Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы

Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 17 шілдедегі N 246 Заңы.

МАЗМҰНЫ

      Ескерту. Бүкіл мәтін бойынша "ауыл (село), ауылдық (селолық)", "селолық" деген сөздер тиісінше "ауыл, ауылдық", "ауылдық" деген сөздермен ауыстырылды - ҚР 03.07.2013 № 121-V Конституциялық заңымен (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).

      Осы заң халыққа мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек көрсетуге байланысты құқықтық қатынастарды реттейді.

1-бап. Осы Заңда пайдаланылатын негізгі ұғымдар

      Осы Заңда мынадай негізгі ұғымдар пайдаланылады:

      1) ассистент – халықты жұмыспен қамту орталығының әлеуметтік жұмыс жөніндегі консультантқа және кент, ауыл, ауылдық округ әкіміне консультациялар, әңгімелесулер өткізуге, сондай-ақ, әлеуметтік келісімшарт бойынша міндеттемелердің орындалуына мониторинг жүргізуге жәрдемдесу жөніндегі функцияларды орындайтын жұмыскері;

      1-1) әлеуметтік жұмыс жөніндегі консультант – халықты жұмыспен қамту орталығының атаулы әлеуметтік көмекті тағайындауға және табысы аз адамға (отбасыға) оның (олардың) кедейлік шегінде болуымен байланысты жағдайдан шығуына жәрдемдесуді жүзеге асыратын жұмыскері;

      1-2) әлеуметтік келісімшарт – жұмыссыздар, Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын жұмыспен қамтылған адамдардың жекелеген санаттары, сондай-ақ "Халықты жұмыспен қамту туралы" Қазақстан Республикасының Заңында көзделген жағдайларда өзге адамдар қатарындағы Қазақстан Республикасының азаматы не оралман мен халықты жұмыспен қамту орталығы арасындағы, ал "Халықты жұмыспен қамту туралы" Қазақстан Республикасының Заңында көзделген жағдайларда, жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларын ұйымдастыруға тартылған жеке және заңды тұлғалармен тараптардың құқықтары мен міндеттерін айқындайтын, жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларына қатысу туралы, сондай-ақ мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек көрсету туралы келісім;

      1-3) еңбекке қабілетті адам (отбасының еңбекке қабілетті мүшесі) – бірінші немесе екінші топтағы мүгедектігі бар адамдарды және (немесе) екі айдан астам еңбекке уақытша қабілетсіздік мерзімі белгіленуі мүмкін аурулары бар адамдарды қоспағанда, он алты жастан бастап "Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 11-бабының 1-тармағында көзделген жасқа дейінгі адам немесе отбасы мүшесі;

      2) жан басына шаққандағы орташа табыс – отбасының жиынтық табысының айына отбасының әрбір мүшесіне келетін үлесі;

      3) жиынтық табыс – атаулы әлеуметтік көмек тағайындау кезінде ескерілетін табыс түрлерінің сомасы;

      3-1) кедейлiк шегi – атаулы әлеуметтік көмектің мөлшерін айқындау үшін өлшемшарт ретінде белгiленетiн, бір адамға шаққандағы ақшалай кірістің шекті ең төмен шамасы;

      4) мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек (бұдан әрі – атаулы әлеуметтік көмек) – жан басына шаққандағы орташа айлық табысы облыстарда, республикалық маңызы бар қалаларда, астанада белгіленген кедейлік шегінен төмен жеке адамдарға (отбасыларға) мемлекет ақшалай нысанда беретін төлем;

      5) орталық атқарушы орган – халықты әлеуметтік қорғау саласындағы басшылықты, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген шектерде салааралық үйлестіруді жүзеге асыратын мемлекеттік орган;

      5-1) отбасыға көмектің жеке жоспары (бұдан әрі – жеке

      жоспар) – халықты жұмыспен қамту орталығы атаулы әлеуметтік көмек көрсетуге жүгінген адаммен және (немесе) оның отбасы мүшелерімен бірлесіп жасаған жұмыспен қамтуға жәрдемдесу және (немесе) әлеуметтік бейімдеу жөніндегі іс-шаралар жоспары;

      5-2) табысы аз адамдар (отбасылар) – жан басына шаққандағы орташа айлық табысы облыстарда, республикалық маңызы бар қалаларда, астанада белгіленген кедейлік шегінен төмен адамдар (отбасылар);

      6) уәкілетті орган – республикалық маңызы бар қаланың, астананың, ауданның, облыстық маңызы бар қаланың, қаладағы ауданның, аудандық маңызы бар қаланың атаулы әлеуметтiк көмек тағайындауды жүзеге асыратын жергілікті атқарушы органы;

      7) учаскелік комиссия – атаулы әлеуметтік көмек алуға өтініш берген адамдардың (отбасылардың) материалдық жағдайына тексеру жүргізу үшін тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктер әкімдерінің шешімімен құрылатын арнайы комиссия;

      8) халықты жұмыспен қамту орталығы – ауданның, облыстық және республикалық маңызы бар қалалардың, астананың жергілікті атқарушы органы жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларын іске асыру және жұмыссыздықтан әлеуметтік қорғауды және "Халықты жұмыспен қамту туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің өзге де шараларын ұйымдастыру мақсатында құратын заңды тұлға.

      9) шартсыз ақшалай көмек – жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына қатысуға мүмкіндігі шектеулі табысы аз адамдарға (отбасыларға) ай сайынғы ақшалай төлемдер нысанында көрсетілетін атаулы әлеуметтік көмек түрі;

      10) шартты ақшалай көмек – жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына және (немесе) қажет болған жағдайда әлеуметтік бейімдеу шараларына табысы аз адамдардың (отбасылардың) міндетті қатысуы шартымен оларға ай сайынғы және (немесе) біржолғы ақшалай төлем нысанында көрсетілетін атаулы әлеуметтік көмек түрі.

      Ескерту. 1-бап жаңа редакцияда - ҚР 2011.06.27 N 444-IV Заңымен; өзгерістер енгізілді - ҚР 29.09.2014 N 239-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 17.03.2015 № 293-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 19.05.2015 № 315-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 24.11.2015 № 421-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 06.04.2016 № 483-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 20.06.2017 № 76-VI (01.07.2017 бастап қолданысқа енгізіледі); 28.10.2015 № 369-V (01.01.2018 бастап қолданысқа енгізіледі); 16.04.2018 № 147-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 02.07.2018 № 165-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 26.12.2018 № 203-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

2-бап. Атаулы әлеуметтік көмек алу құқығы

      1. Жан басына шаққандағы орташа табысы кедейлік шегінен аспайтын Қазақстан Республикасы азаматтарының, оралмандардың, босқындардың, шетелдіктердің және Қазақстан Республикасында тұрақты тұратын, азаматтығы жоқ адамдардың атаулы әлеуметтік көмек алуға құқығы бар.

      1-1. Қазақстан Республикасы бойынша кедейлік шегінің мөлшерін орталық атқарушы орган мемлекеттің экономикалық мүмкіндіктеріне қарай пайыздық мәнде орта есеппен халықтың жан басына шаққандағы ең төмен күнкөріс деңгейінің шамасы негізінде айқындайды.

      1-2. Облыстар, республикалық маңызы бар қалалар, астана бойынша кедейлік шегін жергілікті атқарушы органдар тоқсан сайын есептеп шығарады.

      Бұқаралық ақпарат құралдарында:

      1) алып тасталды - ҚР 20.06.2017 № 76-VI Заңымен (01.07.2017 бастап қолданысқа енгізіледі);

      2) жергілікті атқарушы органдар тоқсан сайын – кедейлік шегі туралы;

      3) мемлекеттік статистика саласындағы уәкілетті орган жыл сайын республика, облыстар, республикалық маңызы бар қалалар, астана бойынша кедейлік шегінен төмен кірістері бар халық үлесі туралы мәліметтерді жариялайды.

      2. Атаулы әлеуметтік көмек мыналарға:

      1) жан басына шаққандағы орташа табысы облыстарда, республикалық маңызы бар қалаларда, астанада белгіленген кедейлік шегінен асатын адамдарға (отбасыларға);

      2) кәмелетке толмаған балаларды, оның ішінде кәмелеттік жасқа толғаннан кейін білім беру ұйымдарын бітіретін уақытқа дейін (бірақ жиырма үш жасқа толғанға дейін) орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында күндізгі оқу нысаны бойынша білім алатын балаларды, жеті жасқа дейінгі балаға, мүгедек балаға, бірінші немесе екінші топтағы мүгедекке, бөгденің күтіміне және көмегіне мұқтаж қартқа күтімді жүзеге асыратын адамдарды, сондай-ақ екі айдан астам еңбекке уақытша қабілетсіздік мерзімі белгіленуі мүмкін аурулары бар адамдарды қоспағанда, отбасының жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына қатысудан бас тартқан еңбекке қабілетті мүшелеріне;

      3) атаулы әлеуметтік көмек тағайындау үшін көрінеу жалған ақпарат ұсынған адамдарға (отбасыларға) тағайындалмайды.

      3. Атаулы әлеуметтік көмек шартсыз ақшалай көмек және шартты ақшалай көмек түрінде көрсетіледі.

      4. Шартсыз ақшалай көмек:

      1) жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына қатысуға мүмкіндігі шектеулі жалғызілікті және (немесе) жалғыз тұратын табысы аз адамдарға:

      "Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы" Қазақстан Республикасының Заңы 11-бабының 1-тармағында белгіленген зейнеткерлік жасқа толуына;

      бірінші немесе екінші топтағы мүгедектігіне;

      екі айдан астам еңбекке уақытша қабілетсіздік мерзімі белгіленуі мүмкін ауруының болуына байланысты;

      2) құрамында еңбекке қабілетті адамдары жоқ немесе жалғыз еңбекке қабілетті мүшесі жеті жасқа дейінгі балаға, мүгедек балаға, бірінші немесе екінші топтағы мүгедекке, бөгденің күтіміне және көмегіне мұқтаж қартқа күтімді жүзеге асыратын табысы аз отбасыларға көрсетіледі.

      5. Шартты ақшалай көмек жалғызілікті және (немесе) жалғыз тұратын еңбекке қабілетті табысы аз адамдарға, сондай-ақ осы баптың 4-тармағында көрсетілген адамдарды (отбасыларды) қоспағанда, өз құрамында еңбекке қабілетті мүшесі (мүшелері) бар табысы аз отбасыларға, оның ішінде "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 774-бабына сәйкес бірыңғай жиынтық төлемді төлеушілер болып табылатын жеке тұлғаларға ол (олар) жұмыспен қамтуға жәрдемдесу және (немесе) қажет болған кезде әлеуметтік бейімдеу шараларына қатысқан жағдайда көрсетіледі.

      6. Әлеуметтік келісімшарт жасасу шартты ақшалай көмек тағайындау үшін міндетті шарт болып табылады.

      Шартты ақшалай көмекті төлеу үшін жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына қатысу:

      1) бірінші және екінші топтардағы мүгедектерге;

      2) күндізгі оқу нысанында оқитын оқушыларға, студенттерге, тыңдаушыларға, курсанттар мен магистранттарға;

      3) екі айдан астам еңбекке уақытша қабілетсіздік мерзімі белгіленуі мүмкін ауруы бар адамдарға;

      4) жеті жасқа дейінгі балаларды, мүгедек баланы, бірінші және екінші топтардағы мүгедектерді, бөгде адамның күтіміне және көмегіне мұқтаж, сексен жастан асқан қарттарды бағып-күтуді жүзеге асыратын адамдарға;

      5) тұрақты жұмысы бар адамдарға міндетті шарт болып табылмайды.

      Ескерту. 2-бап жаңа редакцияда - ҚР 2009.01.16. N 121 Заңымен; өзгерістер енгізілді - ҚР 2009.12.04 N 217-IV (2010.01.01 бастап қолданысқа енгізіледі), 2011.06.27 N 444-IV; 19.05.2015 № 315-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 06.04.2016 № 483-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 20.06.2017 № 76-VI (01.07.2017 бастап қолданысқа енгізіледі); 28.10.2015 № 369-V (01.01.2018 бастап қолданысқа енгізіледі); 02.07.2018 № 165-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.04.2019 № 243-VI (01.04.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

3-бап. Атаулы әлеуметтік көмек көрсетуге өтініш беру

      Ескерту. 3-баптың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР 28.10.2015 № 369-V Заңымен (01.01.2018 бастап қолданысқа енгізіледі).

      1. Адам (бұдан әрі – өтініш беруші) өзінің атынан немесе отбасының атынан атаулы әлеуметтік көмек көрсетілуі үшін тұрғылықты жері бойынша – халықты жұмыспен қамту орталығына, ал ауылдық жерлерде кент, ауыл, ауылдық округ әкіміне белгіленген үлгідегі өтінішпен және сәйкестендіру үшін жеке басын куәландыратын құжатпен жүгінеді.

      Атаулы әлеуметтік көмекті тағайындау үшін өтініш берушілердің құжаттар ұсынуы талап етілмейді.

      Орталық атқарушы орган айқындайтын тізбеге сәйкес қажетті құжаттарды жинауды тұрғылықты жері бойынша – жұмыспен қамту орталығы, ауылдық жерлерде кент, ауыл, ауылдық округ әкімі мемлекеттік органдардың және (немесе) ұйымдардың ақпараттық жүйелері арқылы жүзеге асырады.

      Атаулы әлеуметтік көмекті тағайындау мемлекеттік органдардың және (немесе) ұйымдардың ақпараттық жүйелерінен алынатын құжаттардың электрондық көшірмелері негізінде жүзеге асырылады.

      Мемлекеттік органдардың және (немесе) ұйымдардың ақпараттық жүйелерінде құжаттардың электрондық көшірмелері болмаған жағдайда, тұрғылықты жері бойынша – жұмыспен қамту орталығы, ауылдық жерлерде кент, ауыл, ауылдық округ әкімі тиісті мемлекеттік органға және (немесе) ұйымға жазбаша сұрау салуды ресімдейді.

      2. Алынып тасталды - ҚР 2009.01.16 N 121 Заңымен.

      3. Өтініш беруші ұсынылған мәліметтердің дұрыстығы үшін Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жауаптылықта болады.

      4. Шартсыз ақшалай көмек алу құқығы орталық атқарушы орган айқындайтын тәртіппен алты ай сайын расталады.

      Ескерту. 3-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2004.12.20 N 13 (2005.01.01 бастап қолданысқа енгiзiледi), 2007.01.12 N 224 (2012.01.01 бастап күшіне енеді), 2009.01.16 N 121, 2011.06.27 N 444-IV, 2011.07.22 № 478-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 2012.01.12 № 538-IV (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз); 17.03.2015 № 293-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 17.11.2015 № 408-V (01.03.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 28.10.2015 № 369-V (01.01.2018 бастап қолданысқа енгізіледі); 03.04.2019 № 243-VI (01.04.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

4-бап. Атаулы әлеуметтік көмек тағайындау тәртібі

      1. Атаулы әлеуметтік көмек тағайындауды атаулы әлеуметтік көмек көрсетуге арналған тиісті бюджетте көзделген сомалар шегінде уәкілетті орган жүзеге асырады.

      Атаулы әлеуметтік көмек отбасының оны алуға құқығы бар әрбір мүшесіне тағайындалады.

      Отбасы құрамына:

      1) толық мемлекеттік қамсыздандырудағы адамдар;

      2) мерзімді әскери қызметте жүрген адамдар;

      3) бас бостандығынан айыру орындарындағы, мәжбүрлі емдеудегі адамдар;

      4) бірге тұратын, бірақ "Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы" Қазақтан Республикасы Кодексінің 1-бабы 1-тармағының 13) тармақшасына сәйкес жақын туыс болып табылмайтын адамдар кірмейді.

      2. Халықты жұмыспен қамту орталығы немесе кент, ауыл, ауылдық округ әкімі атаулы әлеуметтік көмек тағайындауға арналған өтінішті тіркейді және өтініш берушіге өтініштің қабылданғаны туралы растама береді.

      Халықты жұмыспен қамту орталығы немесе кент, ауыл, ауылдық округ әкімі өтінішті қабылдағаннан кейін бір жұмыс күні ішінде оны қорытынды дайындау үшін учаскелік комиссияларға береді.

      Кент, ауыл, ауылдық округ әкімі учаскелік комиссияның қорытындысын алған күннен бастап үш жұмыс күнінен кешіктірмей құжаттар топтамасын халықты жұмыспен қамту орталығына береді.

      3. Халықты жұмыспен қамту орталығы:

      1) халықты жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі аудандық (қалалық) немесе өңірлік комиссияның қызметін қамтамасыз етеді;

      2) жеке жоспар іс-шараларының іске асырылу барысына мониторингті жүзеге асырады және әлеуметтік келісімшарттың іске асырылу тиімділігін бағалайды;

      3) әлеуметтік жұмыс жөніндегі консультанттар мен ассистенттер арқылы атаулы әлеуметтік көмекті алушыларға жеке жоспарды іске асыруына және олардың әлеуметтік келісімшарт бойынша міндеттемелерді орындауына жәрдем көрсетеді.

      4. Атаулы әлеуметтік көмек тағайындауға арналған өтінішті қабылдау процесінде өтініш берушімен және (немесе) оның отбасы мүшелерімен әңгімелесу жүргізіледі, оның барысында мыналар:

      1) шартсыз немесе шартты ақшалай көмекті алуға негіздер;

      2) жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына мұқтаждық;

      3) "Қазақстан Республикасында мүгедектерді әлеуметтік қорғау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 21-бабында айқындалған мүгедектерді әлеуметтік оңалту шараларын қамтитын әлеуметтік бейімдеу шаралары, "Арнаулы әлеуметтік қызметтер туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес өмірлік қиын жағдайда жүрген адамдарға көрсетілетін арнаулы әлеуметтік қызметтер, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген тәртіппен көрсетілетін өзге де мемлекеттік қолдау шаралары айқындалады.

      5. Өтініш беруші және (немесе) оның отбасы мүшелері жұмыспен қамтуға жәрдемдесу және (немесе) әлеуметтік бейімдеу жөніндегі шараларға мұқтаж болған жағдайда, оны ұсыну туралы шешім уәкілетті органның құзыреті шегінен шықса, өтініш беруші ұсынған құжаттарды халықты жұмыспен қамту орталығы халықты жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі аудандық (қалалық) немесе өңірлік комиссияның қарауына жібереді.

      Халықты жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі аудандық (қалалық) және өңірлік комиссиялардың міндеттеріне:

      атаулы әлеуметтік көмекті тағайындау кезінде мүдделі органдар мен ұйымдардың қызметін үйлестіру;

      жұмыспен қамтуға жәрдемдесу және әлеуметтік бейімдеу жөніндегі шараларды ұсыну туралы ұсынымдар әзірлеу;

      шартты ақшалай көмектің біржолғы төлемін ұсыну туралы мәселелерді қарау;

      жасалған әлеуметтік келісімшарттардың іске асырылу барысын мониторингтеу кіреді.

      6. Халықты жұмыспен қамту орталығы учаскелік комиссияның қорытындысын немесе кент, ауыл, ауылдық округ әкімінен учаскелік комиссияның қорытындысы бар құжаттарды, сондай-ақ қажет болған жағдайда халықты жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі аудандық (қалалық) немесе өңірлік комиссияның ұсынымын алғаннан кейін үш жұмыс күні ішінде жеке жоспар жасайды, онда отбасын (адамды) жұмыспен қамтуға жәрдемдесу және әлеуметтік бейімдеу жөніндегі іс-шаралардың тізбесі көрсетіледі және өтініш берушімен әлеуметтік келісімшарт жасасады.

      Әлеуметтік келісімшарттың, жеке жоспардың нысандарын және отбасын (адамды) жұмыспен қамтуға жәрдемдесу және әлеуметтік бейімдеу жөніндегі іс-шаралардың үлгілік тізбесін орталық атқарушы орган бекітеді.

      7. Халықты жұмыспен қамту орталығы әлеуметтік келісімшартты жасасқан күннен бастап бір жұмыс күні ішінде өтініш берушіден қабылданған құжаттарды, атаулы әлеуметтік көмек тағайындау туралы шешімнің жобасын және тараптар қол қойған әлеуметтік келісімшартты атаулы әлеуметтік көмек тағайындау үшін уәкілетті органға жібереді.

      8. Уәкілетті орган осы баптың 6-тармағында көрсетілген құжаттарды алған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде атаулы әлеуметтік көмек тағайындау немесе оны тағайындаудан бас тарту туралы шешім қабылдайды, бұл туралы халықты жұмыспен қамту орталығы немесе кент, ауыл, ауылдық округ әкімі арқылы – өтініш берушіге, бас тартқан жағдайда оның себептерін көрсете отырып жазбаша хабарлайды.

      9. Уәкілетті орган тиісті органдардан атаулы әлеуметтік көмек тағайындау үшін ұсынылған құжаттарды қарау үшін қажетті мәліметтерді сұратуға құқылы.

      10. Шартты ақшалай көмек алушылармен әлеуметтік келісімшарт он екі айға жасалады.

      10-1. Жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына қатысу шарттары және (немесе) әлеуметтік бейімдеу шараларын көрсету шарттары өзгерген жағдайда, әлеуметтік келісімшартқа тараптардың келісімі бойынша өзгерістер мен толықтырулар әлеуметтік келісімшартқа қосымша келісімге қол қою арқылы енгізіледі.

      11. Шартсыз ақшалай көмек өтініш жасалған айдан бастап алты айға тағайындалады және ай сайын төленеді.

      Шартты ақшалай көмек өтініш жасалған айдан бастап әлеуметтік келісімшарттың қолданылу кезеңіне тағайындалады және әлеуметтік келісімшартта белгіленген кезеңге ай сайын немесе біржолға төленеді.

      Шартты ақшалай көмектің біржолғы төлем сомасы тек қана әлеуметтік келісімшарт бойынша міндеттемелерді орындауға байланысты іс-шараларға, жеке қосалқы шаруашылықты дамытуға (малды, құсты сатып алу және басқа), дара кәсіпкерлік қызметті ұйымдастыруға (алдыңғы қарыздарды өтеуге, тұрғын үй сатып алуға арналған шығындардан басқа) пайдаланылады.

      12. Шартты ақшалай көмек алушылармен әлеуметтік келісімшарт табысы аз адам (отбасы) әлеуметтік келісімшарттың талаптарын және жеке жоспардың іс-шараларын толық көлемде орындамаған, сондай-ақ, шартты ақшалай көмекті заңсыз тағайындауға әкеп соққан анық емес мәліметтер ұсынған жағдайда бұзылады.

      Әлеуметтік келісімшартты бұзу шартты ақшалай көмектің төленуін тоқтату үшін негіз болып табылады.

      Бұл ретте әлеуметтік келісімшарт бойынша міндеттемелердің орындалмағаны алғаш рет анықталған жағдайларда шартты ақшалай көмек мөлшері, кәмелеттік жасқа толғаннан кейін білім беру ұйымдарын бітіретін уақытқа дейін (бірақ жиырма үш жасқа толғанға дейін) орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында күндізгі оқу нысаны бойынша білім алатын адамдарды және отбасы мүшелерінің жеті жасқа дейінгі балаға күтімді жүзеге асыратын бір мүшесін қоспағанда, он сегіз жастан үлкен барлық отбасы мүшелеріне бір ай ішінде әлеуметтік келісімшарт қолданысының қалған кезеңіне елу пайызға қысқартылады.

      Міндеттемелердің орындалмағаны қайта анықталған кезде, кәмелетке толмаған балаларға, оның ішінде кәмелеттік жасқа толғаннан кейін білім беру ұйымдарын бітіретін уақытқа дейін (бірақ жиырма үш жасқа толғанға дейін) орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында күндізгі оқу нысаны бойынша білім алатын балаларға және отбасы мүшелерінің жеті жасқа дейінгі балаға күтімді жүзеге асыратын бір мүшесіне төлемнен басқа, шартты ақшалай көмек төлемі тоқтатылады.

      13. Өтініш берушінің және алушының кент, ауыл, ауылдық округ әкімінің, халықты жұмыспен қамту орталығының әрекеттері мен уәкілетті органның және оның лауазымды адамдарының шешімдеріне жоғары тұрған жергілікті атқарушы органдарға, сондай-ақ сот тәртібімен шағым жасауға құқығы бар.

      14. Уәкілетті органның және халықты жұмыспен қамту орталығының лауазымды адамдары атаулы әлеуметтік көмектің тағайындалуының дұрыстығы және оны төлеуді ұйымдастыру үшін Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жауапты болады.

      15. Уәкілетті орган және халықты жұмыспен қамту орталығы халыққа бұқаралық ақпарат құралдары арқылы атаулы әлеуметтік көмек көрсету тәртібі мен шарттары туралы хабарлап отыруға міндетті.

      Ескерту. 4-бап жаңа редакцияда көзделген - ҚР 28.10.2015 № 369-V (01.01.2018 бастап қолданысқа енгізіледі); өзгерістер енгізілді – ҚР 02.07.2018 № 165-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.04.2019 № 243-VI (01.04.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

5-бап. Учаскелік комиссиялар

      1. Учаскелік комиссиялар уәкілетті органдарға және кент, ауыл ауылдық округ әкімдеріне атаулы әлеуметтік көмек көрсету жөніндегі қызметте жәрдемдеседі.

      Учаскелік комиссиялар атаулы әлеуметтік көмекке өтініш білдірген адамдардың (отбасылардың) материалдық жағдайы туралы қорытынды дайындайды.

      2. Учаскелік комиссиялар жергілікті мемлекеттік басқару органдарының, қоғамдық бірлестіктердің, үй-жайлардың (пәтерлердің) меншік иелері кооперативтерінің, халықтың, білім беру, денсаулық сақтау және әлеуметтік даму ұйымдары мен уәкілетті органдарының өкілдерінен, құқық қорғау органдарының қызметкерлерінен құралуы мүмкін.

      3. Учаскелік комиссиялар өз қызметін жергілікті өкілді органдармен келісілген және облыстық (республикалық маңызы бар қалалардың, астананың) атқарушы органдар бекітетін учаскелік комиссиялар туралы ережелерге сәйкес жүзеге асырады.

      Учаскелік комиссиялар туралы үлгі ережені орталық атқарушы орган бекітеді.

      4. Учаскелік комиссиялар халықты жұмыспен қамту орталығынан немесе кент, ауыл, ауылдық округ әкімінен құжаттарды алған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде ұсынылған құжаттар және (немесе) өтініш берушінің материалдық жағдайын тексеру нәтижелері негізінде қорытынды дайындайды және оны халықты жұмыспен қамту орталығына немесе кент, ауыл, ауылдық округ әкіміне береді.

      5. Учаскелік комиссиялардың тексеру жүргізу үшін тиісті органдардан қажетті мәліметтерді сұратуға құқығы бар.

      Ескерту. 5-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2004.12.20 N 13 (2005.01.01 бастап қолданысқа енгiзiледi), 2009.01.16 N 121, 2012.04.27 N 15-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 29.09.2014 N 239-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 17.03.2015 № 293-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 28.10.2015 № 369-V (01.01.2018 бастап қолданысқа енгізіледі); 28.12.2018 № 210-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

6-бап. Жан басына шаққандағы орташа табысты есептеп шығару

      1. Атаулы әлеуметтік көмек алуға үміткер адамның (отбасының) жиынтық табысын айқындау атаулы әлеуметтік көмек алуға өтініш жасалған кезде ұсынылған өтініштің және мемлекеттік органдардың және (немесе) ұйымдардың ақпараттық жүйелерінен алынған мәліметтердің негізінде жүргізіледі.

      Жиынтық табысты есептеу қағидаларын орталық атқарушы орган бекітеді.

      2. Жан басына шаққандағы орташа табыс атаулы әлеуметтік көмек тағайындауға өтініш жасаған тоқсанның алдындағы тоқсанда алынған жиынтық табысты отбасы мүшелерінің санына және үш айға бөлу арқылы есептеп шығарылады.

      Ескерту. 6-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2009.01.16 N 121, 2011.06.27 N 444-IV; 17.03.2015 № 293-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 03.04.2019 № 243-VI (01.04.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

7-бап. Атаулы әлеуметтік көмектің мөлшерін анықтау

      1. Адамға (отбасына) атаулы әлеуметтік көмектің мөлшерін уәкілетті орган жан басына шаққандағы орташа табыс пен облыстарда, республикалық маңызы бар қалаларда, астанада отбасының кәмелеттік жастағы әрбір мүшесіне есептегенде белгіленген кедейлік шегі арасындағы айырма түрінде есептейді.

      Атаулы әлеуметтік көмек алуға үміткер отбасылардың құрамындағы балаларға, оның ішінде орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында күндізгі оқу нысаны бойынша білім алатындарға, олар кәмелеттік жасқа толғаннан кейін білім беру ұйымдарын бітіретін уақытқа дейін (бірақ жиырма үш жасқа толғанға дейін) атаулы әлеуметтік көмектің есептелген мөлшері облыстарда, республикалық маңызы бар қалаларда, астанада белгіленген кедейлік шегінен төмен болмауы тиіс.

      2. Атаулы әлеуметтік көмекті алушы халықты жұмыспен қамту орталығын, ал ауылдық жерлерде - кент, ауыл, ауылдық округ әкімін атаулы әлеуметтік көмектің мөлшерін өзгерту үшін негіз болатын немесе оны алуға құқық беретін мән-жайлар туралы он жұмыс күні ішінде хабардар етуге міндетті.

      3. Отбасының құрамы және табыстар өзгерген жағдайда тағайындалған атаулы әлеуметтік көмектің мөлшері қайтадан есептеледі.

      Алушы атаулы әлеуметтік көмектің мөлшеріне әсер ететін мән-жайлар туралы уақтылы хабарламаған кезде көмектің мөлшері көрсетілген мән-жайлар туындаған сәттен бастап қайта есептеледі, бірақ ол тағайындалған күннен ерте есептелмейді, ал өтініш берушінің атаулы әлеуметтік көмекті заңсыз тағайындауға әкеп соқтырған жалған мәліметтер бергені анықталған жағдайда адамға (отбасына) атаулы әлеуметтік көмекті ол тағайындалған кезеңге төлеу тоқтатылады.

      Артық төленген сомалар өз еркімен, ал бас тартқан жағдайда сот тәртібімен қайтарылуға жатады.

      4. Атаулы әлеуметтік көмекті тағайындау және төлеу орталық атқарушы орган айқындайтын тәртіппен, осы Заңға сәйкес жүзеге асырылады.

      Атаулы әлеуметтік көмек көрсету кезінде ақпараттық жүйелерді қолдау және ақпараттық жүйелер мен дерекқорды пайдалануға қол жеткізу қағидаларын, сондай-ақ атаулы әлеуметтік көмек саласындағы есепті құжаттаманың нысандарын орталық атқарушы орган әзірлейді және бекітеді.

      Ескерту. 7-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2004.12.20 N 13 (2005.01.01 бастап қолданысқа енгiзiледi), 2009.01.16 N 121, 2011.06.27 N 444-IV; 29.09.2014 N 239-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 17.11.2015 № 408-V (01.03.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 02.07.2018 № 165-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 28.12.2018 № 210-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.04.2019 № 243-VI (01.04.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

8-бап. Атаулы әлеуметтік көмекті тағайындау мен төлеудің дұрыстығын бақылау

      Атаулы әлеуметтік көмекті тағайындау мен төлеудің дұрыстығын бақылауды орталық атқарушы орган жүзеге асырады, сондай-ақ тиісті бюджеттің атқарылуын бақылау шеңберінде жүзеге асырылады.

      Ескерту. 8-бап жаңа редакцияда - ҚР 03.04.2019 № 243-VI Заңымен (01.04.2019 бастап қолданысқа енгізіледі).

9-бап.

      Ескерту. 9-бап алып тасталды - ҚР 2004.12.20 N 13 Заңымен (01.01.2005 бастап қолданысқа енгiзiледi).

10-бап. Осы Заңды қолданысқа енгізу тәртібі

      Осы Заң 2002 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі.

      Қазақстан Республикасының
Президенті

О государственной адресной социальной помощи

Закон Республики Казахстан от 17 июля 2001 года № 246.

      Сноска. По всему тексту слова "аула (села)", "аульного (сельского)" заменены соответственно словами "села", "сельского" Конституционным Законом РК от 03.07.2013 № 121-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального опубликования).
      Вниманию пользователей!
      Для удобства пользования РЦПИ создано ОГЛАВЛЕНИЕ.

      Настоящий Закон регулирует правовые отношения, связанные с оказанием государственной адресной социальной помощи населению.

Статья 1. Основные понятия, используемые в настоящем Законе

      В настоящем Законе используются следующие основные понятия:

      1) ассистент – работник центра занятости населения, выполняющий функции по оказанию содействия консультанту по социальной работе и акиму поселка, села, сельского округа в проведении консультации, собеседования, а также мониторинга выполнения обязательств по социальному контракту;

      1-1) консультант по социальной работе – работник центра занятости населения, осуществляющий содействие в назначении адресной социальной помощи и выходе малообеспеченного лица (семьи) из ситуации, обусловленной нахождением его (их) за чертой бедности;

      1-2) социальный контракт – соглашение, определяющее права и обязанности сторон, об участии в активных мерах содействия занятости между гражданином Республики Казахстан либо оралманом из числа безработных, отдельных категорий занятых лиц, определяемых Правительством Республики Казахстан, а также иных лиц в случаях, предусмотренных Законом Республики Казахстан "О занятости населения", и центром занятости населения, а в случаях, предусмотренных Законом Республики Казахстан "О занятости населения", с физическими и юридическими лицами, вовлеченными в организацию активных мер содействия занятости, а также об оказании государственной адресной социальной помощи;

      1-3) трудоспособное лицо (трудоспособный член семьи) – лицо или член семьи в возрасте с шестнадцати лет до возраста, предусмотренного пунктом 1 статьи 11 Закона Республики Казахстан "О пенсионном обеспечении в Республике Казахстан", за исключением лиц с инвалидностью первой или второй группы и (или) лиц, имеющих заболевания, при которых может устанавливаться срок временной нетрудоспособности более двух месяцев;

      2) среднедушевой доход - доля совокупного дохода семьи, приходящаяся на каждого члена семьи в месяц;

      3) совокупный доход - сумма видов доходов, учитываемых при назначении адресной социальной помощи;

      3-1) черта бедности – предельная минимальная величина денежного дохода на одного человека, устанавливаемая в качестве критерия для определения размера адресной социальной помощи;

      4) государственная адресная социальная помощь (далее - адресная социальная помощь) - выплата в денежной форме, предоставляемая государством физическим лицам (семьям) с месячным среднедушевым доходом ниже черты бедности, установленной в областях, городах республиканского значения, столице;

      5) центральный исполнительный орган – государственный орган, осуществляющий руководство, а также в пределах, предусмотренных законодательством Республики Казахстан, межотраслевую координацию в сфере социальной защиты населения;

      5-1) индивидуальный план помощи семье (далее – индивидуальный план) – план мероприятий по содействию занятости и (или) социальной адаптации, составленный центром занятости населения совместно с лицом, обратившимся за оказанием адресной социальной помощи, и (или) членами его семьи;

      5-2) малообеспеченные лица (семьи) – лица (семьи), имеющие среднедушевые доходы в месяц ниже черты бедности, установленной в областях, городах республиканского значения, столице;

      6) уполномоченный орган - местный исполнительный орган города республиканского значения, столицы, района, города областного значения, района в городе, города районного значения, осуществляющий назначение адресной социальной помощи;

      7) участковая комиссия - специальная комиссия, создаваемая решением акимов соответствующих административно-территориальных единиц для проведения обследования материального положения лиц (семей), обратившихся за адресной социальной помощью;

      8) центр занятости населения – юридическое лицо, создаваемое местным исполнительным органом района, городов областного и республиканского значения, столицы в целях реализации активных мер содействия занятости и организации социальной защиты от безработицы и иных мер содействия занятости в соответствии с Законом Республики Казахстан "О занятости населения";

      9) безусловная денежная помощь – вид адресной социальной помощи, оказываемой в форме ежемесячных денежных выплат малообеспеченным лицам (семьям) с ограниченными возможностями участия в мерах содействия занятости;

      10) обусловленная денежная помощь – вид адресной социальной помощи, оказываемой в форме ежемесячной и (или) единовременной денежной выплаты малообеспеченным лицам (семьям) при условии их обязательного участия в мерах содействия занятости и (или), при необходимости, мерах социальной адаптации.

      Сноска. Статья 1 в редакции Закона РК от 27.06.2011 № 444-IV (вводится в действие с 01.01.2012); с изменениями, внесенными законами РК от 29.09.2014 № 239-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 17.03.2015 № 293-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 19.05.2015 № 315-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 28.10.2015 № 369-V (вводится в действие с 01.01.2018); от 24.11.2015 № 421-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 06.04.2016 № 483-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 20.06.2017 № 76-VI (вводится в действие с 01.07.2017); от 16.04.2018 № 147-VІ (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 02.07.2018 № 165-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 26.12.2018 № 203-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 2. Право на адресную социальную помощь

      1. Право на адресную социальную помощь имеют граждане Республики Казахстан, оралманы, беженцы, иностранцы и лица без гражданства, постоянно проживающие в Республике Казахстан, со среднедушевым доходом, не превышающим черты бедности.

      1-1. Размер черты бедности по Республике Казахстан определяется центральным исполнительным органом на основе величины прожиточного минимума в среднем на душу населения в процентном выражении в зависимости от экономических возможностей государства.

      1-2. Черта бедности по областям, городам республиканского значения, столице ежеквартально рассчитывается местными исполнительными органами.

      В средствах массовой информации публикуются сведения о:

      1) исключен Законом РК от 20.06.2017 № 76-VI (вводится в действие с 01.07.2017);

      2) черте бедности – ежеквартально местными исполнительными органами;

      3) доле населения, имеющего доходы ниже черты бедности, по республике, областям, городам республиканского значения, столице – ежегодно уполномоченным органом в области государственной статистики.

      2. Адресная социальная помощь не назначается:

      1) лицам (семьям) со среднедушевым доходом, превышающим черту бедности, установленную в областях, городах республиканского значения, столице;

      2) трудоспособным членам семьи, которые отказались от участия в мерах содействия занятости, за исключением несовершеннолетних детей, в том числе детей, обучающихся по очной форме обучения в организациях среднего, технического и профессионального, послесреднего, высшего и (или) послевузовского образования, после достижения ими совершеннолетия до времени окончания организаций образования (но не более чем до достижения двадцатитрехлетнего возраста), лиц, осуществляющих уход за ребенком в возрасте до семи лет, ребенком-инвалидом, инвалидом первой или второй группы, престарелым, нуждающимся в постороннем уходе и помощи, а также лиц, имеющих заболевания, при которых может устанавливаться срок временной нетрудоспособности более двух месяцев;

      3) лицам (семьям), предоставившим заведомо ложную информацию для назначения адресной социальной помощи.

      3. Адресная социальная помощь оказывается в виде безусловной денежной помощи и обусловленной денежной помощи.

      4. Безусловная денежная помощь оказывается:

      1) одиноким и (или) одиноко проживающим малообеспеченным лицам с ограниченными возможностями участия в мерах содействия занятости в связи с:

      достижением пенсионного возраста, установленного пунктом 1 статьи 11 Закона Республики Казахстан "О пенсионном обеспечении в Республике Казахстан";

      инвалидностью первой или второй группы;

      наличием заболевания, при котором может устанавливаться срок временной нетрудоспособности более двух месяцев;

      2) малообеспеченным семьям, в составе которых нет трудоспособных лиц или единственный трудоспособный член осуществляет уход за ребенком в возрасте до семи лет, ребенком-инвалидом, инвалидом первой или второй группы, престарелым, нуждающимся в постороннем уходе и помощи.

      5. Обусловленная денежная помощь оказывается одиноким и (или) одиноко проживающим малообеспеченным трудоспособным лицам, а также малообеспеченным семьям, имеющим в своем составе трудоспособного (трудоспособных) члена (членов), в том числе физических лиц, являющихся плательщиками единого совокупного платежа в соответствии со статьей 774 Кодекса Республики Казахстан "О налогах и других обязательных платежах в бюджет" (Налоговый кодекс), при условии его (их) участия в мерах содействия занятости и (или) при необходимости социальной адаптации, за исключением лиц (семей), указанных в пункте 4 настоящей статьи.

      6. Заключение социального контракта является обязательным условием для назначения обусловленной денежной помощи.

      Участие в мерах содействия занятости не является обязательным условием для выплаты обусловленной денежной помощи:

      1) инвалидам первой и второй групп;

      2) учащимся, студентам, слушателям, курсантам и магистрантам очной формы обучения;

      3) лицам, имеющим заболевания, при которых может устанавливаться срок временной нетрудоспособности более двух месяцев;

      4) лицам, осуществляющим уход за детьми до семи лет, ребенком-инвалидом, инвалидами первой и второй групп, престарелыми старше восьмидесяти лет, которые нуждаются в постороннем уходе и помощи;

      5) лицам, имеющим постоянную работу.

      Сноска. Статья 2 с изменениями, внесенными законами РК от 27.07.2007 N 320 (порядок введения в действие см. ст. 2); от 16.01.2009 N 121; от 04.12.2009 № 217-IV (вводится в действие с 01.01.2010); от 27.06.2011 № 444-IV (вводится в действие с 01.01.2012); от 19.05.2015 № 315-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 28.10.2015 № 369-V (вводится в действие с 01.01.2018); от 06.04.2016 № 483-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 20.06.2017 № 76-VI (вводится в действие с 01.07.2017); от 02.07.2018 № 165-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 03.04.2019 № 243-VІ (вводится в действие с 01.04.2019).

Статья 3. Обращение за оказанием адресной социальной помощи

            Сноска. Заголовок статьи 3 в редакции Закона РК от 28.10.2015 № 369-V (вводится в действие с 01.01.2018).

      1. Лицо (далее – заявитель) от себя лично или от имени семьи обращается за оказанием адресной социальной помощи в центр занятости населения по месту жительства, а в сельской местности – к акиму поселка, села, сельского округа с заявлением установленного образца и документом, удостоверяющим личность для идентификации.

      Для назначения адресной социальной помощи предоставление документов заявителями не требуется.

      Сбор необходимых документов согласно перечню, определяемому центральным исполнительным органом, будет осуществляться центром занятости населения по месту жительства, в сельской местности – акимом поселка, села, сельского округа через информационные системы государственных органов и (или) организаций.

      Назначение адресной социальной помощи осуществляется на основании электронных копий документов, получаемых из информационных систем государственных органов и (или) организаций.

      В случае отсутствия электронных копий документов в информационных системах государственных органов и (или) организаций центром занятости населения по месту жительства, в сельской местности – акимом поселка, села, сельского округа оформляется письменный запрос в соответствующий государственный орган и (или) организацию.

      2. Исключен Законом РК от 16.01.2009 N 121 (вводится в действие со дня его первого официального опубликования).

      3. Заявитель несет ответственность за достоверность представленных сведений в соответствии с законами Республики Казахстан.

      4. Право на получение безусловной денежной помощи подтверждается каждые шесть месяцев в порядке, определяемом центральным исполнительным органом.

      Сноска. Статья 3 с изменениями, внесенными законами РК от 20.12.2004 N 13 (вводится в действие с 01.01.2005); от 12.01.2007 N 224 (вводится в действие с 01.01.2012); от 16.01.2009 N 121; от 27.06.2011 № 444-IV (вводится в действие с 01.01.2012); от 22.07.2011 № 478-IV (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального опубликования); от 12.01.2012 № 538-IV (порядок введения в действие см. ст. 2); от 17.03.2015 № 293-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 28.10.2015 № 369-V (вводится в действие с 01.01.2018); от 17.11.2015 № 408-V (вводится в действие с 01.03.2016); от 03.04.2019 № 243-VІ (вводится в действие с 01.04.2019).

Статья 4. Порядок назначения адресной социальной помощи

      1. Назначение адресной социальной помощи осуществляется уполномоченным органом в пределах сумм, предусмотренных соответствующим бюджетом на оказание адресной социальной помощи.

      Адресная социальная помощь назначается каждому члену семьи, имеющему право на ее получение.

      В состав семьи не включаются:

      1) лица, находящиеся на полном государственном обеспечении;

      2) лица, находящиеся на срочной воинской службе;

      3) лица, находящиеся в местах лишения свободы, на принудительном лечении;

      4) лица, совместно проживающие, но не являющиеся близкими родственниками в соответствии с подпунктом 13) пункта 1 статьи 1 Кодекса Республики Казахстан "О браке (супружестве) и семье".

      2. Центр занятости населения или аким поселка, села, сельского округа регистрирует заявление на назначение адресной социальной помощи и выдает заявителю подтверждение о принятии заявления.

      Центр занятости населения или аким поселка, села, сельского округа после принятия заявления в течение одного рабочего дня передает его участковым комиссиям для подготовки заключения.

      Аким поселка, села, сельского округа не позднее трех рабочих дней со дня получения заключения участковой комиссии передает пакет документов в центр занятости населения.

      3. Центр занятости населения:

      1) обеспечивает деятельность районной (городской) или региональной комиссии по вопросам занятости населения;

      2) осуществляет мониторинг хода реализации мероприятий индивидуального плана и оценивает эффективность реализации социального контракта;

      3) посредством консультантов по социальной работе и ассистентов оказывает содействие получателям адресной социальной помощи в реализации индивидуального плана и выполнении ими обязательств по социальному контракту.

      4. В процессе приема заявления на назначение адресной социальной помощи с заявителем и (или) членами его семьи проводится собеседование, в ходе которого определяются:

      1) основания получения безусловной или обусловленной денежной помощи;

      2) нуждаемость в мерах содействия занятости;

      3) меры социальной адаптации, которые включают меры социальной реабилитации инвалидов, определенные статьей 21 Закона Республики Казахстан "О социальной защите инвалидов в Республике Казахстан", специальные социальные услуги, оказываемые лицам, находящимся в трудной жизненной ситуации, в соответствии с Законом Республики Казахстан "О специальных социальных услугах", а также иные меры государственной поддержки, оказываемые в порядке, предусмотренном законодательством Республики Казахстан.

      5. В случае потребности заявителя и (или) членов его семьи в мерах по содействию занятости и (или) социальной адаптации, решение о предоставлении которых выходит за рамки компетенции уполномоченного органа, представленные документы заявителя направляются центром занятости населения на рассмотрение районной (городской) или региональной комиссии по вопросам занятости населения.

      В задачи районных (городских) и региональных комиссий по вопросам занятости населения входят:

      координация деятельности заинтересованных органов и организаций при назначении адресной социальной помощи;

      выработка рекомендаций о предоставлении мер по содействию занятости и социальной адаптации;

      рассмотрение вопросов о предоставлении единовременной выплаты обусловленной денежной помощи;

      мониторинг хода реализации заключенных социальных контрактов.

      6. Центр занятости населения после получения заключения участковой комиссии или документов с заключением участковой комиссии от акима поселка, села, сельского округа, а также, при необходимости, рекомендации районной (городской) или региональной комиссии по вопросам занятости населения в течение трех рабочих дней составляет индивидуальный план, в котором указывается перечень мероприятий по содействию занятости и социальной адаптации семьи (лица), и заключает с заявителем социальный контракт.

      Формы социального контракта, индивидуального плана и типовой перечень мероприятий по содействию занятости и социальной адаптации семьи (лица) утверждаются центральным исполнительным органом.

      7. Центр занятости населения в течение одного рабочего дня со дня заключения социального контракта направляет принятые документы заявителя, проект решения о назначении адресной социальной помощи и подписанный сторонами социальный контракт в уполномоченный орган для назначения адресной социальной помощи.

      8. Уполномоченный орган в течение трех рабочих дней со дня получения документов, указанных в пункте 6 настоящей статьи, принимает решение о назначении адресной социальной помощи или отказе в ее назначении, о чем письменно через центр занятости населения или акима поселка, села, сельского округа уведомляет заявителя, в случае отказа – с указанием его причины.

      9. Уполномоченный орган вправе запрашивать в соответствующих органах сведения, необходимые для рассмотрения представленных для назначения адресной социальной помощи документов.

      10. Социальный контракт с получателями обусловленной денежной помощи заключается на двенадцать месяцев.

      10-1. В случае изменения условий участия в мерах содействия занятости и (или) условий оказания мер социальной адаптации в социальный контракт вносятся изменения и дополнения по соглашению сторон путем подписания дополнительного соглашения к социальному контракту.

      11. Безусловная денежная помощь назначается на шесть месяцев с месяца обращения и выплачивается ежемесячно.

      Обусловленная денежная помощь назначается на период действия социального контракта с месяца обращения и выплачивается ежемесячно или единовременно за период, установленный в социальном контракте.

      Сумма единовременной выплаты обусловленной денежной помощи используется исключительно на мероприятия, связанные с выполнением обязательств по социальному контракту, развитие личного подсобного хозяйства (покупка домашнего скота, птицы и другое), организацию индивидуальной предпринимательской деятельности (кроме затрат на погашение предыдущих займов, приобретение жилой недвижимости).

      12. Социальный контракт с получателями обусловленной денежной помощи расторгается при невыполнении в полном объеме малообеспеченным лицом (семьей) условий социального контракта и мероприятий индивидуального плана, а также представлении недостоверных сведений, повлекших за собой незаконное назначение обусловленной денежной помощи.

      Расторжение социального контракта является основанием для прекращения выплаты обусловленной денежной помощи.

      При этом в случаях первичного выявления невыполнения обязательств по социальному контракту размер обусловленной денежной помощи всем членам семьи старше восемнадцати лет, за исключением лиц, обучающихся по очной форме обучения в организациях среднего, технического и профессионального, послесреднего, высшего и (или) послевузовского образования, после достижения ими совершеннолетия до времени окончания организаций образования (но не более чем до достижения двадцатитрехлетнего возраста) и одного из членов семьи, осуществляющего уход за ребенком в возрасте до семи лет, в течение месяца сокращается на пятьдесят процентов на оставшийся период действия социального контракта.

      При повторном выявлении невыполнения обязательств выплата обусловленной денежной помощи прекращается, кроме выплаты несовершеннолетним детям, в том числе обучающимся по очной форме обучения в организациях среднего, технического и профессионального, послесреднего, высшего и (или) послевузовского образования, после достижения ими совершеннолетия до времени окончания организаций образования (но не более чем до достижения двадцатитрехлетнего возраста) и одному из членов семьи, осуществляющему уход за ребенком в возрасте до семи лет.

      13. Заявитель и получатель имеют право обжаловать действия акима поселка, села, сельского округа, центра занятости населения и решения уполномоченного органа и его должностных лиц в вышестоящих местных исполнительных органах, а также судебном порядке.

      14. Должностные лица уполномоченного органа и центра занятости населения несут ответственность за правильность назначения и организацию выплаты адресной социальной помощи в соответствии с законами Республики Казахстан.

      15. Уполномоченный орган и центр занятости населения обязаны информировать население через средства массовой информации о порядке и условиях оказания адресной социальной помощи.

      Сноска. Статья 4 в редакции Закона РК от 28.10.2015 № 369-V (вводится в действие с 01.01.2018); с изменениями, внесенными законами РК от 02.07.2018 № 165-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 03.04.2019 № 243-VІ (вводится в действие с 01.04.2019).

Статья 5. Участковые комиссии

      1. Участковые комиссии содействуют уполномоченным органам и акимам поселка, села, сельского округа в деятельности по оказанию адресной социальной помощи населению.

      Участковые комиссии готовят заключения о материальном положении лиц (семей), обратившихся за адресной социальной помощью.

      2. Участковые комиссии могут состоять из представителей органов местного государственного управления, общественных объединений, кооперативов собственников помещений (квартир), населения, организаций и уполномоченных органов образования, здравоохранения и социального развития, работников правоохранительных органов.

      3. Участковые комиссии осуществляют свою деятельность в соответствии с положениями об участковых комиссиях, согласованными с местными представительными органами и утверждаемыми областными (городов республиканского значения, столицы) исполнительными органами.

      Типовое положение об участковых комиссиях утверждается центральным исполнительным органом.

      4. Участковые комиссии в течение трех рабочих дней со дня получения документов от центра занятости населения или акима поселка, села, сельского округа готовят заключение на основании представленных документов и (или) результатов обследования материального положения заявителя и передают его в центр занятости населения или акиму поселка, села, сельского округа.

      5. Участковые комиссии имеют право запрашивать в соответствующих органах сведения, необходимые для проведения обследований.

      Сноска. Статья 5 с изменениями, внесенными законами РК от 20.12.2004 N 13 (вводятся в действие с 01.01.2005); от 16.01.2009 N 121; от 27.04.2012 № 15-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального опубликования); от 29.09.2014 № 239-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 17.03.2015 № 293-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 28.10.2015 № 369-V (вводится в действие с 01.01.2018); от 28.12.2018 № 210-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 6. Исчисление среднедушевого дохода

      1. Определение совокупного дохода лица (семьи), претендующего на получение адресной социальной помощи, производится на основании заявления, представленного при обращении за адресной социальной помощью, и сведений, полученных из информационных систем государственных органов и (или) организаций.

      Правила исчисления совокупного дохода утверждаются центральным исполнительным органом.

      2. Среднедушевой доход исчисляется путем деления совокупного дохода, полученного в квартале, предшествовавшем кварталу обращения за назначением адресной социальной помощи, на число членов семьи и на три месяца.

      Сноска. Статья 6 с изменениями, внесенными законами РК от 16.01.2009 N 121; от 27.06.2011 № 444-IV (вводится в действие с 01.01.2012); от 17.03.2015 № 293-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 03.04.2019 № 243-VІ (вводится в действие с 01.04.2019).

Статья 7. Определение размера адресной социальной помощи

      1. Размер адресной социальной помощи на лицо (семью) рассчитывается уполномоченным органом в виде разницы между среднедушевым доходом и установленной в областях, городах республиканского значения, столице чертой бедности из расчета на каждого совершеннолетнего члена семьи.

      Рассчитанный размер адресной социальной помощи для детей, в том числе обучающихся по очной форме обучения в организациях среднего, технического и профессионального, послесреднего, высшего и (или) послевузовского образования, после достижения ими совершеннолетия до времени окончания организаций образования (но не более чем до достижения двадцатитрехлетнего возраста) в составе семей, претендующих на получение адресной социальной помощи, не может быть ниже черты бедности, установленной в областях, городах республиканского значения, столице.

      2. Получатель адресной социальной помощи в течение десяти рабочих дней обязан информировать центр занятости населения, а в сельской местности акима поселка, села, сельского округа об обстоятельствах, которые могут служить основанием для изменения размера адресной социальной помощи или права на ее получение.

      3. В случае изменения состава семьи и доходов размер назначенной адресной социальной помощи пересчитывается.

      При несвоевременном извещении получателем об обстоятельствах, влияющих на размер адресной социальной помощи, размер помощи пересчитывается с момента наступления указанных обстоятельств, но не ранее дня ее назначения, а в случае выявления представления заявителем недостоверных сведений, повлекших за собой незаконное назначение адресной социальной помощи, выплата адресной социальной помощи лицу (семье) прекращается на период ее назначения.

      Излишне выплаченные суммы подлежат возврату в добровольном порядке, а в случае отказа - в судебном порядке.

      4. Назначение и выплата адресной социальной помощи осуществляются в соответствии с настоящим Законом в порядке, определяемом центральным исполнительным органом.

      Правила сопровождения информационных систем и доступа к использованию информационных систем и базы данных при оказании адресной социальной помощи, а также формы отчетной документации в области адресной социальной помощи разрабатываются и утверждаются центральным исполнительным органом.

      Сноска. Статья 7 с изменениями, внесенными законами РК от 20.12.2004 N 13 (вводятся в действие с 01.01.2005); от 16.01.2009 N 121; от 27.06.2011 № 444-IV (вводится в действие с 01.01.2012); от 29.09.2014 № 239-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 17.11.2015 № 408-V (вводится в действие с 01.03.2016); от 02.07.2018 № 165-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 28.12.2018 № 210-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 03.04.2019 № 243-VІ (вводится в действие с 01.04.2019).

Статья 8. Контроль за правильностью назначения и выплаты адресной социальной помощи

      Контроль за правильностью назначения и выплаты адресной социальной помощи осуществляется центральным исполнительным органом, а также в рамках контроля за исполнением соответствующего бюджета.

      Сноска. Статья 8 в редакции Закона РК от 03.04.2019 № 243-VІ (вводится в действие с 01.04.2019).
      Статья 9. Исключена Законом РК от 20.12.2004 N 13 (вводится в действие с 01.01.2005).

Статья 10. Порядок введения в действие настоящего Закона

      Настоящий Закон вводится в действие с 1 января 2002 года.

     
      Президент
Республики Казахстан