из холодных и горячих асфальтовых смесей;

      устройство литой, оклеечной и окрасочной гидроизоляции;

      заполнение деформационных швов и бетонных гидротехнических сооружений холодными мастиками;

      заливка гидроизоляционных шпонок;

      гидроизоляция плоских поверхностей снизу;

      защита гидроизоляции на вертикальных поверхностях железобетонными плитами или деревянной опалубкой;

      гидроизоляция простых наклонных кровель;

      герметизация стыков специальными герметиками с помощью пневматических инструментов;

      устройство противофильтрационного экрана из полиэтиленовой пленки со сваркой полотнищ.

      192. Должен знать:

      основные конструкции и свойства гидроизоляционных покрытий;

      способы нанесения битумной мастики и наклейки рулонных материалов на вертикальные поверхности;

      требования, предъявляемые к качеству изоляционных материалов и покрытий;

      способы изоляции шпонок и деформационных швов в гидротехнических сооружениях;

      нанесения штукатурной, литой, окрасочной и оклеечной изоляции;

      способы изоляции подземных металлических сооружений, трубопроводов, резервуаров и иных сооружений из углеродистых и низколегированных сталей.

Параграф 86. Изолировщик на гидроизоляции, 5 разряд

      193. Характеристика работ:

      изоляция поверхности гидротехнических сооружений, подвергающихся воздействию волн, льда, плавающих и иных предметов;

      изоляция внешней поверхности опускных колодцев и кессонов при химической агрессивности среды;

      изоляция проезжей части мостов;

      гидроизоляция сложных кровель;

      устройство гидроизоляционных покрытий из крупных блоков и оболочек;

      устройство шпонов из хлоропренового каучука в температурных швах.

      194. Должен знать:

      способы выполнения поверхностей, подвергающихся химическому воздействию и динамическим нагрузкам;

      технические условия на производство и приемку гидроизоляционных работ;

      способы устройство многослойных уплотнений в гидроизоляционных шпонках.

Параграф 87. Изолировщик на гидроизоляции, 6 разряд

      195. Характеристика работ:

      устройство гидроизоляционного покрова в местах сопряжении гидроизоляции с закладными частями и деформационными швами;

      устройство асфальтовых шпонок деформационных швов бетонных массивов гидротехнических сооружений, возводимых на сжимаемых основаниях;

      устройство розеток из рулонных гидроизоляционных материалов для пропуска через изоляционные покрытия анкеров и трубопроводов;

      установка в гидроизоляционных шпонках и деформационных швах металлических диафрагм из нержавеющей  стали;

      устройство многослойных уплотнений в шпонках.

      196. Должен знать:

      способы применения гидроизоляции поверхностей с особо сложной конфигурацией;

      способы устройства многослойных уплотнений на гидроизоляционных шпонках;

      правила выполнения особо сложных работ по гидроизоляции гидротехнических сооружений.

Параграф 88. Электромонтажник по сигнализации, централизации и блокировке, 2 разряд

      197. Характеристика работ:

      установка и заделка деталей крепления;

      снятие верхнего джутового покрова кабеля вручную;

      изготовление мелких деталей крепления и прокладок, не требующих точных размеров;

      забивка вручную электродов заземления;

      окраска проводов кабелей и шин;

      укрытие кабеля в траншеях и каналах;

      пробивка гнезд, отверстий и борозд по готовой разметке вручную.

      198. Должен знать:

      путевые знаки и сигналы, основные марки проводов и кабелей, сортамент стали,

      основные материалы, применяемые при изготовлении и монтаже электро-конструкции;

      виды крепежных деталей и мелких конструкций;

      основные виды инструмента, применяемого при электромонтажных работах.

Параграф 89. Электромонтажник по сигнализации, централизации и блокировке, 3 разряд

      199. Характеристика работ:

      резка кабеля напряжением до 10 киловольт с временной заделкой концов:

      установка изоляторов на неустановленные конструкции;

      установка дюбелей;

      заделка проходов для всех видов проводок и шин;

      раскатывание проводов и кабелей с установкой барабанов;

      монтаж сетей заземления и зануляющих устройств;

      окраска оборудования;

      снятие распределительных пунктов (шкафов) закрытого и открытого типа;

      демонтаж простых аппаратов и приборов (опорных изоляторов, рубильников и переключателей с рычажным приводом, предохранителей, реостатов, трансформаторов тока и напряжения и иных приборов);

      обработка мест сварки и пробивка отверстий механизированным инструментом;

      установка ответвительных коробок для кабелей и проводов.

      200. Должен знать:

      основные виды крепежных деталей и арматуры;

      устройство простых приборов, электроаппаратов и применяемого электрифицированного и пневматического инструмента;

      правила чтения простых электрических схем;

      устройство и способы пользования простыми такелажными средствами;

      виды сварочного оборудования, применяемого при электромонтажных работах и правила пользования им.

Параграф 90. Электромонтажник по сигнализации, централизации и блокировке, 4 разряд

      201. Характеристика работ:

      соединение, оконцевание и присоединение проводов, кабелей всех марок сечением до 70 миллиметров квадратных различными способами, кроме сварки;

      установка защитных устройств, кожухов и ограждений;

      маркировка проложенных труб, кабелей и отводов;

      крепление конструкций и аппаратов при помощи монтажного поршневого пистолета;

      припайка наконечников к жилам кабелей и проводов;

      проверка и регулировка электромагнитных реле тока и напряжения;

      установка скоб и металлических опорных конструкций;

      крепление конструкций приклеиванием;

      прокладка стальных и пластмассовых труб в бороздах;

      прокладка кабельных лотков и перфорированных монтажных профилей;

      установка кабельных стоек, релейных и трансформаторных ящиков, унифицированных муфт, дросселей и заземлений для постовых и напольных устройств;

      заготовка коммутации для электропроводок;

      установка и присоединение приборов в релейных шкафах, батарейных колодцах и на релейных стеллажах;

      укладка сигнального кабеля;

      подводка кабеля к светофорам, установленным на мостике;

      установка и монтаж вводного шкафа блок-аппарата;

      разделка концов кабеля с пластмассовой изоляцией;

      заготовка жгутов-коммутаций для монтажа мачтовых светофоров;

      монтаж проводок всех видов;

      монтаж релейных и трансформаторных ящиков и кабельных стоек;

      монтаж щитов батарейных колодцев;

      припайка проводов при монтаже кабельных ящиков;

      комплектование материалов и оборудования для выполнения электромонтажных работ на инженерных сооружениях.

      202. Должен знать:

      устройство монтируемого электрооборудования;

      порядок компоновки арматуры;

      способы измерения сопротивления изоляции;

      правила чтения электрических схем средней сложности;

      способы соединения, оконцевания и присоединения проводов и кабелей всех марок;

      способы маркировки стальных и пластмассовых труб, кабелей и отводов,

      правила строповки и перемещения грузов;

      устройство и способы пользования механизированным такелажным оборудованием;

      устройство монтажных поршневых пистолетов и правила пользования ими;

      назначение релейной защиты;

      принцип действия и схемы максимально-токовой защиты;

      правила комплектации материалов и оборудования для выполнения электромонтажных работ на инженерных сооружениях.

Параграф 91. Электромонтажник по сигнализации, централизации и блокировке, 5 разряд

      203. Характеристика работ:

      монтаж коммутаций в стрелочных электроприводах;

      монтаж релейных шкафов и стеллажей, батарейных колодцев и ящиков;

      разделка сигнального кабеля в оконечных групповых, соединительных и унифицированных муфтах;

      подводка кабеля к устройствам сигнализации, централизации и блокировки (посту, релейной будке);

      подключение жил сигнального кабеля с расшивкой и прозвонкой;

      проверка сигнальных кабелей;

      прокладка кабеля в грунте и по конструкциям с установкой конструкций;

      установка и включение аккумуляторов "АБН-72" в батарейных колодцах;

      установка и монтаж кабельных ящиков;

      установка и подключение путевых индикаторов и жезловых аппаратов.

      204. Должен знать:

      электрические схемы монтируемого электро-оборудования и способы их проверки;

      правила разметки мест установки опорных конструкций, оборудования и трасс прокладки проводов, кабелей и шин;

      правила выполнения замеров и составления эскизов отдельных узлов проводок для изготовления их;

      правила сборки и крепления открытых и экранированных шино-проводов, порядок фазировки проводки и методы проверки выполненных схем;

      способы проверки и наладки устройств управления, сигнализации и автоматики; изоляционные характеристики трансформаторов.

Параграф 92. Электромонтажник по сигнализации, централизации и блокировке, 6 разряд

      205. Характеристика работ:

      монтаж светофоров, световых указателей, маневровых колонок, стрелочных централизаторов, выносных табло;

      перемонтаж блок-аппаратов;

      монтаж и подключение питающих и распределительных устройств на постах электрической централизации;

      по-контактная проверка монтажа устройств сигнализации, централизации и блокировки по принципиальным схемам;

      регулировка постовых и напольных устройств электрической централизации и сигнализации перегонных установок автоблокировки;

      переключение устройств сигнализации, централизации и блокировки без отключения;

      включение и регулировка приборов на аппаратах механической централизации и полуавтоматической блокировки.

      206. Должен знать:

      способы разделки и монтажа контрольных кабелей;

      конструкцию распределительных щитов, пультов, щитов управления и защиты;

      способы монтажа проводов и тросов всех марок;

      технические характеристики трансформаторов;

      устройство электротехнических установок;

      технические условия на сдачу объектов в эксплуатацию;

      правила выполнения работ во взрывоопасных зонах, общие сведения о релейной защите.

      207. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 93. Слесарь по изготовлению деталей и узлов систем вентиляции и пневмотранспорта, 2 разряд

      208. Характеристика работ:

      прямолинейная и криволинейная резка листового металла, полимерного материала по готовой разметке вручную;

      отгиб прямолинейных фальцев вручную;

      комплектование фальцев попарно;

      пробивка отверстий в листовом металле;

      маркировка узлов методом клеймения и краской;

      установка прокладок;

      перемещение грузов.

      209. Должен знать:

      наименование и свойства основных материалов, прямолинейных при изготовлении вентиляционных систем;

      способы прямолинейной и криволинейной резки листового металла, полимерного материала;

      правила строповки и перемещения грузов;

      способы соединения узлов и деталей.

Параграф 94. Слесарь по изготовлению деталей и узлов систем вентиляции и пневмотранспорта, 3 разряд

      210. Характеристика работ:

      устройство "окон" в заготовляемых картинах;

      отбортовка торцов элементов круглых воздуховодов на "зиг" машине;

      сверление отверстий на приводных станках;

      изготовление прокладок для фланцевых соединений для фланцевых соединений;

      изготовление рам жесткости из металла и прямоугольных фланцев;

      сварка винипластовых и полиэтиленовых листов в вертикальном и горизонтальном положениях;

      установка сетки и подвижных жалюзийных решеток;

      пробивка отверстий во фланцах;

      прямолинейная резка листового металла, металлопласта и винипласта на станках;

      прокатка и осадка фальцевых соединений на приводных станках.

      211. Должен знать:

      наименование и назначение деталей систем вентиляции, кондиционирования, пневмотранспорта и аспирации;

      основные свойства и способы обработки листового и профильного металла, металлопласта, винипласта и полиэтилена;

      типы крепления воздуховодов и фасонных частей;

      разметочные обозначения;

      способы обработки заготовок на кромкогибочных станках, "зиг" машинах и фальце-прокатных станках;

      способы сварки виниплата и полиэтилена;

      основы устройства и правила эксплуатации станков и механизмов для обработки листового и профильного металлов и металлопласта, точечных машин для контактной сварки;

      правила пользования механизированным инструментом.

Параграф 95. Слесарь по изготовлению деталей и узлов систем вентиляции и пневмотранспорта, 4 разряд

      212. Характеристика работ:

      криволинейная резка листового металла, металлопласта, полиэтилена и винипласта на приводных станках;

      вальцовка цилиндрических деталей на вальцах;

      изготовление прямых участков воздуховодов из металла, металлопласта, винипласта и полиэтилена, бандажей, реек, движков, отражателей, выхлопных колпаков, дроссель - клапанов шумоглушителей всех типов;

      изготовление неподвижных жалюзийных решеток, круглых фланцев и цапф, спирально - сварных и спирально - замковых воздуховодов;

      установка фланцев на воздуховоды и фасонные части;

      комплектование систем вентиляции, кондиционирования воздуха, пневмотранспорта и аспирации;

      изготовление кронштейнов, опор планок и траверс для крепления воздуховодов;

      сварка изделий средней сложности из винипласта и полиэтилена.

      213. Должен знать:

      способы разметки и раскроя простых деталей из металла, металлопласта и винипласта;

      виды соединений и креплений воздуховодов и фасонных частей;

      правила выполнения деталировочных эскизов;

      способы выполнения заклепочных работ;

      технологию изготовления прямых участков воздуховодов.

Параграф 96. Слесарь по изготовлению деталей и узлов систем вентиляции и пневмотранспорта, 5 разряд

      214. Характеристика работ:

      изготовление фасонных частей воздуховодов всех видов, шиберов, воронок, кожухов, зонтов, дефлекторов и диффузоров;

      изготовление подвижных жалюзийных решеток, секторов управления дроссель-клапанов, циклонов;

      резка с помощью копир - шаблонов звеньев отводов и сборка их на "зиг" машине;

      изготовление мягких соединений.

      215. Должен знать:

      технологию изготовления фасонных частей воздуховодов из листового металла, металлопласта, винипласта и полиэтилена;

      устройство и принцип работы систем вентиляции, кондиционирования воздуха, пневмотранспорта, аспирации и номенклатуру оборудования;

      требования к качеству элементов систем всех видов.

Параграф 97. Слесарь по изготовлению деталей и узлов систем вентиляции и пневмотранспорта, 6 разряд

      216. Характеристика работ:

      разметка и изготовление особо сложных нестандартных воздуховодов и фасонных частей;

      изготовление сепараторов, скрубберов, приточных и вытяжных тумбочек, несиммоветричных переходов, душирующих патрубков, воздушных завес;

      разметка и изготовление шаблонов различного вида;

      контрольная сборка систем всех видов.

      217. Должен знать:

      способы разметки и изготовления пирамидальных и конусных воздуховодов и фасонных частей;

      способы контрольной сборки узлов систем вентиляции, кондиционирования воздуха, пневмотранспорта и аспирации.

Параграф 98. Монтажник систем вентиляции и пневмотранспорта, 2 разряд

      218. Характеристика работ:

      сортировка прямых и фасонных частей воздуховодов, болтов и гаек;

      транспортировка деталей и узлов воздуховодов;

      зацепка грузов инвентарными стропами;

      установка прокладок и сборка фланцевых и бесфланцевых соединений воздуховодов и оборудования с применением ручного инструмента.

      219. Должен знать:

      основные детали и узлы систем и оборудования вентиляции, кондиционирования воздуха, пневмотранспорта и аспирации;

      правила строповки и перемещения грузов;

      назначение слесарного инструмента;

      способы соединения вентиляционных деталей.

Параграф 99. Монтажник систем вентиляции и пневмотранспорта, 3 разряд

      220. Характеристика работ:

      перерезка и перерубка профильной стали;

      натягивание сетки по стержням и крючьям рамок, ячеек масляных фильтров и каркасов насадок;

      пригонка простых соединений;

      укрупнительная сборка узлов с помощью ручного и механизированного инструмента;

      сверление и пробивка отверстий в конструкциях;

      установка креплений;

      установка и заделка кронштейнов;

      сборка фланцевых и бесфланцевых соединений вентиляционных деталей и оборудования с помощью электрифицированного и пневматического инструмента.

      221. Должен знать:

      способы укрупнительной сборки узлов, типы креплений воздуховодов и фасонных частей;

      простые такелажные приспособления и правила пользования ими;

      условные обозначения, применяемые в монтажных проектах;

      устройство электрифицированного и пневматического инструмента и правила пользования им.

Параграф 100. Монтажник систем вентиляции и пневмотранспорта, 4 разряд

      222. Характеристика работ:

      сборка дефлекторов заводского изготовления;

      монтаж гермо-дверей, шиберов, заслонок, воронок, кожухов, дефлекторов, зонтов, мягких вставок, вибро-изоляторов и иных узлов системы;

      установка постаментов, рам и площадок под калориферы, вентиляторы и иное вентиляционное оборудование без выверки;

      монтаж огне-задерживающих, лепестковых и автоматических обратных клапанов;

      установка ограждений движущихся частей оборудования;

      установка неподвижных жалюзийных решеток;

      разборка и сборка отдельных узлов оборудования под ревизию;

      монтаж систем вентиляции средней сложности подгонкой и закреплением элементов;

      разметка мест установки креплений;

      крепление конструкций с помощью монтажного поршневого пистолета;

      комплектование воздуховодов и фасонных частей по бланкам;

      монтаж воздуховодов из винипласта, на бандажном и реечном соединениях стекловолокна и металлопласта.

      223. Должен знать:

      технологию монтажа воздуховодов и оборудования средней сложности;

      устройство монтажных поршневого пистолетов и правила работ с ними;

      правила монтажа заслонок с ручными механизированным приводом, оборотных клапанов, шиберов, дроссель-клапанов, мягких ставок, дефлекторов.

Параграф 101. Монтажник систем вентиляции и пневмотранспорта, 5 разряд

      224. Характеристика работ:

      монтаж кондиционеров различного типа из отдельных готовых камер, секций узлов;

      выверка постаментов, рам и площадок под калориферы, вентиляторы и иное вентиляционное оборудование;

      выверка систем вентиляции и оборудования;

      подгонка по месту элементов монтируемых систем;

      изготовление по месту патрубков и переходов;

      установка подвижных жалюзийных решеток;

      монтаж механизмов для открывания фрамуг;

      монтаж вентиляторов до № 6,5;

      натягивание текстропных ремней на шкивы вентилятора и электродвигателя с центровкой шкивов;

      проверка балансировки вентиляторов;

      монтаж панельных вентиляционных блоков на защелочном шве;

      монтаж выхлопных шахт на кровле здания с проходом через кровлю;

      монтаж воздухораспределителей, местных отсосов, обеспыливающих агрегатов, ячейковых фильтров и шумоглушителей;

      выверка систем вентиляции из винипласта, стекловолокна и металлопласта.

      225. Должен знать:

      способы проверки деталей и узлов оборудования;

      технологию монтажа сложных систем и оборудования;

      номера и типы осевых и центробежных вентиляторов, фильтров, циклонов, скрубберов;

      типы воздухораспределителей и способы их установки;

      правила разборки и сборки и сборки вентиляторов;

      правила пользования и производству монтажных работ;

      систему допусков и посадок.

Параграф 102. Монтажник систем вентиляции и пневмотранспорта, 6 разряд

      226. Характеристика работ:

      выполнение эскизов и монтажных схем;

      производство замеров с натуры;

      разбивка осей установки воздуходувных систем и оборудования;

      монтаж кондиционеров всех типов со сборкой секций, камер и узлов из отдельных деталей;

      монтаж приточных камер и особо сложных воздуходувных систем;

      монтаж вентиляторов более № 6,5;

      монтаж циклонов, скрубберов, фильтров рулонных и рукавных;

      балансировка вентиляторов с проверкой на ходу;

      разметка сложных переходов для изготовления по месту.

      227. Должен знать:

      принцип работы монтируемых систем и их элементов;

      способы разбивки монтажных осей и высотных отметок;

      правила опробования, сборки и разборки, обкатки, пуска смонтированного оборудования и систем вентиляции;

      правила выполнения эскизов и монтажных схем.

Параграф 103. Монтажник систем вентиляции и пневмотранспорта, 7 разряд

      228. Характеристика работ:

      монтаж систем, требующих высокой точности исполнения, с применением новых материалов и сложного инструмента и приспособлений;

      проверка работы и регулирование смонтированных систем;

      проведение аэродинамических испытаний воздуходувных систем.

      229. Должен знать:

      правила и технологию монтажа сложных систем;

      правила регулировки и комплексного испытания смонтированного оборудования и систем вентиляции и аспирации;

      способы аэродинамических испытаний воздуходувных систем.

      230. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 104. Монтажник шахтного оборудования на поверхности, 2 разряд

      231. Характеристика работ:

      выполнение простейших работ при монтаже шахтного оборудования на поверхности и связанных с ним конструкций;

      сболчивание неответственных деталей;

      распаковка оборудования;

      изготовление и установка номерных табличек на аппаратах и оборудовании.

      232. Должен знать:

      способы распаковки оборудования;

      виды простейших такелажных приспособлений и способы пользования ими;

      способы смазки деталей оборудования;

      назначение слесарного инструмента.

Параграф 105. Монтажник шахтного оборудования на поверхности, 3 разряд

      233. Характеристика работ:

      разметка деталей по шаблону;

      сверление отверстий трещоткой и дрелью;

      сборка резьбовых и фланцевых соединений;

      нарезка резьбы вручную;

      изготовление подкладной и прокладок;

      правка металлоконструкций;

      крепление стыков монтажными болтами;

      зачистка трубных гнезд, отжиг и обработка концов труб.

      234. Должен знать:

      сортамент применяемых материалов;

      способы выполнения несложных монтажных работ;

      устройство и правила пользования простыми такелажными средствами.

Параграф 106. Монтажник шахтного оборудования на поверхности, 4 разряд

      235. Характеристика работ:

      установка лебедок в сборе с тяговым усилием до "кН" (до 5 силы трения рамы лебедки об опорную поверхность);

      установка противовесов;

      сборка и установка ограждений и кожухов машин и оборудования;

      ревизия отдельных узлов воздушной и масляной системы с испытанием на непроницаемость;

      разборка, очистка и смазка при ревизии отдельных узлов машин и оборудования.

      236. Должен знать:

      устройство монтируемого оборудования;

      способы проверки размеров фундаментов под оборудование средней сложности и методы монтажа этого оборудования;

      способы пользования механизированным инструментом;

      простейшие способы выверки смонтированного оборудования;

      методы гидравлических испытаний;

      способы строповки и перемещения грузов;

      правила пользования механизированным такелажным оборудованием.

Параграф 107. Монтажник шахтного оборудования на поверхности, 5 разряд

      237. Характеристика работ:

      монтаж лебедок с тяговым усилием до 50 "кН" (до 5 силы трения рамы лебедки об опорную поверхность) из отдельных узлов и деталей;

      монтаж лебедок с тяговым усилием более 50 "кН" (более 5 силы трения рамы лебедки об опорную поверхность) и подъемных машин в сборе;

      монтаж направляющих и обводных шкивов;

      навеска шахтных подъемных канатов одно-и двух-концевых подъемных машин;

      сборка и установка тормозных устройств и путевых стопоров;

      навеска проходческих бадей;

      сборка отдельных узлов машин и оборудования в процессе ревизии;

      монтаж опрокидывателей и толкателей в собранном виде.

      238. Должен знать:

      способы разметки, установки и перенесения монтажных осей;

      правила проверки и приемки под монтаж фундаментов и мест установки оборудования;

      способы монтажа сложного оборудования;

      способы балансировки, центровки, выверка и регулирования монтируемого оборудования;

      устройство и принцип действия систем смазки;

      технические требования, предъявляемые к монтажу механизмов и установленные допуски, правила сдачи в эксплуатацию сложного оборудования.

Параграф 108. Монтажник шахтного оборудования на поверхности, 6 разряд

      239. Характеристика работ:

      монтаж лебедок с тяговым усилием более 50 кН (более 5 силы трения рамы лебедки об опорную поверхность) и подъемных машин из отдельных узлов и деталей;

      монтаж копровых и проходческих шкивов;

      монтаж качающихся площадок;

      монтаж разгрузочных устройств для скипов;

      сборка и установка компенсаторов высоты;

      монтаж шахтных клетей и скипов;

      навеска шахтных канатов многоканатных подъемных машин;

      монтаж механических опрокидывателей и толкателей из отдельных узлов и деталей;

      монтаж парашютных установок.

      240. Должен знать:

      способы монтажа особо сложного оборудования;

      способы регулирования и наладки оборудования;

      правила опробования агрегатов и машин при вводе их в эксплуатацию.

      241. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 109. Землекоп, 1 разряд

      242. Характеристика работ:

      рыхление ранее разработанного грунта;

      погрузка разрыхленных грунтов и выгрузка их из средств перемещения;

      очистка габарита;

      разравнивание свеженасыпанного грунта;

      перекидка грунтов по горизонтали;

      засыпка грунтом траншей, в том числе с уложенными трубопроводами, котлованов и пазух фундаментов.

      243. Должен знать:

      назначение ручного инструмента, инвентаря и приспособлений и правила пользования ими.

Параграф 110. Землекоп, 2 разряд

      244. Характеристика работ:

      разработка вручную легких, средних и тяжелым грунтов в траншеях и котлованах без креплений с выброской (перекидкой) грунта на бровку или с погрузкой его на средства перемещения;

      оттаивание мерзлых грунтов дымовыми газами;

      уплотнение грунта ручными трамбовки;

      планировка и зачистка поверхностей "на глаз";

      нарезка уступов и откосов насыпей и косогоров;

      заготовка дерна и спиц для крепления одерновки;

      сплошная одерновка откосов земляного полотно;

      устройство временных водоотводных сооружений;

      установка переносных ограждений, готовых лестниц, инвентарных мостиков через траншеи, предупредительных сигналов и плакатов;

      дежурство в необходимых случаях, охрана опасных зон, аварийной, электрической при  электро-прогреве или иной сигнализации;

      дежурство на поверхности земли при ведении работ в глубоком шурфе, колодце и иных работ.

      245. Должен знать:

      виды и основные свойства нескальных грунтов;

      способы оттаивания мерзлых грунтов и разработки грунтов вручную в котлованах и траншеях без креплений;

      способы планировки поверхностей, заготовки и укладки дерна;

      уплотнения грунта вручную;

      способы снятия и складирования плодородного слоя почвы;

      способы временного водоотвода грунтовых вод;

      правила засыпки магистральных трубопроводов;

      способы защиты грунта от промерзания;

      уплотнения засыпанного песка водой;

      устройство ограждений опасных зон.

Параграф 111. Землекоп, 3 разряд

      246. Характеристика работ:

      разработка грунтов 4 группы, а также скальных и нескальных мерзлых грунтов;

      разработка грунтов 1-3 групп в раскрепленных котлованах и траншеях;

      рыхление и уплотнение грунтов пневматическими и электрифицированными инструментами;

      устройство кюветов, лотков, корыт в земляном полотне и копание ям для строительных конструкций;

      планировка и зачистка поверхностей по рейке или шаблону;

      срезка и планировка по шаблону откосов выемок, разработанных экскаваторами;

      подъем грунта из траншей и котлованов с помощью подъемных приспособлений и механизмов;

      укрепление откосов дерном в клетку и стенку и посевом многолетних трав;

      устройство закрытых засыпных и откосных дренажей с укладкой труб;

      заполнение дренажных колодцев фильтровыми материалами;

      укладка многослойных плоских фильтров сложного очертания;

      устройство перфорация асбестоцементных труб;

      укладка дренажных труд всех видов;

      укладка плодородного слоя почвы при рекультивации.

      247. Должен знать:

      виды основные свойства и способы разработки скальных и мерзлых грунтов;

      способы разработки грунтов в котлованах и траншеях при наличии креплений;

      правила устройства и разборки креплений котлованов и траншей;

      устройство пневматического и электрифицированного инструмента;

      простейшие способы разбивки земляных сооружений;

      правила пользования грузоподъемными приспособлениями при подъеме грунта из траншей и котлованов;

      правила заложения откосов;

      способы рекультивации земельных участков.

Параграф 112. Землекоп, 4 разряд

      248. Характеристика работ:

      разработка траншей и котлованов в сыпучих песках и текучих грунтах (плывунах);

      шпунтовое крепление траншей и котлованов в текучих грунтах (плывунах);

      сплошное крепление траншей и котлованов в сыпучих песках;

      замена деформированных креплений;

      копание колодцев и установка в них деревянных срубов и железобетонных колец;

      устройство донных и боковых фильтров в колодцах;

      установка вручную в скважины паровых и водяных игл;

      укладка струн;

      приготовление (смачивание химикатами) опилок и их укладка;

      забивка песком электро-тепляков.

      249. Должен знать:

      виды и свойства сыпучих песков и текучих грунтов (плывунов);

      правила и способы выполнения земляных работ и сыпучих песках (плывунах) и текучих грунтах;

      правила и способы замены деформированного крепления и устройства колодцев водо-хозяйственного назначения;

      правила и способы транспортирования грунтов при проходке водозаборных колодцев, оттаивания мерзлых грунтов паром, горячей водой, электричеством и огневым способом;

      устройство печей земле-обогревателей.

Параграф 113. Землекоп, 5 разряд

      250. Характеристика работ:

      разработка грунтов вручную и с помощью пневматического инструмента под ножом опускного колодца;

      удаление камней и иных препятствий из-под ножа колодца;

      подготовка к посадке и посадка опускного колодца;

      выдача грунта из опускных колодцев;

      разбивка места сооружения в плане;

      определение высотных отметок с помощью простых геодезических инструментов;

      ликвидация просадок труб при продавливании грунтов.

      251. Должен знать:

      правила и способы посадки опускных колодцах;

      способы посадки опускных колодцев;

      правила и способы разработки грунтов методом продавливания;

      устройство и правила применения простого геодезического инструмента.

Параграф 114. Речной рабочий на подводно-технических, габионных и фашинных работах, выполняемых с поверхности, 2 разряд

      252. Характеристика работ:

      заготовка хвороста, елок, жердей, кольев, сошек, виц, перевязок для хворостяных серег для подводных тюфиков, фашин и цилиндрических корзин из лозы, камышовых канатов;

      изготовление хворостяных серег для подводных тюфяков, фашин и цилиндрических корзин из лозы, камышовых и хворостяных щитов;

      разборка креплений дна откоса водоемов камышовыми щитами;

      устройство ветвистых, хворостяных и елочных заграждений на якорях зимой со льда;

      разборка елочных и ветвистых завес;

      наброска камня в воду для устройства запруд и полузапруд;

      пробивка во льду лунок, борозд и прорубей и обкалывание кромок льда у гидротехнических сооружений;

      установка и вытаскивание столбов и анкеров;

      участие в работе водолазной станции по обследованию дна акваторий, подводных частей, сооружений и снятие поперечников;

      участие в работах с берега, со льда и с плавучих средств по укладке подводных трубопроводов протаскиванием по дну и иных подводно- технических работах, установке и разборке деревянных конструкций, спиливанию свай и шпунтовых рядов, элементов вручную, выдергиванию деревянных свай, прокладке тросов через водоем, установке и разборке щитовой опалубке для подводного бетонирования, укладке бетонной смеси под воду, подъему затонувших предметов, перемещению иных материалов с берега в сооружения на воде;

      транспортирование лодками материалов и людей;

      выгрузка камня и фашин из баржи на берег;

      перемещение камня, песка и хвороста на санях по льду.

      253. Должен знать:

      виды материалов, применяемых в берегоукрепительных и выправительных сооружениях, способы их заготовки;

      правила производства работ по погрузке и разгрузке плавучих средств;

      способы разработки берегоукрепительных и выправительных сооружений;

      способы производства ледокольных работ;

      правила обслуживания водолазных станций.

Параграф 115. Речной рабочий на подводно-технических, габионных и фашинных работах, выполняемых с поверхности, 3 разряд

      254. Характеристика работ:

      укрепление откосов гидротехнических сооружений хворостом или посадкой ивняка;

      устройство плетней на суше;

      укрепление откосов и площадок хворостяными покрывалами;

      вязка надводных и подводных хворостяных тюфиков;

      устройство плавучего стапеля для вязки тюфиков;

      вязка габионных каркасов;

      установка габионных ящиков в сооружения по готовой разбивке и загрузка их с отборкой по размерам камня;

      укладка фашин и хвороста в сооружения;

      установка сипаев  и щитоплетней;

      устройство полузапруд из метловых щитов, легко-выправительных сооружений всех видов из хвороста;

      устройство щитовых заграждений для намываемого грунта;

      траление подводных препятствий;

      участие с берега, со льда и с плавучих средств в работах по укладке трубопроводов в подводную траншею, установке под водой соединительных муфт на секциях трубопровода, разработке грунта под водой взрывами;

      устройство трапов к плавучим средствам.

      255. Должен знать:

      виды укрепительных конструкций и способы их изготовления;

      способы укладки фашин и канатов в хворостяные конструкции;

      вязки габионных каркасов и их установки и загрузки;

      устройство и правила установки плавучих средств;

      способы разработки берегоукрепительных и выправительных сооружений;

      способы производства ледокольных работ;

      правила обслуживания водолазных станций.

Параграф 116. Речной рабочий на подводно-технических, габионных и фашинных работах, выполняемых с поверхности, 4 разряд

      256. Характеристика работ:

      вязка и укладка под воду тяжелых фашин;

      изготовление станка для вязки хворостяных щитов;

      установка тур со льда;

      строповка и удаление корчей и иных препятствий из русел рек с помощью плавучих средств;

      устройство выправительных сооружений;

      разработка подводных траншей скреперной установкой;

      траление судового хода с промером глубин;

      пробивка створов и их закрепление на плаву;

      кладка габионных тюфиков с разбивкой под кладку.

      257. Должен знать:

      способы возведения различных видов выправительных и берегоукрепительных сооружений;

      правила работы на скреперной установке и корче-подъемном кране;

      конструкцию и правила пользования всеми видами тралов;

      способы разбивки габионной кладки и габионных и габионной тюфиков;

      правила габионной кладки из тюфиков;

      устройство станков для габионных работ и правила их эксплуатации;

      основные технические требования к строительным материалам и элементам сооружений.

Параграф 117. Электромонтер-линейщик по монтажу воздушных линий высокого напряжения и контактной сети 2 разряд

      258. Характеристика работ:

      изготовление мелких деталей крепления, не требующих точных размеров;

      заглубление заземлителей вручную;

      очистка неустановленных стальных опор высоковольтных линий и конструкций открытых подстанций;

      окраска деталей крепления приставок и шин заземления;

      обмазка кистью деталей деревянных опор анти-септирующими составами;

      снятие обшивки с барабанов и их разборка;

      раскатка проводов и тросов вручную.

      259. Должен знать:

      основные марки линейной арматуры, изоляторов, проводов и тросов;

      сортамент стали и метизов, правила обращения с анти-септирующими составами и способы анти-септирования лесоматериалов;

      правила сигнализации на железнодорожном транспорте;

      способы окраски проводов и шин заземления;

      способы заглубления заземлителей вручную;

      наименование и назначение ручного инструмента и приспособлений.

Параграф 118. Электромонтер-линейщик по монтажу воздушных линий высокого напряжения и контактной сети, 3 разряд

      260. Характеристика работ:

      установка и снятие крюков, штырей и изоляторов со стоек неустановленных опор;

      раскатка стальных канатов, тросов и одножильных проводов с установкой барабанов;

      подъем проводов на опоры высоковольтных линий напряжением до 20 киловольт с применением штанг и шестов;

      резка и рубка проводов и тросов;

      прокладка заземляющих спусков, монтаж контура заземления;

      заглубление заземлителей механизированным инструментом;

      гидроизоляция железобетонных конструкций;

      окраска неустановленных стальных опор высоковольтных линий и конструкций открытых подстанций;

      нумерация опор и крепление таблиц и плакатов;

      наматывание на барабаны проводов и тросов с зашивкой барабанов;

      развозка конструкций и материалов;

      перемещение конструкций вручную.

      261. Должен знать:

      виды крепежных детален, арматуры, изоляторов, проводов и тросов;

      устройство простого электрифицированного и пневматического ручного инструмента;

      основные типы строительных конструкций высоковольтных линий и открытых подстанций;

      устройство и правила пользования простыми такелажными средствами;

      правила заземления и зануления.

Параграф 119. Электромонтер-линейщик по монтажу воздушных линий высокого напряжения и контактной сети, 4 разряд

      262. Характеристика работ:

      сборка опор высоковольтных линий и конструкций открытых подстанций массой до 5 тонн;

      заготовка деталей деревянных опор;

      установка и демонтаж опор и конструкций открытых подстанций массой до 1 тонны;

      раскатка и подъем проводов на опоры высоковольтных линий напряжением до 150 киловольт и тросов - до 750 киловольт;

      изготовление спусков, перемычек, петель и полупетель из проводов и тросов;

      установка разрядников;

      устройство защит на переходах;

      сборка изоляторов и арматуры в изолирующие подвески для высоковольтных линий напряжением до 220 киловольт;

      соединение проводов и тросов сечением до 70 миллиметров квадратных;

      закрепление проводов на штыревых изоляторах высоковольтных линий напряжением до 1 киловольт;

      разметка и установка звеньевых и эластичных струн на несущем тросе с земли;

      установка арматуры на консолях и гибких поперечинах;

      установка ограничителей грузов компенсированной анкеровки, фиксаторных и фидерных кронштейнов на опорах;

      монтаж средней анкеровки на земле;

      подвеска несущего троса с земли на опоре;

      врезка изоляторов в провода и тросы на земле;

      монтаж междурельсовых соединений;

      изготовление и присоединение тросовых оттяжек к опорам;

      комплектование жестких поперечин;

      окраска установленных опор высоковольтных линий и конструкций открытых подстанций;

      демонтаж проводов и тросов высоковольтных линий и контактных сетей напряжением до 150 киловольт;

      правка одностоечных опор линий напряжением до 20 киловольт;

      устройство кабельных каналов и аварийного маслостока;

      монтаж вводов воздушных линий в здания;

      монтаж светильников на опорах.

      263. Должен знать:

      способы сборки и установки опор высоковольтных линий и конструкций открытых подстанций;

      порядок компоновки и сборки изоляторов и арматуры в изолирующие подвески;

      способы соединений проводов и тросов;

      способы подъема и крепления проводов и тросов на опорах;

      назначение, способы изготовления и установки шин, спусков, перемычек и петель из проводов и тросов;

      способы установки разрядников, ограничителей грузов и фидерных кронштейнов на опорах;

      виды и способы установки защит для переходов;

      правила пользования механизированным такелажным оборудованием и инструментом;

      типы и способы установки светильников.

Параграф 120. Электромонтер-линейщик по монтажу воздушных линий высокого напряжения и контактной сети, 5 разряд

      264. Характеристика работ:

      сборка опор высоковольтных линий и конструкций открытых подстанций массой свыше 5 до 10 тонн;

      установка и демонтаж опор и конструкций открытых подстанций массой свыше 1,5 до 5 тонн, кроме опор на оттяжках, шарнирно устанавливаемых на фундаменты;

      соединение проводов и тросов сечением свыше 70 до 800 миллиметров квадратных;

      раскатка многопроволочных проводов из цветных металлов;

      раскатка и подъем проводов на опоры высоковольтных линий напряжением свыше 150 до 750 киловольт и тросов - свыше 750 киловольт;

      закрепление проводов на штыревых изоляторах высоковольтных линий напряжением свыше 1 киловольт;

      сборка изоляторов и арматуры в изолирующие подвески для высоковольтных линий напряжением свыше 220 киловольт;

      установка гасителей вибрации и дистанционных распорок на проводах и тросах;

      натягивание, регулировка и перекладка проводов и тросов на опорах высоковольтных линий напряжением до 150 киловольт;

      монтаж шлейфов;

      установка ограничителя контактного провода;

      установка одно - и двухпутных консолей;

      монтаж гибких поперечин;

      монтаж средних анкеровок;

      установка электрических соединителей и отводов всех типов;

      жесткая анкеровка несущего троса, питающих и усиливающих проводов;

      подъем цепной подвески под пяту консоли и перевод в седло;

      демонтаж проводов и тросов высоковольтных линий напряжением свыше 150 киловольт;

      правка сложных опор высоковольтных линий напряжением до 20 киловольт.

      265. Должен знать:

      способы разбивки котлованов и мест погружения свай на пикетах высоковольтных линий и контактных сетей;

      порядок фазировки проводов контактных сетей и методы проверки выполненных работ по схемам;

      способы раскатки многопроволочных проводов из цветных металлов;

      способы установки дистанционных распорок, гасителей вибрации на проводах и тросах высоковольтных линий и ограничителей контактного провода;

      способы монтажа шлейфов, гибких поперечин, сопряжении анкерных участков;

      способы перекладки проводов и тросов, правила регулировки проводов и тросов на высоковольтных линиях напряжением до 150 киловольт и цепей контактной подвески на перегонах и станциях;

      способы жесткой анкеровки проводов на опорах контактной сети;

      способы монтажа и демонтажа стрелок и пересечений контактной сети.

Параграф 121. Электромонтер-линейщик по монтажу воздушных линий высокого напряжения и контактной сети, 6 разряд

      266. Характеристика работ:

      сборка опор высоковольтных линий и конструкций открытых подстанций массой свыше 10 до 25 тонн;

      установка и выверка железобетонных фундаментов;

      установка и демонтаж опор и конструкций открытых подстанций массой свыше 5 до 20 тонн и опор на оттяжках, шарнирно устанавливаемых на фундаменты, массой до 15 тонн;

      соединение проводов сечением свыше 800 миллиметров квадратных;

      раскатка и подъем проводов на опоры высоковольтных линий напряжением свыше 750 киловольт;

      монтаж узла грузовой компенсации натяжения контактных проводов;

      компенсированная анкеровка контактного провода и несущего троса;

      монтаж фиксирующих оттяжек цепной подвески, сопряжении анкерных участков, воздушных стрелок, контактной сети в искусственных сооружениях, секционных изоляторов;

      установка опор на магистральных железных дорогах, находящихся в эксплуатации;

      натягивание, регулировка и перекладка проводов и тросов на высоковольтных линий напряжением свыше 150 до 750 киловольт;

      монтаж транспозиций проводов на высоковольтных линий напряжением до 750 киловольт;

      правка опор высоковольтных линий напряжением свыше 20 киловольт;

      разбивка трассы высоковольтных линий напряжением до 20 киловольт.

      267. Должен знать:

      правила монтажа транспозиций проводов на высоковольтных линий напряжением до 750 киловольт;

      правила монтажа проводов и тросов на переходах;

      способы компенсированной анкеровки контактного провода и несущего троса;

      способы монтажа оттяжек цепной подвески, сопряжении анкерных участков, воздушных стрелок, контактной сети в искусственных сооружениях, секционных изоляторов;

      способы установки и выверки опор на магистральных и станционных линиях железных дорог;

      виды переносных радиостанций и правила обращения с ними;

      типы теодолитов и нивелиров и правила пользования ими.

Параграф 122. Электромонтер-линейщик по монтажу воздушных линий высокого напряжения и контактной сети, 7 разряд

      268. Характеристика работ:

      сборка опор высоковольтных линий и конструкций открытых подстанций массой свыше 25 тонн;

      установка и демонтаж опор высоковольтных линий и конструкций открытых подстанций массой свыше 20 тонн и опор на оттяжках, шарнирно устанавливаемых на фундаменты, массой свыше 15 тонн;

      устройство монолитных фундаментов;

      монтаж транспозиций проводов высоковольтных линий напряжением свыше 750 киловольт;

      монтаж проводов и тросов на переходах через большие водные преграды;

      натягивание, регулировка и перекладка проводов и тросов на высоковольтных линий напряжением свыше 750 киловольт;

      монтаж фундаментов, опор, проводов и тросов с помощью вертолетов;

      восстановление разбивки отдельных участков трассы, отметок фундаментов и осей котлованов высоковольтных линий напряжением свыше 20 киловольт.

      269. Должен знать:

      правила устройства и выверки монолитных железо-бетонных фундаментов;

      способы монтажа проводов и тросов на переходах через большие водные преграды;

      способы выполнения монтажных работ при сооружении высоковольтных линий с применением вертолетной техники;

      правила регулировки проводов и тросов на высоковольтных линиях напряжением свыше 750 киловольт;

      способы восстановления разбивки отдельных участков трассы высоковольтных линий (производственный пикетаж).

      270. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 123. Дорожный рабочий, 2 разряд

      271. Характеристика работ:

      очистка дорожных оснований и покрытий от снега, грязи и пыли вручную;

      перекидка песка гравия и щебня;

      поливка водой дорожных оснований и покрытий;

      очистка и смазка поверхности рельс-форм при устройстве цементно-бетонных покрытий;

      засыпка цементно-бетонных покрытий песком;

      очистка дорожных знаков и элементов обстановки пути в ручную;

      распределение дорожно-строительных материалов при устройстве и ремонте дорожных оснований и покрытий;

      подчистка корыта вручную после землеройных машин;

      подштопка рельс-форм;

      разборка оснований, покрытий и бордюров вручную;

      устройство и ремонт сплошной одерновки;

      просеивание песка, гравия и щебня вручную на переносных грохотах;

      планировка обочин вручную;

      розлив вяжущих материалов;

      прием смеси из автомобиля-самосвала с очисткой кузова при устройстве бетонных покрытий;

      обрезка краев свежеуложенной смеси из автомобиля-самосвала с очисткой кузова при устройстве бетонных покрытий;

      обрезка краев свежеуложенной бетонной смеси;

      трамбование вручную мест, недоступных для механизированной укладки;

      заготовка каменной шашки и пакеляжа;

      сортировка камня и пакеляжа.

      272. Должен знать:

      виды основных дорожно-строительных материалов, конструкций дорожных одежды и искусственных сооружений на дорогах;

      правила приготовления асфальтобетонных, цементобетонных, битумоминеральных и иных смесей;

      способы с гололедом и снежными заносами;

      правила дорожного движения.

Параграф 124. Дорожный рабочий, 3 разряд

      273. Характеристика работ:

      устройство и профилирование под укатку по маякам, маячным, маячным рейкам, шаблонам дорожных оснований из песка, песко-цемента, гравия, щебня;

      профилирование грунтовых и грунтовых улучшенных дорог;

      установка дорожных знаков;

      устройство и ремонт дренажей;

      ямочный ремонт грунтовых улучшенных дорог, гравийных, щебеночных покрытий и оснований с помощью механизированного инструмента;

      устройство и ремонт одерновки в клетку;

      устройство оснований под укладку бортового камня;

      устройство и восстановление кюветов, водоотводных и нагорных канав с соблюдением продольных уклонов поперечных профилей;

      при производстве работ по разметке дорожного покрытия автомобильных дорог;

      определение контрольных точек для последующего нанесения линий пешеходного перехода вручную при помощи шаблона;

      установка и снятие ограждающих устройств и конусов;

      производство работ с применением лакокрасочных материалов.

      274. Должен знать:

      основные свойства применяемых дорожно-строительных и лакокрасочных материалов;

      правила устройства и ремонта грунтовых улучшенных дорог, тротуаров и оснований под асфальтобетонные и цементно-бетонные покрытия;

      правила пользования механизированным инструментом, применяемым при строительстве и ремонте дорог;

      способы разборки и обрезки покрытий и оснований с помощью механизированного инструмента, ликвидации разрушений и восстановления дорожной одежды;

      способы подготовки оснований под рельс-формы при строительстве цементно-бетонных дорог;

      основы устройства дренажей;

      виды дорожной разметки и способы ее нанесения ручным способом;

      правила выполнения работ без закрытия автомобильного движения и ограждения мест при производстве работ.

Параграф 125. Дорожный рабочий, 4 разряд

      275. Характеристика работ:

      устройство и профилирование покрытий из щебня и гравия по маякам, маячным рейкам и шаблоном;

      ремонт щебеночных и гравийных покрытий отдельными картами;

      окончательная планировка поверхности дорожных покрытий после разравнивания машинами;

      установка бордюрного камня, маяков и маячных реек;

      устройство подготовительного слоя из щебня и гравия под фундаменты опор и труб;

      отвод атмосферных осадков с дорог и искусственных сооружений;

      отделка и ремонт кромок шва и поверхности цементобетонных покрытий;

      устройство и обслуживание барьерного и тросового ограждений;

      при производстве работ по разметке дорожного покрытия автомобильных дорог, предварительная разметка контрольных точек по схеме организации движения, сборка и установка шаблонов, нанесение разметочного материала с помощью пистолета-распылителя, демаркировка старой разметки, участие в работе при разметке дорог разметочными машинами.

      276. Должен знать:

      требования к качеству материалов, применяемых при устройстве, ремонте и маркировке дорог;

      правила бетонирования в зимнее время и способы подогрева бетона;

      правила строительства и эксплуатации дорожных одежд, искусственных сооружений и обстановки пути;

      виды горизонтальной и вертикальной разметки, порядок их нанесения;

      правила и способы ведения работ при нанесении разметки пистолетом-распылителем с применением трафаретов;

      нормы расхода разметочных материалов;

      требования, предъявляемые к качеству выполняемых работ;

      правила выполнения работ в условиях с частичным закрытием и без закрытия автомобильного движения.

Параграф 126. Дорожный рабочий, 5 разряд

      277. Характеристика работ:

      ликвидация мест просадок дорожных покрытий;

      устройство и ремонт труб, лотков, оголовков, подпорных стен и парапетов;

      исправление отдельных повреждений элементов архитектурного оформления автомобильных дорог;

      разбивка пикетажа и элементов дорог в плане;

      определение высотных отметок дорожных сооружений при помощи геодезического инструмента;

      устройство и ремонт дренажей и мощений с восстановлением фильтров;

      установка ограждающих и сигнальных устройств;

      закрепление развивающихся оврагов;

      при производстве работ по разметке дорожного покрытия автомобильных дорог;

      нанесение линий пешеходного перехода типа "Зебра" красками и термопластичными материалами;

      обозначение островков, разделяющих транспортные потоки противоположных направлений по трафарету с помощью пистолетов -распылителей, нанесение стрел, обозначающих направление движения по полосам, двухкомпонентными пластиками, свето-возвращающих элементов -пневматическим пистолетом, разметки вертикальные поверхностей опор, мостов, путепроводов, торцевых поверхностей порталов, туннелей, парапетов.

      278. Должен знать:

      методы оценки состояния дорожных покрытий и искусственных сооружений;

      устройство и правила применения геодезического инструмента;

      основные виды и свойства красок, растворителей и термопластичных материалов;

      методы определения их вязкости и текучести;

      способы нанесения лакокрасочных материалов;

      размеры линий, стрел и надписей горизонтальной разметки;

      порядок нанесения разметки в сочетании с дорожными знаками или светофорами;

      технические требования, предъявляемые дорожной разметке;

      правила нанесения маркирующих материалов в сочетании со свето-возвращающими элементами;

      устройство и принцип действия механизированного инструмента для нанесения термопластических материалов;

      состав и технологию нанесения двухкомпонентных пластичных материалов;

      методы борьбы с эрозией почв;

      способы ликвидации гололеда на дорогах.

Параграф 127. Дорожный рабочий, 6 разряд

      279. Характеристика работ:

      монтаж сборных железобетонных дорожных и аэродромных плит;

      монтаж стальных и чугунных плит.

      280. Должен знать:

      правила и способы монтажа и крепления сборных железобетонных дорожных и аэродромных, стальных и чугунных плит.

Параграф 128. Мостовщик, 2 разряд

      281. Характеристика работ:

      штабелировка камня;

      грохочение и сортировка каменной мелочи;

      разборка каменных мостовых и выстилок;

      подсыпка грунта у версты с трамбованием.

      282. Должен знать:

      основные виды мощения;

      способы разборки мощения вручную.

Параграф 129. Мостовщик, 3 разряд

      283. Характеристика работ:

      выполнение простых работ при устройстве и ремонте каменных мостовых, берегоукрепительных и выправительных сооружений;

      дорожные работы;

      разбивка и планировка поверхностей;

      распределение камня на рабочем месте;

      сортировка и обколка камня;

      расщебенка и засыпка песком мостовых;

      заполнение швов мостовой;

      частичная подсыпка песчаного основания с уплотнением;

      берегоукрепительные и выправительные работы;

      планировка поверхностей с помощью шнура, кольев и визирок;

      укрепление откосов однослойной отмосткой по мху;

      ремонт глиняного основания понурной части плотин;

      заделка промоин в днищах камер шлюза каменной наброской;

      устройство основания под каменное помещение из щебня, мха или глины;

      разборка каменной мостовой на гравийном основании и каменной выстилки понурной части плотни с помощью механизированного инструмента.

      284. Должен знать:

      виды камня, применяемого для мощения и требования, предъявляемые к его качеству;

      простые способы разбивки поверхностей;

      простые виды фильтров мощений;

      способы их устройства и ремонта;

      допускаемые уклоны откосов в зависимости от классификации грунтов.

Параграф 130. Мостовщик, 4 разряд

      285. Характеристика работ:

      выполнение работ средней сложности при устройстве и ремонте каменных мостовых, берегоукрепительных и выправительных сооружений;

      дорожные работы;

      мощение мостовых, надзоров и съездов из грубоколотого и булыжного камня;

      монтаж отмосток у зданий;

      ремонт мостовых и подзоров отдельными картами;

      плинтовка камня вручную;

      установка бордюрного камня;

      укладка прямоугольной и фигурной тротуарной плитки;

      берегоукрепительные и выправительные работы;

      отделка поверхностей из каменной наброски с тщательной укладкой камня;

      профилирование оснований под закладку фильтров, казенного мощения и укладку бетонных плит;

      устройство обратных фильтров;

      мощение откосов и площадок бетонными и каменными плитами;

      отделка под шаблон упорных призм из камня и щебня;

      ликвидация мест просадок в креплении откосов каменными и бетонными плитами;

      крепление откосов одиночной мостовой с расщебенкой по каменной отсыпке;

      заделка стыков между бетонными и каменными плитами, уложенными в мощение;

      уплотнение креплений из камня и щебня с помощью пневматических трамбовок и молотков.

      286. Должен знать:

      способы устройства и ремонта мостовых из грубо-околотного и булыжного камня;

      устройство и правила пользования шаблонами;

      способы устройства обратных фильтров;

      свойства материалов, применяемых при укреплении поверхностей;

      устройство, назначение и правила работы с пневматическим инструментом;

      требования, предъявляемые к качеству мостовых и откосов.

Параграф 131. Мостовщик, 5 разряд

      287. Характеристика работ:

      выполнение сложных работ при устройстве и ремонте каменных мостовых, берегоукрепительных и выправительных сооружений всех типов;

      дорожные работы;

      устройство и ремонт мостовых и лотков из брусчатки и клинкера;

      устройство и ремонт мозаиковой мостовой;

      устройство дренажей;

      укладка тротуарной плитки и соответствия с рисунком;

      берегоукрепительные и выправительные работы;

      разбивочные работы под мощение откосов бетонными и каменными плитами;

      устройство отводов и стоков в мостовых;

      устройство дренажей;

      устройство упорных призм из каменной наброски и щебня;

      каменное мощение в плетневых клетках с расщебенкой;

      устройство фильтров из пористых бетонов;

      устройство банкетов из камня и щебня;

      крепления откосов двойной мостовой на щебеночном основании;

      ремонт двухслойного каменного мощения с восстановлением фильтра;

      ремонт стоков и откосов в каменном мощении;

      ремонт каменных выстилок по-нурной части плотин.

      288. Должен знать:

      способы устройства и ремонта мостовых из брусчатки и клинкера, а также мозаиковых мостовых;

      способы выполнения разбивочных работ под мощения откосов, фильтров, дренажей и сточных систем;

      виды упорных сооружений;

      способы выполнения работ по укреплению  откосов и площадок.

Параграф 132. Рабочий карты намыва, 3 разряд

      289. Характеристика работ:

      укладка грунта при намыве площадей, безнапорных земляных сооружений, штабелей, отвалов, а также при намыве сооружений под воду;

      управление процессом намыва безнапорного земляного сооружения или штабеля;

      наращивание и укорачивание распределительного пульпопровода;

      открывание и закрывание распределительных выпусков на пульпо-проводе;

      переключение потока пульпы с одной карты на другую;

      очистка выпусков и  пульпо-сточных канав, уборка окатышей и мусора за пределы намываемого сооружения;

      устройство и наращивание водосборных колодцев, лотков, зумпфов;

      поддержание необходимого горизонта прудка с регулированием водосборной системы;

      изготовление и ремонт деталей водосборных  колодцев, опор и эстакад;

      обтесывание бревен на канты и накругло, кромок досок и пластин;

      разборка отдельных опор и эстакад;

      строповка материалов.

      290. Должен знать:

      основные виды и свойства грунтов и их классификацию по трудности гидравлического транспортирования;

      правила и способы намыва безнапорных земляных сооружений;

      основные виды и свойства древесины;

      способы обработки лесоматериалов ручным инструментом;

      устройство водосборных устройств;

      виды стропов, захватных приспособлений и такелажной оснастки;

      правила перемещения грузов.

Параграф 133. Рабочий карты намыва, 4 разряд

      291. Характеристика работ:

      управление процессом намыва напорного земляного сооружения, земляного полотна железнодорожного пути или автодороги, подходов к мостам и при замыве  пазух гидротехнических сооружений;

      раскладка грунта в частях  профиля сооружения по фракциям путем изменения глубины и границ прудка и направления потока пульпы, а также перемещением выпуска пульпы;

      разбивка оси рабочего пульпопровода и границ прудка;

      заделка водосборных систем, наращивание водосборных колодцев с выбором оптимальной высоты установки шандор и патрубков;

      визуальная оценка отмыва глинистых частиц;

      ремонт пульпо-сточных устройств.

      292. Должен знать:

      правила и способы укладки грунта;

      правила производства работ и технические требования, предъявляемые к намывным напорным земляным сооружением;

      устройство дренажной системы.

Параграф 134. Рабочий карты намыва, 5 разряд

      293. Характеристика работ:

      укладка грунта при намыве особо ответственных напорных земляных сооружений с ядром;

      управление процессом намыва;

      соблюдение заданного гранулометрического  состава и плотности грунта, уложенного в тело сооружения;

      устройство и наращивание водосбросных систем при намыве особо ответственных земляных сооружений с ядром, заделка водосбросных систем;

      контроль за укладкой грунта в плане и по высоте.

      294. Должен знать:

      способы формирования ядра;

      правила производства работ и технические требования при  намыве земляных сооружений с ядром, в том числе в зимнее время.

Параграф 135. Оператор-термист на передвижных термических установках, 2 разряд

      295. Характеристика работ:

      подготовка кромок труб к подогреву и сварных соединений к местной термической обработке;

      изолирование термоэлектрических преобразователей и труб тепло-изоляционными материалами;

      очистка от окалины сварных соединений труб термической обработки;

      прокладывание термоэлектрических проводов, питающих кабелей, проводов и рукавов.

      296. Должен знать:

      виды и типы нагревателей;

      марки токопроводящих кабелей и проводов;

      термоэлектрических преобразователей и термо-электродных проводов, применяемых при термической обработке;

      назначение, условия применения и устройство простых контрольно-измерительных приборов;

      принцип работы сварочных трансформаторов для термической обработки.

Параграф 136. Оператор-термист на передвижных термических установках, 3 разряд

      297. Характеристика работ:

      подготовка сварных соединений труб к проведению термической обработки, зачеканка термоэлектрических преобразователей и присоединение термоэлектродных проводов;

      установка индукторов, гибких электронагревателей сопротивления и комбинированного действия, кольцевых многопламенных горелок;

      подготовка к работе поста газо-плазменного нагрева с универсальной ацетилено-кислородной горелкой;

      подогрев под сварку кромок труб диаметром до 1420 миллиметров из низкоуглеродистых и легированных сталей с использованием электронагревательных устройств и кольцевых многопламенных горелок в монтажных, полевых и ремонтных условиях.

      298. Должен знать:

      основные свойства металлов и их марки;

      способы нагрева при местной термической обработки;

      принцип работы нагревателей;

      правила зачеканки термо-электрических преобразователей и подключения их к контрольно-измерительным приборам;

      принцип работы и правила эксплуатации пульта дистанционного управления;

      правила установки нагревателей на сварные соединения;

      назначение, устройство и правила применения контрольно-измерительных приборов средней сложности;

      основные сведения по физике и электротехнике.

Параграф 137. Оператор-термист на передвижных термических установках, 4 разряд

      299. Характеристика работ:

      подготовка к проведению термической обработки сварных соединений корпусных технологических конструкций (барабанов, аппаратов, сферических резервуаров и иных конструкций) и трубопроводов (паропроводов теплоэлектростанций, сварных тройников и иных трубопроводов) с использованием газо-плазменного и индукционного нагрева в монтажных и ремонтных условиях;

      местная термическая обработка сварных соединений труб из низкоуглеродистых и низколегированных сталей перлитного класса с использованием многопламенных горелок и электротермического оборудования, работающего на токах промышленной частоты 50 герц монтажных, полевых и ремонтных условиях;

      регулирование технологического процесса местной термической обработки с пультов дистанционного и программного управления;

      ведение журнала термической обработки.

      300. Должен знать:

      химический состав, механические и физические свойства обрабатываемых металлов;

      способы местной термической обработки металлов;

      структурные изменения металла при местной термической обработке;

      режимы местной термической обработки сварных соединений и правила их выбора;

      устройство нагревателей;

      устройство, назначение и правила применения сложных контрольно-измерительных приборов и установок с программными устройствами для термической обработки;

      основы электротехники в пределах выполняемой работы.

Параграф 138. Оператор-термист на передвижных термических установках, 5 разряд

      301. Характеристика работ:

      местная термическая обработка сварных соединений труб из низкоуглеродистых и низколегированных сталей на индукционных установках, работающих на токах повышенной частоты 2500-8000 герц;

      определение режимов нагрева токами повышенной частоты и регулирование параметров нагрева с пульта дистанционного и програмовного управления;

      местная термическая обработка сварных соединений труб из коррозионностойких сталей аустенитного класса с использованием электронагревателей сопротивления и комбинированного действия по режимам стабилизирующего отжига и аустенизации;

      местная термическая обработка труднодоступных сварных соединений (камер, арматуры, тройников) с использованием токов промышленной частоты 50 герц в монтажных, полевых и ремонтных условиях;

      местная термическая обработка сварных соединений трубопроводов 1, 2 и 3 контуров атомных энергетических установок с использованием электрических методов нагрева;

      местная термическая обработка сварных соединений крупногабаритного технологического оборудования (барабанов, аппаратов) и крупногабаритных узлов трубопроводов (сварных тройников) с использованием электрических методов нагрева;

      подготовка оборудования для газо-плазменного и индукционного нагрева для объемной (полной) термической обработки корпусных технологических конструкций (барабанов, аппаратов, сферических резервуаров) и трубопроводов (паропроводов теплоэлектростанций) в монтажных и ремонтных условиях;

      проведение термической обработки холодных гибов труб диаметром до 100 миллиметров по режиму аустенизации;

      размагничивание кромок труб при сварке;

      подключение и обслуживание устройств и схем дистанционного регулирования температуры;

      наладка работы пультов и установок дистанционного управления процессом термической обработки.

      302. Должен знать:

      устройство и электрические схемы источников питания и пультов дистанционного управления;

      правила настройки и регулирования контрольно-измерительных приборов;

      обслуживания и наладки установок с дистанционным управлением процессом;

      правила корректировки цикла термической обработки;

      допустимые отклонения от режимов термической обработки и влияние их на свойства сварных соединений.

Параграф 139. Оператор-термист на передвижных термических установках, 6 разряд

      303. Характеристика работ:

      местная термическая обработка труднодоступных сварных соединений труб из низкоуглеродистых и легированных сталей с повышенной частоты 2500-8000 герц с программным управлением и использованием  индукционных  установок токов;

      местная термическая обработка труднодоступных сварных соединений трубопроводов 1, 2 и 3 контуров атомных энергетических установок с использованием  электрических методов нагрева;

      местная термическая обработка  труднодоступных сварных соединений крупногабаритного технологического оборудования (барабанов, аппаратов и иного оборудования), а также сварных соединений приварки труб к патрубкам оборудования, полная (объемная) термическая обработка трубопроводов (паропроводов теплоэлектростанций) с использованием индукционных установок токов повышенной частоты 2500-8000 герц с программным управлением;

      полная (объемная) термическая обработка корпусных технологических конструкций с использованием газо-плазменного нагрева с регулированием процесса нагрева с пультов  дистанционного и программного управления;

      подключение и обслуживание устройств и схем программного управления процессом термической обработки.

      304. Должен знать:

      устройство и электрические схемы установок с программным управлением;

      правила их наладки и обслуживания;

      методы выбора режимов полной (объемной) термической обработки и контроля качества термической обработки и контроля качества термической обработки сварных соединений;

      правила оформления и сдачи технической документации.

Параграф 140. Электромонтажник по кабельным сетям, 2 разряд

      305. Характеристика работ:

      установка и заделка деталей крепления;

      снятие верхнего джутового покрова кабеля вручную;

      изготовление мелких деталей крепления и прокладок;

      окраска кабелей;

      укрытие кабеля в траншеях и каналах;

      пробивка гнезд отверстий и борозд по готовой разметке вручную.

      306. Должен знать:

      марки кабелей;

      сортамент цветных и черных металлов;

      виды крепежных деталей и мелких конструкций;

      устройство и правила пользования инструментом для электромонтажных работ;

      правила чтения простейших электрических схем.

Параграф 141. Электромонтажник по кабельным сетям, 3 разряд

      307. Характеристика работ:

      резка кабеля напряжением до 10 киловольт с временной заделкой конусов;

      заделка проходов для всех видов кабельных проводок через стены и перекрытия;

      выполнение вспомогательных работ при прокладке кабеля;

      вырезка муфт и концевых заделок кабеля;

      пробивка гнезд, отверстий и борозд механизированным инструментом;

      установка ответственных коробок для кабелей;

      проверка и подготовка к работе инструмента, приспособления, механизмов и материалов;

      комплектование материалов и оборудования для выполнения электромонтажных работ в жилых, культурно-бытовых и административных зданиях.

      308. Должен знать:

      марки кабелей и кабельной арматуры;

      устройство и правила пользования такелажными и специальными приспособлениями для монтажных работ;

      дефекты прокладки и монтажа кабельных линий и арматуры;

      правила комплектации материалов и оборудования;

      правила чтения простых электрических схем;

      основы электротехники.

Параграф 142. Электромонтажник по кабельным сетям, 4 разряд

      309. Характеристика работ:

      соединение, оконцевание и присоединение кабелей различных марок сечением до 240 миллиметров всеми способами, кроме сварки;

      разметка и разделка кабеля;

      крепление конструкций и аппаратов при помощи монтажного поршневого пистолета;

      маркировка проложенных труб и кабелей;

      установка скоб и металлических опорных конструкций;

      крепление конструкций приклеиванием;

      прокладка стальных и пластмассовых труб в бороздах, по полу, стенам, фермам и колоннам;

      прокладка стальных и пластмассовых труб в бороздах, по полу, стенам, фермам и колоннам;

      прокладка кабельных лотков, перфорированных монтажных профилей и стальных коробов;

      монтаж концевых заделок и соединительных муфт на кабелях напряжением до 1 киловольт;

      резка кабелей напряжением свыше 10 киловольт маслонаполненных;

      крепление кабельных муфт и воронок;

      заделка концов кабелей свинцовыми наконечниками;

      подготовка прошпарочной массы и припоев;

      закрепление брони маслонаполненных кабелей в колодцах;

      наматывание экрана;

      устройство вводов (кроме взрывоопасных зон);

      измерение сопротивления изоляции;

      антикоррозионное покрытие поврежденной поверхности маслонаполненных кабелей;

      комплектование материалов и оборудования для выполнения электромонтажных работ в промышленных зданиях и сооружениях.

      310. Должен знать:

      способы соединения, оконцевания и присоединения жил кабелей всех марок;

      марки и область применения маслонаполненных кабелей;

      конструкцию соединительных стопорных и концевых муфт;

      способы маркировки стальных  и пластмассовых труб, кабелей, устройство монтажных поршневых  пистолетов, гидравлического и ударно- вращательного действия инструмента и правила пользования ими;

      устройство аппаратуры для сушки и заливки масла;

      правила ведения работ по монтажу маслонаполненных кабелей.

Параграф 143. Электромонтажник по кабельным сетям, 5 разряд

      311. Характеристика работ:

      монтаж концевых заделок и соединительных муфт всех видов на кабелях напряжением до 10 киловольт;

      оконцевание кабелей сечением более 240 миллиметров квадратных всеми способами;

      изготовление свинцовых соединительных муфт;

      укладка силовых и контрольных кабелей (кроме маслонаполненных) в траншеях, каналах, тоннелях и внутри зданий (кроме взрывоопасных зон) всеми способами без применения кабелеукладчиков;

      маркировка кабелей;

      фазировка и подготовка кабелей к включению;

      замер давления масла;

      монтаж масло-подпитывающих агрегатов для масло-наполненных кабельных линий;

      заготовка и сборка тройниковых разветвлений;

      противопожарная защита кабельных линий.

      312. Должен знать:

      правила разметки мест установки опорных конструкций и трасс прокладки кабелей;

      способы разделки и монтажа силовых и контрольных кабелей;

      порядок фазировки проводки и методы проверки выполненных схем;

      правила проведения замеров и составления эскизов кабельных проводок.

Параграф 144. Электромонтажник по кабельным сетям, 6 разряд

      313. Характеристика работ:

      разметка трасс прокладки кабелей;

      монтаж маслонаполненных кабелей напряжением до 110 киловольт;

      укладка силовых и контрольных кабелей всех типов (кроме маслонаполненных) с помощью кабелеукладчика;

      монтаж концевых заделок и соединительных муфт всех видов на кабелях напряжением до 110 киловольт;

      производство проколов в грунте;

      сушка, вакуумирование и заполнение азотом муфт и трубопроводов;

      заполнение муфт и трубопроводов маслом;

      дегазирование масла в установках;

      подпитывание баков давления и переключение их;

      испытания подпитывающей системы;

      установка передатчиков давления;

      монтаж приставных кабельных линейных вводов трансформаторов, вакуумирование и заполнение их маслом;

      прогрев кабелей при отрицательных температурах.

      314. Должен знать:

      правила монтажа маслонаполненных кабелей;

      устройство кабелей различного типа и напряжения, оборудования и аппаратуры;

      технические требования на прокладку кабелей в различных условиях и сдачу их в эксплуатацию.

Параграф 145. Электромонтажник по кабельным сетям, 7 разряд

      315. Характеристика работ:

      монтаж маслонаполненных кабелей напряжением свыше 110 киловольт;

      прокладка кабелей во взрывоопасных зонах и при отрицательной температуре;

      укладка силовых и контрольных кабелей всех типов в водоемах;

      монтаж концевых заделок и соединительных муфт всех видов на кабелях напряжением свыше 110 киловольт;

      прокладка кабелей в полиэтиленовой оболочке;

      наладка и обслуживание линий механизированной прокладки кабелей;

      определение необходимости прогрева кабелей при отрицательной температуре и установление режимов токов и температур прогрева;

      отыскание повреждений кабелей с помощью аппаратуры.

      316. Должен знать:

      правила ведения работ во взрывоопасных зонах и при отрицательных температурах;

      устройство и правила работы с аппаратурой для отыскания повреждений;

      основы физики, электротехники и материаловедения.

      317. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 146. Кессонщик-аппаратчик, 4 разряд

      318. Характеристика работ:

      впуск и выпуск рабочих из шлюзовых аппаратов, шлюзование и вышлюзование;

      приемка груженых и передача порожних бадей и вагонеток в прикамерок;

      передача материалов, оборудования и инструмента в прикамерок;

      установка ножа кессона;

      разборка лебедки и редуктора;

      монтаж и демонтаж подмывного приспособления, сифонных, воздухо-водных, водонапорных и пульпо-проводящих линий.

      319. Должен знать:

      устройство шлюзового аппарата, трубопроводов, прикамерков;

      правила впуска и выпуска людей аппарата;

      расположение и устройство предохранительных приспособлений, измерительных приборов и сигнализации.

Параграф 147. Кессонщик-аппаратчик, 5 разряд

      320. Характеристика работ:

      прием и выдача из шлюзового аппарата бадей, инструмента, материалов и оборудования с открытием и закрыванием дверей;

      монтаж и демонтаж шахтных труб;

      установка направляющих планок и лестниц;

      монтаж оборудования гидромеханизации в кессоне;

      демонтаж шлюзового аппарата;

      запасовка и распасовка полиспастов;

      крепление блоков и вязка узлов стальных канатов;

      наращивание и разборка шахтных труб;

      устройство рельсового пути в шлюзовом аппарате;

      ремонт механизмов, арматуры, трубопроводов, гидромониторов и гидроэлеваторов.

      321. Должен знать:

      устройство шлюзовых аппаратов различных систем, гидроэлеваторных и землесосных установок;

      правила приема и выдачи из шлюзового аппарата бадей, инструментов, материалов и оборудования;

      правила эксплуатации кессонного оборудования;

      способы применения смазок и масел для механизмов.

Параграф 148. Кессонщик-аппаратчик, 6 разряд

      322. Характеристика работ:

      управление подъемными механизмами шлюзового аппарата;

      спуск и подъем бадей;

      пропуск через рабочую камеру инструментов, материалов и оборудования;

      регулирование давления сжатого воздуха при декелевке и раздекелевке шахтной трубы;

      установка центральной камеры шлюзового аппарата с укладкой прокладок и соединением фланцев болтами;

      установка прикамерков и дверей;

      монтаж насосных и землесосных станций, арматуры и подъемных механизмов шлюзовых аппаратов различных систем;

      испытания шлюзов шахтных труб и шлангов повышенным гидравлическим давлением.

      323. Должен знать:

      правила монтажа и текущего ремонта кессонного оборудования;

      технологию производства кессонных работ;

      правила пропуска через рабочую камеру шлюзового аппарата инструментов, материалов и оборудования;

      способы проверки правильности показаний контрольных приборов.

Параграф 149. Кессонщик-проходчик, 5 разряд

      324. Характеристика работ:

      разработка грунта в кессоне вручную и пневматическими инструментами с перекидкой и погрузкой его в бадьи;

      бурение шпуров;

      выдача грунта и прием материалов в камере кессона;

      устройство и разборка шпальных клеток в камере кессона.

      325. Должен знать:

      основные свойства грунтов и способы их разработки;

      устройство шлюзовых аппаратов и применяемых подъемно-транспортных приспособлений;

      способы строповки и транспортирования грузов при работе в кессонах.

Параграф 150. Кессонщик-проходчик, 6 разряд

      326. Характеристика работ:

      разработка грунта под ножом кессона снятие с подкладок и посадка кессона;

      разработка грунта в кессоне с применением гидромонитора;

      удаление препятствий из-под ножа в процессе опускания кессона;

      укладка бетона и бутобетона при заполнении камеры кессона;

      декелевка и раздекелевка шахтных труб;

      монтаж и демонтаж кессона.

      327. Должен знать:

      способы разработки грунта гидромониторами;

      правила пользования сифоном;

      правила снятия кессона с подкладок и посадки его;

      правила производства монтажных работ.

Параграф 151. Кессонщик-электромонтажник, 6 разряд

      328. Характеристика работ:

      монтаж и демонтаж кессонного электрооборудования, электроаппаратов, арматуры, системы телефонной связи, электропроводки всех видов и системы сигнализации;

      проверка правильности монтажа под напряжением;

      обслуживание и ремонт электрооборудование в шлюзовом аппарате и кессоне;

      составление электрической схемы включения моторов и пускорегулирующей аппаратуры;

      определение и устранение неисправностей в сети и работе электроустановок.

      329. Должен знать:

      устройство кессонного электрооборудования и системы телефонной связи;

      правила сигнализации.

      330. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 152. Копровщик, 2 разряд

      331. Характеристика работ:

      планировка площадок для складирования свай, деталей копров и иных материалов;

      перемещение свай и деталей копров;

      строповка конструкций инвентарными стропами за монтажные петли.

      332. Должен знать:

      основные виды такелажной оснастки и грузозахватных приспособлений;

      правила сигнализации при производстве свайных работ.

Параграф 153. Копровщик, 3 разряд

      333. Характеристика работ:

      строповка, подтягивание и расстроповка свай и оболочек диаметром до 0,6 метров;

      строповка вибропогружателей;

      крепление вибропогружателя к переходнику или к оболочке и отсоединение его;

      установка и снятие хомутов и наголовников.

      334. Должен знать:

      основные виды и способы погружения свай и оболочек;

      основы устройства лебедок, талей, домкратов и иных такелажных приспособлений.

Параграф 154. Копровщик, 4 разряд

      335. Характеристика работ:

      сборка, оснащение и разборка не универсальных копров со свободно падающим молотом;

      забивка свай и шпунта не универсальным сухопутным или плавучим копром со свободно падающим молотом;

      строповка и расстроповка оболочек диаметром более 0,6 метров;

      сболчивание стыков оболочек;

      заводка свай в наголовник вибратора;

      передвижка и закрепление копров;

      перемещение винтовых свай с помощью крана;

      выдергивание свай и шпунта с помощью талей и лебедок;

      насадка металлических наконечников на заостренные концы свай.

      336. Должен знать:

      устройство, способы сборки и разборки не универсальных копров и оснащения их свободно падающими молотами;

      способы транспортировки, подъема;

      установки и закрепления различных видов свай и оболочек в стрелах копра и направляющих;

      способы закрепления и шпунта при их выдергивании;

      правила транспортирования винтовых свай краном, требования, предъявляемые к качеству свай и оболочек.

Параграф 155. Копровщик, 5 разряд

      337. Характеристика работ:

      установка и выверка положения винтовых вертикальных и наклонных свай;

      перестановка и выверка шаблонов при сооружении ячеистых перемычек;

      вертикальные погружения железобетонных свай копрами с паровыми, пневматическими и дизельными молотами и вибропогружателями без подмыва и с подмывом;

      установка и снятие вибропогружателя;

      сборка и разборка универсальных копров;

      установка на краны навесного копрового оборудования;

      оснащение копров и кранов паровыми, пневматическими и дизельными молотами и вибропогружателями;

      выдергивание свай и шпунта с помощью молотов двойного действия и вибропогружателями.

      338. Должен знать:

      устройство, способы сборки и разборки универсальных копров;

      способы установки на краны навесного копрового оборудования;

      способы оснащения копров и кранов паровыми пневматическими и дизельными молотами и вибропогружателями;

      способы подмыва свай и оболочек при их погружении;

      способы устройства буровых и набивных свай.

Параграф 156. Копровщик, 6 разряд

      339. Характеристика работ:

      разбивка мест свайных оснований и шпунтовых линий по готовым створам;

      погружение винтовых свай с помощью кабестана и оболочек вибропогружателями;

      сборка и разборка кабестанов;

      погружение наклонных свай.

      340. Должен знать:

      способы и правила погружения оболочек, наклонных и винтовых свай;

      правила разбивки свайных оснований и шпунтовых линий по выставленным обноскам и створам;

      способы проверки наклона стрел копра при забивке наклонных свай;

      способы сборки, оснащения и разборки кабестанов.

Параграф 157. Монтажник каркасно-обшивных конструкций, 2 разряд

      341. Характеристика работ:

      монтаж однослойных облицовок и перегородок, монтаж одноуровневых потолков из гипсо-картонного листа, гипсо-волокнистого листа на металлических и деревянных каркасах;

      разметка проектного положения каркасно-обшивных конструкций с помощью ручного инструмента;

      рескрой гипсокартонных, гипсо-волокнистых листовых материалов, направляющих и стоечных профилей металлических и деревянных каркасов;

      установка в проектное положение и крепление направляющих и стоечных профилей металлических деревянных каркасов;

      установка листовых материалов в проектное положение с устройством дверных, оконных проҰмов;

      укладка звуко- и тепло-изоляционных материалов;

      заделка швов между облицовочными плитами и мест сопряжения шпаклевкой;

      приготовление грунтовочных, шпаклҰвочных, монтажных, клеевых и гидроизоляционных смесей и растворов из сухих строительных смесей;

      транспортировка используемых материалов, приспособлений, инструмента, инвентарных подмостей в пределах рабочей зоны;

      демонтаж несложных конструкций при производстве ремонтных работ.

      342. Должен знать:

      способы монтажа однослойных облицовок и перегородок, одноуровневых потолков из гипсокартонных и гипсо-волокнистых листов на деревянных и металлических каркасах;

      способы и приҰмы разметки мест установки каркасно-обшивных конструкций;

      правила раскроя листовых материалов, направляющих и стоечных профилей металлических и деревянных каркасов;

      порядок заделки швов между облицовочными плитами;

      назначение и способы приготовления грунтовочных, шпаклҰвочных, монтажных, клеевых и гидроизоляционных смесей и растворных смесей из сухих строительных смесей;

      приҰмы работы с используемым инструментом, приспособлениями, правила работы на инвентарных подмостях;

      правила транспортировки и складирования материалов, инструментов в пределах рабочей зоны.

Параграф 158. Монтажник каркасно-обшивных конструкций, 3 разряд

      343. Характеристика работ:

      монтаж однослойных, двухслойных облицовок и перегородок, одноуровневых и двухуровневых подвесных потолков из гипсокартонных и гипсо-волокнистых листов на металлических и деревянных каркасах;

      монтаж внутренних перегородок из цементных плит типа "Аквапанель" на металлических и деревянных каркасах;

      разметка мест установки в проектное положение каркасно-обшивных конструкций с помощью ручного инструмента;

      раскрой гипсокартонных, гипсоволокнистых листовых материалов, направляющих и стоечных профилей металлических и деревянных каркасов;

      установка в проектное положение и крепление направляющих и стоечных профилей металлических и деревянных каркасов;

      установка и закрепление на металлическом каркасе гипсокартонных и гипсо-волокнистых листов;

      укладка звуко- и тепло-изоляционных материалов;

      приклеивание гипсокартонных и гипсо-волокнистых листов;

      заделка швов между облицовочными плитами и мест сопряжения шпаклевкой, установка защитных угловых профилей;

      приготовление монтажных, клеевых, гидроизоляционных смесей и растворов из сухих строительных смесей на цементной и гипсовой основе вручную и механизированным способом;

      транспортировка используемых материалов, приспособлений, инструмента, инвентарных столиков, стремянок, приставных лестниц в пределах рабочей зоны;

      демонтаж несложных конструкций при производстве ремонтных работ.

      344. Должен знать:

      способы монтажа однослойных, двухслойных облицовок и перегородок, одноуровневых и двухуровневых подвесных потолков из гипсокартонных и гипсо-волокнистых листов на металлических и деревянных каркасах;

      правила монтажа внутренних перегородок из цементных плит типа "Аквапанель" на металлических и деревянных каркасах;

      способы и приемы разметки мест установки каркасно-обшивных конструкций;

      правила раскроя листовых материалов, направляющих и стоечных профилей металлических и деревянных каркасов;

      порядок заделки угловых стыков и швов между облицовочными плитами;

      назначение и способы приготовления монтажных, клеевых, гидроизоляционных смесей и растворов из сухих строительных смесей на цементной и гипсовой основе;

      назначение и правила применения используемых инструмента, приспособлений и инвентаря;

      правила транспортировки и складирования материалов, деталей, приспособлений и инструмента в пределах рабочей зоны.

Параграф 159. Монтажник каркасно-обшивных конструкций, 4 разряд

      345. Характеристика работ:

      монтаж трехслойных, многослойных перегородок и многоуровневых подвесных потолков из гипсокартонных и гипсо-волокнистых листов на металлических и деревянных каркасах;

      устройство сборного "сухого" пола на основе двухслойных, многослойных гипсо-волокнистых листов или цементных плит типа "Аквапанель";

      выравнивание поверхности и нивелирование сухой засыпки под полы;

      монтаж наружных конструкций из цементных плит типа "Аквапанель" на металлических и деревянных каркасах;

      монтаж наружных фасадов типа "Теплая стена";

      монтаж пазо-гребневых плит;

      разметка мест установки каркасно-обшивных конструкций с использованием лазерного инструмента;

      облицовка поверхностей помещений каркасно-обшивными конструкциями из гипсокартонных и гипсо-волокнистых листов на металлических и деревянных каркасах;

      заделка угловых стыков, швов между облицовочными плитами и мест сопряжения шпаклевкой, установка защитных угловых профилей, шпаклевание поверхностей;

      облицовка наклонных поверхностей помещений гипсокартонными и гипсо-волокнистыми листами;

      облицовка поверхностей мансардных помещений гипсокартонными и гипсо-волокнистыми листами;

      установка каркасно-обшивных конструкций сложной геометрической формы в проектное положение;

      установка и крепление направляющих и стоечных профилей металлических и деревянных каркасов сложной геометрической формы;

      обрамление дверных и оконных проемов;

      выполнение простых работ по ремонту обшивок, облицовок, оснований пола.

      346. Должен знать:

      способы монтажа трехслойных и многослойных перегородок, многоуровневых подвесных потолков из гипсокартонных и гипсо-волокнистых листов на металлических и деревянных каркасах, наружных конструкций из цементных плит типа "Аквапанель" на металлических и деревянных каркасах;

      порядок устройства сборного "сухого" пола на основе двухслойных, многослойных и гипсо-волокнистых листов или цементных плит типа "Аквапанель";

      порядок заделки угловых стыков, швов между облицовочными плитами и мест сопряжения шпаклевкой, шпаклевание поверхностей;

      способы облицовки наклонных поверхностей помещений гипсокартонными и гипсо-волокнистыми листами;

      правила разметки мест установки каркасно-обшивных конструкций с использованием лазерного инструмента;

      правила установки металлических и деревянных каркасов сложной геометрической формы в проектное положение;

      правила чтения рабочих чертежей;

      способы выполнения простых работ по ремонту обшивок, облицовок оснований пола.

Параграф 160. Монтажник каркасно-обшивных конструкций, 5 разряд

      347. Характеристика работ:

      монтаж подвесных потолков из акустических гипсокартонных листов;

      крепление профилей каркасов к базовому потолку с помощью специальных подвесов;

      устройство ниш, фальш-колонн, внутренних куполов и сводов из гипсокартонных и гипсо-волокнистых листов;

      монтаж вентилируемых фасадов зданий с использованием цементных плит типа "Аквапанель";

      раскрой и изготовление элементов каркасно-обшивных конструкций сложных геометрических форм;

      раскрой и изготовление элементов каркасов сложной конструкции;

      изготовление шаблонов отдельных элементов каркасно-обшивных конструкций сложных геометрических форм;

      заделка угловых стыков, швов между облицовочными плитами и мест сопряжения шпаклевкой, шпаклевание поверхностей сложных геометрических форм;

      установка защитных угловых профилей;

      подбор и комплектование материалов и деталей в соответствии с проектом производства работ.

      348. Должен знать:

      порядок монтажа подвесных потолков из акустических гипсокартонных листов;

      способы крепления профилей каркасов к базовому потолку;

      способы устройства ниш, фальш-колонн, внутренних куполов и сводов из гипсокартонных и гипсо-волокнистых листов;

      назначение и способы изготовления шаблонов каркасно-обшивных конструкций сложных геометрических форм;

      правила раскроя и изготовления элементов каркасов каркасно-обшивных конструкций сложных геометрических форм и сложных конструкций;

      порядок заделки угловых стыков, шпаклевания поверхностей сложных геометрических форм;

      правила подбора и комплектования материалов и деталей в соответствии с проектом производства работ.

Параграф 161. Монтажник каркасно-обшивных конструкций, 6 разряд

      349. Характеристика работ:

      монтаж растровых и реечных подвесных потолков с укладкой звуко- и тепло-изоляционных материалов;

      монтаж потолков криволинейных и ломаных форм;

      подбор декоративных материалов и облицовка каркасно-обшивных конструкций с использованием элементов декора;

      раскрой и изготовление отдельных элементов нетиповых каркасов каркасно-обшивных конструкций сложных геометрических форм;

      облицовка сложных, нетиповых узлов сопряжений различных каркасно-обшивных конструкций в соответствии с рабочими чертежами;

      установка дополнительных элементов каркасов под навесное и технологическое оборудование;

      изготовление шаблонов под криволинейные и ломаные формы обшивки каркасно-обшивных конструкций;

      расчет необходимого количества материалов для соответствующих каркасно-обшивных конструкций;

      проведение пооперационного контроля качества и объемов выполняемых работ;

      ведение приходно-расходной и исполнительной документации.

      350. Должен знать:

      порядок монтажа растровых и реечных подвесных потолков;

      способы монтажа потолков криволинейных и ломаных форм;

      порядок подбора декоративных материалов;

      способы выполнения декоративной облицовки каркасов каркасно-обшивных конструкций;

      основы конструирования и технологию раскроя и изготовления отдельных элементов нетиповых каркасов каркасно-обшивных конструкций сложных геометрических форм;

      назначение и способы изготовления шаблонов под криволинейные и ломаные формы обшивки каркасно-обшивных конструкций;

      правила проведения пооперационного контроля качества и объемов выполненных работ;

      правила ведения приходно-расходной и исполнительной документации.

Параграф 162. Паяльщик по свинцу (свинцово-паяльщик), 2 разряд

      351. Характеристика работ:

      подготовка поверхностей под пайку и лужение;

      прямолинейная рубка свинца по готовой разметке;

      отливка прутков;

      набивка труб песком;

      транспортировка ацетиленовыми генераторов и баллонов.

      352. Должен знать:

      основы устройства и правила обращения с ацетиленовыми генераторами;

      кислородными и ацетиленовыми баллонами;

      виды готовых стропов и захватов и способы их применения;

      способы очистки поверхностей.

Параграф 163. Паяльщик по свинцу (свинцово-паяльщик), 3 разряд

      353. Характеристика работ:

      фигурная рубка свинца по готовой разметке;

      отливка простых деталей: шашек, гнезд и пробок;

      обслуживание ацетиленовых генераторов;

      протравка поверхностей кислотой;

      пайка и лужение простых деталей, работающих без давления (бортшайб, концов труб и иных деталей).

      354. Должен знать:

      основные свойства свинца;

      устройство водородных аппаратов и электропаяльников и правила обращения с ними;

      температурные режимы при пайке и лужении;

      устройство и способы применения простого такелажного оборудования.

Параграф 164. Паяльщик по свинцу (свинцово-паяльщик), 4 разряд

      355. Характеристика работ:

      правка и раскатка листового свинца;

      правка деформированных свинцовых труб;

      гнутье отводов, отбортовка труб и штуцеров;

      прокладка свинцовых труб диаметром до 100 миллиметров;

      изготовление змеевиков в два-три витка и свинцовых противней;

      папка стыков труб диаметром до 100 миллиметров.

      356. Должен знать:

      сортамент листового свинца и свинцовых труб;

      способы разметки и раскроя свинца;

      методы и испытаний трубопроводов и змеевиков.

Параграф 165. Паяльщик по свинцу (свинцово-паяльщик), 5 разряд

      357. Характеристика работ:

      обкладка профильной стали рольным свинцом;

      укладка свинцовых трубопроводов диаметром более 100 миллиметров;

      изготовление свинцовых труб и фасонных деталей;

      пайка стыков труб диаметром свыше 100 миллиметров;

      изготовление сложных змеевиков.

      358. Должен знать:

      способы разметки секционных отводов, деталей трубопроводов диаметром  и трассы прокладки трубопроводов;

      методы испытаний свинцовой аппаратуры и трубопроводов.

Параграф 166. Паяльщик по свинцу (свинцово-паяльщик), 6 разряд

      359. Характеристика работ:

      навеска свинца на аппараты большой емкости (стабилизаторы, промывание башни и иные аппараты);

      обкладка свинцом аппаратов сложной конфигурации (башни, мешалки, холодильники, отстойники, концентраторы серной кислоты и иные аппараты);

      пайка свинца при изготовлении этих аппаратов;

      изготовление узлов и деталей свинцовой аппаратуры (люки, заглушки, желоба и иная аппаратура);

      плакировка гомогенной пайкой (поплавки, лопасти вентиляторов и иные детали);

      свинцово - паяльные работы по электрофильтрам.

      360. Должен знать:

      способы разметки свинца для изготовления аппаратуры и обкладки аппаратов и машин;

      способы навеки свинца на аппараты и плакировки гомогенной пайкой.

Параграф 167. Монтажник турбоустановок, 3 разряд

      361. Характеристика работ:

      разметка деталей по шаблону;

      сверление отверстий трещоткой и дрелью;

      сборка резьбовых и фланцевых соединений;

      нарезка резьбы вручную;

      изготовление подкладок и прокладок;

      распаковка оборудования;

      снятие консервации;

      перемещение оборудования с помощью блоков, домкратов, ручных лебедок.

      362. Должен знать:

      сортамент применяемых материалов;

      способы распаковки оборудования;

      способы выполнения несложных монтажных работ;

      устройство пользования простыми такелажными средствами;

      способы расконсервации деталей и узлов оборудования.

Параграф 168. Монтажник турбоустановок, 4 разряд

      363. Характеристика работ:

      подготовка специальных приспособлений, парных клиньев, установочных болтов, мест на фундаменте под установку клиновых домкратов, парных клиньев, установочных болтов;

      подготовка к установке конденсаторных трубок;

      установка и затяжка болтов разъемов цилиндров;

      установка коробок выводов генератора;

      установка лестниц и площадок обслуживания трубо-установок.

      364. Должен знать:

      устройство монтируемого оборудования;

      способы проверки размеров фундаментов под оборудование средней сложности и методы монтажа этого оборудования;

      способы пользования механизированным инструментом;

      простейшие способы выверки смонтированного оборудования;

      методы гидравлических испытаний;

      способы строповки и перемещения оборудования, а также пользования механизированным такелажным оборудованием.

Параграф 169. Монтажник турбоустановок, 5 разряд

      365. Характеристика работ:

      подготовка к монтажу цилиндров и узлов проточной части;

      подготовка к монтажу компрессоров;

      монтаж сборников конденсата, сервомоторов, аккумуляторов давления, поворотной диафрагмы;

      установка контрольных штифтов и дистанционных болтов;

      установка датчиков и указателей системы контроля ротора, тахиметров;

      монтаж масляных баков и баков огнестойкой жидкости, маслоохладителей, водяных и масляных фильтров, эжекторов;

      набивка конденсаторных трубок;

      установка траверсы и аппарата щеткодержателей;

      установка щитов на статор;

      шабрение поверхностей оборудования.

      366. Должен знать:

      способы разметки, установки и перенесения монтажных осей;

      правила проверки и приемки под монтаж фундамента и мест установки оборудования;

      способы монтажа сложного оборудования;

      способы балансировки, центровки, выверки и регулирования монтируемого оборудования;

      устройство и принцип действия систем смазки;

      технические требования, предъявляемые к монтажу оборудования;

      правила сдачи его в эксплуатацию;

      подготовка к монтажу цилиндров и узлов проточной части.

Параграф 170. Монтажник турбоустановок, 6 разряд

      367. Характеристика работ:

      установка фундаментных рам и плит;

      монтаж цилиндров, роторов, компрессоров и подшипников;

      монтаж камер сгорания;

      монтаж статора и ротора генератора, возбудителя;

      центрирование ротора генератора к ротору турбины;

      установка газо-охладителей;

      проверка герметичности статора и ротора;

      монтаж конденсаторов, теплообменников;

      проверка плотности вакуумной системы, прокачка маслом.

      368. Должен знать:

      способы монтажа особо сложного оборудования;

      способы регулирования и наладки оборудования.

      369. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 171. Монтажник турбоустановок, 7 разряд

      370. Характеристика работ:

      монтаж тяжеловесного оборудования с подъемок и установкой его двумя и тремя кранами с применением специальных такелажных устройств;

      заводка ротора в статор генератора;

      проверка, сборка и установка органов регулирования и парораспределения;

      проверка положения монтажных осей статора и ротора генератора;

      окончательная выверка турбоустановки;

      проверка регулирования на не работающей турбинах.

      371. Должен знать:

      способы монтажа сверхсложного оборудования;

      правила опробования паро и газотурбинных установок при вводе их в эксплуатацию.

      372. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 172. Пескоструйщик, 3 разряд

      373. Характеристика работ:

      подготовка песка для зарядки;

      зарядка пескоструйного аппарата;

      наблюдение за работой и обслуживание пескоструйного аппарата.

      374. Должен знать:

      способы и режимы сушки песка;

      способы зарядки аппарата песком;

      правила ухода за пескоструйным аппаратом;

      виды и назначение индивидуальных средств защиты и приспособлений.

Параграф 173. Пескоструйщик, 4 разряд

      375. Характеристика работ:

      очистка с помощью пескоструйного аппарата поверхностей строительных конструкций, аппаратов оборудования;

      очистка бетонных и металлических поверхностей сухим, влажным и мокрым способами аппаратами системы "Ортиб – ласт";

      крепление и наращивание шлангов;

      крепление наконечника;

      перестановка и крепление люлек и стремянок по ходу работ.

      376. Должен знать:

      устройство и правила технической эксплуатации пескоструйного аппарата;

      способы крепления и наращивания шлангов и крепления наконечника;

      правила очистки поверхностей с помощью пескоструйного аппарата;

      правила перестановки и крепления стремянок при очистке вертикальных поверхностей;

      устройство защитных приспособлений, применяемых при очистке поверхностей.

Параграф 174. Монтажник строительных конструкций, 2 разряд

      377. Характеристика работ:

      строповка строительных конструкций инвентарными стропами за монтажные петли, скобы, крюки;

      прогонка резьбы болтов и гаек;

      работы на ручной лебедке;

      очистка поверхностей для изоляции;

      расконсервация метизов;

      пробивка отверстий и борозд вручную в бетонных и железобетонных конструкциях;

      установка и снятие болтов;

      расстроповка конструкций на месте монтажа и установки;

      сортировка строительных конструкций по маркам;

      укладка простых блоков при устройстве фундаментов.

      378. Должен знать:

      основные виды такелажной оснастки, стропов и виды инструмента и приспособлений, применяемых при монтаже строительных конструкций;

      виды сварных соединений и типы швов;

      способы подготовки кромок изделий для сварки;

      типы разделок и обозначения сварных швов на чертежах;

      правила чтения простых чертежей.

Параграф 175. Монтажник строительных конструкций, 3 разряд

      379. Характеристика работ:

      зачистка стыков монтируемых конструкций;

      крепление монтажных болтовых соединений;

      установка самонарезающих болтов;

      промазка керосином и мелом сварных швов при проверке их плотности;

      проверка фасонной стали на ручных винтовых прессах;

      укладка плит дорожных покрытий;

      временное крепление конструкций;

      утепление бетонных и железобетонных конструкций;

      замоноличивание бетоном стыков и некратных мест;

      заделка кирпичом или бетоном концов балок, борозд, гнезд, выбоин и отверстий;

      монтаж сборных перегородок и внутренних стен;

      монтаж и демонтаж мобильных зданий и сооружений из инвентарных блок-контейнеров;

      установка прокладок и нащельников;

      затяжка болтовых соединений узлов уплотнений;

      герметизация стыков специальными герметиками с нанесением их кистью и шпателем;

      ручное приготовление тиоколовых, акриловых и иных герметиков;

      регулирование и наматывание канатов;

      вязка такелажных узлов;

      крепление стальных канатов болтовыми зажимами;

      подъем и опускание строительных конструкций и оборудования вручную и механизмами на место монтажа;

      установка и снятие блоков, талей, полиспастов, лебедок и домкратов грузоподьемностью до 10 тонн.

      380. Должен знать:

      основные виды деталей строительных конструкций;

      правила транспортирования и складирования конструкций и изделий;

      назначение приспособлений и способы временного крепления конструкций;

      простые способы проверки плотности сварных швов;

      основные свойства и марки бетонных смесей;

      правила подготовки поверхностей для изоляции;

      устройство электрифицированного пневматического инструмента и правила работы с ним;

      способы защиты металла от коррозии;

      устройство простого такелажного оборудования и приспособлений и правила пользования ими;

      способы строповки и расстроповки строительных конструкций;

      виды такелажных узлов;

      способы крепления стальных канатов болтовыми зажимами;

      способы подъема и опускания строительных конструкций ручными механизированными средствами на место монтажа;

      способы сигнализации при подъеме и опускании строительных конструкций при монтаже их на высоте и в стесненных условиях;

      требования, предъявляемые к проведению такелажных работ.

Параграф 176. Монтажник строительных конструкций, 4 разряд

      381. Характеристика работ:

      монтаж сборных железобетонных и бетонных фундаментных блоков массой до 8 тонн, оголовков и блоков свайного ростверка;

      монтаж сборных железобетонных балок пролетам до 12 метров (кроме подкрановых);

      монтаж сборных подвесных потолков из гипсовых панелей на металлическом каркасе;

      монтаж сборных железобетонных панелей и плит перекрытий и покрытий;

      монтаж лестничных маршей и площадок, рядовых крупных блоков стен и балконных блоков;

      установка шпилек для навески панцирной сетки;

      укладка сборных железобетонных плит платформ, мостов и эстакад;

      монтаж стальных каркасов промышленных печей массой до 5 тонн и тепло-ограждающих конструкций печей из блоков массой до 1 тонны;

      монтаж металлоконструкций опор и станций канатных дорог и кабельных кранов, а также стальных канатов при высоте сооружений до 30 метров;

      установка на опоры стальных стропильных и подстропильных ферм пролетом до 12 метров;

      монтаж труб высотой до 30 метров из блоков жаростойкого бетона;

      облицовка плитами каналов и откосов плотин;

      заделка стыков балок, прогонов и ригелей с колоннами;

      устройство заполнений проемов перегородок из стекло-профилита;

      предварительная и укрупнительная сборка согласно рабочим чертежам легких строительных конструкций из алюминиевого и поливинилхлоридного - профиля, оконных конструкций, дверных и витражных заполнений различного типа;

      монтаж, выверка и установка их в проектное положение;

      конопатка, заливка и расшивка швов и стыков и сборных железобетонных конструкциях;

      монтаж простых стальных конструкций: лестниц, площадок, ограждений, опорных стоек, кронштейнов, лесов, подмостей и иных конструкций, а также конструкций сложности массой до 5 тонн балок, прогнозов, элементов фахверка, связей и иных конструкций;

      укладка стального настила по площадкам, тормозным фермам и иного настила;

      обшивка конструкций листовой сталью;

      монтаж стального настила кровли;

      крепление постоянных болтовых соединений;

      установка высокопрочных болтов;

      антикоррозионная окраска закладных деталей;

      укрупненная сборка блоков закладных частей;

      обетонирование пазовых блоков закладных частей;

      предварительная установка закладных частей;

      устройство теплоизоляции наружных стыков полносборных зданий минеральными и синтетическими материалами;

      герметизация стыков специальными герметиками при помощи пневматического и электрифицированного инструмента, а также уплотняющими прокладками (гернит, пороизол и иные прокладки);

      крепление деталей на поверхностях строительных конструкций с помощью монтажного пистолета;

      нанесение эпоксидного клея на строительные конструкции;

      строповка и расстроповка строительных конструкций и оборудования массой свыше 10 до 25 тонн на рабочих местах;

      установка и снятие блоков, талей и полиспастов грузоподъемностью свыше 10 до 25 тонн;

      закрепление и снятие временных расчалок и оттяжек при монтаже строительных конструкций и оборудования;

      заготовка якорей грузоподъемностью до 25 тонн;

      запасовка полиспастов тросом;

      устройство временных клетей из шпал при монтаже;

      подъем, перемещение и опускание строительных конструкций при помощи ручных и механизированных средств.

      382. Должен знать:

      основные свойства и марки строительных сталей и бетонов;

      виды строительных конструкций;

      способы сборки и монтажа строительных конструкций из отдельных элементов и укрупненными блоками;

      способы монтажа труб и блоков жаростойкого бетона;

      способы сборки и установки такелажного и подъемного оборудования, приспособлений при монтаже конструкций и оборудования;

      способы строповки монтируемых конструкций и оборудования;

      способы соединений и креплений элементов конструкций;

      способы подмащивания при монтаже конструкций;

      основные требования, предъявляемые к качеству монтируемых конструкций;

      устройство монтажных поршневых пистолетов и правила их эксплуатации;

      устройство пневматического инструмента и правила работы с ним;

      способы нанесения эпоксидного клея на строительные конструкций;

      виды уплотняющих прокладок для герметизации стыков и способы их наклейки;

      устройство такелажного оборудования грузоподъемностью до 25 тонн;

      виды такелажных узлов, стропов и захватов, применяемых для подъема и спуска строительных конструкций и оборудования, устройство винтовых, реечных гидравлических домкратов;

      назначение лучевых траверс и способы строповки ими;

      допуски при изготовлении и монтаже армо-конструкций;

      правила применения такелажными приспособлений и механизмов для монтажа армо-конструкций.

Параграф 177. Монтажник строительных конструкций, 5 разряд

      383. Характеристика работ:

      монтаж сборных железобетонных и бетонных фундаментных блоков массой свыше 8 тонн и колонн до 20 тонн;

      монтаж капителей колонн;

      монтаж сборных железобетонных балок пролетом свыше 12 метров и подкрановых балок;

      монтаж крупноразмерных панелей наружных и внутренних стен, панелей и перегородок из тяжелых и легких бетонов;

      монтаж многослойных стеновых панелей для зданий из легких металлоконструкций и трехслойных панелей покрытия типа "Сэндвич";

      устройство покрытий из профнастила;

      установка санитарно-технических кабин, блоков лифтовых шахт и иных объемных элементов зданий;

      монтаж простеночных и угловых крупных блоков и карнизов;

      сборка и выверка закладных частей пазового блока в кондукторе перед обетонированием;

      омоноличивание направляющего ростверка со связями и секцией подферменной плиты;

      укрупнительная сборка и монтаж панелей кровли и блоков покрытия;

      монтаж мембранного покрытия;

      наводка стыков при монтаже конструкций;

      наводка и установка на опоры стальных стропильных подстропильных ферм пролетом от 12 до 24 метров;

      монтаж стальных колони массой до 15 тонн, подкрановых и иных балок массой от 5 до 15 тонн;

      монтаж несущих конструкций эстакад, градирен, галерей и этажерок;

      постановка продольных и поперечных связей стальных пролетных строений мостов;

      монтаж железобетонных резервуаров емкостью до 1000 метров квадратных;

      монтаж легких строительных конструкций сложных форм из алюминия  поливинилхлоридного - профиля и мягких сплавов;

      обшивка наружных стен отделочным профилем на поливинилхлоридного типа "Сайдинг";

      монтаж ламинированных и пластмассовых панелей;

      укрупнительная сборка и монтаж конструкций резервуаров вместимостью до 1000 метров квадратных из рулонных заготовок, отдельных царг или листов;

      установка и снятие блоков, талей, полиспастов, поворотных стрел и кран-балок грузоподъемностью свыше 25 до 40 тонн;

      крепление полиспастов на мачтах и конструкциях;

      крепление отводных блоков;

      антикоррозионная окраска металлических конструкций и закладных деталей при выполнении работ на высоте и необходимости применения предохранительного пояса;

      строповка и расстроповка тяжелых строительных конструкций;

      изготовление универсальных стропов.

      опробование такелажного оборудования;

      изготовление и установка якорей грузоподъемности свыше 25 до 60 тонн;

      сборка, установка и разборка монтажных мачт грузоподъемностью до 60 тонн;

      устройство эстакад;

      подъем, перемещение и опускание при помощи мачт, кранов, шевров, неподвижных и падающих стрел конструкций массой свыше 25 до 60 тонн;

      монтаж и демонтаж щитовой, металлической деревометаллической опалубки из щитов площадью свыше 3 метров квадратных;

      монтаж и демонтаж объемной опалубки (блочной, объемно-переставной, типа "Модостр" и иной опалубки).

      384. Должен знать:

      способы монтажа такелажных сборных железобетонных колонн, фундаментных блоков и балок;

      способы установки и крепления панелей, крупных блоков стен и карнизных блоков;

      способы монтажа стальных конструкций зданий и сооружений отдельными тяжелыми элементами или блоками;

      способы и приемы монтажа тяжелых стальных колони и балок, способы установки и крепления панелей, футерованных жаростойким бетоном, и крупных блоков;

      способы укрупнительной сборки стальных конструкций промышленных печей;

      способы сопряжения стальных конструкций с блоками из жаростойкого бетона;

      способы установки защитных кожухов из нержавеющей стали;

      способы укрупнительной сборки стальных конструкций мостов и сборки пролетных строений мостов на подмостях;

      способы сопряжения элементов пролетных строений мостов при навесной, полунавесной и уравновешенной сборке;

      особенности и порядок демонтажа сложных стальных и железобетонных конструкций;

      способы сборки и установки такелажного и подъемного оборудования и приспособлений при укрупнительной сборке и монтаже сложных конструкций зданий и промышленных сооружений, а также при сборке на подмостях конструкций пролетных строений мостов;

      способы сложной строповки конструкций и блоков;

      устройство, правила пользования и способы испытаний грузоподъемных средств;

      правила подбора стальных канатов и испытаний их;

      сроки износа и смазки;

      требования, предъявляемые к такелажному оборудованию, оснастке и приспособлениям.

Параграф 178. Монтажник строительных конструкций, 6 разряд

      385. Характеристика работ:

      укрупнительная сборка железобетонных рам, балок и ферм с последующим напряжением арматуры;

      укрупнительная сборка предварительно напряженных железобетонных ферм, состоящих из нескольких деталей, и монтаж этих ферм;

      монтаж железобетонных конструкций зданий и сооружений из сборных рам;

      окончательная выверка закладных частей;

      монтаж и окончательная выверка обетонированных пазовых блоков закладных частей;

      монтаж опор напорных трубопроводов;

      монтаж стальных конструкций опор и станций канатных дорог и кабельных кранов, а также стальных канатов при высоте сооружений свыше 70 метров монтаж сборных железобетонных колонн массой свыше 20 тонн;

      монтаж забральных балок и колодцев для шпонок, плит-оболочек, балок мостовых переходов через гидроэлектростанции, плотины и шлюзы, плит и перекрытий галерей шлюзов и отсасывающих труб;

      установка пространственных рам и ростверков для забивки свай;

      установка пространственных элементов силосных сооружений;

      установка и окончательная выверка стальных колонн, подкрановых балок и иных стальных конструкций каркасов зданий и промышленных сооружений при массе элемента или блока свыше 15 до 25 тонн, а также ферм с пролетом свыше 24 до 36 метров укрупнительная сборка газоотводов доменной печи, наклонных мостов доменных печей, тепло-электроцентрали, агло-фабрик;

      укрупнительная сборка конструкций зданий и сооружений атомной электростанции, теплоэлектростанции, гидроэлектростанции на сборочном стенде и плаз - кондукторе в пространственные блоки массой до 50 тонн;

      укрупнительная сборка конструкций печей из панелей и блоков;

      монтаж промышленных печей и труб укрупненными узлами при высоте сооружения до 150 метров;

      монтаж промышленных печей на стенде с последующей надвижкой в проектное положение;

      монтаж сборных труб методом поворота вокруг шарнира, закрепленного на фундаменте;

      монтаж футеровки вращающихся печей из блоков жаростойкого бетона;

      комплектование деталей для подачи под монтаж зданий и промышленных сооружений по монтажным схемам;

      сборка и монтаж особо сложных узлов пролетных строений мостов с числом элементов свыше 5 до 8 установок опорных частей пролетных строений мостов;

      установка верхних накаточных путей и креплений их к узлам ферм;

      монтаж теле-и радиобашен при высоте сооружений до 100 метров;

      монтаж металлических и железобетонных цилиндрических резервуаров вместимостью свыше 1000 до 3000 метров квадратных монтаж конструкций методом надвижки и методом поворота;

      сборка составных железобетонных балок пролетных строений мостов;

      монтаж металлических газоотводных стволов дымовых труб высотой до 150 метров;

      оснастка, установка и передвижка монтажных мачт грузоподъемностью свыше 60 до 100 тонн;

      строповка, подъем и опускание строительных конструкций массой свыше 60 до 100 тонн;

      подъем и опускание конструкций спаренными кранами, переоборудованными кранами с расчаленной стрелой, с временной опорной стойкой под стрелу, с помощью падающей стрелы.

      386. Должен знать:

      способы укрупненной сборки особо сложных конструкций зданий и промышленных сооружений;

      способы сборки, передвижка и установки пролетных строений мостов;

      способы сборки и установки особо сложных видов такелажного и подъемного оборудования и приспособлений;

      способы полистового и индустриального монтажа резервуаров и газгольдеров;

      способы укрупнительной сборки стальных конструкций с элементами промышленных печей из жаростойкого бетона и железобетона;

      способы укрупнительной сборки и монтажа труб из блоков (царг);

      способы монтажа промышленных печей из сборного жаростойкого бетона и железобетона методом передвижки и труб методом поворота;

      способы монтажа футеровки вращающихся печей из блоков жаростойкого бетона;

      особенности и порядок демонтажа особо сложных и железобетонных конструкций;

      способы особо сложной нетиповой строповки;

      правила выполнения особо сложных такелажных работ при монтаже;

      способы подъема и опускания конструкций при помощи решетчатых мачт, спаренными кранами с исполнением стрелы или ригеля;

      правила применения балансирных траверс при работе спаренными кранами.

      387. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 179. Монтажник строительных конструкций, 7 разряд

      388. Характеристика работ:

      укрупнительная сборка конструкций зданий и сооружений атомных электростанций, теплоэлектростанций, гидроэлектростанций и иных зданий на сборочном стенде и плаз-кондуктора в пространственные блоки массой свыше 50 тонн;

      монтаж пространственных блоков конструкций массой свыше 50 тонн;

      монтаж фасонных частей и компенсаторов негабаритных трубопроводов гидротехнических сооружений;

      монтаж напряженно-армированных балок и ферм перекрытий независимо от их пролета;

      установка и окончательная выверка стальных колонн, подкрановых балок и иных стальных конструкций каркасов зданий и промышленных сооружений при массе элемента или блока свыше 25 тонн, а также ферм пролетом свыше 36 метров;

      сборка и монтаж особо сложных узлов пролетных строений мостов с числом элементов свыше 8;

      монтаж металлических и железобетонных цилиндрических резервуаров вместимостью свыше 3000 метров квадратных, а также заглубленных траншейных, сферических резервуаров и газгольдеров независимо от вместимости;

      монтаж металлоконструкций дымовых труб с помощью вертолетов;

      монтаж металлических газоотводящих стволов дымовых труб высотой свыше 150 метров;

      монтаж теле и радиобашен при высоте сооружений свыше 100 метров;

      монтаж вантовых конструкций;

      монтаж полносборных железобетонных вытяжных градирен;

      монтаж купола реактора атомной электростанции;

      монтаж многоствольных дымовых и вентиляционных труб из укрупненных блоков;

      оснастка, установка и передвижка монтажных мачт грузоподъемностью свыше 100 тонн.

      389. Должен знать:

      способы сборки и монтажа особо крупно-габаритных и тяжеловесных конструкций зданий и промышленных сооружений;

      способы сборки и установки сверхсложных видов такелажного и подъемного оборудования и приспособлений;

      способы особо сложной нетиповой строповки конструкций и пространственных блоков конструкций;

      особенности монтажа конструкций зданий и сооружений при помощи вертолетов и иных воздушных средств;

      правила подъема конструкций вертолетом на высоту и выверки при заходе вертолета в зону монтажа;

      способы монтажа высотных многоствольных дымовых и вентиляционных труб;

      типы переносных радиостанций и правила обращения с ними.

      390. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 180. Комплектовщик строительных материалов и изделий, 2 разряд

      391. Характеристика работ:

      комплектование объектов строительства строительными материалами и изделиями;

      прием материалов и изделий с распаковкой, подбором и сортировкой;

      комплектование на квартиру или комнату линолеума, облицовочной плитки, замков, шпингалетов и иных различных материалов и изделий.

      392. Должен знать:

      номенклатуру и маркировку строительных материалов;

      способы их складирования от порчи;

      правила и инструкции по комплектованию объектов строительства;

      правила применения измерительных приборов и инструмента;

      способы определения пригодности материалов и изделий.

Параграф 181. Комплектовщик строительных материалов и изделий, 3 разряд

      393. Характеристика работ:

      комплектование объектов строительства материалами и изделиями для производства санитарно-технических и электромонтажных работ;

      комплектование по секциям и на объект труб центрального отопления, водоснабжения, газоснабжения и канализации, фасонных частей и запорной арматуры;

      комплектование по секциям и на объект проводов и кабелей, стандартных светильников, установочных приборов, крепежных деталей, защитных устройств и ограждений.

      394. Должен знать:

      номенклатуру и маркировку комплектуемых материалов и изделий;

      виды и сортаменты труб;

      деталей трубопроводов и арматуры;

      основные марки проводов и кабелей;

      сортамент черных и цветных металлов;

      основные виды крепежных деталей и конструкций.

Параграф 182. Комплектовщик строительных материалов и изделий, 4 разряд

      395. Характеристика работ:

      комплектование объектов строительства ответственными и дорогостоящими материалами и изделиями, требующими особой осторожности, стеклом различного вида и назначения, изделиями из фаянса, встроенной мебелью, газовыми и электрическими плитами, электрооборудованием;

      ведение учета движения материалов и изделий;

      оформление приемо-сдаточной документации.

      396. Должен знать:

      номенклатуру и маркировку комплектуемых материалов и изделий;

      правила приборов и оборудования;

      правила оформления приемо-сдаточной документации и составления комплектовочных ведомостей.

Параграф 183. Монтажник строительных машин и механизмов, 2 разряд

      397. Характеристика работ:

      выполнение простейших работ при монтаже и демонтаже строительных машин и механизмов;

      сболчивание неответственных деталей;

      крепление такелажа и монтажных приспособлений на транспортных средствах перед перевозкой и раскрепление их.

      398. Должен знать:

      виды и способы применения простейших такелажных приспособлений;

      способы погрузки такелажа и монтажных приспособлений на транспортные средства и крепления их;

      способы смазки деталей, назначение слесарного инструмента.

Параграф 184. Монтажник строительных машин и механизмов, 3 разряд

      399. Характеристика работ:

      разметка простых деталей;

      сверление отверстий дрелью;

      сборка и разборка резьбовых и фланцевых соединений;

      правка металлоконструкций;

      крепление стыков монтажными болтами;

      загрузка балласта на опорно-ходовую часть башенного крана и снятие с откреплением;

      снятие боковых расчалок и якорного каната;

      разборка главного, установка и разборка вспомогательных инвентарных якорей с отсоединением петель, обойм, удерживающих канатов, снятием опорной пяты;

      отсоединение оттяжек от крюковой обоймы;

      снятие противовесной консоли с консоли башни;

      разъединение подвижных и неподвижных секций башни крана;

      закрепление и открепление коушей короткого каната от поворотной платформы и стрелового расчала от монтажных проушин башни;

      обвязка канатов;

      крепление монтажного барабана;

      снятие шкафа управления, кабины, площадки для обслуживания, лестниц, ограждений;

      подготовка основания для установки мачт подъемников;

      снятие опорной рамы подъемников;

      открепление мачты от здания;

      опускания пневмоколес;

      распасовка грузового троса при демонтаже передвижных строительных машин;

      укладка в ящик балласта контргруза и выгрузка и выгрузка;

      распаковка каната механизма выдвижения с грузовой лебедки;

      монтаж и демонтаж вспомогательных монтажных приспособлений при монтаже и демонтаже бетоно-смесителей, растворо-смесителей, моечно-сортировочных барабанов, дробильно-сортировочных и камнедробильных установок, грохотов, дробилок, станков для правки, резки и гнутья круглой стали;

      открепление и снятие машин с фундаментов (для стационарных), расторможение и освобождение колес (для передвижных).

      400. Должен знать:

      сортамент применяемых материалов;

      способы выполнения монтажных несложных монтажных работ;

      устройство и правила пользования простыми такелажными средствами.

Параграф 185. Монтажник строительных машин и механизмов, 4 разряд

      401. Характеристика работ:

      крепление и открепление башенного крана от рельсовых путей;

      закрепление балласта на опорно-ходовой и поворотной частях крана;

      соединение и разъединение секций башни между собой;

      закрепление и отсоединение головки башни;

      закрепление противовесной консоли;

      установка, закрепление и отсоединения кабины управления на кране;

      сборка стрелы крана, соединения ее с ходовой частью или опорной пятой, подготовка к подъему в монтажное положение и подъем;

      устройство главного якоря с закреплением петель обойм и канатов, установкой опорной пяты;

      опускание стрелы из монтажного положения, отсоединения ее от опорно-ходовой части или опорной пяты, подготовка к подъему в рабочее положение;

      загрузка и разгрузка балласта с противовесной консоли;

      запасовка каната механизма, выдвижение на грузовую лебедку;

      распасовка канатов монтажного и стрелового полиспастов;

      соединение крана с тягачом и отсоединение;

      открепление подкатной тележки;

      раскрепление распорки с помощью грузовой лебедки и автокрана;

      закрепление и освобождение болтов телескопических распорок;

      ослабление канатов полиспаста монтажной стойки;

      закрепление мачт подъемников раскосами на раме;

      установка грузовой платформы на мачту и снятие;

      запасовка и распасовка рабочего троса мачтового подъемника;

      крепление мачты кронштейнами к зданию;

      установка, выверка и крепление бетоно-смесителей, растворо-смесителей, моечно-сортировочных барабанов, дробильно-сортировочных и камнедробильных установок, грохотов, дробилок, станков для правки, резки и гнутья круглой стали;

      снятие и сматывания канатов переставных кранов;

      установка, открепление и снятие приемного устройства;

      подготовка машин и сдаче;

      соединение концов каната с поворотной платформой и натяжение полиспаста;

      поднятие, опускание и закрепление монтажной стойки;

      поднятие крюковой обоймы в рабочее положение;

      перепасовка канатов грузовой и стреловой лебедок;

      закрепление их на поворотной платформе;

      крепление механизма;

      освобождение узлов и элементов кранов и машин от транспортной обвязки;

      монтаж механизмов с ковшом вместимостью до 0,5 метров квадратных.

      402. Должен знать:

      способы выполнения монтажных и демонтажных работ средней сложности;

      простейшие способы выверки смонтированного оборудования и частей машин и механизмов (башенных кранов, мачтовых подъемников, передвижных строительных кранов, бетоно-смесителей, растворо-смесителей, моечно-сортировочных барабанов, дробильно-сортировочных и камнедробильных установок, грохотов, станков для правки и гнутья круглой стали);

      способы пользования механизированным инструментом;

      устройство и правила пользования грузоподъемными механизмами и такелажными средствами;

      способы их испытания, сроки износа;

      правила испытания тросов и канатов;

      правила подъема и перемещения элементов кранов и иных машин.

Параграф 186. Монтажник строительных машин и механизмов, 5 разряд

      403. Характеристика работ:

      установка башенного крана буксирным автомобилем между рельсами подкранового пути;

      установка монтажной опоры под башню крана;

      открепление и выкатывание подкатной или снятие пневмо-колес;

      установка опорно-ходовой части на подкатную тележку или на рельсовый путь;

      подъем в вертикальное положение башни крана;

      подъем и закрепление стрелы на башне в рабочее положение;

      открепление и опускание стрелы из рабочего положения вниз.;

      опускание из вертикального положения на инвентарные козлы башни крана;

      выдвижение (опус-канде) секций с помощью электрической лебедки при выдвижении и опускании телескопических секций башни;

      опробование, устранение дефектов монтажа, регулирования механизмов крана, испытания и сдача в эксплуатацию;

      монтаж секций мачты подъемника с подъемом ее с помощью собственной лебедки в вертикальное положение при высоте мачты до 10 метров, при высоте свыше 10 метров - наращивание остальных секций с помощью монтажной стойки;

      монтаж мачты с подъемом ее в собранном виде или наращивание с помощью вспомогательной мачты;

      испытания подъемников с регулировкой механизмов и сдача их в эксплуатацию;

      опускание мачты с помощью собственной лебедки в горизонтальное положение при высоте мачты до 10 метров, снятие секций с помощью монтажной стойки при высоте мачты свыше 10 метров;

      демонтаж опорно-направляющих секций подъемников;

      установка ходовой части передвижных (тележечных) строительных кранов с повторной платформой;

      запасовка тросов передвижных кранов;

      крепление стрелы на платформе;

      снятие ходовой части крана с поворотной платформы;

      регулировка механизма;

      испытания передвижных строительных кранов и сдаче их в эксплуатацию;

      монтаж и приведение в рабочее положение  всех частей и узлов бетоно-смесителей, растворо-смесителей, моечно-сортировочных барабанов, камнедробильных установок, грохотов, дробилок, станков для правки, резки и гнутья круглой стали с установкой электродвигателя, с выверкой, регулированием, опробованием вхолостую;

      разборка всех частей, узлов, отсоединение электродвигателей при демонтаже вышеперечисленных машин;

      установка и подключение штукатурных станций;

      монтаж землесосных снарядов и перекачивающих установок производительностью до 300 метров квадратных в час;

      монтаж механизмов экскаваторов с ковшом вместимостью свыше 0,5 до 1 метра квадратного.

      404. Должен знать:

      способы выполнения сложных работ при монтаже строительных машин строительных машин (башенных кранов грузоподъемностью до 5 тонн, мачтовых подъемников, передвижных строительных кранов, бетоносмесителей, растворо-смесителей  с объемом замеса до 750 литров, моечно-сортировочных барабанов, камнедробильных установок, грохотов, дробилок, станков для правки, резки и гнутья круглой стали);

      способы балансировки, центровки, выверка и регулировки монтируемого оборудования  и частей машин и механизмов;

      технические требования, предъявляемые к монтажу машин и механизмов;

      правила сдачи их в эксплуатацию;

      конструкцию различных грузоподъемных механизмов и такелажных средств;

      правила и способы строповки тяжеловесных грузов при их перемещений;

      способы определения центра тяжести поднимаемых и перемещаемых элементов и узлов строительных машин и механизмов;

      правила подбора и испытаний тросов, канатов, цепей и специальных приспособлений в зависимости от веса, габаритов и конфигураций груза.

Параграф 187. Монтажник строительных машин и механизмов, 6 разряд

      405. Характеристика работ:

      сборка и установка опорно-ходовой части крана на рельсовый путь;

      сборка башни и соединений ее с опорно-ходовой частью;

      подъем башни из вертикального положения на инвентарные козлы с откреплением от опорно-ходовой части;

      присоединение головки к башне;

      подъем и присоединение противовесной консоли;

      закрепление и открепление балласта на противовесной консоли;

      подъем и закрепление стрелы на башне в рабочем положении;

      отсоединение стрелы от головки башни;

      опускание стрелы из рабочего положения;

      разборка и снятие опорно-ходовой части крана с рельсовых путей;

      установка башенных кранов буксирным автомобилем между рельсами подкранового пути;

      установка монтажной опоры под башню кранов;

      открепление и выкатывание подкатной тележки или снятие пневмо-колес;

      установка опорно-ходовой части крана на подкатную тележку или пневмо-колеса;

      раскрепление балансирных (ходовых) тележек, расфиксирование шкворней и раскрывание затворов;

      поднятие с поворотной платформы с помощью автокрана и грузовой лебедки монтажной стойки до натяжения канатов;

      установка крана с помощью домкратов монтажной опоры на опору автомобиля-тягача;

      отсоединение и снятие подвижной обоймы механизма выдвижения;

      установка и снятие монтажного подкоса и монтажной стойки;

      установка на поворотной платформе грузовой и стреловой лебедок;

      соединение поворотных флюгеров с кольцевой рамой и разведение их по рельсовому подкранового пути;

      соединение ходовых тележек с флюгерами;

      установка и крепление поворотной платформы в сборе с шариковым опорно-поворотным кругом на кольцевой раме ходовой части;

      снятие поворотной платформы в сборе с шариковым опорно-поворотным кругом;

      установка и снятие механизма поворота;

      установка внутрь портала промежуточной секции в сборе с верхней;

      установка и закрепление балок на оголовке;

      установка корневой секции стрелы и крепление ее к порталу;

      подъем распорки в рабочее положение и выборка слабины стрелового полиспаста;

      раскрепление тяг, соединяющих обойму с порталом;

      развертывание и крепление диагональных балок;

      подвеска собранных секций на проушины корневой секции и отведение стрелы от башни до полного ее выпрямления;

      открепление корневой секции стрелы от башни, снятие канатной растяжки;

      растяжка стрелового расчала и закрепление расчальных концов к монтажным проушинам;

      запасовка монтажного полиспаста на лебедку и блоки, рабочего полиспаста грузовую лебедку и блоки, рабочего полиспаста - на грузовую лебедку и блоки;

      запасовка монтажного каната на блоке выдвижения телескопических секций башни, запасовка каната стрелового полиспаста;

      перепасовка канатов;

      увеличение и уменьшение высоты башни кранов с сопутсвующими работами;

      опробование, устранение дефектов монтажа и регулирование механизмов кранов;

      испытания кранов в соответствии и регулирование механизмов кранов;

      испытания кранов в соответствии с требованиями;

      пром-атом-надзора и сдача их в эксплуатацию;

      установка дробильно-сортировочной установки в рабочее положение;

      выноска на домкрате агрегатов первичного и вторичного дробления;

      регулировка и опробование установки вхолостую;

      снятие дробильно-сортировочной установки по окончании работы;

      монтаж пневмо-бетоноломов и сваерезок;

      монтаж механизмов экскаватор с ковшом вместимостью свыше 1 метра квадратного, самоходных укладчиков асфальтобетона, землесосных снарядов и перекачивающих установок производительностью свыше 300 метров квадратных в час.

      406. Должен знать:

      способы выполнения особо сложных работ при монтаже и демонтаже строительных машин (башенных кранов грузоподъемностью свыше 5 тонн, дробильно-сортировочных установок и иных машин);

      способы регулирования и наладки;

      правила опробования при вводе их в эксплуатацию.

      407. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 188. Наладчик строительных машин, 5 разряд

      408. Характеристика работ:

      наладка, регулирование, техническое обслуживание, текущий ремонт гидравлического, пневматического, механического, электронного и электрического образования;

      демонтаж, монтаж агрегатов, узлов и систем управления простых и средней сложности строительных машин;

      определение предельных состояний элементов машин;

      техническое обслуживание и текущий ремонт полустационарных и передвижных средств эксплуатационной базы;

      определение причин неисправностей узлов, агрегатов и систем управления машин;

      обеспечения рационального расхода горюче-смазочных материалов.

      409. Должен знать:

      устройство, кинематические и электрические схемы;

      способы и правила наладки, текущего ремонта, демонтажа и монтажа агрегатов и узлов обслуживаемых строительных машин, двигателей внутреннего сгорания и электрооборудования;

      причины неисправностей машин;

      способы их предупреждения и устранения;

      правила по узлов, обслуживанию и транспортировке машин;

      слесарное дело в пределах выполняемых работ;

      способы применения подъемно - транспортного, сварочного и очистного оборудования, способы очистки топлива и масел;

      устройство передвижных и стационарных средств эксплуатационной базы;

      основы электротехники, гидравлики и механики.

      410. Примеры работ:

      1) авто-компрессоры производительностью до 3 метров квадратных в минуту;

      2) агрегаты электросварочные передвижные с дизелем;

      3) бульдозеры мощностью до 43 киловатт (до 60 лошадиных сил);

      4) катки самоходные с гладким вальцами массой до 5 тонн;

      5) компрессоры передвижные производительностью до 10 метров квадратных в минуту с двигателем внутреннего сгорания;

      6) краны автомобильные грузоподъемностью до 6,3 тонн;

      7) краны башенные самоходные грузоподъемностью до 10 тонн;

      8) краны гусеничные и пневмоколесные грузоподъемностью до 6 тонн;

      9) оборудование механическое и электрическое землесосных плавучих снарядов и грунтонасосных установок производительностью до 2000 метров квадратных в час;

      10) оборудование передвижных малярных и штукатурных станций;

      11) погрузчики автомобильные;

      12) установка трубогибочные передвижные для гнутья труб диаметром до 1200 миллиметров;

      13) экскаваторы одноковшовые с ковшом вместимостью до 0,5 метров квадратных;

      14) электростанции передвижные с двигателем мощностью до 37 киловатт (до 50 лошадиных сил).

Параграф 189. Наладчик строительных машин, 6 разряд

      411. Характеристика работ:

      наладка, регулировка, техническое обслуживание, текущий ремонт гидравлического, пневматического, механического, электрического и электронного оборудования;

      демонтаж и монтаж, узлов и систем управления сложных строительных машин;

      выполнение диагностических работ по оценке их технического состояния;

      определение состояния деталей в целях их возможного повторного использования;

      определение причин разрушения деталей;

      составление рекламаций;

      выполнение технических расчетов, необходимых при наладке и регулировке машин.

      412. Должен знать:

      устройство, кинематические, электрические и электронные схемы;

      способы и правила наладки, текущего ремонта, демонтажа, монтажа агрегатов, узлов и перемещения в зоне ремонта обслуживаемых строительных машин;

      правила наладки электрических машин и электронных устройств;

      сроки испытаний и освидетельствования грузоподъемных механизмов и сосудов, работающих под давлением;

      способы оценки поврежденных и изношенных деталей;

      правила применения диагностического оборудования;

      методы выявления неисправностей в работе машин по внешним признакам.

      413. Примеры работ:

      1) авто-компрессоры производительностью до 40 метров квадратных в минуту;

      2) автогрейдеры с двигателем мощностью до 150 киловатт (до 200 лошадиных сил);

      3) авто-компрессоры производительностью до 3 метров квадратных в минуту;

      4) бульдозеры мощностью свыше 43 киловатт (свыше 60 до 100 лошадиных сил);

      5) вибропогружатели бескопровые;

      6) катки самоходные с гладкими вальцами массой свыше 5 тонн;

      7) компрессоры передвижные производительностью свыше 10 метров квадратных в минуту с двигателем внутреннего сгорания;

      8) краны автомобильные грузоподъемностью свыше 6,3 тонн;

      9) краны башенные самоходные грузоподъемностью свыше 10 до 25 тонн;

      10) краны гусеничные и пневмоколесные грузоподъемностью свыше 16 до 25 тонн;

      11) машины для изоляции трубопроводов;

      12) машины трубоочистительные;

      13) оборудование механическое и электрическое землесосных плавучих несамоходных снарядов и грунтонасосных установок производительностью свыше 2000 метров квадратных в час;

      14) трубоукладчики с двигателем мощностью до 147 киловатт (до 200 лошадиных сил);

      15) установки контактно-сварочные передвижные для сварки магистральных газо-нефте-продуктопроводов;

      16) установка по продавливанию и горизонтальному бурению грунта диаметром бурения до 500 миллиметров;

      17) установки трубогибочные передвижные для гнутья труб диаметром свыше 1200 миллиметров;

      18) экскаваторы одноковшовые с ковшом вместимостью свыше 0,5 до 1,25 метров квадратных;

      19) экскаваторы роторные траншейные;

      20) электростанции передвижные с двигателем мощностью свыше 37 киловатт (свыше 50 лошадиных сил).

Параграф 190. Наладчик строительных машин, 7 разряд

      414. Характеристика работ:

      наладка, регулирование, техническое обслуживание, текущий ремонт гидравлического, пневматического, механического, электрического и электронного оборудования, демонтаж и монтаж агрегатов, узлов и систем управления особо сложных и мощных строительных машин;

      выполнение технических расчетов, необходимых при наладке и регулировке обслуживаемых машин;

      определение состояния деталей и причин их разрушения.

      415. Должен знать:

      устройство, кинематические, электрические и электронные схемы обслуживаемых машин;

      правила технической эксплуатации и ухода за оборудованием, приспособлениями и инструментом;

      порядок проведения регламентных работ;

      методы диагностирования и устранения выявленных дефектов;

      основы механики, пневматики, гидравлики, электротехники.

      416. Примеры работ:

      1) авто-компрессоры производительностью свыше 50 метров квадратных в минуту;

      2) автогрейдеры с двигателем мощностью свыше 147 киловатт (до 200 лошадиных сил);

      3) бетоноукладчики;

      4) бульдозеры мощностью свыше 73 киловатт (свыше 100 лошадиных сил);

      5) копры самоходные;

      6) краны башенные самоходные, гусеничные и пневмоколесные грузоподъемностью свыше 25 тонн;

      7) машины для устройства защитных шероховатых слоев покрытий;

      8) профилировщики;

      9) ремиксеры с двигателем мощностью до 135 киловатт (до 180 лошадиных сил);

      10) смесители асфальтобетона производительностью до 200 тонн в час;

      11) трубоукладчики с двигателем мощностью свыше 147 киловатт (свыше 200 лошадиных сил);

      12) укладчики асфальтобетона производительностью до 300 тонн в час;

      13) установка по продавливанию и горизонтальному бурению грунта диаметром бурения свыше 500 миллиметров;

      14) экскаваторы одноковшовые с ковшом вместимостью свыше 1,25 метров квадратных.

      При наладке дорожных строительных машин, оснащенных электронным управлением – 8 разряд:

      1) ремиксеры с двигателем мощностью свыше 135 киловатт (свыше 180 лошадиных сил);

      2) ресайклеры;

      3) смесители асфальтобетона производительностью свыше 200 тонн в час;

      4) укладчики асфальтобетона производительностью свыше 300 тонн в час;

      5) фрезы дорожные.

      417. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 191. Слесарь строительный, 2 разряд

      418. Характеристика работ:

      сболчивание неответственных деталей;

      слесарная обработка деталей по свободным размерам;

      прогонка резьбы болтов и гаек;

      расконсервация метизов;

      изготовление прокладок;

      промывка, чистка и смазка деталей;

      установка и снятие защитных ограждений.

      419. Должен знать:

      основные виды и свойства обрабатываемых металлов;

      виды болтов и их соединений;

      способы смазки деталей;

      виды стропов и захватных приспособлений;

      назначение слесарного инструмента и правила пользования им.

Параграф 192. Слесарь строительный, 3 разряд

      420. Характеристика работ:

      нарезка и опиловка гаек и болтов;

      ручное изготовление шайб, накладок, прокладок;

      разметка деталей по шаблонам;

      сверление отверстий вручную;

      резка и рубка стали;

      сболчивание деталей;

      сборка и разборка простых узлов оборудования;

      сборка, разборка и ремонт щитов и коробов стальной скользящей опалубки.

      421. Должен знать:

      основные свойства обрабатываемых металлов;

      способы разметки деталей по шаблону;

      основные сведения о допусках и посадках;

      способы слесарной обработки деталей, сборки и разборки узлов механизмов и элементов стальной скользящей опалубки;

      устройство и правила пользования простыми такелажными средствами.

Параграф 193. Слесарь строительный, 4 разряд

      422. Характеристика работ:

      слесарная обработка деталей оборудования с применением специального механизированного инструмента;

      разметка деталей под обрезку и сверление;

      изготовление анкерных болтов, подвесок, кронштейнов, фланцев, тяг хомутов, прямолинейных течек, желобов, защитных кожухов и ограждений, трубчатых стоек для подмостей, бункеров, оконных и лестничных и балконных решеток;

      установка и разборка переставной металлической опалубки колонн, балок и плит перекрытий;

      установка и разборка подъемных устройств, скользящей стальной опалубки с ручными домкратами;

      регулирование конусности скользящей опалубки, подъемных лебедок бульдозеров;

      разборка, ремонт и сборка ручных домкратов, кран-балок и блоков грузоподъемностью до 5 тонн, станков для гнутья и резки арматуры, натяжных и приводных устройств ленточных транспортеров, ковшей и цепей экскаваторов, ковшей и барабанов бетоно-смесителей, краскопультов, подъемников, агрегатов по механизированному шпатлеванию;

      разборка, ремонт и сборка двигателей внутреннего сгорания (установка поршневых колец, подтяжка шатунных и коренных подшипников, сборка насосов, карбюраторов и магнето);

      разметка деталей по чертежам и эскизам;

      изготовление металлических оконных переплетов и механизмов открывания их;

      ремонт механизмов открывания.

      423. Должен знать:

      основные свойства металлов, применяемых для изготовления инструмента;

      основные правила и способы заправки и закалки инструмента;

      устройство такелажного оборудования, механизированного инструмента и станков, применяемых при ремонте.

Параграф 194. Слесарь строительный, 5 разряд

      424. Характеристика работ:

      изготовление сложных шаблонов и разметка деталей по чертежам для всех видов обработки;

      закалка, отжиг и отпуск деталей;

      изготовление приспособлений для строительных и монтажных работ, отдельных деталей и узлов для комплектования оборудования (ковши, закрома, бункера из тонколистового металла, постаменты, рамы и площадки под циклоны, вентиляторы и калориферы, подвижные жалюзи, клапаны);

      сборка одно и двух створчатых металлических дверей, в том числе раздвижных;

      монтаж гидравлических и электрических домкратов и скользящей опалубки;

      обслуживание скользящей опалубки с механизированными аппаратами в процессе бетонирования;

      восстановление изношенных деталей;

      наклепка тормозных колодок и тормозных лент тракторов, кранов и экскаваторов;

      разборка, ремонт и сборка тракторов, скреперов, бульдозеров, катков, бетоно-смесителей и растворо-смесителей, бетононасосов и растворо-насосов, блоков грузоподъемностью свыше 5 тонн приводных лебедок, земле-сосоных снарядов и установок производительностью до 300 метров в час, компрессоров производительностью до 6 метров в минуту, мотовозов, паровых молотов, центробежных насосов, вальцов, пресс-ножниц для резки листового металла толщиной до 13 миллиметров;

      обслуживание грузоподъемных механизмов и сосудов под давлением.

      425. Должен знать:

      сортамент и марки инструментальных сталей;

      основные данные о сплавах;

      способы слесарной и термической обработки сложных деталей с применением механизированного инструмента;

      допуски и посадки при обработке и сборке деталей;

      способы пригонки деталей по шаблонам и калибрам;

      правила и способы установками, разборки, сборки, ремонта и регулирования машин и двигателей внутреннего сгорания;

      способы закалки, отжига и отпуска инструмента;

      правила эксплуатации грузоподъемных механизмов и сосудов под давлением.

Параграф 195. Слесарь строительный, 6 разряд

      426. Характеристика работ:

      изготовление особо сложных шаблонов, калибров, кондукторов;

      изготовление и ремонт ответственных деталей, изделий и приспособлений;

      посадка эксцентриков;

      изготовление и ремонт штампов и пресс-форм;

      ремонт, наладка и испытания землесосных снарядов и перекачивающих установок производительностью свыше 300 метров в час, экскаваторов и башенных кранов, автопогрузчика, пресс-ножниц для резки листового металла толщиной свыше 13 миллиметров, гидравлических и пневматических прессов, компрессоров производительностью свыше 6 метров в минуту;

      регулирование двигателей внутреннего  сгорания.

      427. Должен знать:

      марки, сорта и свойства твердых сплавов;

      способы слесарной и термической обработки и пригонки особо сложных деталей;

      допуски и посадки при сопряжении деталей.

Параграф 196. Слесарь строительный, 7 разряд

      428. Характеристика работ:

      ремонт, наладка и испытания землесосных и перекачивающих установок новых моделей с высокой производительностью;

      ремонт наиболее сложных деталей мощных строительных машин-экскаваторов, кранов, скреперов и иных машин;

      регулировка двигателей внутреннего сгорания;

      оценка работы строительных машин методами внешней диагностики.

      429. Должен знать:

      устройство и кинематические схемы обслуживаемого оборудования;

      способы оценки изношенности деталей и узлов;

      правила выполнения замеров по месту и эскизов деталей;

      допуски и посадки при сопряжении особо сложных деталей.

      430. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 197. Электрослесарь строительный, 2 разряд

      431. Характеристика работ:

      изготовление мелких деталей для крепления проводок, сетей заземления, установки электрооборудования;

      установка мелких деталей на конструкции;

      изготовление изоляционных перегородок, не требующих точных размеров;

      распаковка простейших видов оборудования, барабанов с кабелем и проводами;

      обработка мест сварки вручную.

      432. Должен знать:

      основные материалы, применяемые при изготовлении и сборке электро-конструкций;

      правила чтения простейших электрических схем;

      основные виды электро-конструкций и деталей.

Параграф 198. Электрослесарь строительный, 3 разряд

      433. Характеристика работ:

      резка, рубка и правка заготовок из круглой, полосовой и угловой стали с применением ручного инструмента и приспособлений;

      сверление и вырубка отверстий в деталях электро-конструкций;

      изготовление несложных электро-конструкций, состоящих из двух-трех деталей;

      резка металлических и пластмассовых труб вручную;

      обработка мест сварки механизированным способом.

      434. Должен знать:

      сортамент черных и цветных металлов, стальных и пластмассовых труб, применяемых при изготовлении электро-конструкций;

      основные марки проводов и кабелей напряжением до 1 киловольт;

      правила чтения простых электрических схем;

      свойства применяемых изоляционных материалов;

      устройство применяемого электрифицированного и пневматического инструмента, станков и механизмов и правила работы с ними;

      основные виды простых такелажных средств и правила пользования ими;

      правила комплектации материалов и оборудования.

Параграф 199. Электрослесарь строительный, 4 разряд

      435. Характеристика работ:

      правка, разметка и резка листовой и профильной стали, труб, шин на станках;

      раззенковка, нарезание резьбы на концах труб, изготовление раструбов;

      изгибание листовой и профильной стали, труб, шин различными способами с выдерживанием заданного радиуса кривизны;

      изготовление и сборка конструкций для троллеев, освещаемых знаков и указателей;

      крепление кабелей, кронштейнов под осветительную арматуру, освещаемых знаков и светофоров, конструкций для установки одиночных аппаратов, защитных кожухов, сетчатых ограждений и ограждений для производства работ на автомобильных дорогах;

      обработка изоляционных материалов;

      установка на конструкции изоляторов, предохранителей на напряжение более 1 киловольт, рубильников, сигнальных ламп;

      правка круглых и полосовых шин.

      436. Должен знать:

      правила чтения электрических схем средней сложности, машиностроительных деталировочных и сборочных чертежей и эскизов;

      порядок работы на технологических линиях;

      правила и способы маркировки деталей и конструкций;

      правила комплектования материалов и оборудования;

      способы строповки и перемещения грузов;

      устройство и правила пользования механизированным такелажным оборудованием.

Параграф 200. Электрослесарь строительный, 5 разряд

      437. Характеристика работ:

      разметка деталей конструкций по образцам и чертежам;

      изготовление шаблонов средней сложности, каркасов и панелей щитов, пультов, шкафов и светофоров, электрических конструкций;

      сборка труб в блоки и пакеты;

      изготовление и сборка в блоки магистральных сборных и ответвительных шин сечением до 800 миллиметров квадратных;

      изготовление накладок, прокладок к шинам и контактным выводам электрооборудования;

      обработка контактных поверхностей на электрооборудовании и шинах. Установка разъединителей и приводов к ним;

      установка высоковольтного электрооборудования, приборов и аппаратов измерения, управления и защиты на конструкциях;

      сборка деталей и узлов сложных электро-конструкций под сварку;

      сборка в блоки люминесцентных светильников до 4 ламп и светофоров;

      сборка металлоконструкций для монтажа светофоров;

      изготовление и сборка опор под указатели направления движения автотранспорта;

      сборка в блоки кабельных конструкций, коробов и лотков.

      438. Должен знать:

      правила чтения сложных электрических схем;

      способы обработки контактных поверхностей.

Параграф 201. Электрослесарь строительный, 6 разряд

      439. Характеристика работ:

      разметка деталей при изготовлении особо сложных электроконструкций по чертежам;

      изготовление особо сложных разметочных и монтажных шаблонов;

      изготовление и монтаж низковольтных и высоковольтных комплектных распределительных устройств и сборка их в блоки;

      регулирование электрооборудования;

      изготовление и сборка в блоки магистральных сборных и ответвительных шин сечением более 800 миллиметров квадратных, изделий для монтажа сложных конструкций для светофоров;

      сборка в блоки люминесцентных светильников свыше 4 ламп, светофоров с дополнительными секциями;

      сборка шкафов, щитов и станций управления в блоки.

      440. Должен знать:

      правила чтения особо сложных электрических схем;

      типы и конструкции распределительных щитов, пультов и шкафов управления и защиты.

      441. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 202. Кислотоупорщик-винипластчик, 3 разряд

      442. Характеристика работ:

      разметка и резка конструкционных пластмасс для простых деталей и изделий вручную на дисковых и ленточных пилах по шаблону;

      сгибание листов и труб из конструкционных пластмасс внахлестку и встык прямым, "У" и "Х" образными швами, валиком и угловым швов в вертикальном и горизонтальном положениях;

      снятие фасок;

      изготовление и сборка простых деталей и изделий;

      обкладка простых аппаратов и оборудование винипластом, асбовинилом, фаолитом, полиэтиленом;

      термическая обработка листов и труб из конструкционных пластмасс в нагревательном шкафу;

      укладка пластиката на полы, лестничные площадки.

      443. Должен знать:

      виды и основные свойства полуфабрикатов из конструкционных пластмасс;

      устройство сварочной горелки, дисковых и ленточных пил;

      способы сварки конструкционных пластмасс и термической обработки листов и труб из конструкционных пластмасс;

      способы обкладки простых аппаратов и оборудования винипластом, асбованилом, фаолитом, полиэтиленом.

Параграф 203. Кислотоупорщик-винипластчик, 4 разряд

      444. Характеристика работ:

      разметка и раскрой деталей с конфигурацией средней сложности;

      сварка винипласта с пластиком;

      упрочнение изделий конструкционными обкладочными полимерными материалами;

      подгонка и сборка частей и деталей изделий из конструкционных пластмасс;

      обкладка винипластом, асбовинилом, фаолитлм и полихлорвиниловым пластикатом поверхностей с конфигурацией средней сложности;

      сварка во всех положениях изделий средней сложности, штамповка изделий и деталей из конструкционных пластмасс;

      установка разъемных соединений винипластовых труб и вкладышей в каркас;

      изготовление и сборка из сырого фаолита фасонных частей трубопроводов;

      полимеризация при упрочнении обкладочными материалами по заданному режиму;

      сверка пластиката ручной горелкой на месте укладки;

      крепление к стене отбортовки пластиката;

      укладка на лестничные марши.

      445. Должен знать:

      порядок сборки частей и деталей изделий из конструкционных пластмасс;

      типы разъемных соединений винипластовых труб, раскроя конических и цилиндрических деталей и аппаратуры;

      способы штамповка и прессовки деталей и упрочнения конструкционных пластмасс;

      устройство полимеризационных камер и режимы полимеризации обкладочных полимерных материалов;

      способы обкладки поверхностей с конфигурацией средней сложности;

      способы сварки пластиката на месте укладки;

      устройство поршневых монтажных пистолетов и правила пользования ими.

Параграф 204. Кислотоупорщик-винипластчик, 5 разряд

      446. Характеристика работ:

      разметка и раскрой изделий и деталей из конфигурационных пластмасс для сложного оборудования и аппаратуры;

      комплектование узлами и деталями сложных аппаратов и оборудования типа "Вакуум-фильтр";

      подгонка винипластовых вкладышей, установленных на место;

      запрессовка и отбортовка винипластовых труб на металлические фланцы;

      изготовление винипластовых фитингов;

      сварка во всех положениях изделий сложной конфигурации из конструкционных пластмасс;

      приварка штуцеров и люков;

      изготовление из винипласта отдельных узлов центробежных насосов, вентилей и запорных кранов (без токарно-фрезерных работ);

      обкладка поверхностей сложной конфигурации винипластом, асбовинилом, фаолитом и полихлор-виниловым пластикатом;

      изготовление шаблонов.

      447. Должен знать:

      порядок комплектования сложных аппаратов деталями и узлами из конструкционных пластмасс;

      способы обкладки поверхностей сложной конфигурации винипластом, полихлор-виниловым пластикатом, полиэтиленом, фаолитом и асбовинилом;

      правила выполнения сварочных работ.

Параграф 205. Кислотоупорщик-винипластчик, 6 разряд

      448. Характеристика работ:

      разметка, раскрой и изготовление изделий и деталей особо сложной конфигурации из конструкционных пластмасс;

      изготовление лекал и шаблонов;

      обкладка особо сложных поверхностей пластикатом, винипластом, асбо-винилом и фаолитом;

      сборка из винипласта аппаратуры особо сложной конфигурации;

      вакуум-насосов, вентилей, вентиляторов, ванн для раствора к прядильным машинам искусственного волокна, обессоливающих установок;

      контроль качества выполненных работ.

      449. Должен знать:

      способы разметки, раскроя и сборка особо сложных изделий и деталей из конструкционных пластмасс;

      температурные режимы обработки, формовки, штамповки и прессования изделий из конструкционных пластмасс;

      способы обкладки особо сложных поверхностей;

      контроль качества сварных изделий и обкладок с помощью детектора.

Параграф 206. Кислотоупорщик-гуммировщик 2 разряд

      450. Характеристика работ:

      очистка, обезжиривание и промывка поверхности бензином;

      просеивание песка для пескоструйной очистки;

      набивка труб, фитингов и иных различных деталей баритом или песком;

      загрузка и разгрузка вулканизационных котлов;

      очистка каландрированной резины, полиизобутилена и промазка их клеем.

      451. Должен знать:

      основные материалы, применяемые при гуммировании;

      способы подготовки металлической и деревянной поверхности под гуммирование;

      порядок загрузки вулканизированных котлов.

Параграф 207. Кислотоупорщик-гуммировщик, 3 разряд

      452. Характеристика работ:

      шероховка резины для гуммирования;

      приготовление раствора хлористого кальция, клея для гуммировочных работ и самовулканизирующегося герметика;

      снятие старого гуммировочного слоя;

      промазка клеем металлических поверхностей;

      подогревание аппаратуры и деталей в вулканизационном котле по установленному режиму;

      дублирование каландрированной резины;

      прикатка резиновых и полиизобутиленовых листов к поверхностям простой конфигурации.

      453. Должен знать:

      устройство вулканизационных котлов и клеемешалок;

      рецептуру и способы приготовление резиновых клеев различной концентрации и самовулканизирующегося герметика;

      режимы прогрева аппаратуры и деталей;

      способы дублирование каландрированной резины;

      гуммирования и обкладки полиизобутиленом и иными различными материалами поверхностей простой конфигурации (прямолинейных и цилиндрических);

      способы снятия старого гуммировочного слоя;

      марки резины и полиизобутилена.

Параграф 208. Кислотоупорщик-гуммировщик, 4 разряд

      454. Характеристика работ:

      обкладка резиной конических и сферических поверхностей;

      оклейка вертикальных и горизонтальных поверхностей сверху асбестом и полиизобутиленом;

      раскрой резины и полиизобутиленовых листов по готовой выкройке и шаблонам с обрезкой на конус;

      изготовление шпонок и викелей на "шприц" машине;

      сварка швов полиизобутиленовых листов с прикаткой металлическими роликами;

      прикатка резиновой и полиизобутиленовой обкладок роликами к поверности с конфигурацией средней сложности;

      вулканизация открытым способом;

      нанесение на поверхность самовулканизирующегося герметика и хлоркаучука (нейритов).

      455. Должен знать:

      свойства резины, полиизобутилена, самовулканизирующегося герметика, хлоркаучука (нейриты) и требования к их качеству;

      способы обкладки конических и сферических поверхностей и оклейки их рулонными материалами;

      правила разметки и раскроя резины по готовым шаблонам;

      устройство "шприц" – машины;

      способы удаление вздутий;

      порядок подготовки емкостей и деталей к открытой вулканизации;

      устройство поршневых монтажных пистолетов и правила пользования ими.

Параграф 209. Кислотоупорщик-гуммировщик, 5 разряд

      456. Характеристика работ:

      гуммирование аппаратуры сложной конфигурации:

      мешалок, "нутч" - фильтров, разъемных крышек для аппаратов, мембранных вентилей;

      гуммирование труб с помощью викелей;

      обкладка аппаратуры вулканизированной резиной;

      оклейка сложных фигурных поверхностей резиной;

      изготовление шаблонов и выкроек для нарезки заготовок из резины и полиизобутилена;

      вулканизация закрытым способом в котлах под давлением.

      457. Должен знать:

      способы гуммирования аппаратуры и деталей сложной конфигурации;

      правила разметки и раскроя резины для обкладки деталей и аппаратуры;

      требования, предъявляемые к качеству вулканизации и обкладке поверхности резиной;

      устройство вулканизационного котла и контрольно-измерительных приборов, применяемых при гуммировании.

Параграф 210. Кислотоупорщик-гуммировщик, 6 разряд

      458. Характеристика работ:

      гуммирование различных видов особо сложных аппаратов и оборудования: башен, вакуум - фильтров непрерывного действия, центробежных насосов, вентиляторов и иного оборудования;

      вулканизация гуммированной аппаратуры и оборудования горячим воздухом;

      контроль качества гуммировочных работ.

      459. Должен знать:

      способы гуммирования поверхностей особо сложной конфигурации;

      способы вулканизации гуммированной аппаратуры и оборудования горячим воздухом;

      требования к качеству гуммированных работ.

Параграф 211. Машинист (автодорожные строительные машины)

      460. Характеристика работ:

      управление машинами и механизмами различного типа и назначения, применяемыми при сооружении и ремонте верхнего строения автомобильных дорог и строительстве аэродромов;

      техническое обслуживание машины, проверка исправности ее систем и узлов;

      заправка горючими и смазочными материалами;

      выявление и устранение неисправностей в работе обслуживаемых машин и механизмов;

      профилактический ремонт и участие в иных различных видах ремонта.

      461. Должен знать:

      устройство и технические характеристики обслуживаемых машин, прицепного оборудования и приспособлений;

      правила и инструкции по их эксплуатации, техническому обслуживанию и ремонту;

      правила дорожного движения, технологию выполнения работ с помощью обслуживаемой машины;

      нормы расхода горячих и смазочных материалов и электроэнергии;

      марки и свойства масел и топлива;

      технические требования к качеству работ, материалов и элементам сооружений;

      основы электротехники, механики, гидравлики;

      слесарное дело в объеме, предусмотренном для слесаря строительного, тарифицируемого на разряд ниже машиниста.

      462. Примеры работ:

      При управлении автодорожными строительными машинами:

      4 разряд:

      1) катки самоходные с гладкими вальцами массой до 5 тонн;

      2) щебне-распределители с механической системой управления;

      5 разряд:

      1) авто-бетоноломы;

      2) автогрейдеры с двигателем мощностью до 66 киловатт (до 90 лошадиных сил);

      3) заливщики швов;

      4) катки самоходные с гладкими вальцами массой свыше 5 до 10 тонн;

      5) машины для нанесения пленкообразующей жидкости;

      6) машины комбинированные для ремонта и содержания дорог на базе трактора с двигателем мощностью до 59 киловатт (до 80 лошадиных сил);

      7) нарезчики швов самоходные;

      8) финишеры;

      9) щебне-распределители с гидростатической системой управления;

      6 разряд:

      1) автогрейдеры с двигателем мощностью свыше 66 до 100 киловатт (свыше 90 до 135 лошадиных сил);

      2) бетоноукладчики;

      3) катки самоходные комбинированные, катки самоходные и полуприцепные на пневматических шинах, катки самоходные с гладкими вальцами массой свыше 10 тонн;

      4) машины для укладки дорожных бордюров;

      5) машины для устройства защитных шероховатых слоев дорожных покрытий производительностью до 300 метров квадратных в час;

      6) машины комбинированные для ремонта и содержания дорог на базе трактора с двигателем мощностью свыше 59 до 100 киловатт (свыше 80 до 135 лошадиных сил);

      7) передвижные варочные котлы для приготовления асфальтобетонной смеси емкостью котла до 1000 литров;

      8) смесители асфальтобетона передвижные производительностью до 25 тонн в час;

      9) укладчики асфальтобетона производительностью до 150 тонн в час;

      10) установки мобильные по сортировке и приготовлению минеральных материалов для устройства защитных слоев покрытия по типу "Сларри Сил";

      11) фрезы дорожные с двигателем мощностью до 120 киловатт (до 160 лошадиных сил);

      7 разряд:

      1) автогрейдеры с двигателем мощностью свыше 100 до 150 киловатт (свыше 135 до 200 лошадиных сил), автогрейдеры, оснащенные системой стабилизации рабочих органов;

      2) машины для устройства защитных шероховатых слоев дорожных покрытий производительностью свыше 300 метров квадратных в час;

      3) машины комбинированные для ремонта и содержания дорог на базе трактора с двигателем мощностью свыше 100 киловатт (свыше 135 лошадиных сил);

      4) мобильные агрегатированные комплексные для приготовления растворов и бетонных смесей;

      5) передвижные варочные котлы для приготовления асфальтобетонной смеси с емкостью котла свыше 1000 литров;

      6) профилировщики с двигателем мощностью до 125 киловатт (до 170 лошадиных сил) исключительно;

      7) ремиксеры с двигателем мощностью до 135 киловатт (до 180 лошадиных сил);

      8) смесители асфальтобетона передвижные производительностью свыше 25 до 60 тонн в час;

      9) укладчики асфальтобетона производительностью свыше 150 тонн в час;

      10) фрезы дорожные с двигателем мощностью свыше 120 до 150 киловатт (свыше 160 до 200 лошадиных сил);

      8 разряд:

      1) автогрейдеры с двигателем мощностью свыше 150 до 180 киловатт (свыше 200 до 240 лошадиных сил);

      2) бетоноукладчики, входящие в комплект машин типа "ДС-100", производительностью до 180 метров квадратных в час;

      3) профилировщики с двигателем мощностью 125 киловатт (175 лошадиных сил);

      4) ресайклеры холодные с двигателем мощностью до 180 киловатт (до 240 лошадиных сил);

      5) смесители асфальтобетона передвижные производительности свыше 60 до 100 тонн в час;

      6) укладчики асфальтобетона, входящие в комплект машин термо-профилирования;

      7) фрезы дорожные с двигателем мощностью свыше 150 до 180 киловатт (свыше 200 до 240 лошадиных сил);

      8) щебне-распределители с электронной системой управления.

      463. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 212. Машинист (общестроительные машины)

      464. Характеристика работ:

      управление машинами и механизмами различного типа и назначения при выполнении строительных, монтажных и ремонтно-строительных работ;

      заправка машин горячими и смазочными материалами;

      регулирование рабочих механизмов машин на заданный режим работы;

      техническое обслуживание машин механизмов;

      выявление и устранение неисправностей в их работе;

      профилактический ремонт и участие в иных различных видах ремонта обслуживаемого оборудования.

      465. Должен знать:

      устройство и технические характеристики обслуживаемых машин и механизмов;

      правила и инструкций по их эксплуатации, проведению технического обслуживания и текущего ремонта;

      правила дорожного движения при работе с машинами на автоходу, установленную сигнализацию;

      правила производства работ;

      нормы расхода горюче-смазочных материалов и электроэнергии;

      схемы и периодичность смазки узлов машин и механизмов;

      технические требования к качеству выполняемых работ;

      слесарное дело в объеме, предусмотренном для слесаря строительного, тарифицируемого на разряд ниже машиниста.

      466. Примеры работ:

      При управлении машинами:

      3 разряд:

      1) средства малой механизации: бетоно-смесители передвижные объемом замеса до 425 литров, подъемники и шахтные, растворо-насосы, растворо-носители передвижные объемом замеса до 325 литров, лебедки электрические;

      2) электросварочные передвижные агрегаты с двигателем внутреннего сгорания мощностью до 37 киловатт (до 50 лошадиных сил);

      4 разряд:

      1) автовышки и автогидроподъемники с высотой подъема до 15 метров;

      2) авто-компрессоры производительностью до 3 метров кубических в минуту;

      3) агрегаты безвоздушного распыление высокого давления;

      4) компрессоры передвижные производительностью до 10 метров квадратных в минуту;

      5) краны автомобильные грузоподъемностью до 6,3 тонн (исключительно);

      6) машины для изоляции газо-нефте-продукто-проводов в стационарных условиях;

      7) средства малой механизации: бетононасосные установки производительностью до 20 метров квадратных в час, бетоно-смесители передвижные объемом замеса свыше 425 до 1200 литров, малярные и штукатурные станции передвижные, подъемники грузопассажирские, растворо-смесители передвижные объемом замеса свыше 325 до 750 литров;

      8) трубогибочные установки передвижные для гнутья труб диаметром до 1200 миллиметров;

      9) установки высокого и низкого давления - баровые установки на тракторах мощностью до 43 киловатт (до 60 лошадиных сил);

      10) электросварочные передвижные агрегаты с двигателем внутреннего сгорания мощностью от 37 до 73 киловатт (от 50 до 100 лошадиных сил);

      11) электростанции передвижные с двигателем мощностью до 37 киловатт (до 50 лошадиных сил);

      5 разряд:

      1) автобетононасосы производительностью до 40 метров квадратных в час;

      2) автовышки и автогидроподъемники с высотой подъема свыше 5 до 25 метров;

      3) автогудронаторы;

      4) авто-компрессоры производительностью свыше 3 метров кубических в минуту;

      5) бурильные и бурильно-крановые самоходные машины с глубиной бурения до 6 метров, авто-ямобуры;

      6) гидро-сеялки самоходные;

      7) землеройно-фрезерные машины - дренажные машины;

      8) компрессоры для подачи воздуха водолазом;

      9) компрессоры передвижные производительностью свыше 10 до 50 метров квадратных в минуту;

      10) копры (простые сухопутные);

      11) краны автомобильные грузоподъемности от 6,3 до 10 тонн (исключительно);

      12) машины для изоляции в трассовых условиях газо-нефте-продукто-проводов диаметром до 800 миллиметров (исключительно);

      13) механизированные натяжные устройства для изготовления напряженно-армированных конструкций;

      14) механизированное оборудование по подъему передвижной (скользящей) опалубки;

      15) средства малой механизации: бетононасосные установки производительностью свыше 20 метров квадратных в час, бетоно-смесители передвижные объемом замеса свыше 1200 до 2400 литров;

      16) трубо-грибочные установки передвижные для гнутья труб диаметром свыше 1200 миллиметров;

      17) трубоочистительные машины с двигателем мощностью до 73 киловатт (до 100 лошадиных сил);

      18) трубоукладчики с двигателем мощностью до 73 киловатт (до 100 лошадиных сил);

      19) уплотняющие и планировочно-уплотняющие машины;

      20) установки высокого и низкого давления: баровые установки на тракторах мощностью свыше 43 до 73 киловатт (свыше 60 до 100 лошадиных сил), вакуумные установки;

      21) установки передвижные автоматизированные непрерывного действия для приготовления бетонных смесей производительностью до 60 метров квадратных в час;

      22) электросварочные передвижные агрегаты с двигателем внутреннего сгорания мощностью свыше 73 до 110 киловатт (свыше 100 до 150 лошадиных сил);

      23) электростанции передвижные с двигателем мощностью свыше 37 до 110 киловатт (свыше 50 до 150 лошадиных сил);

      6 разряд:

      1) авто-бетононасосы производительностью свыше 40 до 60 метров квадратных в час;

      2) автовышки и автогидроподъемники с высотой подъема свыше 25 до 35 метров;

      3) битумоплавильные передвижные установки;

      4) бурильные и бурильно-крановые самоходные машины с глубиной бурения свыше 6 метров;

      5) землеройно-фрезерные самоходные машины;

      6) компрессоры передвижные производительностью свыше 50 до 70 метров квадратных в минуту;

      7) контактно - сварочные установки передвижные для сварки магистральных газо-нефте-продукто-проводов;

      8) копры универсальные, копры-краны, копры плавучие несамоходные;

      9) краны автомобильные грузоподъемностью от 10 до 20 тонн;

      10) машины для изоляции в трассовых условиях газо-нефте-продукто-проводов диаметром от 800 до 1000 миллиметров (исключительно);

      11) трубоочистительные машины с двигателем мощностью свыше 73 киловатт (свыше 100 лошадиных сил);

      12) трубоукладчики с двигателем мощностью свыше 73 до 100 киловатт (свыше 100 до 140 лошадиных сил);

      13) установки высокого и низкого давления (баровые установки на тракторах мощностью свыше 73 киловатт (100 лошадиных сил);

      14) установки передвижные автоматизированные непрерывного действия для приготовления бетонных смесей производительностью до 80 метров квадратных в час;

      15) установки по продавливанию и горизонтальному бурению грунта при прокладке трубопроводов диаметром бурения до 500 миллиметров;

      16) электросварочные передвижные агрегаты с двигателем внутреннего сгорания  мощностью свыше 110 киловатт (свыше 150 лошадиных сил);

      17) электростанции передвижные с двигателем мощностью свыше 110 до 175 киловатт   (свыше 150 до 240 лошадиных сил);

      7 разряд:

      1) авто-бетононасосы производительности свыше 60 до 180 метров квадратных в час;

      2) автовышки и автогидроподъемники с высотой подъема свыше 35 метров;

      3) бурильные и бурильно-крановые самоходные машины с мощностью двигателя 100-180 лошадиных сил при диаметре бурения свыше 400 до 1200 миллиметров;

      4) компрессоры передвижные производительностью свыше 70 метров квадратных в минуту;

      5) копры (самоходные установки);

      6) краны автомобильные грузоподъемностью свыше 20 до 40 тонн;

      7) машины для изоляции в трассовых условиях газо-нефте-продукто-проводов диметром от 1000 до 1200 миллиметров (исключительно);

      8) трубоукладчики с двигателем мощностью свыше 100 до 145 киловатт (свыше 140 до 200 лошадиных сил);

      9) установка передвижные автоматизированные непрерывного действия для приготовления бетонных и грунтовых смесей в при трассовых карьерах производительностью от 80 до 120 метров квадратных в час (исключительно);

      10) установки по продавливанию и горизонтальному бурению грунта при прокладке трубопроводов диаметром бурения от 500 до 1000 миллиметров;

      11) электростанции передвижные с двигателем мощностью свыше 175 киловатт (свыше 240 лошадиных сил);

      8 разряд:

      1) авто-бетононасосы производительностью свыше 180 метров квадратных в час;

      2) краны автомобильные грузоподъемности свыше 40 до 60 тонн;

      3) машины для изоляции в трассовых условиях газо-нефте-продукто-проводов диаметром 1200 и свыше миллиметров;

      4) трубоукладчики с двигателем мощностью свыше 145 до 220 киловатт (свыше 200 до 300 лошадиных сил) (исключительно);

      5) установки передвижные автоматизированные непрерывного действия для приготовления бетонных смесей производительностью 120 метров квадратных в час;

      6) установки по продавливанию и горизонтальному бурению грунта при прокладке трубопроводов диаметром бурения свыше 1000 миллиметров.

      467. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

      468. Примечание:

      машинисты кранов автомобильных с башенно-стреловым оборудованием типа "АБКС" тарифицируются на один разряд выше при той же грузоподъемности крана.

Параграф 213. Машинист (машины для забивки погружения свай) 8 разряд

      469. Характеристика работ:

      управление машинами различного типа и назначения, применяемыми для забивки и погружения свай при устройстве свайных оснований, шпунтовых и причальных ограждений, подпорных стенок и иных аналогичных сооружений;

      техническое обслуживание машины, проверка исправности ее систем и узлов;

      заправка горюче - смазочные материалами;

      подбор режима работы;

      регулирование рабочих механизмов машины на заданный режим;

      выявление и устранение неисправностей в работе обслуживаемых машин;

      профилактический ремонт и участие в иных различных видах ремонта.

      470. Должен знать:

      устройство и технические характеристики обслуживаемых машин;

      правила и инструкции по их эксплуатации, техническому уходу и ремонту;

      технологию ведения нормы расхода горюче-смазочных материалов и электроэнергии;

      марки и свойства масел и топлива;

      технические требования к качеству выполняемых работ;

      основы электротехники.

      471. Примеры работ:

      При управлении машинами:

      5 разряд:

      1) вибро-вдавливающие погружатели свай самоходные с двигателем мощностью до 73 киловатт (до 100 лошадиных сил);

      2) вибропогружатели бескопровые;

      3) дизель-молоты бескопровые;

      6 разряд:

      вибро-вдавливающие погружатели свай самоходные с двигателем мощностью свыше 73 киловатт (свыше 100 лошадиных сил);

      7 разряд:

      самоходные копровые установки.

      472. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 214. Машинист (машины для подводной разработки и гидро-транспортирования грунта)

      473. Характеристика работ:

      управление машинами различного типа и назначения, применяемыми для подводной разработки и гидро-транспортирования грунта при строительстве каналов, устройстве котлованов гидротехнических и промышленных сооружений, дноуглублений рек и закрытых водоемов;

      техническое обслуживание машины, проверка исправности ее систем и узлов;

      выявление и устранение неисправностей в работе машин;

      участие планово-предупредительном ремонте.

      474. Должен знать:

      назначение и устройство обслуживаемых машин;

      правила и инструкции по их эксплуатации;

      способы производства гидро-механизированных работ и технические требования к их качеству;

      правила суховодства по внутренним речным путям, отличительные огни судов, створные знаки;

      основные сигналы;

      правила производства судовых такелажных работ.

      475. Примеры работ:

      При управлении машинами:

      4 разряд:

      1) механическое оборудование землесосных плавучих несамоходных снарядов и грунтонасосных установок производительностью до 2000 метров квадратных в час;

      2) электрическое оборудование землесосных плавучих несамоходных снарядов и грунтонасосных установок производительностью до 2000 метров квадратных в час;

      5 разряд:

      1) землесосные плавучие несамоходные снаряды производительностью до 2000 метров квадратных в час;

      2) механическое оборудование землесосных плавучих несамоходных снарядов и грунтонасосных производительностью свыше 2000 до 4000 метров квадратных в час;

      3) электрическое оборудование землесосных плавучих несамоходных снарядов и грунтонасосных установок производительностью свыше 2000 до 4000 метров квадратных в час;

      6 разряд:

      1) гидро-мониторно-эжекторные плавучие несамоходные снаряды;

      2) земле-сосные плавучие несамоходные снаряды производительностью свыше 2000 до 4000 метров квадратных в час;

      3) механическое оборудование землесосных плавучих несамоходных снарядов и грунтонасосных установок производительностью свыше 4000 метров квадратных в час;

      4) электрическое оборудование землесосных плавучих несамоходных снарядов и грунтонасосных установок производительностью свыше 4000 метров квадратных в час;

      7 разряд:

      землесосные плавучие несамоходные снаряды производительностью свыше 4000 метров квадратных в час.

      476. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 215. Облицовщик-мраморщик, 3 разряд

      477. Характеристика работ:

      подготовка материалов для приготовления мраморной массы (просеивание и процеживание);

      сборка и разборка для изготовления деталей архитектурного оформления из искусственного мрамора;

      приготовление раствора для подготовительного слоя и составов мраморной массы;

      подготовка поверхностей под отделку;

      подготовка материалов для отделки искусственными мрамором рисунку.

      478. Должен знать:

      виды и свойства материалов, применяемых при отделке искусственным мрамором;

      составы и правила приготовления растворов для подготовительного слоя;

      правила дозировки замедлителей;

      устройство форм для изготовления деталей архитектурного оформления.

Параграф 216. Облицовщик – мраморщик, 4 разряд

      479. Характеристика работ:

      лощение отделки плоских поверхностей;

      укладка в формы мраморной массы при изготовлении прямолинейных деталей архитектурного оформления;

      нанесение на поверхность подготовительного слоя;

      смачивания растворами флюатов поверхностей стен и полов.

      480. Должен знать:

      требования, предъявляемые к качеству оснований под отделку искусственным мрамором;

      способы укладки мраморной массы.

Параграф 217. Облицовщик-мраморщик, 5 разряд

      481. Характеристика работ:

      нанесение на плоские поверхности мраморной массы;

      подбор красок и составов мраморной массы по заданному рисунку;

      приготовление мраморной массы;

      укладывание в формы мраморной массы при изготовлении криволинейных деталей архитектурного оформления;

      отделка плоских поверхностей;

      установка прямолинейных деталей архитектурного оформления из искусственного мрамора;

      проверка и выравнивание поверхностей, подготовленных под отделку;

      ремонт поверхностей из искусственного мрамора.

      482. Должен знать:

      способы определения в производственных условиях щелоче- и свето-устойчивости красителей;

      правила подбора красок и составов мраморной массы;

      технологию отделки поверхностей искусственным мрамором;

      требования, предъявляемые к качеству отделки.

Параграф 218. Облицовщик-мраморщик, 6 разряд

      483. Характеристика работ:

      отделка криволинейных поверхностей;

      разрисовка жилок на утюжном мраморе;

      установка криволинейных деталей архитектурного оформления из искусственного мрамора;

      художественно-декоративное покрытие из искусственного мрамора по рисункам, эскизам и образцам;

      насечка на поверхности искусственного мрамора рисунков, символов по рисункам и эскизам;

      реставрация полов и архитектурных деталей из искусственного мрамора.

      484. Должен знать:

      способы разбивки и разметки сложных поверхностей (колонн, капителей, тяг) под отделку искусственным мрамором;

      правила построения рисунка мраморной поверхности;

      способы художественно-декоративной отделки по рисункам и эскизам архитектора.

Параграф 219. Кровельщик по металлическим кровлям, 2 разряд

      485. Характеристика работ:

      распаковка, очистка и покрытие олифой кровельной листовой стали;

      обрезка листов;

      заготовка картин рядового покрытия;

      разборка кровли из листовой стали.

      486. Должен знать:

      виды кровельной листовой стали;

      способы ручной заготовки картин рядового покрытия;

      способы очистки пролифки кровельной стали;

      порядок разборки кровельных покрытий.

Параграф 220. Кровельщик по металлическим кровлям, 3 разряд

      487. Характеристика работ:

      покрытие и ремонт одно – двухскатных крыш кровельной сталью;

      заготовка картин для карнизных свесов и настенных желобов;

      изготовление прямых звеньев водосточных труб из готовых прямых участков, колен, отводов и воронок с лотками;

      изготовление и установка водосточных желобов, колпаков, зонтов на дымовые и вентиляционные трубы;

      обделка свесов, примыканий и ендов кровельной листовой сталью, в том числе и при рулонных кровлях, частичная замена листов кровельного покрытия.

      488. Должен знать:

      основные свойства кровельной стали;

      способы разметки, ремонта и устройства покрытий простых кровель;

      правила заготовки картин и установки деталей покрытия;

      требования, предъявляемые к качеству материалов и покрытий крыш.

Параграф 221. Кровельщик по металлическим кровлям, 4 разряд

      489. Характеристика работ:

      устройство покрытий и ремонт трех-четырехкратных, шатровых, мансардных и вальмовых, "Т" и "Г" образных в плане крыш из листовой кровельной стали и металло-черепицы с обделкой свесов;

      изготовление и установка дефлекторов;

      запаивание швов в покрытиях из оцинкованной стали;

      навеска и смена водосточных труб;

      установка лестниц, пешеходных мостиков и снего-упоров при покрытиях из металло-черепицы.

      490. Должен знать:

      способы устройства покрытий и ремонта крыш средней сложности из листовой кровельной стали;

      способы изготовления шаблонов и сборки по шаблонам изделий, деталей и фасонных частей покрытий;

      механизированные способы заготовки элементов покрытий из кровельной стали;

      правила пайки швов покрытий из кровельной стали.

Параграф 222. Кровельщик по металлическим кровлям, 5 разряд

      491. Характеристика работ: 

      устройство и ремонт покрытий купольных, конусообразных, сводчатых и иных сложных  кровель из листовой листовой кровельной стали, металло-черепицы и алюминиевых листов;

      устройство и реставрация декоративных элементов из металла на кровлях и фасадах зданий (подзоров, кокошников, флюгеров и иных элементов);

      устройство покрытий из металло-черепицы с использованием коньковых, стыковых, карнизных, и торцевых элементов.

      492. Должен знать:

      способы разметки;

      устройства примыканий различных видов;

      правила выполнения декоративно-художественных работ при реставрации и устройстве кровель и обделок на фасадах из металла;

      требования, предъявляемые к качеству покрытий кровель сложной формы.

Параграф 223. Кровельщик по металлическим кровлям, 6 разряд

      493. Характеристика работ:

      реставрация и устройство позолоченных и омедненных кровель уникальных зданий и памятников архитектуры.

      494. Должен знать:

      способы устройства покрытий, реставрации ремонта кровель и обделок на фасадах уникальных зданий и памятников архитектуры омедненных листов, жести, алюминиевых сплавов;

      способы золочения медных и омедненных листов (плакировка гомогенной пайкой, наклейка сусального золота);

      требования, предъявляемые к качеству кровель из современных материалов.

      495. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 224. Монтажник микропроцессорной и волоконно-оптической техники, 4 разряд

      496. Характеристика работ:

      распаковка, расконсервация и монтаж регулирующих микропроцессорных контроллеров, процессоров, выносных терминалов, модемов;

      прокладка волоконно-оптических кабелей в кабельной канализации в полиэтиленовых защитных трубах, в коробках и по стенам с креплением накладными скобами;

      прокладка одно-волоконного кабеля, оконцованного оптическими соединениями;

      маркировка объектовых волоконно-оптических кабелей.

      497. Должен знать:

      основные принципы передачи светового сигнала по оптическому волокну;

      правила работы с проектной документацией;

      правила распаковки, расконсервации аппаратуры микропроцессорной и ее блоков;

      устройство и правила пользования монтажно-поршневыми пистолета и перфораторами;

      типы и конструктивные особенности волоконно-оптических кабелей;

      технологию прокладки волоконно-оптических и электрических кабелей;

      правила пользования моментной лебедкой и противо-закручивающим устройством;

      способы маркировки волоконно-оптических кабелей;

      номенклатуру изделий и материалов, применяемых при прокладке и маркировке волоконно-оптических кабелей.

Параграф 225. Монтажник микропроцессорной и волоконно-оптической техники, 5 разряд

      498. Характеристика работ:

      установка и подключение управляющих микропроцессорных контроллеров в автоматизированных системах управления технологическими процессами;

      монтаж системы заземления микропроцессорной техники;

      разделка волоконно-оптических кабелей и подготовка оптических волокон к сварке и приведению измерений;

      сварка много-модовых и одно-модовых оптических волокон, защита мест сварки;

      монтаж соединительных муфт и разветвительных коммо-вутационных устройств на волоконно-оптических кабелях.

      499. Должен знать:

      правила установки микропроцессорной техники и сборки элементов ее систем;

      способы подключения систем защитного заземления и подбора фаз питания при монтаже микропроцессорной техники;

      принцип действия волоконно-оптических систем передачи информации и устройств микропроцессорной техники;

      основные характеристики одно-модовых и много-модовых световодов со ступенчатым и градиентным профилями показателя преломления;

      методы подбора оптических волокон для их соединения;

      принцип действия;

      конструкцию устройств и правила пользования ими для сварки волокон;

      методы и технологию соединения оптических волокон;

      конструкцию соединительных муфт разветвительных коммо-вутационных устройств;

      технологию их монтажа на волоконно-оптических кабелях.

Параграф 226. Монтажник микропроцессорной волоконно-оптической техники, 6 разряд

      500. Характеристика работ:

      включения в работу и проведения тестирования входящих в системы микропроцессорной техники устройств отображения информации: видеотерминалов, алфавитно-цифровых дисплеев и иных устройств;

      проведение входного контроля оптических кабелей;

      выполнение измерений затухания сигналов после прокладки волоконно-оптических кабелей, а также в процессе и после монтажа соединительных муфт и разветвительных коммо-вутационных устройств;

      контроль параметров оптических модулей.

      501. Должен знать:

      принцип действия систем микропроцессорной техники;

      правила включения микропроцессорной техники и проведения ее тестирования, назначения;

      принцип работы и правила пользования рефлекторами, оптическими тестерами, генераторами оптических импульсов, измерителями оптической мощности;

      правила проведения входного контроля и пред-монтажных измерения затухания сигналов в отдельных волокнах оптических кабелей, проверки его на целостность;

      определения мест обрыва оптических волоков;

      правила выполнения контроля параметров оптических модулей.

      502. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 227. Мозаичник, 2 разряд

      503. Характеристика работ:

      приготовление цементного раствора и мозаичной массы по заданному рецепту;

      насечка и очистка оснований под укладку мозаичной массы;

      натирка мозаичных полов вручную.

      504. Должен знать:

      виды основных материалов, применяемых при устройства мозаичных покрытий;

      способы очистки и насечки поверхностей оснований;

      технологию приготовления мозаичной массы;

      способы обеспечения влажностного режима при устройстве мозаичных покрытий.

Параграф 228. Мозаичник, 3 разряд

      505. Характеристика работ:

      укладка по уровню маячных реек по готовой разметке при устройстве мозаичных покрытий полов;

      укладка подстилающего слоя с уплотнением;

      шлифовка мозаичных полов вручную до получения гладкой поверхности;

      шпатлевка мозаичных поверхностей цементным раствором;

      натирка полов натирочной машиной;

      сборка, разборка и очистка форм для изготовления деталей архитектурного оформления;

      укладка цементного раствора вручную, рассыпание крошки по поверхности пола, уплотнение крошки на слое раствора.

      506. Должен знать:

      основные свойства материалов, применяемых для мозаичных работ,

      разновидности и свойства абразивов, применяемых при обработке покрытий;

      способы укладки маячных реек;

      устройство натирочных машин.

Параграф 229. Мозаичник, 4 разряд

      507. Характеристика работ:

      укладка и уплотнение отделочного мозаичного слоя на поверхности полов;

      провешивание поверхностей и установка маяков;

      укладка прямолинейных и лекальных жилок с разметкой их положения;

      разбивка мест и установка временных рамок для укладки разноцветных мозаичных составов в полы и архитектурные детали;

      устройство полимер-цементно-песчаных полов;

      шлифовка и полировка прямолинейных поверхностей с помощью механизированного инструмента;

      устройство мозаичных покрытий плоских деталей архитектурного оформления (плинтусов, галтелей, поручней и иных деталей).

      508. Должен знать:

      виды мозаичных полов и деталей архитектурного оформления;

      правила разбивки прямолинейных поверхностей;

      способы укладки стеклянных, мраморных и металлических жилок;

      требования, предъявляемые к качеству поверхности мозаичных полов и деталей архитектурного оформления.

Параграф 230. Мозаичник, 5 разряд

      509. Характеристика работ:

      укладка и уплотнение отделочного мозаичного слоя на криволинейных поверхностей;

      заготовка медных и латунных жилок;

      нарезка из толстого стекла лекальных жилок;

      разметка рисунка с прокладкой жилок;

      устройство криволинейных мозаичных архитектурных деталей;

      шлифовка и полировка криволинейных поверхностей;

      ремонт мозаичных полов и архитектурных деталей.

      510. Должен знать:

      способы разработки и провешивание криволинейных поверхностей;

      порядок дозировки красителей для получения массы необходимого цвета;

      свойства камня, применяемого для саженой мозаики;

      правила построения рисунка;

      устройство оборудования для приготовления раствора.

Параграф 231. Мозаичник, 6 разряд

      511. Характеристика работ:

      устройство художественно - декоративных мозаичных покрытий по рисункам и эскизам художника;

      устройство мозаичных покрытий по рисункам из лома мрамора, полированного гранита, смальты и иного покрытия, укладываемых непосредственного на раствор (саженая мозаика);

      реставрация мозаичных полов и архитектурных деталей.

      512. Должен знать:

      правила разметки и разбивки поверхностей под художественно-декоративные покрытия;

      способы устройства декоративных покрытий по рисункам и эскизам;

      способы восстановления (реставрации) старинных мозаичных полов и деталей архитектурного оформления.

Параграф 232. Такелажник на монтаже 2 разряд

      513. Характеристика работ:

      строповка строительных конструкций и технологического оборудования инвентарными стропами за специальные приспособления, монтажные петли, крюки;

      расстроповка на месте монтажа и установки.

      514. Должен знать:

      основные виды инвентарных стропов, захватывающих средств, такелажной оснастки и допустимые нормы нагрузки на них;

      правила подачи строительных конструкций и оборудования на рабочие места монтажа;

      правила сигнализации при монтаже конструкций и оборудования.

Параграф 233. Такелажник на монтаже, 3 разряд

      515. Характеристика работ:

      строповка и расстроповка на рабочих местах строительных конструкций и технологического оборудования массой до 10 тонн;

      регулирование оттяжками;

      разматывание и наматывание канатов;

      вязка такелажных узлов (прямой, гаечный и крюковой узлы, мертвая и крестовая петли);

      крепление стальных канатов болтовыми зажимами;

      подъем и опускание строительных конструкций и оборудования вручную и механизмами на место монтажа;

      установка и снятие блоков, талей, полиспастов, лебедок и домкратов грузоподъемностью до 10 тонн.

      516. Должен знать:

      устройство простого такелажного оборудования  и приспособлений;

      правила его пользования;

      способы строповки и расстроповки строительных конструкций и оборудования;

      способы вязки такелажных  узлов и крепления стальных канатов болтовыми зажимами;

      способы подъема и опускания строительных конструкций и оборудования ручными и механизированными средствами;

      правила и способы складирования строительных конструкций и оборудования при монтаже их на высоте и в стесненных условиях;

      требования, предъявляемые к производству такелажных работ.

Параграф 234. Такелажник на монтаже, 4 разряд

      517. Характеристика работ:

      строповка и расстроповка строительных конструкций и технологического оборудования массой свыше 10 до 25 тонн;

      установка и снятие блоков, талей и полиспастов грузоподъемностью свыше 10 до 25 тонн;

      закрепление и снятие временных расчалок и оттяжек при монтаже строительных конструкций и оборудования;

      изготовление и установка якорей усилием до 245 "кН" (до 25 силы трения рамы лебедки об опорную поверхность);

      запасовка тросом полиспастов грузоподъемностью до 25 тонн;

      устройство на монтаже временных клетей высотой до 1,5 метров из шпал;

      подъем, перемещение и опускание с помощью ручных  и механизированных средств, строительных конструкций и оборудования массой свыше 10 до 25 тонн железобетонных и металлических  ферм, мостовых кранов, холодильников, теплообменников, вакуум-сушилок, кислотных башен, сепараторов, рефрижераторов, кристаллизаторов, насосов, вентиляторов, блоков и узлов трубопроводов, испарителей и иного технологического оборудования;

      выполнение такелажных работ при укрупнении металлоконструкций (царг) диффузоров на отметке "+ 320" метров дымовой трубы;

      перемещение конструкций и сборочных площадок внутри высотных сооружений.

      518. Должен знать:

      устройство такелажного оборудования и приспособлений;

      виды такелажных узлов, стропов и захватов, применяемых для подъема и спуска строительных конструкций и оборудования;

      конструкцию винтовых, реечных и гидравлических домкратов;

      правила применения лучевых траверс и способы строповки ими;

      инструкции по выполнению такелажных работ на сборочных площадках высотных сооружений.

Параграф 235. Такелажник на монтаже, 5 разряд

      519. Характеристика работ:

      строповка и расстроповка тяжеловесных строительных конструкций и технологического оборудования;

      изготовление универсальных стропов;

      установка и снятие блоков, талей, полиспастов, поворотных стрел и кран-балок грузоподъемностью свыше 25 до 60 тонн;

      сращивание стальных канатов оснастка грузоподъемных мачт, шевров, полиспастов и отводных блоков грузоподъемностью до 60 тонн;

      крепление полиспастов на мачтах и конструкциях, крепление отводных блоков;

      опробование такелажного оборудования;

      изготовление и установка якорей усилием свыше 245 до 588 "кН" (свыше 25 до 60 силы трения рамы лебедки об опорную поверхность);

      сборка, установка и разборка монтажных мачт и шевров грузоподъемностью до 60 тонн;

      устройство эстакад;

      подъем, перемещение и опускание с помощью мачт, кранов шевров, неподвижных и падающих стрел строительных конструкций и оборудования массой свыше 25 до 60 тонн: железобетонных, металлических и деревянных ферм и мостовых кранов, пролетных строений мостов, металлических доменных кожухов, кауперов, скрубберов, газгольдеров, трубчатых воздухонагревателей, газо-воздухо-водов, пылеуловителей, контакторов, компрессоров и иного технологического оборудования.

      520. Должен знать:

      устройство, правила пользования, способы оснастки и испытаний грузоподъемных средств, применяемых при монтаже;

      правила выбора стальных канатов для различных такелажных работ - методы испытаний;

      сроки смазки и службы их;

      способы строповки и расстроповки тяжеловесных строительных конструкции и с оборудования.

Параграф 236. Такелажник на монтаже, 6 разряд

      521. Характеристика работ:

      оснастка, установка и передвижка монтажных мачт грузоподъемностью свыше 60 до 120 тонн;

      строповка, подъем и расстроповка строительных конструкций и оборудования массой свыше 60 до 120 тонн;

      строповка, подъем и расстроповка на монтажные отметки технологического оборудования и аппаратов со смонтированными на них технологическими трубопроводами (обвязкой), общей массой свыше 60 до 120 тонн: технологических колонн, мельниц, обжиговых печей, абсорбционных башен, де-асфальтизаторов, адсорберов, реакционных камер, холодильников-крекингов;

      подъем и опускание строительных конструкции и оборудования спаренными кранами, переоборудованными кранами с расчаленной стрелой, с временной опорной стойкой под стрелу, с помощью падающей стрелы и шевров;

      подъем технологического оборудования и строительных конструкций укрупненными блоками;

      транспортировка к месту монтажа тяжеловесных и крупногабаритных грузов;

      изготовление и установка якорей усилием свыше 588 "кН" (свыше 60 силы трения рамы лебедки об опорную поверхность).

      522. Должен знать:

      правила и способы выполнения сложных такелажных работ;

      способы подъема и опускания строительных конструкций и оборудования при помощи монтажных мачт, спаренными кранами, переоборудованными кранами с использованием расчаленной стрелы, спаренными кранами с ригелями и иными способами;

      правила применения балансных траверс при работе спаренными кранами;

      способы транспортировки к месту монтажа тяжеловесных и крупногабаритных грузов;

      способы особо сложной нетиповой строповки конструкций и пространственных блоков конструкций.

Параграф 237. Кровельщик по рулонным кровлям и по кровлям из штучных материалов, 2 разряд

      523. Характеристика работ:

      очистка рулонных материалов от посыпки;

      перемотка двухстороннего рубероида и беспокровных рулонных материалов;

      огрунтовка оснований вручную под наклейку;

      укатка катком рулонного ковра;

      резка рулонных и штучных материалов;

      обрезка углов у листов и плиток;

      сверление отверстий;

      сортировка листов, плиток, и черепицы;

      приготовление раствора для промазки стыков и швов;

      конопатка и промазка раствором швов между черепицами;

      разборка кровли из штучных и рулонных материалов.

      524. Должен знать:

      виды рулонных и штучных материалов и способы их обработки;

      способы огрунтовки оснований и приготовления растворов для промазки стыков между листами;

      приемы укатки покрытий после наклейки;

      способы разборки простых кровель.

Параграф 238. Кровельщик по рулонным кровлям ипо кровлям из штучных материалов, 3 разряд

      525. Характеристика работ:

      приготовление мастик и грунтовок;

      устройство покрытий и ремонт одно - двухскатных крыш рулонными и мастичными материалами;

      покрытие одно - двухскатных  крыш асбестоцементными листами и плитками(шифером), черепицей - глиняной и цементно – песчаной;

      покрытие крыш наплавляемым рубероидом, рулонными типа "Кровляэласт", "Изопласт", "Бикрост", "Бикропласт", "Унифлекс", "Линекром" и иные типы;

      укладка дополнительного слоя ковра с пришивкой гроздями при устройстве кровель на простых крышах по деревянному основанию;

      армирование рулонных кровель стекловолокном;

      покрытие поверхности готового ковра горячей мастикой с посыпкой песком или мелким гравием;

      обшивка фахверковых стен зданий асбестовыми плитками.

      526. Должен знать:

      основные свойства рулонных, мастичных и штучных кровельных материалов;

      способы разметки, ремонта и устройства покрытий рулонными и штучными материалами крыш простой формы;

      технологию приготовления холодных и горячих мастик;

      способы просушки, просеивания и подогрева наполнителей;

      устройство и правила обращения с агрегатами и приспособлениями для разогрева наплавляемого рубероида;

      требования, предъявляемые к качеству материалов и покрытий крыш.

Параграф 239. Кровельщик по рулонным кровлям и по кровлям из штучных материалов, 4 разряд

      527. Характеристика работ:

      устройство покрытий и ремонт трех- и четырехскатных, шатровых, мансардных и вальмовых, "Т" и "Г" образных в плане крыш из рулонных материалов;

      покрытие трех- и четырехскатных, шатровых, мансардных и вальмовых, "Т" и "Г" образных в плане крыш асбестоцементными листами или плитками (шифером), черепицей;

      покрытие вертикальных поверхностей наплавляемым  рубероидом;

      нанесение тиоколового и акрилового герметика кистью и механизированным способом;

      обделка коньков, ребер и слуховых окон штучными материалами;

      огрунтовка оснований с помощью распылителей.

      528. Должен знать:

      способы устройства покрытий и ремонта крыш средней сложности из рулонных и штучных кровельных материалов;

      устройство распылителей для нанесения мастик и грунтовок, водосточных воронок в плоской кровле и патрубков для прохода труб через кровлю;

      способы механизированной обработки штучных кровельных материалов.

Параграф 240. Кровельщик по рулонным кровлям и по кровлям из штучных материалов, 5 разряд

      529. Характеристика работ:

      устройство и ремонт покрытий из рулонных и штучных кровельных материалов купольных, конусообразных, сводчатых и иных сложных кровель;

      устройство мастичных кровель;

      устройство кровель одно и двухскатных крыш машинами для наклейки рулонных материалов;

      обделка внутренних водостоков и покрытие межфонарных зон и разжелобков рулонными материалами;

      устройство кровель из армогидробутила, ковролита, изопласта и иных аналогичных материалов.

      530. Должен знать:

      способы разметки, покрытия и ремонта крыш сложной формы из рулонных штучных материалов;

      особенности устройства примыкании различных видов;

      устройство машин, применяемых для наклейки рулонных материалов;

      требования, предъявляемые к качеству покрытий кровель сложной формы.

Параграф 241. Огнеупорщик 2 разряд

      531. Характеристика работ:

      приготовление огнеупорных и строительных растворов вручную;

      сортировка огнеупорного и керамического кирпича и изделий на основе волокнистых материалов;

      просеивание огнеупорных порошков;

      обмазка заслонов после отлива горшков со стекломассой;

      разборка кладки массивов и выстилок из керамического кирпича;

      очистка огнеупорного кирпича от грязи и раствора;

      складирование огнеупоров с укладкой в штабеля и на поддоны.

      532. Должен знать:

      основные виды и правила сортировки огнеупоров;

      способы приготовления строительных и простых огнеупорных растворов;

      способы разборки из керамического кирпича.

Параграф 242. Огнеупорщик, 3 разряд

      533. Характеристика работ:

      кладка массивов и выстилок из керамического, теплоизоляционного кирпича и волокнистых плит;

      закладка полостей половником и забутовка;

      изоляция кладки порошкообразными материалами, асбестовым картоном и шнуром;

      изоляция асбестовым шнуром и минераловатными плитами мест прохода экранных труб (котлов) через обмуровку;

      приготовление огнеупорных растворов (кроме специальных) и жаростойких бетонов вручную;

      сортировка и маркировка фасонных огнеупорных изделий (кроме специальных марок) с укладкой в штабеля;

      разборка кладки из огнеупорного кирпича и фасонных изделий (кроме специальных марок).

      534. Должен знать:

      способы приготовления огнеупорных растворов и жаростойких бетонов;

      виды и назначение основных огнеупорных материалов, растворов и изделий на основе каолинового волокна;

      основные требования, предъявляемые к качеству огнеупоров по их форме и размерам;

      способы разборки кладки из огнеупорного кирпича и сортировки фасонных огнеупорных изделий (кроме специальных марок).

Параграф 243. Огнеупорщик, 4 разряд

      535. Характеристика работ:

      кладка из керамического кирпича и волокнистых плит прямолинейных стен и из огнеупорного кирпича массивов, выстилок, подов и насадок;

      кладка и ремонт шахтных печей, вагранок для плавки чугуна;

      подготовка вагонеток, смазка пода огнеупорным раствором при обжиге керамических изделий;

      обслуживание и текущий ремонт стекловаренных и отжигательных печей и иных печных установок;

      изоляционная огнеупорная кладка при футеровке газо и воздухопроводов;

      набивка огнеупорным бетоном и изоляционными массами выдвижных подов, противней, дверок, зазоров;

      подготовка углеродистых блоков и углеродистой массы;

      чистка ячеек, насадок, воздухонагревателей;

      приготовление по заданному составу специальных растворов, бетонов (кислотоупорные, жароупорные) и изоляционных масс;

      конструктивная и пригоночная теска кирпича и углеродистых блоков по плоскости вручную;

      сортировка огнеупорных фасонных изделий специальных марок, отбраковка их по наружному виду;

      разборка огнеупорной кладки из специальных марок;

      изоляция котлов, укладка бетонных смесей на блоки котла;

      установка несложной гарнитуры котлов;

      торкретирование огнеупорными составами наружных поверхностей.

      536. Должен знать:

      виды и марки фасонных огнеупорных и термоизоляционных изделий;

      углеродистых и жаростойких блоков, волокнистых плит и жаростойких бетонов;

      порядок их приемки и хранения, виды и марки теплоизоляционных бетонов;

      основные требования, предъявляемые к качеству кладки элементов промышленных печей;

      способы торкретирования огнеупорными составами.

Параграф 244. Огнеупорщик, 5 разряд

      537. Характеристика работ:

      кладка стен регенераторов из нормального и фасонного огнеупорного кирпича;

      кладка перекрытий регенераторов и коксовых камер;

      кладка насадок регенераторов и воздухонагревателей;

      кладка сводов, переходных каналов и иных частей плавильных агрегатов специального назначения;

      футеровка дверей и стояков;

      кладка криволинейных стен, сводов и арок печей из керамического и теплоизоляционного кирпича;

      кладка из огнеупорного кирпича рабочих подов, сводов и арок печей при толщине швов до 2 миллиметров;

      футеровка воздухо- и газо-проводов огнеупорным кирпичом;

      огнеупорная набивка подов и зажигательных поясов;

      монтаж сборных элементов конструкций промышленных печей из жаростойких блоков;

      установка сложной чугунной гарнитура в котлах;

      забивка углеродистой массы в швы и зазоры между углеродистыми блоками;

      укладка выравнивающего слоя из углеродистой массы;

      заливка под дно лещади домны жароупорного раствора и углеродистой пасты;

      торкретирование огнеупорными составами внутренних поверхностей (кроме реакторов);

      конструктивная теска фасонных огнеупорных изделий по плоскости вручную;

      механизированная обработка огнеупорного кирпича и углеродистых блоков;

      кладка огнеупорных изделий в горелки, лазы;

      устройство горизонтальных и вертикальных температурных швов;

      укладка бетонных смесей в места пережима топки, на пояса крепления труб экранов (котлов), в места сопряжения;

      нанесение уплотнительной обмазки и набивных масс.

      538. Должен знать:

      устройство и правила эксплуатации механизмов для обработки огнеупорных материалов;

      предельные температуры эксплуатации промышленных печей и котлов, состав обмазок и набивок;

      требования, предъявляемые к качеству кладки конструктивных элементов промышленных печей и котло-агрегатов.

Параграф 245. Огнеупорщик, 6 разряд

      539. Характеристика работ:

      огнеупорная кладка всех видов стен, подов, сводов и арок печей при толщине швов до 1 миллиметра;

      укладка углеродистых блоков насухо и на пасте;

      закладка головок коксовых печей, установка регистров и горелок;

      укладка верхнего ряда насадки после окончания кладки коксовой батареи;

      разметка котла под обмуровку по чертежам;

      фигурная теска огнеупорного кирпича и фасонных изделий вручную;

      торкретирование огнеупорными составами реакторов.

      540. Должен знать:

      способы разбивки конструктивных элементов промышленных печей и котлов по заданным осям и отметкам;

      способы укладки углеродистых блоков и выполнения различных видов огнеупорной кладки;

      способы сочленения обмуровки со стальными конструкциями.

Параграф 246. Огнеупорщик, 7 разряд

      541. Характеристика работ:

      обмуровка газо-мазутных горелок фасонным кирпичом на жароупорном растворе;

      обмуровка жаростойким бетоном поверхности свода котлов типа "ТГВМ-84-Б";

      кладка задних стенок конвективной шахты паровых котлов типа "ТГВМ-84-Б и БКЗ-42";

      армирование котлов.

      542. Должен знать:

      физико-механические свойства огнеупорных материалов;

      способы армирования и обмуровки особо сложных и ответственных агрегатов;

      требования, предъявляемые к качеству огнеупорных работ.

Параграф 247. Речной рабочий на эксплуатации и обслуживании несамоходных плавучих снарядов и плавучих средств, 2 разряд

      543. Характеристика работ:

      транспортирование в лодках и завознях материалов и людей;

      работа на ручной водолазной помпе;

      извлечение со дня водоемов затонувших предметов;

      копание ям под анкеры;

      переноска и перекладка папильонажных  тросов и якорей;

      очистка рыхлителей и грунтовых насосов от засорения;

      выставление створных знаков;

      пробивка майн;

      мойка палубы и служебных помещений.

      544. Должен знать:

      правила эксплуатации плавучих средств и ведения работ по погрузке и разгрузке их, правила обслуживания водолазных станций;

      наименование и назначение частей корпуса и палубной настройки плавучих средств;

      основные виды инвентарных стропов и такелажной оснастки;

      способы производства ледокольных работ;

      назначение спасательного, водоотливного и противопожарного инвентаря;

      основы устройства несамоходных плавучих грунто-разрабатывающих снарядов и установок, плавучего пульпопровода и плавучих средств;

      правила производства простейших судовых такелажных, слесарных, малярных и плотничных работ.

Параграф 248. Речной рабочий на эксплуатации и обслуживании несамоходных плавучих снарядов и плавучих средств, 3 разряд

      545. Характеристика работ:

      подготовка плавучих средств к буксировке;

      расстановка знаков и сигналов;

      сращивание стальных тросов и пеньковых канатов;

      ремонт повреждений корпуса;

      мелкий ремонт табельного имущества и вспомогательного оборудования плавучих средств;

      окраска элементов палубной надстройки;

      промеры глубин;

      установка и расчалка земснарядов, плавучих кранов и плавучих средств;

      выполнение судовых такелажных  работ;

      конопатка и осмолка лодок;

      выморозка плавучих средств;

      наращивание и укорачивание плавучего пульпопровода  на земснарядах;

      заводка швартовых концов с помощью шлюпки и катера.

      546. Должен знать:

      правила буксировки и швартовки плавучих средств;

      виды буксирных и швартовых устройств, отличительные огни судов, створные знаки и основные сигналы, установленные правилами судоходства по внутренним речным путям, методы измерения глубин;

      правила производства простых судовых такелажных, слесарных, малярных и плотничных работ;

      способы производства выморозочных работ.

Параграф 249. Трубоклад промышленных кирпичных труб, 4 разряд

      547. Характеристика работ:

      набивка пазух минерало-ватными матами и плитами;

      окраска металлических деталей;

      теска кирпича вручную;

      устройство и перестановка подмостей на пальцах;

      установка и перестановка крана-укосины;

      кладка забутовки в уширенной части трубы.

      548. Должен знать:

      способы перевязки кладки;

      правила звуковой сигнализации;

      способы устройства внутренних подмостей;

      способы складирования и хранения материалов;

      устройство и правила эксплуатации крана-укосины.

Параграф 250. Трубоклад промышленных кирпичных труб, 5 разряд

      549. Характеристика работ:

      кладка труб из кирпича;

      футеровка внутренней поверхности ствола трубы;

      изоляция внутренней поверхности кладки специальными составами и материалами;

      подмащивание на кронштейнах;

      сборка и разборка подъемных устройств внутри трубы;

      заделка ходовых скоб в процессе кладки и забивка их при ремонте труб;

      постановка скрепляющих колец;

      монтаж и демонтаж шахтного подъемника, ходовых лестниц, рабочих площадок и площадок для футеровки;

      устройство рабочих настилов и защитных перекрытий. Разборка труб.

      550. Должен знать:

      требования, предъявляемые к качеству кладки конструктивных элементов промышленных труб;

      способы выполнения работ по кладке, монтажу и футеровке промышленных труб;

      виды и свойства жидких составов для изоляции внутренних поверхностей труб;

      способы кладки и футеровки подземных устройств.

Параграф 251. Трубоклад промышленных кирпичных труб, 6 разряд

      551. Характеристика работ:

      кладка лицевого ряда;

      монтаж светофорных площадок и молниеотводов;

      кладка верхней части трубы;

      закладка первых пяти рядов кирпича на фундамент ствола трубы.

      552. Должен знать:

      правила приемки фундаментов промышленных труб;

      устройство и правила пользования приспособления для центрирования труб;

      правила испытания подъемных устройств.

Параграф 252. Трубоклад промышленных кирпичных труб, 7 разряд

      553. Характеристика работ:

      кладка верхней части трубы сложного архитектурного оформления;

      футеровка сферических поверхностей шамотным кирпичом на жаростойком растворе;

      сборка и регулировка ловительной клети шахтного подъемника;

      выполнение работ при строительстве труб высотой свыше 60 метров.

      554. Должен знать:

      правила выполнения работ на высоте;

      способы кладки элементов архитектурного оформления;

      требования, предъявляемые при сдаче труб в эксплуатацию.

Параграф 253. Трубоклад промышленных железобетонных труб, 4 разряд

      555. Характеристика работ:

      выполнение работ средней сложности при возведении и ремонте монолитных железобетонных труб, градирен, радио- и телебашен, силосов и иных высотных монолитных железобетонных сооружений;

      установка и вязка простой арматуры;

      укладка бетонной смеси в опалубку с уплотнением вибраторами;

      устройство теплоизоляции;

      нанесение окрасочных и антикоррозионных покрытий на внутреннюю поверхность сооружений вручную;

      затирка швов футеровки;

      выполнение работ с использованием грузоподъемных механизмов для вертикального транспорта оборудования и материалов с полуавтоматическим управлением грузовыми лебедками;

      приготовление кислотоупорных и антикоррозионных составов в рабочей зоне.

      556. Должен знать:

      назначение, принцип работы подъемно - переставной, скользящей опалубки и устройств для их подъема, особенности ведения работ по возведению и ремонту монолитных высотных сооружений;

      правила производства работ с применением шахтных подъемников и механизмов для подъема опалубки;

      правила сигнализации, номенклатуру деталей подъемной опалубки;

      способы подачи материалов на рабочие места;

      установки арматуры и укладки бетонной смеси в опалубку;

      технологию футеровочных работ;

      нанесения на поверхность сооружений окрасочных и антикоррозионных составов и их приготовления;

      требования, предъявляемые к качеству применяемых материалов.

Параграф 254. Трубоклад промышленных железобетонных труб, 5 разряд

      557. Характеристика работ:

      монтаж, эксплуатация и демонтаж шахтных подъемников, рабочих и футеровочных площадок, футеровочных обойм, подъемных головок и опалубок;

      установка и вязка сложной арматуры в сложные конструкции с укладкой бетонной смеси и вибрированием;

      центровка опалубки;

      монтаж и демонтаж защитных перекрытий и подвесных лесов;

      монтаж металлоконструкций;

      установка закладных деталей с их креплением;

      монтаж и перестановка тепляков;

      нанесение на наружные бетонные поверхности окрасочных и антикоррозионных покрытий механизированным способом и вручную;

      футеровка внутренней поверхности ствола трубы обыкновенным и кислотоупорным кирпичом;

      работа на подвесных лесах.

      558. Должен знать:

      способы монтажа, демонтажа и эксплуатации подъемно-переставной и скользящей опалубки, градирен и устройств для их подъема;

      конструкцию шахтных подъемников и механизмов для подъема скользящей и переставной опалубок;

      технологию монтажа рабочих и футеровочных площадок, футеровочных обойм и подъемных головок;

      способы установки арматуры и укладки бетонной смеси в сложные конструкции;

      номенклатуру и свойства антикоррозионных, теплоизоляционных и футеровочных материалов;

      способы производства и требования, предъявляемые к качеству выполняемых работ.

Параграф 255. Трубоклад промышленных железобетонных труб, 6 разряд

      559. Характеристика работ:

      монтаж светофорных площадок, молние-отводов, защитного колпака;

      доводка смонтированного оборудования (шахтных подъемников, подъемных головок, футеровочных обойм, подъемно-переставной опалубки с рабочим полом) в соответствии с проектом производства работ:

      вертикальность, горизонтальность геометрические размеры и уклоны;

      регулировка работы скользящей опалубки;

      подготовка и затирка поверхностей сооружений;

      нанесение торкретбетона;

      кладка футеровки из кислотоупорных фасонных изделий;

      разметка мест под закладные детали;

      демонтаж наиболее ответственных узлов подъемных устройств, механизмов на высоте;

      испытания применяемого оборудования (техническое освидетельствование).

      560. Должен знать:

      правила приемки фундаментов монолитных высотных железобетонных сооружений, градирен;

      устройство и правила пользования приспособлениями и приборами контроля при выполнении работ;

      правила испытаний и эксплуатации применяемых подъемных устройств и механизмов;

      правила производства и приемки работ по возведению высотных железобетонных сооружений;

      способы центровки опалубки;

      установки арматуры и укладки бетонной смеси в особо ответственные конструкции;

      способы монтажа наружных металлоконструкций;

      способы производства антикоррозионных работ токсичными и взрывоопасными материалами, футеровки особо ответственных конструкций;

      методы проверки качества применяемых материалов.

Параграф 256. Трубоклад промышленных железобетонных труб, 7 разряд

      561. Характеристика работ:

      выполнение особо сложных работ при возведении и ремонте монолитных железобетонных труб, градирен, башен и иных высотных тонкостенных сооружений;

      монтаж светофорных площадок и молниеотводов при высоте сооружении свыше 300 метров;

      монтаж и демонтаж шахтных подъемников, ходовых лестниц, рабочих площадок и площадок для футеровки при высоте сооружений свыше 300 метров;

      центровка труб при помощи лазерного луча;

      монтаж защитного колпака;

      монтаж с помощью вертолета диффузоров дымовой трубы, площадок кровли, распорных балок, щитов закрытия проемов;

      проведение статических и динамических испытаний установки платформы.

      562. Должен знать:

      устройство и правила эксплуатации применяемых подъемных устройств;

      особенности и способы монтажа и демонтажа конструкций высотных сооружений при помощи вертолетов и иных воздушных средств;

      устройство и правила эксплуатации электронно-оптических приборов для центровки высотных труб.

Параграф 257. Паркетчик, 2 разряд

      563. Характеристика работ:

      подготовка основания;

      устройство подстилающего слоя под паркет из бумаги, картона или мастики;

      перекачивание готовых мастик ручными насосами или подноска их вручную;

      сортировка планок по размеру, цвету и сорту;

      натирка полов щетками.

      564. Должен знать:

      виды паркетных планок и паркетной доски;

      виды назначения материалов для подстилающего слоя;

      виды мастик;

      способы подготовки паркета для укладки;

      устройство и правила эксплуатации ручных насосов;

      способы заготовки вставных реек.

Параграф 258. Паркетчик, 3 разряд

      565. Характеристика работ:

      устройство обрешетки под щитовой паркет и оснований из древесностружечных и древесноволокнистых плит;

      острожка и циклевка паркетных полов вручную;

      фуговка кромок и торцов планок вручную, электроинструментом и на станках;

      установка вентиляционных решеток с изготовлением рамок из реек;

      установка плинтусов;

      натирка паркетных полов машинами;

      приготовление мастик для наклейки и отделки паркетов.

      566. Должен знать:

      основные породы, свойства и порок и древесины;

      сортамент паркетных полов;

      устройство и правила эксплуатации и электрифицированного инструмента и станков для обработки паркета;

      правила установки вентиляционных решеток и плинтусов;

      технологию приготовления мастик;

      требования, предъявляемые к основаниям под паркетные полы.

Параграф 259. Паркетчик, 4 разряд

      567. Характеристика работ:

      настилка полов из паркетных планок, ламинированного паркета, доски и паркетных щитов на мастике;

      настилка полов из паркетной доски и лагом;

      облицовка ступеней паркетной планкой;

      острожка, циклевка и шлифовка паркетных полов машинами и электрифицированными инструментом;

      смена отдельных планок, досок и щитов паркетных полов;

      покрытие полов паркетным лаком.

      568. Должен знать:

      требования, предъявляемые к качеству паркетных полов;

      способы настилки и ремонта паркетных полов из отдельных планок, досок и паркетных щитов;

      устройство машин для отделки паркетных полов и правила эксплуатации;

      правила и способы покрытия паркетных полов лаком.

Параграф 260. Паркетчик, 5 разряд

      569. Характеристика работ:

      заготовки подбор по цвету и рисунку щитов паркета;

      настилка полов из рядового щитового паркета;

      смена и переклепка щитового паркета;

      изготовление рядовых паркетных щитов.

      570. Должен знать:

      способы изготовления паркетных щитов;

      способы настилки и ремонта полов из рядового щитового паркета;

      правила подготовки поверхности основания для облицовки его паркетной планкой;

      виды простых фигур для художественного паркета.

Параграф 261. Паркетчик, 6 разряд

      571. Характеристика работ:

      настилка и ремонт полов из художественного (мозаичного и цветного) паркета;

      наклейка комплектов фигур на основание паркетных щитов по заданному рисунку;

      разбивка помещений большой площади (залов) на отдельные захватки с указанием осей и границ маячных рядов;

      настилка и ремонт паркетных полов в помещениях цилиндрической и овальной форм;

      реставрация полов из художественного паркета по рисункам и образцам;

      изготовление, резка и наклейка лекальных фигур "по месту".

      572. Должен знать:

      способы разметки и настилки художественного паркета;

      методы изготовления и резки комплекта лекальных фигур по заданному рисунку;

      правила и способы реставрация художественного паркета;

      особенности применяемых твердых и ценных пород дерева.

Параграф 262. Паркетчик, 7 разряд

      573. Характеристика работ:

      настилка и отделка полов из художественного паркета по рисункам и образцам при реставрации старинных зданий, сооружений и памятников архитектуры.

      574. Должен знать:

      основные архитектурные стили;

      особенности их интерьеров;

      способы настилки и отделки паркетных полов при реставрации.

      575. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 263. Печник, 2 разряд

      576. Характеристика работ:

      установка временных металлических печей с подвешиванием труб;

      зачистка и швабровка лицевой поверхностей печей;

      приготовление раствора из красной глины;

      разборка необлицованных печен и кухонных очагов;

      очистка от раствора кирпича, изразцов и печных приборов.

      577. Должен знать:

      основные виды материалов, применяемых при производстве печных работ;

      способы установки металлических печей;

      способы приготовления растворов и простой отделки поверхностей печей;

      правила разборки необлицованных печей.

Параграф 264. Печник, 3 разряд

      578. Характеристика работ:

      устройство оснований и кладка фундаментов под печи;

      кладка печей временного типа с присоединением их к дымоходом;

      установка и укрепление печных приборов;

      сортировка и подборка по цвету (оттенкам) израсцов;

      притирка кромок израсцов;

      приготовление растворов гжельской и огнеупорной глины;

      заделка трещин в кладке печей глиняным раствором;

      разборка облицованных печей;

      смена приборов в необлицованных печах.

      579. Должен знать:

      основные требования, предъявляемые к качеству кирпича и раствора;

      способы кладки фундаментов под печи и временных печей;

      простые системы перевязки швов;

      способы разборки облицованных печей, боровов и дымовых труб;

      способы устройства вертикальных разделок.

Параграф 265. Печник, 4 разряд

      580. Характеристика работ:

      кладка печей и кухонных плит без облицовки и в металлических футлярах;

      футеровка топливников огнеупорным кирпичом;

      кладка печей из блоков;

      установка металлических кухонных плит;

      оштукатуривание печей;

      ремонт печей, очагов и труб с добавлением нового кирпича;

      смена приборов в печах и плитах, облицованных израсцами;

      кладка вертикальных и горизонтальных разделок.

      581. Должен знать:

      конструкцию простых печей и очагов различного назначения;

      устройство параллельных и последовательных дымо-оборотов;

      конструкцию топливников для различного вида топлива требования, предъявляемые к качеству кладки печей;

      способы перевязки швов.

Параграф 266. Печник, 5 разряд

      582. Характеристика работ: 

      кладка печей сложной конструкции;

      облицовка печей израсцами в процессе кладки;

      исправление облицовки печей и замена негодных израсцов новыми;

      переоборудование печей и замена негодных израсцов новыми;

      переоборудование печей под газовое топливо;

      обмуровка сводов и подов в водотрубных и жаротрубных котлах.

      583. Должен знать:

      конструкцию сложных печей и очагов;

      способы разметки под облицовку израсцами;

      способы облицовки.

Параграф 267. Монтажник санитарно-технических систем и оборудования, 2 разряд

      584. Характеристика работ:

      сортировка труб, фитингов, фасонных частей, арматуры и средств крепления;

      заготовка прокладок по размеру;

      пригонка резьбы на болтах и гайках;

      заготовка бирок;

      подготовка вспомогательных материалов (льняной пряди, сурика, раствора и иных материалов);

      установка прокладок;

      комплектование стонов муфтами и контргайками, болтов – гайками;

      установка и снятие предохранительных пробок и заглушек на трубах;

      транспортировка деталей трубопроводов, санитарно-технических приборов и иных грузов.

      585. Должен знать:

      виды и назначение санитарно-технических материалов и оборудования;

      сортамент труб, фитингов, фасонных частей, арматуры и средств крепления;

      назначение слесарного инструмента;

      способы измерения диаметра труб, фитингов, арматуры и прокладочных материалов.

Параграф 268. Монтажник санитарно-технических систем и оборудования, 3 разряд

      586. Характеристика работ:

      свертывание и сборка простых узлов;

      сборка фланцевых соединений;

      разборка отдельных узлов трубопроводов (при монтаже);

      установка и заделка креплений под приборы и трубопроводы;

      сверление и пробивка отверстий в конструкциях;

      заделка раструбов чугунных трубопроводов;

      нарезка резьбы на трубах вручную;

      комплектование труб и фасонных частей стояков;

      установка ручного пресса для опрессовки систем;

      отсоединение чугунных котлов от трубопроводов;

      обрубка кромок швов жаротрубного котла для последующей подварки;

      очистка секций чугунного котла снаружи и изнутри с промывкой;

      срубка заклепок жаротрубного котла с выбиванием их;

      монтаж арматуры к унитазам, умывальникам, смывным бочкам;

      смена манжет унитаза;

      зачистка сварных швов шлиф-машинкой;

      прокачка канализационных стояков и отводов;

      смена прокладок кранов, вентилей.

      587. Должен знать:

      виды основных деталей санитарно-технических систем, соединений труб и креплений трубопроводов;

      устройство и особенности монтажа систем центрального отопления, водоснабжении, канализации, газоснабжения и водостоков;

      номенклатуру и технические требования на сантехнические и отопительные панели блоков;

      водопроводную и канализационную арматуру;

      схему расположения и способы фиксирования арматуры при укладке ее в формы в процессе формования отопительных и сантехнических панелей и блоков;

      правила обращения и транспортировки баллонов с кислородом и ацетиленом;

      правила чтения чертежей.

Параграф 269. Монтажник санитарно-технических систем и оборудования, 4 разряд

      588. Характеристика работ:

      монтаж трубопроводов и запорной арматуры, в том числе на фитингах, диаметром до 200 миллиметров;

      установка грязевиков и баков всех видов;

      установка и подсоединения к трубопроводам санитарных приборов с арматурой (раковины, умывальники, мойки, трапы, ванны, унитазы, смывные бачки и иные приборы);

      установка санитарно-технического медицинского оборудования (видуары, инвентарные чугунные мойки, установки для мойки подкладных суден, кафедры и иное оборудование);

      монтаж модулированного оборудования предприятий торговли и общественного питания (моечная ванна, ванна для дефротации рыбы, ванна двух-гнездная и иное оборудование);

      монтаж лабораторного оборудования для химических и физических лабораторий (стол лабораторный, шкаф вытяжной физический, шкаф вытяжной химический, тумба с лабораторной раковиной);

      разметка мест установки арматуры и приборов;

      регулировка смывных бачков;

      группировка и до-группировка чугунных радиаторов на месте монтажа;

      соединение трубопроводов отопительных панелей, санитарно-технических кабин и блоков;

      установка водоразборных, туалетных кранов и смесителей;

      подгонка по месту и постановка заплат при ремонте паровых котлов;

      снятие и установка крышек стальных жаротрубных котлов;

      замена кранов, смесителей и вентилей;

      подбор и комплектование материалов, оборудования и изделий для устройства санитарно-технических систем по этажам, стоякам и секциям зданий и сооружений;

      установка и подсоединение к трубопроводам нагревательных приборов;

      монтаж водопроводов и канализации из полимерных труб на резьбовых, сварных, клеевых и раструбных соединениях;

      установка вытяжных труб;

      установка и смена поливочных и пожарных кранов;

      крепление деталей и приборов с помощью монтажных поршневых пистолетов;

      промывка и хлорирование трубопроводов водоснабжения;

      опрессовка системы.

      589. Должен знать:

      устройство и способы монтажа трубопроводных систем из стальных и полимерных труб;

      системы разводов от стояков;

      устройство монтажных поршневых пистолетов и правила работы с ними;

      способы соединения стальных труб на клею;

      способы разметки мест установки арматур креплений и приборов;

      правила установки санитарных и нагревательных приборов;

      виды шаблонов для разметки отверстий при установке приборов и правила его пользования;

      правила и способы опрессовки систем.

Параграф 270. Монтажник санитарно-технических систем и оборудования, 5 разряд

      590. Характеристика работ:

      монтаж емкостных и секционных водо-подогревателей (бойлеров), калориферов, воздушно-отопительных агрегатов, центробежных насосов и насосных агрегатов, элеваторных и водомерных узлов, калориферных блоков и гребенок;

      установка кожухов чугунных котлов, лазов, котловой гарнитуры, выкидных приспособлений и котлам;

      установка с выверкой воздухо- и водо-нагревателей;

      монтаж трубопроводов и арматуры диаметром свыше 200 до 400 миллиметров;

      прокладка стояков и подводок к приборам из чугунных труб и фасонных частей;

      установка задвижек диаметром свыше 200 до 400 миллиметров, манометров, водомерных стекол, воздухосборников, трехходовых кранов;

      установка газовой аппаратуры и регуляторов;

      установка компенсаторов с регуляторов;

      установка компенсаторов с регулировкой опор;

      установка тройников, крестовин и секционных отводов;

      установка и подключение газовых плит, колонок и водонагревателей;

      установка приборов учета газа и воды;

      замена участков трубопроводов из чугунных труб;

      разметка мест прокладки трубопроводов по монтажным схемам;

      испытания трубопроводов канализации и водостоков;

      определение дефектных мест при испытании трубопроводов.

      591. Должен знать:

      устройство санитарно-технических трубопроводных систем в целом и способы монтажа их;

      назначение и способы монтажа санитарно-технического оборудования;

      способы стыковки и отбортовки труб диаметром свыше 200 миллиметров;

      правила испытаний трубопроводов;

      правила приемки санитарно-технических работ.

Параграф 271. Монтажник санитарно-технических систем и оборудования, 6 разряд

      592. Характеристика работ:

      выполнение особо сложных работ при монтаже и ремонте систем центрального отопления, водоснабжения, канализации, газоснабжения и водостоков;

      монтаж и обвязка стальных и чугунных котлов со сборкой их из отдельных секций отдельными пакетами и укрупненными блоками;

      монтаж тепловых пунктов управления и центральных тепловых пунктов блоками и отдельными деталями;

      испытания и регулировка трубопроводных систем;

      проверка на прогрев отопительных приборов с регулировкой их;

      сдача систем;

      выполнение замеров и разметка мест прокладки трубопроводов по чертежам и с натуры;

      вычерчивание черновых и замерных эскизов с натуры и по чертежам с деталировкой и составлением спецификации;

      составление комплектовочных ведомостей;

      монтаж терморегуляторов, биофильтров;

      монтаж и испытания газораспределительных пунктов, узлов редуцирования газа в котельных;

      монтаж групповых установок без сниженного газа блоками, обвязка их трубными узлами с испытанием;

      ремонт и ревизия сантехнического оборудования и аппаратуры.

      593. Должен знать:

      правила проведения испытаний санитарно-технических систем;

      требования, предъявляемые к готовности объекта под монтаж;

      способы разметки мест прокладки трубопроводов, производства замеров с натуры по размещению оборудования и трубопроводов;

      вычерчивания черновых и замерных эскизов;

      правила опробования и испытания оборудования при вводе его в эксплуатацию;

      правила сдачи выполненных работ.

Параграф 272. Монтажник санитарно-технических систем и оборудования, 7 разряд

      594. Характеристика работ:

      пуск и наладка санитарно-технических систем;

      монтаж автоматических систем пожаротушения, газогорелочных устройств с регулировкой их при переводе котельных с твердого на газообразное топливо;

      испытания и регулировка оборудования и аппаратуры.

      595. Должен знать:

      правила испытаний и приемки санитарно-технического оборудования;

      технологию монтажа автоматических систем пожаротушения;

      способы регулировки котельного оборудования нового поколения.

      596. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 273. Слесарь по изготовлению узлов и деталей санитарно-технических систем, 2 разряд

      597. Характеристика работ:

      сортировка труб, фитингов, фасонных частей, арматуры и средств крепления;

      подготовка вспомогательных материалов (льняная прядь, сурик, раствор серы и иные материалы);

      сболчивание неответственных соединений;

      комплектование сгонов муфтами и контргайками, болтов-гайками;

      установка прокладок;

      обивка окалины после газовой резки;

      нанесение рисок на концы деталей из труб;

      зацепка грузов инвентарными стопами, поддержание и поворачивание труб при газовой резке и электро прихватке;

      маркировка узлов клеймением и краской;

      изготовление и установка защитных гильз для трубопроводов;

      изготовление стальных бирок;

      очистка секций чугунного котла изнутри и снаружи с промывкой и снятие предохранительных пробок и заглушек на трубах.

      598. Должен знать:

      виды и назначение санитарно- технических материалов и оборудования;

      сортамент труб, фитингов, фасонных частей, арматуры и средств крепления;

      назначение слесарного инструмента;

      правила строповки и перемещения грузов;

      методы измерения диаметров труб, фитингов и арматуры;

      способы соединения узлов и деталей.

Параграф 274. Слесарь по изготовлению узлов и деталей санитарно-технических систем, 3 разряд

      599. Характеристика работ:

      изготовление прокладок для фланцевых соединений и радиаторов по готовой разметке;

      сборка фланцевых соединений;

      установка прокладок;

      заделка раструбов чугунных трубопроводов;

      нарезка резьбы на трубах вручную;

      насадка фланцев и стыковка труб диаметром до 100 метров;

      сверление отверстий на трубах и фланцах по готовой разметке;

      зенкование и обработка концов труб под сварку;

      резка вручную стальных и полимерных труб;

      гнутье труб диаметром до 800 миллиметров;

      вырубка "окон" прессом;

      комплектование сифонов и ревизий;

      фрезерование патрубков;

      высечка седловин;

      изготовление кожухов для насосов;

      изготовление контейнеров;

      образование раструбов на концах труб после газовой резки;

      перерубка чугунных канализационных труб вручную;

      перемещение материалов тельфером или кранбалкой.

      600. Должен знать:

      виды основных деталей санитарно-технических систем соединений;

      правила чтения разметочных обозначений на трубах;

      способы гнутья и резки труб, сверления отверстии;

      устройство трубогибочных, нарезных сверлильных и отрезных станков и механизмов.

Параграф 275. Слесарь по изготовлению узлов и деталей санитарно-технических систем, 4 разряд

      601. Характеристика работ:

      свертка фитингов, арматуры на уплотнителе и насухо;

      ревизия и испытания арматуры диаметром до 200 миллиметров;

      гидравлические и пневматические испытания всех видов санитарно-технических устройств (отдельных труб, узлов, радиаторов, конвекторных блоков, элеваторных и водомерных узлов и иные устройства);

      группировка радиаторов;

      гнутье труб диаметром свыше 80 до 200 миллиметров;

      разметка труб, прокладок, отверстий на трубах и фланцах;

      механизированная резка стальных и полимерных труб, вырезка отверстий на трубах и нарезка резьбы, механизированная перерубка чугунных канализационных труб;

      притирка кранов и вентилей диаметром до 200 миллиметров;

      изготовление мелких и средних металлических конструкций всех видов (крепежные детали, подставки, опоры);

      набивка сальников;

      отбортовка, разбортовка, стыковка труб под сварку и сварка труб из полимерных материалов;

      изготовление узлов и деталей трубопроводов из полимерных труб;

      изготовление и испытания регистров;

      обвязка ручных насосов, водомерных узлов, конденсатоотводчиков, радиаторных и конвекторных блоков и иными готовыми узлами;

      обвязка  и  изготовление полотенце-сушителей, водо-подогревателей, элеваторных узлов, регулировочных и редукционных клапанов;

      изготовление трапов, смывных труб, компенсаторов, радиаторных и конвекторных узлов, воздухосборников;

      сборка узлов трубопроводов на резьбе;

      разметка патрубков "на седло", гнезд для них на трубах диаметром до 50 миллиметров;

      сборка узлов из чугунных канализационных труб;

      шабрение уплотнительных колец диаметром до 50 миллиметров;

      сборка узлов из чугунных канализационных труб;

      шабрение уплотнительных колец диаметром до 200 миллиметров;

      оборудование сантехнических кабин трубопроводами;

      установка в кабинах полотенце-сушителей, ванн, умывальников, унитазов, комбинированных смесителей, туалетных полочек, уравнителей электрических потенциалов;

      насадка фланцев на трубы и стыковка труб диаметром свыше 100 до 200 миллиметров;

      изготовление канализационных заглушек.

      602. Должен знать:

      устройство и принцип работы станков для группировки радиаторов и точильных станков;

      способы разметки отверстий на фланцах и трубах;

      правила испытаний отдельных труб и узлов;

      способы устранения дефектов;

      способы изготовления уплотнительных деталей (прокладок, сальников и иные детали);

      правила заправки тангенциальных плашек, сверл и зенкеров.

Параграф 276. Слесарь по изготовлению узлов и деталей санитарно-технических систем, 5 разряд

      603. Характеристика работ:

      изготовление тройников, крестовин, переходов, секционных отводов, распределительных гребенок, конденсато-сборников, гидравлических затворов, узлов обвязки элеваторных и водомерных узлов, центробежных  насосов, редукционных клапанов, чугунных  секционных котлов, грязевиков, баков, смесителей и иных деталей;

      гнутье труб диаметром свыше 200 миллиметров;

      ревизия и испытания арматуры диаметром свыше 200 до 400 миллиметров;

      насадка фланцев на трубы и стыковка труб диаметром  свыше 200 до 1200 миллиметров;

      гнутье труб (независимо от диаметра) с нагревом токами высокой частоты;

      сборка чугунных секционных котлов в пакеты;

      изготовление простых и сложных шаблонов;

      проверка узлов и деталей по эскизам и связывание их в пакеты;

      притирка арматуры, шабрение уплотнительных колец диаметром от 200 до 400 миллиметров;

      подготовка к установке и обвязке теплообменников и доводчиков;

      изготовление компенсаторов, отстойников, бойлеров и иных и объемных деталей;

      сборка резервуаров высокого давления.

      604. Должен знать:

      способы стыковки и отбортовки труб;

      подготовки и испытания арматуры;

      устройство санитарно-технических трубопроводных систем;

      правила пользования сложным измерительным инструментом.

Параграф 277. Слесарь по изготовлению узлов и деталей санитарно-технических систем, 6 разряд

      605. Характеристика работ:

      изготовление складчатых отводов и компенсаторов;

      ревизия и испытания арматуры диаметром свыше 400 миллиметров;

      насадка фланцев на трубы диаметром свыше 1200 миллиметров;

      замеры с натуры и по типовым проектам;

      составление эскизов для заготовки трубопроводов с проставлением замерных длин;

      изготовление узлов из труб диаметром свыше 400 миллиметров и переходов;

      испытания котлов;

      сборка котлов из отдельных пакетов;

      притирка, шабрение уплотнительных колец диаметром свыше 400 миллиметров.

      606. Должен знать:

      методы испытаний санитарно-технических систем;

      технику замеров и правила выполнения эскизов деталей;

      способы термообработки сварных стыков;

      способы подготовки и испытания арматуры котлов, бойлеров, калориферных установок, насосов и центральных тепловых пунктов.

Параграф 278. Лепщик архитектурных деталей 2 разряд

      607. Характеристика работ:

      варка клея и формопласта;

      приготовление по заданному составу растворов, смазки и бумажно-клеевой массы (папье-маше);

      заготовка арматуры, пакли и дранки;

      снятие (без сохранения) лепных архитектурных деталей с зачисткой оснований.

      608. Должен знать:

      виды основных материалов, применяемых при изготовлении моделей и лепных архитектурных деталей;

      способы приготовления клея, формопласта, скульптурной глины и гипсовых растворов.

Параграф 279. Лепщик архитектурных деталей, 3 разряд

      609. Характеристика работ:

      изготовление форм по гипсовым моделям для небольших плоских лепных архитектурных деталей с гладкой поверхностью и с простым орнаментом;

      изготовление черновых форм с глиняных и пластилиновых моделей и отливка в этих формах гипсовых моделей или их частей со снятием форм;

      изготовление гипсовых и цементных кусковых форм, клеевых и формо-пластовых эластичных форм;

      отливка и отбивка всех размеров гипсовых, цементных плоских небольших объемных изделий, лепных архитектурных деталей с гладкой поверхностью и с простым орнаментом;

      набивка небольших плоских изделий из бумажно-клеевой массы с гладкой поверхностью и с простым орнаментом;

      установка небольших плоских изделий и лепных архитектурных деталей с гладкой поверхностью и с простым орнаментом;

      снятие лепных архитектурных деталей небольших размеров с простым орнаментом с сохранением их для отливки форм;

      зачистка плоских изделий и лепных архитектурных деталей с простым орнаментом.

      610. Должен знать:

      основные свойства применяемых материалов;

      устройство гипсовых (кусковых) и эластичных форм;

      способы подготовки небольших глиняных моделей для снятия с них черновых форм;

      способы изготовления форм.

Параграф 280. Лепщик архитектурных деталей, 4 разряд

      611. Характеристика работ:

      изготовление форм по гипсовым моделям для отливки изделий и лепных архитектурных деталей;

      установка плоских крупных изделий и лепных архитектурных деталей со сложным орнаментом и громоздких с сохранением их для отливки форм.

      612. Должен знать:

      устройство комбинированных форм из гипса и клея, гипса и формопласта, гипса и дерева;

      требования, предъявляемые к качеству изделий и лепных архитектурных деталей;

      способы подготовки больших глиняных моделей для снятия с них черновых форм.

Параграф 281. Лепщик архитектурных деталей, 5 разряд

      613. Характеристика работ:

      изготовление черновых форм с глиняных и пластилиновых моделей;

      отливка в черновых формах гипсовых моделей и их частей;

      изготовление гипсовых кусковых, комбинированных и эластичных форм;

      установка изделий, не перечисленных в характеристиках 3 и 4 разрядов.

      614. Должен знать:

      способы разметки, применяемые при сложной отделке помещений и фасадов лепными изделиями.

      615. Примечание:

      к небольшим плоским изделиям относятся:

      буквы накладные высотой до 500 миллиметров, вентиляционные решетки площадью до 0,5 метров квадратных;

      гербы высотой до 500 миллиметров, гирлянды длиной (по сгибу) до 750 миллиметров;

      картуши наибольшим измерением до 500 миллиметров, листы длиной до 750 миллиметров;

      маски-замки высотой до 500 миллиметров;

      погонные изделия (гладкие - сумма высоты и относа, рельефные - высота, выпуклые  - высота по огибу) до 500 миллиметров;

      розетки (круглые - диаметр, эллиптические – полу-сумма главных осей, ромбические – полу-сумма диагоналей) до 500 миллиметров;

      триглифы высотой до 750 миллиметров, эмблема круглые диаметром до 500 миллиметров;

      эмблемы портальные площадью до 0,5 метров квадратных;

      к небольшим объемным изделиям относятся:

      вазы высотой (без плиты) до 250 миллиметров, балясины высотой до 750 миллиметров;

      вазы наибольшим измерением до 500 миллиметров;

      капители высотой до 250 миллиметров;

      капли штучные высотой до 500 миллиметров;

      кронштейны наибольшим измерением до 500 миллиметров;

      модильоны наибольшим измерением до 500 миллиметров;

      поручни длиной до 1000 миллиметров;

      сухари штучные высотой до 500 миллиметров;

      тетивы длиной до 1000 миллиметров;

      шишки высотой до 500 миллиметров;

      к крупным относятся изделия, размеры которых превышают указанные выше.

Параграф 282. Модельщик архитектурных деталей, 5 разряд

      616. Характеристика работ:

      лепка из глины плоскостных моделей с простым орнаментом;

      вырезка необходимых шаблонов и изготовление деревянной опалубки;

      вытягивание гипсовых оснований плоскостных моделей;

      сборка гипсовых плоскостных моделей с гладкой поверхностью, а также плоскостных моделей с простым орнаментом;

      вырезка из гипса моделей сухарей, капель, бус и иных аналогичных небольших изделий;

      вырезка на гипсовых моделях простого орнамента;

      зачистка плоскостных и объемных моделей с гладкой поверхностью, а также плоскостных моделей с простым орнаментом.

      617. Должен знать:

      виды архитектурных деталей и их составные части;

      виды лепного орнамента;

      свойства материалов, применяемых для изготовления моделей и требования к их качеству;

      основы устройства станков и приспособления и вытягивания деталей моделей.

Параграф 283. Модельщик архитектурных деталей, 6 разряд

      618. Характеристика работ:

      лепка из глины и пластилина плоскостных моделей со сложным орнаментом;

      вытягивание, вытачивание и вырезание частей объемных моделей;

      сборка гипсовых моделей со сложным орнаментом, а также объемных моделей с простым орнаментом;

      вырезка на гипсовых моделях сложных орнаментов;

      зачистка объемных моделей со сложным орнаментом.

      619. Должен знать:

      способы построения сложных архитектурных деталей;

      правила композиции сложного лепного орнамента.

Параграф 284. Модельщик архитектурных деталей, 7 разряд

      620. Характеристика работ:

      лепка из глины и пластилина объемных моделей с особо сложным орнаментом;

      сборка гипсовых моделей с особо сложным орнаментом, а также объемных изделий со сложным орнаментом;

      вырезка на гипсовых моделях особо сложных орнаментов;

      зачистка объемных моделей с особо сложным орнаментом.

      621. Должен знать:

      способы построения особо сложных архитектурных деталей;

      правила композиции особо сложного лепного орнамента.

Параграф 285. Облицовщик синтетическими материалами, 2 разряд

      622. Характеристика работ:

      очистка оснований от пыли с помощью компрессора;

      нанесение грунтовки на основания кистью;

      раскатка рулонных материалов;

      просеивание цемента вручную для приготовления шпатлевок и мастик;

      сортировка и подбор полимерных плиток, стандартных отделочных изделий и элементов индустриального изготовления;

      снятие линолеума, релина, полимерных плиток и иное снятие.

      623. Должен знать:

      основные виды материалов, применяемых при устройстве наливных бесшовных полов, полов из линолеума, релина, синтетических материалов, полимерных плиток, стандартных отделочных изделий и элементов индустриального изготовления, применяемых для облицовки поверхностей.

Параграф 286. Облицовщик синтетическими материалами, 3 разряд

      624. Характеристика работ:

      укладка маячных реек по готовой разметке;

      укладка и разравнивание подготовительного слоя при устройстве наливных бесшовных полов;

      приготовление синтетической массы и холодных мастик;

      шпатлевка вручную оснований для полов;

      сверление отверстий в плитках;

      обрезка кромок обоев вручную;

      варка клея;

      нанесение клеевого состава на поверхности склеивание стен бумагой.

      625. Должен знать:

      основные свойства материалов, применяемых при устройстве полов и облицовке поверхностей;

      требования, предъявляемые к основаниям для устройства полов и облицовки поверхностей;

      технологию приготовления синтетической массы для наливных бесшовных полов, холодных мастик для наклейки рулонных материалов и облицовки поверхностей;

      способы сверления отверстий в полимерных плитах;

      способы варки клея и раскроя обоев.

Параграф 287. Облицовщик синтетическими материалами, 4 разряд

      626. Характеристика работ:

      разбивка и провешивание поверхности оснований для устройства полов и облицовки стандартными изделиями и элементами индустриального изготовления;

      шлифовка поверхности оснований шлифовальной машиной;

      устройство наливных бесшовных полов из одноцветной синтетической массы;

      приготовление горячих мастик;

      наклейка рулонных материалов и резинового паркета на основания полов с разметкой, подгонкой и прирезкой полотнищ;

      настилка полов простого рисунка из синтетических, линолеумных релиновых плиток и паркета;

      укладка насухо ковров линолеума, сваренных размером "на комнату";

      облицовка плоских поверхностей синтетической плиткой, стандартными отделочными изделиями и элементами индустриального изготовления;

      подготовка к работе сварочной машины для сварки линолеума;

      сварка швов линолеума;

      устройство полов из одноцветной ксилолитовой массы и готовых ксилолитовых плиток;

      установка пластмассовых плинтусов и поручней;

      склеивание стен внахлестку обоями простыми и средней плотности, тканями;

      обрезка кромок обоев на обое-резательных машинах;

      пакетный раскрой обоев на станке;

      удаление пятен на оклеенных поверхностях.

      627. Должен знать:

      требования, предъявляемые к качеству применяемых материалов и выполняемых работ;

      способы крепления стандартных отделочных изделий и элементов индустриального изготовления;

      способы укладки синтетической массы при устройстве наливных бесшовных полов;

      наклейки рулонных материалов и облицовки поверхностей синтетическими материалами;

      правила эксплуатации для сварки линолеума;

      способы сварки швов линолеума;

      технологию приготовления горячих мастик;

      устройство и принцип действия обое-резательных машин.

Параграф 288. Облицовщик синтетическими материалами, 5 разряд

      628. Характеристика работ:

      нанесение лицевого слоя синтетической массы при устройстве многоцветных наливных бесшовных полов;

      подбор цвета и оттенков синтетических масс по заданному рисунку;

      наклеивание ковров линолеума, сваренных размеров "на комнату";

      настилка полов сложного рисунка (по эскизам) из синтетической, линолеумной, релиновой плитки и резинового паркета;

      устройство полов из многоцветной ксилолитовой массы по рисунку;

      облицовка криволинейных поверхностей синтетическими и полимерными плитками, стандартными отделочными изделиями и элементами индустриального изготовления;

      смена и ремонт покрытий полов из линолеума и релина и облицовки поверхностей из полимерных плиток, стандартных отделочных изделий и элементов индустриального изготовления;

      устройство ворсолиновых и ковровых покрытий;

      устройство тартановых покрытий в спортивных сооружениях;

      устройство покрытий типа "Таркетт";

      оклеивание стен впритык высококачественными и древесными обоями, дерматином и иные аналогичные материалы;

      склеивание потолков обоями.

      629. Должен знать:

      свойства красителей, применяемых при изготовлении синтетических масс;

      правила подбора цветовых сочетаний для получения различных оттенков синтетических масс;

      способы облицовки криволинейных поверхностей;

      способы ремонта и смены покрытий и облицовки.

Параграф 289. Облицовщик синтетическими материалами, 6 разряд

      630. Характеристика работ:

      разметка и устройство облицовки вертикальных цилиндрических и овальных поверхностей синтетическими материалами;

      устройство фризов, плинтусов в помещениях цилиндрической и овальной формы;

      смена и ремонт облицовки из синтетических материалов цилиндрических и овальных поверхностей.

      631. Должен знать:

      способы разметки под облицовку синтетическими материалами;

      способы ремонта и смены облицовки вертикальных цилиндрических и овальных поверхностей.

Параграф 290. Машинист скрепера

      632. Характеристика работ:

      управление прицепными и самоходными при разработке и перемещении грунтов;

      устройстве выемок насыпей, резервов, кавалеров и банкетов, при строительстве автомобильных и железных дорог, оросительных и судоходных каналов, плотин, оградительных земляных дамб, котлованов под здания и сооружения и иных аналогичных сооружений;

      осмотр и заправка тягачей горючими и смазочными материалами;

      наблюдение за средствами измерений, прочностью канатов, блоков, буксиров, креплением узлов и тормозными устройствами;

      участие во всех видах ремонта тягача, прицепного и навесного оборудования.

      633. Должен знать:

      устройство и технические характеристики тягачей, прицепного и навесного оборудования;

      установленную сигнализацию;

      правила разработки и перемещения грунтов различной категории при разной глубине разработки;

      правила разработки выемок и отсыпки насыпей по заданным профилям и отметкам;

      правила дорожного движения.

      При управлении скрепером с двигателем мощностью до 73 киловатт (до 100 лошадиных сил) – 5 разряд;

      при управлении скрепером с двигателем мощностью свыше 73 до 120 киловатт исключительно (свыше 100 до 160 лошадиных сил исключительно) – 6 разряд;

      при управлении скрепером с двигателем мощностью от 120 до 270 киловатт исключительно (от 160 до 360 лошадиных сил исключительно) – 7 разряд;

      при управлении скрепером с двигателем мощностью от 270 до 640 киловатт исключительно (от 360 до 850 лошадиных сил исключительно) – 8 разряд.

      634. Примечание:

      машинисты скрепером, занятые на выполнении горных и горно-капитальных работ, а также всех иных работ, не указанных в характеристике, тарифицируются по ЕТКС (выпуск 4), разделу "Общие профессии горных и гоно-капитальных работ".

Параграф 291. Штукатур, 2 разряд

      635. Характеристика работ:

      изготовление вручную и прибивка драночных щитов, камышовых плетенок и штучной драни;

      прибивка изоляционных материалов и металлических сеток;

      приготовление вручную сухих смесей (гарцовка) по заданному составу;

      загрузка бункера-питателя материалами при пневматической подаче гипса и цемента;

      процеживание и перемешивание растворов;

      набивка гвоздей и оплетение их проволокой;

      насечка поверхностей вручную;

      пробивка гнезд вручную с постановкой пробок;

      уход за штукатуркой;

      транспортирование материалов в пределах рабочей зоны.

      636. Должен знать:

      виды основных материалов, применяемых при производстве штукатурных работ и без песчаной накрывке поверхностей;

      основные виды штукатурок и штукатурных растворов;

      способы приготовления растворов, кроме растворов для штукатурки специального назначения и декоративных;

      наименование и назначение ручного инструмента, приспособлений и инвентаря;

      способы подготовки поверхностей под штукатурку и без песчаную накрывку.

Параграф 292. Штукатур, 3 разряд

      637. Характеристика работ:

      покрытие поверхностей и ремонт простой штукатурки;

      сплошное выравнивании поверхностей;

      насечка механизированным инструментам;

      натягивание металлической сетки по готовому каркасу;

      обмазка раствором проволочной сетки;

      подмазка мест примыкания к стенам наличников и плинтусов;

      приготовление растворов из сухих растворных смесей;

      приклейка листов сухой штукатурки по готовым маякам и прибивка их деревянным поверхностям;

      оконопачивание коробок и мест примыканий крупнопанельных перегородок;

      зачистка и подмазка плит и блоков вентиляционных коробов;

      перетирка штукатурки.

      638. Должен знать:

      свойства основных материалов и готовых сухих растворных смесей;

      назначение и способы приготовления раствора из сухих смесей;

      составы мастик для крепления сухой штукатурки;

      способы устройства вентиляционных коробов.

Параграф 293. Штукатур, 4 разряд

      639. Характеристика работ:

      промаячивание поверхностей;

      нанесение штукатурного раствора на поверхность с помощью растворо-насоса;

      улучшенное покрытие штукатуркой вручную прямолинейных поверхностей стен, потолков, гладких столбов, пилястр, ниш с откосами, балок постоянного сечения и ремонт улучшенной штукатурки;

      оштукатуривание откосов, заглушин и отливов;

      вытягивание падуг с разделкой углов;

      устройство без песчаной накрывки под высококачественную окраску;

      устройство цементно - песчаных стяжек под кровли и полы;

      разделка  швов между плитами сборных железобетонных перекрытий, стеновыми панелями;

      отделка лузг и усенков;

      механизированное нанесение раствора на оштукатуренные поверхности;

      торкретирование поверхностей с защитой их полимерами;

      отделка откосов сборными элементами;

      покрытие штукатуркой камер коробов, каналов, теплоизоляции стен по стальной сетке;

      железнение поверхности штукатурки;

      установка и крепление рамок для клапанов и жалюзи;

      установка приборов жилищной вентиляции с проверкой их действия и укрепление подвесок и кронштейнов;

      приготовление декоративных растворов и растворов для штукатурок специального назначения (гидроизоляционных, газоизоляционных, звукопоглощающих, термостойких, рентгенонепроницаемых и иных растворов) по готовым рецептам;

      механизированная  затирка отделочного слоя.

      640. Должен знать:

      составы и способы приготовления декоративных растворов;

      растворов для штукатурки специального назначения и бетонов для торкретирования;

      виды и свойства замедлителей и ускорителей схватывания;

      свойства растворов с химическими добавками (хлористые растворы, растворы с добавлением поташа, хлористого кальция) и правила обращения с ними;

      способы выполнения улучшенной штукатурки;

      способы промаячивания поверхностей;

      устройство растворонасосов, цемент - пушки и форсунок к ним, затирочных машин;

      способы механизированного нанесения растворов и торкретирования поверхностей;

      требования к качеству штукатурных работ и беспесчаной накрывке поверхностей.

Параграф 294. Штукатур, 5 разряд

      641. Характеристика работ:

      ручное и механизированное нанесение раствора на криволинейные поверхности;

      отделка поверхностей набрызгом;

      высококачественная штукатурка стен, потолков, столбов, пилястр и колонн постоянного сечения гладких и с каннелюрами;

      оштукатуривание плоских потолков с кессонами любого очертания;

      нанесение на поверхность декоративных растворов и их обработка вручную и механизированным инструментом;

      устройство наливных полов и стяжек (оснований под полы);

      вытягивание тяг постоянного сечения всеми видами растворов на прямолинейных поверхностях с разделкой углов;

      разметка и прорезка рустов на оштукатуренных поверхностях, в том числе и на фасадах;

      отделка фасадов декоративной штукатуркой;

      ремонт декоративной штукатурки фасадов и высококачественной штукатурки внутренних поверхностей зданий;

      оштукатуривание растворами: гидроизоляционными, газоизоляционными, звукопоглощающими, термостойкими и рентгено не проницаемыми.

      642. Должен знать:

      способы выполнения высококачественной штукатурки и штукатурок специального назначения;

      технологию и способы декоративного покрытия штукатуркой фасадов;

      правила разметки и разбивки поверхности фасада и внутренних поверхностей;

      устройство шаблонов для вытягивания тяг.

Параграф 295. Штукатур, 6 разряд

      643. Характеристика работ:

      вытягивание тяг постоянного и переменного сечения на криволинейных поверхностях;

      разбивка и покрытие штукатуркой криволинейных потолков с кессонами любого очертания;

      оштукатуривание столбов, колонн, пилястр и балок переменного сечения гладких и с каннелюрами;

      покрытие штукатуркой столбов, колонн, пилястр и балок постоянного сечения декоративными растворами;

      разбивка и оштукатуривание многоцентровых и стрельчатых куполов, сводов и арок;

      вытягивание сложных розеток из нескольких центров;

      покрытие штукатуркой "сграффито" по эскизам;

      ремонт особо сложных штукатурок и штукатурок специального назначения.

      644. Должен знать:

      способы разметки особо сложных поверхностей под штукатурку;

      методы выполнения художественной штукатурки.

Параграф 296. Штукатур, 7 разряд

      645. Характеристика работ:

      ремонт и покрытие штукатуркой поверхностей при реставрации старинных зданий, сооружений и памятников архитектуры.

      646. Должен знать:

      основные архитектурные стили;

      особенности их интерьеров;

      способы ремонта и покрытия штукатуркой поверхностей при реставрации.

Параграф 297. Монтажник наружных трубопроводов, 2 разряд

      647. Характеристика работ:

      зачистка дна, станок и траншей и котлованов;

      очистка труб, фасонных частей и арматуры деталей коллекторов, каналов, камер и колодцев перед их монтажом;

      установка и снятие заглушек (пробок);

      подача материалов втраншей и котлованы;

      приготовление растворов для заделки стыков.

      648. Должен знать:

      основные детали трубопроводов, сборных железобетонных коллекторов, каналов, камер и колодцев;

      правила и способы их очистки;

      технологию приготовления растворов.

Параграф 298. Монтажник наружных трубопроводов, 3 разряд

      649. Характеристика работ:

      устройство различных видов оснований под трубопроводы, коллекторы, каналы, камеры и колодцы;

      установка подъемно-такелажных приспособлений;

      строповка и расстроповка деталей трубопроводов, коллекторов, каналов, камер и колодцев;

      зачистка и опиловка концов стальных труб при сборке их под сварку;

      подбивка уложенных трубопроводов грунтом или бетоном;

      разметка, перерубка перерезка неметаллических труб;

      заделка зазоров между асбестоцементными муфтами и трубами;

      просушка и утепления стыков стальных труб при сварке;

      поворачивание стальных труб при сварке стыков;

      соединение труб манжетами и заделка их раствором (при прокладке кабелей);

      установка и снятие заглушек;

      пробивка отверстий механизированным инструментом в стенах камер и колодцев для ввода труб;

      разработка грунта при продавливании стальных труб гидравлическими и ручными домкратами.

      650. Должен знать:

      перечень деталей трубопроводов, сборных железобетонных коллекторов, каналов, камер и колодцев;

      устройство подъемно-такелажных приспособлений и правила пользования ими;

      правила и способы строповки труб и деталей;

      правила крепления траншей и котлованов, подготовки естественных и устройства искусственных оснований под трубопроводы;

      способы подбивки уложенных трубопроводов грунтом и бетоном;

      правила и способы разработки грунта при продавливании стальных труб;

      способы просушки и утепления стыков стальных труб при сварке;

      технологию приготовления битумных мастик для заделки стыков трубопроводов.

Параграф 299. Монтажник наружных трубопроводов, 4 разряд

      651. Характеристика работ:

      укладка звеньев и одиночных стальных и чугунных труб диаметром до 500 миллиметров, бетонных, железобетонных, асбестоцементных, керамических и труб из полимерных материалов до 800 миллиметров;

      заделка стыков и раструбов напорных трубопроводов диаметром до 800 миллиметров и безнапорных до 1500 миллиметров;

      сварка стыков полиэтиленом труб газопровода;

      укладка железобетонных плит оснований и перекрытий коллекторов, каналов, камер и колодцев;

      заделка стыков блоков, плит оснований и перекрытий коллекторов, каналов, камер и колодцев;

      укладка железобетонных опорных плит под скользящие опоры, фасонные части и арматуру;

      монтаж цилиндров круглых железобетонных колодцев диаметром до 1000 миллиметров и железобетонных горловин колодцев и камер;

      установка ходовых скоб или лестниц и люков в камерах и колодцах;

      устройство лотков в колодцах;

      укладка бетонных и асбестовых труб в блоки;

      прокладка труб в пробуренных в земле скважинах;

      вырезка в действующую сеть канализации и водостока из неметаллических труб;

      правка (калибровка) концов стальных труб в холодном состоянии и с подогревом;

      подготовка концов стальных труб и снятие наружного грата с помощью специальных агрегатов;

      установка стальных и чугунных фасонных частей диаметром до 500 миллиметров и задвижек диаметром менее 150 миллиметров;

      свертывание фланцевых соединений постоянными болтами;

      установка сифонов и гидрозатворов диаметром до 400 миллиметров и сальников;

      подвешивание подземных трубопроводов и кабелей;

      промывка стальных трубопроводов с хлорированием;

      установка коверов, гидрантов, водоразборных колонок и вантузов;

      насадка фланцев на трубы фасонные части;

      установка подкладных колец под сварные стыки;

      устройство щитовых железобетонных опор в каналах;

      пригрузка трубопроводов специальными грузами или камнем.

      652. Должен знать:

      правила укладки трубопроводов и устройство сборных железобетонных коллекторов, каналов, камер и колодцев;

      требования, предъявляемые к основаниям под трубопроводы, заделке раструбов и стыков трубопроводов, коллекторов, каналов, камер и колодцев;

      правила выполнения такелажных работ и правила навески утяжеляющих грузов на трубопроводы;

      правила и способы подвешивания подземных трубопроводов;

      способы промывки трубопроводов.

Параграф 300. Монтажник наружных трубопроводов, 5 разряд

      653. Характеристика работ:

      сборка стальных труб различного диаметра в звенья;

      укладка стальных труб диаметром до 500 миллиметров плетями и свыше 500 миллиметров звеньями;

      укладка одиночных чугунных, железобетонных и асбестоцементных труб диаметром от 800 до 1500 миллиметров;

      заделка стыков напорных труб диаметром свыше 800 миллиметров и безнапорных - свыше 1500 миллиметров;

      установка железобетонных стеновых блоков коллекторов, каналов, камер и колодцев;

      монтаж объемных секций коллекторов и каналов с соединением их болтами;

      монтаж цилиндров круглых железобетонных колодцев диаметром свыше 1000 миллиметров;

      гидравлические испытания трубопроводов;

      продавливание стальных труб с помощью гидравлических и ручных домкратов;

      укладка труб диаметром до 500 миллиметров в футляры;

      сборка стыков асбестоцементных труб на муфтах;

      укладка трубопроводов через водные преграды, монтаж и переходов диаметром до 350 миллиметров;

      установка и оснастка понтонов;

      накатывание плетей трубопровода на роликовые дорожки и вагонетки;

      укладка трубопроводов методом проталкивания на катках и рельсовых дорожках;

      установка стальных и чугунных фасонных частей диаметром свыше 500 миллиметров, задвижек и компенсаторов - от 150 до 400 миллиметров;

      установка сифонов и гидравлических затворов диаметром свыше 400 миллиметров;

      установка специальных опор и кронштейнов под трубопроводы и кабели;

      спуск на воду, перемещение по воде и установка на подводное основание оголовка или водозабора объемом до 300 метров квадратных.

      654. Должен знать:

      правила сборки стальных труб в звенья и укладки их плетями;

      требования, предъявляемые к кромкам и стыкам стальных труб, собранных под сварку;

      способы прихватки стыков;

      правила испытания трубопроводов и коллекторов гидравлическим способом;

      способы продавливания стальных труб с помощью домкратов;

      правила укладки дюкеров и трубопроводов через водные преграды.

Параграф 301. Монтажник наружных трубопроводов, 6 разряд

      655. Характеристика работ:

      сборка звеньев стальных труб в плети;

      укладка стальных труб диаметром свыше 500 миллиметров плетями и железобетонных диаметром свыше 1500 миллиметров;

      укладка магистральных трубопроводов через водные преграды;

      монтаж дюкеров и переходов диаметром свыше 350 миллиметров;

      установка оголовок и водозаборов объемом свыше 300 метров квадратных;

      перемещение трубопроводов по воде и установка их створ подводной траншеи;

      спуск под воду и укладка трубопроводов с вывешиванием для приварки к береговой части;

      врезка в трубопровод различной предохранительной и запорной арматуры;

      укладка трубопроводов диаметром свыше 500 миллиметров в футляры;

      установка компенсаторы и задвижек диаметром свыше 400 миллиметров;

      бестраншейная прокладка стальных кожухов способом горизонтального бурения и гидрошнекового отбора пород;

      монтаж оборудования для продавливания стальных труб с помощью гидравлических и ручных домкратов;

      установка и крепление горизонтального бура с выверкой его по шнуру и уровню;

      прокол и расширение отверстий с затягиванием в них труб.

      656. Должен знать:

      правила сборки звеньев стальных труб в плети;

      способы сборки и укладки стальных труб, имеющих продольные сварные швы;

      правила воздушного испытания трубопроводов.

Параграф 302. Облицовщик естественным камнем, 2 разряд

      657. Характеристика работ:

      приготовление по заданным составам растворов и сухих смесей;

      пробивка вручную в облицовываемой поверхности гнезд для крепления облицовки;

      очистка поверхности и швов облицовки;

      распаковка, сортировка и укладка плит в штабель;

      очистка плит и камней после разборки облицовки;

      разборка тротуарных из естественного камня.

      658. Должен знать:

      виды основных материалов, применяемых при облицовке естественным камнем;

      способы приготовления растворов и сухих смесей;

      способы подготовки поверхностей под облицовку.

Параграф 303. Облицовщик естественным камнем, 3 разряд

      659. Характеристика работ:

      облицовка и ремонт тесаными камнями и искусственными плитами полов и стен по готовым маякам;

      устройство тротуаров из естественных каменных плит;

      забутовка и заливка цементным раствором;

      разрубка швов в облицовке;

      конопатка швов в облицовке паклей;

      грубая обработка камня ручным инструментом;

      распаковка плит;

      колка и околка камня;

      подтеска постели;

      пробивка борозд и гнезд и облицовке;

      обработка тыльной стороны плит;

      пробивка и сверление в плитах и камнях отверстий и выкалывания гнезд вручную;

      шлифовка и полировка прямолинейных плит, а также полов и стен вручную;

      приготовление горячих и холодных мастик для склеивания камня.

      660. Должен знать:

      способы крепления облицовок;

      свойства образивов и материалов, применяемых при облицовке, шлифовке и полировке;

      требования, предъявляемые к их качеству;

      способы грубой обработке камня и облицовки прямолинейных поверхностей;

      основные требования, предъявляемые к качеству облицовки плоских поверхностей;

      правила шлифовки и полировки камня;

      технологию приготовления мастик.

Параграф 304. Облицовщик естественным камнем, 4 разряд

      661. Характеристика работ:

      облицовка и ремонт шлифованными и полированными плитами полов, стен, лестничных площадок и мостовых опор;

      сборка гладких колони из готовых тесаных блоков;

      разбивка и провешиваемых плоских поверхностей всех видов с установкой маяков;

      укладка и замена отдельных ступеней из естественного камня;

      облицовка тесаными плитами стен набережных;

      установка парапетов и тумб ограждений из тесаных деталей;

      установка бортовых камней на дорогах и тротуарах при замащивании плитами;

      комплектование и маркировка по чертежам и спецификациям плит и камней;

      расшивка раствором всех видов швов облицовки;

      очистка поверхностей с помощью пескоструйного аппарата;

      грубая оттеска механизированным инструментом прямолинейных поверхностей и фасок камня;

      получистая теска прямолинейных поверхностей и фасок камня ручным и механизированным инструментом;

      обработка камня "под шубу" и наковка гранитной облицовки;

      вытесывание ступеней, парапетных и арочных камней;

      вытесывание четвертей и внутренних углов и пробивка отверстий в камнях и плитах механизированным инструментом;

      перерубка мраморных плит;

      выравнивание граней блоков камня механизированным инструментом;

      шлифовка и полировка облицовки прямолинейных поверхностей механизированным инструментом и прямолинейных фасонных деталей (карнизы, пояски, наличники, поручни) ручным и механизированным инструментом;

      установка и смена абразивов;

      склеивание и покрытие плит мастикой.

      662. Должен знать:

      способы разбивки и провешивания облицовываемых прямолинейных поверхностей;

      способы и последовательность получистой тески прямолинейных поверхностей и фасок;

      устройство механизмов для распиловки, фрезеровки, шлифовки и полировки блоков и камней;

      правила работы с ними, виды;

      способы и последовательность обработки камня различных пород;

      способы склеивания плит;

      требования, предъявляемые к качеству облицовки.

Параграф 305. Облицовщик естественным камнем, 5 разряд

      663. Характеристика работ:

      облицовка и ремонт криволинейных поверхностей тесаными плитами и фасонными камнями;

      сборка из готовых тесаных блоков колони с каннелюрами;

      установка обрамлений оконных и дверных проемов и подоконных плит;

      облицовка ступеней и прямолинейных лестничных барьеров;

      облицовка и ремонт шлифованными и полированными плитами ниш, пилястр, колон и поверхностей;

      комплектование и маркировка по чертежам и спецификациям деталей сложной облицовки;

      чистая и кованая теска прямолинейных поверхностей фасок и лент ручным и механизированным инструментом;

      грубая и получистая теска криволинейных поверхностей и фасонных деталей;

      изготовление подоконных плит и деталей обрамления проемов;

      вычерчивание и изготовление шаблонов и лекал средней сложности;

      изготовление по лекалам и шаблонам линейных камней;

      обработка камня на станках;

      шлифовка и полировка облицовки криволинейных поверхностей и деталей архитектурного оформления (капители, вазы, поручни, балясины, шары, закругления);

      ремонт повреждения облицовки (заделка каверн) с применением холодных и горячих мастик.

      664. Должен знать:

      способы разбивки криволинейных облицовываемых поверхностей;

      способы и последовательность чистой тески камня и плит;

      виды архитектурных деталей;

      устройство станков для обработки, шлифовки и полировки камня;

      способы ремонта и заделка поврежденных мест облицовки;

      требования, предъявляемые к облицовке криволинейных поверхностей.

Параграф 306. Облицовщик естественным камнем, 6 разряд

      665. Характеристика работ:

      облицовка и ремонт шлифованными и полированными плитами криволинейных поверхностей всех видов;

      сборка из готовых шлифованных и полированных блоков колонн постоянного и переменного сечения гладких и с каннелюрами;

      облицовка криволинейных лестничных барьеров;

      навеска облицовка мостовых опор и пролетных строений мостов;

      обрамление мраморными плитами лекальных отверстий;

      изготовление чистотесаных фасонных деталей и архитектурных изделий для видов;

      чистая теска криволинейных поверхностей, фасок и лент;

      вычерчывание и изготовление сложных архитектурных шаблонов и лекал;

      разметка и высечка букв, цифр и орнаментов;

      установка фасонных деталей сложного профиля и архитектурных украшений.

      666. Должен знать:

      требования, предъявляемые к подбору и обработке камня для архитектурных деталей;

      способы разметки и разбивки под облицовку особо сложных поверхностей;

      способы установочного ремонта повреждений облицовки.

Параграф 307. Облицовщик-плиточник, 2 разряд

      667. Характеристика работ:

      сортировка керамических, стеклянных, асбестоцементных и иных плиток по размерам, цветам и сортам;

      приготовление вручную по заданному составу растворов, сухих смесей и мастик;

      подготовка поверхностей основания под облицовку плиткой.

      668. Должен знать:

      виды и назначение облицовок;

      виды основных материалов, применяемых при облицовке наружных и внутренних поверхностей плиткой;

      способы приготовления растворов.

Параграф 308. Облицовщик-плиточник, 3 разряд

      669. Характеристика работ:

      облицовка керамическими, в том числе типа "Гресс", стеклянными, асбестоцементными и иными плитками на растворе сплошных прямолинейных поверхностей стен при толщине шва свыше 2 миллиметров и полов по готовым маякам;

      облицовка полов плитами из литого камня;

      заполнение раствором швов между плитами;

      натягивание и обмазка металлической сетки раствором;

      устройство выравнивающего слоя из растворов состава типа "Ветонит" 3000 и иные составы;

      разборка облицованных поверхностей;

      перерубка и прирубка плиток с подточкой кромок;

      сверление отверстий в плитках;

      приготовление растворов и мастик, включая мастику типа "Бостик", для крепления плиток;

      затирка швов раствором и заполнение их массой (фуга);

      приготовление растворов и промывка облицованных поверхностей.

      670. Должен знать:

      свойства соляной кислоты, раствора кальцинированной соды и допустимую концентрацию растворов;

      способы установки и крепления плиток при облицовке наружных и внутренних поверхностей;

      требования к качеству облицовки;

      правила работы с уровнем.

Параграф 309. Облицовщик-плиточник, 4 разряд

      671. Характеристика работ:

      провешивание и отбивка маячных линий под облицовку прямолинейных поверхностей;

      облицовка пилястр, ниш и иных мелких поверхностей;

      облицовка плитками на растворе и мастиках сплошных прямолинейных поверхностей стен при толщине шва до 2 миллиметров;

      установка фасонных плиток (карнизных, плинтусных, угловых);

      укладка фризов простого рисунка с разметкой;

      замена облицовочных плиток;

      ремонт плиточных полов;

      облицовка поверхностей стеклом "марблит" и плитками из стеклокристаллита, стекломрамора;

      облицовка полов с применением машин для вибровтапливания плиток.

      672. Должен знать:

      способы разметки, провешивания, отбивки маячных линий горизонтальных и вертикальных поверхностей;

      способы установки и крепления фасонных плиток;

      правила ремонта полов и замены плиток;

      способы облицовки стеклом "марблит" устройство машин для вибровтапливания плиток.

Параграф 310. Облицовщик-плиточник, 5 разряд

      673. Характеристика работ:

      облицовка потолков и криволинейных поверхностей;

      настилка полов из ковровой керамики с разметкой поверхности под укладку по заданному рисунку;

      разметка поверхностей и укладка фризов любого рисунка;

      декоративная облицовка плитками.

      674. Должен знать:

      способы разметки под облицовку плитками криволинейных поверхностей и под декоративную облицовку;

      виды и способы декоративной облицовки.

Параграф 311. Облицовщик-плиточник, 6 разряд

      675. Характеристика работ:

      составление и укладка крупных художественных панно в холлах, офисах;

      укладка керамической плитки с рисунком при реконструкции дворцов, храмов и иных объектов, предъявляющих художественную ценность;

      облицовка поверхности керамической плиткой-шелкографией и зеркальной плиткой.

      676. Должен знать:

      способы разметки под облицовку плитками с рисунком;

      способы выравнивания поверхности под украшения;

      материалы, необходимые для обработки зеркальной плитки перед укладкой;

      материалы и способы приготовления растворов для укладки зеркальной плитки.

Параграф 312. Машинист маркировочной машины, 5 разряд

      677. Характеристика работ:

      управление механизмами маркировочной машины при выполнения работ по разметке дорожного покрытия автомобильных дорог однокомпонентными красками;

      подготовка разметочного материала с учетом технологического процесса разметки;

      настройка маркирующего устройства на заданную ширину линии;

      профилактический ремонт обслуживаемых механизмов;

      промывка шлангов, трубопроводов, форсунок ограничительных дисков от остатков краски.

      678. Должен знать:

      устройство механизмов маркировочной машины;

      правила и инструкции по эксплуатации и проведению профилактического ремонта;

      технологию нанесения маркирующих материалов;

      основные свойства маркирующих лакокрасочных материалов и растворителей;

      технические требования, предъявляемые к качеству работ;

      правила дорожного движения.

Параграф 313. Машинист маркировочной машины, 6 разряд

      679. Характеристика работ:

      управление механизмами маркировочной машины при выполнении разметочных и демаркировочных работ на автомобильных дорогах;

      ведение технологического процесса разметки дорожного покрытия различными видами маркирующих материалов;

      предварительное перемешивание применяемой краски, определение ее консистенции с приведением при необходимости к требуемой вязкости;

      заправка баков маркировочной машины;

      подготовка и наладка электронного программного блока деления штрихов;

      наблюдение за процессом нанесения разметки и обеспечение заданных технических параметров;

      промывка и очистка системы от краски растворителями и сжатым воздухом.

      680. Должен знать:

      устройство и принцип действия механизмов маркировочной машины;

      правила и инструкции по ее эксплуатации, техническому обслуживанию и профилактическому ремонту;

      принцип действия и правила эксплуатации контрольно - измерительных приборов;

      физико-химические и технологические особенности и свойства красителей, растворителей, пигментов, технические нормы и правила нанесения дорожной разметки;

      требования, предъявляемые к качеству выполняемых работ.

Параграф 314. Машинист маркировочной машины, 7 разряд

      681. Характеристика работ:

      управление механизмами маркировочной машины при выполнении разметочных работ красками и термопластичными материалами со световозвращающими элементами;

      подготовка к работе и настройка автоматизированной системы нанесения штриховой линии, системы контроля и регулирования температуры теплоносителя;

      проведение контрольных замеров межосевых расстояний нанесенных линий и толщины наносимого слоя разметочных материалов;

      наладка, регулировка и устранение неполадок в работе электропневмогидравлического и механического оборудования.

      682. Должен знать:

      устройство, принцип взаимодействия и правила эксплуатации механизмов маркировочной машины;

      правила настройки и регулировки электропневмогидравлического и механического оборудования;

      назначение и принцип действия контрольно - измерительных приборов;

      физико-химические свойства красок, термопластичных материалов и световозвращающих элементов;

      условия и технологию их нанесения;

      причины возникновения неисправностей в работе механизмов и способы их устранения.

      683. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 315. Электромонтажник по распределительным устройствам и вторичным цепям, 2 разряд

      684. Характеристика работ:

      установка и заделка деталей крепления;

      изготовление мелких деталей крепления и прокладок, не требующих точных размеров;

      забивка вручную электродов заземления;

      окрашивание проводов и шин;

      пробивка гнезд, отверстий и борозд по готовой разметке вручную;

      распаковка оборудования и уборка упаковочного материала;

      очистка и протирка оборудования;

      установка и снятие простейших подмостей.

      685. Должен знать:

      основные марки проводов;

      сортамент цветных и черных металлов;

      виды материалов, применяемых при изготовлении и монтаже электроконструкций;

      виды крепежных деталей и мелких конструкций;

      основные виды инструмента, применяемого при электромонтажных работах;

      правила чтения простейших электрических схем.

Параграф 316. Электромонтажник по распределительным устройствам и вторичным цепям, 3 разряд

      686. Характеристика работ:

      установка дюбелей;

      заделка проходов для всех видов проводок и шин заземления через стены и перекрытия;

      раскатывание проводов с установкой барабанов;

      монтаж сетей заземления и зануляющих устройств;

      окраска оборудования;

      снятие распределительных пунктов (шкафов) закрытого и открытого типа;

      демонтаж простых аппаратов и приборов (опорных изоляторов, рубильников и переключателей с рычажным приводом, предохранителей, реостатов, трансформаторов тока и напряжения и иных аппаратов и приборов);

      пробивка отверстий и зачистка мест сварки механизированным инструментом;

      изготовление настилов и подмостей;

      монтаж шинодержателей на опорных колонках изоляторов;

      комплектование материалов и оборудования для выполнения электромонтажных работ в жилых, культурно-бытовых и административных зданиях.

      687. Должен знать:

      основные виды крепежных деталей и арматуры;

      устройство простых приборов, электроаппаратов и применяемого электрифицированного и пневматического инструмента;

      правила чтения простых электрических схем;

      устройство и способы пользования простыми такелажными средствами;

      правила комплектации материалов и оборудования для выполнения электромонтажных работ.

Параграф 317. Электромонтажник по распределительным устройствам и вторичным цепям, 4 разряд

      688. Характеристика работ:

      соединение, оконцевание и присоединение проводов всех марок сечением до 240 миллиметров квадратных различными способами, кроме сварки;

      установка защитных устройств, кожухов и ограждений;

      маркировка проложенных труб и отводов;

      крепление конструкций и аппаратов с помощью монтажного поршневого пистолета;

      опрессовка наконечников во взрывной камере;

      припайка наконечников к жилам проводов;

      проверка и регулировка электромагнитных реле тока и напряжения;

      установка скоб и металлических опорных конструкций;

      крепление конструкций приклеиванием;

      измерение сопротивления изоляции;

      прокладка стальных и пластмассовых труб в бороздах, по полу стенам, фермам и колоннам;

      прокладка перфорированных монтажных профилей;

      армирование и установка опорных изоляторов, предохранителей, добавочных сопротивлений на напряжение более 1 киловольт;

      монтаж низкоомных шунтирующих сопротивлений;

      установка плит из изоляционных материалов и защитных каркасов;

      установка и подготовка к сварке деталей открытых и экранированных шинопроводов (компенсаторов, кожухов, экранов, контактных пластин, фланцев и иных деталей);

      изготовление маслопроводов;

      намотка на бак трансформатора намагничивающей обмотки;

      испытания изоляторов (кроме испытаний во взрывной камере);

      заготовка и гибка шин, спусков, петель и перемычек;

      установка задвижек, кранов, штуцеров, манометров и термометров;

      взятие проб масла;

      сборка арматуры и изоляторов в изолирующие подвески для подстанций распределительных устройств;

      заливка оборудования маслом и слив его;

      ревизия и установка задвижек на трубопроводах при монтаже трансформаторов;

      прозвонка проводов;

      комплектование материалов и оборудования для выполнения электромонтажных работ в промышленных зданиях и на инженерных сооружениях.

      689. Должен знать:

      виды распределительных устройств;

      способы измерения сопротивления изоляции;

      правила чтения электрических схем средней сложности;

      способы соединения, оконцевания и присоединения проводов всех марок;

      способы маркировки стальных и пластмассовых труб и отводов;

      правила строповки и перемещения оборудования;

      устройство взрывных камер для опрессовки наконечников;

      назначение релейной защиты;

      способы монтажа распределительных устройств;

      устройство аппаратуры для сушки и заливки масла;

      основные узлы и детали трансформаторов;

      устройство и способы пользования механизированным такелажным оборудованием;

      устройство монтажного поршневого пистолета и правила его пользования.

Параграф 318. Электромонтажник по распределительным устройствам и вторичным цепям, 5 разряд

      690. Характеристика работ:

      соединение, оконцевание и присоединение проводов всех марок сечением свыше 240 миллиметров квадратных различными способами, кроме сварки;

      монтаж разъединителей, отделителей, короткозамыкателей, заземлителей, разрядников и ограничителей перенапряжений напряжением до 220 киловольт;

      установка выключателей нагрузки, ящиков с сигнальными аппаратами и реле, замков блокировки;

      монтаж трансформаторов напряжения и тока до 220 киловольт;

      монтаж силовых трансформаторов, автотрансформаторов и реакторов мощностью до 63 тысяч киловольт - ампер напряжением до 220 киловольт и мощностью до 125 тысяч киловольт - ампер напряжением до 110 киловольт;

      испытания изоляторов во взрывной камере;

      монтаж элегазовых ячеек напряжением до 220 киловольт;

      монтаж блочных транспортабельных устройств;

      монтаж бетонных реакторов массой до 3 тонн;

      заготовка и монтаж магистральных сборных и ответвительных шин, гибких отводов и компенсаторов сечением до 1000 миллиметров квадратных;

      монтаж готовых пакетов и блоков шин массой до 250 килограмм;

      фазировка устройств;

      выполнение замеров и составление эскизов при монтаже оборудования;

      испытания и монтаж радиаторов;

      установка маслонасосов, шинопроводов из сдвоенных алюминиевых швеллеров;

      установка опорных силу-миновых колец на конструкции;

      сборка глухих углов шинопроводов при предварительной заготовке блоков;

      прокладка шинопроводов с выверкой по осям и креплением на замках;

      монтаж оборудования высокочастотной связи, защиты и телемеханики (кроме фильтров присоединения и резонансных заградителей);

      монтаж установок типа "Суховей" и "Иней";

      монтаж экранированных токопроводов;

      монтаж масляных выключателей;

      монтаж воздушных выключателей напряжением до 110 киловольт;

      монтаж жесткой ошиновки распределительных устройств;

      разметка и прокладка проводов всех марок и сечений (кроме взрывоопасных зон).

      691. Должен знать:

      способы предмонтажного осмотра, монтажа, сушки и регулирования электрооборудования напряжением до 220 киловольт;

      правила разметки мест установки опорных конструкций, оборудования и трасс прокладки проводов и шин;

      правила выполнения замеров и составления эскизов отдельных узлов проводок.

Параграф 319. Электромонтажник по распределительным устройствам и вторичным цепям, 6 разряд

      692. Характеристика работ:

      разметка осей мест установки оборудования;

      замеры и составление эскизов установки отдельных узлов оборудования;

      установка и регулирование комплектных распределительных устройств и отдельных блоков и узлов;

      монтаж воздушных выключателей, трансформаторов тока и напряжения, разъединителей, разрядников, ограничителей перенапряжения и заземлителей напряжением до 750 киловольт;

      монтаж силовых форматоров, автотрансформаторов и реакторов мощностью до 250 тысяч киловольт - ампер напряжением до 750 киловольт;

      монтаж элегазовых ячеек напряжением свыше 220 киловольт;

      монтаж бетонных реакторов массой свыше 3 тонн;

      монтаж и ревизия особо сложного электрооборудования;

      установка электрооборудования массой свыше 3 тонн;

      заготовка и монтаж магистральных сборных и ответвительных шин, гибких отводов и компенсаторов сечением свыше 1000 миллиметров;

      монтаж готовых пакетов и блоков шин массой свыше 250 килограмм;

      монтаж резонансных заградителей и фильтров присоединения;

      монтаж опорных конструкций под открытые и экранированные шинопроводы;

      стыковка при монтаже секции шинопроводов (прямых и под углом);

      испытания гидравлических и воздушных приводов;

      монтаж батарей статических конденсаторов;

      сборка и проверка болтовых контактных соединении;

      контрольный прогрев и сушка трансформаторов;

      монтаж систем охлаждения трансформаторов.

      693. Должен знать:

      способы монтажа, ревизии и сушки электрооборудования напряжением до 750 киловольт и методы его регулирования;

      способы монтажа проводов и тросов всех марок;

      технические характеристики трансформаторов;

      устройство электротехнических установок;

      технические требования на сдачу объектов в эксплуатацию;

      правила выполнения работ во взрывоопасных зонах;

      общие сведения о релейной защите.

      694. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 320. Электромонтажник по распределительным устройствам и вторичным цепям, 7 разряд

      695. Характеристика работ:

      монтаж силовых трансформаторов, автотрансформаторов и реакторов мощностью свыше 250 тысяч киловольт - ампер напряжением свыше 750 киловольт;

      монтаж воздушных выключателей, трансформаторов тока и напряжения, разъединителей и разрядников напряжением свыше 750 киловольт;

      монтаж и ревизия другого уникального электрооборудования;

      выполнение замеров и составление эскизов монтажа отдельных узлов уникального оборудования.

      696. Должен знать:

      конструкцию монтируемого оборудования, электрические схемы;

      способы монтажа, ревизии и сушки электрооборудования напряжением свыше 750 киловольт и методы его регулирования;

      системы электрических приводов дистанционного управления, их устройство и принцип работы;

      системы механических передач.

      697. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 321. Каменщик, 2 разряд

      698. Характеристика работ:

      кладка кирпичных столбиков под половые лаги;

      приготовление растворов вручную. Очистка кирпича от раствора;

      пробивка гнезд, борозд и отверстий в кирпичной и бутовой кладке вручную;

      разборка вручную бутовых фундаментов, кирпичной кладки стен;

      засыпка каналов и коробов порошкообразными материалами  и минеральной ватой;

      зацепка поддонов, контейнеров, железобетонных изделий и иных грузов инвентарными стропами за монтажные петли, скобы, крюки и иные стропы.

      699. Должен знать:

      основные виды стеновых материалов;

      способы пробивки гнезд и отверстий в кладке;

      правила разработки кладки фундаментов, стен и столбов;

      виды стропов и захватных приспособлений;

      основные виды такелажной оснастки;

      правила перемещения и складирования грузов малой массы.

Параграф 322. Каменщик, 3 разряд

      700. Характеристика работ:

      выполнение простых работ при кладке и ремонте каменных конструкций зданий, мостов, промышленных и гидротехнических сооружений;

      кладка простых стен из кирпича и мелких блоков под штукатурку и с расшивкой швов по ходу кладки;

      заполнение каркасных стен;

      устройство фундаментов из бутового и кирпичного щебня под залив, цементной стяжки;

      устройство горизонтальной гидроизоляции фундамента рулонными материалами;

      заделка кирпичом и бетоном борозд, гнезд и отверстий;

      пробивка гнезд, борозд и отверстий механизированным инструментом;

      монтаж в каменных зданиях железобетонных перемычек над оконными и дверными проемами и нишами;

      расстилание подогретого раствора на горизонтальных поверхностях возводимых стен при кладе методом замораживания;

      кладка забутки кирпичных стен.

      701. Должен знать:

      основные свойства гидроизоляционных, стеновых материалов и растворов;

      простые схемы кладки и перевязки швов;

      правила и способы каменной кладки и зимних условиях методом замораживания, искусственного прогрева в тепляках и на растворах с химическими добавками;

      способы расстилания растворов на стене, раскладки кирпича и забутки;

      правила работы пневматическим и электрифицированным инструментом;

      основные виды деталей и сборных конструкций, применяемых при возведении каменных зданий и сооружений;

      требования к качеству кирпичной кладки и сборных железобетонных конструкций, монтируемых в каменных зданиях.

Параграф 323. Каменщик, 4 разряд

      702. Характеристика работ:

      выполнение работ средней сложности при кладке и ремонте каменных конструкций зданий, мостов, промышленных и гидротехнических сооружений;

      здания и промышленные сооружения;

      кладка стен средней сложности из кирпича и мелких блоков под штукатурку и с расшивкой швов по ходу кладки;

      кладка простых стен с одновременной облицовкой;

      кладка простых стен облегченных конструкций;

      кладка стен из ячеистых блоков типа "Бессер" и иных блоков на клею;

      монтаж в каменных зданиях железобетонных балок, плит перекрытий, перегородок, лестничных маршей, площадок, балконных плит, ступеней;

      установка оконных и дверных балконных коробок и блоков, подоконных досок и плит;

      устройство перегородок из кирпича, гипсолитовых и иных плит;

      расшивка швов ранее выложенной кладки;

      конопатка и заливка швов в сборных железобетонных конструкциях перекрытий и покрытий;

      укладка стальных элементов и деталей в кладку;

      кладка стен и фундаментов из бутового камня под лопатку;

      кладка колодцев постоянного сечения и коллекторов прямоугольного сечения;

      разборка кирпичных сводов всех видов;

      ремонт поверхностей кирпичных стен с выломкой негодных кирпичей и заделкой новым кирпичом с соблюдением перевязки швов со старой кладкой;

      ремонт и замена отдельных участков кирпичных и бутовых фундаментов в существующих зданиях;

      смена подоконных плит и отдельных ступеней лестниц;

      монтаж вентиляционных блоков;

      кладка конструкций из стеклоблоков;

      устройство в каменных зданиях заполнений проемов и перегородок из стеклопрофилита;

      монтаж асбестоцементных труб для мусоропровода;

      установка, перестановка и разборка блочных, инвентарных пакетных подмостей на пальцах и выдвижных штоках;

      мосты и гидротехнические сооружения;

      кладка фундаментов и мостовых опор;

      кладка соединительных и щековых стенок опор;

      кладка прямолинейных надводных стенок и кордонных камней портовых сооружений;

      монтаж сборных бетонных и железобетонных элементов конструкций средней массы, применяемых при возведении каменных мостов и гидротехнических сооружений.

      703. Должен знать:

      способы кладки стен средней сложности, простых стен с одновременной облицовкой и стен облегченных конструкций;

      способы кладки конструкций из стеклоблоков;

      способы монтажа сборных элементов и деталей средней массы;

      правила строповки и крепления монтируемых элементов;

      способы армирования кирпичных стен и перегородок.

Параграф 324. Каменщик, 5 разряд

      704. Характеристика работ:

      выполнение сложных работ при кладке и ремонте каменных конструкций зданий, промышленных сооружений, мостов и гидротехнических сооружений;

      здания и промышленные сооружения;

      кладка под штукатурку и с расшивкой швов по ходу кладки сложной конструкции стен;

      кладка колонн и отдельно стоящих труб прямоугольного сечения;

      кладка карнизов;

      фигурная теска кирпича;

      кладка стен облегченных конструкций средней сложности и сложных;

      кладка стен колодцевая с утеплителем жесткими связками;

      кладка клинчатых перемычек;

      кладка колодцев переменного сечения и коллекторов круглого и шатрового сечения;

      перекладка клинчатых перемычек с разборкой старой кладки;

      кладка с одновременной облицовкой декоративным цветным кирпичом по заданному рисунку;

      мосты и гидротехнические сооружения;

      кладка из естественного камня надсводного строения арочных мостов, труб, лотков и оголовков;

      кладка из тесаного камня наружных верстовых рядов мостовых опор прямолинейного очертания.

      705. Должен знать:

      способы кладки сложных стен, средней сложности и сложных с одновременной облицовкой.

Параграф 325. Каменщик, 6 разряд

      706. Характеристика работ:

      выполнение особо сложных работ при кладке, ремонте и реконструкции каменных конструкций зданий, промышленных сооружений, мостов и гидротехнических сооружений;

      здания и промышленные сооружения;

      кладка и реставрационный ремонт особо сложных каменных конструкций, сводов, арок и куполов, в том числе с одновременной облицовкой;

      кладка колонн круглого сечения;

      кладка при усилении ранее выполненных стен и раскрепление новой кладки с ранее выполненной;

      кладка прижимных стенок устройства гидроизоляция и теплоизоляция;

      мосты и гидротехнические сооружения;

      кладка из естественного тесаного камня ледорезов с подбором камня;

      укладка карнизных и подферменных камней мостовых опор;

      кладка подпятовых камней в арках и сводах каменных мостов;

      кладка сводов и арок.

      707. Должен знать:

      способы кладки особо сложных конструкций, их возведения и раскружаливания, а также крепления кладки при усилении стен зданий и сооружений.

Параграф 326. Монтажник оборудования блокировки и централизации на железнодорожном транспорте, 2 разряд

      708. Характеристика работ:

      сболчивание неответственных деталей;

      распаковка оборудования;

      изготовления и установка номерных табличек на аппаратах и оборудовании.

      709. Должен знать:

      способы распаковки оборудования;

      виды простейших такелажных приспособлений и правила пользования ими;

      способы смазки деталей оборудования;

      назначение слесарного инструмента.

Параграф 327. Монтажник оборудования блокировки и централизации на железнодорожном транспорте, 3 разряд

      710. Характеристика работ:

      разметка деталей по шаблону;

      сверление отверстий трещоткой и дрелью;

      сборка резьбовых и фланцевых соединений;

      нарезка резьбы вручную;

      изготовление подкладок и прокладок;

      правка металлоконструкций;

      крепление стыков монтажными болтами.

      711. Должен знать:

      сортамент применяемых материалов;

      способы выполнения несложных монтажных работ;

      устройство простых такелажных средств и правила пользования ими.

Параграф 328. Монтажник оборудования блокировки и централизации на железнодорожном транспорте, 4 разряд

      712. Характеристика работ:

      установка стыковых и стрелочных соединительной различного типа;

      демонтаж напольного оборудования (релейных шкафов, батарейных колодцев, светофоров, семафоров, компенсаторов, дросселей);

      сборка и установка опор и шкивов для гибких тяг.

      713. Должен знать:

      способы проверки размеров фундаментов под оборудование средней сложности и методы его монтажа;

      устройство и простейшие способы выверки монтируемого оборудования;

      способы строповки и перемещения груза;

      правила пользования механизированным инструментом и такелажным оборудованием.

Параграф 329. Монтажник оборудования блокировки и централизации на железнодорожном транспорте 5 разряд

      714. Характеристика работ:

      изоляция частей стрелочных переводов и гарнитуры стрелочных электропроводов и приводозамыкателей;

      установка и подключения путевых дросселей;

      комплектование и сборка светофоров;

      установка маневровых колонок, стрелочных контрольных замков, светофоров, релейных шкафов, батарейных колодцев, семафоров и компенсаторов;

      подъем и установка на посту электрической централизации оборудования - сигнализации, централизации и блокировки;

      переборка и чистка контрольных замков и ящиков в зависимости стрелочных централизаторов, замена деталей семафоров, стрелочных и сигнальных рычагов;

      устройство линий гибких тяг.

      715. Должен знать:

      способы разметки, установки и перенесения монтажных осей;

      правила проверки и приемки под монтаж фундамента и мест установки оборудования;

      способы монтажа, балансировки, выверки и регулирования монтируемого оборудования;

      устройство и принцип действия систем смазки;

      технические требования, предъявляемые к монтажу механизму и машин, и установленные допуски;

      правила сдачи в эксплуатацию сложного оборудования.

Параграф 330. Монтажник оборудования блокировки и централизации на железнодорожном транспорте, 6 разряд

      716. Характеристика работ:

      подготовка и установка стрелочных электропроводов с подгонкой и комплектованием гарнитур;

      установка контрольных электрозамков, электросцепляющих и электрозаводных механизмов;

      регулировка семафоров и дисков;

      переделка ящиков зависимости блок-аппарата механической централизации;

      установка приборов на аппаратах механической централизации и полуавтоматической блокировки;

      разборка, чистка и сборка блокмеханизма и блокировочного индуктора.

      717. Должен знать:

      правила монтажа особо сложного оборудования;

      способы регулирования и наладки оборудования;

      правила опробования агрегатов и механизмов при вводе их в эксплуатацию.

      718. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 331. Изолировщик на термоизоляции, 2 разряд

      719. Характеристика работ:

      выполнение отдельных работ по термоизоляции конструкций, трубопроводов и технологического оборудования;

      установка опорных колец и формованного материала при набивных конструкциях из волокнистых материалов;

      отгибы проволочных шпилек крепления изоляции;

      изготовление минераловатных прошивных матов;

      засыпка трубопроводов, смонтированных в каналах и коробках, сыпучими и волокнистыми теплоизоляционными материалами;

      приготовление растворов из готовых сухих смесей;

      резка плит на сегменты и обрезка кромок теплоизоляционных плит;

      очистка рубероида от талька;

      нанесение штукатурного слоя при оштукатуривании;

      раскрой рулонных материалов, сетки и драночной плетенки по заданному размеру;

      разборка изоляции.

      720. Должен знать:

      номенклатуру и классификацию основных теплоизоляционных материалов;

      способы подготовки материалов и поверхностей под изоляцию;

      способы изготовления прошивных минераловатных матов;

      назначение и правила эксплуатации простых приспособлений и инструмента.

Параграф 332. Изолировщик на термоизоляции, 3 разряд

      721. Характеристика работ:

      выполнение простейших работ по термоизоляции конструкций, трубопроводов и технологического оборудования;

      изоляция горячих поверхностей;

      покрытие изоляции прямых участков оберточным материалом или рулонированным стеклопластиком;

      нанесение и разглаживание рейкой штукатурного слоя;

      монтаж готовых деталей покрытия из металла, дублированных материалов и материалов на основе синтетических и природных полимеров, минеральных материалов на прямых участках трубопроводов и цилиндрических поверхностях без подгонки и вырезки;

      укладка пароизоляционных рулонных материалов на стыках;

      склеивание и гофрирование фольги;

      раскрой пластмассовых материалов по заданному размеру;

      сушка изделий из термоизоляционных мастик и растворов;

      изготовление изоляционных изделий из блоков мипоры и гофрированной алюминиевой фольги;

      изоляция трубопроводов асбокартоном, асбобумагой, асбошнуром и асбестовой тканью;

      изоляция трубопроводов с температурой теплоносителя до 300 градусов Цельсия;

      изоляция поверхностей матами из минеральной и стеклянной ваты прошивными и на синтетической связке, минераловатными полуцилиндрами, полуцилиндрами и плитами формованного изготовления;

      изготовление опорных колец всех видов, кроме стальных;

      установка бандажей и опорных колец различных видов;

      обертывание рулонными материалами, оклейка и окрашивание изолированной поверхности;

      изготовление минераловатных матов на станках;

      очистка изолируемых поверхностей механизированным способом;

      изготовление матов из базальтового волокна;

      изоляция трубопроводов и плоских поверхностей матами из базальтового волокна;

      изоляция холодных поверхностей;

      приготовление битумных и пековых мастик;

      устройство каркаса из проволоки и сетки;

      изготовление термоизоляционных блоков и оклеивание плит;

      пригонка штучных изоляционных изделий и блоков;

      покрытие бумажной мастикой горизонтальных плоских поверхностей и оклейка их рулонными материалами и матами;

      обертывание трубопроводов бумагой, гидроизолом гибким трубчатым типа "Армстронг" и иными различными изоляционными материалами;

      изоляция установок и трубопроводов с температурой хладносителя до ниже 50 градусов Цельсия;

      изоляция перекрытий сверху термоизоляционными плитами;

      покрытие поверхности праймером и приготовление его.

      722. Должен знать:

      основные свойства изоляционных материалов и покрытий изоляции из листовой стали, алюминиевых сплавав, пластмассы и стеклопластики;

      способы крепления защитных покрытий на прямых участках трубопроводов и цилиндрических поверхностях;

      способы и режимы приготовления битумных мастик и грунтовок;

      свойства материалов, применяемых при изоляции трубопроводов с температурой теплоносителя до 300 градусов Цельсия, для противопожарной изоляции ограждающих конструкции холодильных установок с температурой хладоносителя до ниже 50 градусов Цельсия;

      правила работы в действующих цехах;

      свойства материалов для изоляции стен перекрытий холодильных камер;

      требования, предъявляемые к качеству изоляции.

Параграф 333. Изолировщик на термоизоляции, 4 разряд

      723. Характеристика работ:

      выполнение работ средней сложности по термоизоляции конструкций, трубопроводов и технологического оборудования;

      изоляция горячих поверхностей;

      монтаж готовых деталей покрытий из металла, дублированного материала базальтового волокна, материала на основе синтетических и природных полимеров, минеральных материалов на криволинейных участках трубопроводов, сферических и цилиндрических поверхностях с подгонкой и вырезкой по месту;

      установка съемных покрытий;

      изоляция полносборными и комплектными теплоизоляционными конструкциями, мастиками и штучными материалами трубопроводов с температурой теплоносителя более 300 градусов Цельсия;

      изоляция поверхностей асбестовыми матрацами;

      оштукатуривание плоских поверхностей изоляции;

      изготовление матрацев из раскроенной асбестовой ткани;

      устройство сложных каркасов;

      изоляция холодных поверхностей;

      изоляция трубопроводов с температурой хладоносителя ниже 50 градусов Цельсия;

      изоляция снизу плоских поверхностей конструкций термоизоляционными плитами;

      пароизоляция холодной аппаратуры и конструкций рулонными материалами;

      устройство перегородок из термоизоляционных плит;

      изоляция вертикальных и цилиндрических поверхностей;

      изоляция  трубопроводов минеральным войлоком, матами, пакетами в бумажной обертке и желобами на основе каменной ваты;

      укладка теплоизоляционных изделий на специальных клеющих составах (идитоновом, изолите, целгиите и иных составов);

      устройство каркасов;

      изоляция покрытий горячими битумными мастиками;

      изоляция металлических поверхностей пробковой крошкой на мастике;

      обшивка тканями изолированных поверхностей;

      очистка труб и покрытие их праймером механизированным способом;

      изготовление битумных матов с армированием их тканью;

      изоляция вручную арматуры и катушек;

      теплоизоляция плоских поверхностей стен зданий "Термошуба" и иными методами;

      отделка изолированных поверхностей.

      724. Должен знать:

      основные изоляционные конструкции и покрытияспособы крепления офактуренных изделий;

      правила производства работ плитными материалами при изоляции перекрытий вертикальных и цилиндрических поверхностей;

      способы монтажа готовыми деталями покрытия на криволинейных участках трубопроводов;

      виды соединения, свойства специальных клеящих составов;

      способы нанесения битумной мастики и наклейки рулонных материалов на вертикальные и цилиндрические поверхности;

      требования, предъявляемые к качеству изоляционных материалов и конструкций.

Параграф 334. Изолировщик на термоизоляции 5 разряд

      725. Характеристика работ:

      выполнение сложных работ по термоизоляции конструкций, трубопроводов и технологического оборудования;

      изоляция горячих поверхностей;

      изоляция штучными изделиями и мастиками фланцевых соединений, вентилей, гладких сферических и конических поверхностей и оборудования, отделка изоляции;

      изоляция поверхностей гофрированной алюминиевой фольгой;

      отделка торцов изоляции;

      изоляция асбестовыми матрацами криволинейных поверхностей;

      изготовление шаблонов для резки изделий;

      снятие размеров металлопокрытий по месту;

      раскрой и заготовка картин;

      сборка картин и монтаж металлопокрытий сложной конфигурации;

      устройство температурных швов и разделка изоляции в местах ее сопряжения с неподвижными опорами и частями оборудования;

      изоляция топочной и цилиндрической частей котлов и сухопарников;

      покрытие изоляции поверхностей сложной конфигурации дублированными материалами, материалами на основе синтетических и природных полимеров и минеральных материалами;

      нанесение изоляции методом напыления и заливки;

      разборка изоляции в ответственных местах;

      изоляция холодных поверхностей:

      изготовление шаблонов для резки сегментов из изоляционных плит;

      устройство изоляционных покрытий из крупных блоков и оболочек;

      нанесение штукатурных покрытий по изоляции с помощью транспортно - изоляционной машины;

      изоляция фасонных частей пробковой плиткой;

      многослойная изоляция холодильных камер и лабораторных помещений;

      изоляция криволинейных и выступающих частей стен зданий "Термошуба" и иными методами;

      изоляция фланцевых соединений трубопроводов асбестовыми матрацами с изготовлением их по месту изоляции;

      замеры толщины слоя и равномерности захлестов изоляционных покрытий нефтегазопродуктопроводов при механизированном способе работ.

      726. Должен знать:

      технологию изготовления изоляционных изделий и деталей покрытия из металла, дублированного материала и материала на основе синтетических и природных полимеров;

      составы битумных мастик, растворов и клеящих составов;

      способы, правила производства изоляционных работ с применением машин и механизмов;

      способы раскроя и изготовления  шаблонов и сложных изделий;

      устройство и принцип работы приборов для контроля качества изоляции.

Параграф 335. Изолировщик на термоизоляции, 6 разряд

      727. Характеристика работ:

      выполнение особо сложных работ по термоизоляции конструкций, трубопроводов и технологического оборудования;

      изоляция горячих и холодных поверхностей особо сложной конфигурации- двоякой кривизны турбин и поршневых машин, "П" образных и лирообразных компенсаторов;

      составление эскизов и раскрой по ним матрацев;

      сборка и монтаж деталей покрытия из металла, дублированного материала, материала на основе синтетических полимеров, фасонных частей арматуры;

      изоляция вибрирующих поверхностей, контрольно - измерительной аппаратуры, газовоздушных клапанов, запорных фасонных частей;

      изготовление особо сложных шаблонов и раскрой материалов для изоляционных покрытий (шаровые поверхности, съемные покрытия на запорную арматуру, фланцевые соединения, сферические части аппаратов из лепестков);

      монтаж деталей покрытий изоляции шаровых и вибрирующих поверхностей;

      проверка качества изоляции.

      728. Должен знать:

      виды и способы изоляции поверхностей особо сложной конфигурации;

      свойства и область применения изоляционных материалов, изделии, мастик и растворов;

      пособы проверки качества изоляции, физико-механические свойства теплоизоляционных материалов и изделий.

Параграф 336. Монтажник технологического оборудования и связанных с ним конструкций, 2 разряд

      729. Характеристика работ:

      распаковка и расконсервация оборудования;

      удаление пыли, грязи и консервирующих покрытий с оборудования;

      промывка оборудования из стекла, стеклянных труб и фасонных частей к ним;

      консервация концов труб;

      выравнивание, насечка и очистка опорных поверхностей фундаментов и промывка их водой;

      изготовление и установка номерных табличек на аппаратах и оборудовании;

      затяжка и разболчивание неответственных соединений;

      прогонка резьбой части фундаментных болтов.

      730. Должен знать:

      способы распаковки оборудования;

      виды простейших такелажных приспособлений и правила пользования ими;

      назначение слесарного инструмента;

      способы смазки деталей оборудования;

      сортамент применяемых масел и смазок.

Параграф 337. Монтажник технологического оборудования и связанных с ним конструкций, 3 разряд

      731. Характеристика работ:

      разметка деталей по шаблону;

      сверление отверстий ручной и механической дрелью;

      сборка резьбовых и фланцевых соединений;

      нарезка резьбы вручную;

      изготовление подкладок;

      правка деталей и металлоконструкций;

      крепление стыков монтажными болтами;

      зачистка стыков собираемых конструкций;

      зачистка трубных гнезд, отжиг и обработка концов труб;

      зачистка (опиловка) кромок под сварку;

      перемещение оборудования при помощи блоков, домкратов и ручных лебедок массой до 10 тонн;

      строповка инвентарными стропами, перемещение, укладка и расстроповка оборудования;

      установка оградительных кожухов и сеток, многоболтовых зажимов, простой такелажной оснастки;

      подготовка к монтажу крепежных деталей;

      монтаж стационарных желобов чугуна и шлака, задвижек, шиберов, люков, чугунно-плиточного настила, спрысков, корыт и штуцеров с резиновыми, натяжных и приводных устройств, ванн для травления и промывки труб, поддонов печей;

      промывка деталей и узлов оборудования растворителями и протирка их насухо.

      732. Должен знать:

      сортамент применяемых материалов;

      способы выполнения несложных монтажных работ;

      устройство и правила пользования применяемыми такелажными средствами;

      способы защиты металла от коррозии;

      устройство простого измерительного инструмента.

Параграф 338. Монтажник технологического оборудования и связанных с ним конструкций, 4 разряд

      733. Характеристика работ:

      строповка, перемещение, укладка и расстроповка оборудования массой до 25 тонн с использованием универсальных средств такелажа и подъемных кранов;

      проверка состояния фундаментов под монтаж оборудования;

      выполнение простейших способов выверки;

      разметка деталей средней сложности;

      шлифовка поверхности деталей;

      развертывание отверстий, протирка уплотняющих поверхностен арматуры диаметром до 100 миллиметров, набивка сальников;

      притирка подкладок к фундаменту, установка фундаментных болтов;

      вальцовка концов труб;

      подготовка кромок оборудования и концов труб под сварку;

      крепление постоянных болтовых соединений;

      установка высокопрочных болтов;

      крепление транспортных лент и ремней;

      монтаж затворов бункеров, простых металлических конструкций:

      лестниц, площадок, ограждений, опорных стоек, кронштейнов, лесов, подмостей и иных конструкций, а также конструкций массой до 5 тонн, балок, прогонов, связей;

      монтаж емкостной аппаратуры массой до 3 тонн, станков, прессов, грохотов, вальцев, сит, двухвальных смесителей и иного оборудования массой до 5 тонн;

      монтаж аппаратов с перемешивающими устройствами;

      монтаж задвижек и шиберов диаметром до 50 миллиметров;

      монтаж подъемно-транспортных механизмов: укрупнительная сборка узлов, кранов, механизмов передвижения и подъема для кранов грузоподъемностью до 10 тонн;

      монтаж систем централизованной смазки;

      сборка и монтаж узлов и деталей компрессоров, насосов и вентиляторов массой до 1 тонны;

      монтаж технологических трубопроводов диаметром до 200 миллиметров на условное давление до 4 мегапаскаль (до 40 килограмм-сила на сантиметр квадратный);

      монтаж трубопроводов из стеклянных труб диаметром свыше 25 до 40 миллиметров;

      сварка полиэтиленовых и винипластовых труб;

      монтаж отдельных узлов цементных печей, камерных электропечей, уплотнительных устройств, цепных завесов;

      монтаж оборудования холодильных установок, листорезательных машин, печатных малоформатных машин, одночелночных ткацких станков, закаточных, протирочных, тесторазделочных машин и иного оборудования;

      предмонтажная ревизия отдельных узлов маслособирателей, масолоотделителей, аммиачных конденсаторов, испарителей, промсосудов;

      крепление деталей и приборов с помощью монтажных поршневых пистолетов;

      гидравлические и пневматические испытания оборудования при рабочем давлении до 4 мегапаскаль (до 40 килограмм-сила на сантиметр квадратный).

      734. Должен знать:

      устройство монтируемого оборудования и технологию его монтажа;

      способы проверки размеров фундаментов под оборудования средней сложности;

      сортамент применяемых изделий, конструкций, материалов, сборки и монтажа конструкций из отдельных элементов;

      способы соединения и крепления элементов металлоконструкций;

      устройство, назначение и способы монтажа трубных систем;

      устройство и правила пользования механизированным инструментом и такелажными приспособлениями;

      технологию приготовления растворов и травления деталей;

      правила проведения гидравлических и пневматических испытаний;

      технические требования, предъявляемые к монтажу оборудования, механизмов и машин.

Параграф 339. Монтажник технологического оборудования и связанных с ним конструкций, 5 разряд

      735. Характеристика работ:

      строповка, перемещение, укладка и расстроповка оборудования массой свыше 25 до 60 тонн с использованием универсальных такелажных приспособлений и подъемных кранов;

      комплектовка и сортировка деталей и узлов оборудования по маркам с соответствии с чертежами и спецификациями;

      проверка геометрических размеров сложных фундаментов и принятие их под монтаж;

      монтажные разметки фундаментов;

      разметка, установка и перенесение монтажных осей под оборудование любой сложности;

      припиливание, пришабривание, шлифовка и пригонка деталей с точностью до 0,01 миллиметра;

      шабровка поверхностей деталей до 800 миллиметров;

      монтаж технологического оборудования, поступающего узлами или блоками, при общей массе от 3 до 10 тонн и в сборе массой от 10 до 25 тонн при рабочем давлении до 10 мегапаскаль (до 100 килограмм-сила на сантиметр квадратный);

      монтаж оборудования колонного типа высотой до 16 метров;

      монтаж дробильно-размольного оборудования: грохотов массой более 5 тонн, дробилок - до 10 тонн, дезинтеграторов, истирателей, бегунов, мельниц, каландров и иного оборудования;

      монтаж металлорежущих станков и кузнечно-прессового оборудования массой свыше 1 до 20 тонн, прибывающего в собранном виде, механических и гидравлических  прессов, фрикционных, паровоздушных, пневматических и рессорных молотов и иного оборудования;

      сборка сложных станков и кузнечно-прессового оборудования, прибывающих в разобранном виде;

      монтаж подъемно-транспортного оборудования непрерывного действия при мощности двигателей более 10 киловатт, конвейеров всех типов длиной до 80 метров и шириной до 1 метра, элеваторов, шнеков, аэрожелобов и иного оборудования;

      монтаж компрессорных и насосных агрегатов массой до 1 тонны, вентиляторов и дымососов, поставляемых  в собранном виде, насосов массой до 0,75 тонн, фильтров электрических двигателей массой до 0,5 тонн;

      монтаж отдельных узлов цементных печей: блоков корпуса, вспомогательных приводов, теплообменных устройств;

      монтаж оборудования доменных, конверторных и мартеновских цехов, агломерационных фабрик и фабрик окомкования железных руд: механизированных площадок для смены фурм, желобов, воздухонагревателей, отстойников, заторов, тележек для изложниц и для передачи фурм, оборудования разливочных машин;

      монтаж оборудования холодильных установок: маслособирателей, маслоотделителей, регулирующих станций;

      монтаж трубопроводов диаметром до 200 миллиметров на условное давление свыше 4 до 9,8 мегапаскаль (свыше 40 до 100 килограмм-сила на сантиметр квадратный), трубопроводов из стеклянных труб диаметром свыше 40 миллиметров;

      установка компенсаторов, штуцеров, тройников, реперов, арматуры;

      монтаж автоматических централизованных систем густой и жидкой смазки;

      выверка оборудования и сдача под подливку;

      проверка зазоров и зубчатых зацеплениях;

      притирка арматуры диаметром до 600 миллиметров;

      гидравлические и пневматические испытания смонтированного оборудования при рабочем давлении до 20 мегапаскаль (до 200 килограмм-сила на сантиметр квадратный);

      монтаж конструкций галерей и этажерок;

      укрупнительная сборка металлических подстропильных и стропильных ферм, колони, покрытий;

      монтаж стальных колони массой до 15 тонн;

      сдача оборудования и коммуникаций под наладку и в эксплуатацию.

      736. Должен знать:

      устройство и принцип действия монтируемого оборудования;

      технологию монтажа оборудования, трубопроводов, конструкций, машин и механизмов;

      правила проверки и приемки под монтаж фундаментов и мест установки оборудования;

      способы разметки, установки и перенесения монтажных осей;

      принцип действия и правила пользования современным выверочным оборудованием;

      устройство и принцип действия систем смазки;

      способы балансировки, центровки, выверки и регулирования монтируемого оборудования;

      способы монтажа конструкций колони, балок, площадок для обслуживания оборудования, галерей, эстакад, этажерок;

      способы укрупнительной сборки опорных стальных конструкций, в том числе конструкций промышленных печей;

      способы сопряжения стальных конструкций с оборудованием;

      технические требования, предъявляемые к монтажу оборудования и конструкций;

      правила сдачи в эксплуатацию оборудования, систем вентиляции и иного монтируемого оборудования.

Параграф 340. Монтажник технологического оборудования и связанных с ним конструкций, 6 разряд

      737. Характеристика работ:

      строповка, перемещение, укладка и расстроповка оборудования массой свыше 60 тонн с использованием универсальных такелажных приспособлений и подъемных кранов;

      шабровка поверхностей деталей площадью более 0,5 метров квадратных;

      статическая балансировка деталей диаметром более 800 миллиметров;

      монтаж технологического оборудования, узлами или блоками, массой более 10 тонн и в сборе массой свыше 25 тонн при рабочем давлении свыше 10 мегапаскаль (свыше 100 килограмм-сила на сантиметр квадратный);

      монтаж оборудования колонного типа высотой более 16 метров;

      монтаж дробильно-размольного оборудования: дробилок массой более 10 тонн, шаровых, аэробильных, стержневых мельниц, классификаторов, сепараторов, флотационных машин, пылеулавливающих и иных установок;

      монтаж металлорежущих станков и кузнечно-прессового оборудования различного типа и размера массой свыше 20 тонн, прибывающего в собранном виде, а также особо сложных станков и прессов, поступающих в разобранном виде;

      монтаж подъемно-транспортного оборудования непрерывного действия различного типа и размера, конвейеров всех типов длиной более 80 метров и шириной более 1 метра, демпферных и бурильных устройств;

      монтаж кранов всех типов и их испытания;

      монтаж и выверка цементных печей, главных приводов, подшипников и барабанов трубных мельниц, шламовых смесителей;

      монтаж оборудования доменных, мартеновских, конверторных и прокатных цехов, агломерационных фабрик окомкования, конверторов с механизмом поворота и площадкой, подъемников телескопических, сушильных установок, доменных печей, спекательных тележек, горнов, газогрелочных и разгрузочных устройств, станов холодной и горячей прокатки и иного оборудования;

      монтаж коксовых машин, аппаратов башенного типа, дефлегматоров, системы пароинжекции, сатураторов;

      монтаж оборудования холодильных установок: аммиачных конденсаторов, испарителей, регулирующих станций, ресиверов;

      зарядка системы аммиаком;

      монтаж оборудования сельскохозяйственного производства: водоструйных установок, паровых пастеризаторов, сложных молочных танков, инкубаторов всех видов и систем, механических электростригальных агрегатов, маслоизготовителей и иного оборудования;

      монтаж трубопроводов диаметром свыше 200 до 600 миллиметров условное давление свыше 4 до 9,8 мегапаскаль (свыше 40 до 100 килограмм-сила на сантиметр квадратный), диаметром свыше 600 миллиметров - независимо от давления и на условное давления свыше 9,8 мегапаскаль (свыше 100 килограмм-сила на сантиметр квадратный) независимо от диаметра;

      монтаж централизованной системы густой и жидкой смазки;

      монтаж металлических и железобетонных цилиндрических резервуаров емкостью более 1000 метров квадратных, сферических резервуаров и газгольдеров независимо от емкости;

      выверка оборудования нивелиром и теодолитом;

      установка и окончательная выверка металлических конструкций под оборудование, стальных колонн, подкрановых балок и иных конструкций при массе элемента или блока свыше 15 тонн, ферм пролетом более 24 метров;

      крупнительная сборка конструкций печей из  панелей и блоков, монтаж труб укрупненными блоками;

      опробования и наладка технологического оборудования и сдача его в эксплуатацию.

      738. Должен знать:

      способы монтажа, регулировки и наладки особо сложных агрегатов и технологических линий;

      способы выверки оборудования;

      правила разбивки трассы и прокладки и трубопроводов по чертежам и макетам;

      способы термообработки сварных швов;

      способы укрупнительной сборки и монтажа любых конструкций, связанных с монтажом оборудования;

      правила выполнения сложных эскизов и монтажных схем;

      способы проведения аэродинамических испытаний вентиляционных систем;

      правила опробования агрегатов и машин при вводе их в эксплуатацию.

      739. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 341. Монтажник технологического оборудования и связанных с ним конструкций, 7 разряд

      740. Характеристика работ:

      монтаж нестандартизированного оборудования сложной конструкции;

      монтаж котлов "ДКВР";

      монтаж трубопроводов из плакированных и коррозионно - стойких сталей аустенитного класса;

      монтаж трубопроводов из крупногабаритных блоков;

      сборка стыковых соединений с различной толщиной стенок;

      монтаж паропроводов при температуре пара 450 градусов Цельсия и свыше;

      обвязка трубопроводами щитов управления и оборудования по чертежам и макетам;

      монтаж сложного прессового оборудования, поступающего в разобранном виде;

      монтаж несагрегированных компрессоров независимо от массы, а также вентиляторов и дымососов, поставляемых блоками;

      монтаж нового особо сложного оборудования, при котором требуется высокая точность исполнения с применением новых приборов, инструмента и приспособлений.

      741. Должен знать:

      способы монтажа особо сложного оборудования, трубопроводов и связанных с ними конструкций;

      правила монтажа трубопроводов изплакированных сталей и крупногабаритных блоков;

      методы проведения испытаний смонтированного оборудования;

      требования, предъявляемые при монтаже и сдаче оборудования в эксплуатацию.

      742. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 342. Слесарь по изготовлению узлов и деталей технологических трубопроводов, 2 разряд

      743. Характеристика работ:

      очистка наружных поверхностей труб металлическими щетками;

      очистка арматуры, болтов и шпилек от консервирующей смазки;

      консервация концов труб;

      изготовление, установка и снятие предохранительных пробок и заглушек на трубах;

      подготовка вспомогательных материалов (льняная прядь, сурик);

      сортировка труб и фасонных частей.

      744. Должен знать:

      виды и назначение труб, деталей трубопроводов и арматуры;

      типы опор и средства для крепления трубопроводов;

      назначение слесарного инструмента;

      способы измерения диаметров труб.

Параграф 343. Слесарь по изготовлению узлов и деталей технологических трубопроводов, 3 разряд

      745. Характеристика работ:

      разметка и резка труб вручную;

      обработка концов деталей и труб шлифовальной машиной;

      изготовление подкладок и прокладок;

      насадка фланцев и стыковка труб диаметром до 100 миллиметров;

      гнутье труб диаметром до 80 миллиметров;

      сверление отверстий;

      комплектование деталей трубопровода.

      746. Должен знать:

      номенклатуру труб и арматуры;

      технологию химической очистки внутренних поверхностей деталей и труб;

      способы гнутья труб;

      виды деталей трубопроводов, прокладочного материала и набивок, устройство арматуры;

      способы строповки труб;

      виды, устройство, назначение и правила пользования механизированным инструментом и простыми такелажными средствами;

      правила обращения с газовыми баллонами и их транспортировки.

Параграф 344. Слесарь по изготовлению узлов и деталей технологических трубопроводов, 4 разряд

      747. Характеристика работ:

      механизированная резка и нарезка труб;

      обработка концов труб абразивным кругом на фаску;

      гнутье труб диаметром свыше 80 до 200 миллиметров;

      насадка фланцев на трубы и стыковка стальных труб диаметром свыше 100 до 200 миллиметров;

      набивка сальников;

      сборка узлов трубопроводов диаметров до 200 миллиметров на условное давление до 4 мегапаскаль (до 40 килограмм-сила на сантиметр квадратный) с гидравлическими испытаниями;

      подготовка, притирка, шабровка, гидравлические испытания и установка арматуры диаметром до 200 миллиметров на условное давление до 4 мегапаскаль (до 40 килограмм-сила на сантиметр квадратный);

      отбортовка, разбортовка и стыковка под сварку труб из полиэтилена, винипласта, алюминия, меди и латуни;

      изготовление деталей и элементов трубопровода из полиэтиленовых, винипластовых, алюминиевых, медных и томуподобное труб;

      зачистка сварных швов до чистоты поверхности "Rz = 40".

      748. Должен знать:

      сортамент труб и свойства металлов, типы опор и креплений для них;

      устройство и правила управления поточно-механизированными линиями;

      технологию изготовления прямолинейных секций трубопроводов, устройство трубонарезных станков;

      допустимые зазоры и виды кромок при сборке стыковых труб под сварку;

      способы обезжиривания деталей и труб кислородопровода;

      правила строповки трубных узлов и блоков;

      способы сборки узлов и блоков, правила проведения гидравлических и пневматических испытаний;

      способы сборки узлов и требования, предъявляемые к трубопроводам на условное давление до 4 мегапаскаль (до 40 килограмм-сила на сантиметр квадратный).

Параграф 345. Слесарь по изготовлению узлов и деталей технологических трубопроводов, 5 разряд

      749. Характеристика работ:

      разметка деталей;

      гнутье труб диаметром свыше 200 миллиметров;

      одкатка концов труб на конус;

      насадка фланцев  на трубы и стыковка труб диаметром свыше 200 до 1200 миллиметров;

      изготовление штуцеров, тройников и секционных отводов;

      гнутье труб на стыках (независимо от диаметра) с нагревом токами высокой частоты;

      изготовление переходов и секционных отводов;

      подготовка, притирка, шабровка, гидравлические испытания и установка арматуры диаметром до 200 миллиметров на условное давление свыше 4 до 9,8 мегапаскаль (свыше 40 до 100 килограмм-сила на сантиметр квадратный) и диаметром свыше 200 до 400 миллиметров на условное давление до 4 мегапаскаль (до 40 килограмм-сила на сантиметр квадратный);

      установка реперов для замера тепловых расширений и ползучести металлов;

      сборка узлов трубопроводов на стендах механизированных линиях;

      борка прямолинейных секций трубопроводов на механизированных и полуавтоматических линиях с одновременным нанесением антикоррозионного покрытия.

      750. Должен знать:

      правила заготовки узлов трубопроводов на условное давление до 9,8 мегапаскаль (до 100 килограмм-сила на сантиметр квадратный);

      типы опор и креплений для них, устройство станков для гнутья труб с подогревом токами высокой частоты, типы компенсаторов;

      правила производства гидравлических и пневматических испытаний трубопроводов;

      устройство и правила управления полуавтоматическими линиями по изготовлению прямолинейных секций трубопроводов;

      правила сборки узлов и требования, предъявляемые к трубопроводам.

Параграф 346. Слесарь по изготовлению узлов и деталей технологических трубопроводов, 6 разряд

      751. Характеристика работ:

      насадка фланцев на трубы диаметром свыше 1200 миллиметров;

      замеры мест прокладки технологических трубопроводов по месту монтажа;

      составление эскизов для заготовки и прокладки трубопроводов;

      выполнение холодных натягов;

      укрупнительная сборка узлов трубопроводов в блоки;

      подготовка, притирка, шабровка, гидравлические испытания и установка арматуры диаметром свыше 200 до 600 миллиметров на условное давление свыше 9,8 мегапаскаль (100 килограмм-сила на сантиметр квадратный) независимо от диаметра.

      752. Должен знать:

      типы фланцевых соединений на специальных прокладках (линзовых, металлических и иных прокладках) специальных муфтовых соединений (шар по конусу);

      правила химической промывки;

      технологию изготовления деталей и узлов трубопроводов из легированных сталей;

      технику замеров по месту и правила выполнения эскизов деталей;

      способы термообработки сварных стыков;

      правила сборки узлов и требования, предъявляемые к трубо-проводам на условное давление свыше 9,8 мегапаскаль (свыше 100 килограмм-сила на сантиметр квадратный).

      753. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 347. Изолировщик на антикоррозионной изоляции, 3 разряд

      754. Характеристика работ:

      приготовление специальных окрасочных составов на перхлорвиниловых бакелитовых основах и из растворов органических смол иополимеров;

      очистка поверхностей, обезжиривание, обеспыливание;

      нанесениешпатлевочных иокрасочных специальных составов кистью на прямолинейные поверхности;

      покрытие поверхностей тканями, пропитанными бакелитовыми лаками.

      755. Должен знать:

      виды и основные свойства специальных составов;

      правила и способы подготовки поверхности под пленочные покрытия;

      способы приготовлениягрунтовочных и шпатлевочных специальных составов и нанесения их на прямолинейные поверхности.

Параграф 348. Изолировщик на антикоррозионной изоляции 4 разряд

      756. Характеристика работ:

      нанесение кистью специальных составов на наружные и внутренние поверхности цилиндрической и конической аппаратуры и строительные конструкции;

      грунтовка и шпатлевка поверхностей сложной конфигурации;

      проверка пленочных покрытий детектором;

      нанесение кистью специальных составов на внутренние поверхности труб, крестовин и тройников;

      антикоррозионная окраска и обмазка закладных деталей;

      огнезащита конструкций составом "Синтарем-1" и лаком "ЛДО-6А";

      оклейка поверхностей стеклотканью и тканями на основе химического волокна на составах, приготовленных из синтетических смол;

      устройство монолитных наливных полов на основе полимерных вяжущих.

      757. Должен знать:

      требование к качеству специальных составов;

      способы нанесения кистью шпатлевочных, грунтовочных и окрасочных составов на цилиндрические и конические поверхности, а также на поверхности строительных конструкций;

      способы оклейки стеклотканью и тканями на основе химического волокна на составах, приготовленных из синтетических смол;

      способы устройства монолитных наливных полов на основе полимерных вяжущих.

Параграф 349. Изолировщик на антикоррозионной изоляции, 5 разряд

      758. Характеристика работ:

      нанесение специальных пленочных составов механизированным способом на наружные и внутренние поверхности аппаратуры сложной конфигурации, труб, крестовин и тройников, а также строительных конструкций;

      полимеризация этинолевых и отвердение бакелитовых покрытий;

      проверка качества выполняемых работ.

      759. Должен знать:

      способы нанесения специальных составов с помощью механизмов, а также кистью на поверхности сложной конфигурации;

      режимы полимеризации этинолевых и твердения бакелитовых покрытий;

      устройство окрасочных агрегатов;

      требования к качеству пленочной изоляции всех видов.

Параграф 350. Футеровщик (кислотоупорщик), 2 разряд

      760. Характеристика работ:

      выполнение простейших облицовочных и футеровочных работ по химической защите строительных конструкций, сооружений и технологического оборудования;

      очистка полиизобутилена мыльной водой;

      очистка рубероида от талька;

      очистка поверхностей металлическими щетками;

      насечка бетонных поверхностей;

      приготовление всех видов специальных замазок, бетонных смесей, битумных мастик и лаков вручную.

      761. Должен знать:

      виды основных материалов, применяемых для облицовки и футеровки;

      способы очистки и насечки поверхностей вручную;

      технологию приготовления специальных замазок, мастик и бетонных смесей.

Параграф 351. Футеровщик (кислотоупорщик), 3 разряд

      762. Характеристика работ:

      выполнение простых облицовочных и футеровочных работ по химической защите строительных конструкций, сооружений и технологического оборудования;

      растворение жидкого стекла до определенной плотности;

      приготовление специальных замазок, бетонных смесей, битумных мастик и лаков механизированным способом;

      варка серного цемента;

      сортировка плиток и кирпича по качеству и размерам;

      подколка штучных материалов и подточка их кромок;

      термическая колка плиток;

      химическая очистка металлических поверхностей;

      склейка вертикальных  игоризонтальных поверхностей сверху рулонными материалами;

      окраска и шпатлевка поверхностей силикатными растворами;

      распиловка кислотоупорных блоков;

      покрытие металлических и бетонных поверхностей битумными лаками;

      разборка футеровки.

      763. Должен знать:

      составы специальных бетонных и кислото-упорных  смесей, мастик и замазок;

      способы подготовки материалов к облицовке и футеровке и растворов для химической очистке поверхностей;

      требования, предъявляемые к подготовке поверхностей под облицовку, футеровку и окраску.

Параграф 352. Футеровщик (кислотоупорщик), 4 разряд

      764. Характеристика работ:

      облицовка и футеровка плитками и кирпичом вертикальных и горизонтальных поверхностей сверху по готовым маякам;

      заполнение и расшивка швов кислотоупорными замазками;

      плоская и прямолинейная теска кислотоупорного кирпича;

      покрытие горизонтальных поверхностей кислотоупорными битумными мастиками;

      устройство защитного слоя из кислотоупорного бетона в резервуарах, ваннах, баках-хранилищах, на стенах;

      покрытие поверхностей специальными растворами;

      укладка кислотоупорного бетона в конструкции.

      765. Должен знать:

      способы облицовки и футеровки штучными материалами плоских поверхностей на кислотоупорных замазках;

      способы нанесения на поверхность кислотоупорных битумных мастик;

      требования, предъявляемые к качеству материалов, применяемых для облицовки и футеровки.

Параграф 353. Футеровщик (кислотоупорщик), 5 разряд

      766. Характеристика работ:

      кладка электрофильтров, башен и иных аппаратов из андезитового камня с расшивкой швов;

      облицовка и футеровка плитками, кирпичом, угольными, графитированными и фасонными керамическими камнями и блоками плоских поверхностей снизу и всех видов криволинейных поверхностей;

      футеровка аппаратуры на кислотоупорных замазках;

      расшивка швов кислотоупорными замазками и покрытие битумными мастиками горизонтальных поверхностей снизу;

      комбинированная облицовка и футеровка с применением двух вяжущих материалов;

      конструктивная теска кирпича и штучной керамики вручную;

      укладка бетонной смеси в своды и стены колчеданных печей.

      767. Должен знать:

      способы выполнения облицовочных и футеровочных работ из андезитовых, угольных,  графитированных, фасонных керамических и иных кислотоупорных камней и блоков;

      способы облицовки и футеровки криволинейных поверхностей на специальных составах;

      способы производства комбинированных облицовок и футеровок;

      требования, предъявляемые к качеству облицовочных и футеровочных работ.

Параграф 354. Футеровщик (кислотоупорщик), 6 разряд

      768. Характеристика работ:

      облицовка и футеровка всех видов поверхностей керамикой различного фасона и иными штучными кислотоупорными материалами на кислотоупорных замазках, серном цементе, кислотоупорных битумных мастиках и иных замазках на органических смолах;

      монтаж колосниковых решеток и сводов в башенной аппаратуре из кислотоупорного кирпича и крупноразмерных керамических блоков;

      разделка штуцеров, гильз и люков всех видов со вставкой  кислотоупорных вкладышей  на кислотоупорных замазках и кислотоупорных битумных мастиках.

      769. Должен знать:

      способы выполнения различных облицовок и футеровок керамикой;

      способы монтажа и кладки особо сложных конструктивных элементов из кислотоупорных материалов.

Параграф 355. Цементатор, 2 разряд

      770. Характеристика  работ.

      приготовление раствора;

      загрузка растворосмесителя составляющими компонентами;

      заделка клиньями и паклей трещин в породе и бетоне;

      установка и снятие щитов при поверхностной цементации бетона.

      771. Должен знать:

      виды материалов, применяемых при цементации и химическом закреплении грунтов;

      виды применяемого оборудования;

      способы приготовления раствора для заделки трещин.

Параграф 356. Цементатор, 3 разряд

      772. Характеристика работ:

      подсоединение коллекторов и нагнетательных шлангов при цементации швов столбчатой разрезки и химическом закреплении грунтов;

      установка, перестановка и извлечение из скважин нагнетателя (тампона);

      регулирование заданного давления нагнетания путем перекрытия кранов;

      заливка скважин вручную цементно-песчаным раствором после окончания цементации;

      наблюдение за состоянием нагнетания во время цементации и химического закрепления грунтов;

      промывка насосов, растворомешалок, трубопроводов и цементируемой зоны водой;

      мелкий текущий ремонт растворомешалок и трубопроводов.

      773. Должен знать:

      сортамент применяемых труб и шлангов;

      способы цементации и химического закрепления грунтов;

      технологию приготовления простых растворов с жидким стеклом, хлористым кальцием, карбидной смолой и соляной кислотой;

      основные требования, предъявляемые к качеству нагнетаемых растворов;

      правила обращения с нанометрами;

      устройство, правила спуска в скважину и подъема из нее нагнетателя (тампона);

      устройство растворосмесителей и заборных баков.

Параграф 357. Цементатор, 4 разряд

      774. Характеристика работ:

      монтаж, демонтаж и перекладка растворопровода;

      ликвидация пробок в растворопроводе;

      замер плотности растворов;

      ликвидация выхода раствора на поверхность;

      забивка инжектора в скважину и извлечение его;

      установка индикаторов для наблюдения за деформацией швов при цементации их в строительных конструкциях;

      крепление распорками переносных щитов для поверхностной цементации бетона.

      775. Должен знать:

      способы монтажа и демонтажа растворопроводов;

      составы растворов и основные свойства их;

      способы приготовления сложных растворов и нагнетания их при химическом закреплении грунтов;

      технологию цементационных работ и работ по химическому закреплению грунтов;

      причины неполадок в работе оборудования и способы их ликвидации;

      правила ведения журналов цементации и химизации.

Параграф 358. Цементатор, 5 разряд

      776. Характеристика работ:

      нагнетание воды для определения удельного водопоглощения грунта;

      нагнетание цементационного (цементного, цементно-глинистого, цементно-песчаного) раствора через колонковые перфораторные скважины и с помощью щитов при поверхностной цементации бетона;

      крепление домкратами переносных щитов;

      монтаж и демонтаж оборудования;

      опробование проходимости швов при цементации бетонной кладки и установленной цементационной арматуры.

      777. Должен знать:

      технологию цементационных работ;

      свойства горных пород;

      правила гидравлического опробования выполненной цементации.

Параграф 359. Цементатор, 6 разряд

      778. Характеристика работ:

      устройство противофильтрационных завес нагнетанием: цементационных растворов силикатов, цементационных растворов и горячего битума, цементационных растворов и битумных эмульсий;

      цементация строительных швов бетонной кладки.

      779. Должен знать:

      способы устройства противофильтрационных завес посредством силикатизации, холодной и горячей битумизации и  их комбинаций;

      устройство насосного оборудования;

      условия, определяющие применение комбинированного способа устройства завес;

      способы цементации швов бетонной кладки.

Параграф 360. Машинист экскаватора-погрузчика

      780. Характеристика работ:

      разработка и перемещение грунтов при устройстве выемок, насыпей, резервов, кавальеров и банкетов при строительстве автомобильных и железных дорог, оросительных и судоходных каналов, оградительных земляных дамб, котлованов под здания и сооружения, опор линий электропередачи и контактной сети, траншей для подземных коммуникаций, водоотводных кюветов, нагорных и забанкетных канав и иных аналогичных сооружений:

      прокладка и реконструкция канализационных систем;

      вскрытие и засыпка каналов дляпрокладки сетей водо и электроснабжения;

      землеройные работы, копание, вскрытие траншей, дробление, планировка, строительство дорог;

      возведение дорог и реконструкция изношенного дорожного полотна;

      сельскохозяйственные работы;

      разработка глиняных месторождений, перегрузка материалов;

      копание траншей;

      разгрузка и переработка различных видов грунтов и горных пород;

      участие в работах по очистке территории вокруг скважины;

      планировка территории, перевалка и погрузка на самосвалы замазученного грунта;

      установка свай, опор, при посадке деревьев, а также при рытье колодцев с помощью гидробура;

      применение грейфера в труднодоступных местах;

      работа с гидравлическими ножницами при спасательных и демонтажных работах;

      уборка улиц;

      заправка горючими и смазочными материалами;

      опробование ходовых механизмов;

      наблюдение за показаниями средств измерений, прочностью канатов, креплением двигателей, тормозными устройствами;

      профилактический осмотр и участие в иных видах ремонта;

      ведение установленной технической документации;

      работы по замене навесного оборудования (грейфер, гидравлические ножницы, гидробур и иного оборудования);

      управление тракторными экскаваторами-погрузчиками, вагонопогрузчиками, вагоноразгрузчиками и всеми специальными грузозахватными механизмами и приспособлениями при погрузке, выгрузке, перемещении и укладке грузов в штабель и отвал;

      погрузка сыпучих материалов, минеральных и органических удобрений;

      техническое обслуживание экскаватора-погрузчика и текущий ремонт всех его механизмов;

      определение неисправностей в работе экскаватора-погрузчика;

      установка и замена съемных грузозахватных приспособлений и механизмов;

      участие в проведении планово-предупредительного ремонта экскаватора-погрузчика, грузозахватных механизмов и приспособлений.

      781. Должен знать:

      устройство и технические характеристики обслуживаемого экскаватора-погрузчика;

      принцип работы механического, гидравлического и электрического оборудования;

      основные сведения открытых горных работ;

      назначение и принцип работы средств измерений и автоматических устройств;

      порядок производства транспортных трубоукладочных работ;

      способы экскавации грунтов различной категории при разной глубине забоя;

      порядок экскавации грунтов с соблюдением заданных профилей и отметок;

      виды быстроизнашивающихся деталей и узлов, порядок их замены;

      причины возникновения неисправностей и способы их устранения;

      устройство экскаватора-погрузчика и аккумуляторных батарей;

      способы погрузки и выгрузки грузов на всех видах транспорта;

      порядок подъема, перемещения и укладки грузов;

      порядок дорожного движения, движения по территории предприятия и пристанционным путям;

      применяемые сорта горючих и смазочных материалов;

      наименования основных материалов аккумуляторного производства;

      порядок обращения с кислотами и щелочами.

      Примечания:

      необходимо иметь квалификацию по 2 профессиям (машинист экскаватора и водитель погрузчика);

      квалификационный разряд устанавливается по основной работе с учетом наибольшего удельного веса выполняемых им работ.

      При управлении одноковшовыми экскаваторами с ковшом вместимостью до 0,15 метров кубических и при работе на тракторном погрузчике мощностью до 73,5 киловатт (до 100 лошадиных сил) – 4 разряд;

      при управлении одноковшовыми экскаваторами с ковшом вместимостью свыше 0,15 до 0,4 метров кубических, роторными экскаваторами (канавокопатели и траншейные) производительностью до 1000 метров кубических в час и при работе на тракторном погрузчике мощностью свыше 73,5 киловатт (свыше 100 лошадиных сил), при работе на погрузчике мощностью до 147 киловатт (до 200 лошадиных сил) с использованием его в качестве бульдозера, скрепера, экскаватора и различных машин – 5 разряд;

      при управлении одноковшовыми экскаваторами с ковшом вместительностью свыше 0,4 до 1,25 метров кубических (исключительно), роторными экскаваторами до 2500 метров кубических в час (исключительно) и при работе на погрузчике мощностью свыше 147 киловатт (свыше 200 лошадиных сил) до 200 киловатт (до 250 лошадиных сил) с использованием его в качестве бульдозера, скрепера, экскаватора и иных различных машин – 6 разряд;

      при управлении одноковшовыми экскаваторами с ковшом вместимостью от 1,25 до 4 метров кубических, роторными экскаваторами производительностью от 2500 до 4500 метров кубических в час (исключительно), планировщиками (типов "УДС-110", "УДС-117") на шасси автомобиля для рытья траншей при устройстве сооружений методом "стенка в грунте" глубиной от 20 до 40 метров (исключительно) и при работе на погрузчике мощностью свыше 200 киловатт (свыше 250 лошадиных сил), оборудованном сложной электронной системой управления, телескопической или фронтальной стрелой и предназначенном для погрузки-выгрузки крупнотоннажных контейнеров – 7 разряд;

      при управлении одноковшовыми экскаваторами с ковшом вместимостью от 4 до 9 метров кубических (исключительно), роторными экскаваторами производительностью от 4500 и более метров кубических в час, планировщиками (типов "УДС-110", "УДС-114") на шасси автомобиля для рытья траншей при устройстве сооружений методом "стенка в грунте" глубиной 40 и более метров – 8 разряд.

      Сноска. Пункт 781 – в редакции приказа Министра труда и социальной защиты населения РК от 18.04.2022 № 126 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      782. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование для присвоения 7 и 8 разрядов.

Параграф 361. Электромонтажник по электрооборудованию, силовым и осветительным сетям, 2 разряд

      783. Характеристика работ:

      установка и заделка деталей крепления;

      установка скоб, крюков, конструкций;

      снятие верхнего джутового покрова кабеля вручную;

      изготовление мелких деталей крепления и прокладок, не требующих точных размеров;

      окраска проводов шин заземления и кабелей;

      укрытие кабеля в траншеях и каналах;

      пробивка гнезд, отверстий и борозд по готовой разметке, сверление и раззенковка отверстий, нарезание резьбы вручную;

      распаковка барабанов с кабелем, оборудования и материалов и уборка упаковочного материала;

      очистка и протирка оборудования;

      установка и снятие простейших подмостей.

      784. Должен знать:

      основные марки проводов и кабелей;

      сортамент цветных и черных металлов, материалы, применяемые при изготовлении и монтаже электроконструкций;

      виды крепежных деталей и мелких конструкций;

      основные виды инструмента, применяемого при электромонтажных работах;

      правила чтения простейших электрических схем.

Параграф 362. Электромонтажник по электрооборудованию, силовым и осветительным сетям, 3 разряд

      785. Характеристика работ:

      резка кабеля напряжением до 10 киловольт с временной заделкой концов;

      установка дюбелей;

      зарядка и установка светильников всех видов до 6 ламп (кроме люминесцентных), выключателей, переключателей и штепсельных розеток;

      заделка проходов для всех видов проводок через стены и перекрытия;

      раскатывание проводов и кабелей с установкой барабанов;

      монтаж сетей заземления и зануляющих устройств;

      окраска оборудования и шин (кроме шин заземления);

      демонтаж проводок в изоляционных трубках, перекидок и отводов, распределительных пунктов (шкафов) закрытого и открытого типа;

      демонтаж простых аппаратов и приборов (опорных изоляторов, выключателей, рубильников и переключателей с рычажным приводом, предохранителей, реостатов, трансформаторов тока и напряжения и иных приборов);

      обработка мест сварки механизированным способом;

      пробивка гнезд, борозд и отверстий механизированным инструментом по готовой разметке;

      прокладка временных осветительных проводок;

      установка одностоечных опор и кронштейнов наружного освещения с армированием и установкой изоляторов;

      установка ответвительных коробок для кабелей и проводов;

      комплектование материалов и оборудования для выполнения электромонтажных работ в жилых, культурно-бытовых и административных зданиях.

      786. Должен знать:

      основные виды опорных конструкций, арматуры и крепежных деталей;

      устройство простых приборов, электроаппаратов, светильников;

      устройство электрифицированного и пневматического инструмента и правила его применения;

      правила чтения простых электрических схем;

      устройство и способы пользования простыми такелажными средствами;

      способы монтажа и демонтажа временных осветительных проводок;

      правила комплектации материалов и оборудования для выполнения электромонтажных работ в жилых, культурно-бытовых и административных зданиях.

Параграф 363. Электромонтажник по электрооборудованию, силовым и осветительным сетям, 4 разряд

      787. Характеристика работ:

      соединение, оконцевание и присоединение проводов, жил кабелей всех марок сечением до 240 миллиметров квадратных  различными способами, кроме сварки;

      установка защитных устройств, кожухов и ограждений;

      маркировка проложенных труб, кабелей и отводов;

      крепление конструкций и аппаратов с помощью монтажного поршневого пистолета;

      опрессовка наконечников во взрывной камере;

      опрессовка наконечников и соединение труб прессами;

      припайка наконечников к жилам кабелей и проводов;

      проверка и регулировка электромагнитных реле тока и напряжения;

      установка скоб и металлических опорных конструкций;

      крепление конструкций приклеиванием;

      установка конструкций для тросовых проводок;

      прокладка стальных и пластмассовых труб в бороздах, по полу, стенам, фермам и колоннам;

      прокладка кабельных лотков и перфорированных монтажных профилей;

      установка по готовой разметке вводных и распределительных ящиков, щитков, светофоров, реостатов, регуляторов, контроллеров, путевых и конечных выключателей, ящиков сопротивления, ящиков с низковольтной аппаратурой, вводных и ответвительных коробок для закрытых распределительных шинопроводов и иного аналогичного оборудования массой до 50 килограмм;

      заливка оборудования маслом, отбор проб и спуск масла;

      установка троллеедержателей и клиц;

      измерение сопротивления изоляции электрооборудования, кабелей и проводов;

      разметка и прокладка проводов всех видов и марок сечением до 240 миллиметров квадратных;

      прокладка проводов в трубах всех видов (кроме проводок во взры-воопасных зонах);

      прокладка металлических рукавов;

      зарядка и установка светильников, имеющих от 7 до 12 ламп, люминесцентных до 4 ламп, водопылезащитной арматуры всех типов;

      установка прожекторов, сигнальных приборов и аппаратов;

      прокладка кабелей для осветительных сетей;

      монтаж трехфазных розеток;

      прозвонка проводов и кабелей;

      комплектование материалов и оборудования для выполнения электромонтажных работ в промышленных зданиях и на инженерных сооружениях.

      788. Должен знать:

      устройство монтируемого электрооборудования и сетей;

      способы измерения сопротивления изоляции;

      правила чтения электрических схем средней сложности;

      способы соединения, оконцевания и присоединения проводов и жил кабелей всех марок;

      способы маркировки стальных и пластмассовых труб, кабелей.

Параграф 364. Электромонтажник по электрооборудованию, силовым и осветительным сетям, 5 разряд

      789. Характеристика работ:

      разметка и прокладка проводов всех марок сечением свыше 240 миллиметров квадратных (кроме взрывоопасных зон);

      заготовка монтаж проводок на тросах;

      зарядка и установка светильников имеющих свыше 12 ламп, кронштейнов и люминесцентных светильников имеющих свыше 4 ламп;

      монтаж питательных и распределительных пультов и щитов;

      зарядка и установка светильников с ртутными лампами;

      зарядка и установка светильников во взрывозащищенном исполнении и с пускорегулирующими устройствами;

      монтаж прожекторов, светильников и коробов блоками;

      прокладка труб пакетами и блоками массой до 1 тонны;

      прокладка тру проводов в фундаментах и перекрытиях машинных залов и прокатных станов;

      прокладка проводов и кабелей пучками в коробах лотках и на струнах;

      выполнение замеров и составление эскизов узлов проводок;

      замер давления масла;

      разметка мест установки и монтаж пускорегулирующей и сигнальной аппаратуры и приборов питательных и разделительных пунктов, щитков, пультов управления механизмами, светофоров, реостатов, регуляторов;

      дистанционного управления, контроллеров, путевых и конечных выключателей, ящиков сопротивления, тормозных магнитов, ящиков с низковольтной аппаратурой и иного аналогичного оборудования массой до 500 килограмм;

      монтаж приборов и аппаратов, снабженных самопишущими устройствами;

      монтаж закрытых и открытых шинопроводов магистральных, распределительных, осветительных и троллейных сечением до 800 миллиметров квадратных;

      фильтрование и сушка трансформаторного масла;

      опробование схем дистанционного управления двигателей с сигнализацией, включение активных и реактивных счетчиков энергии;

      регулировка пускателей, контакторов, приводов масляных выключателей и иной пускорегулирующей аппаратуры.

      790. Должен знать:

      способы ревизии, сушки и проверки электрооборудования;

      правила разметки мест установки опорных конструкций оборудования и трасс прокладки проводов, кабелей и шин;

      правила выполнения замеров и составления эскизов проводок конструкций, узлов и блоков электрооборудования;

      правила сборки и крепления открытых и экранированных шинопроводов;

      изоляционные характеристики трансформаторов.

Параграф 365. Электромонтажник по электрооборудованию, силовым и осветительным сетям, 6 разряд

      791. Характеристика работ:

      разметка трасс прокладки внутренних и наружных осветительных сетей, основных осей мест установки конструкций и электрооборудования;

      прокладка и испытания трубопроводов, проводок, тросовых прокладок и силового электрооборудования во взрывоопасных зонах, проверка и регулировка этого оборудования;

      зарядка и установка уникальных светильников;

      монтаж электрооборудования и труб блоками массой до 1 тонны;

      установка распределительных щитов станций управления (в том числе и на полупроводниках), шкафов с высоковольтным оборудованием, электрофильтров;

      монтаж открытых шинопроводов и троллеев сечением до 1200 миллиметров квадратных;

      монтаж ошиновки электролизных ванн;

      переборка и монтаж ртутных, кремниевых и иных выпрямителей и

      относящегося к ним электрооборудования и форвакуумных насосов;

      выполнение замеров и составление эскизов сложных трубных разводок, монтажа особо сложных силовых проводок, приборов, аппаратов и отдельных узлов электрооборудования.

      792. Должен знать:

      конструкцию распределительных щитов, пультов, щитов управления и защиты, узлов станций;

      правила чтения сложных электрических схем;

      методы проверки и регулирования электрооборудования;

      способы монтажа осветительных проводок всех типов;

      технические характеристики трансформаторов;

      устройство электротехнических установок;

      правила выполнения работ во взрывоопасных зонах;

      общие сведения о релейной защите.

      При монтаже электрооборудования массой свыше 1 тонны, открытых шинопроводов и троллеев сечением свыше 1200 миллиметров – 7 разряд.

      793. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование для присвоения 6-7-го разрядов.

Параграф 366. Монтажник электрических подъемников (лифтов), 2 разряд

      794. Характеристика работ:

      распаковка оборудования;

      подбор метизов, материалов и инструмента;

      рубка и резка металла по готовой разметке;

      промывка в растворителях и смазки деталей;

      зарядка и установка электроаппаратуры;

      сборка стыковых планок направляющих кронштейнов: направляющих, этажных переключателей, шунтов, датчиков и иных планок;

      строповка грузов инвентарными стропами.

      795. Должен знать:

      наименование и назначение основных узлов лифтов;

      основные положения инструкций по монтажу лифта;

      основные виды крепежных изделий и простейшие способы крепления деталей оборудования;

      правила выполнения простейших такелажных работ;

      элементарные понятия по электротехнике.

Параграф 367. Монтажник электрических подъемников (лифтов), 3 разряд

      796. Характеристика работ:

      установка инвентарных настилов в шахте;

      укрупнительная сборка шахтных дверей;

      установка кронштейнов для крепления электро-и механооборудования по готовой разметке;

      установка дюбелей;

      зарядка и установка выключателей, кнопочных постов, переключателей, вводного устройства, трансформаторов, световых табло;

      прозвонка проводов и кабелей;

      подключение клеммных коробок в шахте;

      монтаж сетей заземления;

      зачистка стыков направляющих;

      установка монтажных лебедок и блоков;

      строповка оборудования.

      797. Должен знать:

      устройство и принцип работы электрических подъемников;

      правила чтения электросхем управления лифтами со скоростью давления до 0,71 метра в секунду;

      способы выполнения простых монтажных работ;

      правила пользования механизированным инструментом;

      правила заземления и зануления оборудования лифтов;

      правила прокладки электропроводки;

      способы строповки и перемещения оборудования;

      основные требования правил устройства и безопасной эксплуатации лифтов;

      правила организации производства и приемки монтажных работ;

      правила чтения установочных чертежей.

Параграф 368. Монтажник электрических подъемников (лифтов), 4 разряд

      798. Характеристика работ:

      монтаж каркасов металлических шахт;

      монтаж направляющих;

      сборка кабин и противовесов и установка их;

      установка шахтных дверей;

      монтаж оборудования, машиного помещения и приемка;

      регулировка механических и электрических узлов грузовых и пассажирских лифтов со скоростью движения до 1 метра в секунду и сдача их в эксплуатацию;

      прокладка и подключение электропроводки лифтов (кроме лифтов с групповым и парным управлением);

      подвеска и крепление канатов кабины и ограничителя скорости;

      измерение сопротивления изоляции и заземления;

      подъем оборудования в машинное помещение;

      монтаж телефонно-диспетчерской связи внутри лифтовых шахт;

      проверка геометрических размеров шахт и их разметке.

      799. Должен знать:

      способы проверки габаритов шахты на соответствие требованиям проекта и техническим условиям;

      технологическую последовательность;

      способы монтажа и регулировки механического и электрического оборудования грузовых и пассажирских лифтов со скоростью до 1 метра в секунду;

      правила наладки и сдачи их в эксплуатацию;

      правила чтения электросхем лифтов;

      способы измерения сопротивления изоляции и заземления;

      правила устройства и безопасной эксплуатации грузоподъемных машин и съемных грузозахватных приспособлений;

      требования к строительной части лифтовых установок;

      правила устройства электроустановок.

Параграф 369. Монтажник электрических подъемников (лифтов), 5 разряд

      800. Характеристика работ:

      монтаж оборудования машинного помещения и приемка лифтов со скоростью движения свыше 1 метра в секунду, работающих на переменном токе;

      прокладка и подключение электропроводки;

      регулировка всех узлов и наладка систем управления лифтов с групповым и парным управлением;

      сдача лифтов в эксплуатацию.

      801. Должен знать:

      способы монтажа механического и электрического оборудования лифтов на переменном токе;

      правила проведения наладки, испытаний и сдачи в эксплуатацию лифтов с групповым  и парным управлением.

Параграф 370. Монтажник электрических подъемников (лифтов), 6 разряд

      802. Характеристика работ:

      монтаж оборудования машинного помещения и приямка лифтов, работающих на постоянном токе;

      монтаж оборудования машинного помещения и направляющих специального подъемника;

      прокладка и подключение электропроводки;

      регулировка всех узлов и накладка систем управления лифтов со скоростью движения свыше 1 метра в секунду, работающих на переменном и постоянном токе и специальных подъемников;

      сдача в эксплуатацию подъемников.

      803. Должен знать:

      правила чтения электросхем;

      правила монтажа, регулировки, наладки, испытания и сдачи в эксплуатацию лифтов, работающих на переменном и постоянном токе с контактной и бесконтактной аппаратурой и специальных подъемников;

      требования нормативных документов по лифтостроению и монтажу лифтов.

      804. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 371. Электромонтажник по электрическим машинам, 2 разряд

      805. Характеристика работ:

      установка и заделка деталей крепления для проводок и шин заземления;

      установка скоб, крюков, конструкций для магнитных пускателей;

      снятие верхнего джутового покрова кабеля вручную;

      изготовление мелких деталей крепления и прокладок, не требующих точных размеров;

      абивка вручную электродов заземления;

      окраска проводов кабелей и шин.

      806. Должен знать:

      основные марки проводов и кабелей;

      сортамент цветных и черных металлов;

      материалы, применяемые при изготовлении и монтаже электроконструкций;

      виды крепежных деталей и мелких конструкций;

      основные виды инструмента, применяемого при электромонтажных работах;

      правила чтения простейших электрических схем.

Параграф 372. Электромонтажник по электрическим машинам, 3 разряд

      807. Характеристика работ:

      резка кабеля напряжением до 10 киловольт с временной заделкой концов;

      установка дюбелей;

      заделка проходов для всех видов проводок и шин заземления через стены и перекрытия;

      раскатывание проводов и кабелей с установкой барабанов;

      монтаж сетей заземления и зануляющих устройств;

      окраска оборудования;

      демонтаж простых аппаратов и приборов (опорных изоляторов, рубильников и переключателей с рычажным приводом, предохранителей, реостатов, трансформаторов тока и напряжения и иных приборов);

      сварка шин заземления и приварка их к скобам и деталям крепления;

      обработка мест сварки и пробивка отверстий механизированным инструментом.

      808. Должен знать:

      основные виды крепежных деталей и арматуры;

      устройство простых приборов, электроаппаратов и применяемого электрифицированного и пневматического инструмента;

      правила чтения простых электрических схем;

      устройство и способы пользования простыми такелажными средствами;

      виды сварочного оборудования, применяемого при электромонтажных работах и правила пользования им;

      способы монтажа и демонтажа временных осветительных проводок.

Параграф 373. Электромонтажник по электрическим машинам, 4 разряд

      809. Характеристика работ:

      соединение, оконцевание и присоединение проводов, кабелей всех марок сечением до 70 миллиметров квадратных различными способами, кроме сварки;

      установка защитных устройств, кожухов и ограждений;

      маркировка труб, кабелей и отводов;

      крепление конструкций и аппаратов с помощью монтажного поршневого пистолета;

      припайка наконечников к жилам кабелей и проводов;

      проверка и регулировка электромагнитных реле тока и напряжения;

      установка скоб и металлических опорных конструкций;

      измерение сопротивления изоляции.

      810. Должен знать:

      устройство монтируемого электрооборудования;

      порядок компоновки арматуры;

      способы измерения сопротивления изоляции;

      правила чтения электрических схем средней сложности;

      способы соединения, оконцевания и присоединения проводов и жил кабелей всех марок;

      способы маркировки стальных и пластмассовых труб, кабелей и отводов;

      правила строповки и перемещения оборудования;

      устройство и способы пользования механизированным такелажным оборудованием;

      устройство монтажных поршневых пистолетов и правила пользования ими;

      назначение релейной защиты;

      схемы и принцип действия максимально-токовой защиты;

      способы монтажа распределительных устройств;

      устройство аппаратуры для сушки и заливки масла.

Параграф 374. Электромонтажник по электрическим машинам, 5 разряд

      811. Характеристика работ:

      разметка мест установки электрических машин;

      монтаж и центрирование электрических машин и агрегатов массой до 500 килограмм при всех видах соединений;

      установка вспомогательных устройств на машинах;

      шлифовка и продораживание коллекторов;

      притирка щеток;

      проверка схем подключения электрических машин и подготовка их к включению.

      снятие и насадка роторов, шестерен и муфт массой до 50 килограмм.

      812. Должен знать:

      электрические схемы монтируемого электрооборудования и способы их проверки;

      способы ревизии и сушки электрооборудования;

      правила разметки мест установки опорных конструкций, оборудования и трасс прокладки проводов, кабелей и шин;

      правила выполнения замеров и составления эскизов отдельных узлов проводок, конструкций, узлов и блоков электрооборудования;

      правила сборки и крепления открытых и экранированных шинопроводов;

      порядок фазировки проводки и методы проверки выполненных схем, изоляционные характеристики трансформаторов.

Параграф 375. Электромонтажник по электрическим машинам, 6 разряд

      813. Характеристика работ:

      разметка осей мест установки электрических машин и агрегатов;

      монтаж, ревизия и центрирование машин и агрегатов массой свыше 500 килограмм, синхронных компенсаторов, прокатных двигателей и преобразователей;

      снятие и насадка роторов, маховиков, шестерен и муфт массой свыше 50 килограмм;

      проверка схем подключения смонтированных машин и агрегатов;

      ревизия и сушка электрооборудования;

      выбор режимов сушки и вида масла по таблицам;

      проверка готовности электрооборудования к включению;

      выполнение обмоток при сушке электрооборудования методом индукционных потерь.

      814. Должен знать:

      способы разделки и монтажа высоковольтных, контрольных и специальных кабелей;

      конструкцию распределительных щитов, пультов, щитов управления и защиты;

      методы проверки и регулирования электрооборудования;

      технические характеристики трансформаторов;

      устройство электротехнических установок;

      технические требования на сдачу объектов в эксплуатацию;

      правила выполнения работ во взрывоопасных зонах;

      общие сведения о релейной защите, конструкций, узлов и блоков электрооборудования;

      правила сборки и крепления открытых и экранированных шинопроводов;

      порядок фазировки проводки и методы проверки выполненных схем;

      изоляционные характеристики трансформаторов.

      815. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

Параграф 376. Электромонтажник-наладчик, 4 разряд

      816. Характеристика работ:

      наладка объектов электроснабжения напряжением до 1 киловольт в промышленном и гражданском строительстве, а также электроприводов переменного тока напряжением до 1 киловольт с простыми схемами управления;

      сборка простых схем измерений и испытаний;

      проверка подключения амперметров, вольтметров, счетчиков, приборов контроля изоляции;

      проверка максимальных и тепловых защит автоматических выключателей и магнитных пускателей;

      проверка схем управления электроприводами переменного тока с короткозамкнутым ротором;

      настройка электромагнитных реле тока и напряжения;

      измерение сопротивления изоляции электрооборудования и кабелей;

      измерения сопротивления постоянному току обмоток электрических машин и аппаратов и сопротивления заземляющих устройств.

      817. Должен знать:

      назначение и принцип действия электроизмерительных приборов, электрических машин и аппаратов;

      условные графические обозначения элементов электрических схем;

      назначение, принцип действия и устройство максимальных токовых и тепловых защит;

      методы проверки и настройки несложных электрических схем и аппаратов;

      схемы измерений и испытаний при производстве пусконаладочных работ;

      устройство электроустановок;

      основы электротехники.

Параграф 377. Электромонтажник – наладчик, 5 разряд

      818. Характеристика работ:

      наладка объектов электроснабжения напряжением до 10 киловольт с простыми видами защит в промышленном и гражданском строительстве;

      наладка электроприводов переменного тока прямого включения напряжением до 10 киловольт;

      проверка и настройка несложных аппаратов релейной защиты;

      сборка схем измерений и испытаний; 

      проверка схем релейной защиты и управления комплектных трансформаторных подстанций мощностью до 1000 киловольт-ампер и напряжением до 10 киловольт;

      наладка электроприводов переменного тока кранов, тельферов, насосов, компрессоров, много скоростных;

      пробивка отверстий и зачистка мест сварки механизированным инструментом;

      изготовление настилов и подмостей;

      монтаж шино держателей на опорных колонках изоляторов;

      комплектование материалов и оборудования для выполнения электромонтажных работ в жилых, культурно-бытовых и административных зданиях.

      819. Должен знать:

      основные виды крепежных деталей и арматуры;

      устройство простых приборов, электроаппаратов и применяемого электрифицированного и пневматического инструмента;

      правила чтения простых электрических схем;

      устройство и способы пользования простыми такелажными средствами;

      правила комплектации материалов и оборудования для выполнения электромонтажных работ.

Параграф 378. Электромонтажник – наладчик, 6 разряд

      820. Характеристика работ:

      наладка объектов электроснабжения напряжением до 10 киловольт со сложными видами релейных защит в промышленном и гражданском строительстве;

      наладка электроприводов переменного тока напряжением до 10 киловольт с элементами автоматики, электроприводов постоянного тока с релейно-контакторной схемой управления и регулирования;

      наладка фидеров напряжением до 10 киловольт с направленной защитой, дифференциальной защитой силовых трансформаторов и двигателей;

      наладка электроприводов с асинхронным электродвигателем (короткозамкнутым или фазным ротором) и элементами автоматики;

      испытания и определение места повреждения кабелей;

      наладка диспетчерского управления и сигнализации объектов электроснабжения и поточно-транспортных систем;

      наладка систем оперативного постоянного тока (аккумуляторные батареи), преобразовательных агрегатов машинных и полупроводниковых нерегулируемых мощностей до 500 киловатт.

      821. Должен знать:

      устройство, назначение и принцип действия сложных видов релейных защит;

      методы их наладки;

      устройство высоковольтных испытательных установок и аппаратуры для отыскания мест повреждений в кабелях;

      методы наладки электроприводов переменного тока с элементами автоматики и полупроводниковой техники;

      характеристики машин постоянного тока;

      методы наладки электроприводов постоянного тока с релейно-контакторной схемой управления и элементами автоматики;

      защитные меры электробезопасности;

      основы автоматики и полупроводниковой техники.

      822. Тpебуется техническое и профессиональное (сpеднее специальное, среднее профессиональное) обpазование.

      823. Примечание:

      более сложные пусконаладочные работы выполняются инженерно-техническим персоналом.

Глава 3. Алфавитный указатель профессий рабочих

      824. Алфавитный указатель профессий рабочих приведен в приложении 1 к ЕТКС (выпуск 3).

      825. Перечень наименований профессий рабочих, предусмотренных настоящим ЕТКС (выпуск 3) и, с указанием их наименований по ранее действовавшему ЕТКС (выпуск 3), издания 2012 года приведен в приложении 2 к ЕТКС (выпуск 3).

  Приложение 1
к Единому тарифно-
квалификационному справочнику
работ и профессий рабочих
(выпуск 3)

Алфавитный указатель профессий рабочих

№ п/п

Наименование профессий

Диапазон разрядов

Страница

1.

Монтажник приборов и систем автоматики

2-7

3

2.

Электромонтажник по аккумуляторным батареям

2-6

8

3.

Арматурщик

2-7

11

4.

Асфальтобетонщик

1-5

16

5.

Монтажник оборудования атомных энергетических установок

3-7

19

6.

Стекольщик

2-6

22

7.

Монтажник оборудования связи

2-7

24

8.

Монтажник связи-антенщик

2-7

29

9.

Монтажник связи-спайщик

2-7

32

10.

Монтажник связи-кабельщик

2-7

35

11.

Монтажник связи-линейщик

2-7

37

12.

Наладчик контрольно-измерительных приборов и систем автоматики

4-7

40

13.

Плотник

2-7

43

14.

Бетонщик

2-5

49

15.

Машинист бульдозера

3-8

52

16.

Монтажник гидроагрегатов

3-7

55

17.

Изолировщик на гидроизоляции

2-6

56

18.

Электромонтажник по сигнализации, централизации и блокировке

2-6

59

19.

Слесарь по изготовлению деталей и узлов систем вентиляции и пневмотранспорта

2-6

63

20.

Монтажник систем вентиляции и пневмотранспорта

2-7

67

21.

Монтажник шахтного оборудования на поверхности

2-6

69

22.

Землекоп

1-5

71

23.

Речной рабочий на подводно-технических, габионных и фашинных работах, выполняемых с поверхности

2-4

74

24.

Электромонтер-линейщик по монтажу воздушных линий высокого напряжения и контактной сети

2-7

77

25.

Дорожный рабочий

2-6

82

26.

Мостовщик

2-5

86

27.

Рабочий карты намыва

3-5

89

28.

Оператор-термист на передвижных термических установках

2-6

90

29.

Электромонтажник по кабельным сетям

2-7

94

30.

Кессонщик-аппаратчик

4-6

98

31.

Кессонщик-проходчик

5-6

100

32.

Кессонщик-электромонтажник

6

100

33.

Копровщик

2-6

101

34.

Монтажник каркасно-обшивных конструкций

2-6

103

35.

Паяльщик по свинцу (свинцово-паяльщик)

2-6

108

36.

Монтажник турбоустановок

3-7

110

37.

Пескоструйщик

3-4

112

38.

Монтажник строительных конструкций

2-7

113

39.

Комплектовщик строительных материалов и изделий

2-4

123

40.

Монтажник строительных машин и механизмов

2-6

124

41.

Наладчик строительных машин

5-8

130

42.

Слесарь строительный

2-7

134

43.

Электрослесарь строительный

2-6

138

44.

Кислотоупорщик-винипластчик

3-6

141

45.

Кислотоупорщик-гуммировщик

2-6

143

46.

Машинист (автодорожные строительные машины)

4-8

146

47.

Машинист (общестроительные машины)

3-8

148

48.

Машинист (машины для забивки погружения свай)

5-8

153

49.

Машинист (машины для подводной разработки и гидро-транспортирования грунта)

4-7

154

50.

Облицовщик-мраморщик

3-6

155

51.

Кровельщик по металлическим кровлям

2-6

157

52.

Монтажник микропроцессорной и волоконно-оптической техники

4-6

159

53.

Мозаичник

2-6

161

54.

Такелажник на монтаже

2-6

163

55.

Кровельщик по рулонным кровлям и по кровлям из штучных материалов

2-5

167

56.

Огнеупорщик

2-7

169

57.

Речной рабочий на эксплуатации и обслуживании несамоходных плавучих снарядов и плавучих средств

2-3

173

58.

Трубоклад промышленных кирпичных труб

4-7

174

59.

Трубоклад промышленных железобетонных труб

4-7

176

60.

Паркетчик

2-7

179

61.

Печник

2-5

182

62.

Монтажник санитарно-технических систем и оборудования

2-7

183

63.

Слесарь по изготовлению узлов и деталей санитарно-технических систем

2-6

188

64.

Лепщик архитектурных деталей

2-5

192

65.

Модельщик архитектурных деталей

5-7

194

66.

Облицовщик синтетическими материалами

2-6

195

67.

Машинист скрепера

5-8

198

68.

Штукатур

2-7

199

69.

Монтажник наружных трубопроводов

2-6

203

70.

Облицовщик естественным камнем

2-6

207

71.

Облицовщик-плиточник

2-6

211

72.

Машинист маркировочной машины

5-7

213

73.

Электромонтажник по распределительным устройствам и вторичным цепям

2-7

215

74.

Каменщик

2-6

221

75.

Монтажник оборудования блокировки и централизации на железнодорожном транспорте

2-6

224

76.

Изолировщик на термоизоляции

2-6

227

77.

Монтажник технологического оборудования и связанных с ним конструкций

2-7

232

78.

Слесарь по изготовлению узлов и деталей технологических трубопроводов

2-6

240

79.

Изолировщик на антикоррозионной изоляции

3-5

243

80.

Футеровщик (кислотоупорщик)

2-6

244

81.

Цементатор

2-6

247

82.

Машинист экскаватора-погрузчика

4-8

249

83.

Электромонтажник по электрооборудованию, силовым и осветительным сетям

2-7

252

84.

Монтажник электрических подъемников (лифтов)

2-6

257

85.

Электромонтажник по электрическим машинам

2-6

260

86.

Электромонтажник-наладчик

4-6

263

  Приложение 2
к Единому тарифно-
квалификационному
справочнику работ и профессий рабочих
(выпуск 3)

Перечень наименований профессий рабочих, предусмотренных настоящим ЕТКС (выпуск 3), с указанием их наименований по действовавшему ЕТКС (выпуск 3), издания 2012 года

№ пп

Наименования профессий, помещенных в настоящем ЕТКС (выпуск 3)

Диапазон разрядов

Наименования профессий по действовавшему ЕТКС (выпуск 3) издания 2012 г.

Диапазон разрядов

№ выпуска ЕТКС

Сокращенное наименование раздела

1.

Монтажник приборов и систем автоматики

2-7

Монтажник приборов и систем автоматики

2-7

3

Строительные работы

2.

Электромонтажник по аккумуляторным батареям

 
2-6

Электромонтажник по аккумуляторным батареям

 
2-6

3

Строительные работы

3.

Арматурщик

2-7

Арматурщик

2-7

3

Строительные работы

4.

Асфальтобетонщик

1-5

Асфальтобетонщик

 
1-5

3

Строительные работы

5.

Монтажник оборудования атомных энергетических установок

3-7

Монтажник оборудования атомных энергетических установок

3-7

3

Строительные работы

6.

Стекольщик

2-6

Стекольщик

2-6

3

Строительные работы

7.

Монтажник оборудования связи

2-7

Монтажник оборудования связи

2-7

3

Строительные работы

8.

Монтажник связи-антенщик

2-7

Монтажник связи-антенщик

2-7

3

Строительные работы

9.

Монтажник связи-спайщик

2-7

Монтажник связи-спайщик

2-7

3

Строительные работы

10.

Монтажник связи-кабельщик

2-7

Монтажник связи-кабельщик

2-7

3

Строительные работы

11.

Монтажник связи-линейщик

2-7

Монтажник связи-линейщик

2-7

3

Строительные работы

12.

Наладчик контрольно-измерительных приборов и систем автоматики

4-7

Наладчик контрольно-измерительных приборов и систем автоматики-

4-7

3

Строительные работы

13.

Плотник

2-7

Плотник

2-7

3

Строительные работы

14.

Бетонщик

2-5

Бетонщик

2-5

3

Строительные работы

15.

Машинист бульдозера

3-8

Машинист бульдозера

3-8

3

Строительные работы

16.

Монтажник гидроагрегатов

3-7

Монтажник гидроагрегатов

3-7

3

Строительные работы

17.

Изолировщик на гидроизоляции

2-6

Изолировщик на гидроизоляции

2-6

3

Строительные работы

18.

Электромонтажник по сигнализации, централизации и блокировке

2-6

Электромонтажник по сигнализации, централизации и блокировке

2-6

3

Строительные работы

19.

Слесарь по изготовлению деталей и узлов систем вентиляции и пневмотранспорта

2-6

Слесарь по изготовлению деталей и узлов систем вентиляции и пневмотранспорта

2-6

3

Строительные работы

20.

Монтажник систем вентиляции и пневмотранспорта

2-7

Монтажник систем вентиляции и пневмотранспорта

2-7


Строительные работы

21.

Монтажник шахтного оборудования на поверхности

2-6

Монтажник шахтного оборудования на поверхности

2-6

3

Строительные работы

22.

Землекоп

1-5

Землекоп

1-5

3

Строительные работы

23.

Речной рабочий на подводно-технических, габионных и фашинных работах, выполняемых с поверхности

2-4

Речной рабочий на подводно-технических, габионных и фашинных работах, выполняемых с поверхности

2-4

3

Строительные работы

24.

Электромонтер-линейщик по монтажу воздушных линий высокого напряжения и контактной сети

2-7

Электромонтер-линейщик по монтажу воздушных линий высокого напряжения и контактной сети

2-7

3

Строительные работы

25.

Дорожный рабочий

2-6

Дорожный рабочий

2-6

3

Строительные работы

26.

Мостовщик

2-5

Мостовщик

2-5

3

Строительные работы

27.

Рабочий карты намыва

3-5

Рабочий карты намыва

3-5

3

Строительные работы

28.

Оператор-термист на передвижных термических установках

2-6

Оператор-термист на передвижных термических установках

2-6

3

Строительные работы

29.

Электромонтажник по кабельным сетям

2-7

Электромонтажник по кабельным сетям

2-7

3

Строительные работы

30.

Кессонщик-аппаратчик

4-6

Кессонщик-аппаратчик

4-6

3

Строительные работы

31.

Кессонщик-проходчик

5-6

Кессонщик-проходчик

5-6

3

Строительные работы

32.

Кессонщик-электромонтажник

6

Кессонщик-электромонтажник

6

3

Строительные работы

33.

Копровщик

2-6

Копровщик

2-6

3

Строительные работы

34.

Монтажник каркасно-обшивных конструкций

2-6

Новая профессия

-

3

Строительные работы

35.

Паяльщик по свинцу (свинцово-паяльщик)

2-6

Паяльщик по свинцу (свинцово-паяльщик)

2-6

3

Строительные работы

36.

Монтажник турбоустановок

3-7

Монтажник турбоустановок

3-7

3

Строительные работы

37.

Пескоструйщик

3-4

Пескоструйщик

3-4

3

Строительные работы

38.

Монтажник строительных конструкций

2-7

Монтажник строительных конструкций

 
2-7

3

Строительные работы

39.

Комплектовщик строительных материалов и изделий

2-4

Комплектовщик строительных материалов и изделий

2-4

3

Строительные работы

40.

Монтажник строительных машин и механизмов

2-6

Монтажник строительных машин и механизмов

2-6

3

Строительные работы

41.

Наладчик строительных машин

5-8

Наладчик строительных машин

5-8

3

Строительные работы

42.

Слесарь строительный

2-7

Слесарь строительный

2-7

3

Строительные работы

43.

Электрослесарь строительный

2-6

Электрослесарь строительный

2-6

3

Строительные работы

44.

Кислотоупорщик-винипластчик

3-6

Кислотоупорщик-винипластчик

3-6

3

Строительные работы

45.

Кислотоупорщик-гуммировщик

2-6

Кислотоупорщик-гуммировщик

2-6

3

Строительные работы

46.

Машинист (автодорожные строительные машины)

4-8

Машинист (автодорожные строительные машины)

4-8

3

Строительные работы

47.

Машинист (общестроительные машины)

3-8

Машинист (общестроительные машины)

3-8

3

Строительные работы

48.

Машинист (машины для забивки погружения свай)

5-8

Машинист (машины для забивки погружения свай)

5-8

3

Строительные работы

49.

Машинист (машины для подводной разработки и гидро-транспортирования грунта)

4-7

Машинист (машины для подводной разработки и гидро-транспортирования грунта)

4-7

3

Строительные работы

50.

Облицовщик-мраморщик

3-6

Облицовщик-мраморщик

3-6

3

Строительные работы

51.

Кровельщик по металлическим кровлям

2-6

Кровельщик по металлическим кровлям

2-6

3

Строительные работы

52.

Монтажник микропроцессорной и волоконно-оптической техники

4-6

Монтажник микропроцессорной и волоконно-оптической техники

4-6

3

Строительные работы

53.

Мозаичник

2-6

Мозаичник

2-6

3

Строительные работы

54.

Такелажник на монтаже

2-6

Такелажник на монтаже

2-6

3

Строительные работы

55.

Кровельщик по рулонным кровлям и по кровлям из штучных материалов

2-5

Кровельщик по рулонным кровлям и по кровлям из штучных материалов

2-5

3

Строительные работы

56.

Огнеупорщик

2-7

Огнеупорщик

2-7

3

Строительные работы

57.

Речной рабочий на эксплуатации и обслуживании несамоходных плавучих снарядов и плавучих средств

2-3

Речной рабочий на эксплуатации и обслуживании несамоходных плавучих снарядов и плавучих средств

2-3

3

Строительные работы

58.

Трубоклад промышленных кирпичных труб

4-7

Трубоклад промышленных кирпичных труб

4-7

3

Строительные работы

59.

Трубоклад промышленных железобетонных труб

4-7

Трубоклад промышленных железобетонных труб

4-7

3

Строительные работы

60.

Паркетчик

2-7

Паркетчик

2-7

3

Строительные работы

61.

Печник

2-5

Печник

2-5

3

Строительные работы

62.

Монтажник санитарно-технических систем и оборудования

2-7

Монтажник санитарно-технических систем и оборудования

2-7

3

Строительные работы

63.

Слесарь по изготовлению узлов и деталей санитарно-технических систем

2-6

Слесарь по изготовлению узлов и деталей санитарно-технических систем

2-6

3

Строительные работы

64.

Лепщик архитектурных деталей

2-5

Лепщик архитектурных деталей

2-5

3

Строительные работы

65.

Модельщик архитектурных деталей

5-7

Модельщик архитектурных деталей

5-7

3

Строительные работы

66.

Облицовщик синтетическими материалами

2-6

Облицовщик синтетическими материалами

2-6

3

Строительные работы

67.

Машинист скрепера

5-8

Машинист скрепера

5-8

3

Строительные работы

68.

Штукатур

2-7

Штукатур

2-7

3

Строительные работы

69.

Монтажник наружных трубопроводов

2-6

Монтажник наружных трубопроводов

2-6

3

Строительные работы

70.

Облицовщик естественным камнем

2-6

Облицовщик естественным камнем

2-6


Строительные работы

71.

Облицовщик-плиточник

2-6

Облицовщик-плиточник

2-6

3

Строительные работы

72.

Машинист маркировочной машины

5-7

Машинист маркировочной машины

5-7



73.

Электромонтажник по распределительным устройствам и вторичным цепям

2-7

Электромонтажник по распределительным устройствам и вторичным цепям

2-7

3

Строительные работы

74.

Каменщик

2-6

Каменщик

2-6

3

Строительные работы

75.

Монтажник оборудования блокировки и централизации на железнодорожном транспорте

2-6

Монтажник оборудования блокировки и централизации на железнодорожном транспорте

2-6

3

Строительные работы

76.

Изолировщик на термоизоляции

2-6

Изолировщик на термоизоляции

2-6

3

Строительные работы

77.

Монтажник технологического оборудования и связанных с ним конструкций

2-7

Монтажник технологического оборудования и связанных с ним конструкций

2-7

3

Строительные работы

78.

Слесарь по изготовлению узлов и деталей технологических трубопроводов

2-6

Слесарь по изготовлению узлов и деталей технологических трубопроводов

2-6

3

Строительные работы

79.

Изолировщик на антикоррозионной изоляции

3-5

Изолировщик на антикоррозионной изоляции

3-5

3

Строительные работы

80.

Футеровщик (кислотоупорщик)

2-6

Футеровщик (кислотоупорщик)

2-6

3

Строительные работы

81.

Цементатор

2-6

Цементатор

2-6

3

Строительные работы

82.

Машинист экскаватора-погрузчика

4-8

Машинист экскаватора-погрузчика

4-8

3

Строительные работы

83.

Электромонтажник по электрооборудованию, силовым и осветительным сетям

2-7

Электромонтажник по электрооборудованию, силовым и осветительным сетям

2-7

3

Строительные работы

84.

Монтажник электрических подъемников (лифтов)

2-6

Монтажник электрических подъемников (лифтов)

2-6

3

Строительные работы

85.

Электромонтажник по электрическим машинам

2-6

Электромонтажник по электрическим машинам

2-6

3

Строительные работы

86.

Электромонтажник-наладчик

4-6

Электромонтажник-наладчик

4-6

3

Строительные работы