Білім туралы

Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 27 шілдедегі № 319 Заңы.

      Ескерту. Заңның қолданысқа енгізілу тәртібін 68-баптан қараңыз.

МАЗМҰНЫ

      Ескерту. Бүкіл мәтін бойынша:
      "соғысқа қатысушылар мен cоғыс мүгедектеріне" деген сөздер "Ұлы Отан соғысының қатысушылары мен мүгедектеріне" деген сөздермен ауыстырылсын;
      "Оқу және тәрбие процесін", "оқу және тәрбие процесі", "оқу және тәрбие процесін", "Оқу және тәрбие процесі", "оқу және тәрбие процесінің" деген сөздер тиісінше "Оқу-тәрбие процесін", "оқу-тәрбие процесі", "оқу-тәрбие процесін", "Оқу-тәрбие процесі", "оқу-тәрбие процесінің" деген сөздермен ауыстырылды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.
      Ескерту. Бүкіл мәтін бойынша "ауыл (село)", "ауылдың (селоның), ауылдық (селолық)", "ауылдың (селоның)" деген сөздер тиісінше "ауыл", "ауылдың, ауылдық", "ауылдың" деген сөздермен ауыстырылды - ҚР 03.07.2013 № 121-V Конституциялық заңымен (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).
      Ескерту. Бүкіл мәтін бойынша "жоғары оқу орындарында", "жоғары оқу орындарының", "Жоғары оқу орындарында", "Жоғары оқу орындарындағы", "жоғары оқу орындары", "жоғары оқу орындарына", "жоғары оқу орындарын", "Жоғары оқу орындары", "жоғары оқу орнының", "Жоғары оқу орнының ерекше", "жоғары оқу орнын", "Жоғары оқу орындарының", "жоғары оқу орны", "жоғары оқу орнына" деген сөздер тиісінше "жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында", "жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының", "Жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында", "Жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарындағы", "жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары", "жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарына", "жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарын", "Жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары", "жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымының", "Жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымының ерекше", "жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымын", "Жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының", "жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымы", "жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымына" деген сөздермен ауыстырылды – ҚР 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
     

      Осы Заң білім беру саласындағы қоғамдық қатынастарды реттейді, осы саладағы мемлекеттік саясаттың негізгі принциптерін айқындайды және Қазақстан Республикасы азаматтарының, сондай-ақ Қазақстан Республикасында тұрақты тұратын шетелдіктердің және азаматтығы жоқ адамдардың білім алуға конституциялық құқығын қамтамасыз етуге бағытталған.

1-тарау. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

1-бап. Осы Заңда пайдаланылатын негізгі ұғымдар

      Осы Заңда мынадай негізгі ұғымдар пайдаланылады:

      1) алып тасталды - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);

      1-1) адъюнкт – жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын шетелдік әскери оқу орындарында білім алып жатқан адам;

      2) академия – белгілі бір салада ғылыми-педагогикалық қызметті жүзеге асыратын және ғылыми-әдістемелік орталық болып табылатын жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымы;

      2-1) академиялық кредит – білім алушының және (немесе) оқытушының ғылыми және (немесе) оқу жұмысы (жүктемесі) көлемінің біріздендірілген өлшем бірлігі;

      2-2) академиялық ұтқырлық – білім алушыларды немесе оқытушы-зерттеушілерді оқыту немесе зерттеулер жүргізу үшін белгілі бір академиялық кезеңге (семестрге немесе оқу жылына) өзінің жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымында немесе оқуды жалғастыру үшін басқа жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымында академиялық кредиттер түрінде меңгерген оқу бағдарламаларынан, пәндерден міндетті түрде қайта сынақ тапсыра отырып, басқа жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымына (ел ішінде немесе шетелге) ауыстыру;

      2-3) аккредиттеу органы – өзі әзірлеген стандарттар (регламенттер) негізінде білім беру ұйымдарын институционалдық және (немесе) мамандандырылған аккредиттеуден өткізетін заңды тұлға;

      2-4) аккредиттеу стандарттары (регламенттері) – аккредиттеу органының аккредиттеу рәсіміне қойылатын талаптарды белгілейтін құжаттары;

      3) атаулы стипендия - тиісті білім беру бағдарламаларын ойдағыдай меңгерген, ғылыми-зерттеу жұмыстарымен айналысатын, оқу орнының қоғамдық, мәдени және спорттық өміріне белсене қатысатын неғұрлым қабілетті білім алушыларды көтермелеу үшін жеке немесе заңды тұлғалар тағайындайтын стипендия;

      3-1) әдістемелік кабинет – білім беруді басқару органдарының білім беру процесінің ұйымдастырушылық-әдістемелік қамсыздандырылуын, нәтижелілігін талдау мен бағалауды, педагог кадрлардың шығармашылық өсуіне және олардың кәсіптік тұрғыдан өзін-өзі жетілдіруіне жәрдемдесетін инновациялық педагогикалық тәжірибені жинақтау мен таратуды қамтамасыз ететін құрылымдық бөлімшесі;

      3-2) әскери, арнаулы оқу орындары – Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздік органдарына, Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрлігіне, Қазақстан Республикасының прокуратура органдарына және Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрлігіне ведомстволық бағынысты білім беру ұйымдары;

      4) бакалавр – жоғары білімнің білім беру бағдарламаларын меңгерген адамдарға берілетін дәреже;

      4-1) бакалавриат – тиісті мамандық бойынша "бакалавр" дәрежесін бере отырып, кадрлар даярлауға бағытталған жоғары білім, білім беру бағдарламалары;

      5) бейін алды даярлық - білім алушының жеке білім беру траекториясының негізгі орта білім беруді таңдауын мақсатты педагогикалық қолдау;

      5-1) бейіндік мектеп – жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламасын іске асыратын оқу орны;

      6) бейінді оқыту - білім алушылардың мүдделерін, бейімділігі мен қабілеттерін ескере отырып, оқытуды саралау және даралау процесі, білім беру процесін ұйымдастыру;

      6-1) бейіні бойынша доктор – Қазақстан Республикасында немесе одан тысқары жерлерде кәсіптік қызметтің тиісті саласы бойынша докторантураның бағдарламасын меңгерген және диссертация қорғаған адамдарға берілетін, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен танылған дәреже;

      7) "Болашақ" халықаралық стипендиясы — Қазақстан Республикасы азаматтарының шетелдік жетекші жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында күндізгі оқу нысаны бойынша оқуы немесе Шетелдерде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия санаттарын айқындайтын жұмыскерлердің шетелдік ұйымдарда тағылымдамадан өтуі үшін Қазақстан Республикасының Президенті тағайындайтын стипендия;

      7-1) біліктілікті арттырудың ваучерлік-модульдік жүйесі – білім беру қызметкеріне ұйымды, оқытудың мазмұны мен мерзімдерін таңдауға мүмкіндік беретін, мемлекет белгілеген және белгілі бір ақша сомасымен қамтамасыз етілген, атаулы құжат (ваучер) түрінде ресімделген жан басына шаққандағы норматив негізінде қаржыландырылатын біліктілікті арттыру нысаны;

      7-2) біліктілікті арттыру институты – үздіксіз білім беру жүйесінде кадрлардың кәсіптік біліктілігін арттырудың және оларды қайта даярлаудың актуалды білім беру бағдарламаларын іске асыратын, білім берудегі әдістемелік жұмыстың тиімділігін қамтамасыз ететін инновациялық процестерді қолдауды жүзеге асыратын білім беру ұйымы;

      7-3) біліктілікті беру – тиісті кәсіптік қызмет түрінің шеңберінде жұмысты орындау үшін қажетті жеке қабілеттілік, кәсіптік білім, машықтар мен дағдылар жиынтығын растау рәсімі;

      7-4) білім алу үшін арнайы жағдайлар – ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар адамдардың (балалардың) оларсыз жалпы білім беретін оқу және білім беру бағдарламаларын меңгеруі мүмкін болмайтын, арнайы оқу бағдарламаларын және оқыту әдістерін, техникалық және өзге де құралдарды, тыныс-тіршілігін, сондай-ақ медициналық, әлеуметтік және өзге де көрсетілетін қызметтерді қамтитын жағдайлар;

      8) білім алушыларды аралық аттестаттау – білім алушылардың бір оқу сабағының, бір оқу пәнінің және (немесе) модульдің, сондай-ақ бір біліктілік шеңберінде кәсіптік модульдердің бір бөлігінің немесе бүкіл көлемінің мазмұнын оларды зерделеп бітіргеннен кейінгі меңгеру сапасын бағалау мақсатында жүргізілетін рәсім;

      9) білім алушыларды қорытынды аттестаттау - олардың тиісті білім беру деңгейінің мемлекеттік жалпыға міндетті стандартында көзделген оқу сабақтарының, оқу пәндерінің және (немесе) модульдердің көлемін меңгеру дәрежесін айқындау мақсатында жүргізілетін рәсім;

      9-1) білім беру – имандылық, зияткерлік, мәдени, тәндік жағынан дамыту және кәсіби құзыреттілікті қалыптастыру мақсаттарында жүзеге асырылатын тәрбиелеу мен оқытудың үзіліссіз процесі;

      9-2) білім беру бағдарламасы – оқытудың мақсатын, нәтижелері мен мазмұнын, білім беру процесін ұйымдастыруды және оларды іске асыру тәсілдері мен әдістерін, оқыту нәтижелерін бағалау өлшемшарттарын қамтитын білім берудің негізгі сипаттамаларының біртұтас кешені;

      10) білім беру гранты - "бакалавр" немесе "магистр" дәрежелері берілетін жоғары немесе жоғары оқу орнынан кейінгі білімге ақы төлеу үшін Қазақстан Республикасының заңнамасымен белгіленген шарттармен білім алушыға берілетін ақшаның нысаналы сомасы;

      10-1) білім беру кредиті – қаржылық ұйымдар мерзімділік, ақылылық және қайтарымдылық шарттарымен оқыту ақысын төлеу үшін қарыз алушыға беретін ақша;

      11) білім беру қызметі - білім беру субъектілерінің мақсатты, педагогтік негізделген, дәйекті өзара іс-қимылы барысында жеке адамды оқыту, дамыту және тәрбиелеу міндеттері шешілетін процесс;

      12) білім беру мониторингі - білім беру процестерін жүзеге асырудың жай-күйін және нәтижелері мен шарттары өзгеруінің серпінін, білім алушылар контингентін, білім беру ұйымдары желісін, сондай-ақ олардың қызметі жетістіктерінің рейтингілік көрсеткіштерін жүйелі түрде байқау, талдау, бағалау және болжау;

      13) білім беру саласындағы уәкілетті орган - білім беру саласындағы басшылықты және салааралық үйлестіруді жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының орталық атқарушы органы;

      13-1) білім беру саласындағы уәкілетті органның операторы – білім беру саласындағы уәкілетті орган айқындайтын, студенттерді, магистранттар мен докторанттарды жатақханалардағы орындармен қамтамасыз етуге мемлекеттік тапсырысты орналастыруды жүзеге асыратын, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген шекте жан басына шаққандағы нормативтік қаржыландыруға қатысушылардың қызметін үйлестіруді жүзеге асыратын және осы Заңның 47-бабының 17-тармағында көрсетілген тұлғалардың бюджет қаражаты шығыстарын өтеу немесе өтемеген жағдайда орнын толтыру жөніндегі өз міндеттерін сақтауын мониторингтеу мен бақылауды қамтамасыз ететін, жарғылық капиталына мемлекет жүз пайыз қатысатын заңды тұлға;

      14) білім беру сапасын бағалаудың ұлттық жүйесі - білім беру сапасының мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарына, жеке адамның, қоғам мен мемлекеттің қажеттіліктеріне сәйкестігін белгілеудің институционалдық құрылымдары, рәсімдері, нысандары мен әдістерінің жиынтығы;

      15) бiлiм туралы құжаттарды нострификациялау - басқа мемлекеттерде, халықаралық немесе шетелдік оқу орындарында (олардың филиалдарында) білім алған адамдарға берілген құжаттардың баламалылығын айқындау мақсатында жүргізілетін рәсім;

      16) білім беру ұйымдарын аккредиттеу – білім беру қызметтерінің сапасы туралы объективті ақпарат беру және оны арттырудың тиімді тетіктерінің бар екенін растау мақсатында аккредиттеу органының белгіленген аккредиттеу стандарттарына (талаптарына) сәйкестігін тану рәсімі;

      17) білім беру ұйымдарын мемлекеттік аттестаттау - білім беру ұйымдары көрсететін білім беру қызметтерінің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарт талаптарына сәйкестігін бақылау мақсатымен жүргізілетін рәсім;

      17-1) алып тасталды – ҚР 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

      18) гимназия – білім алушылардың бейімділігі мен қабілеттеріне сәйкес қоғамдық-гуманитарлық және өзге де оқыту бағыттары бойынша кең ауқымда және тереңдете білім беруді қамтамасыз ететін бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын және қосымша білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын оқу орны;

      18-1) ғылыми-әдістемелік жұмыс – ғылым жетістіктері мен озық педагогикалық тәжірибеге негізделген және үздіксіз білім беру жүйесінің жұмыс істеуін және оны дамытуды жетілдіруге бағытталған қызмет түрі;

      18-2) ғылым кандидаты, ғылым докторы – ізденушілердің диссертациялар қорғауы негізінде берілген ғылыми дәрежелер;

      18-3) докторант – докторантурада білім алатын адам;

      18-4) докторантура – білім беру бағдарламалары философия докторы (PhD), бейіні бойынша доктор дәрежесін бере отырып, ғылыми, педагогтік және (немесе) кәсіптік қызмет үшін кадрлар даярлауға бағытталған жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру;

      19) алып тасталды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен;

      19-1) дуальды оқыту – кәсіпорынның (ұйымның), оқу орнының және білім алушының тең жауапкершілігі кезінде білім беру ұйымындағы оқытуды білім алушыларға жұмыс орындарын ұсынып және өтемақы төлемін төлей отырып, кәсіпорындағы (ұйымдағы) өндірістік оқыту мен кәсіптік практиканың міндетті кезеңдерімен ұштастыратын кадрлар даярлау нысаны;

      19-2) ерекше мәртебе – жеке тұлғаны тәрбиелеуге, оқытуға және оның кәсіптік қалыптасуына аса зор үлес қосқаны, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім берудің тұрақты жоғары деңгейін қамтамасыз еткені үшін Қазақстан Республикасының Президенті беретін және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымының мәртебесі;

      19-3) ерекше білім беруді қажет ететін адамдар (балалар) – денсаулығына байланысты білім алуда ұдайы немесе уақытша қиындық көріп жүрген, арнайы, жалпы білім беретін оқу бағдарламалары мен қосымша білімнің білім беру бағдарламаларын қажет ететін адамдар;

      20) алып тасталды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен;

      21) жалпы білім беретін мектеп – бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын, сондай-ақ білім алушылар мен тәрбиеленушілерге қосымша білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын оқу орны;

      21-1) жан басына шаққандағы қаржыландыру нормативі – білім берудің барлық деңгейлеріндегі мемлекеттік кепілдендірілген оқыту құнының қаржылық қамсыздандырылу нормативі;

      21-2) жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар кадрларды даярлау бағыттарының сыныптауышы (бұдан әрі – кадрларды даярлау бағыттарының сыныптауышы) – жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар кадрларды даярлау бағыттарын сыныптау мен кодтауды белгілейтін және жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыру үшін пайдаланылатын құжат;

      21-3) жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымы – жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын және ғылыми-зерттеу қызметін жүзеге асыратын жоғары оқу орны;

      21-4) жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымының эндаумент-қоры – қайырымдылық көмек, өтеусіз аударымдар, қайырмалдықтар, гранттар, білім беру ұйымдары құрылтайшыларының (қатысушыларының) салымдары есебінен қалыптастырылатын нысаналы капитал қоры, одан түсетін инвестициялық кіріс ғылыми қызметті және (немесе) білім беру қызметін қаржыландыруға бағытталады;

      21-5) жоғары колледж – техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің интеграцияланған модульдік білім беру бағдарламаларын іске асыратын оқу орны;

      21-6) зерттеу университеті – Қазақстан Республикасының Үкіметі бекіткен, бес жылға арналған даму бағдарламасын іске асыратын және білім мен ғылымды интеграциялау, жаңа білімді және технологияларды жинақтау мен трансферттеу үшін өз қызметінің нәтижелерін пайдаланатын университет;

      21-7) инклюзивті білім беру – ерекше білім беру қажеттіліктері мен жеке-дара мүмкіндіктерін ескере отырып, барлық білім алушылар үшін білім алуға тең қолжетімділікті қамтамасыз ететін процесс;

      22) инновациялық - білім беру консорциумы - жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары, ғылыми ұйымдар мен өндіріс саласында жұмыс істейтін басқа да заңды тұлғалар іргелі, қолданбалы ғылыми зерттеулер мен технологиялық инновациялар негізінде жоғары білікті мамандар даярлау үшін зияткерлік, қаржылық және өзге де ресурстарды біріктіретін, бірлескен қызмет туралы шарт негізіндегі ерікті тең құқықты бірлестік;

      23) алып тасталды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен;
      24) алып тасталды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен;

      25) институт – ғылыми-педагогикалық қызметті, сондай-ақ кәсіби қызмет үшін кадрлар даярлауды жүзеге асыратын жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымы;

      26) институционалдық аккредиттеу – білім беру ұйымы сапасының мәлімделген мәртебесіне және аккредиттеу органының белгілеген стандарттарына сәйкестігін аккредиттеу органының бағалау процесі;

      26-1) интеграцияланған білім беру бағдарламалары – білім беру бағдарламаларының тиісті мазмұнды аспектілерін біріктіру негізінде әзірленген білім беретін оқу бағдарламалары;

      27) интернаттық ұйымдар — тұратын орын беріле отырып, белгілі бір санаттағы адамдардың білім алу құқықтарына мемлекеттік кепілдіктерді қамтамасыз ететін білім беру ұйымдары;

      28) интернатура – клиникалық практикаға рұқсат алу үшін білім алушыларды базалық жоғары медициналық білім беру шеңберінде клиникалық мамандықтар бойынша даярлау нысаны;

      28-1) кадет – әскери, арнаулы оқу орнында техникалық және кәсіптік немесе орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша білім алып жатқан адам;

      28-2) кәмелетке толмағандарды бейiмдеу орталықтары – ата-анасын немесе басқа да заңды өкiлдерiн анықтау үшiн үш жастан он сегiз жасқа дейiнгi қадағалаусыз және панасыз қалған балаларды, уақтылы орналастырылуы мүмкiн болмаған жағдайда ата-анасының немесе оларды алмастыратын адамдардың қамқорлығынсыз қалған балаларды, қорғаншылық және қамқоршылық органы балалардың өмiрiне немесе денсаулығына тiкелей қатер төнген кезде ата-анасынан (олардың бiреуiнен) немесе қамқорлыққа алған басқа адамдардан алып қойған балаларды, арнаулы бiлiм беру ұйымдарына жiберiлетiн балаларды, сондай-ақ әлеуметтiк бейiмсiздiкке және әлеуметтiк депривацияға әкеп соққан қатыгездiкпен қарау салдарынан өмiрлiк қиын жағдайда жүрген балаларды қабылдауды және уақытша бағып-ұстауды қамтамасыз ететiн, бiлiм беру органдарының қарамағындағы ұйым;

      29) кәсіптік бағдар - білім алушының кәсіптік қызығушылықтарына, жеке қабілеттері мен психикалық-физиологиялық ерекшеліктеріне сәйкес білім беру және кәсіптік мүмкіндіктер саласында, мамандық пен оқитын орнын еркін және саналы таңдау құқықтарын іске асыруына ақпараттар мен консультациялық көмек беру;

      29-1) кәсіптік білім – білім алушылардың белгілі бір салада кәсіптік қызметті жүргізуіне және (немесе) нақты кәсіп немесе мамандық бойынша жұмысты орындауына мүмкіндік беретін білімдерді, машықтарды, дағдыларды және құзыреттерді алуына бағытталған білім беру түрі;

      29-2) кәсіптік даярлау – белгілі бір жұмыс түрін орындау үшін қажет жаңа немесе өзгертілген кәсіптік дағдыны меңгеру үшін жеке адамды дамытуға бағытталған кәсіптік оқыту нысаны;

      30) алып тасталды – ҚР 04.07.2018 № 172-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.

      30-1) кәсіптік практика – болашақ кәсіптік қызметпен байланысты белгілі бір жұмыс түрлерін орындау процесінде теориялық білімдерді, дағдыларды бекітуге, практикалық машықтар мен құзыреттерді иемденуге және дамытуға бағытталған оқу қызметінің түрі;

      31) алып тасталды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен;
      32) алып тасталды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен;

      33) кешенді тестілеу - ақпараттық-коммуникациялық технологиялар қолданылып, бірнеше оқу пәндері бойынша бір мезгілде өткізілетін емтихан нысаны;

      34) клиникалық база - жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымының немесе денсаулық сақтау ұйымының жергілікті денсаулық сақтау ұйымдарының базасында жұмыс істейтін, материалдық-техникалық базасының жоғары деңгейі болатын, ұйымдық-әдістемелік, оқу, емдеу-диагностикалық және ғылыми-зерттеу жұмысының қазіргі заманғы әдістері негізінде дәрігерлерді, ғылыми кадрларды даярлауды және қайта даярлауды жүзеге асыратын және медициналық көмектің барлық түрлерін көрсететін клиникасы;

      35) колледж – жалпы орта және техникалық пен кәсіптік білімнің немесе орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын оқу орны;

      35-1) кооперативтік оқыту – мемлекеттің, жұмыс берушілердің және оқу орындарының корпоративтік жауапкершілігіне негізделген, кадрларды кәсіптік даярлауды ұйымдастыру нысандарының бірі;

      36) кредиттік оқыту технологиясы - академиялық кредиттерді жинақтай отырып, білім алушылардың пәндерді оқып зерделеу дәйектілігін таңдауы және дербес жоспарлауы негізіндегі оқыту;

      36-1) курсант – әскери, арнаулы оқу орнында жоғары білімнің білім беру бағдарламалары бойынша білім алып жатқан адам;

      37) қабылдау квотасы – техникалық және кәсiптiк, орта бiлiмнен кейiнгi және жоғары бiлiмнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын бiлiм беру ұйымдарына қабылдау үшiн бөлiнетiн мемлекеттiк бiлiм беру тапсырысы, оның iшiнде бiлiм беру гранттары көлемiнiң шектi саны;

      37-1) Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президентінің – Елбасының "Өркен" білім беру гранты (бұдан әрі – "Өркен" гранты) – "Назарбаев Зияткерлік мектептері" дербес білім беру ұйымында дарынды балалардың оқуына ақы төлеу үшін Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті тағайындайтын грант;

      37-2) қауымдастырылған профессор (доцент), профессор – білім беру саласындағы уәкілетті орган беретiн ғылыми атақтар;

      38) қашықтықтан білім беру технологиясы - білім алушы мен педагог қызметкердің жанама (алыстан) немесе толық емес жанама өзара іс-қимылы кезінде ақпараттық-коммуникациялық технологияларды және телекоммуникациялық құралдарды қолдана отырып жүзеге асырылатын оқыту;

      38-1) қолданбалы бакалавриат – білім беру бағдарламалары "қолданбалы бакалавр" біліктілігін бере отырып, кадрлар даярлауға бағытталған орта білімнен кейінгі білім;

      38-2) қолданбалы бакалавр – орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын меңгерген адамдарға берілетін біліктілік;

      38-3) қосымша бiлiм беретiн мектептен тыс ұйым – бiлiм алушылар мен тәрбиеленушiлерге қосымша білімнің білім беру бағдарламаларын iске асыратын оқу-тәрбие ұйымы;

      39) қосымша білім беру – білім алушылардың, тәрбиеленушілер мен мамандардың жан-жақты қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында жүзеге асырылатын тәрбиелеу, оқыту процесі;

      40) лицей – білім алушылардың бейімділігі мен қабілеттеріне сәйкес оларға кең ауқымда және тереңдете жаратылыстанушылық-математикалық білім беруді қамтамасыз ететін негізгі орта және жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын және қосымша білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын оқу орны;

      41) магистр – магистратураның білім беру бағдарламаларын меңгерген адамдарға берілетін дәреже;

      41-1) магистрант – магистратурада білім алатын адам;

      41-2) магистратура – білім беру бағдарламалары "магистр" дәрежесін бере отырып, кадрлар даярлауға бағытталған жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру;

      41-3) маман – адамдарға жоғары білімнің білім беру бағдарламасын меңгергеннен кейін берілетін біліктілік;

      42) мамандандырылған аккредиттеу - білім беру ұйымы іске асыратын жекелеген білім беру бағдарламаларының сапасын бағалау;

      42-1) мектепке дейінгі ұйым – мектепке дейiнгi тәрбие мен оқытудың жалпы білім беретін, арнайы оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымы;

      43) алып тасталды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен;

      44) мемлекеттік атаулы стипендия - Қазақстан Республикасының Президенті және (немесе) Қазақстан Республикасының Үкіметі тағайындайтын стипендия;

      45) мемлекеттік білім беру тапсырысы - мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту, орта білім беру жөнінде, экономиканың қажеттілігін қамтамасыз ету, білікті жұмыс күші мен қоғамның зияткерлік әлеуетін молықтыру үшін кадрларды даярлау, білікті жұмыскерлер мен мамандардың біліктілігін арттыру және оларды қайта даярлау жөнінде, сондай-ақ білім беру жүйесін оқу-әдістемелік қамтамасыз ету жөнінде мемлекет қаржыландыратын қызмет көрсетулер көлемі;

      45-1) мемлекеттік оқу бітіру емтиханы – білім алушылардың орта білім беру курсын аяқтағаны туралы куәландыратын, мемлекеттік үлгідегі құжатты алуы үшін қажетті шарт болып табылатын, орта білім беру ұйымдарында білім алушыларды қорытынды аттестаттау нысаны;

      46) оқу бағдарламасы – әрбір оқу сабағы, әрбір оқу пәні және (немесе) модуль бойынша меңгерілуге тиіс білімнің, машықтың, дағды мен біліктіліктің мазмұны мен көлемін айқындайтын бағдарлама;

      47) оқу жоспары – тиісті білім беру деңгейінде білім алушылардың оқу сабақтарының, оқу пәндерінің және (немесе) модульдердің, кәсіптік практиканың, өзге де оқу қызметі түрлерінің тізбесін, реттілігін, көлемін (еңбекті қажетсінуін) және бақылау нысандарын регламенттейтін құжат;

      48) оқу-клиникалық орталығы - медициналық жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымының қазіргі заманғы аппаратурамен, фантомдармен және муляждармен жабдықталған және білім алушылардың және (немесе) медицина қызметкерлерінің практикалық (клиникалық) машықтарды меңгеруіне және оларды бақылауға арналған құрылымдық бөлімшесі;

      48-1) оқыту – білім алушылар мен тәрбиеленушілердің білімдерді, машықтарды, дағдыларды және құзыреттерді иелену, қабілеттерді дамыту, білімдерін күнделікті өмірде қолдану тәжірибесін иелену және бүкіл өмір бойы білім алуға ынталануын қалыптастыру жөніндегі қызметін ұйымдастырудың мақсатты бағытталған процесі;

      48-2) оқыту нәтижелері – білім алушылардың білім беру бағдарламасын меңгеру бойынша алған, көрсететін білімінің, машықтарының, дағдыларының бағалаумен расталған көлемі және қалыптасқан құндылықтар мен қарым-қатынастар;

      48-3) оқыту-сауықтыру білім беру ұйымы – балаларды және оқушы жастарды тәрбиелеу, оларға білім беру, сауықтыру, демалдыру жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын заңды тұлға;

      49) орта білім - азаматтардың Қазақстан Республикасының Конституциясымен кепілдік берілген, білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарына сәйкес бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім берудің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын меңгеруі нәтижесінде алатын білімі;

      49-1) "Орта білім беретін үздік ұйым" гранты – облыстың, республикалық маңызы бар қаланың және астананың жергілікті атқарушы органдары мемлекеттік орта білім беру ұйымдарына рейтингілік көрсеткіштері негізінде конкурс қорытындылары бойынша жыл сайын бөлетін ақша;

      49-2) орта білім беру ұйымы – бастауыш, негiзгi орта, жалпы орта бiлiмнің жалпы бiлiм беретін оқу бағдарламаларын, мамандандырылған жалпы білім беретін және арнайы оқу бағдарламаларын iске асыратын бiлiм беру ұйымы;

      49-3) "Өзін-өзі тану" адамгершілік-рухани білім беру бағдарламасы – білім алушылардың үйлесімді зияткерлік және адамгершілік-рухани дамуын қамтамасыз ететін тәрбиелеу және оқыту жүйесінің мақсатын, мазмұнын, сондай-ақ жұмыс істеуінің инновациялық тәсілдерін айқындайтын бағдарлама;

      49-4) өндірістік оқыту – білім беру ұйымдарының және (немесе) кәсіпорындардың (ұйымдардың) базасында білім алушылардың теориялық білім алуына, практикалық машықтануына бағытталған оқыту;

      50) алып тасталды - ҚР 2012.07.10 N 36-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;

      51) резидентура - клиникалық мамандықтар бойынша жоғары оқу орнынан кейінгі тереңдетілген медициналық білім алу нысаны;

      51-1) резидентура тыңдаушысы – клиникалық мамандықтар бойынша жоғары оқу орнынан кейінгі тереңдетілген медициналық білімнің білім беру бағдарламаларын меңгеретін маман;

      52) рухани (діни) білім беру ұйымдары - дін қызметшілерін даярлаудың білім беру бағдарламаларын іске асыратын оқу орындары;

      53) стипендия - білім алушыларға олардың тамағына, күнелтуіне және оқу әдебиетін сатыға алуына жұмсалатын шығындарды ішінара жабу үшін берілетін ақша сомасы;

      53-1) стипендиялық бағдарламалар – қазақстандық жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында шетелдіктерді, оның ішінде Қазақстан Республикасының азаматы болып табылмайтын, ұлты қазақ адамдарды оқытуды көздейтін және мемлекеттік бюджет қаражатынан қаржыландырылатын бағдарламалар;

      53-2) студент – техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі және жоғары білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымында оқитын адам;

      53-3) студенттерді, магистранттар мен докторанттарды жатақханалардағы орындармен қамтамасыз етуге мемлекеттік тапсырыс – мемлекеттік білім беру тапсырысымен байланысты, студенттер, магистранттар мен докторанттар үшін жатақханалардан жаңа орындар беруді қамтамасыз ету бойынша көрсетілетін қызметтер үшін ақшалай төлемдер;

      53-4) сынып жетекшілігі – педагог жұмыскерге сыныпта білім алушылардың қызметін оқу-тәрбие процесі шеңберінде үйлестіру бойынша жүктелген функция;

      53-5) танылған аккредиттеу органдарының тізілімі – білім беру саласындағы уәкілетті орган қалыптастырған, Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымына (ЭЫДҰ) мүше мемлекеттердің аккредиттеу органдарының тізіліміне және (немесе) қауымдастықтарына кірген ұлттық және шетелдік аккредиттеу органдарының тізбесі;

      53-6) тәлімгер – өндіріс немесе қызметтер көрсету саласы технологияларын меңгерген, өндірістік оқыту мен кәсіптік практикаға басшылықты жүзеге асыратын кәсіпорынның (ұйымның) білікті жұмыскері;

      53-7) техникалық және кәсіптік білім беру – білікті жұмысшы кадрлар мен орта буын мамандарын даярлауға бағытталған білім беру;

      53-8) "Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беретін үздік ұйым" гранты – облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың жергілікті атқарушы органдары техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беретін мемлекеттік ұйымдарға рейтингтік көрсеткіштері негізінде конкурс қорытындысы бойынша жыл сайын бөлетін ақша;

      53-9) тыңдаушы – білім беру ұйымында қосымша білімнің және дайындық бөлімінің білім беру бағдарламалары бойынша білім алып жатқан адам;

      53-10) тiрек мектеп (ресурс орталығы) – шағын жинақталған мектеп оқушыларының сапалы бiлiм алуға қолжетiмдiлiгiн қамтамасыз ету мақсатында білім алушылардың қысқа мерзiмдi сессиялық сабақтарын, аралық және қорытынды аттестатталуын өткiзу үшiн таяу маңдағы шағын жинақталған мектептердiң бiлiм беру ресурстары оның базасында шоғырланатын орта бiлiм беру ұйымы;

      54) университет – әртүрлі салалар бойынша ғылыми-педагогикалық қызметті, кадрлар даярлауды, іргелі және (немесе) қолданбалы ғылыми зерттеулерді жүзеге асыратын және жетекші ғылыми-әдістемелік орталық болып табылатын жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымы;

      55) училище – мәдениет саласында негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік немесе орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын оқу орны;

      56) ұлттық бірыңғай тестілеу – жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарына түсуге арналған іріктеу емтихандарының бір нысаны;

      56-1) ұлттық жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымы – ерекше мәртебесі бар жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымы;

      56-2) ұлттық зерттеу университеті – ерекше мәртебесі бар зерттеу университеті;

      57) философия докторы (РhD) – Қазақстан Республикасында немесе одан тысқары жерлерде ғылыми-педагогикалық бағыт бойынша докторантураның бағдарламасын меңгерген және диссертация қорғаған адамдарға берілетін, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен танылған дәреже;

      57-1) халықаралық мектеп – дербес әзірленген интеграцияланған білім беру бағдарламаларын іске асыратын, Халықаралық Бакалавриат Ұйымында авторизациялаудан немесе халықаралық институционалдық аккредиттеуден өткен оқу орны;

      58) шағын жинақты мектеп - білім алушылар контингенті шағын, сынып-жинақтары біріктірілген және оқу сабақтарын ұйымдастырудың өзіндік нысаны бар жалпы білім беретін мектеп;

      59) эксперименттік алаң – жаңа педагогикалық технологиялар мен білім берудің жаңа мазмұнын сынақтан өткізуге арналған эксперимент режимінде білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымы;

      60) экстернат – білім алушы сабаққа үнемі қатыспай-ақ тиісті білім беру бағдарламасының оқу пәндерін өз бетімен оқитын оқыту нысандарының бірі;

      61) элиталық білім - дарынды адамдарға арналған мамандандырылған білім беру ұйымдарында іске асырылатын мамандандырылған жалпы білім беретін оқу және білім беру бағдарламалары бойынша алынатын білім.

      Ескерту. 1-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi), 2012.01.09 № 535-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 2012.07.10 N 36-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 18.02.2014 № 175-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 21.07.2015 № 337-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 24.11.2015 № 419-V (01.01.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 09.04.2016 № 501-V (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз); 05.05.2017 № 60-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 05.07.2017 № 88-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 11.07.2017 № 91-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 02.07.2018 № 165-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 172-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңдарымен

2-бап. Қазақстан Республикасының білім беру саласындағы заңнамасы

      1. Қазақстан Республикасының білім беру саласындағы заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделеді, осы Заңнан және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінен тұрады.

      2. Егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шартта осы Заңдағыдан өзгеше ережелер белгіленсе, онда халықаралық шарттың ережелері қолданылады.

      3. Қазақстан Республикасының білім беру саласындағы заңнамасымен реттелген құқықтық қатынастарға:

      1) аккредиттеу органының көрсетілетін қызметтерін;

      2) орта білім беру ұйымдарында білім алушыларды тамақтандыруды ұйымдастыру бойынша көрсетілетін қызметтерді, тауарларды, сондай-ақ мектепке дейінгі ұйымдарда, жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған білім беру ұйымдарында тәрбиеленетін және білім алатын балаларды тамақтандыруды қамтамасыз етумен байланысты тауарларды сатып алу бөлігінде Қазақстан Республикасының мемлекеттік сатып алу туралы заңнамасының күші қолданылмайды.

      Ескерту. 2-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

3-бап. Білім беру саласындағы мемлекеттік саясаттың принциптері

      1. Білім беру саласындағы мемлекеттік саясаттың негізгі принциптері мыналар болып табылады:

      1) баршаның сапалы білім алуға құқықтарының теңдігі;

      2) білім беру жүйесін дамытудың басымдығы;

      3) әрбір адамның зияткерлік дамуы, психикалық-физиологиялық және жеке ерекшеліктері ескеріле отырып, халықтың барлық деңгейдегі білімге қолжетімділігі;

      4) білім берудің зайырлы, гуманистік және дамытушылық сипаты, азаматтық және ұлттық құндылықтардың, адам өмірі мен денсаулығының, жеке адамның еркін дамуының басымдығы;

      5) адамның құқықтары мен бостандықтарын құрметтеу;

      6) жеке адамның білімдарлығын ынталандыру және дарындылығын дамыту;

      7) білім беру деңгейлерінің сабақтастығын қамтамасыз ететін білім беру процесінің үздіксіздігі;

      8) оқытудың, тәрбиенің және дамытудың бірлігі;

      9) білім беруді басқарудың демократиялық сипаты, білім беру жүйесі қызметінің ашықтығы;

      10) білім беру ұйымдарының меншік нысандары, оқыту мен тәрбиенің нысандары, білім беру бағыттары бойынша алуан түрлі болуы.

      2. Білім беру ұйымдарында саяси партиялар мен діни ұйымдардың (бірлестіктердің) ұйымдық құрылымдарын құруға және олардың қызметіне тыйым салынады.

      Ескерту. 3-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.

2-тарау. БІЛІМ БЕРУ ЖҮЙЕСІН БАСҚАРУ

4-бап. Қазақстан Республикасы Үкіметінің білім беру саласындағы құзыреті

      Қазақстан Республикасының Үкіметі:

      1) білім беруді дамыту жөніндегі мемлекеттік саясатты әзірлейді және іске асырады;

      2) алып тасталды - ҚР 03.07.2013 № 124-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);

      3) еңбек нарығының кадрларға ағымдағы және келешектегі қажеттігінің тұрақты мониторингі жүйесін қалыптастырады;

      4) еңбек нарығының қажеттіліктерін ескере отырып, әлеуметтік әріптестердің кәсіптік білім беру проблемаларын шешуге қатысуын қамтамасыз етеді және республикалық бюджеттен қаржыландырылатын білім беру ұйымдарында (Қарулы Күштер, басқа да әскерлер мен әскери құралымдар, сондай-ақ арнаулы мемлекеттік органдар үшін мамандар даярлауды жүзеге асыратын білім беру ұйымдарын қоспағанда) жоғары немесе жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар кадрларды даярлауға үш жылға, сондай-ақ техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімі бар кадрларды даярлауға мемлекеттік білім беру тапсырысын бекітеді;

      5) "бакалавр" немесе "магистр" дәрежелері берілетін жоғары немесе жоғары оқу орнынан кейінгі білім алуға ақы төлеу үшін білім беру грантын беру ережелерін бекітеді;

      5-1) "Өркен" грантын беру қағидаларын және оның мөлшерін бекітеді;

      6) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);

      7) Білім беру ұйымдарын мемлекеттік аттестаттау қағидаларын бекітеді;

      8) алып тасталды - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
      9) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);

      10) халықтың тығыздығына және елді мекендердің қашықтығына қарай білім беру ұйымдары желісінің кепілдік берілген мемлекеттік нормативін бекітеді;

      11) мемлекеттік білім беру ұйымдары қызметкерлерінің үлгілік штаттарын, сондай-ақ педагог қызметкерлер мен оларға теңестірілген адамдар лауазымдарының тізбесін айқындайды;

      12) Қазақстан Республикасының Президентіне жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарына ерекше мәртебе беру туралы ұсыну енгізеді және жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының ерекше мәртебесі туралы ережені бекітеді;

      13) егер Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше көзделмесе, мемлекеттiк басқару органының ұсынысы бойынша бюджет қаражаты есебiнен қаржыландырылатын мемлекеттiк бiлiм беру ұйымдарын құрады, қайта ұйымдастырады және таратады;

      14) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);

      15) Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігімен келісу бойынша "Болашақ" халықаралық стипендиясын беру үшін үміткерлерді іріктеу қағидаларын бекітеді және "Болашақ" халықаралық стипендиясын жұмсау бағыттарын айқындайды;

      16) мемлекеттік атаулы стипендияларды бекітеді;

      17) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
      18) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
      19) алып тасталды – ҚР 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      20) алып тасталды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен;

      21) мемлекеттік білім беру мекемелерінің мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек алуға құқығы бар отбасылардан, сондай-ақ мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек алмайтын, жан басына шаққандағы табысы ең төменгі күнкөріс деңгейінің шамасынан төмен отбасылардан шыққан білім алушылары мен тәрбиеленушілеріне және жетім балаларға, ата-анасының қамқорлығынсыз қалып, отбасыларда тұратын балаларға, төтенше жағдайлардың салдарынан шұғыл жәрдемді талап ететін отбасылардан шыққан балаларға және білім беру ұйымының алқалы басқару органы айқындайтын өзге де санаттағы білім алушылар мен тәрбиеленушілерге жалпы білім беретін мектептерді ағымдағы ұстауға бөлінетін бюджет қаражатының кемінде бір пайызы мөлшерінде қаржылай және материалдық көмек көрсетуге бөлінетін қаражатты қалыптастыру, жұмсау бағыты мен оларды есепке алу қағидаларын бекітеді;

      22) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);

      22-1) қаржы ұйымдары беретін білім беру кредиттерін кепілдендіру тәртібін айқындайды;

      22-2) маманды жұмысқа жіберу, өз бетімен жұмысқа орналасу құқығын беру, мемлекеттік білім беру тапсырысы негізінде білім алған, осы Заңның 47-бабының 17-тармағында аталған азаматтарды жұмысын өтеу жөніндегі міндетінен босату немесе олардың міндетін тоқтату тәртібін айқындайды;

      23) бірінші басшыларын Қазақстан Республикасының Президенті тағайындайтын жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының тізбесін және оларды тағайындау, аттестаттау және қызметтен босату тәртібін бекіту туралы Қазақстан Республикасының Президентіне ұсыныс енгізеді;

      24) алып тасталды – ҚР 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

      24-1) білім беру саласындағы уәкілетті органның ұсынысы бойынша техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі және жоғары білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарына оқуға түсу кезінде қабылдау квотасының мөлшерін бекітеді;

      25) алып тасталды – ҚР 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

      25-1) осы Заңның 8-бабы 4-тармағының екінші бөлігінде аталған азаматтарға әлеуметтік көмектің мөлшерін, көздерін, түрлерін және оны беру тәртібін айқындайды;

      26) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
      27) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
      28) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
      29) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);

      29-1) шетелде кадрларды даярлаудың, қайта даярлаудың және олардың біліктілігін арттырудың халықаралық бағдарламалары, оның ішінде "Болашақ" халықаралық стипендиясы бойынша іс-шаралар кешенін жүзеге асыратын ұйымды (әкімшіні) айқындайды;

      30) өзіне Қазақстан Республикасының Конституциясымен, заңдарымен және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерімен жүктелген өзге де функцияларды орындайды.

      Ескерту. 4-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.07.05 N 452-IV (2011.10.13 бастап қолданысқа енгізіледі), 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi), 2011.07.15 N 461-IV (2012.01.30 бастап қолданысқа енгізіледі), 2012.02.13 N 553-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.07.2013 № 124-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 29.09.2014 N 239-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

5-бап. Білім беру саласындағы уәкілетті органның құзыреті

      Білім беру саласындағы уәкілетті орган мынадай өкілеттіктерді орындайды:

      1) азаматтардың білім беру саласындағы конституциялық құқықтары мен бостандықтарын сақтауды қамтамасыз етеді;

      1-1) білім беру саласында жергiлiктi атқарушы органдарды үйлестіруді және оларға әдiстемелiк басшылық жасауды жүзеге асырады;

      2) білім беру саласындағы бірыңғай мемлекеттік саясатты іске асырады, салааралық үйлестіруді жүзеге асырады, білім беру және ғылым саласындағы халықаралық бағдарламаларды әзірлейді және іске асырады;

      2-1) жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар кадрларды даярлауға мемлекеттік білім беру тапсырысын бөлуді бекітеді;

      2-2) жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар кадрларды даярлауға мемлекеттік білім беру тапсырысын қалыптастыру және бөлу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      2-3) студенттерді, магистранттар мен докторанттарды жатақханалардағы орындармен қамтамасыз етуге мемлекеттік тапсырысты бекітеді және орналастырады;

      2-4) студенттерді, магистранттар мен докторанттарды жатақханалардағы орындармен қамтамасыз етуге мемлекеттік тапсырыстың мөлшерін айқындау әдістемесін әзірлейді және бекітеді;

      2-5) орта білім беру ұйымдарында білім алушыларды тамақтандыруды ұйымдастыру, сондай-ақ мектепке дейінгі ұйымдарда, жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған білім беру ұйымдарында тәрбиеленетін және білім алатын балаларды тамақтандыруды қамтамасыз етумен байланысты тауарларды сатып алу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      2-6) орта білім беру ұйымдарында білім алушыларды тамақтандыруды ұйымдастыру бойынша көрсетілетін қызметтерді, тауарларды, сондай-ақ мектепке дейінгі ұйымдарда, жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған білім беру ұйымдарында тәрбиеленетін және білім алатын балаларды тамақтандыруды қамтамасыз етумен байланысты тауарларды жосықсыз берушілердің тізбесін қалыптастыру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      3) білім беруді дамытудың жай-күйі туралы жыл сайынғы ұлттық баяндама әзірлеу және жариялау арқылы қоғам мен мемлекетті білім беру жүйесінің жай-күйі және оның қызметінің тиімділігі туралы нақты ақпаратпен қамтамасыз етеді;

      4) білім беруді басқару жүйесінің білім беру мониторингін және оны ақпараттық қамтамасыз етуді жүзеге асырады, білім берудің бірыңғай ақпараттық жүйесін ұйымдастыру және оның жұмыс істеу ережелерін бекітеді;

      4-1) білім беру бағдарламалары бойынша жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарына білім алушыларды қабылдау қорытындылары бойынша мониторинг жүргізу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      5) білім беру сапасын басқаруды, білім беру ұйымдары ұсынатын білім беру қызметін әдістемелік және әдіснамалық қамтамасыз етуді жүзеге асырады;

      5-1) білім берудің барлық деңгейінің мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарын әзірлейді және бекітеді;

      5-2) жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары үшін жалпы білім беру пәндері циклінің үлгілік оқу бағдарламаларын әзірлейді және бекітеді;

      6) жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру деңгейлерін, сондай-ақ медициналық және фармацевтикалық оқу орындарының үлгілік оқу бағдарламалары мен үлгілік оқу жоспарларын қоспағанда, білім беру деңгейлерінің үлгілік оқу жоспарлары мен үлгілік оқу бағдарламаларын әзірлейді және бекітеді;

      6-1) алып тасталды - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
      6-2) алып тасталды – ҚР 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

      6-3) бiлiм туралы мемлекеттік үлгідегі құжаттардың түрлері мен нысандарын және оларды беру тәртібін айқындайды;

      6-4) бас бостандығынан айыруға сотталғандардың бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік білім алуын ұйымдастыру қағидаларын қылмыстық-атқару қызметі саласындағы уәкілетті органмен келіседі;

      6-5) "Өзін-өзі тану" адамгершілік-рухани білім беру бағдарламасын бекітеді;

      7) алып тасталды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен;

      7-1) балалар музыка мектептерінің, балалар көркемөнер мектептерінің және балалар өнер мектептерінің үлгілік оқу жоспарлары мен білім беру бағдарламаларын әзірлейді және бекітеді;

      8) заңды тұлғаларға мыналарды:

      бастауыш білім;

      негізгі орта білім;

      жалпы орта білім;

      біліктіліктер бойынша, әскери, арнаулы оқу орындары үшін мамандықтардың топтары бойынша техникалық және кәсіптік білім;

      біліктіліктер бойынша, әскери, арнаулы оқу орындары үшін мамандықтардың топтары бойынша орта білімнен кейінгі білім;

      кадрларды даярлау бағыттары бойынша жоғары білім;

      кадрларды даярлау бағыттары бойынша жоғары оқу орнынан кейінгі білім;

      діни білім беру үшін бiлiм беру қызметiмен айналысуға арналған лицензияны және (немесе) лицензияға қосымшаны береді;

      8-1) бiлiм беру мониторингiн жүзеге асыру тәртiбiн белгiлейдi;

      8-2) мектепке дейiнгi тәрбие мен оқыту бойынша қызметтi жүзеге асырудың басталғаны немесе тоқтатылғаны туралы хабарламаларды қабылдауды жүзеге асырады;

      8-3) "Алтын белгi" белгiсi туралы ереженi бекiтедi;

      8-4) алып тасталды - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);

      8-5) мектепке дейiнгi тәрбие мен оқыту бойынша рұқсаттар мен хабарламалардың мемлекеттік электрондық тiзiлiмiн жүргiзедi;

      8-6) "Жоғары оқу орнының үздiк оқытушысы" және "Үздiк педагог" атақтарын беру қағидаларын бекiтедi;

      8-7) "Орта бiлiм беретін үздiк ұйым", "Техникалық және кәсіптік, орта бiлiмнен кейінгі білім беретін үздiк ұйым" гранттарының мөлшерін және оларды беру тәртiбiн белгiлей отырып, осы гранттарды беруге арналған конкурстарды өткiзу қағидаларын бекiтедi;

      РҚАО-ның ескертпесі!
      9) тармақша жаңа редакцияда көзделген - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі).
      РҚАО-ның ескертпесі!
      9) тармақшаның бұл редакциясы 01.01.2017 бастап 01.01.2020 дейін қолданыста болады - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен.

      9) ведомстволық бағыныстылығына қарамастан, мыналарды:

      мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын;

      мамандандырылған білімнің мамандандырылған жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын;

      арнайы білімнің арнайы оқу бағдарламаларын;

      техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын;

      әскери, арнаулы оқу орындарында жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асырып жатқан білім беру ұйымдарына мемлекеттік аттестаттау жүргізеді;

      9-1) алып тасталды – ҚР 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

      10) аккредиттеу органдарына, оның ішінде шетелдік аккредиттеу органдарына қойылатын талаптарды және оларды танудың тәртібін белгілейді және танылған аккредиттеу органдарының, аккредиттелген білім беру ұйымдарының және білім беру бағдарламаларының тізілімдерін қалыптастырады;

      11) бастауыш, негiзгi орта, жалпы орта бiлiмнің жалпы бiлiм беретін оқу бағдарламаларын, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын iске асыратын бiлiм беру ұйымдарына оқуға қабылдаудың үлгілік қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      11-1) тиісті үлгілердегі білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      12) Ұлттық бірыңғай тестілеуді және кешенді тестілеуді өткізу және оқу жетістіктеріне сырттай бағалау жүргізу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      12-1) білім беру қызметіне қойылатын біліктілік талаптарын және оларға сәйкестікті растайтын құжаттардың тізбесін бекітеді;

      12-2) орта білім беру ұйымдарында сынып жетекшілігі туралы ережені әзірлейді және бекітеді;

      13) мүдделі орталық атқарушы органдармен, жұмыс берушілермен және басқа да әлеуметтік әріптестермен өзара іс-қимыл жасай отырып, кәсіптер мен мамандықтардың тізбелерін қалыптастырады және техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің мамандықтары мен біліктіліктерінің сыныптауышын бекітеді;

      13-1) мүдделі орталық атқарушы органдармен, жұмыс берушілермен және басқа да әлеуметтік әріптестермен өзара іс-қимыл жасай отырып, кадрларды даярлау бағыттарының сыныптауышын әзірлейді және бекітеді;

      14) меншік нысандарына және ведомостволық бағыныстылығына қарамастан, білім беру ұйымдарында оқу жылының басталу және аяқталу мерзімін айқындайды;

      14-1) орта білім беру ұйымдары үшін міндетті мектеп формасына қойылатын талаптарды әзірлейді және бекітеді;

      14-2) қолайсыз ауа райы метеожағдайларында орта білім беру ұйымдарында, сондай-ақ техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында сабақтарды тоқтату қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      14-3) экстернат нысанында оқытуға жол берілмейтін жоғары білімі бар кадрларды даярлау бағыттарының тізбесін бекітеді;

      15) сырттай және кешкі оқу нысандарында білім алуға жол берілмейтін техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің мамандықтары мен біліктіліктерінің тізбесін бекітеді;

      15-1) жоғары білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында экстернат нысанында оқытуға рұқсат беру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      15-2) сыныптауышқа сәйкес техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім үшін оқыту мерзімдері және білім беру деңгейлері бойынша кәсіптер мен мамандықтардың тізбесін әзірлейді және бекітеді, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің мамандықтары мен біліктіліктерінің сыныптауышын бекітеді;

      16) жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарын қоспағанда, білім алушыларды білім беру ұйымдарының типтері бойынша ауыстыру және қайта қабылдау қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      17) техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарында білім алушыларға академиялық демалыстар беру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      18) алып тасталды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен;

      19) орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары үшін білім алушылардың үлгеріміне ағымдағы бақылауды, оларды аралық және қорытынды аттестаттауды өткізудің үлгілік қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      19-1) мектепке дейінгі, бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын, техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарының оқулықтарға және оқу-әдістемелік кешендеріне қажеттілігін болжау әдістемесін әзірлейді және бекітеді;

      19-2) мемлекеттік білім беру ұйымдарының білім алушылары мен тәрбиеленушілерін оқулықтармен және оқу-әдістемелік кешендермен қамтамасыз ету қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      19-3) мемлекеттік білім беру ұйымдарының кітапханалар қорын қалыптастыру, пайдалану және сақтау жөніндегі қағидаларды әзірлейді және бекітеді;

      20) алып тасталды – ҚР 04.07.2018 № 172-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.

      21) білім туралы құжаттарды тану және нострификациялау тәртібін белгілейді;

      21-1) білім туралы құжаттарды (түпнұсқаларды) апостильдеу рәсімін жүзеге асырады;

      21-2) білім беру ұйымдарын бағалау өлшемшарттарын әзірлейді және бекітеді;

      21-3) білім алушылардың білімін бағалау өлшемшарттарын әзірлейді және бекітеді;

      22) бiлiм туралы мемлекеттiк үлгiдегi құжаттардың бланкiлерiне тапсырыс берудi ұйымдастыру, оларды сақтау, есепке алу мен беру және олармен негізгі орта, жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын және техникалық және кәсіптік, орта бiлiмнен кейінгі, жоғары және жоғары оқу орнынан кейiнгi бiлiмнің білім беру бағдарламаларын iске асыратын бiлiм беру ұйымдарын, ведомстволық бағынысты бiлiм беру ұйымдарын қамтамасыз ету жөнiндегi қағидаларды әзiрлейдi және бекiтедi, олардың пайдаланылуына бақылауды жүзеге асырады;

      23) білім беру ұйымдары білім беру қызметінде пайдаланатын қатаң есептіліктегі құжаттардың нысанын әзірлейді және бекітеді, білім туралы құжаттарды ресімдеуге қойылатын талаптарды айқындайды; білім алуды аяқтамаған адамдарға берілетін анықтама нысанын бекітеді;

      23-1) бастауыш білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары үшін әрбір пән бойынша бірыңғай базалық оқулықты айқындайды және бекітеді;

      РҚАО-ның ескертпесі!
      5-бапты 23-2) тармақшамен толықтыру көзделген - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі).
      РҚАО-ның ескертпесі!
      5-бапты 23-3) тармақшамен толықтыру көзделген - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (01.01.2022 бастап қолданысқа енгізіледі).

      24) мектепке дейінгі ұйымдар, орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары үшін білім беру қызметтерін көрсетудің үлгілік шартының, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары үшін кәсіптік практиканы өткізуге арналған үлгілік шарттың және дуальды оқыту туралы үлгілік шарттың нысандарын әзірлейді және бекітеді;

      24-1) білім беру жинақтау салымы туралы үлгілік шартты әзірлейді және бекітеді;

      25) оқу-әдістемелік және ғылыми-әдістемелік жұмысқа басшылықты жүзеге асырады және оны жүргізуді үйлестіреді, мәдениет саласындағы білім беру ұйымдарын қоспағанда, білім беру ұйымдарында оқу-әдістемелік және ғылыми-әдістемелік жұмысты ұйымдастыру және жүзеге асыру қағидаларын, оқытудың кредиттік технологиясы бойынша оқу процесін ұйымдастыру қағидаларын бекітеді және қашықтықтан білім беру технологиялары бойынша оқу процесін ұйымдастыру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      25-1) Қазақстан Республикасы жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының дайындық бөлімдерінің қызметін ұйымдастыру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      25-2) жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің республикалық оқу-әдістемелік кеңесін және кадрларды даярлау бағыттары бойынша оқу-әдістемелік бірлестіктер құрады және олардың қызметтері туралы ережені бекітеді;

      25-3) техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің республикалық оқу-әдістемелік кеңесін, бейіндер бойынша техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің оқу-әдістемелік бірлестіктерін құрады және олардың қызметі туралы ережелерді бекітеді;

      26) республикалық орта білім беру ұйымдарын, сондай-ақ халықаралық келісімдерге сәйкес шетелдік мектептерде оқитын отандастарды оқулықтармен және оқу-әдістемелік кешендермен қамтамасыз етеді;

      26-1) мектепке дейiнгi, орта, техникалық және кәсiптiк, орта білімнен кейінгі бiлiм беру ұйымдарын, сондай-ақ арнайы білім беру ұйымдарын жабдықтармен және жиһазбен жарақтандыру нормаларын әзiрлеудi ұйымдастырады және бекiтедi;

      27) оқулықтарды, оқу-әдiстемелiк кешендері мен оқу-әдiстемелiк құралдарын әзiрлеу, оларға сараптама, сынақ өткізу және мониторинг жүргізу, оларды басып шығару жөнiндегi жұмысты ұйымдастыру қағидаларын әзірлейді әрі бекiтедi және осы жұмысты ұйымдастырады;

      27-1) жыл сайын республикалық және жергілікті бюджеттер бекітілгенге дейін оқулықтардың, оқу-әдiстемелiк кешендерiнiң, құралдарының және басқа да қосымша әдебиеттердiң, оның ішінде электрондық жеткізгіштегілерінің тiзбесiн бекiтедi;

      27-2) мектепке дейінгі, орта білім беру ұйымдарының білім алушылары мен тәрбиеленушілерін оқулықтармен және оқу-әдістемелік кешендермен қамтамасыз ету бойынша жұмысты үйлестіреді;

      28) республикалық маңызы бар мектептен тыс іс-шаралар өткізуді ұйымдастырады;

      29) жаратылыстану-математика циклы пәндері бойынша Президенттік олимпиаданы, жалпы білім беретін пәндер бойынша республикалық олимпиадалар мен ғылыми жобалар конкурстарын, орындаушылардың республикалық конкурстары мен кәсіби шеберлік конкурстарын ұйымдастыру және өткізу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      29-1) жалпы білім беретін пәндер бойынша республикалық және халықаралық олимпиадалар мен ғылыми жобалар конкурстарының (ғылыми жарыстардың), орындаушылар конкурстарының, кәсіби шеберлік конкурстарының және спорттық жарыстардың тізбесін қалыптастырады және бекітеді;

      29-2) жалпы білім беретін пәндер бойынша халықаралық олимпиадалар мен ғылыми жобалар конкурстарына (ғылыми жарыстарға) қатысушылар құрамын қалыптастыру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      30) алынып тасталды - ҚР 13.01.2014 N 159-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);

      31) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларды қоспағанда, ведомстволық бағыныстағы бiлiм беру ұйымдарының жарғыларын бекiтедi;

      32) білім беру ұйымдарында меншік нысандарына және ведомстволық бағыныстылығына қарамастан, Қазақстан Республикасының білім беру саласындағы заңнамасының және нормативтік құқықтық актілерінің, мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарының, сондай-ақ ведомстволық бағыныстағы ұйымдардағы бюджеттік және қаржылық тәртіптің Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес орындалуына мемлекеттік бақылау жасауды жүзеге асырады;

      33) алып тасталды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен;

      34) жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының педагог жұмыскерлері мен оларға теңестірілген адамдарын қоспағанда, педагог жұмыскерлер мен оларға теңестірілген адамдар лауазымдарының үлгілік біліктілік сипаттамаларын әзірлейді және бекітеді;

      34-1) педагогикалық әдеп қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      35) мемлекеттік орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарының басшыларын конкурстық орналасу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      36) алып тасталды – ҚР 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

      36-1) қауымдастырылған профессор (доцент), профессор ғылыми атақтарын береді;

      36-2) ғылыми қызметтің нәтижелерін жариялау үшін ұсынылатын басылымдар тізбесіне қосу үшін ғылыми басылымдарға қойылатын талаптарды әзірлейді және бекітеді;

      37) алып тасталды - ҚР 2012.07.10 N 36-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;

      38) педагог кадрларды қайта даярлау мен олардың біліктілігін арттыруды ұйымдастырады;

      38-1) педагогика кадрларының біліктілігін арттыру курстарын ұйымдастыру және жүргізу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      38-2) педагогика кадрларының біліктілігін арттыру курстарының білім беру бағдарламаларын бекітеді;

      38-3) формальды емес білім беретін, танылған ұйымдардың тізбесіне енгізілген ұйымдар беретін формальды емес білім арқылы ересектер алған оқу нәтижелерін тану қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      38-4) формальды емес білім беретін ұйымдарды тану қағидаларын әзірлеп, бекітеді және формальды емес білім беретін, танылған ұйымдардың тізбесін қалыптастырады;

      39) салалық көтермелеу жүйесін әзірлейді және бекітеді;

      40) шетелдік әріптестермен келіссөздер жүргізеді және өз құзыреті шегінде білім беру саласында, сондай-ақ ғылыми қызметте халықаралық шарттарға (келісімдерге) және бағдарламаларға қол қояды; білім беру ұйымдары жүзеге асыратын халықаралық ынтымақтастық ұйымдарының ережелерін белгілейді және осы жұмысты үйлестіреді;

      41) шетелге, оның ішінде академиялық оралымдылық шеңберінде оқытуға жіберу тәртібін әзірлейді, бекітеді және белгілейді;

      42) алып тасталды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен;

      43) еңбек нарығының қажеттіліктерін ескере отырып, техникалық және кәсiптiк, орта бiлiмнен кейiнгi, жоғары және жоғары оқу орнынан кейiнгi бiлiмi бар кадрларды даярлауға, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының дайындық бөлімдеріне, сондай-ақ мектепке дейінгі тәрбиелеу мен оқытуға, орта білім беруге мемлекеттiк бiлiм беру тапсырысын орналастыру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      43-1) техникалық және кәсiптiк, орта бiлiмнен кейiнгi және жоғары бiлiмнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын ұйымдарда мемлекеттік білім беру тапсырысы негізінде білім алушылар үшін өтемақылар төлеу арқылы қысқы және жазғы каникул кезеңінде қалааралық теміржол және автомобиль (таксиден басқа) көлігінде жеңілдікпен жол жүруді қамтамасыз ету қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      43-2) студенттерді, магистранттар мен докторанттарды жатақханалардағы орындармен қамтамасыз етуге мемлекеттік тапсырысты орналастыру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      44) Қазақстан Республикасының білім беру саласындағы заңнамасының анықталған бұзушылықтарын нұсқамада белгіленген мерзімде жою туралы орындалуы міндетті жазбаша нұсқамалар береді;

      44-1) білім беру ұйымдарында эксперимент режимінде іске асырылатын білім беру бағдарламаларын әзірлеу, сынақтан өткізу және енгізу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      44-2) білім беру жүйесін басқару органдарын ақпараттық қамтамасыз етуді жүзеге асырады;

      44-3) бірыңғай ақпараттық білім беру жүйесін ұйымдастыру және оның жұмыс істеу қағидаларын әзірлеуді ұйымдастырады және бекітеді;

      44-4) "Болашақ" халықаралық стипендиясы бойынша шығыс нормаларын, оқуға және тағылымдамадан өтуге арналған үлгілік шарттарды бекітеді;

      44-5) білім беру ұйымы түрлерінің номенклатурасын және олардың қызметінің, оның ішінде шағын жинақталған мектептердегі қызметтің үлгілік қағидаларын бекітеді;

      44-6) мемлекеттік білім беру тапсырысына байланысты қызметтер көрсетудің тізбесін қалыптастырады және бекітеді;

      45) алып тасталды - ҚР 29.12.2014 № 269-V (01.01.2015 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен;

      45-1) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);

      45-2) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес сәйкестендіру нөмірлерінің ұлттық тізіліміндегі мәліметтерді алады;

      45-3) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);

      46) кәмелетке толмағандарды Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталықтарында ұстаудың тәртібі мен шарттарын белгілейді;

      46-1) мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің, сондай-ақ кредиттік оқыту технологиясын ескере отырып, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім берудің жан басына шаққандағы нормативтік қаржыландыру әдістемесін (бұдан әрі – жан басына шаққандағы нормативтік қаржыландыру әдістемесі) әзірлеуді ұйымдастырады және бекітеді;

      46-2) мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің, сондай-ақ кредиттік оқыту технологиясын ескере отырып, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім берудің жан басына шаққандағы нормативтік қаржыландыру қағидаларын әзірлеуді ұйымдастырады және бекітеді;

      46-3) біліктілікті арттырудың ваучерлік-модульдік жүйесінің әдістемесін әзірлеуді ұйымдастырады және бекітеді;

      46-4) біліктілікті қашықтықтан арттыруды қамтамасыз етудің қағидаларын әзірлеуді ұйымдастырады және бекітеді;

      46-5) педагогтардың біліктілік деңгейін растау қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      46-6) қағидаларын денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган әзірлейтін және бекітетін денсаулық сақтау саласындағы, жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар кадрларды нысаналы даярлауды қоспағанда, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында философия докторларын (РһD) нысаналы даярлау қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      46-7) мемлекеттік жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының ректорларын тағайындау қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      46-8) алып тасталды – ҚР 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

      46-9) алып тасталды - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);

      46-10) экстернат нысанында оқыту қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      46-11) техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары үшін кәсіптік практиканы ұйымдастыру мен өткізу қағидаларын және практика базалары ретінде кәсіпорындарды (ұйымдарды) айқындау қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      46-12) дуальды оқытуды ұйымдастыру қағидаларын мүдделі мемлекеттік органдармен келісу бойынша әзірлейді және бекітеді;

      46-13) білім беру ұйымдарының жатақханаларындағы орындарды бөлу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      46-14) мектепке дейінгі жастағы және мектеп жасындағы балаларды, олар орта білім алғанға дейін, есепке алуды ұйымдастыру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      46-15) алып тасталды - ҚР 05.07.2017 № 88-VI Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);

      46-16) республикалық орта білім беру ұйымдарындағы мемлекеттік білім беру тапсырысын бекітеді;

      46-17) жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымының даму бағдарламасының құрылымын және оны әзірлеу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      46-18) стипендиялық бағдарламаларға қатысу үшін үміткерлерді іріктеу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      46-19) жан басына шаққандағы нормативтік қаржыландыру іске асырылатын білім беру ұйымдарының типтері мен түрлерінің тізбесін бекітеді;

      46-20) мемлекеттік мекеменің ұйымдық-құқықтық нысанында құрылған орта білім беру ұйымдарын шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорынның ұйымдық-құқықтық нысанына қайта ұйымдастыру үшін өлшемшарттарды әзірлейді және бекітеді;

      47) Қазақстан Республикасының заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

      Білім беру саласындағы уәкілетті органның осы баптың бірінші бөлігінің 4), 4-1), 6), 8-1), 8-3), 11), 11-1), 13), 14), 14-1), 14-2), 16), 19), 25), 27), 34), 38), 38-1), 38-2), 43-2), 44-3), 44-5), 46-11), 46-17), 46-18), 46-19) және 46-20) тармақшаларында көзделген өкілеттіктері әскери, арнаулы оқу орындарына және Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты жанындағы Сот төрелігі академиясына (бұдан әрі – Сот төрелігі академиясы) қолданылмайды.

      Ескерту. 5-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2009.07.17 N 188-IV(қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз), 2010.03.19 № 258-IV 2010.12.29 N 372-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi), 2011.01.06 N 378-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 2011.07.05 N 452-IV (2011.10.13 бастап қолданысқа енгізіледі), 2011.10.24 № 487-ІV (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз), 2011.07.15 N 461-IV (2012.01.30 бастап қолданысқа енгізіледі), 2012.07.10 N 36-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 13.06.2013 № 102-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.07.2013 № 124-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 13.01.2014 N 159-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.05.2014 № 203-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі); 29.09.2014 N 239-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 29.12.2014 № 269-V (01.01.2015 бастап қолданысқа енгізіледі); 19.05.2015 № 315-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 13.11.2015 № 398-V (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз); 09.04.2016 № 501-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 18.04.2017 № 58-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 05.05.2017 № 60-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 05.07.2017 № 88-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 172-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 21.02.2019 № 227-VI (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз) Заңдарымен.

5-1-бап. Қазақстан Республикасы ұлттық қауіпсіздік органдарының, Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің, Қазақстан Республикасы прокуратура органдарының және Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігінің өздеріне ведомстволық бағынысты әскери, арнаулы оқу орындарына қатысты құзыреті

      Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздік органдары, Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрлігі, Қазақстан Республикасының прокуратура органдарының және Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрлігі өздеріне ведомстволық бағынысты әскери, арнаулы оқу орындарына қатысты мынадай өкілеттіліктерді жүзеге асырады:

      1) орта білім беру ұйымдарын қоспағанда, әскери, арнаулы оқу орындарының білім беру қызметінің тиісті деңгейлерінің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарының жекелеген бөлімдерін әзірлеуге қатысады;

      2) әскери, арнаулы оқу орындарының білім беру қызметіне қойылатын біліктілік талаптарының жекелеген бөлімдерін және оларға сәйкестікті растайтын құжаттардың тізбесін әзірлеуге қатысады;

      3) әскери, арнаулы оқу орындарының қызмет қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      4) әскери, арнаулы оқу орындарында (орта білім беру ұйымдарында білім беру саласындағы уәкілетті органмен келісу бойынша) оқу процесін, оқу-әдістемелік және ғылыми-әдістемелік қызметті ұйымдастыру және жүзеге асыру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      5) әскери, арнаулы оқу орындарында білім алушылардың үлгеріміне ағымдағы бақылау, оларға аралық және қорытынды аттестаттау жүргізу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      6) білім беру саласындағы уәкілетті органмен келісу бойынша үлгілік оқу жоспарларын әзірлейді және бекітеді;

      7) орта білім беру ұйымдарын қоспағанда, үлгілік оқу бағдарламаларын әзірлейді және бекітеді;

      8) орта білім беру ұйымдарын қоспағанда, оқулық басылымдары мен оқу-әдістемелік кешендерді дайындау, сараптау, сынамақтан өткізу, басып шығару және оларға мониторинг жүргізу жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      9) тиісті деңгейдегі білім беру бағдарламаларын іске асырып жатқан әскери, арнаулы оқу орындарына оқуға қабылдау қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      10) орта білім беру ұйымдарын қоспағанда, әскери, арнаулы оқу орындарында оқу жылының басталу және аяқталу мерзімдерін айқындайды;

      11) әскери, арнаулы оқу орындарында білім алушылардың кәсіптік практикасын және тағылымдамасын ұйымдастыру және одан өту қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      12) әскери, арнаулы оқу орындарына ауыстыру және қайта қабылдау қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      13) әскери, арнаулы оқу орындарында, азаматтық қызметші лауазымдарын қоспағанда, педагог жұмыскерлер мен оларға теңестірілген адамдар лауазымдарының біліктілік сипаттамаларын әзірлейді және бекітеді;

      14) әскери, арнаулы оқу орындарында, азаматтық қызметші лауазымдарын қоспағанда, педагог жұмыскерлер мен оларға теңестірілген адамдар, ғылыми қызметкерлер лауазымдарына орналасу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      15) әскери, арнаулы оқу орындарының ақпараттық жүйелері мен интернет-ресурстарына қойылатын талаптарды әзірлейді және бекітеді;

      16) мамандықтар мен біліктіліктердің, әскери, арнаулы оқу орындарында іске асырылатын білім беру бағдарламаларының тізбелерін бекітеді;

      17) әскери, арнаулы оқу орындарында білім алу нысандары мен технологиясын айқындайды;

      18) әскери, арнаулы оқу орындарында білім беру технологияларын қолдана отырып оқу процесін ұйымдастыру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      19) осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

      Ескерту. 2-тарау 5-1-баппен толықтырылды - ҚР 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

5-2-бап. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының Сот төрелігі академиясына қатысты құзыреті

      Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты Сот төрелігі академиясына қатысты мынадай өкілеттіктерді жүзеге асырады:

      1) Сот төрелігі академиясының білім беру қызметінің тиісті деңгейлерінің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарының жекелеген бөлімдерін әзірлеуге қатысады;

      2) Сот төрелігі академиясының білім беру қызметіне қойылатын біліктілік талаптарының жекелеген бөлімдерін және оларға сәйкестікті растайтын құжаттардың тізбесін әзірлеуге қатысады;

      3) Сот төрелігі академиясы қызметінің қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      4) Сот төрелігі академиясында оқу процесін, оқу-әдістемелік және ғылыми-әдістемелік қызметті ұйымдастыру және жүзеге асыру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      5) Сот төрелігі академиясына оқуға қабылдау қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      6) үлгілік оқу жоспарларын және үлгілік оқу бағдарламаларын әзірлейді және бекітеді;

      7) оқулық басылымдары мен оқу-әдістемелік кешендерді дайындау, сараптау, сынамалау, басып шығару және оларға мониторинг жүргізу жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      8) Сот төрелігі академиясында білім алушылардың кәсіптік практикасы мен тағылымдамасын ұйымдастыру мен одан өту қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      9) Сот төрелігі академиясына қайта қабылдау қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      10) Сот төрелігі академиясының педагог жұмыскерлері мен оларға теңестірілген адамдары лауазымдарының біліктілік сипаттамаларын әзірлейді және бекітеді;

      11) Сот төрелігі академиясының педагог жұмыскерлері мен оларға теңестірілген адамдары, ғылыми жұмыскерлері лауазымдарына орналасу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      12) Сот төрелігі академиясының ақпараттық жүйелері мен интернет-ресурстарына қойылатын талаптарды әзірлейді және бекітеді;

      13) Сот төрелігі академиясында білім алу нысандары мен технологияларын айқындайды;

      14) Сот төрелігі академиясында білім беру технологияларын қолдана отырып оқу процесін ұйымдастыру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      15) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

      Ескерту. 2-тарау 5-2-баппен толықтырылды - ҚР 21.02.2019 № 227-VI Конституциялық заңымен (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз).

6-бап. Білім беру саласындағы жергілікті өкілді және атқарушы органдардың құзыреті

      1. Жергілікті өкілді органдар:

      1) алып тасталды - ҚР 03.07.2013 № 124-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);

      2) білім алушылардың қоғамдық көлікте (таксиден басқа) жеңілдікпен жол жүруі туралы шешім қабылдайды;

      3) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қамтамасыз ету жөніндегі өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

      2. Облыстың жергілікті атқарушы органы:

      1) алып тасталды - ҚР 03.07.2013 № 124-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);

      1-1) білім беру саласындағы мемлекеттік саясатты іске асырады;

      2) техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беруді қамтамасыз етеді;

      3) балаларды арнайы оқу бағдарламалары бойынша оқытуды қамтамасыз етеді;

      4) мамандандырылған білім беру ұйымдарында дарынды балаларды оқытуды қамтамасыз етеді;

      5) білім туралы мемлекеттік үлгідегі құжаттардың бланкілеріне тапсырыс беруді және негізгі орта, жалпы білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын және техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарын солармен қамтамасыз етуді ұйымдастырады және олардың пайдаланылуына бақылауды жүзеге асырады;

      5-1) алып тасталды - ҚР 13.06.2013 № 102-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

      6) техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын, мамандандырылған жалпы білім беретін және арнайы оқу бағдарламаларын іске асыратын мемлекеттік білім беру ұйымдарын, сондай-ақ балалар мен жасөспірімдердің спорт мектептерін білім беру саласындағы уәкілетті органның келісімі бойынша Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен құрады, қайта ұйымдастырады және таратады;

      7) алып тасталды - ҚР 2011.10.24 N 487-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін алты ай өткен соң бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
      7-1) алып тасталды - ҚР 2011.10.24 N 487-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін алты ай өткен соң бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
      7-2) алып тасталды - ҚР 2011.10.24 N 487-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін алты ай өткен соң бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен;

      8) жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар кадрларды даярлауға арналған мемлекеттік білім беру тапсырысын бекітеді;

      8-1) өңірлік кәсіпкерлер палаталарының және мүдделі ұйымдардың ұсыныстарын ескере отырып, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар кадрларды даярлауға арналған мемлекеттік білім беру тапсырысын орналастырады;

      8-2) орта білім беруге мемлекеттік білім беру тапсырысын бекітеді;

      8-3) техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімі бар кадрларды даярлауға арналған мемлекеттік білім беру тапсырысын бекітеді;

      9) білім алушылардың ұлттық бірыңғай тестілеуге қатысуын ұйымдастырады;

      10) техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын, сондай-ақ мамандандырылған жалпы білім беретін және арнайы оқу бағдарламаларын (қылмыстық-атқару жүйесінің түзеу мекемелеріндегі білім беру ұйымдарын қоспағанда) іске асыратын мемлекеттік білім беру ұйымдарын материалдық-техникалық қамтамасыз етуді жүзеге асырады;

      11) мемлекеттік білім беру мекемелерінің мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек алуға құқығы бар отбасылардан, сондай-ақ мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек алмайтын, жан басына шаққандағы табысы ең төменгі күнкөріс деңгейінің шамасынан төмен отбасылардан шыққан білім алушылары мен тәрбиеленушілеріне және жетім балаларға, ата-анасының қамқорлығынсыз қалып, отбасыларда тұратын балаларға, төтенше жағдайлардың салдарынан шұғыл жәрдемді талап ететін отбасылардан шыққан балаларға және білім беру ұйымының алқалы басқару органы айқындайтын өзге де санаттағы білім алушылар мен тәрбиеленушілерге жалпы білім беретін мектептерді ағымдағы ұстауға бөлінетін бюджет қаражатының кемінде бір пайызы мөлшерінде қаржылай және материалдық көмек көрсетуге қаражат жұмсайды;

      12) мемлекеттік тапсырыс негізінде техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдарламаларын, сондай-ақ мамандандырылған жалпы білім беретін және арнайы оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары үшін жыл сайын 1 тамызға дейін қағаз және электрондық жеткізгіштерде оқулықтар мен оқу-әдістемелік кешендерін сатып алуды және жеткізуді қамтамасыз етеді;

      13) облыс ауқымында жалпы білім беретін пәндер бойынша мектеп олимпиадаларын және ғылыми жобалар конкурстарын, орындаушылар конкурстары мен кәсіби шеберлік конкурстарын ұйымдастыруды және өткізуді қамтамасыз етеді;

      14) балаларға облыстық деңгейде жүзеге асырылатын қосымша білім беруді қамтамасыз етеді;

      15) бюджет қаражаты есебінен қаржыландырылатын мемлекеттік білім беру ұйымдарының кадрларын қайта даярлауды және қызметкерлердің біліктілігін арттыруды ұйымдастырады;

      16) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);

      16-1) балалар мен жасөспірімдердің психикалық денсаулығын зерттеп-қарауды және психологиялық-медициналық-педагогикалық консультациялық көмек көрсетуді қамтамасыз етеді;

      17) дамуында проблемалары бар балалар мен жасөспірімдерді оңалтуды және әлеуметтік бейімдеуді қамтамасыз етеді;

      18) жетім балаларды, ата-анаcының қамқорлығынсыз қалған балаларды белгіленген тәртіппен мемлекеттік қамтамасыз етуді жүзеге асырады;

      19) Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген тәртіппен білім алушылардың жекелеген санаттарын тегін және жеңілдікпен тамақтандыруды ұйымдастырады;

      20) техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарын мемлекеттік білім беру тапсырысы негізінде бітірген адамдарды жұмысқа орналастыруға жәрдемдеседі;

      20-1) берілген өтінімдерге сәйкес кейіннен жұмысқа орналастыра отырып, ауылдық жердің кадрлар қажетсінуі туралы өтінімді білім беру және денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті органдарға жыл сайын 15-ші сәуірге дейін ұсынады;

      21) мәслихатқа білім алушылардың қоғамдық көлікте (таксиден басқа) жеңілдікпен жол жүруі туралы ұсыныстар енгізеді;

      22) білім беру саласындағы уәкілетті органмен келісім бойынша білім беруді облыстық басқару органының бірінші басшысын тағайындайды;

      22-1) білім беру мониторингін жүзеге асырады;

      22-2) жыл сайын белгіленген мерзімдерде білім саласындағы уәкілетті органның білім берудің бірыңғай ақпараттық жүйесінде статистикалық байқаулар деректерін жинауды қамтамасыз етеді;

      23) Кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталықтарының жұмыс істеуін қамтамасыз етеді;

      24) Кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталықтарында ұсталатын адамдарға жағдай жасайды;

      24-1) қамқоршылық кеңестерге жәрдем көрсетеді;

      24-2) мемлекеттік білім беру ұйымдарының кадрмен қамтамасыз етілуін ұйымдастырады;

      24-3) конкурс жеңімпаздарына – мемлекеттік орта білім беру ұйымдарына "Орта білім беретін үздік ұйым" грантын төлейді;

      24-4) мамандырылған және арнайы жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында экстернат нысанында оқытуға рұқсат береді;

      24-5) облыстық деңгейдегі әдістемелік кабинеттердің материалдық-техникалық базасын қамтамасыз етеді;

      24-6) орта білім беру ұйымдарындағы психологиялық қызметтің жұмыс істеу қағидаларын әзірлеуді ұйымдастырады және бекітеді;

      24-7) білім беру ұйымдарының ішкі тәртіптемесінің үлгілік қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      24-8) дуальды оқыту бойынша білікті жұмысшы кадрлар мен орта буын мамандарын даярлауды ұйымдастыруды қамтамасыз етеді;

      24-9) конкурс жеңімпаздарына – мемлекеттік техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарына "Техникалық және кәсіптік, орта бiлiмнен кейінгі білім беретін үздiк ұйым" грантын төлейді;

      25) жергілікті мемлекеттік басқару мүддесінде Қазақстан Республикасының заңнамасымен жергілікті атқарушы органдарға жүктелетін өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

      3. Республикалық маңызы бар қаланың және астананың жергілікті атқарушы органы:

      1) алып тасталды - ҚР 03.07.2013 № 124-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);

      2) мектеп жасына дейінгі және мектеп жасындағы балаларды есепке алуды, оларды орта білім алғанға дейін оқытуды ұйымдастырады;

      3) кешкі (ауысымды) оқыту нысанын және интернат үлгісіндегі білім беру ұйымдары арқылы ұсынылатын орта білім беруді қоса алғанда, орта білім беруді ұйымдастырады және қамтамасыз етеді;

      4) техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім алуды қамтамасыз етеді;

      5) мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта және жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің, балаларға қосымша білім берудің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын мемлекеттік білім беру ұйымдарын, сондай-ақ мамандандырылған жалпы білім беретін және арнайы оқу бағдарламаларын іске асыратын мемлекеттік білім беру ұйымдарын Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен құрады, қайта ұйымдастырады және таратады;

      6) алып тасталды - ҚР 2011.10.24 N 487-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін алты ай өткен соң бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
      6-1) алып тасталды - ҚР 2011.10.24 N 487-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін алты ай өткен соң бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
      6-2) алып тасталды - ҚР 2011.10.24 N 487-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін алты ай өткен соң бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен;

      7) жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар кадрларды даярлауға арналған мемлекеттік білім беру тапсырысын бекітеді;

      7-1) мектепке дейiнгi тәрбие мен оқытуға мемлекеттiк бiлiм беру тапсырысын, ата-ана төлемақысының мөлшерін бекiтедi;

      7-2) орта білім беруге мемлекеттік білім беру тапсырысын бекітеді;

      7-3) техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімі бар кадрларды даярлауға арналған мемлекеттік білім беру тапсырысын бекітеді;

      8) білім алушылардың ұлттық бірыңғай тестілеуге қатысуын ұйымдастырады;

      9) мемлекеттік орта білім беру ұйымдары, сондай-ақ техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдарламаларын, мамандандырылған жалпы білім беретін және арнайы оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары үшін жыл сайын 1 тамызға дейін оқулықтар мен оқу-әдістемелік кешендер сатып алуды және жеткізуді ұйымдастырады;

      10) балаларға арналған қосымша білім беруді қамтамасыз етеді;

      11) мемлекеттік білім беру ұйымдарының мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек алуға құқығы бар отбасылардан, сондай-ақ мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек алмайтын, жан басына шаққандағы табысы ең төмен күнкөріс деңгейінің шамасынан төмен отбасылардан шыққан білім алушылары мен тәрбиеленушілеріне және жетім балаларға, ата-анасының қамқорлығынсыз қалып, отбасыларда тұратын балаларға, төтенше жағдайлардың салдарынан шұғыл жәрдемді қажет ететін отбасылардан шыққан балаларға және мемлекеттік білім беру ұйымының алқалы басқару органы айқындайтын, білім алушылар мен тәрбиеленушілердің өзге де санаттарына жалпы білім беретін мектептерді ағымдағы күтіп-ұстауға және шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорындарда орта білім беруге мемлекеттік білім беру тапсырысын орналастыруға бөлінетін бюджет қаражатының жиынтық көлемінің кемінде бір пайызы мөлшерінде қаржылай және материалдық көмек көрсетуге қаражат жұмсайды;

      12) мемлекеттік білім беру ұйымдарының (қылмыстық-атқару жүйесінің түзеу мекемелеріндегі білім беру ұйымдарын қоспағанда) және мектепке дейінгі тәрбие және оқыту ұйымдарының материалдық-техникалық қамтамасыз етілуін жүзеге асырады;

      13) арнайы оқу бағдарламалары бойынша оқытуды ұйымдастырады;

      14) дарынды балаларды мамандандырылған білім беру ұйымдарында оқытуды қамтамасыз етеді;

      15) республикалық маңызы бар қала, астана ауқымында жалпы білім беретін пәндер бойынша мектеп олимпиадаларын, ғылыми жобалар конкурстарын, орындаушылар конкурстары мен кәсіби шеберлік конкурстарын ұйымдастыруды және өткізуді қамтамасыз етеді;

      16) балалар мен жасөспірімдердің психикалық денсаулығын тексеруді және халыққа психологиялық-медициналық-педагогтік консультациялық көмек көрсетуді қамтамасыз етеді;

      17) дамуында проблемалары бар балалар мен жасөспірімдерді оңалтуды және әлеуметтік бейімдеуді қамтамасыз етеді;

      18) кадрларды қайта даярлауды және бюджет қаражаты есебінен қаржыландырылатын мемлекеттік білім беру ұйымдары қызметкерлерінің біліктілігін арттыруды қамтамасыз етеді;

      19) жетім балаларды, ата-анаcының қамқорлығынсыз қалған балаларды белгіленген тәртіппен мемлекеттік қамтамасыз етуді жүзеге асырады;

      20) мектепке дейінгі ұйымдарды және интернаттық ұйымдарға жатпайтын орта білім беру ұйымдарын қоспағанда, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен білім беру ұйымдарының білім алушылары мен тәрбиеленушілеріне медициналық қызмет көрсетуді ұйымдастырады;

      21) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен білім алушылар мен тәрбиеленушілердің жекелеген санаттарын тегін және жеңілдікпен тамақтандыруды ұйымдастырады;

      22) техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарын мемлекеттік білім беру тапсырысының негізінде бітірген адамдарды жұмысқа орналастыруға жәрдемдеседі;

      23) мәслихатқа білім алушылардың қоғамдық көлікте (таксиден басқа) жеңілдікпен жол жүруі туралы ұсыныстар енгізеді;

      24) мектепке дейінгі тәрбие және оқыту ұйымдарына қажетті әдістемелік және консультациялық көмек көрсетеді;

      24-1) орта білім беру ұйымдарындағы психологиялық қызметтің жұмыс істеу қағидаларын әзірлеуді ұйымдастырады және бекітеді;

      24-2) білім беру ұйымдарының ішкі тәртіптемесінің үлгілік қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      25) білім беру саласындағы уәкілетті органмен келісім бойынша білім беруді басқару органының бірінші басшыларын тағайындайды;

      25-1) білім туралы мемлекеттік үлгідегі құжаттардың бланкілеріне тапсырыс беруді және олармен негізгі орта, жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламалары мен техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарын қамтамасыз етуді ұйымдастырады және олардың пайдаланылуына бақылауды жүзеге асырады;

      25-2) білім беру мониторингін жүзеге асырады;

      25-3) қамқоршылық кеңестерге жәрдем көрсетеді;

      25-4) мемлекеттік білім беру ұйымдарының кадрмен қамтамасыз етілуін ұйымдастырады;

      25-5) білім беру ұйымдарындағы психологиялық қызметтің әдістемелік басшылығын қамтамасыз етеді;

      25-6) конкурс жеңімпаздарына – мемлекеттік орта білім беру ұйымдарына "Орта білім беретін үздік ұйым" грантын төлейді;

      25-7) негізгі орта, жалпы орта білім беру ұйымдарында, сондай-ақ мамандандырылған жалпы бiлiм беретін және арнайы оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында экстернат нысанында оқытуға рұқсат береді;

      25-8 әдістемелік кабинеттердің материалдық-техникалық базасын қамтамасыз етеді;

      25-9) конкурс жеңімпаздарына – техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беретін мемлекеттік ұйымдарға "Техникалық және кәсіптік, орта бiлiмнен кейінгі білім беретін үздiк ұйым" грантын төлейді;

      26) Кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталықтарының жұмыс істеуін қамтамасыз етеді;

      27) Кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталықтарында ұсталатын адамдарға жағдай жасайды;

      28) жергілікті мемлекеттік басқару мүддесінде Қазақстан Республикасының заңнамасымен жергілікті атқарушы органдарға жүктелетін өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

      4. Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жергілікті атқарушы органы:

      1) алып тасталды - ҚР 03.07.2013 № 124-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);

      2) кешкі (ауысымды) оқу нысанын және интернат үлгісіндегі ұйымдар арқылы ұсынылатын жалпы орта білім беруді қоса алғанда, бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім беруді қамтамасыз етеді;

      3) білім алушылардың ұлттық бірыңғай тестілеуге қатысуын ұйымдастырады;

      4) мектеп жасына дейінгі және мектеп жасындағы балаларды есепке алуды, оларды орта білім алғанға дейін оқытуды ұйымдастырады;

      4-1) мектепке дейінгі тәрбиелеу мен оқытуға мемлекеттік білім беру тапсырысын орналастыруды қамтамасыз етеді;

      5) мамандандырылған жалпы білім беретін және арнайы оқу бағдарламаларын, сондай-ақ мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту және балаларға арналған қосымша білім беру бағдарламаларын іске асыратын мемлекеттік білім беру ұйымдарын қоспағанда, бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім берудің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын мемлекеттік білім беру ұйымдарын Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен құрады, қайта ұйымдастырады және таратады;

      6) алып тасталды - ҚР 2011.10.24 N 487-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін алты ай өткен соң бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
      6-1) алып тасталды - ҚР 2011.10.24 N 487-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін алты ай өткен соң бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
      6-2) алып тасталды - ҚР 2011.10.24 N 487-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін алты ай өткен соң бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен;

      7) бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім берудің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын мемлекеттік білім беру ұйымдарының (қылмыстық-атқару жүйесінің түзеу мекемелеріндегі білім беру ұйымдарын қоспағанда) материалдық-техникалық қамтамасыз етілуін жүзеге асырады;

      8) жыл сайын 1 тамызға дейін мектепке дейінгі даярлықтың жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарына, орта білім беру ұйымдарына білім беру органдары оқу жылына болжайтын көлемде оқулықтар мен оқу-әдістемелік кешендерді сатып алуды және жеткізуді ұйымдастырады;

      8-1) мектепке дейiнгi тәрбие мен оқытуға мемлекеттiк бiлiм беру тапсырысын, ата-ана төлемақысының мөлшерін бекiтедi;

      8-2) аудандық әдістемелік кабинеттердің материалдық-техникалық базасын қамтамасыз етеді;

      8-3) орта білім беруге мемлекеттік білім беру тапсырысын бекітеді;

      9) балаларға қосымша білім беруді қамтамасыз етеді;

      10) аудан (қала) ауқымында жалпы білім беретін пәндер бойынша мектеп олимпиадаларын және ғылыми жобалар конкурстарын ұйымдастыру мен өткізуді қамтамасыз етеді;

      11) мемлекеттік білім беру ұйымдарының мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек алуға құқығы бар отбасылардан, сондай-ақ мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек алмайтын, жан басына шаққандағы табысы ең төмен күнкөріс деңгейінің шамасынан төмен отбасылардан шыққан білім алушылары мен тәрбиеленушілеріне және жетім балаларға, ата-анасының қамқорлығынсыз қалып, отбасыларда тұратын балаларға, төтенше жағдайлардың салдарынан шұғыл жәрдемді қажет ететін отбасылардан шыққан балаларға және мемлекеттік білім беру ұйымының алқалы басқару органы айқындайтын, білім алушылар мен тәрбиеленушілердің өзге де санаттарына жалпы білім беретін мектептерді ағымдағы күтіп-ұстауға және шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорындарда орта білім беруге мемлекеттік білім беру тапсырысын орналастыруға бөлінетін бюджет қаражатының жиынтық көлемінің кемінде бір пайызы мөлшерінде қаржылай және материалдық көмек көрсетуге қаражат жұмсайды;

      12) жетім балаларды, ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларды белгіленген тәртіппен мемлекеттік қамтамасыз етуді, оларды міндетті жұмысқа орналастыруды және тұрғын үймен қамтамасыз етуді жүзеге асырады;

      13) мектепке дейінгі ұйымдарды және интернаттық ұйымдарға жатпайтын орта білім беру ұйымдарын қоспағанда, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен білім беру ұйымдарының білім алушылары мен тәрбиеленушілеріне медициналық қызмет көрсетуді ұйымдастырады;

      14) Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген тәртіппен білім алушылар мен тәрбиеленушілердің жекелеген санаттарын тегін және жеңілдікпен тамақтандыруды ұйымдастырады;

      15) білім беру ұйымдарында оқу бітірген адамдарды жұмысқа орналастыруға жәрдемдеседі;

      16) ауылдық жердегі білім беру ұйымдарына жұмыс істеуге келген жас мамандарды тұрғын үй-тұрмыстық жағдайлармен қамтамасыз етуге жәрдемдеседі;

      17) мәслихатқа білім алушылардың қоғамдық көлікте (таксиден басқа) жеңілдікпен жол жүруі туралы ұсыныстар енгізеді;

      18) мектепке дейінгі тәрбие және оқыту ұйымдарына және отбасыларына қажетті әдістемелік және консультациялық көмек көрсетеді;

      19) облыстың жергілікті атқарушы органымен келісу бойынша аудандық (қалалық) білім бөлімдерінің бірінші басшыларын тағайындайды;

      19-1) білім беру мониторингін жүзеге асырады;

      19-2) негізгі орта, жалпы орта білім берудің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарының білім туралы мемлекеттік үлгідегі құжаттардың бланкілеріне тапсырыс беруін және солармен қамтамасыз етілуін ұйымдастырады және олардың пайдаланылуына бақылауды жүзеге асырады;

      19-3) жыл сайын белгіленген мерзімдерде білім саласындағы уәкілетті органның білім берудің бірыңғай ақпараттық жүйесінде статистикалық байқаулар деректерін жинауды қамтамасыз етеді;

      20) алып тасталды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен;
      21) алып тасталды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен;

      21-1) мемлекеттік білім беру ұйымдарының кадрмен қамтамасыз етілуін жүзеге асырады;

      21-2) білім беру ұйымдарындағы психологиялық қызметтің әдістемелік басшылығын қамтамасыз етеді;

      21-3) негізгі орта, жалпы орта білім беру ұйымдарында экстернат нысанында оқытуға рұқсат береді;

      21-4) алып тасталды - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);

      21-5) білім беру ұйымдарында ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар адамдар (балалар) үшін білім алудың арнайы жағдайларын жасайды;

      22) жергілікті мемлекеттік басқару мүддесінде Қазақстан Республикасының заңнамасымен жергілікті атқарушы органдарға жүктелетін өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

      5. Қаладағы ауданның, облыстық, аудандық маңызы бар қаланың, кенттің, ауылдың, ауылдық округтің әкімі:

      1) мектеп жасына дейінгі және мектеп жасындағы балаларды есепке алуды ұйымдастырады;

      1-1) тірек мектептердің (ресурс орталықтарының) жұмыс істеуін қамтамасыз етеді;

      2) мектепке дейінгі тәрбие мен оқытуды қамтамасыз етеді, оның ішінде Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен мектепке дейінгі тәрбие және оқыту ұйымдарына медициналық қызмет көрсетуді ұйымдастырады.

      Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің әкімі елді мекенде мектеп болмаған жағдайда білім алушыларды таяудағы мектепке дейін және кері қарай тегін жеткізіп салуды ұйымдастырады.

      Ескерту. 6-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2010.12.29 N 372-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi), 2011.07.05 N 452-IV (2011.10.13 бастап қолданысқа енгізіледі), 2011.10.24 № 487-ІV (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз), 2011.07.15 N 461-IV (2012.01.30 бастап қолданысқа енгізіледі), 13.06.2013 № 102-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.07.2013 № 124-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2013 № 130-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 29.09.2014 N 239-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 09.04.2016 № 501-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 22.12.2016 № 29-VІ (01.01.2017 бастап қолданысқа енгізіледі); 05.05.2017 № 59-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 05.05.2017 № 60-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 05.07.2017 № 88-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 172-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңдарымен.

7-бап. Білім беру жүйесін басқару органдарын ақпараттық қамтамасыз ету

      1. Білім беру жүйесін басқару органдарын толық, дұрыс, салыстырмалы ақпаратпен уақтылы қамтамасыз ету мақсатында Қазақстан Республикасында білім беруді тиімді басқарудың мүмкіндіктерін қамтамасыз ететін білім берудің бірыңғай ақпараттық жүйесі құрылады және жұмыс істейді.

      2. Білім берудің бірыңғай ақпараттық жүйесі жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары іске асыратын білім беру бағдарламаларының тізілімін, білім беру мониторингінің деректерін, статистикалық байқауларды және білім беру саласындағы уәкілетті орган, жергілікті атқарушы органдар, білім беру ұйымдары өз міндеттерін жүзеге асыру кезінде алған өзге де деректерді қамтиды.

      Ескерту. 7-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

8-бап. Білім беру саласындағы мемлекеттік кепілдіктер

      1. Мемлекет білім алу құқығын білім беру жүйесін дамыту, оның жұмыс істеуінің құқықтық негізін жетілдіру және Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес білім алу үшін қажетті әлеуметтік-экономикалық жағдайлар жасау арқылы қамтамасыз етеді.

      Білім беру сапасын мемлекеттік бақылау білім беру сапасын бағалаудың ұлттық жүйесін жасау және оның жұмыс істеуін қамтамасыз ету арқылы жүзеге асырылады.

      2. Мемлекет Қазақстан Республикасы азаматтарының тегін мектепалды, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім алуын, түлектерге бір мамандық шеңберінде жұмысшы біліктілігін немесе жұмысшы біліктіліктерін бере отырып, техникалық және кәсіптік білім алуын, сондай-ақ, әскери, арнаулы оқу орындарында алынатын білімді қоспағанда, егер Қазақстан Республикасының азаматы осы деңгейлердің әрқайсысында бірінші рет білім алатын болса, мемлекеттік білім беру тапсырысына сәйкес конкурстық негізде тегін техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім алуын қамтамасыз етеді.

      Қазақстан Республикасында тұрақты тұратын, сондай-ақ Қазақстан Республикасына отбасына қосылу мақсатында келген шетелдіктердің және азаматтығы жоқ адамдардың білім беру саласындағы уәкілетті орган белгілеген тәртіппен Қазақстан Республикасының азаматтарымен бірдей мектепалды, бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім алуға құқығы бар.

      Әскери, арнаулы оқу орындарын қоспағанда, Қазақстан Республикасында тұрақты тұратын азаматтығы жоқ адамдарға, егер олар осы деңгейлердің әрқайсысында бірінші рет білім алатын болса, мемлекеттік білім беру тапсырысына сәйкес конкурстық негізде тегін техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім алуға құқық беріледі.

      Стипендиялық бағдарламалар бойынша білім алатын адамдарды қоспағанда, шетелдіктердің мемлекеттік білім беру тапсырысына сәйкес конкурстық негізде тегін техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім алуға құқығы Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарымен айқындалады.

      2-1. Мемлекет ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдаланыла отырып, электрондық оқытудың ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымын құру жағдайларын қамтамасыз етеді.

      2-2. Мемлекет студенттерді, магистранттар мен докторанттарды жатақханалардағы орындармен қамтамасыз етуге мемлекеттік тапсырысты орналастыру арқылы студенттер, магистранттар мен докторанттар үшін жатақханалардағы жаңадан берілетін орындармен студенттерді, магистранттар мен докторанттарды қамтамасыз ету бойынша жағдай жасайды. Жатақханаларда тұру үшін ақы төлеу студенттерді, магистранттар мен докторанттарды жатақханалардағы орындармен қамтамасыз етуге мемлекеттік тапсырыстың құрамына кірмейді.

      Студенттерді, магистранттар мен докторанттарды жатақханалардағы орындармен қамтамасыз етуге мемлекеттік тапсырыс шарты білім беру саласындағы уәкілетті орган, білім беру саласындағы уәкілетті органның операторы және жатақхананың меншік иесі арасында үш жылдан асатын мерзімге жасалады және бюджетті атқару жөніндегі орталық уәкілетті органның аумақтық бөлімшелерінде міндетті тіркелгенінен кейін күшіне енеді. Жатақхананың нысаналы мақсатын өзгертуге кемінде жиырма жыл мерзімге тыйым салудың болуы студенттерді, магистранттар мен докторанттарды жатақханалардағы орындармен қамтамасыз етуге мемлекеттік тапсырыс шартының міндетті талабы болып табылады.

      3. Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім алуға қолжетімділікті қамтамасыз ету мақсатында Мемлекеттік білім беру жинақтау жүйесін және мемлекеттік емес білім беруді кредиттеуді дамыту үшін жағдайлар жасалады.

      Мемлекет қаржылық ұйымдар беретiн бiлiм беру кредиттерiнiң кепiлдiк жүйесiн құру жөнiнде шаралар қабылдайды.

      4. Мемлекет әлеуметтік көмекке мұқтаж Қазақстан Республикасы азаматтарын олардың білім алуы кезеңінде қаржылау шығыстарын толық немесе ішінара өтейді.

      Әлеуметтік көмек көрсетілетін Қазақстан Республикасы азаматтарының санатына:

      1) жетім балалар, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар;

      2) даму мүмкіндіктері шектеулі балалар, мүгедектер және бала кезінен мүгедектер, мүгедек балалар;

      3) көп балалы отбасылардың балалары;

      4) кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталықтарындағы балалар;

      5) жалпы және санаторийлік үлгідегі мектеп-интернаттарында, мектеп жанындағы интернаттарда тұратын балалар;

      6) дарынды балаларға арналған мамандандырылған интернаттық білім беру ұйымдарында тәрбиеленетін және білім алатын балалар;

      7) интернаттық ұйымдардың тәрбиеленушілері;

      8) мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек алуға құқығы бар отбасылардан, сондай-ақ мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек алмайтын, жан басына шаққандағы орташа табысы ең төменгі күнкөріс деңгейінің шамасынан төмен отбасылардан шыққан балалар;

      9) денсаулық жағдайына байланысты бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру бағдарламалары бойынша ұзақ уақыт бойы үйде немесе стационарлық көмек, сондай-ақ қалпына келтіру емін және медициналық оңалту көрсететін ұйымдарда оқитын балалар;

      10) Қазақстан Республикасының заңдарымен айқындалатын өзге де санаттағы азаматтар;

      11) Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша айқындалатын өзге де санаттағы азаматтар жатады.

      4-1. Мемлекет Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген тәртіппен білім алушылардың жекелеген санаттарын тамақтандыруға жұмсалатын шығыстарды толығымен немесе ішінара өтейді.

      5. Денсаулық жағдайына қарай ұзақ уақыт бойы орта бiлiм беру ұйымдарына бара алмайтын азаматтар үшін үйде немесе стационарлық көмек, сондай-ақ қалпына келтіру емін және медициналық оңалту көрсететін ұйымдарда тегін жеке оқыту ұйымдастырылады.

      6. Мемлекет инклюзивті білім берудің мақсатын іске асыра отырып, білім берудің барлық деңгейінде даму мүмкіндіктері шектеулі азаматтарға олардың білім алуына, дамуындағы ауытқуды түзетуіне және әлеуметтік бейімделуіне арнайы жағдайлар жасауды қамтамасыз етеді.

      7. Мемлекет тұрғындар саны аз елді мекендерде тұратын балалардың бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім алу құқықтарын қамтамасыз ету үшін шағын жинақты мектептер мен интернат ұйымдарының жұмыс істеуіне кепілдік береді.

      8. Мемлекет Қазақстан Республикасының дарынды азаматтарының элиталық білім, оның ішінде шетелде білім алуына қажетті жағдай жасайды.

      Ескерту. 8-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.07.22 № 478-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi), 2012.02.13 N 553-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 2013.01.14 N 68-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 21.05.2013 № 93-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 14.01.2014 № 161-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 29.09.2014 N 239-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 24.11.2015 № 419-V (01.01.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 04.12.2015 № 435-V (01.01.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 09.04.2016 № 501-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 25.12.2017 № 122-VI (01.01.2018 бастап қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 172-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңдарымен.

8-1-бап. Білім беру саласындағы ең төмен әлеуметтік стандарттар

      Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім берудің, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің, конкурстық негізде алынатын жоғары білімнің ең төмен әлеуметтік стандарттары "Ең төмен әлеуметтік стандарттар және олардың кепілдіктері туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес білім беру саласындағы ең төмен әлеуметтік стандарттар болып табылады.

      Ескерту. 2-тарау 8-1-баппен толықтырылды - ҚР 19.05.2015 № 315-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).

8-2-бап. Білім беру саласындағы мемлекеттік монополия

      Білім беру деңгейлері бойынша оқулықтарға, оқу-әдістемелік кешендер мен құралдарға сараптама жүргізуді, сондай-ақ білім беру жүйесі мен білім беру процесін әдіснамалық және ғылыми-әдістемелік (мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттары, оқу жоспарлары, оқу бағдарламалары) қамтамасыз етуді ұйымдастыру жөніндегі қызмет мемлекеттік монополияға жатады.

      Ескерту. 2-тарау 8-2-баппен толықтырылды - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).

9-бап. Оқыту және тәрбиелеу тілі

      1. Білім беру ұйымдарындағы тіл саясаты Қазақстан Республикасының Конституциясына және Қазақстан Республикасының тіл туралы заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.

      2. Меншік нысандарына қарамастан барлық білім беру ұйымдары білім алушылардың мемлекеттік тіл ретінде қазақ тілін білуін, сондай-ақ білім берудің тиісті деңгейінің мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес орыс тілін және шет тілдерінің біреуін оқып-үйренуін қамтамасыз етуге тиіс.

      3. Ана тілінде білім алу құқығы тиісті білім беру ұйымдарының мүмкіндіктері болған жағдайда сыныптар, топтар құрумен, сондай-ақ олардың жұмыс істеуіне жағдай жасаумен қамтамасыз етіледі.

      Мемлекеттік тілде оқытатын тиісті білім беру ұйымдарын, сыныптарды, топтарды құру басым бағыт болып табылады.

      4. Мемлекеттік тіл және орыс тілі орта білім беру ұйымдарында білім алушыларға қорытынды аттестаттау өткізу кезінде пәндер тізбесіне енгізілетін міндетті пәндер болып табылады.

      Ескерту. 9-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 09.04.2016 № 501-V (01.01.2017 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

9-1-бап. Білім беру ұйымдарын аккредиттеу

      1. Білім беру ұйымын аккредиттеу ерікті негізде жүзеге асырылады.

      Білім беру ұйымы аккредиттеу органын өз бетінше таңдайды.

      2. Аккредиттеуден өткізу туралы немесе аккредиттеуді өткізуден бас тарту туралы шешімді аккредиттеу органы білім беру ұйымы өтінішінің және тізбесін аккредиттеу органы айқындайтын, ұсынылған құжаттардың қаралу нәтижелері бойынша қабылдайды.

      Аккредиттеуді өткізудің шарттары мен мерзімдері білім беру ұйымы мен аккредиттеу органы арасындағы аккредиттеуді өткізу туралы шартта айқындалады.

      3. Алып тасталды – ҚР 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

      4. Білім беру ұйымын аккредиттеу білім беру ұйымының қаражаты есебінен өткізіледі.

      5. Білім беру ұйымдары танылған аккредиттеу органдарының тізіліміне енгізілген аккредиттеу органдарында институционалдық және (немесе) мамандандырылған аккредиттеуден өтуге құқылы.

      6. Алып тасталды – ҚР 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      Ескерту. 2-тарау 9-1-баппен толықтырылды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); өзгеріс енгізілді - ҚР 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

3-тарау. БІЛІМ БЕРУ ЖҮЙЕСІ

10-бап. Білім беру жүйесі ұғымы

      Қазақстан Республикасының білім беру жүйесі өзара іс-қимыл жасайтын:

      1) білім беру деңгейінің сабақтастығын қамтамасыз ететін мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарының және білім беру бағдарламаларының;

      2) үлгілері мен түрлеріне қарамастан, білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарының;

      3) білім беруді басқару органдары мен тиісті инфрақұрылымдардың, оның ішінде білім беру мониторингін жүзеге асыратын оқу-әдістемелік және ғылыми-әдістемелік қамтамасыз ету ұйымдарының;

      4) білім беру қызметінің субъектілері бірлестіктерінің жиынтығын бiлдiредi.

      Ескерту. 10-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

11-бап. Білім беру жүйесінің міндеттері

      1. Білім беру жүйесінің міндеттері:

      1) ұлттық және жалпы адамзаттық құндылықтар, ғылым мен практика жетістіктері негізінде жеке адамды қалыптастыруға, дамытуға және кәсіптік шыңдауға бағытталған сапалы білім алу үшін қажетті жағдайлар жасау;

      2) жеке адамның шығармашылық, рухани және күш-қуат

      мүмкіндіктерін дамыту, адамгершілік пен салауатты өмір салтының берік негіздерін қалыптастыру, даралықты дамыту үшін жағдай жасау арқылы ой-өрісін байыту;

      3) азаматтық пен патриотизмге, өз Отаны - Қазақстан Республикасына сүйіспеншілікке, мемлекеттік рәміздер мен мемлекеттік тілді құрметтеуге, халық дәстүрлерін қастерлеуге, Конституцияға қайшы және қоғамға жат кез келген көріністерге төзбеуге тәрбиелеу;

      4) белсенді азаматтық ұстанымы бар жеке адамды тәрбиелеу, республиканың қоғамдық-саяси, экономикалық және мәдени өміріне қатысу қажеттігін, жеке адамның өз құқықтары мен міндеттеріне саналы көзқарасын қалыптастыру;

      5) отандық және әлемдік мәдениеттің жетістіктеріне баулу; қазақ халқы мен республиканың басқа да халықтарының тарихын, әдет-ғұрпы мен дәстүрлерін зерделеу; мемлекеттік тілді, орыс, шетел тілдерін меңгерту;

      6) педагог қызметкерлердің әлеуметтік мәртебесін арттыруды қамтамасыз ету;

      7) білім беру ұйымдарының еріктілігін, дербестігін кеңейту, білім беру ісін басқаруды демократияландыру;

      8) қоғам мен экономиканың қажеттеріне жауап беретін білім беру сапасын бағалаудың ұлттық жүйесінің жұмыс істеуі;

      9) оқытудың жаңа технологияларын, оның ішінде кәсіптік білім беру бағдарламаларының қоғам мен еңбек нарығының өзгеріп отыратын қажеттеріне тез бейімделуіне ықпал ететін кредиттік, қашықтан оқыту, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды енгізу және тиімді

      пайдалану;

      10) жалпы оқытудың, жұмыс орны бойынша оқытудың және еңбек нарығының қажеттері арасындағы өзара байланысты қамтамасыз ететін және әркімге өзінің білім мен біліктілікке негізделген жеке әлеуетін қоғамда барынша пайдалануға көмектесетін оқыту жүйесін өмір бойы дамыту;

      11) білімнің, ғылымның және өндірістің интеграциясы;

      12) білім алушылардың кәсіптік ұмтылысын қамтамасыз ету;

      13) жұмыс берушілермен және басқа да әлеуметтік әріптестермен белсенді өзара іс-қимыл арқылы техникалық және кәсіптік білім берудің озық қарқынмен дамытылуын қамтамасыз ету;

      14) ерекше білім берілуіне қажеттіліктері бар адамдардың (балалардың) білім алуы үшін білім алушылардың жеке ерекшеліктерін ескере отырып, арнайы жағдайлар жасау болып табылады.

      Ескерту. 11-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 02.07.2018 № 165-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

12-бап. Білім беру деңгейлері

      Қазақстан Республикасындағы білім беру жүйесі жалпы білім беретін оқу және білім беру бағдарламаларының үздіксіздігі және сабақтастығы принципі негізінде мынадай білім беру деңгейлерін:

      1) мектепке дейінгі тәрбие мен оқытуды;

      2) бастауыш білім беруді;

      3) негізгі орта білім беруді;

      4) орта білім беруді (жалпы орта білім беруді, техникалық және

      кәсіптік білім беруді);

      5) орта білімнен кейінгі білім беруді;

      6) жоғары білім беруді;

      7) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беруді қамтиды.

      Ескерту. 12-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).

4-тарау. БІЛІМ БЕРУ МАЗМҰНЫ

13-бап. Білім беру мазмұнының ұғымы

      Білім беру мазмұны - жеке адамның біліктілігі мен жан-жақты дамуын қалыптастыру үшін негіз болып табылатын білім берудің әрбір деңгейі бойынша білімдер жүйесі (кешені).

      Білім беру мазмұны білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттары негізінде әзірленетін жалпы білім беретін оқу және білім беру бағдарламаларымен айқындалады.

      Ескерту. 13-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).
     

14-бап. Білім беру бағдарламалары

      Ескерту. 14-баптың тақырыбына өзгеріс енгізілді - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).

      1. Білім беру бағдарламалары мазмұны мен бағыттарына (міндеттеріне) қатысты:

      1) жалпы білім беретін (үлгілік, жұмыстық);

      2) кәсіптік (үлгілік, жұмыстық);

      3) қосымша болып бөлінеді.

      Үлгілік оқу бағдарламалары мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарының талаптарына сәйкес әзірленеді.

      Жұмыстық оқу бағдарламалары тиісті үлгілік оқу жоспарларының және (немесе) үлгілік оқу бағдарламаларының негізінде әзірленеді.

      Жалпы білім беретін пәндер циклінің жұмыс оқу бағдарламаларын қоспағанда, жұмыс оқу жоспарлары мен жұмыс оқу бағдарламаларын жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары негізінде жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары әзірлейді.

      2. Жалпы білім беретін оқу бағдарламалары жеке адамның жалпы мәдениетін қалыптастырудың, жеке адамды қоғамдағы өмірге бейімдеудің міндеттерін шешуге, кәсіпті, мамандықты саналы түрде таңдау мен меңгеру үшін негіз жасауға бағытталған.

      Жалпы білім беретін оқу бағдарламалары мазмұнына қарай мынадай оқу бағдарламаларына:

      1) мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту;

      2) бастауыш білім беру;

      3) негізгі орта білім беру;

      4) жалпы орта білім беру болып бөлінеді.

      Дарынды адамдардың әлеуетті мүмкіндіктерін неғұрлым толық дамыту үшін оқу бағдарламасының жекелеген пәндерін тереңдетіп оқытуды көздейтін мамандандырылған жалпы білім беретін оқу бағдарламалары әзірленеді.

      Адамдардың жекелеген санаттары үшін психологиялық-медициналық-педагогтік консультациялардың ұсынымдары ескеріле отырып айқындалатын, білім алушылар мен тәрбиеленушілердің даму және әлеуеттік мүмкіндіктерінің ерекшеліктері ескерілетін арнайы оқу бағдарламалары әзірленеді.

      3. Білім беру бағдарламалары экономика салаларындағы кәсiптiк қызмет бағыттары бойынша білікті кадрлар, оның ішінде жұмысшы кадрлар мен орта буын мамандарын даярлауға, жеке бастың кәсiптiк және жалпы бiлiм деңгейiн дәйекті түрде арттыруға бағытталған.

      Кәсіптік бағдарламалар мазмұнына қарай:

      1) техникалық және кәсiптiк бiлiмнің;

      2) орта бiлiмнен кейiнгi бiлiмнің;

      3) жоғары бiлiмнің;

      4) жоғары оқу орнынан кейiнгi бiлiмнің білім беру бағдарламаларына бөлiнедi.

      4. Қосымша білімнің білім беру бағдарламалары білім алушылардың өзін-өзі билеуін, шығармашылығын дамыту, олардың қабілеттерін іске асыру, қоғам өміріне бейімделуі, азаматтық сана-сезімін, жалпы мәдениетін, салауатты өмір салтын қалыптастыру, бос уақытын мазмұнды ұйымдастыру үшін жағдайлар жасауды көздейді.

      5. Оқытудың жаңа технологияларын сынақтан өткізу, білім берудің жаңа мазмұнын енгізу үшін эксперимент режимінде (эксперименттік алаңдарда) жұмыс істейтін білім беру ұйымдарында іске асырылатын эксперименттік білім беру бағдарламалары әзірленеді.

      6. Интеграцияланған білім беру бағдарламаларын бiлiм беру ұйымдары әзiрлейдi. Интеграцияланған бiлiм беретін оқу бағдарламалары пәнаралық және деңгейаралық, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары аралық және халықаралық болуы мүмкiн.

      7. Алып тасталды - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).

      8. Медициналық және фармацевтік мамандықтар бойынша үлгілік оқу бағдарламаларын бiлiм беру саласындағы уәкiлеттi органмен келiсiм бойынша денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган бекітеді.

      8-1. Су көлігі саласындағы мамандықтар бойынша үлгілік оқу бағдарламаларын білім беру саласындағы уәкілетті органмен келісу бойынша сауда мақсатында теңізде жүзу саласындағы басшылықты жүзеге асыратын орталық атқарушы орган бекітеді.

      9. Егер Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше көзделмесе, бiлiм беру ұйымы лицензиясы болған жағдайда әртүрлi деңгейдегi білім беру бағдарламаларын iске асыруға құқылы.

      Ескерту. 4-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.01.19 N 395-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi), 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi), 2012.07.10 N 36-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 13.01.2015 № 276-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

15-бап. Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың жалпы білім беретін оқу бағдарламалары

      1. Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың жалпы білім беретін оқу бағдарламалары іс-әрекет түрлерінің мектеп жасына дейінгі балалар үшін ерекшеліктерін ескере отырып, мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мемлекеттік жалпыға міндетті стандартының негізінде әзірленеді.

      2. Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың жалпы білім беретін оқу бағдарламалары:

      1) балаларды тәрбиелеу, оқыту, дамыту және сауықтыру тұтастығы принциптерін ескере отырып, мектепке дейінгі және бастауыш білім берудің сабақтастығы мен үздіксіздігін қамтамасыз етеді;

      2) әр баланың талабын, бейімділігін, қабілеттілігін, дарындылығын іске асыруға және оның даму ерекшеліктері мен денсаулық жағдайын ескере отырып, дара әдіс негізінде оны бастауыш білім берудің білім беру бағдарламасын меңгеруге даярлауға бағдарланады.

      3. Мектепке дейінгі оқытудың жалпы білім беретін оқу бағдарламалары оқудың, жазудың, есептеудің және тілдік қатынас тәжірибесінің қарапайым дағдыларын қалыптастырады және бастауыш білім беруді меңгеру үшін бірдей бастапқы жағдайларды жасауды көздейді.

16-бап. Бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім берудің жалпы білім беретін оқу бағдарламалары

      1. Бастауыш білім берудің жалпы білім беретін оқу бағдарламалары баланың жеке басын қалыптастыруға, оның жеке қабілеттерін, оқу ісіндегі оң талпынысы мен алғырлығын: негізгі мектептің білім беру бағдарламаларын кейіннен меңгеру үшін оқудың, жазудың, есептеудің, тілдік қатынастың, шығармашылық тұрғыдан өзін-өзі көрсетудің, мінез-құлық мәдениетінің берік дағдыларын дамытуға бағытталған.

      2. Негізгі орта білім берудің жалпы білім беретін оқу бағдарламалары білім алушылардың ғылым жүйесінің базалық негіздерін меңгеруге, олардың бойында тұлғааралық және этносаралық қатынастың жоғары мәдениетін қалыптастыруға, жеке адамның өзін-өзі билеуіне және кәсіптік бағдарлануына бағытталады.

      Жалпы білім беретін оқу бағдарламасы білім алушылардың бейін алды даярлығын қамтиды.

      Әрбір пәннің мазмұнын зерделеу негізгі орта білім беру деңгейінде аяқталады.

      Негiзгi орта бiлiм берудің жалпы бiлiм беретін оқу бағдарламасын меңгеру мерзiмi – бес жыл.

      3. Жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламалары бейіндік оқытуды енгізе отырып, білім беру мазмұнын саралау, интеграциялау және кәсіптік бағдарлау негізінде әзірленеді.

      Жалпы орта білім берудің жалпы білім беретін оқу бағдарламасын игеру мерзімі - екі жыл.

      Ескерту. 16-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

17-бап. Техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдарламалары

      Ескерту. 17-баптың тақырыбына өзгеріс енгізілді - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).

      1. Техникалық және кәсіптік білім беру орта білім беру деңгейінің құрамдас бөлігі болып табылады және білікті жұмысшы кадрлар мен орта буын мамандарды даярлауға бағытталған.

      2. Техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдарламалары мазмұнына және білім алушылардың даярлық деңгейіне қарай мынадай болып бөлінеді:

      1) білікті жұмысшы кадрлар даярлауды көздейтін білім беру бағдарламалары.

      Білім беру бағдарламаларының мазмұны жалпы білім беретін, жалпы гуманитарлық, жалпы кәсіптік, арнайы пәндерді зерделеуді, өндірістік оқыту мен кәсіптік практикадан өтуді немесе базалық және кәсіптік модульдерге интеграцияланған жалпы гуманитарлық, жалпы кәсіптік, арнайы пәндерді зерделеуді, жұмысшы біліктіліктері беріле отырып, өндірістік оқыту мен кәсіптік практикадан өтуді көздейді;

      2) орта буын мамандарын даярлауды көздейтін білім беру бағдарламалары.

      Білім беру бағдарламаларының мазмұны жалпы білім беретін, әлеуметтік-экономикалық, жалпы гуманитарлық, жалпы кәсіптік, арнайы пәндерді зерделеуді, өндірістік оқыту мен кәсіптік практикадан өтуді немесе базалық және кәсіптік модульдерге интеграцияланған әлеуметтік-экономикалық, жалпы гуманитарлық, жалпы кәсіптік, арнайы пәндерді зерделеуді, "орта буын маманы" біліктілігі және (немесе) жұмысшы біліктіліктері беріле отырып, өндірістік оқыту мен кәсіптік практикадан өтуді көздейді.

      3. Мәдениет және өнер мамандықтары бойынша техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдарламалары көрсетілген мамандықтар бойынша білім алушылардың ерте мамандануы қағидаты мен даярлау ерекшеліктері ескеріле отырып әзірленеді. Оқыту ұзақтығы бағдарламалардың күрделілігі мен берілетін біліктілік деңгейіне байланысты және ол тиісті мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартымен айқындалады.

      4. Жалпы орта білімі бар азаматтар үшін техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдарламалары жалпы кәсіптік, әлеуметтік-экономикалық, арнайы пәндерді зерделеуді және таңдаған мамандығы бойынша болашақ кәсіптік қызметін айқындайтын оқу-өндірістік жұмыстарды орындауды көздейді.

      5. Техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдарламалары теориялық және өндірістік оқыту бағдарламаларынан және кәсіптік практикадан тұрады.

      6. Дуальды оқыту пайдаланылатын техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдарламалары білім беру ұйымдарындағы теориялық оқытуды және кәсіпорын (ұйым) базасында кемінде алпыс пайыздық өндірістік оқытуды, кәсіптік практиканы көздейді.

      Ескерту. 17-бап жаңа редакцияда - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); өзгеріс енгізілді - ҚР 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 172-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңдарымен.

18-бап. Мамандандырылған жалпы білім беретін оқу бағдарламалары

      Мамандандырылған жалпы білім беретін оқу бағдарламалары негізгі орта, жалпы орта білім берудің жалпы білім беретін оқу бағдарламалары негізінде әзірленеді және білім алушылардың ғылым, мәдениет, өнер, спорт, әскери іс негіздерін терең игеруіне, олардың шығармашылық әлеуеттері мен дарын-қабілеттерін дамытуға бағытталған.

      Мамандандырылған жалпы білім беретін оқу бағдарламалары дарынды балаларға арналған мамандандырылған білім беру ұйымдарында, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігінің әскер қатарына шақыруға дейінгі терең даярлықты мамандандырылған мектептерінде іске асырылады.

19-бап. Арнайы оқу бағдарламалары

      Ескерту. 19-баптың тақырыбына өзгеріс енгізілді - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).

      1. Арнайы оқу бағдарламалары мектепке дейiнгi, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламалары және техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдарламалары негізінде әзірленеді және ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар адамдарды (балаларды) оқытуға және дамытуға бағытталады, білім алушылар мен тәрбиеленушілердің психологиялық-медициналық-педагогтік консультациялар ұсынымдары ескеріле отырып айқындалатын психикалық-физикалық ерекшеліктері мен танымдық мүмкіндіктерін ескереді.

      2. Ұзақ уақыт емделуді қажет ететін адамдар үшін, сондай-ақ даму мүмкіндіктері шектеулі балалар мен жасөспірімдер үшін арнайы оқу бағдарламалары әзірленеді және енгізіледі.

      3. Арнайы оқу бағдарламалары Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген арнайы білім беру ұйымдарында, жалпы білім беретін мектептерде, техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарында немесе үйде іске асырылады.

      Ескерту. 19-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 02.07.2018 № 165-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

20-бап. Орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары

      1. Орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары орта (жалпы орта немесе техникалық және кәсіптік) білімі бар азаматтардың қатарынан қолданбалы бакалаврларды даярлауға бағытталған.

      2. Орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларының мазмұны бакалавриаттың білім беру бағдарламаларының жекелеген модульдерін немесе пәндерін енгізе отырып, модульдерге интеграцияланған техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдарламаларын зерделеуді көздейді.

      Ескерту. 20-бап жаңа редакцияда - ҚР 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді - ҚР 04.07.2018 № 172-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңдарымен.

21-бап. Жоғары білімнің білім беру бағдарламалары

      1. Жоғары білімнің білім беру бағдарламалары "бакалавр" дәрежесін немесе "маман" біліктілігін бере отырып, экономика салаларының қажеттіліктеріне сәйкес біліктілігі жоғары кадрлар даярлауға бағытталған.

      "Бакалавр" дәрежесі беріліп немесе "маман" біліктілігін бере отырып, жоғары білімнің білім беру бағдарламасы бойынша оқытуды аяқтаған адамдар өздері үшін біліктілік талаптарында жоғары білімі болуы көзделген лауазымдарға орналаса алады.

      2. Жоғары білімнің білім беру бағдарламаларының мазмұны жалпы білім беретін пәндер циклін, базалық пәндер циклін, бейіндеуші пәндер циклін зерделеуді, сондай-ақ оқыту нәтижелеріне және ұлттық біліктілік шеңберіне және салалық біліктілік шеңберлеріне сәйкестікке бағдарлана отырып, кадрлар даярлаудың тиісті бағыттары бойынша кәсіптік практикадан өтуді көздейді.

      Жоғары білімнің білім беру бағдарламалары міндетті құрауыштың және таңдау бойынша құрауыштың пәндерін қамтиды.

      Білім алушы таңдау бойынша құрауыш шеңберінде жеке оқыту траекториясын айқындау кезінде:

      1) негізгі білім беру бағдарламасы бойынша пәндерді;

      2) қосымша білім беру бағдарламасы бойынша пәндерді таңдай алады.

      Негізгі және қосымша білім беру бағдарламалары бойынша пәндерді меңгерудің тәртібі мен көлемі кредиттік оқыту технологиясы бойынша оқу процесін ұйымдастыру қағидаларында белгіленеді.

      Жоғары білімнің білім беру бағдарламаларының тізбесі білім беру бағдарламаларының тізілімінде қамтылады.

      3. Жоғары білімнің білім беру бағдарламаларын игеру мерзімі мемлекеттік жалпыға міндетті жоғары білім беру стандартында айқындалады.

      4. Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі немесе жоғары білімі бар Қазақстан Республикасының азаматтары үшін жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары қысқартылған оқыту мерзімдерін көздейтін білім беру бағдарламаларын әзірлейді және іске асырады.

      5. Интернатураның кәсіптік білім беру бағдарламасын игеру денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган тізбесін бекітетін клиникалық мамандықтар бойынша жоғары медициналық білім алған Қазақстан Республикасының азаматтарын клиникалық практикаға жіберудің міндетті шарты болып табылады.

      Интернатурада медицина кадрларын даярлау қағидаларын денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган бекітеді.

      Ескерту. 21-бап жаңа редакцияда - ҚР 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

22-бап. Жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары

      Ескерту. 22-баптың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).

      1. Жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары біліктілігі жоғары ғылыми-педагог кадрлар мен басшы кадрлар даярлауға, олардың ғылыми, педагогтік және кәсіптік даярлық деңгейін дәйектілікпен арттыруға бағытталған.

      2. Жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларының мазмұны: базалық және бейіндеуші пәндерді қамтитын теориялық оқытуды, оқыту нәтижелеріне және ұлттық біліктілік шеңберіне және салалық біліктілік шеңберлеріне сәйкестікке бағдарлана отырып, кәсіптік практиканы, диссертация (бейіндік магистратураның білім беру бағдарламаларына арналған жобаны) жаза отырып, ғылыми-зерттеу (эксперименттік-зерттеу) жұмысын көздейді.

      Жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларының тізбесі білім беру бағдарламаларының тізілімінде қамтылады.

      3. Резидентураның кәсіптік оқу бағдарламаларын игеру денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган тізбесін бекіткен клиникалық мамандықтар бойынша жоғары медициналық білім алған азаматтарды клиникалық практикаға жіберудің міндетті шарты болып табылады.

      Ескерту. 22-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

23-бап. Қосымша білім беретін білім беру бағдарламалары

      Ескерту. 23-баптың тақырыбына өзгеріс енгізілді - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).

      1. Қосымша білім беретін білім беру бағдарламалары оқыту нәтижелеріне және ұлттық біліктілік шеңберіне және салалық біліктілік шеңберлеріне сәйкестікке бағдарлана отырып, білім алушылардың, тәрбиеленушілер мен мамандардың жан-жақты қажеттіліктерін қанағаттандыруға бағытталған.

      Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын Сот төрелігі академиясындағы, әскери, арнаулы оқу орындарындағы қосымша білім беретін білім беру бағдарламалары оқыту нәтижелеріне және (немесе) тиісінше Қазақстан Республикасының соттарындағы, құқық қорғау органдарындағы, Қорғаныс министрлігіндегі және ұлттық қауіпсіздік органдарындағы кәсіптік құзыреттерге, біліктілік сипаттамаларына және біліктілік талаптарына сәйкестікке бағдарлана отырып, білім алушылар мен мамандардың жан-жақты қажеттіліктерін қанағаттандыруға бағытталған.

      2. Қосымша білім беретін білім беру бағдарламалары мазмұнына және бағытына қарай:

      1) білім алушылар мен тәрбиеленушілерге қосымша білім беру бағдарламалары;

      2) қазіргі заман талаптарына сай келетін кәсіптік құзыреттерді дамытуға бағытталған, мамандарды қайта даярлау және олардың біліктілігін арттыру бағдарламалары;

      3) жетекші ғалымның жетекшілік етуімен мамандандырылған тақырып бойынша ғылыми білімді тереңдетуге, ғылыми және қолданбалы міндеттерді шешуге бағытталған докторлықтан кейінгі бағдарламалар болып бөлінеді.

      3. Балалардың музыкалық мектептерінің, балалардың көркемсурет мектептерінің және балалардың өнер мектептерінің білім беру саласындағы уәкілетті орган бекітетін білім беру бағдарламаларын қоспағанда, мемлекеттік білім беру ұйымдары іске асыратын балаларға арналған қосымша білімнің білім беру бағдарламаларын оларға қатысты мемлекеттік басқару органының функцияларын атқаратын органдар бекітеді.

      Ескерту. 23-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 21.02.2019 № 227-VI (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз) Заңдарымен.

24-бап. Ересектерге білім беру

      Ескерту. 24-бап алып тасталды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.

25-бап. Эксперименттік білім беру бағдарламалары

      Ескерту. 25-баптың тақырыбына өзгеріс енгізілді - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).

      Эксперименттік білім беру бағдарламалары оқытудың жаңа технологияларын сынақтан өткізуге, білім берудің жаңа мазмұнын енгізуге бағытталған.

      Ескерту. 25-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).

5-тарау. БІЛІМ БЕРУ ҚЫЗМЕТІН ҰЙЫМДАСТЫРУ

26-бап. Білім алушылар мен тәрбиеленушілерді білім беру ұйымдарына қабылдауға қойылатын жалпы талаптар

      1. Сот төрелігі академиясын, әскери, арнаулы оқу орындарын қоспағанда, мектепке дейінгі ұйымдарға, орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарына оқуға қабылдау тәртібі тиісті үлгідегі білім беру ұйымдарына қабылдаудың үлгілік қағидаларында айқындалады.

      1-1. Алып тасталды – ҚР 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

      2. Бiлiм беру ұйымы қызмет көрсететін аумақта тұратын барлық балаларды, оның ішінде ерекше білім берілуіне қажеттіліктері бар балаларды қабылдауды қамтамасыз ететiн мектепке дейiнгi және орта бiлiм беру ұйымдарына оқуға қабылдау тәртiбi тиісті үлгідегі оқу орындарына қабылдаудың үлгілік қағидалары негiзiнде жергiлiктi атқарушы органдар бекiтетін қабылдау қағидаларында белгiленедi.

      2-1. Конкурстық негізде "Өркен" гранты берілген Қазақстан Республикасының азаматтарын оқуға қабылдауды "Назарбаев Зияткерлік мектептері" дербес білім беру ұйымы жүзеге асырады.

      3. Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарына оқуға қабылдау конкурстық негізде азаматтардың өтініші бойынша жүзеге асырылады. Конкурстың шарттары білім алу құқықтарын сақтауға кепілдік беруге және неғұрлым қабілетті және тиісті деңгейдегі білім беру бағдарламаларын меңгеруге даярлығы бар азаматтарды қабылдауды қамтамасыз етуге тиіс.

      3-1. Дербес білім беру ұйымдарына оқуға қабылдау ұлттық бірыңғай тестілеу рәсімін қолданбастан, аталған ұйымдар айқындайтын тәртіппен жүзеге асырылады.

      4. Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен жыл сайын бекітілетін мамандықтар тізбесіне сәйкес оқытудың күндізгі нысаны бойынша жетекші шетелдік жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында жоғары оқу орнынан кейінгі білімді алу үшін Қазақстан Республикасы азаматтарының Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген жас шектеулері ескеріле отырып, конкурстық негізде "Болашақ" халықаралық стипендиясын алу құқығы бар.

      "Болашақ" халықаралық стипендиясы берілген Қазақстан Республикасының азаматтарымен "Болашақ" халықаралық стипендиясы бойынша оқуға арналған шарт жасалады.

      5. Бiлiм беру гранттарын алуға, сондай-ақ жоғары бiлiмдi кадрлар даярлауға мемлекеттiк білім беру тапсырысы бойынша бiлiм алушылардың құрамына қабылдауға конкурс өткiзу кезiнде баллдары тең болған жағдайда, келесі кезектілікпен:

      1) "Алтын белгi" белгiсімен марапатталған адамдардың;

      2) алып тасталды - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);

      2-1) техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарының білім туралы құжаттары бар, біліктілігін растаған және мамандығы бойынша кемінде бір жыл жұмыс өтілі бар адамдардың;

      3) тiзбесiн бiлiм беру саласындағы уәкiлеттi орган айқындайтын жалпы бiлiм беретiн пәндер бойынша халықаралық олимпиадалар мен ғылыми жобалар конкурстарының (ғылыми жарыстардың) (бiрiншi, екiншi және үшiншi дәрежелi дипломдармен марапатталған), орындаушылардың халықаралық және республикалық конкурстарының және спорттық жарыстардың (бiрiншi, екiншi және үшiншi дәрежелi дипломдармен марапатталған) соңғы үш жылдағы жеңiмпаздарының, сондай-ақ өздерi таңдаған мамандықтары олимпиаданың, конкурстың немесе спорттық жарыстың пәнiне сәйкес келген жағдайда, жалпы бiлiм беретiн пәндер бойынша ағымдағы оқу жылында президенттік, республикалық олимпиадалар мен ғылыми жобалар конкурстары (бiрiншi, екiншi және үшiншi дәрежелi дипломдармен марапатталған) жеңiмпаздарының;

      4) жетiм балалар мен ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балалардың, сондай-ақ кәмелетке толғанға дейін ата-аналарсыз қалған немесе ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған жастардың қатарындағы Қазақстан Республикасы азаматтарының, бірінші және екінші топтардағы мүгедектердің, жеңілдіктері мен кепілдіктері бойынша Ұлы Отан соғысының қатысушылары мен мүгедектеріне теңестірілген адамдардың, медициналық қорытындыға сәйкес тиісті білім беру ұйымдарында оқуға қарсы көрсетілімдері жоқ бала кезінен мүгедектердің, мүгедек балалардың және үздік білімі туралы құжаттары (куәліктері, аттестаттары, дипломдары) бар адамдардың артықшылықты құқығы бар.

      5-1. Білім беру грантын иеленуші оны жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымына қабылдағанға дейін одан бас тартқан жағдайда, білім беру грантын беру туралы куәліктің күші жойылады, ал білім беру гранты белгіленген тәртіппен беріледі.

      6. Орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша оқуға қабылдау білім беру саласындағы уәкілетті орган айқындаған шарттармен жүзеге асырылады.

      7. Жоғары оқу орнынан кейінгі білім алу үшін жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарына оқуға қабылдау білім беру саласындағы уәкілетті орган белгілеген тәртіппен конкурстық негізде азаматтардың өтініштері бойынша жүзеге асырылады.

      8. Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі және жоғары білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарына оқуға түсу кезінде:

      1) I, II топтағы мүгедектер, бала кезінен мүгедектер, мүгедек-балалар арасынан шыққан азаматтар үшін;

      2) жеңілдіктер мен кепілдіктер бойынша Ұлы Отан соғысының қатысушылары мен мүгедектеріне теңестірілген адамдар үшін;

      3) ауылдың әлеуметтік-экономикалық дамуын айқындайтын білім беру бағдарламалары бойынша оқуға ауыл жастары арасынан шыққан азаматтар үшін;

      4) Қазақстан Республикасының азаматтары болып табылмайтын ұлты қазақ адамдар үшін;

      5) жетім балаларды және ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларды, сондай-ақ кәмелеттік жасқа толғанға дейін ата-анасын жоғалтқан немесе ата-анасының қамқорлығынсыз қалған жастар қатарындағы Қазақстан Республикасының азаматтарын;

      6) Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған өңірлерге қоныс аударған ауыл жастары арасынан шыққан Қазақстан Республикасының азаматтарын қабылдау үшін квота көзделеді.

      9. Арнаулы және (немесе) шығармашылық дайындықты талап ететін білім беру бағдарламалары бойынша, оның ішінде білім беру және денсаулық сақтау саласындағы кадрларды даярлау бағыттары бойынша оқуға қабылдау арнаулы және (немесе) шығармашылық емтихандардың нәтижелері ескеріле отырып жүзеге асырылады. Білім беру бағдарламаларының тізбесі мен арнайы және (немесе) шығармашылық емтихандарды өткізу тәртібі үлгілік қабылдау қағидаларында айқындалады.

      9-1. Бірінші академиялық кезең аяқталғанға дейін білім алушыларды жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарына қабылдау тәртібі үлгілік қабылдау қағидаларында айқындалады.

      10. Рухани (діни) білім беру ұйымдарына оқуға қабылдау орта білімі бар адамдар арасынан құрылтайшы белгілеген тәртіппен жүзеге асырылады.

      11. Мемлекеттік құпиялармен жұмыс істеу талап етілетін техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі және жоғары білім берудің жекелеген мамандықтары немесе білім беру бағдарламалары бойынша мемлекеттік білім беру тапсырыстарымен оқуға қабылдау Қазақстан Республикасының мемлекеттік құпиялар туралы заңнамасына сәйкес ұлттық қауіпсіздік органдарының рұқсаты бар білім беру ұйымдарында жүзеге асырылады.

      12. Білім беру ұйымдарына оқуға қабылдау тәртібін осы Заңмен және қабылдаудың тиісті үлгілік ережелерімен реттелмеген бөлігінде білім беру ұйымдарының құрылтайшысы немесе құрылтайшылары (мемлекеттік басқару органы) белгілейді.

      13. Әскери, арнаулы оқу орындарын қоспағанда, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары оқуға түскен адамдармен шарт жасасады, оның үлгі нысанын білім беру саласындағы уәкілетті орган бекітеді.

      Ескерту. 26-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.01.19 № 395-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi), 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 21.07.2015 № 337-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 13.11.2015 № 398-V (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-б. қараңыз); 24.11.2015 № 421-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.12.2015 № 433-V (01.01.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 09.04.2016 № 501-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.05.2018 № 155-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 02.07.2018 № 165-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 21.02.2019 № 227-VI (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз) Заңдарымен.

27-бап. Білім алу нысандары

      Жеке адамның қажеттіліктері мен мүмкіндіктері ескеріле отырып, білім беру бағдарламаларының мазмұнына, білім берудің әрбір деңгейін алуға қол жеткізу жағдайларының жасалуына қарай оқыту күндізгі, кешкі, сырттай оқу, экстернат және ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар адамдар (балалар) үшін қашықтықтан оқыту нысанында жүзеге асырылады.

      Ескерту. 27-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

28-бап. Оқу-тәрбие процесін ұйымдастыру

      1. Білім беру ұйымдарындағы оқу-тәрбие процесі жұмыстық оқу жоспарлары мен жұмыстық оқу бағдарламаларына сәйкес жүзеге асырылады.

      2. Білім беру ұйымдары жүзеге асыратын оқу және тәрбие жұмысын жоспарлау мен есепке алу оқу-тәрбие процесін ұйымдастырудың негізі болып табылады.

      Оқу және тәрбие жұмыстарын жоспарлау оқу жоспарлары мен бағдарламаларының толық көлемде уақтылы және сапалы орындалуын қамтамасыз етуге тиіс.

      Орта білім беру ұйымдарында, техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында оқу-тәрбие жұмысын жоспарлау бекітілген оқу-тәрбие процесінің оқу жылына арналған графигі мен бекітілген теориялық және практикалық сабақтардың кестесі негізінде жүзеге асырылады.

      Орта білім беру ұйымдарында, техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында оқу-тәрбие жұмысын есепке алу теориялық және өндірістік оқытудың есепке алу журналдарын және оқу бағдарламаларының оқу сағаттарында орындалуын есепке алу табельдерін жүргізу арқылы жүзеге асырылады.

      Жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында оқу-тәрбие жұмысын жоспарлау бекітілген оқу жылына арналған академиялық күнтізбе және бекітілген оқу сабақтарының кестесі негізінде жүзеге асырылады.

      3. Білім беру ұйымдарындағы тәрбие бағдарламалары білім беру процесінің құрамдас бөлігі болып табылады және білім алушылардың, тәрбиеленушілердің патриоттық, азаматтық, интернационалдық, жоғары моральдық және имандылық сезімін қалыптастыруға, сондай-ақ жан-жақты қызығушылықтары мен қабілеттерін дамытуға бағытталған.

      Білім беру ұйымдарында нәсілдік, этностық, діни, әлеуметтік ымырасыздық пен айырықшалықты насихаттауға, милитаристік және де халықаралық құқық пен ізгіліктің жалпыға танылған принциптеріне қайшы келетін өзге де идеяларды насихаттауға тыйым салынады.

      4. Оқу-тәрбие процесі білім алушылардың, тәрбиеленушілердің, педагог жұмыскерлердің адамгершілік қадір-қасиетін өзара құрметтеу және мүгедектердің құқықтарына білім беру жүйесінің барлық деңгейлерінде құрметпен қарау негізінде жүзеге асырылады.

      Білім алушылар мен тәрбиеленушілерге қатысты күш көрсету, моральдық және психикалық қысым жасау әдістерін қолдануға жол берілмейді.

      5. Азаматтарды күндізгі бөлімдерінде оқыту уақыты мерзімді әскери қызметті өткеруге теңестірілетін білім беру ұйымдарындағы білім беру қызметін ұйымдастыру тәртібін олардың мемлекеттік басқару органдары айқындайды.

      6. Әскерге шақырылуға дейінгі және шақырылу жасындағы білім алушылардың негізгі орта білім беру базасындағы алғашқы әскери даярлығы - жалпы орта білімнің жалпы орта білім беретін оқу бағдарламаларын, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беретін кәсіптік оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында (арнаулы білім беру ұйымдарынан басқа) жүзеге асырылады.

      7. Білім беру ұйымдары білім алушылардың білім беру бағдарламаларын игеруін бақылау мақсатында білім алушылардың үлгерімін ағымдағы бақылауды жүзеге асырады және оларға аралық аттестаттау жүргізеді.

      Білім беру ұйымдары білім алушылардың үлгеріміне ағымдағы бақылауды жүзеге асыру және оларға аралық аттестаттау жүргізу нысандарын, тәртібін және мерзімділігін таңдауда дербес болады.

      8. Негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын меңгеру білім алушыларды міндетті қорытынды аттестаттаумен аяқталады.

      9. Орта білім беру ұйымдарында білім алушыларды қорытынды аттестаттау мемлекеттік оқу бітіру емтихандары нысанында жүзеге асырылады.

      10. Жоғары оқу орнынан кейiнгi білімнің білім беру бағдарламаларын меңгерген бiлiм алушыларды қорытынды аттестаттау ерекшелiктерiн бiлiм беру саласындағы уәкiлеттi орган айқындайды.

      11. Білім беру ұйымдары кәмелетке толмаған білім алушылардың, тәрбиеленушілердің ата-аналарына және өзге де заңды өкілдеріне оқу-тәрбие процесінің барысымен және мазмұнымен, сондай-ақ білім алушылардың үлгерімімен танысу мүмкіндігін қамтамасыз етеді.

      Ескерту. 28-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.12.2015 № 433-V (01.01.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 09.04.2016 № 501-V (01.01.2017 бастап қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 172-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңдарымен.

29-бап. Оқу-әдістемелік және ғылыми-әдістемелік жұмысты ұйымдастыру

      1. Білім мен ғылымды интеграциялау, оқу-тәрбие процесін қамтамасыз ету және жетілдіру, оқытудың жаңа технологияларын әзірлеу және енгізу, білім беру ұйымдарында және тиісті инфрақұрылымда педагог қызметкерлердің біліктілігін арттыруды қамтамасыз ету мақсатында оқу-әдістемелік және ғылыми-әдістемелік жұмыс жүзеге асырылады.

      2. Оқу-әдістемелік және ғылыми-әдістемелік жұмысқа басшылық жасау:

      орта білім беру ұйымдарында – облыстық, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың әдістемелік кабинеттеріне және аудандық (қалалық) білім бөлімдерінің әдістемелік кабинеттеріне;

      техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында – облыстық, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың білім беруді басқару органдарының әдістемелік кабинеттеріне және бейіндер бойынша техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің оқу-әдістемелік бірлестіктеріне;

      Сот төрелігі академиясын, әскери, арнаулы оқу орындарын қоспағанда, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында – кадрларды даярлау бағыттары бойынша оқу-әдістемелік бірлестіктерге жүктеледі.

      Кадрларды даярлау бағыттары бойынша оқу-әдістемелік бірлестіктердің оқу-әдістемелік және ғылыми-әдістемелік жұмысына басшылық жасау жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім берудің республикалық оқу-әдістемелік кеңесіне жүктеледі.

      Бейіндер бойынша техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің оқу-әдістемелік бірлестіктерінің оқу-әдістемелік жұмысына басшылық жасау техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің республикалық оқу-әдістемелік кеңесіне жүктеледі.

      3. Білім беру ұйымдарында және тиісті инфрақұрылымда, оның ішінде оқу-әдістемелік және ғылыми-әдістемелік қамтамасыз ету ұйымдарында ғылыми және оқу-әдістемелік қызметті үйлестіру білім беру саласындағы уәкілетті орган белгілеген тәртіппен жүзеге асырылады.

      Ескерту. 29-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 172-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 21.02.2019 № 227-VI (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз) Заңдарымен.

30-бап. Мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту

      1. Алты жасқа дейiнгi балаларды мектепке дейiнгi тәрбиелеу отбасында немесе бiр жастан бастап алты жасқа дейін мектепке дейiнгi ұйымдарда жүзеге асырылады.

      2. Мектепке дейiнгi оқыту балаларды мектепте оқытуға мектеп алды даярлық түрiнде бес жастан бастап жүзеге асырылады.

      Мектеп алды даярлық мiндеттi және отбасында, мектепке дейiнгi ұйымдарда, жалпы бiлiм беретiн мектептердiң, лицейлердiң және гимназиялардың мектеп алды сыныптарында жүзеге асырылады.

      Мемлекеттiк бiлiм беру ұйымдарындағы мектеп алды даярлық тегiн болып табылады.

      Ескерту. 30-бап жаңа редакцияда - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); өзгеріс енгізілді – ҚР 09.04.2016 № 501-V (01.01.2019 бастап қолданысқа енгізіледі); 02.07.2018 № 165-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

31-бап. Бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім беру

      1. 1-сыныпқа оқуға балалар алты жастан қабылданады.

      2. Орта бiлiм беру ұйымдарының негiзгi түрлерi жалпы білім беретін мектеп, шағын жинақталған мектеп, гимназия, лицей, бейiндiк мектеп болып табылады.

      3. Он алты жасқа дейінгі балаларды орта білім беретін мемлекеттік ұйымдардан шығаруға құқыққа қарсы әрекеттер жасағаны, білім беру ұйымдарының жарғысын өрескел және бірнеше рет бұзғаны үшін білім беру ұйымы мемлекеттік басқару органының шешімі бойынша ерекше жағдайларда рұқсат етіледі.

      Жетім балаларды және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды шығару туралы шешім қорғаншы және қамқоршы ұйымдардың келісімімен қабылданады.

      Пробация қызметінің есебінде тұрған кәмелетке толмағандарды орта білім беретін мемлекеттік ұйымдардан шығару туралы шешім пробация қызметінің келісімімен қабылданады.

      Ескерту. 31-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 18.04.2017 № 58-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 09.04.2016 № 501-V (01.01.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

32-бап. Техникалық және кәсіптік білім беру

      1. Техникалық және кәсіптік білім беру негізгі орта және (немесе) жалпы орта білім беру базасында училищелерде, колледждерде және жоғары колледждерде жүзеге асырылады.

      Техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарындағы оқу процесі білім беру ұйымдарындағы теориялық оқытуды, сондай-ақ оқу-өндірістік шеберханаларда, оқу шаруашылықтары мен оқу полигондарында – өндірістік оқыту шеберінің, практика жетекшісінің басшылығымен, кәсіпорындар (ұйымдар) базасында тәлімгердің, өндірістік оқыту шеберінің, практика жетекшісінің басшылығымен орындалатын өндірістік оқыту мен кәсіптік практиканы қамтиды.

      2. Алып тасталды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.

      3. Техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары оқу-өндірістік шеберханаларда, оқу шаруашылықтарында және оқу полигондарында шығарылатын өз өндірісі өнімдерін өткізеді.

      4. Техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдарламасын меңгеру бойынша қорытынды аттестаттаудан өткен білім алушыға жұмысшы біліктілігі және (немесе) "орта буын маманы" біліктілігі беріледі.

      Ескерту. 32-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 172-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңдарымен.

      32-1-бап. Кәсіптік даярлық

      1. Кәсіптік даярлық белгілі бір жұмыс түрін орындау үшін қажетті жаңа немесе өзгерген кәсіптік дағдыларды білім алушылардың жедел меңгеруіне бағытталған. Кәсіптік даярлық білім алушының білім деңгейін арттырумен байланысты емес.

      2. Қызметкерлердің немесе жұмыс берушімен еңбек қатынастарында тұрмайтын өзге де адамдардың кәсіптік даярлығын жұмыс беруші тікелей кәсіпорын (ұйым) базасында, оқу орталықтарында, курстарда, сондай-ақ заңды тұлғалардың әр түрлі оқу-өндірістік құрылымдарында немесе техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында жүргізеді.

      3. Кәсіптік даярлық оқыту шартына сәйкес жұмыс берушінің қаражаты немесе Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынбаған өзге де қаражат есебінен жүзеге асырылады.

      Кәсіптік даярлықтың нысанын, мазмұны мен көлемін жұмыс беруші тиісті кәсіп бойынша қолданыстағы білім беретін оқу бағдарламаларының негізінде айқындайды.

      Кәсіптік даярлық нысандарына кәсіпорында (ұйымда) оқыту, басқа мамандыққа қайта оқыту, корпоративтік жауапкершілік және оқушылық негізінде кооперативтік оқыту жатады.

      4. Біліктілік емтиханын тапсырған адамдарға нақты мамандық бойынша тиісті біліктілік деңгейі беріледі және біліктілік беру туралы куәлік (сертификат) беріледі.

      Ескерту. 5-тарау 32-1-баппен толықтырылды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); өзгеріс енгізілді - ҚР 04.07.2018 № 172-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңдарымен.

33-бап. Орта білімнен кейінгі білім беру

      Орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары колледждерде және жоғары колледждерде іске асырылады.

      Орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша кадрларды даярлау, тізбесін білім беру саласындағы уәкілетті орган бекітетін мамандықтар бойынша жүзеге асырылады.

      Орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламасын меңгеру бойынша қорытынды аттестаттаудан өткен білім алушыға "қолданбалы бакалавр" біліктілігі беріледі.

      Ескерту. 33-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 172-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңдарымен.

34-бап. Жоғары техникалық мектептер

      Ескерту. 34-бап алып тасталды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.

35-бап. Жоғары білім беру

      1. Жоғары білімді жалпы орта немесе техникалық және кәсіптік немесе орта білімнен кейінгі білімі бар азаматтар алады. Азаматтың конкурстық негізде тегін жоғары білім алуға құқығы бар.

      2. Жоғары білімнің білім беру бағдарламалары жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында iске асырылады.

      Жоғары білімнің білім беру бағдарламалары бойынша оқыту күндізгі оқу және (немесе) экстернат нысандарында жүзеге асырылады.

      Ұлттық зерттеу университеті, ұлттық жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымы, зерттеу университеті, университет, академия, институт және оларға теңестiрiлгендер (консерватория, жоғары мектеп, жоғары училище) жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының негiзгi түрлерi болып табылады.

      Жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында тиісті лицензия және материалдық-техникалық база болған кезде техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі және қосымша білімнің білім беру бағдарламалары, сондай-ақ мәдениет саласындағы білім беру ұйымдарында бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламалары іске асырылуы мүмкін.

      Мәдениет саласындағы жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарын қоспағанда, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша оқу процесін жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының ақылы қызметтер көрсетуден алатын кірістері есебінен қамтамасыз етеді.

      3. Жоғары білімнің білім беру бағдарламасын меңгеру бойынша қорытынды аттестаттаудан өткен білім алушыға "бакалавр" дәрежесі беріледі немесе "маман" біліктілігі беріледі.

      4. Білім беру бағдарламаларын іске асыру және ғылыми-қолданбалы зерттеулерді жүргізу үшін жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары инновациялық-білім беру консорциумын құруға және (немесе) оған кіруге құқылы.

      Ескерту. 35-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi), 2011.07.15 N 461-IV (2012.01.30 бастап қолданысқа енгізіледі); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз) Заңдарымен.

36-бап. Жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру

      1. Жоғары оқу орнынан кейінгі білімді жоғары білімі бар азаматтар алады.

      Жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша оқыту күндізгі оқу нысанында жүзеге асырылады.

      2. Жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру қызметтің негізгі бейіні мен кадрлар даярлаудың бағыттары бойынша жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының, ғылыми ұйымдардың магистратурасында, резидентурасында және докторантурасында, сондай-ақ "Болашақ" халықаралық стипендиясының стипендиаттарын Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген тәртiппен жыл сайын бекiтiлетiн мамандықтар тiзбесiне сәйкес күндiзгi оқыту нысаны бойынша жетекші шет елдердiң жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарына оқуға жiберу арқылы жүзеге асырылады.

      3. Кадрларды магистратурада даярлау жоғары білімнің білім беру бағдарламалары базасында:

      1) кемінде екі жылдық оқыту мерзімімен ғылыми-педагогтік;

      2) кемінде бір жылдық оқыту мерзімімен бейіндік болып екі бағытта жүзеге асырылады.

      4. Кадрларды докторантурада даярлау магистратураның білім беру бағдарламалары базасында:

      1) кемінде үш жылдық оқыту мерзімімен ғылыми-педагогтік;

      2) кемінде үш жылдық оқыту мерзімімен бейіндік болып екі бағытта жүзеге асырылады.

      4-1. Әскери мамандықтар бойынша магистр дәрежесін алған немесе жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын меңгерген адамдар философия докторы (PhD), бейіні бойынша доктор дәрежесін алу үшін әскери, арнаулы оқу орындарының докторантурасында кемінде үш жыл даярлықтан өтеді.

      5. Жоғары оқу орнынан кейінгі медициналық және фармацевтік білім беру резидентураны, магистратура мен докторантураны қамтиды.

      Резидентурада мамандануына қарай оқыту ұзақтығы екі жылдан төрт жылға дейін клиникалық мамандықтар бойынша тереңдетіле даярлау жүзеге асырылады. Резидентурада медицина кадрларын даярлау қағидаларын денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган бекітеді.

      Ескерту. 36-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi), 2012.02.13 N 553-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз) Заңдарымен.

37-бап. Қосымша білім беру

      1. Балаларға қосымша білім беру олардың түрлерін білім беру саласындағы уәкілетті орган айқындайтын білім беру ұйымдарында және мектептен тыс ұйымдарда жүзеге асырылады.

      Қосымша білімнің білім беру бағдарламалары бойынша білім беру қызметтерін білім алушыларға бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары көрсетеді және шарттық негізде ұсынады.

      2. Ересектерге (он сегiз жасқа толған адамдарға) бiлiм беру қоғамда болып жатқан әлеуметтiк-экономикалық өзгерiстерге сәйкес бiлiм мен дағдылардың қосымша көлемiн алу үшiн олардың өмiр бойы бiлiм алу қажеттiлiктерiн қанағаттандыруға бағытталған.

      Ересектердің білім мен дағдылардың қосымша көлемін алуы қосымша және формальды емес білім беру арқылы жүзеге асырылады.

      Ересектерге қосымша бiлiм берудi бiлiм беру ұйымдары, сондай-ақ қосымша бiлiм беру бағдарламаларын iске асыратын құрылымдық бөлiмшелерi бар заңды тұлғалар жүзеге асырады.

      Ересектерге формальды емес білім беруді оқудың орны, мерзімдері және нысаны есепке алынбай көрсетілетін білім беру қызметтерін ұсынатын ұйымдар жүзеге асырады және ол оқыту нәтижелерін растайтын құжат берумен бірге жүргізіледі.

      Ересектердің формальды емес білім беру арқылы өмір бойы алған оқу нәтижелері осы Заңда көзделген тәртіпке сәйкес танылады және одан әрі жұмысқа орналасуға жәрдемдеседі.

      2-1. Жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының дайындық бөлімдерінде оқыту қосымша білім беруге жатады.

      3. Кадрлардың біліктілігін арттыру және оларды қайта даярлау қосымша білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында, ғылыми ұйымдарда, біліктілікті арттыру институттарында, өндірісте және "Болашақ" халықаралық стипендиясы бойынша тағылымдамадан өту кезінде жүзеге асырылады.

      Докторлықтан кейінгі бағдарламаларды іске асыру ғылыми мектептері бар және кадрлар даярлаудың бағыттары бойынша ғылыми зерттеулерді орындайтын жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары мен ғылыми ұйымдарда жеке және (немесе) заңды тұлғалардың қаражаты есебінен жүзеге асырылады.

      4. Бiлiм беру ұйымдары басшы кадрларының, педагог және ғылыми қызметкерлерiнiң бiлiктiлiгiн арттыру бес жылда кемiнде бiр рет жүзеге асырылады.

      5. Медициналық және фармацевтік кадрлардың біліктілігін арттыру және оларды қайта даярлау денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган бекітетін үлгілік бағдарламаларға сәйкес медициналық білім және ғылым ұйымдарында жүзеге асырылады.

      6. Қазақстан Республикасының азаматтары Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген жас шектеулері ескеріле отырып, тағылымдамадан өту үшін "Болашақ" халықаралық стипендиясын алуға арналған конкурсқа қатысуға құқылы.

      Конкурстық іріктеуден өткен Қазақстан Республикасының азаматтарымен тағылымдамадан өту туралы шарт жасалады.

      7. "Болашақ" халықаралық стипендиясын әкімшілендіру жөніндегі іс-шаралар кешенін жүзеге асыратын, Қазақстан Республикасының Үкіметі құрған ұйым:

      1) "Болашақ" халықаралық стипендиясы бойынша іс-шараларды ақпараттық қолдап отыруды жүргізеді;

      2) "Болашақ" халықаралық стипендиясын тағайындауға үміткерлердің құжаттарын қабылдауды ұйымдастыруды және жүргізуді жүзеге асырады;

      3) үміткерлерді конкурстық негізде іріктеуді ұйымдастыру жөніндегі іс-шаралар кешенін жүзеге асырады;

      4) оқыту, кепіл және (немесе) кепілдік шарттарын жасасады;

      5) стипендиаттардың академиялық оқытылуы мен тағылымдамадан өтуін ұйымдастыруды және оның мониторингін жүзеге асырады;

      6) оқытуды және тағылымдамадан өтуді ұйымдастыруға байланысты шығыстарды қаржыландыруды қамтамасыз етеді;

      7) шарттың Қазақстан Республикасының аумағында жұмыспен өтеу бөлігіндегі талаптарын стипендиаттардың орындауына мониторингті жүзеге асырады;

      8) халықаралық әріптестермен, шетелдік оқу орындарымен стипендиаттардың оқуын ұйымдастыруға арналған шарттар жасасады.

      Ескерту. 37-бап жаңа редакцияда - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); өзгеріс енгізілді - 21.07.2015 № 337-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

37-1-бап. Жеке педагогтік қызмет

      1. Табыс алумен байланысты жеке педагогтік қызмет кәсіпкерлік қызмет болып табылады. Жеке педагогтік қызметпен айналысатын тұлғаны мемлекеттік тіркеу Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.

      2. Жеке педагогтік қызмет лицензияланбайды.

      Ескерту. 5-тарау 37-1-баппен толықтырылды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.

38-бап. Білім алушылардың кәсіптік практикасы

      1. Білім алушылардың кәсіптік практикасы кадрлар даярлайтын білім беру бағдарламаларының құрамдас бөлігі болып табылады.

      Кәсіптік практика тиісті кәсіпорындарда (ұйымдарда) жүргізіледі және оқыту процесінде алған білімдерді бекітуге, практикалық дағдыларды игеруге және озық тәжірибені меңгеруге бағытталған.

      2. Кәсіптік практиканың түрлері, мерзімдері мен мазмұны жұмыстық оқу бағдарламаларымен және жұмыстық оқу жоспарларымен айқындалады.

      3. Кәсіптік практиканы өткізу үшін білім беру ұйымдары шарттық негізде практиканың базасы ретінде кәсіпорындарды (ұйымдарды) айқындайды, олармен практиканы өткізудің келісілген бағдарламалары мен күнтізбелік кестелерін бекітеді.

      Шарттарда білім беру ұйымдарының, практиканың базасы болып табылатын кәсіпорындардың (ұйымдардың) және білім алушылардың міндеттері мен жауаптылықтары айқындалады.

      4. Кәсіптік практикаға кететін шығындар білім беру ұйымдарында және практиканың базасы болып табылатын кәсіпорындарда (ұйымдарда) көзделеді және жасасылған шарттармен айқындалады.

      5. Практиканың базалары болып табылатын кәсіпорындармен (ұйымдармен) шарттар білім алушылардың кәсіптік практикасын өткізуге арналған шарттардың үлгілік нысаны негізінде жасасылады.

      6. Жоғары білімнің білім беру бағдарламалары бойынша оқудың екінші курсынан бастап кәсіптік практикадан өту міндетті. Кәсіптік практиканың мазмұны мен базасы мамандықтың бейіні мен білім беру бағдарламасының мазмұнына сәйкес айқындалады.

      7. Осы баптың талаптары әскери, арнаулы оқу орындарында білім алушылардың кәсіптік практикасына қолданылмайды.

      Ескерту. 38-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 172-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңдарымен.

39-бап. Білім туралы құжаттар

      1. Қазақстан Республикасында білімі туралы құжаттардың мына түрлері қолданылады:

      РҚАО-ның ескертпесі!
      1) тармақша жаңа редакцияда көзделген - ҚР 09.04.2016 № 501-V Заңымен (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі).

      1) білім туралы мемлекеттік үлгідегі құжаттар;

      2) дербес білім беру ұйымдарының білім туралы құжаттары;

      3) білім туралы өзіндік үлгідегі құжаттар.

      Дербес білім беру ұйымдарының, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарының білім туралы құжаттары білім туралы мемлекеттік үлгідегі құжаттарға теңестіріледі.

      Білім туралы құжаттардың барлық түрлерінің қорғаныш белгілері болады.

      2. Білім туралы мемлекеттік үлгідегі құжаттың не дербес білім беру ұйымының білім туралы құжатының не білім туралы өзіндік үлгідегі құжаттың болуы келесі деңгейдегі білім беру ұйымдарында білім алуды жалғастыру үшін қажетті талап болып табылады.

      РҚАО-ның ескертпесі!
      3-тармақ жаңа редакцияда көзделген - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі).
      РҚАО-ның ескертпесі!
      3-тармақ жаңа редакцияда көзделген - ҚР 09.04.2016 № 501-V Заңымен (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі).
      РҚАО-ның ескертпесі!
      3-тармақтың осы редакциясы 01.01.2017 бастап 01.01.2021 дейін қолданыста болады - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен.

      3. Қорытынды аттестаттаудан өткен білім алушыларға мемлекеттік үлгідегі білім туралы құжатты:

      1) негізгі орта, жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламалары, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру бағдарламалары, сондай-ақ Сот төрелігі академиясында, әскери, арнаулы оқу орындарында жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру бағдарламалары бойынша білім беру қызметімен айналысуға лицензиясы бар және мемлекеттік аттестаттаудан өткен білім беру ұйымдары;

      1-1) Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарда өзгеше көзделмесе, негізгі орта, жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламалары бойынша білім беру қызметімен айналысуға лицензиясы бар, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен мемлекеттік аттестаттаудан немесе аккредиттеуден өткен халықаралық мектептер;

      2) Сот төрелігі академиясын, әскери, арнаулы оқу орындарын қоспағанда, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша білім беру қызметімен айналысуға лицензиясы бар және танылған аккредиттеу органдарының тізіліміне енгізілген аккредиттеу органдарында аккредиттеуден өткен білім беру ұйымдары береді.

      Мемлекеттік үлгідегі білім туралы құжаттарды толтыруға қойылатын талаптарды білім саласындағы уәкілетті орган айқындайды.

      РҚАО-ның ескертпесі!
      39-бапты 3-1-тармақпен толықтыру көзделген - ҚР 09.04.2016 № 501-V Заңымен (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі).

      4. Дербес білім беру ұйымдарының білім туралы құжаттарын дербес білім беру ұйымдары береді.

      Дербес білім беру ұйымының білім туралы құжаттарының нысаны мен оларды толтыруға қойылатын талаптарды дербес білім беру ұйымы айқындайды.

      4-1. Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары білім алушылардың бір біліктілік шеңберінде кәсіптік модульдерді меңгеру қорытындысы және аралық аттестаттау нәтижелері бойынша кәсіптік даярлық туралы куәлік береді.

      РҚАО-ның ескертпесі!
      5-тармақ жаңа редакцияда көзделген - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі).
      РҚАО-ның ескертпесі!
      5-тармақ жаңа редакцияда көзделген - ҚР 09.04.2016 № 501-V Заңымен (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі).
      РҚАО-ның ескертпесі!
      5-тармақтың бұл редакциясы 01.01.2021 дейін қолданыста болады - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен.

      5. Білім туралы өзіндік үлгідегі құжатты:

      1) ерекше мәртебесі бар білім беру ұйымы;

      2) жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша білім беру қызметімен айналысуға лицензиясы бар білім беру ұйымы беруге құқылы.

      Білім туралы өзіндік үлгідегі құжаттардың нысаны мен оларды толтыруға қойылатын талаптарды білім беру ұйымы айқындайды.

      6. Білім алуды аяқтамаған не қорытынды аттестаттаудан өтпеген білім алушыларға белгіленген үлгідегі анықтама беріледі.

      7. Шетелдік білім беру ұйымдары берген білім туралы құжаттар Қазақстан Республикасының аумағында халықаралық шарттар (келісімдер) негізінде танылады.

      Халықаралық шарттар (келісімдер) болмаған кезде Қазақстан Республикасы азаматтарының шетелдік білім беру ұйымдарында алған білімі туралы құжаттарын нострификациялау және оларға тиісті куәліктер беру білім беру саласындағы уәкілетті орган айқындаған тәртіппен жүзеге асырылады.

      8. "Болашақ" халықаралық стипендиясын иеленуші Қазақстан Республикасының азаматтарына шетелдік жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары, ғылыми орталықтары мен зертханалары берген білім туралы құжаттар тану немесе нострификациялау рәсімдерінен өтпей-ақ Қазақстан Республикасында танылады.

      Ескерту. 39-бап жаңа редакцияда - ҚР 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгерістер енгізілді - ҚР 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 172-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 21.02.2019 № 227-VI (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз) Заңдарымен.

6-тарау. БІЛІМ БЕРУ ҚЫЗМЕТІНІҢ СУБЪЕКТІЛЕРІ

40-бап. Білім беру ұйымдары

      1. Меншік нысанына және ұйымдық құқықтық нысанына қарамастан, бір немесе бірнеше білім беру бағдарламаларын іске асыратын және (немесе) білім алушыларды, тәрбиеленушілерді бағып-күтуді және тәрбиелеуді қамтамасыз ететін заңды тұлғалар, сондай-ақ заңды тұлғалардың халықаралық мектептер мәртебесі бар филиалдары, заңды тұлға құрмай, мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын дара кәсіпкерлер білім беру ұйымдары болып табылады.

      2. Білім беру ұйымдарында бiлiм беру қызметiмен айналысу құқығы:

      1) лицензиялауды талап ететін білім беру қызметінің кіші түрлері үшін – егер Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше көзделмесе, лицензия алған сәттен бастап және Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен лицензиядан айыру немесе оны жарамсыз деп тану туралы соттың шешімі заңды күшіне енген сәттен бастап;

      2) лицензиялауды талап етпейтін білім беру қызметінің кіші түрлері үшін – заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеген сәттен бастап туындайды.

      3) білім беру қызметінің хабарлама жасау тәртібі көзделген кіші түрлері үшін – хабарлама берілген кезден бастап туындайды және Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен хабарламалар тізілімінен білім беру ұйымы алып тасталған кезден бастап тоқтатылады.

      2-1. Заңды тұлға ретінде мемлекеттік тіркеуден өткен кезден бастап алты ай ішінде бiлiм беру қызметiмен айналысуға лицензия алмаған жағдайда білім беру ұйымы сот тәртібімен таратылады.

      Осы мерзімнің өтуін білім беру саласындағы уәкілетті орган білім беру ұйымының білім беру қызметімен айналысу құқығына лицензия алу туралы материалдарын қарау мерзіміне тоқтата тұрады.

      3. Егер Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше көзделмесе, бiлiм беру ұйымының мәртебесін (үлгісін, түрін) оның құрылтайшылары айқындайды және осы Заңның талаптары, білім беру қызметін лицензиялау кезіндегі біліктілік талаптары, тиісті үлгідегі білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік ережелері ескеріле отырып, оның жарғыларында көрсетіледі.

      4. Іске асырылатын білім беру бағдарламаларына қарай білім беру ұйымдарының мынадай үлгілері болуы мүмкін:

      1) мектепке дейінгі ұйымдар;

      2) орта (бастауыш, негiзгi орта, жалпы орта) бiлiм беру ұйымдары;

      3) техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдары;

      4) орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары;

      5) алып тасталды – ҚР 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

      6) жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары;

      7) мамандандырылған білім беру ұйымдары;

      8) арнайы білім беру ұйымдары;

      9) жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған білім беру ұйымдары;

      10) балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдары;

      11) ересектерге арналған қосымша білім беру ұйымдары.

      Білім беру ұйымдары түрлерінің номенклатурасын білім беру саласындағы уәкілетті орган бекітеді.

      5. Медициналық білім беру ұйымдары қаржыландырылуы Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынбаған көздерден жүзеге асырылатын клиникалық базасы бар болған кезде ғана жұмыс істеуі мүмкін.

      Клиникалық базалар туралы ережені денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган бекітеді.

      Ескерту. 40-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.01.19 N 395-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi), 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi), 2011.07.15 N 461-IV (2012.01.30 бастап қолданысқа енгізіледі); 16.05.2014 № 203-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі); 21.07.2015 № 337-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

40-1-бап. Жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымының ерекше мәртебесі

      Ескерту. 40-1-бап алып тасталды – ҚР 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

41-бап. Білім беру ұйымының жарғысы

      1. Білім беру ұйымының жарғысы Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасында көзделген талаптардан басқа, мыналарды:

      1) іске асырылатын білім беру бағдарламаларының тізбесін;

      2) білім беру ұйымдарына қабылдау тәртібін;

      3) білім беру процесін ұйымдастыру тәртібін (оның ішінде оқыту және тәрбиелеу тілін (тілдерін), білім алушылардың, тәрбиеленушілердің сабақ режимін);

      4) білімдерді ағымдағы бақылау, білім алушыларды аралық және қорытынды аттестаттау жүйесін, оларды өткізудің нысандарын және тәртібін;

      4-1) білім алушыларды, тәрбиеленушілерді оқудан шығару негіздерін және тәртібін;

      5) ақылы қызмет көрсетудің тізбесін және тәртібін;

      6) білім беру ұйымының білім алушылармен, тәрбиеленушілермен және (немесе) олардың ата-аналарымен және өзге де заңды өкілдерімен қатынастарын ресімдеу тәртібін қамтуға тиіс.

      2. Білім беру ұйымының жарғысында оның қызметіне қатысты және Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін өзге де ережелер қамтылуы мүмкін.

      3. Білім беру ұйымының жарғысы Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен бекітіледі.

      Ескерту. 41-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

42-бап. Білім беру ұйымдарын құру, қайта ұйымдастыру және тарату

      1. Жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының ғылыми-білім беру қызметі жөніндегі заңды тұлғаларды құруын, қайта ұйымдастыруын және таратуын қоса алғанда, білім беру ұйымдарын құру, қайта ұйымдастыру және тарату Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.

      Коммерциялық ұйымдар ретінде құрылған жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарын коммерциялық емес ұйымдар етіп қайта ұйымдастыру "Коммерциялық емес ұйымдар туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.

      2. Білім беру ұйымы білім беру қызметімен айналысуға лицензиясынан айырылған немесе таратылған жағдайда оның құрылтайшысы (құрылтайшылары) білім алушыларды оқуын жалғастыру үшін басқа білім беру ұйымдарына ауыстыруға шаралар қолданады.

      Ескерту. 42-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

43-бап. Білім беру ұйымдарының құзыреті

      1. Білім беру ұйымдары Қазақстан Республикасының заңнамасында, тиісті үлгідегі білім беру ұйымдарының қызметі туралы үлгілік ережелер мен білім беру ұйымдарының жарғыларында белгіленген шектерде оқу-тәрбие процесін жүзеге асыруда, кадрларды іріктеу мен орналастыруда ғылыми, қаржы-шаруашылық және өзге де қызметте дербес болады.

      2. Білім беру ұйымдары өз қызметін жария түрде жүзеге асырады, жұртшылықты оқу, ғылыми-зерттеу және қаржы қызметі туралы хабардар етеді.

      3. Білім беру ұйымдарының құзыретіне мынадай функциялар:

      1) ішкі тәртіп ережелерін әзірлеу және бекіту;

      2) жұмыс оқу жоспарлары мен жұмыс оқу бағдарламаларын әзiрлеу және бекiту;

      2-1) қысқартылған оқыту мерзімімен білім беру бағдарламаларын әзірлеу және бекіту;

      2-2) ата-аналарды және өзге де заңды өкілдерді, білім алушылар мен тәрбиеленушілерді жыл сайын ағымдағы оқу жылының соңына дейін:

      алдағы оқу жылында пайдалануға ұсынылатын оқулықтар мен оқу-әдістемелік кешендерінің, құралдары мен қосымша әдебиеттердің, оның ішінде электрондық жеткізгіштегілерінің тізбесі туралы;

      алдағы оқу жылында пайдаланылатын оқу материалдарының тізбесі туралы хабардар ету;

      3) егер осы Заңда және қабылдаудың Үлгілік ережесінде өзгеше көзделмесе бiлiм беру қызметiмен айналысуға берілген лицензияға сәйкес білім алушылардың, тәрбиеленушілердің контингентін қалыптастыру;

      4) оқытудың жаңа технологияларын, оның ішінде оқытудың кредиттік технологиясын және қашықтықтан білім беру технологияларын енгізу;

      5) ұлттық бірыңғай тестілеуді қоспағанда, білім алушылардың үлгеріміне ағымдағы бақылауды жүргізу, оларды аралық және қорытынды аттестаттаудан өткізу;

      5-1) техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарындағы білім алушыларға жұмысшы біліктіліктерін, "орта буын маманы", "қолданбалы бакалавр" біліктіліктерін беру;

      6) өз қаржы қаражаттары шектерінде мемлекеттік білім беру ұйымдарындағы қызметкерлерге Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен лауазымдық айлықақылар (ставкалар), қосымша ақылар, үстеме ақылар және өзге де ынталандыратын төлемдер белгілеу;

      7) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен кадрлардың біліктілігін арттыруды және оларды қайта даярлауды қамтамасыз ету;

      8) білім беру ұйымдарын материалдық-техникалық қамтамасыз ету, жарақтандыру мен жабдықтау;

      9) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен ақылы негізде тауарларды (жұмыстарды, қызметтер көрсетуді) ұсыну;

      10) жарғылық қызметті жүзеге асыру үшін Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен қосымша қаржылық және материалдық қаражат көздерін тарту;

      11) денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті органмен және халықтың санитариялық-эпидемиологиялық салауаттылығы саласындағы мемлекеттік органмен келісу бойынша білім беру саласындағы уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен білім алушыларды тамақпен қамтамасыз ету;

      11-1) интернаттық ұйымдарға жатпайтын орта білім беру ұйымдарын қоспағанда, білім беру ұйымдарының білім алушылары мен тәрбиеленушілеріне медициналық қызмет көрсетуді қамтамасыз ету;

      11-2) білім алушылар мен тәрбиеленушілердің денсаулығын сақтау мен нығайтуды қамтамасыз ету;

      11-3) балалардың денсаулығына және дамуына зардабын тигізетін ақпаратқа қол жеткізуін шектеуге арналған, байланыс операторларының көрсетілетін қызметтерін пайдалана отырып, білім алушылардың, тәрбиеленушілердің Интернетке қол жеткізуін қамтамасыз ету;

      12) білім алушылардың, тәрбиеленушілердің жекелеген санаттарына Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген қосымша жеңілдіктер материалдық қамсыздандыру түрлерінің уақтылы берілуін қамтамасыз ету;

      13) білім алушылар мен тәрбиеленушілерді асырау және олардың тіршілік ету жағдайларының белгіленген нормалардан төмен болмауын қамтамасыз ету;

      14) қоғамдық өзін-өзі басқару органдарының, қоғамдық бірлестіктердің қызметіне жәрдемдесу;

      15) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен қаржылық есептілікті табыс ету;

      16) алып тасталды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен;
      17) алып тасталды – ҚР 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

      18) кадрларды кәсіптік даярлаудың қазіргі заманғы нысандарын енгізу жатады.

      4. Алып тасталды - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).
      5. Алып тасталды - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).

      6. Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімімен құрылған оқыту-сауықтыру білім беру ұйымдары:

      1) жалпы білім беретін оқу және білім беру бағдарламаларын іске асырады;

      2) балалардың, оның ішінде өздеріне Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес атаулы әлеуметтік көмек көрсетілетін балалардың сауықтырылуын, демалысын ұйымдастыру жөніндегі шаралар кешенін жүзеге асырады;

      3) балалардың сауықтырылуы, демалысы уақытында жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын меңгеруіне жағдайлар жасайды;

      4) білім алушыларға медициналық қызмет көрсетілуін қамтамасыз етеді;

      5) зияткерлік және имандылық дамуды қамтамасыз ететін инновациялық педагогикалық әдістер мен технологияларды әзірлейді;

      6) оқулықтарды, оқу-әдістемелік кешендерді, ғылыми-әдістемелік құралдар мен ұсынымдарды, оның ішінде олардың электрондық түрдегілерін, сондай-ақ имандылық-рухани даму саласындағы мерзімді және сериялы басылымдарды әзірлейді және басып шығарады;

      7) имандылық-рухани даму саласында педагог жұмыскерлерді қайта даярлауды және олардың біліктілігін арттыруды жүзеге асырады;

      8) имандылық-рухани даму мәселелері бойынша ғылыми зерттеулер жүргізеді.

      7. Осы бапта көрсетілген нормалар жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарына қолданылмайды.

      Ескерту. 43-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi), 2012.02.13 N 553-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 21.05.2013 № 93-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 22.12.2016 № 29-VІ (01.01.2017 бастап қолданысқа енгізіледі); 30.06.2017 № 80-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 28.12.2017 № 128-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 172-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңдарымен.

43-1-бап. Жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының қызметі және құзыреті

      1. Жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары бюджеттен тыс қаржыландыру көздері есебінен мынадай қызмет түрлерін:

      1) жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша кадрлар даярлауды, сондай-ақ іргелі және қолданбалы ғылыми зерттеулерді қоса алғанда, ғылыми-техникалық, инновациялық қызметті, ғылыми-зерттеу жұмыстарын;

      2) білім алушыларды тамақтандырумен, тұрумен, медициналық қызмет көрсетумен қамтамасыз етуді;

      3) жұмыскерлерді тамақтандырумен, тұрумен, медициналық қызмет көрсетумен қамтамасыз етуді;

      4) білім алушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуді;

      5) спорттық және мәдени-бұқаралық іс-шараларды ұйымдастыру мен өткізуді;

      6) дене шынықтыру-сауықтыру іс-шараларын ұйымдастыру мен өткізуді, спорттық және шығармашылық секциялар құруды;

      7) білім беру процесін, зерттеулерді, тәрбиелік және әлеуметтік-мәдени қызметті қамтамасыз ету үшін баспа және полиграфиялық қызметті;

      8) халықаралық және республикалық деңгейдегі түрлі іс-шараларды: білім алушылар мен педагог жұмыскерлер арасындағы олимпиадаларды, жарыстарды, конкурстарды, конференцияларды, семинарларды ұйымдастыру мен оларға қатысуды;

      9) білім алушыларды запастағы офицерлер бағдарламасы бойынша әскери қызметке даярлауды;

      10) бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын, сондай-ақ техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, қосымша білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыруды;

      11) технополистерді, технопарктерді, бизнес-инкубаторларды, инновациялық орталықтарды, технологияларды коммерцияландыру және трансферттеу орталықтарын, жобалау конструкторлық бюроларды және қызмет бейіні бойынша басқа да құрылымдарды құруды;

      12) білім мен ғылым жүйесін одан әрі дамытуға және жетілдіруге бағытталған инновациялық әдістерді, оқыту технологиялары мен зерттеулерді әзірлеуге, сынақтан өткізуге және ендіруге қатысуды;

      13) білім берудің барлық деңгейлері үшін цифрлық интерактивтік білім беру ресурстарын және оқу фильмдерін ұйымдастыруды, жасауды және дамытуды;

      14) білім мен ғылымды өндіріспен интеграциялауға қатысуды;

      15) Қазақстан Республикасының еншілес және басқа да ұйымдары мен шетелдік ұйымдардың қаржы ресурстарын тарта отырып, тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарды, инновациялық және инвестициялық жобаларды ұйымдастыруды, қаржыландыруды, сондай-ақ білім және ғылым саласындағы жобаларды венчурлік қаржыландырудың тетіктері мен инфрақұрылымын қалыптастыруға қатысуды;

      16) Қазақстан Республикасының заңдарында тыйым салынбаған өзге де қызмет түрлерін жүзеге асыруға құқылы.

      Акцияларының елу пайызынан астамы мемлекетке тиесілі жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары және олармен үлестес тұлғалар осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген қызмет түрлерімен қатар Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін, акцияларының (жарғылық капиталдағы қатысу үлестерінің) елу пайызынан астамы мемлекетке тиесілі заңды тұлғалар және олармен үлестес тұлғалар жүзеге асыратын қызмет түрлерінің тізбесінде көзделген өзге де қызмет түрлерін жүзеге асыруға құқылы.

      2. Жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының құзыретіне:

      1) мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарына сәйкес жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын әзірлеу және бекіту;

      2) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының жұмыскерлері лауазымдарының біліктілік сипаттамаларын айқындау;

      3) профессор-оқытушылар құрамы мен ғылыми жұмыскерлер лауазымдарына конкурстық орналасу қағидаларын әзірлеу және бекіту;

      4) білім беру қызметтерін көрсету шартының және кәсіптік практиканы өткізуге арналған шарттың нысандарын әзірлеу және бекіту;

      5) дербес әзірленген оқу жүктемесі нормаларының, еңбекке ақы төлеу нысандары мен мөлшерлерінің негізінде білім беру қызметін жүзеге асыру;

      6) жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымына қабылдау қағидаларын әзірлеу және бекіту;

      7) жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымының даму бағдарламасын әзірлеу;

      8) білім алушыларға "бакалавр" және "магистр" дәрежелерін беру;

      9) кәсіптік практиканы ұйымдастыру мен өткізу қағидаларын және практика базалары ретінде ұйымдарды айқындау қағидаларын әзірлеу және бекіту;

      10) жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидаларына сәйкес білім алушыларды ауыстыру мен қайта қабылдау қағидаларын әзірлеу және бекіту;

      11) білім алушыларға дәрігерлік-консультациялық комиссия қорытындысының, әскери қызметке шақыру туралы шақыру қағазының негізінде, босануына, бала асырап алуына байланысты бала үш жасқа толғанға дейін академиялық демалыстар беру;

      12) ішкі тәртіптеме қағидаларын әзірлеу және бекіту;

      13) жұмыс оқу жоспарлары мен жұмыс оқу бағдарламаларын әзірлеу және бекіту;

      14) оқытудың жаңа технологияларын, оның ішінде кредиттік оқыту технологиясын және қашықтықтан білім беру технологияларын ендіру;

      15) жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидаларына сәйкес білім алушылардың үлгеріміне ағымдағы бақылауды, оларды аралық және қорытынды аттестаттауды өткізу;

      16) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен кадрлардың біліктілігін арттыру мен оларды қайта даярлауды қамтамасыз ету;

      17) қаржылық-шаруашылық және материалдық-техникалық қамтамасыз ету, оның ішінде жабдықтармен жарақтандыру;

      18) кадрларды кәсіптік даярлаудың заманауи нысандарын ендіру;

      19) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен қаржылық есептілікті ұсыну жатады.

      3. Жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес:

      1) жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымының эндаумент-қорын құруға;

      2) бюджеттен тыс қаржыландыру көздері есебінен ғылыми-білім беру қызметі жөніндегі заңды тұлғаларды құруға;

      3) стартап-компаниялар ашуға;

      4) жарғылық қызметті жүзеге асыру үшін қаржы қаражаты мен материалдық құралдардың қосымша көздерін тартуға;

      5) шет мемлекеттерде филиалдар құруға құқылы.

      4. Ерекше мәртебесі бар жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары:

      1) жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім берудің мазмұнын тиісті мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарының талаптарынан төмен болмайтындай етіп өзі дербес айқындауға;

      2) білім беру саласындағы уәкілетті орган айқындаған тәртіпке сәйкес философия докторы (PhD) және бейіні бойынша доктор дәрежелерін беруге де құқылы.

      Мемлекеттік мекемелердің ұйымдық-құқықтық нысанындағы жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары осы баптың 1-тармағының бірінші бөлігінде көзделген қызмет түрлерін, оның ішінде мемлекеттік мекемелердің ұйымдық-құқықтық нысанындағы мәдениет саласындағы жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары үшін осы баптың 1-тармағы бірінші бөлігінің 3), 6), 7), 9), 11), 13), 14) және 15) тармақшаларында көзделген нормаларды қоспағанда, Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес бюджет қаражаты есебінен жүзеге асыруға құқылы.

      Жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының осы баптың 2-тармағының 2), 3), 6), 9), 10), 11) және 15) тармақшаларында көзделген құзыреті Сот төрелігі академиясына, әскери, арнаулы оқу орындарына қолданылмайды.

      Ескерту. Заң 43-1-баппен толықтырылды – ҚР 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен; өзгеріс енгізілді - ҚР 21.02.2019 № 227-VI (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз) Заңымен.

44-бап. Білім беру ұйымдарын басқару

      1. Білім беру ұйымдарын басқару Қазақстан Республикасының заңнамасына, тиісті үлгідегі білім беру ұйымы қызметінің үлгілік ережелері мен білім беру ұйымының жарғысына сәйкес жеке-дара басқару және алқалылық принциптерімен жүзеге асырылады.

      2. Білім беру ұйымын тікелей басқаруды оның басшысы жүзеге асырады.

      3. Лауазымға тағайындау және лауазымнан босату тәртібін Қазақстан Республикасының Президенті айқындайтын жекелеген мемлекеттік жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының бірінші басшыларын қоспағанда, білім беру ұйымының басшысы Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен лауазымға тағайындалады және лауазымнан босатылады.

      Бірінші басшыларын Қазақстан Республикасының Президенті лауазымға тағайындайтын және лауазымнан босататын мемлекеттік жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының тізбесін Қазақстан Республикасының Президенті бекітеді.

      Мектепке дейінгі, орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын және қосымша білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын мемлекеттік білім беру ұйымының басшысы лауазымға білім беру саласындағы уәкілетті орган айқындаған тәртіппен конкурстық негізде тағайындалады.

      4. Алып тасталды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.

      5. Мемлекеттік білім беру ұйымының басшысы үш жылда бір рет Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен аттестаттаудан өтеді.

      Қазақстан Республикасының Президенті лауазымға тағайындайтын және лауазымнан босататын жекелеген мемлекеттік жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының бірінші басшыларының аттестаттаудан өту тәртібін Қазақстан Республикасының Президенті айқындайды.

      6. Мемлекеттік білім беру ұйымының (медициналық және фармацевтік білім беру ұйымдарынан басқа) басшысы мемлекеттік басқару органымен келісім бойынша бас бухгалтерді лауазымға тағайындайды және лауазымнан босатады.

      7. Мемлекеттік білім беру ұйымдарының басшыларына өздерінің лауазымдарын білім беру ұйымдары ішіндегі немесе одан тыс жерлердегі басқа да басшылық (ғылыми және ғылыми-әдістемелік басшылықтан басқа) лауазымдармен қоса атқаруға тыйым салынады.

      8. Мемлекеттік білім беру ұйымдары басшыларының лауазымдық міндеттерін қоса атқаруға болмайды.

      9. Білім беру ұйымдарында алқалы басқару органдары құрылады.

      Білім беру ұйымын алқалы басқарудың нысандары, оларды сайлау тәртібімен қоса, жұмысты ұйымдастырудың үлгілік ережелерін білім беру саласындағы уәкілетті орган бекітетін білім беру ұйымының кеңесі (ғылыми кеңес), қамқоршылық кеңес, педагогтік, әдістемелік (оқу-әдістемелік, ғылыми әдістемелік), кеңестер және басқа да нысандар бола алады.

      9-1. Мемлекеттік техникалық және кәсіптік білім беру ұйымының алқалы басқару органының құрамына Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіпкерлер палатасының өкілі келісу бойынша кіреді.

      9-2. Коммерциялық емес акционерлік қоғамның ұйымдық-құқықтық нысанында құрылған жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында директорлар кеңесінің айрықша құзыретіне "Акционерлік қоғамдар туралы" Қазақстан Республикасының Заңында, осы Заңның 43-1-бабы 2-тармағының 1), 3), 6), 7) тармақшаларында, 3-тармағының 1), 4) және 5) тармақшаларында және 4-тармағы бірінші бөлігінің 1) тармақшасында көзделген функциялар, сондай-ақ:

      1) штат санын бекіту;

      2) жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша оқу үшін ақы төлеу мөлшерлерін бекіту;

      3) білім туралы өзіндік үлгідегі құжаттардың нысанын және оларды толтыруға қойылатын талаптарды бекіту;

      4) академиялық құрылымдық бөлімшелерді құру және тарату туралы шешімдерді қабылдау жатады.

      10. Осы бап байқаушы кеңесі бар шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорынның ұйымдық-құқықтық нысанында құрылған білім беру ұйымдарына, коммерциялық емес және коммерциялық ұйымдарға "Мемлекеттік мүлік туралы", "Коммерциялық емес ұйымдар туралы" және "Акционерлік қоғамдар туралы" Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген ережелерге қайшы келмейтін бөлігінде қолданылады.

      Ескерту. 44-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.03.01 N 414-IV (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі), 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 04.07.2013 № 130-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 21.07.2015 № 337-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

45-бап. Еңбек қатынастары және білім беру ұйымы басшысының жауапкершілігі

      1. Қызметкер мен білім беру ұйымының еңбек қатынастары Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасымен реттеледі.

      Жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарындағы ғылыми-педагогтік қызметкерлердің (профессорлық-оқытушылық құрамның, ғылыми қызметкерлердің) лауазымдарға орналасуы конкурстық негізде жүзеге асырылады.

      2. Әскери, арнаулы оқу орындарының басшылары мен профессор-оқытушылар құрамын лауазымға тағайындау тәртібін және олардың еңбек жағдайларын тиісінше Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздік органдары, Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрлігі, Қазақстан Республикасының прокуратура органдары, Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрлігі айқындайды.

      3. Білім беру ұйымының басшысы Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен:

      1) білім беру ұйымы білім алушыларының, тәрбиеленушілерінің, қызметкерлерінің құқықтары мен бостандықтарын бұзғаны;

      2) өзінің құзыретіне жатқызылған функцияларды орындамағаны;

      3) мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартының талаптарын бұзғаны;

      4) білім беру ұйымы білім алушыларының және тәрбиеленушілерінің, қызметкерлерінің оқу-тәрбие процесі кезіндегі өмірі мен денсаулығы;

      5) қаржы-шаруашылық қызметтің жай-күйі, оның ішінде материалдық және ақша қаражаттарын нысаналы пайдаланбағаны;

      6) нормативтік құқықтық актілерде және еңбек шартының талаптарында көзделген талаптарды өзге де бұзғаны үшін жауаптылықта болады.

      Ескерту. 45-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).

45-1-бап. Кәсіптік білім беру саласындағы әлеуметтік әріптестік

      1. Кәсіптік білім беру саласындағы әлеуметтік әріптестік білім беру жүйесінің қызметі нәтижелерін арттыруға, экономика салалары мен жұмыс берушілердің қажеттіліктерін ескере отырып кадрлар даярлығының деңгейіне қол жеткізуге, оқытудың өндіріспен байланысын, оның ішінде дуальды оқытуды енгізу арқылы нығайтуға, мемлекеттік-жекешелік әріптестік негізінде жұмыс берушілердің қаражатын қоса алғанда, қосымша қаржыландыру көздерін тартуға бағдарланған.

      2. Кәсіптік білім беру саласындағы әріптестердің өзара іс-қимылдарының негізгі бағыттары:

      1) жұмыс берушілердің мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарын, үлгілік оқу жоспарлары мен бағдарламаларын әзірлеуге қатысу;

      2) кәсіпорындардың (ұйымдардың) технологиялық базасын пайдалана және тәлімгер бекітіп беріле отырып, білім алушылардың кәсіптік практикасын, арнайы пәндер бойынша оқытушылардың және мамандардың тағылымдамаларын ұйымдастыру;

      2-1) техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында білім алушылардың кәсіптік практикадан өтуі үшін кәсіпорындардың (ұйымдардың) жұмыс орындарын ұсынуына жәрдемдесу;

      3) кадрлар даярлау және оларды жұмысқа орналастыруға жәрдемдесу мәселелері бойынша тараптардың өзара іс-қимылдарын дамыту;

      4) экономиканың тиісті салаларында кәсіптік қызмет тәжірибесі бар мамандарды оқыту процесіне тарту;

      5) кәсіптік білім беру сапасын бақылауды ұйымдастыруға қатысу;

      6) жұмыс берушілердің қаржылай қаражатын білім беру ұйымдарын дамытуға тарту болып табылады.

      3. Әлеуметтік әріптестік:

      1) республикалық деңгейде;

      2) өңірлік (облыстық, қалалық, аудандық) деңгейде комиссиялар құру арқылы тараптардың өзара іс-қимылы жолымен жүзеге асырылады.

      4. Кәсіптік және техникалық білім беру саласындағы әлеуметтік әріптестік жөніндегі комиссиялардың үлгі ережесі мен қызметінің тәртібін білім беру саласындағы уәкілетті орган бекітеді.

      Ескерту. 6-тарау 45-1-баппен толықтырылды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); өзгерістер енгізілді - ҚР 04.07.2013 № 130-V(алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 172-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңдарымен.

46-бап. Білім беру жүйесіндегі бірлестіктер

      Білім беру жүйесіндегі білім беру қызметі субъектілерінің мүдделерін олардың Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес құрылған және әрекет ететін бірлестіктері білдіре алады.

47-бап. Білім алушылар мен тәрбиеленушілердің құқықтары, міндеттері мен жауапкершілігі

      1. Қазақстан Республикасы азаматтарының, Қазақстан Республикасында тұрақты тұратын шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардың қабылдау талаптарына сәйкес білім беру ұйымдарын және білім алу нысандарын таңдауға құқығы бар.

      2. Білім алатын адамдар білім алушылар немесе тәрбиеленушілер болып табылады.

      Бiлiм алушыларға оқушылар, кадеттер, курсанттар, тыңдаушылар, студенттер, магистранттар, интерндер, резидентура тыңдаушылары және докторанттар жатады.

      Тәрбиеленушілерге мектепке дейінгі, интернаттық ұйымдарда білім алушы және тәрбиеленуші адамдар жатады.

      3. Білім алушылар мен тәрбиеленушілердің:

      1) мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарына сәйкес сапалы білім алуға;

      2) білім беру ұйымы кеңесінің шешімі бойынша жалпыға міндетті мемлекеттік білім беру стандарттары шеңберінде жеке оқу жоспарлары, қысқартылған білім беру бағдарламалары бойынша оқуға;

      3) оқу жоспарларына сәйкес баламалы курстарды таңдауға;

      4) өзінің бейімділігі мен қажеттеріне қарай қосымша білім беру қызметтерін, білімдерді ақылы негізде алуға;

      5) білім беру ұйымдарын басқаруға қатысуға;

      6) қайта қабылдануға және бір оқу орнынан басқасына, бір мамандықтан немесе жоғары білімнің білім беру бағдарламасынан басқасына, ақылы негізден мемлекеттік білім беру тапсырысы бойынша оқуға немесе оқудың бір нысанынан басқасына ауысуға;

      7) білім беру ұйымдарында, оның ішінде мүгедектер, мүмкіндіктері шектеулі балалар үшін қолжетімді нысанда ақпараттық ресурстарды тегін пайдалануға, оқулықтармен, оқу-әдістемелік кешендермен және оқу-әдістемелік құралдармен, оның ішінде мүгедектер, мүмкіндіктері шектеулі балалар үшін дайындалған оқулықтармен, оқу-әдістемелік кешендермен және оқу-әдістемелік құралдармен қамтамасыз етілуге;

      8) спорт, оқу, акт залдарын, компьютерлік сыныптарын және кітапхананы тегін пайдалануға;

      9) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес халықты жұмыспен қамту саласындағы жағдай туралы ақпарат алуға;

      10) өзінің пікірі мен сенімін еркін білдіруге;

      11) өзінің адамдық қадір-қасиетінің құрметтелуіне;

      12) оқудағы, ғылыми және шығармашылық қызметтегі табыстары үшін көтермеленуге және сыйақы алуға құқығы бар.

      4. Ведомстволық бағыныстылығына қарамастан, барлық білім беру ұйымдарының күндізгі оқу нысаны бойынша білім алушылары мен тәрбиеленушілерінің:

      1) жергілікті өкілді органдардың шешімі бойынша қоғамдық көлікте (таксиден басқа) жеңілдікпен жол жүруге;

      2) оқудан бос уақытта оқуды жұмыспен ұштастыруға;

      3) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес әскери қызметке шақырылу мерзімін кейінге қалдыруға құқығы бар.

      5. Медициналық айғақтар бойынша және өзге де ерекше жағдайларды білім алушыға академиялық демалыс берілуі мүмкін.

      6. Білім беру ұйымдарын бітірген азаматтар келесі деңгейдегі білім беру ұйымына түсу кезінде бірдей құқықтарға ие болады.

      6-1. Алып тасталды - ҚР 09.04.2016 № 501-V Заңымен (01.01.2017 бастап қолданысқа енгізіледі).

      6-2. Алып тасталды - ҚР 09.04.2016 № 501-V Заңымен (01.01.2017 бастап қолданысқа енгізіледі).

      7. Білім беру ұйымдарында күндізгі оқу нысаны бойынша мемлекеттік білім беру тапсырысы бойынша білім алушы студенттерге, интерндерге, магистранттарға, докторанттарға, резидентура тыңдаушыларына, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының дайындық бөлімдерінің тыңдаушыларына мемлекеттік стипендия төленуі мүмкін. Мемлекеттік стипендияны тағайындау және төлеу қағидаларын, сондай-ақ оның мөлшерін Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітеді.

      Мемлекеттiк атаулы стипендия жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының неғұрлым дарынды магистранттарына және Қазақстан Республикасы жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының күндiзгi оқу нысаны бойынша бiлiм алушыларына жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары ғылыми кеңестерiнiң шешiмдерi негiзiнде төленеді.

      Көзі көрмейтін мүгедектердің және құлағы естімейтін мүгедектердің, жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған және қорғаншылыққа (қамқорлыққа) алынған балалардың, сондай-ақ кезекті аралық аттестаттаудың нәтижелері бойынша "үздік" деген бағаға ғана оқитын студенттер мен магистранттардың мөлшерін Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын жоғары мемлекеттік стипендия алуға құқығы бар.

      Жеке және заңды тұлғалар тағайындайтын атаулы стипендиялар техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында оқытудың күндізгі нысаны бойынша білім алушыларға тағайындалады.

      Атаулы стипендиялардың мөлшерін және оларды төлеу тәртібін оларды тағайындаған органдар мен тұлғалар айқындайды.

      8. Алып тасталды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.
      РҚАО-ның ескертпесі!
      9-тармаққа өзгеріс енгізу көзделген - ҚР 04.07.2018 № 171-VІ (01.09.2023 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

      9. Мемлекеттік білім беру тапсырысына сәйкес оқуға қабылданған білім алушыларды білім беру ұйымдары білім беру саласындағы уәкілетті орган айқындаған тәртіппен жатақханалардағы орындармен қамтамасыз етеді.

      10. Білім алушылар мен тәрбиеленушілерді оқу процесінен алаңдатуға жол берілмейді.

      11. Жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған білім беру ұйымдарында білім алушы және (немесе) тәрбиеленуші жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар толық мемлекет қамқорлығында ұсталады.

      12. Білім алушылар мен тәрбиеленушілердің жекелеген санаттарына Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес басқа да жеңілдіктер беріледі.

      13. Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында мемлекеттік білім беру тапсырысы негізінде білім алушылардың қысқы және жазғы каникул кезінде қалааралық теміржол және автомобиль (таксиден басқа) көлігінде жеңілдікпен жол жүруге құқығы бар.

      14. Білім алушылар мен тәрбиеленушілер мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарының талаптарына сәйкес білімді, шеберлікті, практикалық дағдылар мен біліктілікті меңгеруге, ішкі тәртіп ережелерін сақтауға, білім беру ұйымының жарғысында және білім беру қызметтерін көрсету туралы шартта көзделген басқа да талаптарды орындауға міндетті.

      15. Білім алушылар мен тәрбиеленушілер өздерінің денсаулығы үшін қам жеуге, рухани және тән саулығын өздігінен жетілдіруге ұмтылуға міндетті.

      15-1. Орта білім беру ұйымдарында білім алушылар білім беру саласындағы уәкілетті орган белгілеген, міндетті мектеп формасына қойылатын талаптарды сақтауға міндетті.

      Өзге білім беру ұйымдарында білім алушылар білім беру ұйымында белгіленген киім формасын сақтауға міндетті.

      16. Білім алушылар мен тәрбиеленушілер педагог қызметкердің ар-намысы мен қадір-қасиетін, өздері білім алатын оқу орнының дәстүрлерін құрметтеуге міндетті.

      17. Осы Заңның 26-бабы 8-тармағының 3) тармақшасында белгiленген квота шегiнде педагогтік, медициналық және ветеринарлық мамандықтар бойынша оқуға түскен ауыл жастары қатарынан шыққан азаматтар жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымын бітіргеннен кейiн тиісінше мемлекеттік бiлiм беру ұйымдарында, мемлекеттік медицина ұйымдарында, ветеринария саласында қызметін жүзеге асыратын мемлекеттік органдар бөлімшелерінде не ауылдық жерде орналасқан мемлекеттік ветеринария ұйымдарында кемiнде үш жыл жұмысты өтеуге мiндеттi.

      Мемлекеттік білім беру тапсырысы негізінде педагогикалық және медициналық мамандықтарға оқуға түскен Қазақстан Республикасының азаматтары жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымын бітіргеннен кейін кемінде үш жыл мемлекеттік білім беру ұйымдарында және мемлекеттік денсаулық сақтау ұйымдарында жұмыспен өтеуге міндетті.

      Мемлекеттік білім беру тапсырысы негізінде басқа мамандықтар бойынша білім алған Қазақстан Республикасының азаматтары Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын тәртіппен кемінде үш жыл жұмыспен өтеуге міндетті.

      Мемлекеттік білім беру тапсырысы негізінде философия докторлары (РhD) бағдарламасы бойынша докторантураға оқуға түскен азаматтар оқуын бітіргеннен кейін жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында немесе ғылыми ұйымдарда кемінде үш жыл жұмысты өтеуге міндетті.

      Осы тармақта аталған адамдардың жұмысты өтеу жөніндегі өз міндеттерін орындауына немесе жұмысты өтемеген жағдайда бюджет қаражатының шығыстарын өтеуіне мониторингті және олардың сақталуына бақылауды қамтамасыз ету білім беру саласындағы уәкілетті органның операторына жүктеледі.

      Осы Заңның 26-бабы 8-тармағының 6) тармақшасында белгіленген квота шегінде педагогикалық, техникалық және ауыл шаруашылығы мамандықтары бойынша оқуға түскен ауыл жастары арасынан шыққан Қазақстан Республикасының азаматтары жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымын аяқтағаннан кейін оқытқан жері бойынша өңірде кемінде үш жыл жұмыспен өтеуге міндетті.

      17-1. Мемлекеттік білім беру ұйымдарына және мемлекеттік медицина ұйымдарына жұмысқа бірінші кезекте бөліну құқығына мыналар ие:

      1) жұбайы (зайыбы) бос орынды ұсынған елді мекенде тұратын, жұмыс істейтін немесе қызметін өткеретін адамдар;

      2) ата-анасының біреуі немесе екеуі де мүгедек болып табылатын адамдар, сондай-ақ бос орынды ұсынған елді мекенде тұрақты тұратын, қорғаншылар және қамқоршылар болып табылатын адамдар.

      17-2. Осы баптың 17-тармағында көзделген жұмысты өтеу жөніндегі міндеттен босату жас мамандарды жеке-жеке бөлу жөніндегі комиссияның шешімімен мынадай санаттағы жас мамандарға:

      1) жұбайы (зайыбы) тұратын, жұмыс істейтін немесе қызметін өткеретін елді мекенде бос орын болмаған жағдайдағы адамдарға;

      2) І және ІІ топтағы мүгедектерге;

      3) одан әрі оқу үшін магистратураға, резидентураға, докторантураға түскен адамдарға;

      4) жүкті әйелдерге, үш жасқа дейінгі баласы (балалары) бар, сондай-ақ үш жасқа дейінгі баланы (балаларды) өзі тәрбиелеп жатқан адамдарға беріледі.

      17-3. Оқумен байланысты бюджет қаражаты есебінен шыққан шығыстар өтелместен, осы баптың 17-тармағында көзделген жұмысты өтеу жөніндегі міндеттің тоқтатылуы:

      1) жұмысты өтеу жөніндегі міндеттің орындалуына байланысты;

      2) тиісті құжатпен расталатын білім алушының (жас маманның) қайтыс болуына байланысты;

      3) жұмысты өтеу мерзімі ішінде І және ІІ топтағы мүгедектік белгіленген жағдайда;

      4) осы баптың 17-2-тармағында көзделген жағдайларда жұмысты өтеу жөніндегі міндеттен босатылуына байланысты басталады.

      17-4. Осы баптың 17-2-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, осы баптың 17-тармағында көзделген жұмысты өтеу жөніндегі міндетті орындамағаны үшін жас маман өзінің оқуына байланысты бюджет қаражаты есебінен шыққан шығыстарды өтеуге міндетті.

      17-5. Жас мамандар осы баптың 17-тармағында көзделген жұмыспен өтеу жөніндегі міндетті орындамаған жағдайда, білім беру саласындағы уәкілетті орган операторының бюджет қаражатының шығыстарын өтеу жөніндегі талабына талап қоюдың ескіруі қолданылмайды.

      18. Білім алушылардың, тәрбиеленушілердің міндеттерін бұзғаны үшін оларға білім беру ұйымының ішкі тәртібінің ережелерімен және жарғысымен көзделген тәртіптік ықпал ету шаралары не білім беру қызметтерін көрсету туралы шартта көзделген өзге де шаралар қолданылуы мүмкін.

      Ескерту. 47-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.01.19 № 395-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 2012.01.09 № 535-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 21.07.2015 № 337-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 13.11.2015 № 398-V (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз); 24.11.2015 № 421-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.12.2015 № 433-V (01.01.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 09.04.2016 № 501-V (01.01.2017 бастап қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 172-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңдарымен.

48-бап. Білім алушылардың, тәрбиеленушілердің денсаулығын сақтау

      1. Білім беру ұйымдарында білім алушылардың, тәрбиеленушілердің науқастануын болдырмау, денсаулығын нығайту, тән саулығын жетілдіру, салауатты өмір салтына қалыптастыру жөніндегі қажетті шаралардың орындалуы қамтамасыз етіледі.

      2. Білім алушылардың, тәрбиеленушілердің оқу жүктемесі, сабақ режимі мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттары, санитарлық-эпидемиологиялық ережелер мен нормалар, оқу жоспарлары мен денсаулық сақтау және білім беру органдарының ұсынымдары негізінде әзірленген білім беру ұйымдары бекітетін ережелермен айқындалады.

      3. Денсаулық сақтау жүйесінің ұйымдары білім алушылардың, тәрбиеленушілердің денсаулық жағдайына үнемі бақылау жасауды, оларға медициналық қызмет көрсетуді жүзеге асырады. Білім беру ұйымдары медициналық пункттер үшін үй-жайлар ұсынады.

      Білім алушылардың, тәрбиеленушілердің денсаулығын сақтауды қамтамасыз ету мақсатында білім беру ұйымдары білім алушыларға және тәрбиеленушілерге медициналық қызмет көрсетуді қамтамасыз ететін құрылымдық бөлімшелер құруға құқылы.

      3-1. Интернаттық ұйымдарға жатпайтын орта білім беру ұйымдарының білім алушыларына медициналық қызмет көрсетуді алғашқы медициналық-санитариялық көмек көрсету ұйымдары денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган бекіткен қағидаларға сәйкес қамтамасыз етеді.

      4. Мектепке дейiнгi және орта білім беру ұйымдарының, техникалық және кәсiптiк, орта бiлiмнен кейiнгi бiлiмнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарының педагог жұмыскерлерi Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген тәртiппен жыл сайын тегiн медициналық зерттеп-қараудан өтуге мiндеттi.

      5. Білім беру ұйымдарындағы сабақ кестесінде білім алушылар мен тәрбиеленушілердің тамақтануы және белсенді тынығуы үшін ұзақтығы жеткілікті үзіліс жасалуы көзделуге тиіс.

      Білім беру ұйымдарында білім алушылардың тамақтануын ұйымдастыру үшін жағдай жасалады. Тамақ сапасын бақылау денсаулық сақтау органдарына жүктеледі.

      6. Білім беру ұйымдарында оқытудың, тәрбиелеудің, еңбек пен тынығудың салауатты және қауіпсіз жағдайларын жасау үшін жауапкершілік олардың басшыларына жүктеледі.

      Ескерту. 48-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 22.12.2016 № 29-VІ (01.01.2017 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

49-бап. Ата-аналардың және өзге де заңды өкілдердің құқықтары мен міндеттері

      1. Кәмелетке толмаған балалардың ата-аналары мен өзге де заңды өкілдерінің:

      1) баланың тілегін, жеке бейімділігі мен ерекшеліктерін ескере отырып білім беру ұйымын таңдауға;

      2) ата-аналар комитеттері арқылы білім беру ұйымдарын басқару органдарының жұмысына қатысуға;

      3) білім беру ұйымдарынан өз балаларының үлгеріміне, мінез-құлқына және оқу жағдайларына қатысты ақпарат алуға;

      4) өз балаларын оқыту мен тәрбиелеу проблемалары жөнінде психологиялық-медициналық-педагогикалық консультациялардан консультациялық көмек алуға;

      5) балаларының шарттық негізде қосымша қызмет көрсетулер алуына құқығы бар.

      2. Ата-аналар мен өзге де заңды өкілдер:

      1) балаларға өмірі мен оқуы үшін салауатты және қауіпсіз жағдайлар жасауға, олардың ой-өрісі мен дене күшін дамытуды, имандылық тұрғысынан қалыптасуын қамтамасыз етуге;

      2) балаларды одан әрі жалпы білім беретін мектепке беруді айқындай отырып, мектеп алды даярлығын қамтамасыз етуге;

      3) білім беру ұйымының жарғысында айқындалған қағидаларды орындауға;

      4) балалардың оқу орнындағы сабаққа баруын қамтамасыз етуге;

      5) білім беру ұйымы жұмыскерлерінің ар-намысы мен қадір-қасиетін құрметтеуге;

      6) білім беру саласындағы уәкілетті орган белгілеген, міндетті мектеп формасына қойылатын талаптарды орындауға;

      7) білім беру ұйымында белгіленген киім формасын сақтауға міндетті.

      Ескерту. 49-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

7-тарау. ПЕДАГОГ ҚЫЗМЕТКЕРДІҢ МӘРТЕБЕСІ

50-бап. Педагог қызметкердің мәртебесі

      1. Білім беру ұйымдарында, сондай-ақ білім беру бағдарламаларын іске асыратын басқа да ұйымдарда білім алушылар мен тәрбиеленушілерді оқытуға және тәрбиелеуге байланысты білім беру қызметімен айналысатын адамдар педагог қызметкерлерге жатады.

      Мемлекеттік мекемелер мен қазыналық кәсіпорындардың ұйымдық-құқықтық нысанында құрылған мемлекеттік білім беру ұйымдарының педагог жұмыскерлері (әскери, арнаулы оқу орындарының әскери немесе арнаулы атағы, сыныптық шені бар қызметкерлерін және әскери қызметшілерін қоспағанда) азаматтық қызметшілер болып табылады.

      2. Мемлекет қоғамдағы педагог қызметкерлердің ерекше мәртебесін таниды және кәсіптік қызметін жүзеге асыруы үшін жағдайлар жасайды.

      Ескерту. 50-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.07.2017 № 84-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

51-бап. Педагог қызметкердің құқықтары, міндеттері мен жауапкершілігі

      1. Тиісті бейіні бойынша арнайы педагогтік немесе кәсіптік білімі бар адамдар педагогтік қызметпен айналысуға жіберіледі.

      Білім беру ұйымдарындағы жұмысқа:

      1) медициналық қарсы көрсетілімі бар;

      2) психатриялық және (немесе) наркологиялық диспансерде есепте тұратын адамдар;

      3) Қазақстан Республикасының Еңбек кодексінде көзделген шектеулер негізінде жіберілмейді.

      2. Педагог жұмыскердің:

      1) кәсіби қызметіне арналған жағдаймен қамтамасыз етіле отырып, педагогтік қызметпен айналысуға;

      2) ғылыми-зерттеу, тәжірибелік-эксперименттік жұмыспен айналысуға, педагогтік практикаға жаңа әдістемелер мен технологияларды енгізуге;

      3) дара педагогтік қызметке;

      4) тиісті білім беру деңгейінің мемлекеттік жалпыға міндетті стандартының талаптары сақталған жағдайда педагогтік қызметті ұйымдастырудың тәсілдері мен нысандарын еркін таңдауға;

      5) білім беру ұйымдарын басқарудың алқалы органдарының жұмысына қатысуға;

      6) бес жылда бір реттен сиретпей, ұзақтығы төрт айдан аспайтын біліктілігін арттыруға;

      7) санатын арттыру мақсатында мерзімінен бұрын аттестатталуға;

      8) педагогтік қызметтегі табыстары үшін мемлекеттік наградалар, құрметті атақтар, сыйлықтар мен атаулы стипендиялар түрінде моральдық және материалдық көтермеленуге;

      9) өзінің кәсіптік ар-намысы мен қадір-қасиетінің қорғалуына;

      10) әскери қызметке шақырылу мерзімінің кейінге қалдырылуына;

      11) ғылыми қызметпен айналысу үшін педагогтік өтілі сақтала отырып, шығармашылық демалыс алуға;

      12) білім беру ұйымы әкімшілігінің бұйрықтары мен өкімдеріне шағым жасауға;

      13) білім алушылар, тәрбиеленушілер және олардың ата-аналары немесе өзге де заңды өкілдері тарапынан өз ар-намысы мен қадір-қасиетінің құрметтелуіне құқығы бар.

      3. Педагог жұмыскер:

      1) өзінің кәсіптік құзыреті саласында тиісті теориялық және практикалық білімді және оқыту дағдыларын меңгеруге;

      2) мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарының талаптарына сәйкес ұсынылатын білім беру қызметтерінің сапасын қамтамасыз етуге;

      3) білім алушыларды жоғары имандылық, ата-аналарына, этномәдени құндылықтарға құрмет көрсету, қоршаған дүниеге ұқыпты қарау рухында тәрбиелеуге;

      4) білім алушылардың өмірлік дағдыларын, құзыретін, өздігінен жұмыс істеуін, шығармашылық қабілеттерін дамытуға;

      5) өзінің кәсіптік шеберлігін, зияткерлік, шығармашылық және жалпы ғылыми деңгейін ұдайы жетілдіріп отыруға;

      6) бес жылда бір реттен сиретпей аттестаттаудан өтуге;

      7) педагогтік әдеп қағидаларын сақтауға;

      8) білім алушылардың, тәрбиеленушілер мен олардың ата-аналарының немесе өзге де заңды өкілдерінің ар-намысы мен қадір-қасиетін құрметтеуге;

      9) білім алушылар жасаған, оның ішінде білім алушыларға қатысты қылмыстық құқық бұзушылықтар фактілері туралы не өздеріне белгілі болған, білім беру ұйымдарынан тыс жерде болған осындай құқық бұзушылықтар жасау фактілері туралы құқық қорғау органдарына дереу хабарлауға;

      10) өмірде қиын жағдайға тап болған баланы анықтағаннан бастап бір жұмыс күні ішінде кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтардың, қадағалаусыз және панасыз қалудың профилактикасы жүйесі органдарына хабарлауға міндетті.

      Міндеттерін бұзғаны және педагог жұмыскер атағына кір келтіретін теріс қылық жасағаны үшін педагог жұмыскер Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылыққа тартылуы мүмкін.

      4. Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларды қоспағанда, педагог жұмыскерлерді өздерінің кәсіптік міндеттерін орындаумен байланысы жоқ жұмыс түрлеріне тартуға жол берілмейді.

      5. Педагог жұмыскерлердің білім беру процесін саяси үгіттеу, діни насихат жүргізу мақсатында немесе білім алушыларды Қазақстан Республикасының Конституциясына және Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келетін әрекеттерге итермелеу үшін пайдалануына тыйым салынады.

      Ескерту. 51-бап жаңа редакцияда - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 09.04.2016 № 501-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

52-бап. Білім беру ұйымдары қызметкерлерінің еңбегіне ақы төлеу жүйесі

      1. Мемлекеттік білім беру ұйымдары қызметкерлерінің еңбегіне ақы төлеу жүйесі Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен айқындалады.

      Жеке меншік білім беру ұйымдары қызметкерлерінің еңбегіне ақы төлеуді Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес олардың құрылтайшылары немесе оған уәкілетті адам айқындайды.

      2. Бюджет қаражаты есебінен қаржыландырылатын мемлекеттік білім беру ұйымдары қызметкерлеріне жалақыны есептеу ережесін еңбек саласындағы уәкілетті органмен келісім бойынша білім беру саласындағы уәкілетті орган бекітеді.

      3. Білім беретін мемлекеттік мекемелер мен қазыналық кәсіпорындардың педагог қызметкерлерінің лауазымдық айлықақысы, қосымша ақылар мен үстеме ақылар, сондай-ақ ынталандыру сипатындағы басқа да төлемдер Қазақстан Республикасының заңнамасымен айқындалады.

      4. Білім беру ұйымдарының жұмыскерлеріне ауылдық жерде жұмыс істегені үшін, сынып жетекшілігі үшін, дәптерлерді, жазбаша жұмыстарды тексергені үшін, оқу кабинеттеріне меңгерушілік еткені үшін, пәндерді тереңдетіп оқытқаны үшін, эксперимент режимінде жұмыс істегені үшін, ерекше білім берілуіне қажеттіліктері бар балалармен жұмыс істегені үшін қосымша ақы және басқа да төлемдер Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалатын тәртіппен жүргізіледі.

      5. Ерекше мәртебесі бар мемлекеттік жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының профессор-оқытушылар құрамы мен басшы қызметкерлерінің лауазымдық айлықақысы арттырылып отыратын коэффициентті ескере отырып айқындалады.

      6. Мемлекеттік білім беру ұйымдарының педагог қызметкерлеріне тиісті дипломы болған кезде негізгі жұмыс орны бойынша:

      философия докторы (РhD), бейіні бойынша доктор дәрежесі үшін – республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарына қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің 17 еселенген мөлшерінде;

      ғылым кандидаты ғылыми дәрежесі үшін – республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарына қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің 17 еселенген мөлшерінде, ғылым докторы ғылыми дәрежесі үшін айлық есептік көрсеткіштің 34 еселенген мөлшерінде қосымша ақы белгіленеді.

      7. Мемлекеттік білім беру ұйымдарында оқу-тәрбие процесін тікелей жүзеге асыратын педагог қызметкерлерге айлық жалақыны есептеу үшін аптасына нормативтік оқу жүктемесі:

      1) 18 сағат:

      орта білім беру ұйымдары және техникалық және кәсiптiк, орта бiлiмнен кейiнгi бiлiмнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары үшiн;

      білім алушылар мен тәрбиеленушілерге қосымша білім беру ұйымдары үшін;

      мамандандырылған және арнайы білім беру ұйымдары үшін;

      2) 24 сағат:

      мектепке дейінгі ұйымдар және мектепке дейінгі тәрбие берудің мектепалды топтары және білім беру ұйымдарының мектеп алды сыныптары үшін;

      балалар мен жасөспірімдердің спорттық білім беру ұйымдары үшін;

      3) 30 сағат интернаттық ұйымдардың, демалыс лагерьлерінің, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары жатақханаларының тәрбиешілері үшін;

      4) 25 сағат арнайы білім беру ұйымдары және жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған білім беру ұйымдарының тәрбиелеушілері үшін белгіленеді.

      Нормативтік оқу жүктемесі белгіленбеген білім беру ұйымдары қызметкерлерінің жұмыс уақытының ұзақтығы Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сәйкес белгіленеді.

      Жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары профессор-оқытушылар құрамының жылдық оқу жүктемесі жұмыс уақытының жылдық нормасының шегінде белгіленеді және ғылыми кеңестің шешімі негізінде жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымының басшысы бекітеді.

      8. Мемлекеттік білім беру тапсырысын айқындау кезінде Сот төрелігі академиясын, әскери, арнаулы оқу орындарын, мәдениет саласындағы білім беру ұйымдарын қоспағанда, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары профессор-оқытушылар құрамының жалпы санын есептеу үшін білім алушылар санының оқытушыларға орташа арақатынасын білім беру саласындағы уәкілетті орган бекітеді.

      Ескерту. 52-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 02.07.2018 № 165-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 26.12.2018 № 203-VI (01.01.2019 бастап қолданысқа енгізіледі); 21.02.2019 № 227-VI (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз) Заңдарымен.

53-бап. Әлеуметтік кепілдіктер

      1. Педагог қызметкерлер мынадай:

      1) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес тұрғын үй, оның ішінде қызметтік үй және (немесе) жатақхана;

      2) орта білім беру ұйымдары мен техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарының педагог қызметкерлері мен оларға теңестірілген адамдар үшін ұзақтығы күнтізбелік 56 күн; оқу-әдістемелік қызметкерлері қамтамасыз ету, мектепке дейінгі және қосымша білім беру ұйымдарының педагог қызметкерлері мен оларға теңестірілген адамдар үшін - күнтізбелік 42 күн ақы төленетін жыл сайынғы демалыс алудың әлеуметтік кепілдіктерін иеленеді.

      2. Ауылдық жерде жұмыс істейтін білім беру саласының педагог жұмыскерлеріне:

      1) жергілікті өкілді органдардың шешімі бойынша қала жағдайында педагогтік қызметті жүзеге асыратын педагог жұмыскерлердің ставкаларымен салыстырғанда айлықақылар мен тарифтік ставкалар кемінде жиырма бес пайызға арттырылып белгіленеді;

      2) жергілікті өкілді органдар бекіткен тәртіппен және мөлшерде бюджет қаражаты есебінен коммуналдық көрсетілетін қызметтерге ақы төлеу және отын сатып алу бойынша әлеуметтік қолдау көрсетіледі.

      2-1. Ауылдық жерде жұмыс істейтін білім беру саласының педагог қызметкерлеріне Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген қосымша әлеуметтік қолдау шаралары ұсынылады.

      2-2. Ауылдық жерде жұмыс істейтін, жеке меншігінде малы бар білім беру саласының педагог қызметкерлеріне жергілікті өкілді және атқарушы органдардың шешімі бойынша жемшөп, мал жаю және шөп шабу үшін жер учаскелері беріледі.

      3. Білім беру ұйымдарының педагог қызметкерлеріне жыл сайын тиісті бюджет қаражаты есебінен:

      1) оларға кезекті еңбек демалысын беру кезінде мемлекеттік білім беру ұйымдарында Қазақстан Республикасының еңбек туралы заңнамасымен айқындалған мөлшерде күнтізбелік жылда бір рет сауықтыруға жәрдемақы;

      2) "Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы" атағын иеленушіге жұмсау бағытын Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын айлық есептік көрсеткіштің 2000 еселенген мөлшерінде мемлекеттік грант;

      3) "Үздік педагог" атағын иеленушіге айлық есептік көрсеткіштің 1000 еселенген мөлшерінде сыйақы төленеді.

      Ескерту. 53-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2008.12.24 N 111-IV (2009.01.01 бастап қолданысқа енгізіледі), 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 02.07.2018 № 165-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

8-тарау. БІЛІМ БЕРУ САЛАСЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУ

54-бап. Білім беру саласындағы мемлекеттік реттеудің мақсаты мен нысандары

      1. Білім беру саласындағы мемлекеттік реттеу білім алуға конституциялық құқықтарды іске асыруды қамтамасыз ететін жағдайларды жасауға және білім беру ұйымдары ұсынатын білім беру қызметтерін көрсетудің жоғары сапасын қамтамасыз етуге бағытталған.

      2. Білім беру саласындағы мемлекеттік реттеу құқықтық қамтамасыз ету, білім сапасын басқару, стандарттау, бақылау жүргізу арқылы жүзеге асырылады.

55-бап. Білім беру сапасын басқару

      1. Білім беру сапасын басқару білім беру саласындағы бірыңғай мемлекеттік саясатты іске асыруға бағытталған және білім сапасын бағалаудың бірыңғай ұлттық жүйесін құрайтын мемлекеттік және институционалдық құрылымдарын, білім беруді қаржыландыруға бөлінетін қаражатты пайдалану ұтымдылығын және білім беру жүйесі жұмыс істеуінің тұтастай тиімділігін қамтиды.

      2. Білім беру сапасын басқару техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары оқу орнынан кейінгі білім беруді қоспағанда, білім беру мониторингінің нәтижелері негізінде, білім берудің барлық деңгейлерінде басқарушылық шешімдерді қабылдау арқылы жүзеге асырылады.

      3. Бiлiм беру мониторингi бiлiм беру жүйесінің сапасын сырттай және iшкi бағалау үшін статистикалық және талдамалық бағалау көрсеткіштерінің кешені көмегімен жүзеге асырылады.

      4. Оқу жетістіктерін сырттай бағалау білім беру ұйымына тәуелсіз, оқыту сапасына мониторинг түрлерінің бірі болып табылады.

      Бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру ұйымдарында оқу жетістіктерін сыртқы бағалау білім беру қызметтерінің сапасын бағалау және білім алушылардың мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарында көзделген жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын меңгеру деңгейін айқындау мақсатында жүзеге асырылады.

      Жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында оқу жетістіктерін сыртқы бағалау білім беру қызметтерінің сапасын бағалау және білім алушылардың мемлекеттік жалпыға міндетті жоғары білім беру стандартында көзделген жалпы білім беретін пәндер циклінің үлгілік оқу бағдарламаларын меңгеру деңгейін айқындау мақсатында жүзеге асырылады.

      5. Оқу жетістіктерін сыртқы бағалау орта, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында:

      1) бастауыш мектепте – оқу жетістіктерін мониторингтеу мақсатында іріктеліп;

      2) негізгі мектепте – оқу жетістіктерін мониторингтеу және оқу процесін ұйымдастырудың тиімділігін бағалау мақсатында іріктеліп;

      3) жалпы орта мектепте – оқу жетістіктерінің деңгейін бағалау мақсатында;

      4) жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымында – жалпы білім беретін пәндер циклінің үлгілік оқу бағдарламаларын меңгеруді мониторингтеу мақсатында іріктеліп жүргізіледі.

      6. Оқу жетістіктеріне сыртқы бағалау жүргізілетін орта, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының тізбесін білім беру саласындағы уәкілетті орган айқындайды.

      7. Білім беру қызметтерінің сапасына сырттай бағалау жүргізу жөніндегі іс-шаралар кешенін жүзеге асыратын ұйым:

      1) жоғары білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарына түсетін адамдар үшін кешенді тест тапсырмаларын әзірлейді және енгізеді;

      2) оқу процесінің сапасын бақылау технологияларын, білім беру ұйымдарында білім алушылар контингентін конкурстық жолмен қалыптастыру модельдерін әзірлейді және енгізеді;

      3) білім беру сапасын өлшеуді тестілеудің теориясы мен әдіснамасы және оның мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттары талаптарына сәйкестігі бойынша ғылыми-әдістемелік зерттеулер жүргізеді.

      Ескерту. 55-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

56-бап. Білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттары

      1. Қазақстан Республикасында әрбір білім беру деңгейі бойынша:

      1) оқыту нәтижелеріне бағдарлана отырып, білімнің мазмұнына;

      2) білім алушылар мен тәрбиеленушілердің оқу жүктемесінің ең көп көлеміне;

      3) білім алушылардың даярлық деңгейіне;

      4) оқу мерзіміне қойылатын жалпы талаптардың жиынтығын айқындайтын білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттары белгіленеді.

      2. Тиісті білім беру деңгейлерінің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттары, үлгілері мен түрлеріне қарамастан, барлық білім беру ұйымдары үшін міндетті.

      3. Мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттары инклюзивті білім беру ескеріле отырып әзірленеді.

      Ескерту. 56-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.12.2015 № 433-V (01.01.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

57-бап. Білім беру саласындағы қызметті лицензиялау

      Ескерту. 57-баптың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).

      1. Заңды тұлғалардың (бұдан әрі – лицензиат) білім беру қызметі Қазақстан Республикасының рұқсаттар және хабарламалар туралы заңнамасына сәйкес лицензиялануға жатады.

      2. Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын заңды тұлғалардың білім беру саласындағы қызметін лицензиялау – біліктіліктер бойынша, Сот төрелігі академиясы, әскери, арнаулы оқу орындары үшін мамандықтардың топтары бойынша жүргізіледі.

      Бұл ретте білім беру қызметімен айналысуға арналған лицензияға қосымшада техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің мамандықтары мен біліктіліктерінің сыныптауышына сәйкес біліктіліктер бойынша, Сот төрелігі академиясы, әскери, арнаулы оқу орындары үшін мамандықтардың топтары бойынша шифр, атауы, оқыту мерзімі көрсетіледі.

      Жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын заңды тұлғалардың білім беру саласындағы қызметін лицензиялау кадрлар даярлаудың бағыттары бойынша жүргізіледі.

      Бұл ретте білім беру қызметімен айналысуға арналған лицензияға қосымшада кадрларды даярлау бағыттары бойынша сыныптауышқа сәйкес кадрларды даярлау бағытының коды және атауы көрсетіледі.

      3. Лицензиар білім беру қызметімен айналысуға лицензияны және (немесе) лицензияға қосымшаны беру, білім беру ұйымының қайта ұйымдастырылуына байланысты білім беру қызметімен айналысуға лицензияны және (немесе) лицензияға қосымшаны қайта ресімдеу мәселелерін алқалы және жария қарау үшін консультациялық-кеңесші орган құрады.

      4. Халықаралық мектептер мәртебесі бар филиалдар арқылы білім беру қызметін жүзеге асыратын лицензиатты қоспағанда, білім беру қызметімен айналысуға лицензияның және (немесе) лицензия қосымшасының қолданысы лицензиаттың (заңды мекенжайына сәйкес) тіркелген орны бойынша әкімшілік-аумақтық бірлік шегінде шектеледі.

      4-1. Коммерциялық емес ұйымдардың халықаралық мектептер мәртебесі бар филиалдары лицензиялауға жататын білім беру қызметін осы коммерциялық емес ұйымға берілген лицензия және (немесе) лицензияға қосымша негізінде жүзеге асыруға құқылы.

      5. Лицензиардың білім беру қызметімен білім беру қызметімен айналысуға лицензияның қолданысын Қазақстан Республикасының әкімшілік құқық бұзушылық туралы заңнамасында көзделген тәртіппен алты айға дейінгі мерзімге тоқтата тұруға құқығы бар.

      Білім беру қызметімен айналысуға лицензияның қолданысы тоқтатыла тұрған кезеңде лицензиат оқу-тәрбие процесінің жалғастырылуын және білім беру қызметімен айналысуға лицензияның қолданысын тоқтата тұруға әкеп соқтырған бұзушылықтарды жоюды қамтамасыз етеді.

      6. Білім беру ұйымы оның түрін өзгерту жолымен қайта ұйымдастырылған жағдайда, қайта ұйымдастыру нәтижесінде жаңадан пайда болған білім беру ұйымының білім беру қызметін лицензиялау кезінде қойылатын біліктілік талаптарына сәйкестігі расталған жағдайда, оның қолда бар білім беру қызметімен айналысуға лицензиясы және (немесе) лицензиясының қосымшасы қайта ресімделуге жатады.

      Бюджет қаражаты есебiнен қаржыландырылатын бiлiм беру ұйымдары қайта ұйымдастырылған жағдайда, лицензиар қайта ұйымдастыру жүргізілгенге дейін қайта ұйымдастырылатын білім беру ұйымының білім беру қызметін лицензиялау кезінде қойылатын біліктілік талаптарына сәйкестігіне тексеру жүргізеді.

      Қайта ұйымдастыру жүргізілгеннен кейін лицензиат білім беру қызметімен айналысуға лицензияны және (немесе) лицензияның қосымшасын қайта ресімдеуге өтініш береді, ал лицензиар өзі бұрын жүргізген, білім беру қызметін лицензиялау кезінде қойылатын біліктілік талаптарына сәйкестігін тексеру негізінде білім беру қызметімен айналысуға лицензияны және (немесе) лицензияның қосымшасын береді.

      Білім беру қызметімен айналысуға лицензияны және (немесе) лицензияның қосымшасын қайта ресімдеу үшін лицензиат білім беру саласындағы уәкілетті орган бекітетін нысан бойынша өтінішті, лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжатты, сондай-ақ:

      1) лицензияны және (немесе) оған қосымшаны қайта ресімдеуге негіз болған өзгерістер туралы ақпаратты қамтитын құжаттардың көшірмелерін;

      2) білім беру қызметін лицензиялау кезінде қойылатын бiлiктiлiк талаптарына сәйкестігі туралы мәлiметтер мен құжаттарды береді.

      Лицензиар осы тармақта көзделген негіз бойынша білім беру қызметімен айналысуға лицензияны және (немесе) лицензияның қосымшасын қайта ресімдеуден:

      1) осы тармақтың төртінші бөлігінде көрсетілген құжаттар ұсынылмаған немесе тиісті түрде ресімделмеген;

      2) өтініш беруші білім беру қызметін лицензиялау кезінде қойылатын біліктілік талаптарына сәйкес келмеген жағдайда, бас тартады.

      Білім беру қызметімен айналысуға лицензия және (немесе) лицензияның қосымшасы тиісті құжаттармен қоса өтініш ұсынылған күннен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде қайта ресімделеді.

      Білім беру қызметімен айналысуға лицензия және (немесе) лицензияның қосымшасы қайта ресімделгенге дейін лицензиат қызметті қайта ресімделуге жататын лицензияның негізінде жүзеге асырады.

      Ескерту. 57-бап жаңа редакцияда - ҚР 16.05.2014 № 203-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгерістер енгізілді - ҚР 21.07.2015 № 337-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 21.02.2019 № 227-VI (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз) Заңдарымен.

57-1-бап. Мектепке дейiнгi тәрбие мен оқыту саласындағы қызметті жүзеге асырудың басталғаны немесе тоқтатылғаны туралы хабарлама

      1. Мектепке дейiнгi тәрбие мен оқытудың жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымының қызметі Қазақстан Республикасының рұқсаттар және хабарламалар туралы заңнамасына сәйкес хабарлама жасау тәртібімен жүзеге асырылады.

      2. Мектепке дейiнгi тәрбие мен оқыту саласындағы қызметті жүзеге асырудың басталғаны немесе тоқтатылғаны туралы хабарламаларды қабылдауды білім беру саласындағы уәкілетті орган жүзеге асырады.

      Ескерту. 8-тарау 57-1-баппен толықтырылды - ҚР 16.05.2014 № 203-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).

58-бап. Білім беру ұйымдарын аккредиттеу

      Ескерту. 58-бап алып тасталды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.

59-бап. Білім беру жүйесіндегі мемлекеттік бақылау

      1. Бiлiм беру жүйесiндегi мемлекеттiк бақылау мемлекеттiң бiлiм алуға құқықты қамтамасыз етуіне және жалпы білім беретін оқу және білім беру бағдарламаларын iске асыратын заңды тұлғалардың, сондай-ақ заңды тұлға құрмай дара кәсіпкерлердің өздерi жүзеге асыратын бiлiм беру қызметiнiң Қазақстан Республикасының бiлiм беру саласындағы заңнамасының және Қазақстан Республикасының рұқсаттар және хабарламалар туралы заңнамасының талаптарына сәйкестігін сақтауға бағытталған және оны бiлiм саласындағы уәкiлеттi орган, жергiлiктi атқарушы органдар өз құзыретi шегiнде жүзеге асырады.

      2. Білім беру жүйесіндегі мемлекеттік бақылау объектілері:

      1) жалпы білім беретін оқу және білім беру бағдарламаларын іске асыратын заңды тұлғалардың білім беру қызметі;

      2) білім алушылардың тиісті жалпы білім беретін оқу және білім беру бағдарламаларын меңгеру деңгейі болып табылады.

      3. Мемлекеттік бақылаудың негізгі түрлері:

      1) білім беру ұйымдарын мемлекеттік аттестаттау;

      2) алып тасталды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен;

      3) Қазақстан Республикасының білім туралы заңнамасының және білім беру қызметіне қойылатын біліктілік талаптарының сақталуын бақылау болып табылады.

      4. Білім беру ұйымдарын мемлекеттік аттестаттауды, олардың ведомстволық бағыныстылығына қарамастан, білім беруді мемлекеттік басқару органдары өздерінің құзыретіне сәйкес жоспарлы түрде бес жылда бір рет өткізеді.

      РҚАО-ның ескертпесі!
      4-тармақтың екінші бөлігі жаңа редакцияда көзделген - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі).
      РҚАО-ның ескертпесі!
      4-тармақтың екінші бөлігінің бұл редакциясы 01.01.2017 бастап 01.01.2020 дейін қолданыста болады - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен.

      Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің, сондай-ақ әскери, арнаулы оқу орындарында жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары үшін мемлекеттік аттестаттау мамандықтар бойынша да жүзеге асырылады.

      РҚАО-ның ескертпесі!
      4-тармақтың үшінші бөлігін алып тастау көзделген - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (01.01.2020 бастап қолданыста болады).
      РҚАО-ның ескертпесі!
      4-тармақтың үшінші бөлігіне енгізілген өзгеріс 01.01.2020 дейін қолданыста болады - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен.

      Аккредиттеу органдарының, аккредиттелген білім беру ұйымдары мен білім беру бағдарламаларының тізіліміне енгізілген аккредиттеу органдарында институционалдық және мамандандырылған аккредиттеуден өткен білім беру ұйымдары аккредиттеу мерзіміне, бірақ 5 жылдан аспайтын мерзімге аккредиттелген білім беру бағдарламалары (мамандықтар) бойынша мемлекеттік аттестаттау рәсімінен босатылады.

      Медициналық және фармацевтік білім беру ұйымдарын мемлекеттік аттестаттауды денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган жүзеге асырады.

      Бірінші мемлекеттік аттестаттау жаңадан құрылған:

      1) бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім берудің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында төрт жылдан кейін;

      РҚАО-ның ескертпесі!
      2) тармақша жаңа редакцияда көзделген - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі).
      РҚАО-ның ескертпесі!
      2) тармақшаның бұл редакциясы 01.01.2017 бастап 01.01.2020 дейін қолданыста болады - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен.

      2) әскери, арнаулы оқу орындарындағы техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында мамандардың алғашқы бітіру жылынан кешіктірілмей;

      3) мектепке дейінгі ұйымдарда және қосымша білім беру ұйымдарында үш жылдан кейін өткізіледі.

      4-1. Білім беру ұйымдары жыл сайын білім беру қызметін өзін-өзі бағалауды жүргізеді және өзін-өзі бағалау материалдарын білім беруді басқарудың мемлекеттік органдарына ұсынады.

      5. Алып тасталды - ҚР 24.05.2018 № 156-VI Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).
      6. Алып тасталды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.
      7. Алып тасталды - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.

      8. Білім беру жүйесіндегі мемлекеттік бақылау Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне сәйкес тексерулер және профилактикалық бақылау нысанында жүзеге асырылады.

      8-1. Білім беру қызметімен айналысуға лицензияның қолданысы тоқтатыла тұрған кезде лицензиаттың білім туралы құжатты бере отырып, білім берудің оқу жылын аяқтауға құқығы бар.

      8-2. Білім беру қызметімен айналысу лицензиясының қолданысы тоқтатыла тұрған кезде лицензиат:

      1) мемлекеттік білім беру тапсырысын орналастыруға арналған конкурсқа қатысуға;

      2) білім беру қызметімен айналысу лицензиясымен және (немесе) лицензияның қосымшаларымен әрекеттер жасауға (тоқтатуға, қайта ресімдеуге, тоқтатыла тұрған білім беру қызметімен айналысу лицензиясына жаңа қосымшалар алуға);

      3) оқуға қабылдауды жүзеге асыруға құқылы емес.

      8-3. Қызметін хабарлама жасау тәртібімен жүзеге асыратын білім беру ұйымдарының қызметі тоқтатыла тұрған кезде білім беру ұйымдары:

      3) мемлекеттік білім беру тапсырысын орналастыруға арналған конкурсқа қатысуға;

      4) бұзушылықтарды жойғанға және білім беру саласындағы уәкілетті орган қызметті қайта бастағанға дейін қызметті жүзеге асыруға құқылы емес.

      8-4. Қызметін хабарлама жасау тәртібімен жүзеге асыратын, мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың жалпы бiлiм беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне сәйкес тексерілуге жатады.

      Қызметін хабарлама жасау тәртібімен жүзеге асыратын білім беру ұйымдарының қызметін Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінде көзделген тәртіппен тоқтата тұруға білім беру саласындағы уәкілетті органның құқығы бар.

      Мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту бойынша қызметтер көрсететін субъектілер тексеру және (немесе) мемлекеттік аттестаттау нәтижесінде анықталған бұзушылықтарды жоймаған кезде, білім беру саласындағы уәкілетті орган мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту бойынша қызметті жүзеге асырудың басталғаны немесе тоқтатылғаны туралы хабарламалар тізілімінен білім беру ұйымын алып тастайды.

      9. Алып тасталды - ҚР 2009.07.17. N 188-IV Заңымен.

      10. Алып тасталды - ҚР 2009.07.17. N 188-IV Заңымен.

      11. Қазақстан Республикасының аумағында құрылған халықаралық және шетелдік білім беру ұйымдары мен олардың филиалдары Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес тексеріледі.

      12. Алып тасталды - ҚР 2009.07.17. N 188-IV Заңымен.

      13. Алып тасталды - ҚР 2009.07.17. N 188-IV Заңымен.

      14. Алып тасталды - ҚР 2009.07.17. N 188-IV Заңымен.

      15. Алып тасталды - ҚР 2009.07.17. N 188-IV Заңымен.

      16. Алып тасталды - ҚР 2009.07.17. N 188-IV Заңымен.

      Ескерту. 59-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2009.07.17. N 188-IV(қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз), 2011.01.06 N 378-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi), 2011.07.15 N 461-IV (2012.01.30 бастап қолданысқа енгізіледі); 16.05.2014 № 203-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 29.10.2015 № 376-V (01.01.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 24.05.2018 № 156-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

60-бап. Мемлекеттік бақылауды жүзеге асыратын лауазымды адамдардың құқықтары мен міндеттері

      1. Білім беру саласындағы мемлекеттік бақылауды жүзеге асыратын лауазымды адамдар қажетті біліктілікке ие болуы және қосымша білім беруі жүйесінде кемінде бес жылда бір рет тиісті оқытудан өтуі тиіс.

      2. Білім беру саласындағы мемлекеттік бақылауды жүзеге асыратын лауазымды адамдардың:

      1) білім беру ұйымдарына, мекемелеріне және кәсіпорындарына, тексеру мақсатында қызметтік куәлікті көрсету арқылы кедергісіз кіруге, ал ведомстволық білім беру ұйымдарына - оларға кірудің белгіленген режимін ескере отырып кіруге;

      2) тексеруді жүргізу кезінде кез келген қажетті ақпаратты сұратып алуға, тексеру нысанасына жататын құжаттардың түпнұсқаларымен танысуға құқығы бар.

      3. Білім беру саласындағы мемлекеттік бақылауды жүзеге асыратын лауазымды адамдар:

      1) Қазақстан Республикасының заңнамаларын, білім беру қызметі субъектілерінің құқықтары мен заңды мүдделерін сақтауға;

      2) тексерулерді осы Заң және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілері негізінде және оларда белгіленген тәртіпке қатаң сәйкестікте жүргізуге;

      3) тексеру жүргізу кезеңінде білім беру ұйымдарының белгіленген жұмыс режиміне кедергі келтірмеуге;

      4) Қазақстан Республикасының білім беру саласындағы заңнамаларымен белгіленген талаптарын бұзушылықтардың алдын алу оларды анықтау және болдырмау жөніндегі Қазақстан Республикасы заңдарына сәйкес берілген өкілеттілікті уақтылы және толық көлемде орындауға;

      5) білім беру ұйымына тексеру нәтижелері туралы актіні оны аяқтаған күні беруге;

      6) алынған құжаттар мен тексеру нәтижесінде алынған мәліметтердің сақталуын қамтамасыз етуге міндетті.

      4. Білім беру саласындағы мемлекеттік бақылауды жүзеге асыратын лауазымды адамдардың іс-әрекетіне (шешімдеріне) және іс-әрекеттер жасау (шешімдерді қабылдау) үшін негіздеме болған ақпаратқа мүдделі адамдар жоғары тұрған лауазымды адамға және (немесе) сотқа шағымдануы мүмкін.

      Ескерту. 60-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).

9-тарау. БІЛІМ БЕРУ ЖҮЙЕСІН ҚАРЖЫЛЫҚ ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ

61-бап. Қаржыландыру жүйесі, принциптері мен көздері

      1. Білім беруді қаржыландыру жүйесі - республикалық және жергілікті бюджеттердің, басқа да кіріс көздерінің жиынтығы.

      2. Білім беруді қаржыландыру жүйесі:

      1) тиімділік пен нәтижелілік;

      2) басымдық;

      3) айқындылық;

      4) жауаптылық;

      5) бюджеттердің барлық деңгейлерінің ара жігін ажырату мен дербестік принциптеріне негізделеді.

      3. Білім беру жүйесі қаржыландыру көздері:

      1) мемлекеттік білім беру мекемелерін ұстауды бюджеттік қаржыландыру;

      2) мемлекеттік білім беру тапсырысын бюджеттік қаржыландыру;

      3) Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін ақылы қызметтер көрсетуден түскен кірістер;

      4) қаржылық ұйымдардың кредиттері;

      4-1) стипендиялық бағдарламаларды бюджеттік қаржыландыру;

      5) қайырымдылық көмек, өтемсіз аударымдар мен қайырмалдықтар, гранттар, құрылтайшылардың (қатысушылардың) салымдары, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының эндаумент-қорларының инвестициялық кірістерінің қаражаты болып табылады.

      Республикалық және жергілікті бюждеттердің қаражаты жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар кадрларды даярлауға мемлекеттік білім беру тапсырысын қаржыландыру көздері болып табылады.

      Ескерту. 61-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.11.2015 № 403-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 05.05.2017 № 60-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

62-бап. Білім беру ұйымдарын мемлекеттік қаржыландыру

      1. Мемлекет білім берудің басымдығын ескере отырып оған бюджеттік қаражаттардың бөлінуін қамтамасыз етеді.

      2. Мемлекеттік білім беру ұйымдарын қаржыландыру білім беру деңгейлері бойынша мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарымен белгіленген талаптар және Қазақстан Республикасының заңнамасымен айқындалатын нормалар негізінде бюджеттік қаражаттар есебінен жүзеге асырылады.

      3. Мемлекеттік білім беру мекемелерін бюджеттік қаражаттар есебінен қаржыландыру мекемелердің мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарына сәйкес ұсталуын және функцияларды орындауын қамтамасыз етеді.

      Жан басына шаққандағы нормативтік қаржыландыру іске асырылатын мемлекеттік білім беру мекемелерін қаржыландыру жан басына шаққандағы нормативтік қаржыландыру әдістемесінде айқындалатын көлемде және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де шығыстармен жүзеге асырылады.

      4. Мемлекеттік білім беру кәсіпорындарын, басқа да ұйымдық-құқықтық нысандардағы білім беру ұйымдарын қаржыландыру мемлекеттік білім беру тапсырысының негізінде жүзеге асырылады.

      Мемлекеттік білім беру кәсіпорындары үшін мемлекеттік білім беру тапсырысының көлемі Сот төрелігі академиясын, медициналық, әскери, арнаулы оқу орындарын, мәдениет саласындағы білім беру ұйымдарын, сондай-ақ қаржыландыру көлемін тиісті саланың уәкілетті органы өзі дербес айқындайтын республикалық орта білім беру ұйымдарын қоспағанда, жан басына шаққандағы нормативтік қаржыландыру әдістемесіне сәйкес және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де шығыстармен айқындалады.

      Мемлекеттік білім беру тапсырысымен байланысты көрсетілетін қызметтердің тізбесін білім беру саласындағы уәкілетті орган бекітеді.

      Білім беру ұйымдары өздерінің қаржылық-шаруашылық қызметінің нәтижесінде қалған, мемлекеттік білім беру тапсырысы шеңберінде көрсетілетін қызметтерді өткізуден түскен ағымдағы қаржы жылындағы кірістерін кезекті қаржы жылында пайдаланады.

      4-1. Алып тасталды – ҚР 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

      4-2. Жергілікті атқарушы органдар меншік нысанына қарамастан, орта білім беру ұйымдарында мемлекеттік білім беру тапсырысын орналастырады.

      5. Кадрларды даярлауға, білікті жұмыскерлер мен мамандардың біліктілігін арттыруға және оларды қайта даярлауға мемлекеттік білім беру тапсырысы:

      1) кадрларды даярлау бағыттарын;

      2) оқыту нысандары бойынша мемлекеттік білім беру тапсырысының көлемін (орындар, гранттар санын);

      3) бір білім алушыны (маманды) оқытуға жұмсалатын шығыстардың орташа құнын қамтуға тиіс.

      Мемлекеттік білім беру мекемелерінде техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар кадрларды даярлауға мемлекеттік білім беру тапсырысын орналастыру кезінде бюджеттік бағдарламаның әкімшісі және білім беру ұйымының атауы көрсетіледі.

      Мемлекеттік білім беру тапсырысына сонымен қатар осы Заңның 65-бабының 4-тармағында көзделген тәртіппен құрылған оқу орындарында және (немесе) олардың филиалдарында кадрларды даярлау, сондай-ақ жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының дайындық бөлімдерінде шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарды оқыту енеді.

      РҚАО-ның ескертпесі!
      5-1-тармақ жаңа редакцияда көзделген - ҚР 13.11.2015 № 398-V Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі).

      5-1. Білім беру грантының немесе мемлекеттік білім беру тапсырысының негізінде жоғары немесе жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар кадрлар даярлауды қаржыландыру Сот төрелігі академиясын, әскери, арнаулы оқу орындарын қоспағанда, танылған аккредиттеу органдарының тізіліміне енгізілген аккредиттеу органдарында аккредиттеуден өткен білім беру ұйымдарында жүзеге асырылады.

      6. Мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту ұйымдарында орналастырылатын мемлекеттік білім беру тапсырысы тәрбиеленушілер санын және бір тәрбиеленушіге жұмсалатын шығыстардың орташа құнын қамтуға тиіс.

      6-1. Орта білім беру ұйымдарында орналастырылатын мемлекеттік білім беру тапсырысы білім алушылардың санын және бір оқушыға жұмсалатын шығыстардың орташа құнын қамтуға тиіс.

      7. Білім беру жүйесін оқу-әдістемелік қамтамасыз ету бойынша мемлекеттік білім беру тапсырысын ұстауға қойылатын талаптарды білім беру саласындағы уәкілетті орган айқындайды.

      8. "Бакалавр" немесе "магистр" дәрежелері берілетін жоғары немесе жоғары оқу орнынан кейінгі білім беруді қаржыландыруға мемлекеттік білім беру тапсырысы білім беру бағдарламаларына, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымының түрі мен мәртебесіне қарай саралана отырып, білім беру гранттары түрінде орналастырылады.

      9. Шетелдіктерді, оның ішінде Қазақстан Республикасының азаматтары болып табылмайтын, ұлты қазақ адамдарды қазақстандық жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында стипендиялық бағдарламалар бойынша оқытуды қаржыландыру оқытудың тиісті кезеңіне бюджет қаражатын бөлу арқылы жүзеге асырылады.

      Ескерту. 62-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 05.07.2017 № 88-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз); 04.07.2018 № 172-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 21.02.2019 № 227-VI (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз) Заңдарымен.

63-бап. Білім беру ұйымдарының ақылы негізде тауарлар (жұмыстар, қызметтер көрсету) ұсынуы

      1. Білім алушылар мен тәрбиеленушілерге білім беру ұйымдары бюджет қаражаттары есебінен көрсететін білім беру қызметтері тегін ұсынылады.

      2. Мемлекеттiк бiлiм беру мекемелерiне және шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорындардың ұйымдық-құқықтық нысанындағы орта білім беру ұйымдарына:

      1) бiлiм алушылар мен тәрбиеленушiлерге мемлекеттiк жалпыға мiндеттi бiлiм беру стандарттары шеңберiнде ақылы негiзде бiлiм беру қызметтерiн көрсетуге;

      2) осы Заңның 63-бабының 3-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, оқушылардан және педагог қызметкерлерден ақшаны өндіріп алуға тыйым салынады.

      Өнер мамандығы бойынша жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын, сондай-ақ техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын мемлекеттік білім беру мекемелері бюджеттік қаражаттар есебінен көрсетілетін білім беру қызметтерінің көлемдерінен тыс ақылы негізде білім беру қызметтерін ұсынуға құқылы.

      3. Мемлекеттік білім беру мекемелері және шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорындардың ұйымдық-құқықтық нысанындағы орта білім беру ұйымдары мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарының талаптарынан тыс, ақылы қызметтер көрсету туралы шартты жасай отырып, ақылы негізде мынадай:

      1) қосымша білім беру бағдарламаларын (балалар және жасөспірімдер шығармашылығын, спорт, мәдениет және өнер саласындағы бейімділіктер мен қызығушылықтарды дамыту, мамандардың біліктілігін арттыру) іске асыру;

      2) оқу жоспары мен бағдарламалары бойынша бөлінген оқу уақытынан пәндер (сабақтар және сабақтардың циклдері) бойынша жекелеген білім алушылармен қосымша сабақтар ұйымдастыру;

      3) пәндер (сабақтар және сабақтардың циклдері) бойынша білім алушылармен ғылым негіздерін тереңдетіп оқып үйренуді ұйымдастыру;

      4) білім алушылар мен тәрбиеленушілер, педагог қызметкерлер мен ересек жұртшылық арасында әр түрлі: спорт жарыстарын, семинарлар, кеңестер, конференциялар, сондай-ақ оқу-әдістемелік әдебиетті әзірлеу мен өткізу жөніндегі іс-шаралар ұйымдастыру және өткізу;

      5) музыка аспаптарын пайдалануға беру және Интернет-байланыстың қосымша қызметтерін ұсыну;

      6) жазғы демалысты ұйымдастыру, білім алушылар мен тәрбиеленушілердің, білім беру ұйымында өткізілетін түрлі іс-шараларға қатысушылардың тамақтануын қамтамасыз ету;

      7) энергия қондырғылары мен қазандықтар беретін жылу энергиясын жіберу;

      8) кәсіптік білім беруді ұйымдастыру (білікті жұмысшы кадрлар мен орта буын мамандарын қайта даярлау және олардың біліктілігін арттыру);

      9) оқу-өндірістік шеберханалардың, оқу шаруашылықтарының, оқу-тәжірибе учаскелерінің өнімдерін өндіру мен өткізуді ұйымдастыру;

      10) ғылыми зерттеулерді жүргізу бойынша тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) беруге құқылы.

      Қарамағында әскери, арнаулы оқу орындары бар мемлекеттік органдардың бірінші басшылары бекітетін әскери, арнаулы оқу орындарының тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) өткізу бойынша ақылы қызмет түрлерін көрсету және тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) өткізуден түскен ақшаны жұмсау қағидаларына сәйкес әскери, арнаулы оқу орындары мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарының талаптарынан тыс, тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) ақылы негізде беруге де құқылы.

      Сот төрелігі академиясының тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) өткізу бойынша ақылы қызмет түрлерін көрсету және оның тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) өткізуден түскен ақшаны жұмсау қағидаларын Жоғарғы Соттың, жергілікті және басқа да соттардың қызметін ұйымдастырушылық және материалдық-техникалық қамтамасыз ету жөніндегі уәкілетті орган бекітеді.

      4. Мемлекеттік білім беру мекемелері ақылы негізде ұсынатын тауарларға (жұмыстарға және қызметтер көрсетуге) бағалар Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен бекітілуге жатады.

      Әскери, арнаулы оқу орындарының ақылы негізде берілетін тауарларына (жұмыстарына, көрсетілетін қызметтеріне) бағаларды қарамағында әскери, арнаулы оқу орындары бар мемлекеттік органдардың бірінші басшылары осы оқу орындары басшыларының ұсыныстары бойынша бекітеді.

      Сот төрелігі академиясының тауарларына (жұмыстарына, көрсетілетін қызметтеріне) бағаларды Сот төрелігі академиясы Жоғарғы Соттың, жергілікті және басқа да соттардың қызметін ұйымдастырушылық және материалдық-техникалық қамтамасыз ету жөніндегі уәкілетті органмен келісу бойынша бекітеді.

      5. Жеке меншік білім беру ұйымдары ақылы негізде тауарларды (жұмыстарды және қызметтер көрсетуді) өткізуден, оның ішінде мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарының шеңберінде оқытудан түскен кірістерді, құрылтайшылардың қаражаттарын және заңнамамен тыйым салынбаған басқа да қаржыландыру көздерін дербес пайдаланады.

      6. Ақылы негізде қызметтер көрсететін білім беру ұйымдарының және білім алушының (тәрбиеленушінің), оның ата-анасының немесе өзге де заңды өкілдердің өзара қатынастары шартпен реттеледі.

      Білім алушы шарт жасасу кезінде бүкіл оқу кезеңіне шығыстарды бір мезгілде төлеген жағдайда төлем сомасы оқу мерзімі аяқталғанға дейін өзгермейтін болады.

      Оқуға төлемді кезең-кезеңмен төлеген ретте төлем сомасы жалақының ұлғаюы жағдайында және инфляция индексі ескеріле отырып, жылына бір реттен жиі емес өзгертілуі мүмкін.

      Ескерту. 63-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 19.05.2015 № 315-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 13.11.2015 № 398-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 21.02.2019 № 227-VI (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз) Заңдарымен.

64-бап. Білім беру ұйымдарының материалдық-техникалық базасын дамыту

      1. Мемлекеттік білім беру ұйымдарының материалдық-техникалық базасын жасау және дамыту бюджет қаражаттары, ақылы негізде көрсетілетін қызметтерден түскен кірістер, Қазақстан Республикасының заңнамасымен тыйым салынбаған өзге де көздер есебінен жүзеге асырылады.

      2. Білім беру ұйымдарының Қазақстан Республикасының заңнамасымен айқындалатын тәртіппен мүліктерге иелік ету және пайдалану құқығы бар. Білім беру ұйымының мемлекеттік мүлкі алып қойылуға немесе білім беру ұйымының негізгі міндеттеріне қайшы келетін мақсаттарда пайдаланылуға тиіс емес.

      3. Білім беру ұйымдарын жекешелендіру "Мемлекеттік мүлік туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес және білім беру саласындағы уәкілетті органмен келісім бойынша жүзеге асырылады.

      4. Конкурстық негізде "Орта білім беретін үздік ұйым", "Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беретін үздік ұйым" гранттарын алған орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беретін мемлекеттік мекемелер гранттарды материалдық-техникалық және ғылыми-әдістемелік жағынан білім беру процесін қамтамасыз етуге жұмсайды.

      Ескерту. 64-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 2011.03.01 N 414-IV (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі), 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2018 № 172-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңдарымен.

64-1-бап. Шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорындардың ұйымдық-құқықтық нысанындағы орта білім беру ұйымдарының міндеттемелері бойынша мемлекеттің жауаптылығы

      Шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорынның ұйымдық-құқықтық нысанындағы орта білім беру ұйымында ақша жеткіліксіз болған кезде әкімшілік-аумақтық бірлік тиісті бюджеттің қаражатымен оның міндеттемелері бойынша субсидиарлық жауаптылықта болады.

      Ескерту. 9-тарау 64-1-баппен толықтырылды – ҚР 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

10-тарау. БІЛІМ БЕРУ САЛАСЫНДАҒЫ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚЫЗМЕТ

65-бап. Халықаралық ынтымақтастық және сыртқы экономикалық қызмет

      1. Қазақстан Республикасының білім беру саласындағы халықаралық ынтымақтастығы Қазақстан Республикасының заңнамасы және Қазақстан Республикасының халықаралық шарттары негізінде жүзеге асырылады.

      2. Білім беру ұйымының өз жұмысының ерекшеліктеріне сәйкес шетелдік білім беру, ғылым және мәдениет ұйымдарымен, халықаралық ұйымдармен және қорлармен тікелей байланыстар орнатуға, ынтымақтастық туралы екі жақтан және көп жақты шарттар жасасуға, студенттер, магистранттар, докторанттар, педагог және ғылыми қызметкерлер алмасудың халықаралық бағдарламаларына қатысуға, білім беру саласындағы халықаралық үкіметтік емес ұйымдарға (қауымдастықтарға) кіруге құқығы бар.

      Әскери және арнаулы оқу орындарының халықаралық шарттар мен келiсiмшарттарға сәйкес шетелдiк азаматтардың қатарынан мамандар даярлауды жүзеге асыруға құқығы бар.

      Білім беру ұйымдары Қазақстан Республикасының заңнамасында және білім беру ұйымдарының жарғысында айқындалған тәртіппен сыртқы экономикалық қызметпен айналысуға құқылы.

      3. Қазақстан Республикасы білім беру ұйымдарының халықаралық

      ынтымақтастықты жүзеге асыру тәртібін білім беру саласындағы уәкілетті орган белгілейді.

      4. Қазақстан Республикасында халықаралық және шетелдік оқу орындарын және (немесе) олардың филиалдарын құру халықаралық шарттардың негізінде немесе Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша жүзеге асырылады.

      Халықаралық мектеп мәртебесін беру Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша, ол айқындаған тәртіппен жүзеге асырылады.

      5. Егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарда өзгеше көзделмесе, халықаралық оқу орындарының және Қазақстан Республикасының аумағында басқа мемлекеттер немесе олардың заңды және жеке тұлғалары құратын оқу орындарының, олардың филиалдарының білім беру қызметін лицензиялау, сондай-ақ мұндай оқу орындарын бақылау және аккредиттеу Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.

      Ескерту. 65-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2012.01.09 № 535-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 2011.07.15 N 461-IV (2012.01.30 бастап қолданысқа енгізіледі), 2012.02.13 N 553-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 24.05.2018 № 156-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

66-бап. Шет елдегі қазақ диаспорасының білім алу қажеттіліктерін қанағаттандыру

      1. Қазақстан Республикасының азаматтары болып табылмайтын ұлты қазақ адамдардың Қазақстан Республикасында білім алуға құқығы бар.

      2. Мемлекет шет елдегі қазақ диаспорасының білім алу қажеттіліктерін қанағаттандыруға жәрдемдеседі.

      3. Шет елдегі қазақ диаспорасы үшін білім беру ұйымдарын құру және оған қаржылық-материалдық көмек көрсету халықаралық шарттарда белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.

11-тарау. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ БЕРУ САЛАСЫНДАҒЫ
ЗАҢНАМАСЫН БҰЗҒАНЫ ҮШІН ЖАУАПТЫЛЫҚ

67-бап. Қазақстан Республикасының білім беру саласындағы заңнамасын бұзғаны үшін жауаптылық

      Қазақстан Республикасының білім беру саласындағы заңнамасын бұзу Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жауаптылыққа әкеп соғады.

12-тарау. Қорытынды және өтпелі ережелер

      Ескерту. 12-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

67-1-бап. Өтпелі ережелер

      1. Жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша берілген, білім беру қызметімен айналысуға арналған лицензияның және (немесе) лицензияға қосымшалардың қолданылу мерзімі қызметтің кіші түрі атауының өзгеруіне байланысты 2019 жылғы 1 қаңтарға дейін оқуға түскен адамдардың оқу кезеңіне қолданылады.

      2. Жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша берілген, білім беру қызметімен айналысуға арналған лицензия және (немесе) лицензияға қосымшалар қызметтің кіші түрі атауының өзгеруіне байланысты қайта ресімделген жағдайда, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары 2019 жылғы 1 қаңтарға дейін өздеріне оқуға қабылданған адамдарға мамандықтар бойынша білім туралы құжатты беруге құқылы.

      Ескерту. 12-тарау 67-1-баппен толықтырылды – ҚР 04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

68-бап. Осы Заңның қолданысқа енгізілуі

      1. Осы Заң, 2008 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілетін 8-баптың 2-тармағының екінші бөлігін, 52-баптың 6-тармағының екінші абзацын, 7-тармағы 1) тармақшасының екінші және бесінші абзацтарын, 8-тармағының 2), 3) тармақшаларын және 53-баптың 3-тармағының 1), 3) тармақшаларын қоспағанда, алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткеннен кейін қолданысқа енгізіледі.

      2. Бiлiм беру ұйымдарына осы Заң қолданысқа енгiзiлгенге дейiн тиісті оқу мерзімдерімен оқуға түскен адамдар оқуға түскен кезде қолданыста болған бiлiм беру бағдарламалары бойынша оқуын бiтiрiп, оларға оқуға түскен кезде қолданыста болған бiлiм туралы белгiленген үлгiдегi құжат берiледi.

      3. "Білім туралы" 1999 жылғы 7 маусымдағы Қазақстан Республикасы Заңының (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы 1999 ж., N 13, 429-құжат; N 23, 927-құжат; 2001 ж., N 13-14, 173-құжат; N 24, 338-құжат; 2004 ж., N 18, 111-құжат; N 23, 142-құжат; 2006 ж., N 1, 5-құжат; N 3, 22-құжат; N 12, 71-құжат; N 15, 92-құжат; 2007 ж., N 2, 18-құжат; N 9, 67-құжат) күші жойылды деп танылсын.

      Ескерту. 68-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 2011.10.24 № 487-ІV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.

Қазақстан Республикасының

Президенті




On Education

The Law of the Republic of Kazakhstan dated 27 July, 2007 No. 319-III.

      Unofficial translation

      Footnote. Throughout the text of the Law: the words “to the war veterans and disabled persons”, “to the war veterans and disabled persons” are substituted by the words “to the participants and disabled persons of Great Patriotic War”;
      the words “teaching and educational process”, “Teaching and educational process”, “of teaching and educational process” are substituted by the words “educational process”, “Educational process”, “of educational process” by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);
      the words “aul (rural)”, “aul (village)”, “aul (village)” is respectively substituted by the words “village”, “village”, “village” by the Constitution Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.07.2013 No. 121-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

      This Law regulates social relations in the field of education, determines the basic principles of the state policy in this field and directed to ensuring of constitutional right of citizens of the Republic of Kazakhstan, as well as foreigners and persons without citizenship, permanently residing in the Republic of Kazakhstan, to education.

Chapter 1. GENERAL PROVISIONS

Article 1.Basic definitions used in this Law

      The following basic definitions shall be used in this Law:

      1) excluded by the law of the republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced after ten calendar days after the day of its first official publication);

      1-1) the graduated in a military academy is the person studying in the foreign military educational institutions implementing educational programs of postgraduate education;

      2) academy - higher education institution, implementing educational training programs of higher and postgraduate study in one or two groups of specialties;

      2-1) academic mobility is transfer of students or research teaching fellows for education or pursuance of the researches for the defined academic period ( semester or academic year) to another higher education institution (up-country or abroad) with a compulsory transfer of gained educational training programs in the form of credits in its higher education institution or for continue their studies in another higher education institution.

      2-2) accreditation bodies – legal entities, which develop the standards (regulations) and conduct accreditation of organizations of education on the basis of standards (regulations), developed by them;

      2-3) standards (regulations) of accreditation – documents of accreditation body, specifying requirements to the procedure of accreditation;

      3) scholarship – establishing by individuals and legal entities, the scholarship to encourage the most capable students, successfully learning the appropriate educational programs, being engaged in research, active in social, cultural and sporting life of educational institution;

      3-1) methodic department – structural subdivision of management bodies of education, providing organization and methodological support, analysis and assessment of results rating of educational process, generalization and dissemination of innovative educational experience that contributes to the creative growth of teaching staff and their professional self-realization;

      3-2) military, special educational institutions are the organizations of education subordinated to bodies of a homeland security of the Republic of Kazakhstan, the Ministry of Internal Affairs of the Republic of Kazakhstan, bodies of prosecutor‘s office of the Republic of Kazakhstan and the Ministry of Defence of the Republic of Kazakhstan;

      4) bachelor is an academic degree, awarded to persons, mastered appropriate educational programs of higher education;

      4-1) a bachelor degree is the higher education which educational programs are directed to training with award of degree “bachelor” on the corresponding specialty;

      5) preprofile training – purposeful pedagogical support of choosing by the student the secondary education of individual educational path;

      5-1) profession-oriented school is an educational institution, implementing an educational training program of general secondary education;

      6-1) the doctor on a profile is the degree awarded to the persons who mastered the program of doctoral studies for the respective sphere of professional activity and defended the dissertation in the Republic of Kazakhstan or beyond its limits, recognized in the order established by the legislation of the Republic of Kazakhstan;

      7) international scholarship “Bolashak” is a scholarship, established by the President of the Republic of Kazakhstan for training the citizens of the Republic of Kazakhstan in the leading foreign higher education institutions by full-time course of study or passings of a training in the foreign organizations by workers which categories are defined by the Republican commission on training abroad

      7-1) voucher and modular system of continuing education – a form of continuing education, providing the educator with possibility of choice of organization, content and term of apprenticeship, financing on the basis of per capita standard, established by the state and executed in the form of name document (voucher), provided with definite sum of money;

      7-2) institute for continuing education – educational organization, implementing the relevant educational training programs of professional continuing education and retraining of staff in continuing education, providing support of innovative processes in education, ensuring efficiency of methodical work;

      7-3) certification - confirmation procedure of accumulation of individual abilities, professional knowledge, skills and experience, necessary for execution of work within the relevant type of professional activity by particular profession;

      7-4) special conditions for obtainment of education – conditions for obtainment of education, including the special educational training programs and special teaching methods, technical and other means, living environment, as well as medical, social and other services, without which is impossible gaining of general education and professional educational training programs by individuals with disabilities;

      8) intermediate attestation of students – procedure, conducting in order of assessing the quality of learning the content of part or all volume of one educational subject after completion of its study;

      9) final attestation of students – procedure, conducting in order of determination the extent of learning by them the volume of educational subjects, provided by the state obligatory standards of relevant educational level;

      9-1) education – the continuous process of education and training which is carried out for moral, intellectual, cultural, physical development and formation of professional competence;

      9-2) the educational program – the uniform complex of the main characteristics of education including the purposes, results and content of training, the organization of educational process, ways and methods of their realization, criteria for evaluation of results of training;

      10) educational grant – target sum of money, provided to the students on conditions, established by the legislation of the Republic of Kazakhstan to pay for higher education;

      10-1) educational loan – money, provided to the borrower by financial organizations to pay for education on conditions of timing, payment and repayment;

      11) educational activity – process of purposeful, pedagogically established, sequential interaction of subjects of education, in the course of which the tasks of training, development and education of personality are solved;

      12) educational monitoring - systematic observation, analysis, assessment and prediction of the state and dynamics of changes of the results and conditions of implementation of educational processes, contingent of students, network, as well as rating indicators of achievement of activity of organizations of education;

      13) an authorized body in the field of education – central executive body of the Republic of Kazakhstan, carrying out management and cross-sector coordination in the field of education;

      14) national system of estimating the quality of education – a set of institutional structures, procedures, forms and methods of establishing conformity of quality of education to the state obligatory standards of education, needs of individual, society and the state;

      15) nostrification of documents confirming education – procedure, conducting in order of determination of equivalence of documents, issued to the persons, educated in other states, in international or foreign educational institutions (their branches);

      16) accreditation of organizations of education – procedure of recognition of accreditation body of compliance of educational services with the established standards (regulations) of accreditation in order of provision of objective information about its quality and approval existence of effective mechanisms of its increase;

      17) state attestation of educational organization – procedure, conducting in order of control of compliance of educational services, provided by organizations of education, with the requirements of the state of obligatory standard;

      17-1) special status of educational organization is a special regime of functioning, providing possibility of self-determinal educational content and organization of educational activity provided by the legislation of the Republic of Kazakhstan ;

      18) a gymnasium is the educational institution implementing the general education training programs of primary, main secondary and general secondary education and educational programs of additional education providing expanded and profound education in public humanitarianly and other directions of training according to tendencies and abilities of students;

      18-1) scientific and methodical work – type of activity, based on scientific achievements and advanced educational experience and directed to improving the functioning and development of continuing education;

      18-2)candidate of science, doctor of science - degree levels, awarded on the basis of defence of a thesis by candidates;

      18-3) doctoral candidate – a person, learning in the doctorate;

      18-4) doctorate is a professional educational training program of postgraduate study, directed to the training of scientific, pedagogical staff and (or ) with conferment of a higher degree of doctor of philosophy (PhD), doctor on profile;

      19) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      19-1) dual training is the training form combining training in the organization of education with the obligatory periods of training and practice at the enterprise with granting jobs and compensation payment to students at equal responsibility of the enterprise, educational institution and the student;

      20) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      21) comprehensive school is an educational institution, implementing general education and additional educational training programs of primary, basic secondary and general secondary education, as well as education programs of additional education of students and pupils;

      21-1) the per capita standard of financing is the standard of financial security of the guaranteed state cost of training at all education levels;

      21-2) higher technical school is an educational institution, implementing integrated module educational training programs of technical and professional, post-secondary education;

      21-3) research university is a higher education institution, implementing development programme, approved by the Government of the Republic of Kazakhstan for five years and independently developed educational programs of the higher and postgraduate education for a wide range of the directions of preparation (specialties), using results of basic and applied scientific research for generation and a transfer of new knowledge;

      21-4) persons (children) with special educational needs are persons who experience the constant or temporary difficulties in education caused by health, needing special, general education training programs and educational programs of additional education;

      21-5) inclusive education is a process providing an equal access to the relevant educational training programs of education for students with special individual abilities;

      22) innovative and educational consortium – voluntary equal association on the basis of joint operation agreement, wherein the higher education institutions, scientific organizations and other legal entitis, engaged in production, associate intellectual, financial and other resources for training of highly trained professionals on the basis of fundamental, applied scientific researches and technological innovations;

      23) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);
      24) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      25) institute - higher education institution, implementing educational training programs of higher education;

      26) institutional accreditation is an assessment of activity of educational organization on qualitative representation of educational programs in accordance with the stated status and set by the standards of accreditated body;

      26-1) integrated educational training programs are educational training programs, developed on the basis of combining of relevant substantive aspects of educational training programs;

      27) boarding school organizations – educational organizations, providing the state guarantees of rights to education the relevant categories of persons with provision of place of residence;

      28) internship is a form of training of students of medical higher education institutions within the basic medical education for receiving an access to medical practice;

      28-1) the cadet is the person studying in military, special educational institution according to educational programs of technical and professional or postsecondary education;

      28-2) adaptation centers of minors are organizations, being managed by bodies of education, providing reception and temporary alimony of neglected and street children at the age from three to eighteen years for establishment of parents or other legal representatives, children, being left without parental care or persons, substituting them, in the case of impossibility of their timely organization, children, taken away upon direct threat to their life or health by tutorship and guardianship authority from parents (one of them) or other persons, in care of which they are, children, directed to the special organizations of education, as well as children, being in difficult real-life situation due to abusive treatment, led to the social maladjustment and social deprivation;

      29) professional orientation – provision of information and consulting assistance to the students in exercising its rights in the field of educational and professional possibilities, free and informed choice of profession and place of study in accordance with the professional interests, individual abilities and psychophysiological characteristics;

      29-1) professional education is the type of education directed to acquisition by students of knowledge, abilities, skills and competences allowing a message professional activity in a certain sphere and (or) to perform work on a concrete profession or specialty;

      29-2) professional training – a part of system of technical and professional education, providing implementation of professional educational training programs with reduced period of study in training of specialists of technical and service work;

      30) assessment of professional readiness – definition of compliance degree of level skill (ability) of the graduate of the educational organizations of implementing educational programs of technical and professional, postsecondary education to performance of work within professional activity of a corresponding type;

      30-1) professional practice is a type of the educational activity directed to fixing of theoretical knowledge, abilities, acquisition and development of practical skills and competences of process of performance of certain types of the works connected with future professional activity;

      31) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);
      32) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      33) complex testing is a form of examination, conducted simultaneously by several educational subject with application of information technologies;

      34) clinical base – clinic of higher education institution or public health organization, operating on the basis of local public health organizations, having a high level of material and technical basis, carrying out training and retraining of doctors, scientific personnel and providing all types of medical assistance on the basis of modern methods of organization and methodical, educational, medical diagnostic and research scientific work;

      35) college is an educational institution, implementing educational training programs of general secondary and technical and professional education or post-secondary education;

      35-1) cooperative learning – on the forms of organization of professional staff training, based on corporate responsibility of the state, employers and educational institutions;

      36) credit technology of training – training on the basis of choice and self-planning of students of subsequence study of subjects with the use of credit as unitized volume unit of educational work of students and teacher;

      36-1) the cadet is the person studying in military, special educational institution according to educational programs of the higher education;

      37) quota of reception is limited number of volume of the state educational order, as well as educational grants, awarded for reception in organization, giving technical and professional, post-secondary and higher education;

      37-1) educational grant of the First President of the Republic of Kazakhstan - Leader of the Nation “Orken” (hereinafter - the grant “Orken”) – a grant, established by the First President of the Republic of Kazakhstan to pay for education of gifted children in specialized organizations “Nazarbayev Intellectual Schools”;

      37-2) associated professor (assistant professor), professor is academic ranks, awarded by the authorized body in the field of education;

      38) distance education technologies is an education, carrying out with application of information and telecommunication means upon mediate (in the distance) or incompletely mediate interaction of student and teaching employee;

      38-1) an applied bachelor degree is postsecondary education which educational programs are directed to training with qualification award "the applied bachelor";

      38-2) the applied bachelor – the qualification awarded to the persons who mastered educational programs of postsecondary education;

      38-3) non-school organization of additional education - training and educational organization, implementing educational training programs of additional education of students and pupils;

      39) additional education is a process of education and training carried out in order of satisfaction of comprehensive needs of student and pupils;

      40) lyceum is an educational institution, implementing general education and additional educational training programs of basic secondary and general secondary education, providing enhanced and profound natural mathematical education of students in accordance with their aptitudes and abilities;

      41) magister is an academic degree, awarded to persons, mastered professional education programs of postgraduate study;

      41-1) magistrand – a person, studying in a master’s degree;

      41-2) master’s degree programme is professional educational training program of postgraduate education, directed to the training of scientific and pedagogical staff with awarding of academic degree “master” in the relevant profession;

      41-3) the expert is the qualification appropriated to persons after development of the educational program of the higher education;

      42) specialized accreditation – quality assessment of separate education programs, implemented by educational organization;

      43) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      44) state scholarship – a scholarship, established by the President of the Republic of Kazakhstan and (or) the Government of the Republic of Kazakhstan;

      45) the state educational order - the volume of services in preschool education and training, secondary education, preparation, professional development and retraining of skilled workers and experts financed by the state for ensuring requirements of economy, reproduction of the qualified labor and intellectual potential of society and also on an education system educational methodological support;

      45-1) the state final exam – the form of a final assessment of students in the organizations of secondary education which is a necessary condition for receiving by them the document of the state sample demonstrating the termination of a course of secondary education;

      46) education program – a program, determining on each educational subject (subject) of content and scope of knowledge, skill, experience and competence, subject to learning;

      47) the curriculum – the document regulating the list, the sequence, volume (labor input) of subjects, disciplines (modules), the practician, other types of educational activity of students of appropriate level of education and a form of control;

      48) educational and clinical center – structural subdivision of medical higher education institution, equipped by state-of-the-art equipment, phantoms and moulages and designed to learning and control of practical (clinical) experiences of students and (or) medical workers;

      48-1) training – purposeful process of the organization of activities of students and pupils for mastering knowledge, abilities, skills and competences, development of abilities, acquisition of experience of use of knowledge in everyday life and formation of motivation of knowledge acquisition during all life;

      48-2) the educational and improving organization of education – the legal entity which is carrying out functions on education, education, improvement, rest of children and the studying youth;

      49) secondary education – guaranteed by the Constitution of the Republic of Kazakhstan on education, obtained by the citizens in the results of learning of general education training programs of primary, basic secondary and general secondary education in accordance with the state obligatory standards of education;

      49-1) grant “The best organization of secondary education” – money, annually allocated to the state organizations of secondary education by the local executive bodies of region, city of republican significance and capital according to the results of competition on the basis of rating indicators;

      49-2) the organization of secondary education – the organization of education implementing general education training programs of primary, main secondary, general secondary education, specialized general education and special training programs;

      50) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 10.07.2012 No. 36-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      51) residency – a form of obtainment of profound postgraduate medical education on clinical professions;

      51-1) listener of residency – a specialist, providing educational and training programs of profound postgraduate medical education on clinical professions;

      52) spiritual (religious) educational organization - educational institutions, implementing professional education programs of training of ministers of church;

      53) scholarship - a sum of money, providing for student for partial covering expenses for meals, residence and obtaining of educational material;

      53-1) a student – a person, studying in educational organization, implementing educational training programs of technical and professional post-secondary and higher education;

      53-2) class management – the function assigned to the pedagogical worker on coordination of activity of students of a class within teaching and educational process;

      53-3) technical and professional education – the education directed to training of skilled workers of shots and experts of an average link;

      53-4) the listener – the person studying in the organization of education for educational programs of additional education and preparatory office;

      53-5) exemplary school (resource center) – organization of general secondary education, on the basis of which educational resources of nearest ungraded schools for short-term sessional lessons and intermediate and final attestation of students in order of providing an access to the quality education for students of ungraded schools is consolidated;

      54) university - higher education institution, implementing educational training programs of higher education, doctorate in three or more groups of professions, performing basic and applied researches, being scientific and methodical center;

      55) college – educational institution, implementing educational training programs of secondary and general secondary, technical and professional or post-secondary education in the field of culture and art;

      56) common national testing – one of the form of final attestation of students with entrance examinations in educational organization, giving a post-secondary or higher education;

      56-1) national higher education institution – higher education institution, being a leading scientific and methodical center of country, having a special status;

      56-2) national research university – higher education institution, having a special status and development program for five years, approved by the Government of the Republic of Kazakhstan, implementing self-developed educational training programs of higher and postgraduate education in three or more groups of professions using the results of basic and applied research for generation and transfer of new knowledge;

      57) doctor of philosophy (PhD), doctor on profile - degree level, awarded to persons, mastered professional educational training programs of doctorate on relevant professions and defended a dissertation in the Republic of Kazakhstan or abroad, admitted by the legislation of the Republic of Kazakhstan;

      57-1) international school – educational organization, implementing self-developed integrated educational programs, passing authorization in Organization of International Baccalaureate or international institutional accreditation;

      58) ungraded school - general education school with narrow school enrolment, combined with class-outfits and specific form of organization of training sessions;

      59) testing site – educational organization, implementing educational training programs in the test regime for approval of new pedagogic technologies and educational training programs;

      60) external studies – a form of education, upon which the students independently learn the educational subjects of relevant educational program without regular attendance;

      61) elite education – education, obtained by specialized educational training programs, implemented in specialized organizations of education for gifted persons.

      Footnote. Article 1 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 09.01.2012 No. 535-IV(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 10.07.2012 No. 36-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 18.02.2014 No. 175-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 21.07.2015 № 337-V (shall be enforced after ten calendar days after day of its first official publication); dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced after ten calendar days after day of its first official publication); dated 24.11.2015 № 419-V (shall be enforced from 01.01.2016); dated 09.04.2016 № 501-V (an order of enforcement see Art. 2); dated 05.05.2017 № 60-VI (shall be enforced after ten calendar days after day of its first official publication); dated 05.07.2017 № 88-VI (shall be enforced after ten calendar days after day of its first official publication); dated 11.07.2017 № 91-VI (shall be enforced after ten calendar days after day of its first official publication).

Article 2. The legislation of the Republic of Kazakhstan in the field of education

      1. The legislation of the Republic of Kazakhstan on education is based on the Constitution of the Republic of Kazakhstan and consists of this Law and other regulatory legal acts of the Republic of Kazakhstan.

      2. If the international treaty, ratified by the Republic of Kazakhstan establishes the other rules, than those provided by this Law, the rules of international treaty shall be applied.

Article 3. Principles of the state policy in the field of education

      1. Basic principles of the state policy in the field of education shall be:

      1) equality of rights of all to obtain the quality education;

      2) priority of development of educational system;

      3) accessibility of education of all levels for population in recognition of mentality, psychophysiological and individual peculiarities of each person;

      4) secular, humanistic and developed nature of education, priority of civil and national values, life and health of person, free personality development;

      5) respect of human rights and freedoms;

      6) stimulation of education of personality and development of giftedness;

      7) continuity of process of education, secure continuity of its levels;

      8) unity of training, education and development;

      9) democratic nature of management of education, transparency of activity of educational system;

      10) variety of organizations of education on forms of ownership, training forms and education, direction of education.

      2. Creation and activity of organizational structures of political parties and religious organizations (associations) in organizations of education shall be prohibited.

      Footnote. Article 3 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Chapter 2. MANAGEMENT OF EDUCATIONAL SYSTEM

Article 4. Competence of the Government of the Republic of Kazakhstan in the field of education

      The Government of the Republic of Kazakhstan shall:

      1) develop and realize the state policy on development of education;

      2) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.07.2013 No. 124-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      3) form a system of continuous monitoring of current and long-term requirements of the labor market in staff;

      4) provides participation of social partners in the solution of problems of professional education and approves the state educational order for training of specialists with the higher and postgraduate education and also with technical and professional, postsecondary education in the organizations of education financed from the republican budget (except for the organizations of education which are carrying out training of specialists for Armed Forces, other troops and military formations and also special public authorities) taking into account requirements of labor market;

      5) approve the rules of awarding of educational grant for the payment of higher education;

      5-1) approve the rules of awarding and amount of grant “Orken”;

      6) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 29.09.2014 No. 239-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      7) approve the Rules of the state attestation of educational organization;

      8) excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced after ten calendar days after day of its first official publication).
      9) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 29.09.2014 No. 239-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      10) approve the guaranteed state standard network of educational organization, depending on density of population and distance of inhabited localities;

      11) determine model personnel establishment of employees of the state organizations of education, as well as a list of positions of teaching employees and persons equated to them;

      12) brings representation to the President of the Republic of Kazakhstan about assignment of the special status to the higher educational institutions making an outstanding contribution to education, training and professional formation of the personality and approves the provision on the special status of higher educational institutions;

      13) create, reorganize and liquidate the state organizations of education, financed at the expense of the budget funds on presentation of body of the state management, unless otherwise provided by the Laws of the Republic of Kazakhstan;

      14) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 29.09.2014 No. 239-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      15) in coordination with Administration of the President of the Republic of Kazakhstan approves Rules of selection of applicants for award of the international grant of Bolashak and defines the directions of expenditure of the international grant of Bolashak;

      16) establish the state scholarships;

      17) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 29.09.2014 No. 239-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);
      18) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 29.09.2014 No. 239-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      19) approve the model rules of activity of educational organization of relevant types, as well as educational organization, implementing additional educational programs for children;

      20) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      21) approve the rules of formation, directions of expenditure and accounting of funds, allocated for the provision of financial and material assistance to the students and pupils of the state educational institutions from the families, having a right to receipt the state targeted social assistance, as well as from families, not receiving the state targeted social assistance, in which the average income below the amount of minimum living wage, and orphaned children, children, being left without parental care, living in families, children from families, requiring emergency care in the results of emergency situations, and other categories of student and pupils, determined by collegial body of management of educational organization, in the amount not less than one percent of the budget funds, allocated for the current maintenance of general education schools;

      22) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 29.09.2014 No. 239-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      22-1) determine procedure of guaranteeing of educational credits, provided by financial organizations;

      22-2) determine procedure of direction of specialists to work, granting of the right to the self-employment, releasing from obligations or termination of obligation on development by citizens, specified in paragraph 17 of Article 47 of this Law, learning on the basis of the state educational order;

      23) introduce presentation to the President of the Republic of Kazakhstan on approval of the list of higher education institution, chief executive officers of which are appointed by the President of the Republic of Kazakhstan, and procedure of their appointment, attestation and dismissal from office;

      24) approve the state obligatory standards of education of relevant educational levels;

      24-1) approves the reception quota sizes at revenues to study in the organizations of education implementing educational programs of technical and professional, postsecondary and higher education, for representation of authorized body in the field of education;

      25) approves the standard Regulations of Admission to training in the organization of education implementing general education training programs of primary, main secondary, general secondary education, educational programs of technical and professional, postsecondary, higher and postgraduate education;

      25-1) determine the amount, resources, types and procedure of provision of social assistance to the citizens, specified in the second part of paragraph 4 of Article 8 of this Law;

      26) - 29) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 29.09.2014 No. 239-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      29-1) defines the organization (administrator) who is carrying out a complex of actions for the international programs of preparation, retraining and professional development of shots abroad including for the international grant of Bolashak;

      30) exercise other functions, imposed on it by the Constitution, the Laws of the Republic of Kazakhstan and acts of the President of the Republic of Kazakhstan.

      Footnote. Article 4 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 05.07.2011 No. 452-IV (shall be enforced from 13.10.2011); dated 15.07.2011 No. 461-IV (shall be enforced from 30.01.2012); dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.02.2012 No. 553-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 03.07.2013 No. 124-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 29.09.2014 No. 239-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced after ten calendar days after day of its first official publication).

Article 5. Competence of the authorized body in the field of education

      An authorized body in the field of education shall execute the following powers:

      1) ensure observance of constitutional rights and freedoms of citizens in the field of education;

      1-1) carry out coordination and methodological guideline of local executive bodies in the field of education;

      2) implement a unified state policy in the field of education, carry out cross-sector coordination, develop and implement international programs in the field of education and science;

      2-1) approves distribution of the state educational order for training of specialists with higher education in the master’s programme and doctorate in terms of professions, except professions of culture and art in organization of training in the field of art financed by the budget of the Republic.

      3) provide society and state with objective information on system condition of education and efficiency of its activity by training and publication of annual national report on the status of development of education;

      4) carry out educational monitoring and information support of the system of education management, approve the rules of organization and functioning of unified information system of education;

      5) carry out management of quality of education, methodical and methodological quality maintenance of educational services, provided by the organizations of education;

      6) organizes development of the state obligatory standards of education of the relevant educational levels, approve the model educational training programs and model curriculums of all educational levels, except educational programs and plans of special, medical and pharmaceutical institutions;

      6-1) excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced after ten calendar days after day of its first official publication).

      6-2) determines procedure of development of the state general education standards of education;

      6-3) determine the types and forms of documents on education of the state – recognized and procedure of their issuance;

      6-4) coordinates with authorized body in the sphere of criminal and executive activity of the rule of the organization of receiving an initial, main average, the general secondary, technical and professional education by convicts to imprisonment;

      7) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      7-1) organizes development and approves the model curriculums and programs of children's music schools, children's schools of design and children's art school;

      8) grants the license and (or) the annex to the license for occupation educational activity to the legal entities realizing:

      general education training programs of primary, main secondary, general secondary education;

      educational programs of technical and professional education, including by professions and specialties;

      educational programs of postsecondary, higher, postgraduate education, including for specialties;

      spiritual educational programs;

      8-1) establishes procedure of carrying out of educational monitoring;

      8-2) carries out reception of notifications on commencement or termination of carrying out of activity on nursery education and training;

      8-3) approves Provision on the badge “Altyn belgi”;

      8-4) excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 № 398-V(shall be enforced after ten calendar days after day of its first official publication).

      8-5) maintains a state electronic register of educational organizations, filing notification on commencement or termination of carrying out of activity on nursery education and training;

      8-6) approves the rules of conferment of ranks “Best University teacher” and “Best teacher”;

      8-7) “The Best Secondary Education Institution” with establishment of the size of a grant and order of its award;

      9) conducts the state attestation of organizations of education irrespective of their form of ownership and departmental affiliation, implementing educational programs:

      nursery education and training, primary, basic secondary and general secondary education;

      special and specialized education;

      additional education for children;

      additional education on sport for children and young people;

      technical and professional post-secondary education;

      higher and postgraduate education (except for medical and pharmaceutical education

      9-1) determine the basic higher education institution, carrying out innovative activity and introducing scientific findings in production;

      10) specifies requirements and procedure of recognition of accreditation bodies, as well as foreign, and form register of recognized accreditation bodies, accredited organizations and educational training programs;

      11) develops the model rules of reception to the study in educational organization, implementing general educational training programs of primary, basic secondary, general secondary education, professional training programs of technical and professional post-secondary, higher and postgraduate education;

      12) develops and approves the rules of conducting of the unified national test and complex test external assessment of students achievemnts;

      12-1) approves the qualification requirements for educational activities and the list of documents confirming compliance with them;

      12-2) develops and approves the provision on classroom leadership in secondary education organizations;

      13) defines in interaction with the interested ministries, other central executive bodies, employers and other social partners lists of professions and specialties for training and approves qualifiers of professions and specialties;

      14) determine terms for beginning and completion of academic year in organizations of education irrespective of their form of ownership and departmental affiliation;

      14-1) develops and approves requirements for compulsory school uniforms for organizations of secondary education;

      14-2) develops and approves the rules of cancellation of classes in the organizations of secondary education, as well as in educational organizations that implement educational programs of technical and vocational education, in adverse weather weather conditions

      15) establishes the list of professions and specialities, the receipt of which in absentia, evening forms and in the form of externata is not allowed;

      15-1) develops and approves the rules of issuing a permit for education in the form of external education in educational organizations implementing educational programs of higher education;

      15-2) develops and approves the list of professions and specialties on terms of training and levels of education for technical and professional, post-secondary education in accordance with the classifier;

      16) develop the rules of transfer and reinstatement of students by types of educational organization;

      17) develop procedure of provision of study leaves to the students in organizations of education;

      18) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      19) approve the model rules of conducting of current control of progress, intermediate and final attestation of students;

      19-1) develops and approves the method of forecasting the needs of educational organizations, implementing general educational curricula of preschool, primary, basic secondary and general secondary education, educational programs Technical and professional education, in textbooks and educational-methodical complexes;

      19-2) develops and approves the rules of providing textbooks and educational and methodical complexes of students and pupils of State educational organizations;

      19-3) develops and approves rules on formation, use and preservation of the Fund of Libraries of State educational organizations;

      20) develops and approves the rules of assessment of the level of professional preparedness and assignment of qualification by professions (specialities);

      21) establish procedure of recognition and nostrification of documents on education;

      21-1) carries out the procedure of apostization of documents on education (originals);

      21-2) develops and approves criteria for evaluation of educational organizations;

      21-3) develops and approves criteria for assessment of students ' knowledge;

      22) elaborates nd approves the rules on organization of order, storage, accounting and issuance of forms of documents of the State model on education and (or) qualification and provision by them of educational organizations, realizing general educational educational Programs of basic secondary and general secondary education, educational programs of higher and postgraduate education, subordinate organizations of education and supervises their use;

      23) develop and approve the forms of strictly accountable documents, used by organizations of education in educational activity, establish requirements to drawing up of documents on education; approve the forms of certificate, issued to the persons, not completed education;

      23-1) defines and approves the uniform basic textbook in each subject for the organizations of education realizing general education training programs of primary education; 23-1) defines and approves the uniform basic textbook in each subject for the organizations of education realizing general education training programs of primary education;

      24) approve the forms of model agreement of rendering of educational services and model agreement to conduct professional practice;

      24-1) develop and approve the model agreement on educational storage contribution;

      25) performs management and coordinates carrying out educational and methodical and scientific and methodical work, approves rules of the organization and implementation of educational and methodical and scientific and methodical work in the organizations of education, except for the organizations of education in the field of culture, the rule of the organization of educational process for credit technology of training, develops and approves rules of the organization of educational process for remote educational technologies;

      25-1) develop and approve the rules of organization of activity of preparatory departments ofhigher education institutions of the Republic of Kazakhstan;

      25-2) create teaching associations in related groups of specialties and approve provision on their activity upon higher education institutions;

      26) provide the republican organizations of secondary education, as well as nationals, studying in foreign schools with textbooks and teaching materials in accordance with international agreements;

      26-1) organizes development and approves the regulations of equipping and furnishing organizations of preschool, primary, basic secondary, general secondary, technical and professional education;

      27) develop and approve the rules of organization of work on training, expertize, approbation and conducting of monitoring, publication of textbooks, teaching materials and study guides and organize this work;

      27-1) annually approves the list of textbooks, educational and methodical complexes, grants and other additional literature, including on electronic media, to a statement republican and local budgets;

      27-2) coordinates work on providing with textbooks and educational and methodical complexes of students and pupils of the organizations of preschool, secondary education;

      28) organize conducting of non-school measures of republican significance;

      29) develop and approve the rules of organization and conducting of Presidential Olympiad by subjects of natural – mathematical cycle, republican Olympiads and competitions of scientific projects on general subjects, republican competitions of performers and competitions of professional skill;

      29-1) form and approve the list of republican and international Olympiads and competitions of scientific projects (scientific competitions) on general subjects, competitions of performers, competitions of professional skill and sporting competitions;

      29-2) elaborates and approves rules of formation of list of participants of the international Olympic Games and competitions of scientific projects (scientific competitions) in general education objects;

      30) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 13.01.2014 No. 159-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      31) approves the charters of subordinated institutions of education, except the cases, provided by the law of the Republic of Kazakhstan;

      32) carry out the state control of execution the legislation of the Republic of Kazakhstan and regulatory legal acts in the field of education, state obligatory standards of education in organizations of education irrespective of their form of ownership and departmental affiliation, as well as budget and financial discipline in subordinated organizations in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan;

      33) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      34) develop and approve the model job descriptions of positions of teaching employees and persons, equated to them;

      34-1) elaborates and approves rules of pedagogical ethics;

      35) develop and approve the rules of competitive substitution of heads of the state institutions of secondary education;

      36) develop the rules of competitive substitution of positions of higher-education teaching personnel and scientific workers of higher education institutions;

      36-1) gives academic statuses of the associated professor (associate professor), professor;

      36-2) elaborates and approves requirements to scientific publications for inclusion them in the list of the editions recommended for the publication of results of scientific activity;

      37) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 10.07.2012 No. 36-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      38) organize retraining and raising of qualification of pedagogical staff;

      38-1) elaborates and approves rules of the organization and carrying out advanced training courses of pedagogical shots;

      38-2) approves educational programs of advanced training courses of pedagogical shots;

      39) develop and approve the branch incentive scheme;

      40) conduct negotiations with foreign partners and sign international treaties (agreements) and programs in the field of education, as well as scientific activity within its competence; establish the rules of organization of international cooperation, carrying out by organizations of education and coordinate this work;

      41) develop, approve and establish procedure of direction for study abroad, as well as within the academic mobility;

      42) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      43) elaborates and approves rules of placement of the state educational order for training of specialists with technical and professional, postsecondary, higher and postgraduate education taking into account requirements of labor market, on preparing rooms of higher educational institutions and also on preschool education and tutoring, secondary education;

      43-1) elaborates and approves rules of ensuring travel privilege by payment of compensations for students on the basis of the state educational order in the organizations of education implementing educational programs of technical and professional, postsecondary and higher education during winter and summer vacation on the long-distance railway and motor transport (except the taxi);

      44) issue the binding written instructions on elimination of detected violations of the legislation of the Republic of Kazakhstan in the field of education according to the established terms in the instructions;

      44-1) elaborates and approves the rules of development, approbation and implementation of educational training programs, realizing in the regime of experiment in organizations of education;

      44-2) carry out information support of management bodies of educational system;

      44-3) organize development and approve the rules of organization and functioning of unified information system of education;

      44-4) approve the expenditure norms, model agreements for training and interning on international scholarship “Bolashak”;

      44-5) approve the nomenclature of types of organizations of education and model rules of their activity, as well as ungraded schools;

      44-6) form and approve the list of services, related with the state educational order;

      45) excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 29.12.2014 No. 269-V(shall be enforced dated 01.01.2015);
      45-1) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 29.09.2014 No. 239-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      45-2) receive information, contained in the national registers of identification numbers in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan;

      45-3) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 29.09.2014 No. 239-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      46) establish procedure and conditions of maintenance of minors in the centers of adaptation of minors in accordance with the Laws of the Republic of Kazakhstan;

      46-1) organizes development and approves the method of per capita regulatory financing of secondary, technical and professional education, postsecondary, higher and postgraduate education;

      46-2) organizes development and approves the rules of per capita regulatory financing of secondary, technical and professional education, postsecondary, higher and postgraduate education;

      46-3) organize development and approve the method of voucher - modular system of continuing education;

      46-4) organize development and approve the rules of ensuring the distant continuing education;

      46-5) develop and approve the rules of confirmation the skill level of teachers;

      46-6) develop and approve the mechanism of target preparation of masters and doctors of philosophy PhD in the basic higher education institutions;

      46-7) develop and approve the rules of appointment the rectors of the state higher education institutions;

      46-8) determine and approve requirements to the university web-sites;

      46-9) excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 No. 398-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      46-10) elaborates and approves rules of tutoring in the form of the external studies;

      46-11) elaborates and approves rules of the organization and carrying out professional practice and the rule of definition of the organizations as bases of practice;

      46-12) elaborates and approves rules of the organization of dual tutoring on 398dop to coordination with the interested public authorities;

      46-13) elaborates and approves rules of distribution of places in hostels of the state organizations of education;

      46-14) elaborates and approves rules of the organization of accounting of children of a preschool and school age before receiving secondary education by them;

      46-15) excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 05.07.2017 No. 88-VI(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      46-16) approves the state educational order in the republican organizations of secondary education;

      47) exercise other powers, provided by the Laws of the Republic of Kazakhstan, acts of the President of the Republic of Kazakhstan and the Government of the Republic of Kazakhstan.

      Powers of authorized body in the fields of education provided by subparagraphs 4), 8-1), 8-3), 13), 14), 14-1), 14-2), 16), 19), 25), 27), 34), 36), 38), 38-1), 38-2), 44-3), 44-5), 46-8) and 46-11) of part one of the present article do not extend to military, express educational institutions.

      Footnote. Article 5 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 17.07.2009 No. 188 (the order of enforcement see Article 2); dated 19.03.2010 No. 258-IV; dated 29.12.2010 No. 372-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 06.01.2011 No. 378-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 05.07.2011 No. 452-IV (shall be enforced from 13.10.2011); dated 15.07.2011 No. 461-IV (shall be enforced from 30.01.2012); dated 24.10.2011 No. 487-IV (the order of enforcement see Article 2); dated 10.07.2012 No. 36-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.06.2013 No. 102-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 03.07.2013 No. 124-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.01.2014 No. 159-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 16.05.2014 No. 203-V (shall be enforced upon expiry of six months after its first official publication); dated 29.09.2014 No. 239-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 29.12.2014 No. 269-V (shall be enforced upon 01.01.2015); dated 19.05.2015 No. 315-V (shall be enforced upon ten calendar days after day of its first official publication); dated 13.11.2015 No. 398-V (an order of enactment see Art. 2); dated 09.04.2016 No. 501-V (shall be enforced ten calendar days after day of its first official publication); dated 18.04.2017 No. 58-VI (shall be enforcd upon ten calendar days after day of its first official publication); dated 05.05.2017 No. 60-VI (shall be enforced upon ten calendar days after day of its first official publication); dated 05.07.2017 No. 88-VI (shall be enforced upon ten calendar days after day of its first official publication).

Article 5-1. Competence of bodies of national security of the Republic of Kazakhstan, the Ministry of Internal Affairs of the Republic of Kazakhstan, bodies of prosecutor's office of the Republic of Kazakhstan and the Ministry of Defence of the Republic of Kazakhstan in relation to military, express educational institutions subordinated to them

      Bodies of national security of the Republic of Kazakhstan, the Ministry of Internal Affairs of the Republic of Kazakhstan, bodies of prosecutor's office of the Republic of Kazakhstan and the Ministry of Defence of the Republic of Kazakhstan in relation to military, express educational institutions subordinated to them carry out the following powers:

      1) participate in development of separate sections of the state obligatory standards of appropriate levels of educational activity of military, express educational institutions, except for the organizations of secondary education;

      2) participate in development of separate sections of the qualification requirements imposed to educational activity of military, express educational institutions, and the list of the documents confirming compliance to them;

      3) elaborate and approve rules of activity of military, express educational institutions;

      4) elaborate and approve rules of the organization and exercise of educational process, educational and methodical and scientific and methodical activity in military, express educational institutions (in the organizations of secondary education in coordination with authorized body in the field of education);

      5) elaborate and approve rules of carrying out monitoring of progress, the intermediate and final assessment of the studying military, express educational institutions;

      6) elaborate and approve standard curricula in coordination with authorized body in the field of education;

      7) elaborate and approve standard training programs, except for the organizations of secondary education;

      8) develop and approve rules of the organization of works on preparation, examination, approbation, the edition and carrying out monitoring of educational editions and educational and methodical complexes, except for the organizations of secondary education;

      9) elaborate and approve Regulations of Admission to tutoring in the military, express educational institutions realizing educational programs of appropriate level;

      10) determine terms of the beginning and completion of academic year in military, express educational institutions, except for the organizations of secondary education;

      11) elaborate and approve rules of the organization and passing of professional practice and a training studying military, express educational institutions;

      12) elaborate and approve translation rules and restitutions in military, express educational institutions;

      13) elaborate and approve qualification characteristics of positions of pedagogical workers and the persons equated to them in military, express educational institutions, except for positions of civil servants;

      14) elaborate and approve rules of replacement of positions of pedagogical workers and the persons equated to them, scientists of military, express educational institutions, except for positions of civil servants;

      15) elaborate and approve requirements to information systems and Internet resources of military, express educational institutions;

      16) approve the list of specialties and qualifications according to the educational programs realized in military, express educational institutions;

      17) define forms and technologies of education in military, express educational institutions;

      18) elaborate and approve rules of the organization of educational process with use of educational technologies in military, express educational institutions;

      19) carry out other powers provided by the present Law, other laws of the Republic of Kazakhstan, acts of the President of the Republic of Kazakhstan and the Government of the Republic of Kazakhstan.

      Footnote. Chapter 2 is supplemented with article 5-1 according to the Law of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after day of its first official publication).

Article 6. Competence of local representative and executive bodies in the field of education

      1. Local representative bodies shall:

      1) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.07.2013 No. 124-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      2) accept a decision on travel privilege of students by public transport; 

      3) exercise other powers on ensuring the rights and legal interests of citizens in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan.

      2. Local executive bodies of region shall:

      1) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.07.2013 No. 124-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);
      1-1) realize the state policy in the field of education;

      2) ensure provision of technical and professional, post-secondary education;

      3) provides training of children on special general education training programs;

      4) provide training of gifted children in the specialized organizations of education;

      5) organizes the order and ensuring the organizations of education, implementing general education training programs of basic secondary, general secondary education and professional training programs of technical and professional, post-secondary education, document forms of the state-recognized on education and carry out control of their use;

      5-1) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 13.06.2013 No. 102-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      6) creates, will reorganize and liquidates in the order established by the legislation of the Republic of Kazakhstan in coordination with authorized body in the field of education the state organizations of education implementing educational programs of technical and professional, postsecondary education, specialized general education and special training programs and also children's junior sports schools;

      7)-7-2) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of six months after its first official publication);

      8) approves the state educational order for the training of specialists with technical, professional, post-secondary education;

      8-1) places the state educational order for the training of specialists with technical and professional education in recognition of proposals of National chamber of entrepreneurs of the Republic of Kazakhstan;

      8- 2) approves the state educational order for secondary education

      9) organize participation of students in the common national testing;

      10) carries out logistical support of the state organizations of education, implementing professional training programs of technical and professional, post-secondary education, as well as special and specialized general education training programs (except for organizations of education in correctional institutions of correctional system);

      11) direct funds for providing financial and material assistance to the students and pupils of the of the state educational institutions from the families, having a right to receipt the state targeted social assistance, as well as from families, not receiving the state targeted social assistance, in which the average income below the amount of minimum living wage, and orphaned children, children, being left without parental care, living in families, children from families, requiring emergency care in the results of emergency situations, and other categories of students and pupils, determined by collegial body of management of educational organization, in the amount not less than one percent of the budget funds, allocated for the current maintenance of general education schools;

      12) annually before August, 1st provides acquisition and delivery of textbooks and teaching materials in hard copy and electronic format for organizations of education, implementing on the basis of the state order of professional educational training programs of technical and professional education, as well as specialized and special general education training programs; 

      13) ensure organization and conducting of school Olympiads and competitions of scientific projects on general subjects, competitions of performers and competitions of profession skill of regional scale;

      14) ensure additional education of children, carried out at the regional level;

      15) organize retraining of staff and continuing education of employees of the state organizations of education, financed at the expense of budget funds;

      16) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 29.09.2014 No. 239-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      16-1) provides inspection of mental health of children and teenagers and rendering the psychology and pedagogical advisory help;    

      17) ensure rehabilitation and social adaptation of children and teenagers with the problems in development;

      18) carry out the social security of orphaned children, children, being left without parental care according to the established procedure;

      19) organize free and subsidized meals of separate categories of students in the manner provided by the legislation of the Republic of Kazakhstan;

      20) contributes employment of persons, graduated on the basis of the state educational order of educational organization, implementing professional training programs of technical and professional, post-secondary education;

      20-1) annually represent the applications on staffing requirements in countryside with subsequent employment according to the presented applications, to the authorized bodies in the field of education and health care service until 15 April;

      21) makes proposals to the maslikhat on travel privilege of students by public transport (except taxi);

      22) appoint a chief executive officer of regional body of management of education in coordination with the authorized body in the field of education;

      22-1) carry out educational monitoring;

      22-2) annually at the scheduled time provides acquisition of statistical observations in a unified information system of formation of authorized body in the field of education;

      23) maintain the Centers of adaptation of minors;

      24) provide conditions for the persons, maintained in the Centers of adaptation of minors;

      24-1) provide assistance to the school boards;

      24-2) organize staffing support of the state organizations of education;

      24-3) pay the grant “The best organization of secondary education” to the winner of competition-state institutions of secondary education;

      24-4) grant а permission to study in the external form in the organizations of education, implementing the specialized and special general education training programs;

      24-5) provides material and technical basis of methodic departments;

      24-6) organize development and approve the rules of activity of psychological service in organizations of secondary education;

      24-7) develop and approve the model rules of internal order of organization of education;

      24-8) provides the organization of training of skilled workers of shots and specialists of an average link in dual tutoring;

      25) exercise other powers, imposed on the local executive bodies by the legislation of the Republic of Kazakhstan in the interests local state management.

      3. Local executive body of the city of republican significance and the capital shall:

      1) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.07.2013 No. 124-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      2) organize registration of children of preschool and school age, their education until obtainment them secondary education;

      3) organize and provide secondary education, including evening (shift-type) tuition, and secondary education, provided through the educational organization of boarding school type;

      4) provide obtainment of technical and professional, post-secondary education;

      5) creates, reorganizes and liquidates in the order established by the legislation of the Republic of Kazakhstan, the state organizations of education implementing general education training programs of preschool education and training, an initial, main average and general secondary, technical and professional, postsecondary education, additional education of children and also the state organizations of education implementing specialized general education and special training programs;

      6) -6-2) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of six months after its first official publication);

      7) approves the state educational order for the training of specialties with technical and professional, post-secondary education;

      7-1) approves the state educational order for the nursery education and training, the amount of per capita financing and parental payment;

      7-2) approves the state educational order for secondary education;

      8) organize participation of students in a common national testing;

      9) annually till August 1 organizes acquisition and delivery of textbooks and educational and methodical complexes for the state organizations of secondary education and also the organizations of education implementing educational programs of technical and professional education, specialized general education and special training programs;

      10) provide additional education for children;

      11) direct funds for rendering financial and material assistance to the students and pupils of the of the state educational institutions from the families, having a right to receipt the state targeted social assistance, as well as from families, not receiving the state targeted social assistance, in which the average income below the amount of minimum living wage, and orphaned children, children, being left without parental care, living in families, children from families, requiring emergency care in the results of emergency situations, and other categories of students and pupils, determined by collegial body of management of educational organization, in the amount not less than one percent of the budget funds, allocated for the current maintenance of general education schools;

      12) carry out logistical support of the state organizations of education (except for organizations of education in correctional institutions of correctional system) and organizations of nursery education and training;

      13) provides training on special general education training programs;

      14) provide training of gifted children in the specialized organizations of education;

      15) ensure organization and conducting of school Olympiads and competitions of scientific projects on general subjects, competitions of performers and competitions of profession skill in the scale of the city of republican significance, the capital;

      16) ensure examination of mental health of children and teenagers and providing of psychological, medical and pedagogical counselling assistance to the public;

      17) ensure rehabilitation and social adaptation of children and teenagers with the problems in development;

      18) organize retraining of staff and continuing education of employees of the state organizations of education, financed at the expense of budget funds;

      19) carry out the social security of orphaned children, children, being left without parental care according to the established procedure;

      20) organizes in the order established by the legislation of the Republic of Kazakhstan, medical care of students and pupils of the organizations of education except for the preschool organizations and the organizations of secondary education which are not relating to the residential organizations;

      21) organize free and subsidized meals of separate categories of students and pupils in the manner provided by the legislation of the Republic of Kazakhstan;

      22) contributes employment of persons, graduated on the basis of the state educational order of educational organization, implementing professional training programs of technical and professional, post-secondary education;

      23) makes proposals to the maslikhat on travel privilege of students by public transport (except taxi);

      24) provide the necessary methodical and counselling assistance to the organizations of nursery education and training;

      24-1) organize development and approve the rules of activity of psychological service in organizations of secondary education;

      24-2) develop and approve the model rules of internal order of organization of education;

      25) appoint the chief executive officers of management of education in coordination with the authorized body in the field of education;

      25-1) organize the order and ensuring the organizations of education, implementing general education training programs of basic secondary, general secondary education and professional programs of technical and professional, post-secondary education, document forms of the state-recognized on education and carry out control of their use;

      25-2) carry out educational monitoring;

      25-3) provide assistance to the school boards;

      25-4) organize staffing support of the state organizations of education;

      25-5) provide methodological guideline by psychological service in the organizations of education;

      25-6) pay the grant “The best organization of secondary education” to the winner of competition-state institutions of secondary education;

      25-7) grants а permission to study in the external form in the organizations of basic secondary, general secondary education, as well as in the organizations of education, implementing the specialized and special general education training programs;

      25-8) provides material and technical basis of district methodic departments;

      26) maintain the Centers of adaptation of minors;

      27) provide conditions for the persons, maintained in the Centers of adaptation of minors;

      28) exercise other powers, imposed on the local executive bodies by the legislation of the Republic of Kazakhstan in the interests local state management.

      4. Local executive body of district (city of regional significance):

      1) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.07.2013 No. 124-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      2) ensure provision of primary, basic secondary and general secondary education, including evening (shift-type) tuition, and general secondary education, provided through the organization of boarding school type;

      3) organize participation of students in a common national testing;

      4) organize registration of children of preschool and school age, their education until obtainment them secondary education;

      4-1) provides placement of the state educational order for preschool education and tutoring;

      5) creates, reorganizes and liquidates in the order established by the legislation of the Republic of Kazakhstan, the state organizations of education implementing general education training programs of primary, main secondary and general secondary education except for the state organizations of education implementing specialized general education and special training programs and also general education training programs of preschool education and training and additional educational programs for children; 

      6)-6-2 ) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of six months after its first official publication);

      7) support and provide assistance in logistical support of the state organizations of education, implementing general education training programs of primary, basic secondary and general secondary education (except for organizations of education in correctional institutions of correctional system);

      8) annually till August 1 organizes acquisition and delivery of textbooks and educational and methodical complexes to the organizations of education implementing general education training programs of preschool preparation, to the organizations of secondary education in the volume predicted by educational bodies for academic year;

      8-1) approves the state educational order for the nursery education and training, the amount of per capita financing and parental payment;

      8-2) provide material and technical basis of district methodic departments;

      8-3) approves the state educational order for secondary education;

      9) provide additional education for children;

      10) ensure organization and conducting of school Olympiads and competitions of scientific projects on general subjects, competitions of regional (city) scale;

      11) direct funds for providing financial and material assistance to the students and pupils of the of the state educational institutions from the families, having a right to receipt the state targeted social assistance, as well as from families, not receiving the state targeted social assistance, in which the average income below the amount of minimum living wage, and orphaned children, children, being left without parental care, living in families, children from families, requiring emergency care in the results of emergency situations, and other categories of students and pupils, determined by collegial body of management of educational organization, in the amount not less than one percent of the budget funds, allocated for the current maintenance of general education schools;

      12) carry out the social security of orphaned children, children, being left without parental care, their compulsory employment and provision of housing according to the established procedure;

      13) organizes in the order established by the legislation of the Republic of Kazakhstan, medical care of students and pupils of the organizations of education except for the preschool organizations and the organizations of secondary education which are not relating to the residential organizations; 

      14) organize free and subsidized meals of separate categories of students and pupils in the manner provided by the legislation of the Republic of Kazakhstan;

      15) contribute employment of persons, graduated in the organizations of education;

      16) contribute provision of housing and living conditions of young professionals, came to the work in the educational organization, being in countryside;

      17) makes proposals to the maslikhat on travel privilege of students by public transport (except taxi);

      18) provide the necessary methodical and counselling assistance to the organizations of nursery education and training;

      19) appoint the chief executive officers of district (city) departments of education in coordination with the local executive bodies of region;

      19-1) carry out educational monitoring;

      19-2) organize the order and ensuring the organizations of education, implementing general education training programs of basic secondary, general secondary education, document forms of the state-recognized on education and carry out control of their use;

      19-3) annually at the scheduled time provides acquisition of statistical observations in a unified information system of formation of authorized body in the field of education;

      20) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);
      21) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      21-1) carry out staffing support of the state organizations of education;

      21-2) provide methodological guideline by psychological service in the organizations of education;

      21-3) grant а permission to study in the external form in the organizations of basic secondary, general secondary education;

      21-4) excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      21-5) creates in the organizations of education express conditions for education by persons (children) with special educational needs;

      22) exercise other powers, imposed on the local executive bodies by the legislation of the Republic of Kazakhstan in the interests local state management.

      5. Akim of district in the city, city of regional, district significance, rural settlement, village, rural district shall:

      1) organize registration of children of preschool and school age;

      1-1) maintain exemplary schools (resource centers);

      2) ensure nursery education and training, as well as organize medical service in the organizations of nursery education and training in the manner established by the legislation of the Republic of Kazakhstan.

      In the case of absence of schools in inhabited locality, akim of rural settlement, village, rural district shall organize free transport for students to the nearest school and back.

      Footnote. Article 6 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 29.12.2010 No. 372-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 05.07.2011 No. 452-IV (shall be enforced from 13.10.2011); dated 15.07.2011 No. 461-IV (shall be enforced from 30.01.2012); dated 24.10.2011 No. 487-IV (the order of enforcement see Article 2); dated 13.06.2013 No. 102-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 03.07.2013 No. 124-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 04.07.2013 No. 130-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 29.09.2014 No. 239-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon ten calendar days after day of its first official publication); dated 09.04.2016 No. 501-V (shall be enforced upon ten calendar days after day of its first official publication); dated 22.12.2016 No. 29-VI (shall be enforced dated 01.01.2017); dated 05.05.2017 No. 59-VI (shall be enforced upon ten calendar days after day of its first official publication); dated 05.05.2017 No. 60-VI (shall be enforced upon ten calendar days after day of its first official publication); dated 05.07.2017 No. 88-VI (shall be enforced upon ten calendar days after day of its first official publication).

Article 7. Information support of management bodies of educational system

      1. A unified information system of education, making possibilities of efficient management of education, shall be created and being in force in order of timely provision the management bodies with educational system of complete, reliable comparable information in the Republic of Kazakhstan.

      2. A unified information system of education shall include the data of educational monitoring, statistical observations, and other data, received by the authorized body in the field of education, local executive bodies, organizations of education in the process of carrying out of its activity.

      Footnote. Article 7 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 8. State guarantees in the field of education

      1. Right to education shall be secured by the state by development of educational system, improvement of legal basis of its functioning and creation of necessary socio-economic conditions for obtainment education in accordance with the Constitution of the Republic of Kazakhstan.

      The state control of the quality of education provided by creation and functioning of national system of education quality evaluation.

      2. The state shall ensure obtainment of free preschool, primary, basic secondary and general secondary education by the citizens of the Republic of Kazakhstan, as well as on a competitive base in accordance with the state educational order of free technical and professional, post-secondary, higher and postgraduate education, if education of each of these levels the citizen gets for the first time, except for the educational institutions of special state bodies and organizations of education of law enforcement bodies.

      Foreigners and persons without citizenship, permanently residing in the Republic of Kazakhstan, as well as arrived to the Republic of Kazakhstan in order of family reunification, shall have a right to obtain of preschool, primary, basic secondary and general secondary education, equally with the citizens of the Republic of Kazakhstan, in the manner established by the authorized body in the field of education.

      Foreigners and persons without citizenship, permanently residing in the Republic of Kazakhstan, has a right to obtain free technical and professional, post-secondary, higher and postgraduate education shall be granted to the persons without citizenship, permanently residing in the Republic of Kazakhstan, on a competitive base in accordance with the state educational order, if education of each of these levels they get for the first time, except for the military educational institutions.

      A right to obtain free technical and professional, post-secondary, higher and postgraduate education on a competitive base in accordance with the state educational order shall be determined by international treaties of the Republic of Kazakhstan.

      2-1. The state provides conditions of creation of informational and communication infrastructure of electronic tutoring with use of information and communication technologies.

      3. In order of ensure the availability of obtainment technical and professional, post-secondary, higher and postgraduate education shall be created conditions for the development of the State educational storage system and non-state educational credit.

      The state shall take measures on creation of the system of guaranteeing of educational credits, disbursed by the financial organizations.

      4. The state shall compensate for maintenance expenses of citizens of the Republic of Kazakhstan, being in need of social assistance in whole or in part, in the period of obtainment education by them.

      To the categories of citizens of the Republic of Kazakhstan, to whom is rendered the social assistance, shall include:

      1) orphaned children, children, being left without parental care;

      2) children with disabilities in development, disabled persons and person disabled from childhood, disabled children;

      3) children from families with many children;

      4) the children who are in the centers of adaptation of minors;

      5) children, residing in the boarding schools of general and sanatory type, boarding-schools under schools;

      6) children, educating and training in the specialized boarding school organizations of education for the gifted children;

      7) pupils of boarding school organizations;

      8) children from families, having a right to receipt the state targeted social assistance, as well as from families, not receiving the state targeted social assistance, in which the average income below the amount of minimum living wage;

      9) children, who on the state of health are educated by programs of primary, basic secondary, general secondary education at home or in the organizations, rendering sanatory assistance, as well as rehabilitation treatment and medical rehabilitation for a long period;

      10) other categories of citizens, determined by the Laws of the Republic of Kazakhstan;

      11) other categories of citizens determined by the decision of the Government of the Republic of Kazakhstan.

      4-1. The state shall compensate for expenses for meals of separate categories of students in whole or in part in the manner provided by the legislation of the Republic of Kazakhstan.

      Operation of the legislation of the Republic of Kazakhstan on government procurement does not extend to the legal relationship settled by the legislation of the Republic of Kazakhstan in the field of education regarding acquisition of services, goods on catering services of students in the organizations of secondary education and also the goods connected with providing food of the children who are brought up and studying in the preschool organizations of education, the organizations of education for orphan children and children without parental support.

      Rules of catering services of students in the organizations of secondary education and purchase of goods connected with providing food of the children who are brought up and studying in the preschool organizations of education, the organizations of education for orphan children and children without parental support, Rules of formation of the list of unfair service providers, goods on catering services of students and brought up in the organizations of preschool, secondary education, the organizations of education for orphan children and children without parental support, are defined by authorized body in the field of education.

      5. For citizens who for health reasons cannot visit for a long time the organizations of secondary education individual free training at home or in the organizations rendering the stationary help and also recovery treatment and medical rehabilitation will be organized.

      6. The state, achieving purposes of inclusive education, shall provide the special conditions for obtainment by them education, correction of disturbances of development and social adaptation at all levels of education to the citizens with disabilities in development.

      7. The state shall guarantee functioning of ungraded schools and boarding school organizations for the provision of a right to obtain primary, basic secondary, general secondary education by the children, residing in the inhabited localities with less number of residents.

      8. The state shall create the necessary conditions to the gifted citizens of the Republic of Kazakhstan for obtainment elite education, as well as abroad.

      Footnote. Article 8 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 22.07.2011 No. 478-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 24.10.2011 No. 487-IV(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.02.2012 No. 553-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 14.01.2013 No. 68-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 21.05.2013 No. 93-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 14.01.2014 No. 161-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 29.09.2014 No. 239-V (shall be enforced on the expiry of ten calendar day of its first official publication); dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced on the expiry of ten calendar days after day of its first official publication); dated 24.11.2015 No. 419-V (shall be enforced dated 01.01.2016); dated 04.12.2015 No. 435-V (shall be enforced dated 01.01.2016); of 09.04.2016 No. 501-V (shall be enforced on the expiry of ten calendar days after day of its first official publication); of 25.12.2017 No. 122-VI (shall be enforced dated 01.01.2018).

Article 8-1. Minimum social standards in education

      Minimum social standards of preschool education and tutoring, primary, main secondary and general secondary education, technical and professional, postsecondary education, the higher education got on a competitive basis are minimum social standards in education according to the Law of the Republic of Kazakhstan “On minimum social standards and their guarantees”.

      Footnote. Chapter 2 is supplemented with article 8-1 according to the Law of the Republic of Kazakhstan dated 19.05.2015 No. 315-V (shall be enforced upon the expiry of ten calendar days after day of its first official publication).

Article 8-2. The state monopoly in education

      Activities for the organization of conducting examination of textbooks, educational and methodical complexes and grants for education levels and also methodological and a scientific methodological support of an education system and educational process (the state obligatory standards of education, curricula, training programs) fall into the state monopoly.

      Footnote. Chapter 2 is supplemented with article 8-2 according to the Law of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon the expiry of ten calendar days after day of its first official publication).

Article 9. Language of training and education

      1. Language policy in the organizations of education shall be carried out in accordance with the Constitution of the Republic of Kazakhstan and the legislation of the Republic of Kazakhstan on languages.

      2. All organizations of education, irrespective of their form of ownership, shall provide the students with knowledge of Kazakh language as the state, as well as learning of Russian languages in accordance with the state obligatory standards of relevant educational level.

      3. Right to obtain education in a native language shall be provided by creation upon present of possibility of relevant organizations of education, classes, groups, as well as conditions of their functioning

      Creation of relevant organizations of education, classes, groups with the state language shall be the priority orientation.

      4. The state and Russian languages shall be the compulsory subjects, including in a list of subjects upon conducting of common national testing.

      Footnote. Article 9 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 9-1. Accreditation of organizations of education

      1. Accreditation of educational organization shall be carried out on a voluntary basis.

      Educational organization is independent in choosing the accreditation body.

      2. Decision on conducting of accreditation or on refusal in conducting of accreditation shall be accepted by the accreditation body on the results of consideration of applications by the educational organization and represented documents, the list of which is determined by the accreditation body.

      Conditions and terms of conducting of accreditation shall be determined in the agreement on conducting of accreditation between educational organization and accreditation body.

      3. Accreditation body shall conduct institutional or specialized accreditation in accordance with its standards (regulations) of accreditation.

      4. The state and Russian languages shall be the compulsory subjects, including in a list of subjects upon conducting of common national testing.

      5. Educational organization shall have a right to undergo the national and international institutional, specialized accreditation in the accreditation bodies, entered in the register of the authorized body.

      6. Institutes for continuing education shall have a right to undergo accreditation on a regular basis in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan.

      Footnote. Chapter 2 is supplemented by Article 9-1in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 09.04.2016 № 501-V (shall be enforced dated 01.01.2017).

Chapter 3. EDUCATIONAL SYSTEM

Article 10. The concept of educational system

      Educational system of the Republic of Kazakhstan shall represent a set of interactive:

      1) state obligatory standards of education and educational training programs, securing continuity of educational levels;

      2) organizations of education, irrespective of their form of ownership, types and kind, implementing educational programs;

      3) management bodies of education and relevant infrastructure, as well as organizations of academic and scientific-methodological support, carrying out of educational monitoring;

      4) associations of the subjects of educational activity.

      Footnote. Article 10 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon the expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 11. Tasks of educational system

      The tasks of educational system shall be:

      1) creation of necessary conditions for obtainment quality education, directed to formation, development and professional achievement of personhood on the basis of national human values, the achievements of science and practice;

      2) development of creative, spiritual and physical abilities of the individual, the formation of sound foundations of morality and healthy life, enriching intelligence by creation conditions for the development of individuality;

      3) education of citizenship and patriotism, love for their Native country-Republic of Kazakhstan, respect to the symbols of state and state language, veneration of national traditions, impatience to any anticonstitutional and unsocial demonstrations;

      4) education of personality with active citizenship, formation of needs to participate in socio-political, economic and cultural life of republic, conscious attitude of personality to their rights and obligations;

      5) inclusion to the achievement of domestic and world culture; study of history, customs and traditions of Kazakh and other peoples of the republic; acquisition of the state, Russian, foreign languages;

      6) ensuring improvement of social status of teaching employees;

      7) extension of autonomy, independence of educational organization, democratization of education management;

      8) functioning of national evaluation system of quality, corresponding with the needs of society and economy;

      9) introduction and effective use of the new technologies of education, as well as credit, distant, information and communication, assisting to the rapid adaptation of professional education to the changing needs of society and the labor market;

      10) development of educational systems during lifetime, providing interrelation between general training, training on the job and requirements of the labour market and helping all people make the most use of their personal potential in a society, based on knowledge and competence;

      11) integration of education, science and industry;

      12) providing professional motivation of students;

      13) ensuring priority development and professional education by active interaction with employers and other social partners;

      14) creation of special conditions for obtainment education by persons (chaildren) with special educational needs.

      Footnote. Article 11 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 12. Educational level

      Educational level in the Republic of Kazakhstan on the basis of principle of continuity and continuation of educational training programs shall include the following educational levels:

      1) nursery education and training;

      2) primary education;

      3) basic secondary education;

      4) secondary education (basic secondary education, technical and professional education);

      5) post-secondary education;

      6) higher education;

      7) postgraduate education.

      Footnote. Article 12 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Chapter 4. CONTENT OF EDUCATION

Article 13. The concept of the content of education

      The content of education – a system (complex) of knowledge for each educational level, being a basic for formation of competence and all-round development of individual.

      The content of education shall be determined by the educational training programs, which are developed on the basis of the state obligatory standards of education.

      Footnote. Article 13 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 14 educational training programs

      Footnote. Article 14 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

      1. Educational training programs depending on the content and their direction (appointment) shall be divided into:

      1) general education (model, working);

      2) professional (model, working);

      3) additional.

      Model training programs shall be developed in accordance with the requirements of the state obligatory standards of education.

      Working training programs shall be developed on the basis of relevant model curriculums and model training programs.

      2. General education training programs shall be directed to the tasks solution of formation of general personal culture, adaptation of personality to life in society, to provide a basis for informed choice of learning of profession, specialty.

      Depending on the content, the general education training programs shall be divided into the training programs:

      1) nursery education and training;

      2) primary education;

      3) basic secondary education;

      4) general secondary education.

      The specialized general education training programs providing profound studying of separate subjects of the training program are developed for the fullest development of potential opportunities of gifted persons.

      The express training programs considering features of development and potential opportunities of students and pupils defined taking into account the recommendations of psychology and pedagogical consultations are developed for separate categories of persons

      3. Professional training programs are directed to the training of specialists of technical, service and administrative work in the direction of professional activity in the branches of economy, subsequent increase of professional and general education level of personality.

      Depending on the content, the professional training programs shall be divided into the training programs:

      1) technical and professional education;

      2) post-secondary education;

      3) higher education;

      4) postgraduate education.

      4. Educational training programs of additional education shall provide creation of conditions for the development of personal self-determination, creativity of students, realization of their abilities, adaptation to life in society, formation of civil consciousness, general culture, healthy life, organization of meaningful leisure.

      5. Experimental educational training programs, realizing in the organizations of education, working in the regime of experiment (testing sites) shall be developed for approbation of new technologies of education, introduction of new content of education.

      6. Integrated educational training programs shall be developed by organizations of education. Integrated educational training programs may be interdisciplinary and interlevel, interuniversity and international.

      7. excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 № 398-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      8. Model training programs on medical and pharmaceutical specialties shall be approved by the authorized body in the field of health care service by agreement with the authorized body in the field of education.

      8-1. Standard training programs on specialties in the field of the water transport are approved by the central executive body performing management in the sphere of trade navigation in coordination with authorized body in the field of education.

      9. The organization of education has the right to realize educational programs of various level in the presence of the license if other is not provided by laws of the Republic of Kazakhstan.

      Footnote. Article 14 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 19.01.2011 No. 395-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 24.10.2011 No. 487-IV(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 10.07.2012 No. 36-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.01.2015 No. 276-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication) dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 15. General education training programs of nursery education and education

      1. General education training programs of nursery education and training shall be developed on the basis of the state obligatory standards of nursery education in recognition of specific for children of preschool age the types of activity.

      2. General education training programs of nursery education and training shall:

      1) secure continuity and continuity of preschool and primary education in recognition of principle of the unity of education, training, development and health improvement of children;

      2) be oriented to realization of potentialities, bents, capabilities, abilities of each child and training it to learning of educational program of primary education on the basis of individual approach in recognition of peculiarities of development and state of health.

      3. General education of training programs of preschool education shall form basic skills of reading, writing, accounts and language communication experience and provide creation of equal starting conditions for learning of primary education.

Article 16. General education training programs of primary, basic secondary and general secondary education

      1. General education training programs of primary education are directed to formation of personality of child, development of its individual abilities, positive motivation and skills in educational activity, experience of language communication, creative self-realization, culture of behavior for the following learning of educational programs of the basic school.

      2. General education training programs of basic secondary education are directed to the learning of basic foundations of science, formation their high culture of interpersonal and inter-ethnic communication, self-determination of personality and professional orientation by students.

      General education training program shall include preprofile training of students.

      Learning of the content of each subject shall be terminated on the level of basic secondary education.

      The term of learning of general education training program of basic secondary education – five years.

      3. General education training programs of general secondary education shall be developed on the basis of differentiation, integration and professional orientation of the content of education with introduction of profile education.

      The term of learning of general education training program of general secondary education – two years.

      Footnote. Article 16 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication) .

Article 17. Educational training programs of technical and professional education

      Footnote. The article 17 with the changes made by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

      1. Technical and professional education shall be the component part of the level of secondary education and directed to the training of qualified employers and specialties of mid-tier on the basic directions of public utility professional activity.

      2. Educational training programs of technical and professional education depending on their content and skill level of training of students shall be divided into educational training programs:

      1) providing personnel training by mass professions of technical and service work.

      The content of educational training programs shall provide:

      learning of integrated courses on general subjects, being profiled for learning of general professional and special disciplines, passing industrial training and professional practice on acquirement of professional skills;

      assignment of established level of professional qualification (grade, class, category) on particular profession by students;

      2) providing learning of complex (secondary) professions and practical skills of execution of work in all branches of economy, related with high technologies and professional activity.

      The content of educational training programs shall provide:

      learning of general education, general humanities, economical, general professional, special disciplines, passing industrial training and professional practice on acquirement and reinforcement of professional skills;

      assignment of higher level of professional qualification on particular profession by students;

      3) ensuring training f specialties of mid-tier.

      The content of educational training program shall provide learning of integrated educational training programs of technical and professional education with educational training programs of 1-2 courses of high educational institutions.

      An achieved level of professional qualification (grade, class, category) on particular profession shall be awarded by the student according to the results of intermediate attestation (after each course of training).

      A qualification of specialist of mid-tier shall be awarded to the students upon completion of a complete course of training and passing of final attestation.

      3. Educational training programs of technical and professional education on specialties of culture and art shall be developed in recognition of principle of early professionalism and peculiarities of training of students on specified specialties. Duration of training depends on complexity of training programs and level of confer qualification and shall be determined by the relevant state obligatory standards of education.

      4. Educational training programs of technical and professional education for the citizens, having general secondary education, shall provide learning general professional, economical, special disciplines and execution of education and production works, determining future professional activity by chosen specialty.

      5. Educational training programs of technical and professional education shall consist of the programs of theoretical and industrial training and professional practice.

      6. Educational programs of technical and professional education with use of dual tutoring provide theoretical tutoring in the organizations of education and not less than sixty percent of inservice training, practice on the basis of the enterprise.

      Footnote. Article 17 is in the wording of the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); with the changes of the Law of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 18. Specialized general education training programs

      Specialized general education training programs shall be developed on the basis of general education training programs of basic secondary, general secondary education and directed to the profound education of elements of science, culture, art, sport, military art, development of their creative potential and abilities.

      Specialized general education training programs shall be realized in the specialized organizations of education for the gifted children, as well as in the organizations of education with profound preliminary military training in the specialized schools of the Ministry of Defence of the Republic of Kazakhstan.

Article 19. Special educational programs

      Footnote. The title is in the wording of the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); with the changes of the Law of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

      1. Special educational training programs shall be developed on the basis of educational training programs of primary, basic secondary, general secondary, technical and professional education and directed to education and development of persons with disabilities, shall consider psychophysical peculiarities and cognitive capabilities of students and pupils, determining in recognition of recommendations of psychological, medical and pedagogical counselling.

      2. For the persons needing long-term treatment and also for children and teenagers with limited opportunities in development special training programs are developed and take root.

      3. Special general education training programs shall be realized in the special educational organization, provided by the Laws of the Republic of Kazakhstan, in the general education schools or at home.

      Footnote. Article 19 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 20. Professional training programs of post-secondary education

      1. Professional training programs of post-secondary education are directed to the training of specialties of technical, service and administrative labour from the number of citizens, having the secondary education (general secondary or technical and professional).

      2. The content of professional training programs of post-secondary education shall provide learning along with professional socio-humanities and natural-science discipline, integrated with professional training programs of 1-2 courses of higher education. Upon completion of a course of awarding of qualification of junior specialist of service and administrative work.

      1) qualification (category, class, category);

      2) the increased skill level by the composite (interfacing) professions.

      Upon completion of tutoring and passing of a final assessment by the student qualification "the expert of an average link", "the applied bachelor" is appropriated.

      Footnote. Article 20 in the edition of the Law of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 21. Professional training programs of higher education

      1. Educational programs of the higher education are directed to training of highly qualified personnel according to requirements of the branches of economy with award of degree "bachelor" or qualification assignment "expert".

      The persons which completed training in the educational program of the higher education with award of degree "bachelor" or qualification assignment "expert" can hold positions for which qualification requirements provided existence of the higher education.

      2. The content of professional training programs of higher education shall provide study of cycle of general education disciplines, cycle of basic disciplines, cycle of major, as well as passing of professional practice on the relevant specialties.

      Professional educational training programs of higher education shall include the disciplines of compulsory component and component at the choice. Disciplines from the component at the choice of the student shall meaningfully complete the disciplines of compulsory component in each cycle.

      Higher education institution shall have a right to develop and introduce innovative educational training programs, containing high technologies and teaching methods, directed to the further development and improvement of educational system, on a competitive basis.

      3. The term of learning of professional training programs of higher education shall be determined by the state obligatory standards of higher education and shall be not less than 4 years.

      4. For the citizens of the Republic of Kazakhstan having technical and professional, postsecondary or higher education, the educational programs providing the reduced training terms are developed and implemented by higher educational institutions.

      5. Development of the professional educational program of an internship is an indispensable condition of admission to clinical practice of the citizens of the Republic of Kazakhstan who got the higher medical education on clinical specialties which list is approved by authorized body in the field of health care.

      The provision on an internship is approved by authorized body in the field of health care.

      Footnote. Article 21 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 22. Professional training programs of postgraduate education

      Footnote. Article 22 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

      1. Professional training programs of postgraduate education are directed to the training of scientific and pedagogical personnel of top-qualification, subsequent level increase of their scientific and pedagogical training.

      2. The content of professional training programs of postgraduate education shall provide: theoretical education, including basic and profile disciplines; practice; research scientific work with the writing of dissertation.

      3. Learning of professional training program of residency shall be the compulsory condition of the access to the clinical practice of citizens, obtained higher medical education on clinical specialties, the list of which is approved by the authorized body in the field of health care service.

      Footnote. Article 22 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 23. Educational training programs of additional education

      Footnote. Article 23 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

      1. Educational training programs of additional education are directed to the satisfaction of comprehensive needs of students, pupils and specialties.

      2. Educational training programs of additional education depending on the content and directivity shall be subdivided into the training programs:

      1) additional education of students and pupils;

      2) retraining and continuing education od specialties, directed to the development of professional competence, adequate to the modern requirements.

      3. The educational programs of additional education for children implemented by the state organizations of education are approved by the bodies performing functions of state body in relation to these organizations except for educational programs of children's music schools, children's art schools and children's schools of arts which are approved by authorized body in the field of education.

      Footnote. Article 23 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 24. Adult education

      Footnote. Article 24 is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 25. Experimental educational training programs

      Footnote. Article 25 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

      Experimental educational training programs are directed to the approbation of new technologies of education, introduction of new content of education.

      Footnote. Article 25 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Chapter 5. ORGANIZATION OF EDUCATIONAL ACTIVITY

Article 26. General requirements to the admission of students and pupils in educational organization

      1. Procedure of admission to the educational organization of preschool, primary, basic secondary, general secondary, technical and professional, post-secondary, higher and postgraduate education shall be established by the model rules of admission to the educational institutions of relevant type.

      1-1. Procedure of admission to the educational organization, having a special status, shall be determined by themselves.

      2. Procedure of admission to the study in the educational organization of preschool, primary, basic secondary and general secondary education, providing admission of all children, residing in the territory of service of educational organization, shall be established by the rules of admission, approved by the local executive bodies on the basis of model rules of admission.

      2-1. Admission to the study of citizens of the Republic of Kazakhstan, to whom are awarded a grant "Orken" shall be carry out by the specialized organizations of education "Nazarbayev Intellectual Schools".

      3. Inclusion on training in the organizations of education implementing educational programs of technical and professional, postsecondary, higher, postgraduate education is carried out according to petitions from citizens on a competitive basis. Conditions of a competition have to guarantee observance of the rights for education and provide transfer of citizens, the most capable and prepared for development of the educational program of appropriate level.

      3-1. Admission to the study in the autonomous organizations shall be carried out in the manner determined by the specified organizations, without use of the procedures of common national testing.

      4. Citizens of the Republic of Kazakhstan shall have a right to the awarding of international scholarship “Bolashak” on a competitive basis for obtainment postgraduate education in the leading foreign higher education institutions on full-time course of study in accordance with the list of specialties, annually approved in the manner established by the legislation of the Republic of Kazakhstan.

      An agreement for study on international scholarship “Bolashak” shall be concluded with the citizens of the Republic of Kazakhstan, to whom are awarded international scholarship “Bolashak”.

      5. Upon holding of a competition for obtainment of educational grants, as well as to the nomination in a composition of students by the state educational order for the personnel training with technical and professional, post-secondary and higher education, the priority right shall have:

      1) persons, awarded with badge “Altyn belgi”;

      2) excluded by the Law pf the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after day of its first official publication);

      2-1) the persons having documents on formation of the organizations of education implementing the educational programs of technical and professional, postsecondary education which confirmed qualification and having length of service in not less than one year;";

      3) the winners of the international Olympic Games and competitions of scientific projects (scientific competitions) in general education objects (awarded with diplomas of the first, second and third degree), the international and republican competitions of performers and sports competitions (awarded with diplomas of the first, second and third degree) the last three years which list is defined by authorized body in the field of education and also winners presidential, the republican Olympic Games and competitions of scientific projects in general education objects (awarded with diplomas of the first, second and third degree) the current academic year on condition of compliance to the specialty chosen by them to a subject of the Olympic Games, competition or sports competition.

      In case of identical indicators when holding a competition on receiving educational grants and also transfer in the list of students by the state educational order for training with technical and professional, postsecondary and higher education orphan children and children without parental support and also the citizens of the Republic of Kazakhstan from among youth who lost or without parental support to majority, the disabled people of the first and second groups, persons equated on privileges and guarantees to participants and disabled people of the Great Patriotic War, disabled people since the childhood, disabled children to whom according to the medical certificate training in the relevant organizations of education, and the persons having documents on education (certificates, certificates, diplomas) with honors is not contraindicated have privilege.

      5-1. In the case of refusal of the owner of educational grant until nominating him (her) to the higher education institution, a certificate on awarding of educational grant shall be annulled, and educational grant is awarded according to the established procedure.

      6. Reception on training in educational programs of postsecondary education is carried out on the conditions determined by authorized body in the field of education.

      7. Inclusion on training in higher educational institutions for receiving postgraduate education is carried out according to petitions from citizens on a competitive basis in the order established by authorized body in the field of education.

      8. At revenues to study the reception quota is provided in the organizations of education implementing educational programs of technical and professional, postsecondary and higher education for:

      1) citizens from among disabled people of I, II groups, disabled people since the childhood, disabled children;

      2) the persons equated on privileges and guarantees to participants and disabled people of the Great Patriotic War;

      3) citizens from among rural youth on the specialties defining social and economic development of the village;

      4) persons of the Kazakh nationality who are not citizens of the Republic of Kazakhstan;

      5) orphan children and children without parental support and also the citizens of the Republic of Kazakhstan from among youth who lost or without parental support to majority;

      6) the citizens of the Republic of Kazakhstan from among rural youth moving to the regions determined by the Government of the Republic of Kazakhstan.

      9. Reception on training in pedagogical specialties, in the specialties demanding special or creative preparation is carried out taking into account results of special or creative examinations. The list of specialties and an order of holding special or creative examinations are established by standard Regulations of Admission.

      10. Admission for the study in the spiritual (religious) organizations of education shall be carried out from the list of persons, having secondary education in the manner established by the incorporator.

      11. Admission to the study on the state educational order on the separate specialties of technical and professional, post-secondary and higher education, requiring the work with the state secrets, shall be carried out in the organizations of education, having permission of the bodies of national safety in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan on the state secrets.

      12. Procedure of admission to the study in the educational organization in a part, not regulated by this Law and relevant model rules of admission, shall be established by the incorporator or incorporators (body of the state management) of educational organization.

      13. The contract which standard form is approved by authorized body in the field of education is signed with the persons which arrived on training, the organization of education implementing educational programs of technical and professional, postsecondary, higher and postgraduate education except for military, special educational institutions.

      Footnote. Article 26 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 19.01.2011 No. 395-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 24.10.2011 No. 487-IV(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 21.07.2015 No. 337-V (shall be enforced upon the expiry of ten calendar days after day of its first official publication); dated 13.11.2015 No. 398-V (an order of enforcement see Article 2); dated 24.11.2015 No. 421-V (shall be enforced upon the expiry of ten calendar days after day of its first official publication); dated 03.12.2015 No. 433-V (becomes effective from 01.01.2016); dated 09.04.2016 No. 501-V (shall be enforced upon the expiry of ten calendar days after day of its first official publication).

Article 27. The forms of obtainment education

      Depending on the content of educational training programs in recognition of the needs and possibilities of personality, creation of conditions of accessibility of obtainment of each educational level of training shall be carried out in the form of full-time, evening, part-time, external and distance mode of study for children with disabilities.

      Footnote. Article 27 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 28. Organization of educational process

      1. Teaching and educational process in the organizations of education shall be carried out with working curriculums and work training programs.

      2. The basic organization of educational process shall be the planning and registration of teaching and educational work, carrying out by the educational organization.

      Planning of teaching and educational work shall ensure timely and quality implementation of curriculums and programs in a full volume.

      Planning of teaching and educational work in the organizations of education shall be carried out by approval of the schedule of educational process for the academic year and timetable of theoretical and practical trainings.

      Registration of teaching and educational work in the organizations of education shall be carried out by maintenance of registration book of theoretical and industrial training and time sheet of execution of training programs in the class hours.

      Planning of teaching process in highe educational organizations is fulfilled on the basis of established academic calendar for one studing year and schedule of the classes.

      3. Educational programs in the organizations of education shall be the component part of educational process and directed to formation of patriotism, citizenship, internationalism, conscience and morality, as well as development of wide interests and abilities of students, pupils.

      Propaganda of racial, ethnical, religious, social intransigence and exclusiveness, distribution of militaristic and other ideas, contradicted to the universally recognized principles of international law and humanism, shall be prohibited in the organizations of education.

      4. Teaching and educational process is carried out on the basis of mutual respect of human dignity of students, pupils, pedagogical workers and at all levels of an education system with respect for the rights of disabled people.

      Application of methods of physical, moral and mental violence in relation to the students and pupils is not allowed.

      5. Procedure of organization of educational activity in the organizations of education, the time of training of citizens on full-time departments of which is equated to performing of compulsory military service, shall be determined by the bodies of the state management.

      6. Basic military training of students of pre-induction and military age shall be carried out on the basis of basic secondary education in the organizations of education (except for the special), implementing general education training programs of general secondary education, professional training programs of technical and professional, post-secondary education, and in the organizations of education, implementing professional training programs of higher education, - on the senior divisions in the manner established by the legislation of the Republic of Kazakhstan.

      7. In order of control of learning of educational training programs of educational organization by the students shall carry out the current control of progress of students and intermediate attestation of students.

      Organizations of education are independent in choosing of forms, procedure and periodicity of conducting of current control of progress of students and intermediate attestation of students.

      8. Learning of educational training programs of basic secondary, general secondary, technical and professional, post-secondary, higher and postgraduate education shall be completed by the compulsory final attestation of students.

      9. Final attestation of students in the organizations of general secondary education shall be carried out in the form of common national testing or in the form of the state final exam.

      10. Final attestation of students of organizations of technical and professional, post-secondary education shall include:

      1) final attestation of students in the organizations of education;

      2) an assessment of the level of professional degree of training and award of qualification.

      Peculiarities of final attestation of students, gaining professional training programs of postgraduate education, shall be determined by the authorized body in the field of education.

      11. Educational organization shall provide the parents and other legal representatives of minors of students, pupils with possibility of acquaintance with the process and content of educational process, as well as the progress of students.

      Footnote. Article 28 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication). dated 03.12.2015 No. 433-V (shall be enforced dated 01.01.2016; dated 09.04.2016 № 501-V (shall be enforced dated 01.01.2017).

Article 29. Organization of teaching and instructional research

      Footnote. The title as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

      1. In order of integration of education and science, providing and improvement of educational process, development and introduction of new technologies of education, ensuring continuing education of teaching employees in the organizations of education and relevant infrastructure shall be carried out by the teaching and instructional research.

      2. Administration of teaching and instructional research shall be imposed on:

      methodic departments of district (city) offices of education in the organizations of general secondary education;methodic departments of regional (city) management bodies of education in the organizations of technical and professional, post-secondary education.

      in the organizations of education and relevant infrastructure, as well as organizations of teaching and scientific-methodological support, shall be carried out in the manner established by the authorized body in the field of education.

      3. Coordination of teaching and scientific-methods activity in the organizations of education and relevant infrastructure, as well as organizations of teaching and scientific-methodological support, shall be carried out in the manner established by the authorized body in the field of education.

      Footnote. Article 29 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 30. Nursery education and training

      1. Nursery education of children under six years of age shall be carried out in the family or from one year up to attainment of school age in the preschool organizations.

      2. Nursery education shall be carried out from five years in the form of pre-school training of children to the study in the school.

      Pre-school training is compulsory and shall be carried out in the family, pre-school organizations, pre-school classes of general education schools, lycees and upper secondary schools.

      Pre-school training in the state organizations of education shall be free.

      Footnote. Article 30 is in the wording of the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 31. Primary, basic secondary and general secondary education

      1. Children from the age of six (seven) years shall be admitted for the study in the 1 class.

      2. The basic types of organizations of secondary education, general secondary education shall be the school, ungraded school, upper secondary school, lyceum, profession-oriented school.

      3. Exclusion of children up to sixteen years old from the state organization of secondary education shall be admitted in exceptional cases by the decision of body of the state management of educational organization for commission of unlawful acts, gross and repeated infringement of charter of educational organization.

      Decision on exclusion of orphaned children and children, being left without parental care shall be accepted with the consent of tutorship and guardianship authority.

      Decision of the elimination of the minors satying on the registry of service of a probation from the state organizations of the secondary education is accepted with the consent of service of a probation

      Footnote. Article 31 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 18.04.2017 № 58-VI (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 32. Technical and professional education

      1.Technical and professional education shall be carried out in the specialized schools, colleges and higher technical schools on the basis of basic secondary and (or) general secondary education.

      Educational process in the organizations of education realizing educational programs of technical and professional education includes theoretical occupations and the inservice training which is carried out in industrial practice workshops, educational farms and training grounds under the leadership of the training officer and also immediately on production and in the organizations of the corresponding profile.

      2. Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

      3. The organizations of education realizing educational programs of technical and professional education sell the products of characteristic production which are turned out in industrial practice workshops, educational farms and on training grounds.

      Footnote. Article 32 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 32-1. Professional training

      1. Professional training is directed to expedited acquisition of new or changed professional skills, necessary for execution of certain type of work, by the students. Professional training shall not be attended by increase of educational level of students.

      2. Professional training of employees or other persons, who have not an employment relationship with employer, shall be conducted directly by the employer in the organization, training centers, classes, as well as in various education and production structures of legal entities or in the educational organization, implementing educational training programs of technical and professional, post-secondary education.

      3. Professional training shall be carried out at the expense of employer or other funds, not prohibited by the legislation of the Republic of Kazakhstan in accordance with the agreement of education.

      The forms, content and volume of professional training shall be determined by the employer on the basis of current educational training programs on relevant profession.

      Education in enterprise, retraining in other specialty, cooperative learning on the basis of corporate responsibility and traineeship shall be related to the forms of professional training.

      4. The relevant skill level on particular specialty shall be awarded to the persons, pass out qualification examination according to the estimates of professional preparedness and shall be issued a certificate (certificate) on awarding of qualification of established standard form.

      Footnote. Chapter 5 is supplemented by Article 32-1 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 33. Post-secondary education

      Professional training programs of post-secondary education shall be realized in the organizations of education, the basic type of which is a college.

      Training of specialists on professional training programs of post-secondary education shall be carried out on specialties, the list of which is approved by the authorized body in the field of education.

      Footnote. Article 33 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 34. Higher technical schools

      Footnote. Article 34 is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 35. Higher education

      1. Higher education shall be acquired by the citizens, having general secondary or technical and professional, or post-secondary education. A citizen shall have a right to get a free higher education on a competitive basis.

      2. Professional educational training programs of higher education shall be implemented in the higher educational institutions.

      The basic types of higher educational institutions shall be the national research university, national higher education institution, research university, university, academy, institute and equated to them (conservatory, higher school, academy).

      In higher educational institutions in the presence of the corresponding license and material and technical resources educational programs of technical and professional, postsecondary, higher, postgraduate and additional education and also general education training programs of primary, main secondary, general secondary education in the organizations of education in the field of culture can be implemented.

      Ensuring educational process according to educational programs of technical and professional, postsecondary education is carried out by higher educational institutions, except for higher educational institutions in the field of culture, at the expense of income gained by higher educational institutions from realization of paid services.

      3. A qualification and (or) academic degree “bachelor” shall be awarded to the student, pass out the final attestation on learning of professional training program of higher education.

      4. Higher education institutions shall have a right to create and (or) enter into innovative and educational consortium for implementation of educational programs and conducting of scientific and applied researches.

      Footnote. Article 35 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 15.07.2011 No. 461-IV (shall be enforced from 30.01.2012); dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 36. Postgraduate education

      1. Postgraduate education shall be acquired by the citizens, having higher education.

      2. Postgraduate education shall be carried out in the master’s programme and doctorate of higher education institutions and scientific organizations, as well as by direction of grant-holders of international scholarship “Bolashak” for the study in the leading foreign higher education institutions on full-time course of study in accordance with the list of specialties, annually approved in the manner established by the legislation of the Republic of Kazakhstan.

      3. Personnel training in the Master's programme shall be carried out on the basis of professional training programs of higher education by two directions:

      1) scientific and pedagogical with the period of study two years;

      2) profession-oriented with the period of study not less than one year.

      4. Training of doctor of philosophy (PhD) on profile on the basis of professional training of Master's programs shall be carried out on two directions: .

      1) scientific and pedagogical with tutoring term not less than three years;

      2) profile with tutoring term not less than three years.

      4-1. The persons who received degree of the master or mastered educational programs of postgraduate education for military specialties for receiving degree of the doctor of philosophy (PhD), the doctor on a profile have training in doctoral studies of military, express educational institutions not less than three years.

      5. Postgraduate medical and pharmaceutical education shall include a residency, Master’s programme and doctorate.

      Profound training on clinical specialties with duration of education from two to four years depending on the specialty shall be carried out in the residency. Provision on residency shall be approved by the authorized body in the field of health care service.

      Footnote. Article 36 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.02.2012 No. 553-IV(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 37. An additional education

      1. An additional education of children shall be carried out in the educational organizations and non-school organizations, the types of which are approved by the authorized body in the field of education.

      Educational services on educational training programs of additional education shall be provided to the students by the educational organizations, implementing general education training programs of primary, basic secondary and general secondary education and on a contractual basis.

      2. An adult education (persons, attained the age of eighteen) is directed to the satisfaction of their educational needs during whole life for acquisition of additional scope of knowledge and skills in accordance with occurring social and economic changes in the society.

      An adult education shall be carried out by the educational organizations, as well as legal entities, having structural subdivisions, implementing additional educational training programs.

      2-1. Training at preparing rooms of higher educational institutions falls into to additional education.

      3. Continuing education and retraining of staff shall be carried out in the educational organizations, implementing educational training programs of additional education, scientific organizations and institutes of continuing education, in the production and upon interning by scientific, pedagogical, engineering and technical, medical employees in the foreign organizations on international scholarship “Bolashak”.

      4. Continuing education of executive staff, pedagogical and scientific employees of educational organizations shall be carried out at least once every five years.

      5. Continuing education and retraining of medical and pharmaceutical staff shall be carried out in the medical organizations of education and science.

      6. Citizens of the Republic of Kazakhstan shall have a right to participate in the competition for the awarding of international scholarship “Bolashak” for interning.

      Scientific supervisor of the winner of Presidential Olympiad shall have a right to the priority right upon equality of scores for the awarding of international scholarship “Bolashak” for interning.

      An agreement for interning on international scholarship “Bolashak” shall be concluded with the citizens of the Republic of Kazakhstan, to whom an international scholarship “Bolashak” is awarded.

      7. The organization which is carrying out a complex of actions for administration of the international grant of Bolashak, created by the Government of the Republic of Kazakhstan:

      1) carries out informational maintenance of actions for the international grant of Bolashak;

      2) carries out the organization and carrying out documents acceptance of applicants for judgment of the international grant of Bolashak;

      3) carries out a complex of actions for the organization of selection of applicants on a competitive basis;

      4) signs contracts of tutoring, pledge and (or) guarantee;

      5) carries out the organization and monitoring of the academic tutoring and passing of training by scholars;

      6) provides financing of expenses, the bound to the organization of tutoring and passings of training;

      7) carries out monitoring of performance of terms of the contract by scholars regarding working off in the territory of the Republic of Kazakhstan;

      8) signs contracts with the international partners, foreign educational institutions for the organization of tutoring of scholars.

      Footnote. Article 37 is in the wording of the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); with amendments by the laws of the Republic of Kazakhstan dated 21.07.2015 № 337-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 37-1. Individual pedagogical activity

      1. Individual pedagogical activity, attended by acquisition of incomes, shall be an entrepreneurial activity. The state registration of person, engaging in individual pedagogical activity shall be carried out in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan.

      2. Individual pedagogical activity shall not be licensed.

      Footnote. Chapter 5 is supplemented by Article 37-1 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 38. Professional practice of students

      1. Professional practice of students shall be the component part of professional training programs of training of specialists.

      Professional practice shall be conducted in the relevant organizations and directed to reinforcement of learning, acquired in the educative process, acquisition of practical skills and learning of best practices.

      2. Types, terms and content of professional practice shall be determined by the working training programs and working curriculums.

      3. Educational organizations shall determine organizations as the bases of practice on a competitive basis for conducting of professional practice and approve the programs and graphic schedules of interning, coordinated with them.

      Obligations and responsibilities of educational organizations, being the bases of practice and students shall be determined in the agreements.

      4. Expenses for the professional practice shall be provided by the educational organizations and organizations, being the bases of practice and shall be determined by the concluded agreements.

      5. Agreements with organizations, being the bases of practice shall be concluded on the basis of model form of agreement for conducting of professional practice of students.

      6. Passing of professional practice is obligatory from the second year of training in educational programs of the higher education. Contents and base of professional practice are defined according to a profile of specialty and contents of the educational program.

      7. Requirements of the present article do not extend to professional practice of students in military, express educational institutions.

      Footnote. Article 38 with amendments by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

Article 39. Documents confirming education

      1. Educational organization, having the special status may issue the documents confirming education of own sample.

      1) documents on formation of the state exemplar;

      2) documents on formation of the independent organizations of education;

      3) documents on formation of characteristic exemplar.

      Documents on formation of the independent organizations of education and also the organizations of education at the President of the Republic of Kazakhstan are equated to documents on formation of the state exemplar.

      All types of documents on education contain protective marks.

      2. Availability of document confirming education of the state-recognized or own sample shall be the necessary condition for continuation study in the educational organizations of subsequent level.

      Note RCRI
      The following paragraph shall be enforced from 01.01.2017 till 01.01.2021 by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 № 398-V.

      3. A certificate of established standard form shall be issued to the citizens, not completed education or not undergone the final attestation.

      1) the organizations of education having the license for occupation educational activities for general education training programs of the basic of secondary, general secondary education, educational programs of technical and professional, postsecondary education and also the higher and postgraduate education in military, express educational institutions and which underwent the state certification;

      1-1) the international schools having the license for occupation educational activities for general education training programs of the basic of secondary, general secondary education, which underwent the state certification or accreditation in the order of the Republic of Kazakhstan established by the legislation if other is not provided by the international treaties ratified by the Republic of Kazakhstan;

      2) the organizations of education having the license for occupation educational activities for educational programs of the higher and postgraduate education, except for military, express educational institutions, and undergone the international accreditation in the foreign or national accreditation authorities which are full members of the international European networks on ensuring quality of education and entered in the register of authorized body in the field of education.

      Requirements to filling of documents on formation of the state exemplar are defined by authorized body in the field of education.

      4. Documents on formation of the independent organizations of education give the independent organizations of education.

      The form and requirements to filling of documents on formation of the independent organization of education are defined by the independent organization of education.

      5. Documents on formation of characteristic exemplar have the right to give out:

      1) the organizations of education having the special status;

      2) the organizations of education having the license for occupation educational activities for educational programs of the higher and postgraduate education.

      The form and requirements to filling of documents on formation of characteristic exemplar are defined by the organization of education.

      6. Not finished education or not passed a final assessment, the reference of the established exemplar is issued studying.

      7. The documents on education issued by the foreign organizations of education admit in the territory of the Republic of Kazakhstan on the basis of international treaties (agreements).

      In the absence of international treaties (agreements) nostrification of the documents on education received by citizens of the Republic of Kazakhstan in the foreign organizations of education and issue of the corresponding certificates to them are carried out in the order determined by authorized body in the field of education.

      8. The documents on education issued by foreign higher educational institutions, scientific centers and laboratories to citizens of the Republic of Kazakhstan – to owners of the international grant of Bolashak, admit the Republic of Kazakhstan without passing of procedures of recognition or nostrification.

      Footnote. Article 39 with amendments by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

Chapter 6. SUBJECTS OF EDUCATIONAL ACTIVITY

Article 40. Educational organizations

      1. Educational organizations shall be the legal entities, which implement one or several educational training programs and (or) ensure the content and education of students, pupils, irrespective of the form of ownership and status, individual entrepreneurs without legal education, implementing the programs of nursery education and training.

      2. A right to maintenance of educational activity shall occur in the educational organization:

      1) for subtypes of educational activity, requiring a licensing from the date of receipt of a license, unless otherwise provided by the Laws of the Republic of Kazakhstan and shall be terminated from the date of entering of court decision on termination of a license into legal force or recognition it as invalid in the manner established by the Laws of the Republic of Kazakhstan;

      2) for subtypes of educational activity, not requiring a licensing from the date of the state registration of legal entities;

      3) for subtypes of educational activity, for which a notification requirement is provided from the date of filing a notice and shall be terminated from the date of exclusion of educational organization from register of notifications in the manner established by the Laws of the Republic of Kazakhstan.

      2-1. Educational organization shall be liquidated in a judicial procedure in the case of non-receipt of a license to the right of engaging in educational activity during six months from the date of the state registration as a legal entity.

      Validity of this period shall be suspended for the term of consideration of materials of educational organizations on receipt of a license for the right to engage in educational activity by the authorized body in the field of education.

      3. The status of educational organization (type, kind) shall be determined by its incorporators and shall be reflected in its charter in recognition of requirements of this Law, qualifying requirements upon licensing of educational activity, model rules of activity of educational organizations of relevant type, unless otherwise provided by the Laws of the Republic of Kazakhstan.

      4. Educational organizations depending on the implemented educational training programs may be the following types:

      1) preschool organization;

      2) general education organizations (primary, basic secondary, general secondary);

      3) technical and professional education;

      4)post-secondary education;

      5) higher education;

      6) higher and postgraduate education;

      7) specialized educational organizations;

      8) special educational organizations;

      9) educational organizations for the orphaned children and children, being left without parental care (legal representatives);

      10) organizations of additional education for children;

      11) organizations of additional adult education.

      Nomenclature of types of educational organizations shall be approved by the authorized body in the field of education.

      5. Medical educational organizations may operate only upon availability of clinical base, financing of which is carried out from the sources, not prohibited by the legislation of the Republic of Kazakhstan.

      Provision on clinical bases shall be approved by the authorized body in the field of health care service.

      Footnote. Article 40 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 19.01.2011 No. 395-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 15.07.2011 No. 461-IV(shall be enforced from 30.01.2012); dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 16.05.2014 No. 203-V (shall be enforced upon expiry of six months after its first official publication); dated 21.07.2015 № 337-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

Article 40-1. Special status of a higher educational institution

      The higher educational institution having the special status has the right:

      1) to develop and realize programs of a bachelor degree, a magistracy and doctoral studies;

      2) to define rules of the current, intermediate and final assessment according to the state obligatory standard of education;

      3) to establish a ratio of students to the faculty within the norms established in paragraph 8 of article 52 of the present Law;

      4) to establish qualification characteristics of positions of pedagogical workers and the persons equated to them;

      5) to approve a form of the contract of rendering educational services;

      6) to carry out educational activity on the basis of self-contained developed standards of an academic load, forms and the amount of compensation

      Footnote. Chapter 6 with amendment by the article 40-1 according to the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

Article 41. Charter of educational organization

      1. Charter of educational organization, except for the requirements, provided by the civil legislation of the Republic of Kazakhstan shall contain:

      1) the list of the realized educational training programs;

      2) procedure of admission to the educational organization;

      3) procedure of organization of educational process (as well as the language (languages) of tuition and education, training mode of students, pupils);

      4) monitoring system of knowledge, intermediate and final evaluation of students, forms and procedure of their conducting;

      4-1) grounds and procedure of expel of students, pupils;

      5) the list and procedure of provision of paid services;

      6) procedure of formation of relations of educational organization with students, pupils and (or) parents and other legal representatives.

      2. Charter of educational organization may contain other provisions, relating to its activity and not contradicted to the legislation of the Republic of Kazakhstan.

      3. Charter of educational organization shall be approved in the manner established by the legislation of the Republic of Kazakhstan.

      Footnote. Article 41 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

Article 42. Creation, reorganization and liquidation of educational organization

      1. Creation, reorganization and liquidation of educational organization shall be carried out in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan.

      2. In the case of termination of a license or liquidation of educational organization, its incorporator (incorporators) shall take measures of transfer of students for continuation study to the other educational organizations.

      Footnote. Article 42 with amendments by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

Article 43. Competence of educational organizations

      1. Educational organizations are independent in implementation of educational process, recruitment and appointment of personnel, scientific, financial and economic and other activity within the model rules of activity of educational organizations of relevant type and charters of educational organizations, established by the legislation of the Republic of Kazakhstan.

      2. Educational organizations shall publicly carry out its activity; inform society on educational, scientific and research, financial activity.

      3. Competence of educational organizations shall contain the following functions:

      1) development and approval of rules of internal regulations;

      2) elaboration and approval of working curriculums and working training programs;

      2-1) elaboration and approval of educational training programs with reduced period of study;

      2-2) annual informing parents and other lawful representatives, students and pupils until the end of the current academic year about the list:

      textbooks and educational and methodical complexes, grants and other padding literature, including on the electronic media offered to use forthcoming academic year;

      the training materials used forthcoming academic year;

      3) formation of contingent of students, pupils in accordance with license for the right to maintenance of educational activity, unless otherwise provided by this Law and model rules of admission;

      4) introduction of the new technologies, as well as credit method of education and distant educational technologies;

      5) conducting of current control of progress, intermediate and final attestation of students, except for the common national testing and award by professions (specialties) of technical and service work;

      6) establishment of official salaries (rates), extra payments, premiums and other incentive payments to the employees in the state educational organizations within their own financial means in the manner established by the legislation of the Republic of Kazakhstan;

      7) ensuring of continuing education and retraining of staff in the manner established by the legislation of the Republic of Kazakhstan;

      8) logistical support, equipment and facility of educational organization;

      9) provision of goods (works, services) on a paid basis in the manner established by the legislation of the Republic of Kazakhstan;

      10) attraction of additional sources of financial and means for carrying out of charter activity in the manner established by the legislation of the Republic of Kazakhstan;

      11) provision the students with meals and medical service, safety implementation and health promotion of students, pupils;

      11-1) providing with health service of students and pupils of the educational organizations, except for the organizations of secondary education which are not related to the residential organizations;

      11-2) ensuring protection and strengthening of health of students and pupils;

      11-3) ensuring access by the student, to pupils to the Internet with use of services of the telecom operators intended for restriction of access for children to information doing harm to their health and development;

      12) ensuring of timely provision of privileges and types of material security, provided by the legislation of the Republic of Kazakhstan to the separate categories of students, pupils;

      13) ensuring of housing conditions and residence of students and pupils not below than established regulations;

      14) assistance of activity of bodies of social self-government, public associations;

      15) presentation of financial statements in the manner established by the legislation of the Republic of Kazakhstan;

      16) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      17) award to the students in higher education institutions of academic degree “bachelor” and “master”;

      18) introduction of modern forms of professional training of staff.

      4. Excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);
      5. Excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      6. The educational and improving organizations of education created according to the decision of the Government of the Republic of Kazakhstan:

      1) realize general education training and educational programs;

      2) carry out complex-valued measures on the organization of improvement, rest of children, including children to whom there is an address social help according to the legislation of the Republic of Kazakhstan;

      3) create conditions for development of general education training programs during improvement, rest of children;

      4) provide medical care of students;

      5) elaborate the innovative pedagogical methods and technologies providing intellectual and moral development;

      6) elaborate and publish textbooks, educational and methodical complexes, scientific and methodical grants and recommendations, including electronic and also periodic and serial editions in the field of moral and spiritual development;

      7) carry out retraining and professional development of pedagogical workers in the field of moral and spiritual development;

      8) conduct scientific research concerning moral and spiritual development.

      Footnote. Article 43 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.02.2012 No. 553-IV(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 21.05.2013 No. 93-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 22.12.2016 № 29-VI (shall be enforced dated 01.01.2017); dated 30.06.2017 № 80-VI (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 28.12.2017 № 128-VI (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 44. Management of educational organizations

      1. Management of educational organization shall be carried out in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan, model rules of activity of educational organizations of relevant type and charter of educational organization on the principles of individual responsibility and collegiality.

      2. Direct management of educational organization shall carry out its head.

      3. Head of educational organization shall be appointed to a post and released from office in the manner established by the legislation of the Republic of Kazakhstan, except for the chief executive officers of separate state higher education institutions, procedure of appointment and dismissal of which is determined by the President of the Republic of Kazakhstan.

      The list of the state higher education institutions, chief executive officers of which are appointed and dismissed by the President of the Republic of Kazakhstan, shall be approved by the President of the Republic of Kazakhstan.

      The head of the state organization of education realizing general education training programs of preschool, secondary education and educational programs of additional education in legal form of public institution is appointed to a position on a competitive basis.

      4. Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

      5. The head of the state educational organization shall undergo attestation once every three years in the manner established by the legislation of the Republic of Kazakhstan.

      Procedure of undergoing of attestation of chief executive officers of separate state higher education institutions, which are appointed and dismissed by the President of the Republic of Kazakhstan shall be determined by the President of the Republic of Kazakhstan.

      6. The head of the state educational organization (except for the medical and pharmaceutic educational organizations) in coordination with the body of the state management shall appoint and dismiss from the post of accounting manager.

      7. To the heads of the state educational organizations combination of their positions with other executive posts (except for the scientific, scientific and methodological guidance) inside or outside of the educational organizations shall be prohibited.

      8. Official duties of the heads of the state educational organizations may not be executed pluralistically.

      9. Collegial bodies of management shall be created in the educational organizations.

      The forms of collective leadership of educational organization may be a council (academic council) educational organization, school boards, pedagogical, methodical (educational-methodical, scientific and methodological) councils and other forms, model rules of organization of work of which, including procedure of their election is approved by the authorized body in the field of education.

      9-1. The representative of National chamber of businessmen of the Republic of Kazakhstan enters into the structure of collegial body of management of the state organization of technical and professional education in coordination.

      10. This Article shall be distributed to the educational organization, created in the legal form of organization of the state enterprise on the right of economic management with supervisory board, in a part, not contradicted to the provisions, established by the Law of the Republic of Kazakhstan “On the state-owned property”.

      Footnote. Article 44 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 01.03.2011 No. 414-IV (shall be enforced from the date of its official publication); dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 04.07.2013 No. 130-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 21.07.2015 № 337-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

Article 45. Labour relations and responsibility of the head of educational organization

      1. Labour relations of employee and educational organization shall be regulated by the labour legislation of the Republic of Kazakhstan.

      Substitution of positions of scientific and pedagogical employees (higher-education teaching personnel and scientific workers) in the higher education institutions shall be carried out on a competitive basis.

      2. Procedure of appointment to the posts and labour relations of heads and higher-education teaching personnel of educational organizations, learning time of citizens full-time departments of which is equated to performing of military service, shall be determined by the bodies of the state management in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan.

      3. The head of educational organization shall bear responsibility in the manner established by the Laws of the Republic of Kazakhstan for:

      1) violation of rights and freedoms of students, pupils, employees of educational organization;

      2) non-fulfilment of functions, referred to its competence;

      3) violation of requirements of the state obligatory standard of education;

      4) life and health of students, pupils and employees of educational organizations during educational process;

      5) the state of financial and economic activity, as well as unauthorized use of material and monetary means;

      6) other violations of requirements, provided in the regulatory legal acts and conditions of labour agreement.

      Footnote. Article 45 with the amendments by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

Article 45-1. Social partnership in the field of professional education

      1. Social partnership in the field of professional education is oriented to the improvement of adequacy of results of activity of educational system, approaching of the level of personnel training to the needs of branch of economy and employers, strengthening of relations of education with production, attraction of additional sources of financing including the means of employees on the basis of governmetal-private partnership.

      2. The basic directions of interrelation of partners in the field of professional education shall be:

      1) participation of employers in the development of the state obligatory standards of education, model curriculums and programs;

      2) organization of professional practice of students with the use of technological base of enterprises, internship of teachers of special disciplines and specialists;

      2-1) assistance in granting jobs by the organizations for practical training by students in the organizations of education realizing educational programs of technical and professional, postsecondary education;

      3) development of interaction of parties on issues of training of specialists and assistance of their employment;

      4) attraction the specialists, having experience of professional activity in the relevant branches of economy to the teaching process;

      5) participation in organization of quality control of professional education and assessment of professional degree of training of students;

      6) attraction of financial means of employers for the development of educational organizations.

      3. Social partnership shall be carried out by interaction of parties by creation of commission on:

      1) republican level;

      2) regional (regional, city, district) level.

      4. Model regulations and procedure of activity of commissions on social partnership in the field of professional and technical education shall be approved by the authorized body in the field of education.

      Footnote. Chapter 6 is supplemented by Article 45-1 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 04.07.2013 No. 130-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

Article 46. Associations in the educational system

      The interests of subjects of educational activity in the educational system may represent their associations, created and existed in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan.

Article 47. Rights, obligations and responsibility of students and pupils

      1. Citizens of the Republic of Kazakhstan, foreigners and persons without citizenship, permanently residing in the Republic of Kazakhstan, shall have a right to choose educational organizations and forms of obtainment education in accordance with entrance conditions.

      2. Persons, obtaining education, are the students and pupils.

      Pupils, cadets, students, candidates for a master's degree, adjuncts, interns, military students, listeners and candidates for a doctor's degree shall be referred to the students.

      Persons, studying and bringing up in preschool, boarding school organizations shall be referred to the pupils.

      3. Students and pupils shall have a right to:

      1) obtainment of quality education in accordance with the state obligatory standards of education;

      2)education within the state obligatory standards of education on individual curriculums, reduced educational training programs by the decision of the council of educational organization;

      3) choice of alternative courses in accordance with the training programs;

      4) obtainment of additional educational services, knowledge according to their aptitudes and needs on a paid basis;

      5) participation in management of educational organization;

      6) reinstatement and transfer from one educational institution to another, from one specialty to another, from paid basis to education on the state educational order or from one educational form to another;

      7) free use of informational resources in the organizations of education, including in an available form for disabled people, children with restricted opportunities, providing with the textbooks, educational and methodical complexes and educational and methodical grants including made for disabled people, children with restricted opportunities;

      8) free use of sporting, reading, school halls, computer classrooms and libraries;

      9) information acquisition on provision in the scope of employment of population in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan;

      10) free expression of personal opinion and convictions;

      11) respect of its human dignity;

      12) encourage and reward for success in education, scientific and creative activity.

      4. Students and pupils of all educational organizations of full-time course of study, irrespective of their form of ownership and departmental affiliation, shall have a right to:

      1) travel privilege by public transport (except for the taxis) by the decision of local representative bodies;

      2) study alongside employment in their free time from study;

      3) occupational deferment into military service in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan.

      5. Academic leave may be provided to the student on medical evidences and in other exceptional cases.

      6. Citizens, graduated educational organizations irrespective of their form of ownership, shall have equal rights upon entrance to the educational organization of following level.

      6-1.Excluded by the law of the Republic of Kazakhstan dated 09.04.2016 № 501-V (shall be enforced dated 01.01.2017)
      6-2. Excluded by the law of the Republic of Kazakhstan dated 09.04.2016 № 501-V (shall be enforced dated 01.01.2017)

      7. The state grant may be paid to the students, interns, candidates for a master's degree, candidates for a doctor's degree, listener of residency, listeners of preparatory departments of higher education institutions, students in the educational organizations on the state order on full-time course of study (except for the students of vocational schools). Rules of appointment and payment of the state grant, as well as its amounts shall be approved by the Government of the Republic of Kazakhstan.

      The state scholarship shall be paid to the most gifted candidates for a master's degree of higher education institutions and students of higher education institutions of the Republic of Kazakhstan on full-time course of study on the basis of decisions of academic councils of higher education institutions.

      Persons having sight and hearing disabilities, orphaned children and children, being left without parental care and being under the wardship (guardianship), as well as students and candidate for a master's degree, having on the results of regular intermediate attestation of students only the marks “five”, shall have a right to reception of enhanced state grant, the amount of which is determined by the Government of the Republic of Kazakhstan.

      Scholarships, approved by the individuals and legal entities shall be appointed to the students on full-time course of study in the organizations of technical and professional, post-secondary, higher and postgraduate education.

      The amounts of scholarships and procedure of their payment shall be determined by the bodies and persons, established them.

      8. Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

      9. Students, being admitted to the study in accordance with the state educational order, shall be provided with the places of educational organizations in the dormitory in the manner established by them.

      10. Diversion of students and pupils from the educational process is not allowed.

      11. Orphaned children and children, being left without parental care, students and (or) pupils in the educational organizations for the orphaned children and children, being left without parental care, shall be alimented on the full social security.

      12. Other privileges shall be provided to the separate categories of students and pupils in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan.

      13. Students shall have a right to the travel privilege in the period of winter and summer vacations on interurban railway and motor transport (except for the taxi) on the basis of the state educational order in the educational organizations of technical and professional, post-secondary and higher education.

      14. Students and pupils shall be obliged to acquire the knowledge, skills, practical skills and competences in accordance with the requirements of the state obligatory standards of education, observe rules of internal regulations, carry out other requirements, provided by the charter of educational organization and agreements on provision of educational services.

      15. Students and pupils shall be obliged to be careful of own health, intent to the spiritual and physical improvement.

      15-1. Students of secondary educational organizations shall be obliged to observe the dress code, established in the educational organization.

      Students in other educational organization shall be obliged to observe the dress code, established in the educational organization.

      16. Students and pupils shall be obliged to respect honour and dignity of teaching employee, traditions of educational education, in which they are trained.

      17. Citizens from the number of rural youth, being admitted to the study on pedagogical, medical and veterinary specialties within the quota, established by the subparagraph 3) of paragraph 8 of Article 26 of this Law, shall be obliged to work accordingly in the state educational organizations, state medical organizations, subdivisions of the state bodies, carrying out activity in the field of veterinary, or in the state veterinary organizations, located in the countryside, not less than three years after graduation of the higher education institution.

      The citizens of the Republic of Kazakhstan who entered on pedagogical and medical specialties on the basis of the state educational order are obliged to work in the state organizations of education and the state organizations of health care not less than three years after the termination of a higher educational institution.

      Citizens, learning on pedagogical and medical specialties on the basis of the state educational order shall be obliged to work in the state educational organizations and state medical organizations in the manner determined by the government of the Republic of Kazakhstan.

      Citizens, being admitted to the study in the doctorate on the program of doctor of philosophy (PhD) on the basis of the state educational order, shall be obliged to work in the higher education institutions or scientific organizations not less than three years after completion of education.

      Ensuring monitoring and control of observance of performing duties on summer internship and compensation of expenses of budget funds by the persons, specified in this paragraph, in the case of not working shall be imposed to the attorney agent of the authorized body in the field of education.

      The citizens of the Republic of Kazakhstan from among rural youth who entered within the quota established by subparagraph 6) of paragraph 8 of article 26 of the present Law for training in pedagogical, technical and agricultural specialties are obliged to work in the region in the place of tutoring not less than three years after the termination of a higher educational institution.

      17-1. A right to the priority job placement in the state educational organizations and state medical organizations shall have a right:

      1) persons, spouses of which live, work or serve in the inhabited localities, provided a vacancy or neighboring inhabited locality;

      2) persons, who have one or both of the parents shall be the disabled persons of I and II group, as well as persons, being guardian and trustees, permanently residing in the inhabited locality, provided a vacancy.

      17-2. Releasing from duties on summer internship, provided by paragraph 17 of this Article shall be provided by the decision of the commission on personal placement of young professionals to the following categories of youth professionals:

      1) persons in the absence of vacancy in the inhabited locality or in the neighboring inhabited locality on the place of residence, work or service of spouse (spouse);

      2) disabled persons of I and II group;

      3) persons, being admitted for further study to the Master’s degree program, residency, doctorate;

      4) pregnant women, persons, having, as well as independently bringing up a child (children) in the age of three years.

      17-3. Termination of obligation on summer internship, provided by paragraph 17 of this Article, without compensation of expenses, incurred by the budget funds related with the training shall occur:

      1) in connection with discharge of duties on summer internship;

      2) in connection with the death of the student (young professional), approved by the relevant documents;

      3) in the case of establishment of disability of I and II group during the term of summer internship;

      4) in connection with releasing from duties on summer internship in the cases, provided by paragraph 17-2 of this Article.

      17-4. For breach of duties on summer internship, provided by paragraph 17 of this Article, youth profession shall reimburse for expenses, incurred at the expense of the budget funds in connection with its training, except for the cases, provided by paragraph 17-2 of this Article, to the budget.

      17-5. On requirements of the attorney of the agent of authorized body in the field of education on reimbursement of budgetary funds in case of non-execution by young specialists of an obligation for the working off provided by paragraph 17 of the present article, the limitation period does not extend

      18. Measures of disciplinary influence, provided by the rules of internal regulation and charter of educational organization, or other measures, provided by the agreement on provision of educational services may be taken by the students, pupils to them for breach of duties.

      Footnote. Article 47 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 19.01.2011 No. 395-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 24.10.2011 No. 487-IV(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 09.01.2012 No. 535-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 21.07.2015 № 337-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 № 398-V (an order of enforcement see article 2); dated 24.11.2015 № 421-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 03.12.2015 № 433-V (shall be enforced dated 01.01.2016); dated 09.04.2016 № 501-V (shall be enforced dated 01.01.2017);

Article 48. Health protection of students, pupils

      1. Implementation of essential measures on prevention of diseases, health promotion, physical improvement, formation of healthy lifestyle of students, pupils shall be provided in the educational organizations.

      2. Teaching loads, mode of classes of students, pupils shall be determined by the provisions, approved by the educational organizations, prepared on the basis of the state obligatory standards of education, sanitation-and-epidemiological rules and regulations, curriculums and recommendations of bodies of health care service and education.

      3. Organization of the system of health care service shall carry out the systematic monitoring of state of health of students, pupils, and their medical service. Educational organization shall provide the premises for the medical centers.

      In order of health care maintaining of students, pupils of educational organization shall have a right to create the structural subdivisions, providing the medical service of students and pupils.

      3-1. Delivery of health care to the students of the organizations of secondary education which are not falling into to the residential organizations is provided by the organizations of primary health care according to the rules approved by authorized body in the field of health care.

      4. Teaching employees of organizations of preschool, primary, basic secondary, general secondary, technical and professional, post-secondary education shall be obliged to annually attend a free medical supervision in the manner established by the legislation of the Republic of Kazakhstan.

      5. Class times in the educational organizations shall provide break of sufficient duration to nutrition and active rest of students and pupils.

      Conditions for arrangements for feeding of students shall be created in the educational organizations. Quality control for nutrition shall be imposed on the bodies of health care services.

      6. Responsibility for creation of healthy and safe environment of learning, upbringing, labour and rest in the educational organizations shall be imposed on their heads.

      Footnote. Article 48 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 22.12.2016 № 29-VI (shall be enforced dated 01.01.2017);

Article 49. Rights and obligations of parents and other legal representatives

      1. Parents and other legal representatives of minor children shall have a right to:

      1) choose the educational organization in recognition of wish, personal habit and characteristics of child;

      2) participate in the work of bodies of management of educational organization through the parents' committees;

      3) acquire information from the educational organizations regarding a progress, behavior and learning environment of their children;

      4) receive a counselling assistance on the problems of education and upbringing of their children in the psychological, medical and pedagogical counselling;

      5) reception of additional services by their children on the contractual basis.

      2. Parents and other legal representatives shall be obliged to:

      1) create for the children a healthy and safe environment to live and study, provide development of their intellectual and physical powers, moral formation;

      2) ensure the preschool training with further placement of children to the general education schools;

      3) execute the rules, determined by the charter of educational organization;

      4) ensure attendance schools by the children in the educational institution;

      5) to respect honor and dignity of employees of the organizations of education;

      6) to fulfill the requirements imposed to an obligatory school uniform, established by authorized body in the field of education;

      7) to keep the dress code established in the organization of education.

      Footnote. Article 49 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

Chapter 7. STATUS OF TEACHING EMPLOYEE

Article 50. Status of teaching employee

      1. Persons, engaged in educational work, linked with education and upbringing of students in the educational organizations, as well as in the other organizations, implementing educational programs shall be referred to the teaching employees.

      Teaching employees of the state educational organizations created in the organization-rifgt form of the state and private organizations shall be the civil servants (except for the employees and military of special educational institutions who have military or special position).

      2. The state shall recognize the special status of teaching employees in the society and create conditions for carrying out of professional activity.

      Footnote. Article 50 with amendments by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 03.07.2017 № 84-VI (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

Article 51. Rights, obligations and responsibility of teaching employee

      1. Persons, having special pedagogical or professional education in the appropriate field shall be admitted to the engagement in educational work

      Persons are not allowed to work in the organizations of education:

      1) the having medical contraindications;

      2) staying on the registry in a psychiatric and (or) narcological clinic;

      3) on the basis of the restrictions provided by the Labour code of the Republic of Kazakhstan.

      2. Teaching employee shall have a right to:

      1) engage in educational work with ensuring of conditions for the professional activity;

      2) engage in scientific and research, experimental work, introduction of new methods and technologies to the teaching practice;

      3) individual teaching work;

      4) free choice of methods and forms of organization of educational work upon conditions of compliance with the requirements of the state obligatory standard of relevant level of education;

      5) participation in the work of collegial bodies of management of educational organization;

      6) continuing education at least once every five years, no more than four months;

      7) early attestation in order to increase a category;

      8) moral and material reward for the success in the educational work in the form of state rewards honorary ranks, premiums and scholarships;

      9) protection of their professional honour and dignity;

      10) occupational deferment into military service;

      11) sabbatical leave to engage in scientific work with preservation of experience in teaching;

      12) appeal of orders and instructions of administration of educational organization.

      13) respect of honor and advantage from students, pupils and their parents or other lawful representatives.

      3. Teaching employee shall be obliged to:

      1) have relevant theoretical and practical knowledge and skills of teaching in the field of their professional competence;

      2) ensure the quality of provided educational services in accordance with the requirements of the state obligatory standards of education;

      3) bring up the students in the spirit of rectitude, respect for parents, ethno-cultural values, attitude of care to the world around them;

      4) elobarate the life skills, competence, independence, creativity of students;

      5) permanently improve its professional skill, intellectual, creative and general scientific level;

      6) undergo attestation at least once in five years;

      7) observe the regulations of pedagogical ethics;

      8) respect the honour and dignity of students, pupils and their parents or other legal representatives;

      9) to immediately inform law enforcement agencies on the facts of the criminal offenses committed by students, including concerning students, or the known facts of commission of such offenses which became to them outside the organization of education;

      10) within one working day from the moment of identification of the child who is in a difficult life situation to inform bodies of a system of prevention of offenses, neglects and homelessnesses among minors.

      For violation of duties and commission of the offense discrediting a rank of the pedagogical worker, the pedagogical worker can be made responsible, the Republic of Kazakhstan established by laws.

      4. Involvement of pedagogical workers to types of the works which are not connected with performance of the professional duties by them except for the cases provided by laws of the Republic of Kazakhstan is not allowed.

      5. Pedagogical workers are forbidden to use educational process for political propaganda, religious promotion or for motivation of students to the actions contradicting the Constitution of the Republic of Kazakhstan and the legislation of the Republic of Kazakhstan.

      Footnote. Article 51 in edition of the Law of the Republic ofKazakhstan dated 13.11.2015 No. 398-V (shall be enforced upon ten calendar days after day of its first official publication); with the amendments by the Law of the Republic of Kazakhsan dated 09.04.2016 No. 501-V ( shall be enforced uponten calendar days after day of its first official publication).

Article 52. The system of payment for labour of employees of educational organization

      1. The system of payment for labour of employees of the state educational organizations shall be determined in the manner established by the legislation of the Republic of Kazakhstan.

      Payment for labour of private educational organizations shall be determined by their incorporators or persons, authorized to that, in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan.

      2. The rules of calculation of salary of employees of the state educational organizations, financed at the expense of the budget funds, shall be approved by the authorized body in the field of education in coordination with the authorized body in the field of labour.

      3. Official salaries of teaching employees of the state institutions and public enterprises of education, extra payments and premiums, as well as other incentive payments shall be determined by the legislation of the Republic of Kazakhstan.

      4. Extra payments for the work in the rural localities, classroom management, check of exercise books, written works, management of educational cabinets, profound teaching of subjects, work in the regime of experiment, working with children with disabilities and other payments in the manner established by the legislation of the republic of Kazakhstan, shall be disbursed to the employees of educational organizations.

      5. Official salaries of higher-education teaching personnel and executive employee of the state higher education institutions, having a special status shall be determined in recognition of multiplying factor.

      6. Extra payment upon availability of relevant diploma shall be established to the teaching employees of the state educational organizations on primary employment:

      for the degree of doctor of philosophy (PhD) and doctor on the profile in the amount of one monthly minimum wage;

      for the degree of candidate of science in the amount of one monthly minimum wage and doctor of science in the amount of two monthly minimum wage.

      7. Regulatory teaching loads per week for calculating of monthly salary of teaching employees, directly implementing educational process in the state educational organizations, shall be established:

      1) 18 hours:

      for organization of primary, basic secondary, general secondary, technical and professional, post-secondary education;

      for organization of additional education of students and pupils;

      for the specialized and special educational organizations;

      2) 24 hours:

      for the preschool organizations and preschool groups of nursery education and training and preschool classes of educational organizations;

      for the children's and youth sports educational organizations;

      3) 30 hours for the educators of boarding school organizations, rest camps, residence halls of organizations of technical and professional, post-secondary education;

      4) 25 hours for the educators of special educational organizations and educational organizations for the orphaned children and children, being left without parental care.

      Duration of working time of employees of educational organizations, for which a regulatory teaching loads is not established, shall be established in accordance with the labour legislation of the Republic of Kazakhstan.

      Annual teaching loads of higher-education teaching personnel of higher education institutions shall be established within the annual standard working time and approved by the head of higher education institution on the basis of decision of academic council.

      8. Total number of higher-education teaching personnel of the state higher education institutions upon determination of the state educational order shall be calculated on the basis of average relationship of:

      1) students and teachers (average number of students per one teacher) accordingly:

      8:1 – for full-time course of study (for the medical higher education institution – 6:1);

      16:1 – for evening tuition;

      32:1 - part-time education;

      2) candidates for a master's degree and teachers – 4:1;

      3) candidates for a doctor's degree and teachers – 3:1.

      4) residents and teachers 2,5:1

      5) listeners 6:1

      Norms mentioned in the first part of the presnt paragraph are not spread on the military , special educational organizations

      Footnote. Article 52 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

Article 53. Social guarantees

      1. Teaching employees shall have the social guarantees to:

      1) dwelling place, as well as housing and (or) residence hall, in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan;

      2) annually paid labour leave with duration of 56 calendar days for the teaching employees and persons of organizations of secondary, general, technical and professional, post-secondary, higher and postgraduate education, equated to them; 42 calendar days – for the teaching employees of organizations of education and methodological support, preschool and additional education;

      2. To the teaching employees of education, working in the rural localities, by the decision of local executive bodies shall be:

      1) established enhanced salary at least twenty five percent and rate tariffs in comparison with the rates of teaching employees, engage in educational work in an urban setting;

      2) simultaneously paid a monetary compensation to cover expenses for public services and purchase of fuel for accommodation heating at the expense of budget funds in the amounts, established by the decision of local executive bodies;

      3) (Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.12.2008 No. 111-IV (shall be enforced from 01.01.2009).

      2-1. Additional measures of social support, provided by the legislation of the Republic of Kazakhstan shall be provided to the teaching employees of education, working in the rural localities.

      2-2. Feeds, land plots for grazing of livestock and haying shall be provided by the decision of local representative and executive bodies to the teaching employees, working in the rural localities, having a livestock in private ownership.

      3. To the teaching employees of educational organization shall be annually paid at the expense of relevant budget:

      1) benefit for health improvement once in a calendar year upon provision them of a regular labour leave in the amount, determined by the labour legislation of the Republic of Kazakhstan in the state educational organizations;

      2) holder of the title “Best University teacher” – the state grant in the amount of 2000-fold of monthly calculation index, direction of expenditure of which is determined by the Government of the Republic of Kazakhstan;

      3) holder of the title “Best teacher” – reward in the amount of 1000-fold of monthly calculation index.

      Footnote. Article 53 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 24.12.2008 No. 111-IV (shall be enforced from 01.01.2009); dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

Chapter 8. STATE REGULATION IN THE FIELD OF EDUCATION

Article 54. Objectives and forms of the state regulation in the field of education

      1. The state regulation in the field of education is directed to creation of conditions, providing enforcement of the constitutional rights to education, and ensuring of high quality of educational services, provided by the educational organizations.

      2. The state regulation in the field of education shall be carried out by legal support, education quality management, standardization, conducting of control.

Article 55. Quality management of education

      1. Quality management of education is directed to realization of the state policy in the field of education and shall include the state and institutional structure, constituting the unified national system of quality evaluation of education, rationality of application of funds, allocated to financing of education and generally effectiveness of performance of system of education.

      2. Quality management of education shall be carried out by making of management decisions at all levels on the basis of results of educational monitoring.

      3. Educational monitoring shall be carried out by use of complex of statistical and analytical estimated figures for external and internal quality evaluation of educational system.

      4. External evaluation of educational achievements is the one of the types irrespective of educational organizations of monitoring of quality of training.

      External evaluation of educational achievements shall be carried out in order of quality evaluation of educational services and level determination of learning of educational training programs of basic secondary, general secondary education and volume of educational subjects, provided by the state obligatory standards of education of higher education, by the students.

      5. External evaluation of educational achievements shall be conducted after completion of basic secondary, general secondary and higher education except higher medical and pharmaceptical education:

      1) at elementary school – selectively for the purpose of monitoring of educational achievements;

      2) at the main school – selectively for the purpose of monitoring of educational achievements and assessment of effectiveness of the organization of educational process;

      3) at the common high school – for the purpose of estimation of level of educational achievements;

      4) in the higher education – selectively for the purpose of monitoring of development of the training program in the directions of tutoring.

      6. The list of organizations of basic secondary, general secondary education and specialties of higher education, on which the external evaluation of educational achievements is conducted, shall be determined by the authorized body in the field of education.

      7. The organization which is carrying out a complex of actions for carrying out external estimation of quality of educational services:

      1) elaborates and introduces tasks of complex testing for the persons coming to the organizations of education realizing educational programs of the higher education;

      2) elaboratess and introduces technologies of quality control of educational process, models of competitive formation of the contingent of students in the organizations of education;

      3) conducts scientific and methodical researches on the theory and methodology of testing of measurement of quality of education and its compliance to requirements of the state obligatory standards of education.

      Footnote. Article 55 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

Article 56. The state obligatory standards of education

      1. Obligatory standards of education, determining a set of general requirements for each level of education shall be established in the Republic of Kazakhstan:

      1) the content of education;

      2) maximum volume of teaching loads of students and pupils;

      3) level of training of students;

      4)period of studing.

      2.The state obligatory standards of relevant levels of education are obligatory for all educational organizations irrespective of their form of ownership, types and kinds.

      3. The state obligatory standards of education are developed taking into account inclusive education.

      Footnote. Article 56 with amendments by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 03.12.2015 № 433-V (shall be enforced dated 01.01.2016);

Article 57. Licensing of educational activity

      Footnote. Article 57 in edition of the Law of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

      1. Educational activity of legal entities (hereinafter – licentiate) shall subject to licensing in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan on licensing.

      2. Licensing of educational activity of legal entities, implementing educational training programs of technical and professional, post-secondary education shall be carried out on qualifications in accordance with classifiers of professions of technical and professional post-secondary education.

      Licensing of educational activity of legal entities, implementing educational training programs of higher and postgraduate study shall be carried out by professions in accordance with classifiers of professions of higher and postgraduate study.

      Upon that the reference number, name, term of apprenticeship by professions or qualification shall be specified in the annexes to the license.

      3.A licenser shall create consultative and advisory body for collegial and public examination of issues of issuance of license, re-licensing in connection with reorganization of educational organization.

      4. Action of the license and (or) annex to the license for occupation educational activity is limited to administrative and territorial unit limits in a place of registration of the licensee (according to a legal address), except for the licensee who is carrying out educational activity through the branches having the status of the international schools.

      4-1. The branches of non-profit organizations having the status of the international schools having the right to carry out the educational activity which is subject to licensing on the basis of the license and (or) the annex to the license for occupation educational activity, the granted this non-profit organization.

      5. The licensor has the right to suspend the license for occupation educational activity for a period of up to six months in the order provided by the legislation of the Republic of Kazakhstan on administrative offenses.

      During suspension of action of the license for occupation educational activity the licensee provides continuation of teaching and educational process and elimination of the violations which entailed suspension of action of the license for occupation educational activity.

      6. In case of reorganization of the organization of education by change of its look the license and (or) the annex to the license for occupation which are available for it educational activity are subject to renewal in case of confirmation of compliance of again resulted reorganization of the organization of education to the qualification requirements imposed when licensing educational activity.

      In case of reorganization of the organizations of education financed by budget funds, the licensor carries out an inspection of compliance to the reorganized organization of education to the qualification requirements imposed when licensing educational activity before carrying out reorganization.

      After carrying out reorganization the licensee submits the application for renewal of the license and (or) the annex to the license for occupation educational activity, and the licensor grants the license and (or) the annex to the license for occupation educational activity on the basis of the inspection which is carried out earlier by the licensor on compliance to the qualification requirements imposed when licensing educational activity.

      For renewal of the license and (or) the annex to the license for occupation educational activity the licensee submits the application in the form approved by authorized body in the fields of education, the document confirming payment of licensing fee and also:

      1) copies of the documents containing information on changes, which formed the basis for renewal of the license and (or) the annex to it;

      2) data and documents on compliance to the qualification requirements imposed when licensing educational activity.

      The licensor refuses renewal of the license and (or) annex to the license for occupation educational activities for the basis provided by the present point in a case:

      1) non-presentation or the inadequate paperwork specified regarding the fourth the present point;

      2) discrepancies of the applicant to the qualification requirements imposed when licensing educational activity.

      The license and (or) the annex to the license for occupation are renewed by educational activity within thirty calendar days from the date of submission of the statement with the relevant documents.

      Before renewal of the license and (or) the annex to the license for occupation educational activity the licensee carries out activity on the basis of the license which is subject to renewal.

      Footnote. Article 57 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 16.05.2014 No. 203-V (shall be enforced upon expiry of six months after its first official publication); dated 27.07.2015 № 337-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 57-1. Notification on commencement or termination of carrying out of activity in the scope of nursery education and training

      1.An activity of educational organization, implementing the programs of nursery education and training shall be carried out in a notification requirement in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan on permissions and notifications.

      2. Reception of notifications on commencement or termination of carrying out of activity in the scope of nursery education and training shall be carried out by the authorized body in the field of education.

      Footnote. Chapter 8 is supplemented by Article 57-1 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 05.2014 No. 203-V (shall be enforced upon expiry of six months after its first official publication); with the amendments by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 58. Accreditation of educational organizations

      Footnote. Article 58 is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 59. The state control in the educational system

      1. The state control in the educational system is directed to ensure the right to education by the state and observance by the legal entities, as well as individual entrepreneurs without legal education, implementing educational training programs, compliance of educational activity, carrying out by them, to the requirements of the legislation of the Republic of Kazakhstan in the field of education and legislation of the Republic of Kazakhstan on permissions and notifications and shall be carried out by the authorized body in the field of education, local executive bodies within their competence.

      2. The objects of the state control in the educational system shall be:

      1) educational activity of legal entities, implementing educational training programs;

      2) level of learning of relevant educational training programs by the students.

      3. Basic types of the state control shall be:

      1) the state attestation of educational organizations;

      2) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

      3) control of observance of the legislation of the Republic of Kazakhstan on education and qualified requirements, specified to the educational activity.

      4. The state attestation of educational organizations irrespective of departmental affiliation and forms of ownership shall be conducted routinely once in five years by the state bodies of management in accordance with their competence.

      Note RCPI!
      The following edition of the second part of 4 paragraph shall be enforced from 01.01.2017 till 01.01.2020 by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 № 398-V.

      For the organizations of education implementing educational programs of technical and professional, postsecondary education and also the higher and postgraduate education in military, special educational institutions, the state certification is carried out also on specialties.

      Note RTsPI!
      The changes made to a part by a third of Paragraph 4 work till 01.01.2020 with the Law RK of 13.11.2015 No. 398-V.

      Educational organization, passing institutional and specialized accreditation in the accreditation bodies, introduced in the register of accreditation bodies, accredited by the educational organizations and educational training programs shall be exempt from the procedure of the state attestation on accredited educational training programs (specialties) for the term of accreditation, but not more than 5 years.

      The state attestation of organizations of medical and pharmaceutical education shall be carried out by the authorized body in the field of health care service.

      First state attestation shall be conducted in the newly created:

      1) educational organizations, implementing general education training programs of primary, basic secondary, general secondary education, after four years;

      Note RCLI!
      This edition of Subparagraph 2) works from 01.01.2017 till 01.01.2020 by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 No. 398-V.

      2) the organizations of education implementing educational programs of technical and professional, postsecondary, higher and postgraduate education in military, special educational institutions not later than a year of the first release of experts;

      3) preschool organizations and organizations of additional education after three years.

      4-1. Educational organization, subject to the state attestation, shall conduct self-evaluation and represent materials of self-evaluation to the state management bodies of education.

      5. Attestation of the branches of foreign educational organizations and international educational organizations shall be carried out in accordance with this Law, unless otherwise established by the international treaties, ratified by the Republic of Kazakhstan.

      6. Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).
      7. Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

      8. Control of observance of the legislation of the Republic of Kazakhstan on education and on permissions and notifications by the educational organizations shall be carried out in the form of verifications and other forms.

      8-1. At suspension of action of the license for occupation educational activity the licensee has the right to finish academic year of training with issue of the document on education.

      8-2. At suspension of action of the license for occupation educational activity the licensee has no right:

      1) participate in a competition to placement of the state educational order;

      2) to make actions with the license and (or) the annex to the license for occupation educational activity (the termination, renewal, obtaining new annexes to the suspended license for occupation educational activity);

      3) to carry out reception on training.

      8-3. Upon suspension of activity of educational organizations, carrying out an activity in a notification requirement, educational organization shall not have a right to:

      1) participate in a competition to placement of the state educational order;

      2) carry out an activity until the violations are eliminated and activity is resumed by the authorized body in the field of education.

      8-4. Educational organization, implementing educational programs of nursery education and training, carrying out an activity in a notification requirement shall subject to the verification in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan “On the state control and supervision in the Republic of Kazakhstan”.

      An authorized body in the field of education shall have a right to suspend an activity of educational organizations, carrying out an activity in a notification requirement in the manner provided by the legislation of the Republic of Kazakhstan on administrative infractions.

      Upon non-elimination of violations, identified in the result of verification and (or) state attestation by the subjects, providing services on nursery education and training, an authorized body in the field of education shall exclude an educational organization from the register of notifications on commencement or termination of carrying out of activity on nursery education and training.

      9-10. Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 17.07.2009 No. 188 (the order of enforcement see Article 2).

      11. International and foreign educational organizations and their branches, created in the territory of the Republic of Kazakhstan shall be verified in accordance with the Laws of the Republic of Kazakhstan.

      12-16. Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 17.07.2009 No. 188 (the order of enforcement see Article 2).
      Footnote. Article 59 as amended by the Laws of the republic of Kazakhstan dated 17.07.2009 No. 188 (the order of enforcement see Article 2); dated 06.01.2011 No. 378-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 15.07.2011 No. 461-IV (shall be enforced from 30.01.2012); dated 24.10.2011 No. 487-IV(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 16.05.2014 No. 203-V (shall be enforced upon expiry of six months after its first official publication); dated 29.10.2015 № 376-V (shall be enforced dated 01.01.2016); dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 60. Rights and obligations of civil servants, carrying out the state control

      1. Civil servants, carrying out the state control in the field of education, shall have necessary qualification and undergo appropriate training in the system of additional education at least once every five years.

      2. Civil servants, carrying out the state control in the field of education shall have a right to:

      1) attend organizations, institutions and enterprises of education without delay in order of examination upon presentation of certificate of employment, and departmental organizations of education – in recognition of established regime of their attendance;

      2) request any necessary information upon conduct of verification, become acquainted with the original documents, relating to the subject of verification.

      3. Civil servants, carrying out the state control in the field of education shall be obliged to:

      1) observe the legislation of the Republic of Kazakhstan, rights and legal interests of subjects of educational activity;

      2) conduct verifications on the basis and in strict adherence to the procedure, established by this Law and other regulatory legal acts of the Republic of Kazakhstan;

      3) not prevent to the established routine of work of educational organization in the period of conduct of verification;

      4) execute in a timely manner and in full measure the powers, provided in accordance with the Laws of the Republic of Kazakhstan on prevention, detection and restraint of violations of requirements, established by the legislation of the Republic of Kazakhstan in the field of education;

      5) serve a certificate on the results of verification on the day of its termination;

      6) insure safety of obtained documents and details, received in the results of conduct of verification.

      4. Actions (decisions) of civil servants, carrying out the state control in the field of education, and constitute a ground for commission of actions (decision-making), information may be appealed to the superior civil servants and (or) to a court by the interested persons.

      Footnote. Article 60 with the amendments by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Chapter 9. FINANCIAL ASSURANCE OF EDUCATIONAL SYSTEM

Article 61. Systems, principles and sources of financing

      1. System of financing of education – a set of republican and local budgets, other sources of incomes.

      2. System of financing of education shall be based on the principles:

      1) effectiveness and results rating;

      2) priority;

      3) accountability;

      4) responsibility;

      5) delimitation and independence of all budget levels.

      3. Sources of financing of education shall be:

      1) budget financing of the content of state educational institutions;

      2) budget financing of the state educational order;

      3) incomes from rendering of paid services, not contradicted to the legislation of the Republic of Kazakhstan;

      4) credits of financial organizations;

      5) sponsor and beneficent support, uncompensated deductions and donation, grants, investments of the participants of educational organizations.

      Financial resources of the state educational order for the preparation of specialists with higher and postgraduate education shall be the means of republican and local budgets.

      Footnote. Article 61 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 16.11.2015 № 403-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 05.05.2017 № 60-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 62. The state financing of educational organizations

      1. The state shall ensure allocation of budget funds for education in recognition of its priority.

      2. Financing of the state educational organizations shall be carried out at the expense of budget funds on the basis of requirements, established by the state obligatory standards of education on the level of education, and regulations, determined by the legislation of the Republic of Kazakhstan.

      3. Financing of the state educational institutions shall ensure the content and performing functions of institutions at the expense of the budget funds in accordance with the state obligatory standards of education.

      4. Financing of the state enterprises of education, educational organizations of other organizational-legal forms shall be carried out on the basis of the state educational order.

      The list of services, linked with the state educational order shall be approved by the authorized body in the field of education.

      4-1. The amount of financing of preschool education and tutoring, technical and professional, postsecondary, higher, postgraduate education (except for the departmental organizations of education) is determined by the per capita standard of financing.

      4-2. Local executive bodies in the presence of a possibility of local budgets place the state educational order in the organizations of secondary education regardless of form of ownership.

      The average cost of expenses on one pupil by the state educational order in the private organizations of education realizing general education training programs of primary, main secondary and general secondary education cannot be higher than the cost of expenses on one pupil in the state organizations of education realizing general education training programs of primary, main secondary and general secondary education.

      5. The state educational order for training, continuing education and retraining of qualified employees and specialists shall contain:

      1) directions of training of specialists;

      2) volume of the state educational order on the forms of education (number of places, grants);

      3) average cost of training expenses of one specialist.

      Upon placement of the state educational order for the training of specialists with technical and professional, post-secondary, higher or postgraduate education in the state institutions of education shall be specified administrator of budget programs and name of educational organization.

      Training of specialists in the educational institutions and (or) their branches, created in the manner provided by paragraph 4 of Article 65 of this Law, as well as training of foreigners and persons without citizenship in the preparatory divisions of higher education institutions shall be also included to the state educational order.

      Note RCLI
      Present edition of the paragraph 5-1 shall be the Law of the republic of Kazakhstan dated 13.11.2015 № 398-V.

      5-1. Financing of personnel training with higher education on the basis of educational grant shall be carried out in the educational organizations, past institutional accreditation in the accredited bodies, introduced in the register of accreditation bodies, accredited by the educational organizations and educational training programs.

      Financing of personnel training on separate specialties of higher education on the basis of educational grant shall be carried out in the educational organizations, past the specialized accreditation on these specialties in the accredited bodies, introduced in the register of accreditation bodies, accredited by the educational organizations and educational training programs.

      Financing of personnel training on the specialties of postgraduate education on the basis of educational order shall be carried out in the educational organizations, past the institutional accreditation in the accredited bodies, introduced in the register of accreditation bodies, accredited by the educational organizations and educational training programs.

      6. The state educational order, placed in the organizations of nursery education and training shall contain the number of pupils and average cost of expenses for one pupil.

      6-1. The state educational order, placed in the organizations of comprehensive education shall contain the number of pupils and average cost of expenses for one pupil.

      7. Content requirements of the state educational order on training and methodological support of educational system shall be determined by the authorized body in the field of education.

      8. The state educational order for financing of higher education shall be placed in the forms of educational grants differentially depending on specialty, type and status of educational institution.

      Expenses of educational organizations, implementing professional training programs of higher and postgraduate education, per one student on a paid basis may not be less than the amount of an educational grant or state educational order.

      Footnote. Article 62 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced from 01.01.2014); dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 05.07.2017 № 88-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 63. Provision of goods (works, services) on a paid basis by the educational organizations

      1. Educational services, rendering by the educational organizations to the students and pupils at the expense of budget funds, shall be provided at no cost.

      2. To the state institutions of education shall be prohibited to:

      1) provide educational services to the students and pupils on a paid basis within the state obligatory standard of education;

      2) charge money from students and teaching employees, except for the cases, provided by paragraph 3 of Article 63 of this Law.

      The state institutions of education, implementing professional training programs of higher education on specialties of art, as well as educational training programs of technical and professional education shall have a right to provide educational services on a paid basis in excess of the volume of educational services, rendering at the expense of budget funds.

      3. The state institutions of education shall have a right to provide the following goods (works, services) in excess of requirements of the state general education standards of education on a paid basis with conclusion of agreement on rendering of paid services on:

      1) implementing of additional educational programs (development of children and teenager’s crafts, aptitude and interests in the field of sport, culture and art, continuing education of specialists);

      2) organizations of supportive lessons with separate students on subjects (disciplines and cycle of disciplines) in excess of study time, allocated by curriculum and programs;

      3) organization of profound education of elements of science on subjects (disciplines and cycle of disciplines) with the students;

      4) organization and carrying out of different measures: sporting competitions, seminars, meetings, conferences among students and pupils, teaching employees and adult population, as well as on development and realization of courseware;

      5) provision for use of musical instruments and additional services of Internet connection;

      6) organization of summer holidays, provision of meals of students and pupils, participants of different measures, carrying out in the educational organizations;

      7) supply of heat power, fed electric power installation and boiler plant;

      8) organization of professional education (retraining and continuing education of specialists of technical and service work);

      9) organization of production and sales of products of learning and practice classes, instructional farms, educational-experimental plots.

      4. Prices for goods (works and services) of the state institutions of education, providing on a paid basis, shall subject to confirmation in the manner established by the legislation of the Republic of Kazakhstan.

      5. Private educational organizations shall use the incomes from sales of goods (works, services), provided on a paid basis, as well as for the education within the state obligatory standards of education, funds of incorporators and other, not prohibited by the legislation, sources of financing independently.

      6. Interrelation of educational organizations, rendering the services on a paid basis, and students (pupil), his (her) parents and other legal representatives shall be regulated by the agreement.

      In the case of payment of expenses to the students for all period of studies simultaneously at the time of conclusion of an agreement, payment amount is unchanged until the end of the study period.

      Upon progress payments of education the payment amount may be changed no more than once a year in the case of salary increase and in recognition of inflation index.

      Footnote. Article 63 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 19.05.2015 № 315-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.11.2015 № 398-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 64. Development of material and technical basis of educational organizations

      1. Creation and development of material and technical basis of the state educational organizations shall be carried out at the expense of budget funds, incomes from services, rendering on a paid basis, other sources, not prohibited by the legislation of the Republic of Kazakhstan.

      2. Educational organizations shall have a right to possess and use property in the manner determined by the legislation of the Republic of Kazakhstan. The state property of educational organization shall not subject to exemption or use for the purposes, contradicted to the basic objectives of educational organizations.

      3. Privatization of educational organizations shall be carried out in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan “On the state-owned property” and in coordination with the authorized body in the field of education.

      4. State institutions of secondary education, awarded a grant on a competitive base “The best organization of secondary education” shall spend a grant for material and technical, scientific-methods support of educational process.

      Footnote. Article 64 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 01.03.2011 No. 414-IV (shall be enforced from the date of its official publication); dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Chapter 10. INTERNATIONAL ACTIVITY IN THE SCOPE OF EDUCATION

Article 65. International cooperation and external economic activity

      1. International cooperation of the Republic of Kazakhstan in the field of education shall be carried out on the basis of the legislation of the Republic of Kazakhstan and international treaties of the Republic of Kazakhstan.

      2. Educational organization in accordance with specificity of their work shall have a right to establish direct contacts with foreign organizations of education, science and culture, international organizations and funds, conclude bilateral and multilateral agreements on cooperation, participate in the international programs of exchange of students, candidates for a master's degree, candidates for a doctor’s degree, teaching and scientific employees, enter into international non-governmental organizations (associations) in the field of education.

      Military and special educational institutions shall have a right to carry out training of specialists from the number of foreign citizens in accordance with the international treaties and contracts.

      Educational organizations shall have a right to engage in external economic activity in the manner determined by the legislation of the Republic of Kazakhstan and charter of educational organizations.

      3. Procedure of carrying out of international cooperation by the educational organizations of the Republic of Kazakhstan shall be established by the authorized body in the field of education.

      4. Creation of international and foreign educational institutions in the Republic of Kazakhstan and (or) their branches shall be carried out on the basis of international treaties or by the decision of the Government of the Republic of Kazakhstan.

      Award of status of international school shall be carried out by the decision of the Government of the Republic of Kazakhstan in the manner determined by them.

      5. Licensing of educational activity of international educational institutions, created in the territory of the Republic of Kazakhstan by other states or their legal entities or individuals, their branches, as well as the state attestation and accreditation shall be carried out in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan, unless otherwise provided by international treaties, ratified by the Republic of Kazakhstan.

      Footnote. Article 65 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 15.07.2011 No. 461-IV (shall be enforced from 30.01.2012); dated 09.01.2012 No. 535-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 13.02.2012 No. 553-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 66. Satisfaction of educational needs of foreign Kazakh diaspora

      1. Persons of Kazakh nationality, not being the citizens of the Republic of Kazakhstan, shall have a right to obtain education in the Republic of Kazakhstan.

      2. The state shall assist to the satisfaction of educational needs of foreign Kazakh diaspora.

      3. Creation of educational organizations for Kazakh diaspora abroad and provision of financial and material assistance shall be carried out in the manner established by the international treaties.

Chapter 11. RESPONSIBILITY FOR VIOLATION OF THE LEGISLATION OF THE REPUBLIC OF KAZAKHSTAN IN THE FIELD OF EDUCATION

Article 67. Responsibility for violation of the legislation of the Republic of Kazakhstan in the field of education

      Violation of the legislation of the Republic of Kazakhstan in the field of education shall entail responsibility in accordance with the Laws of the Republic of Kazakhstan.

Chapter 12. FINAL PROVISIONS

Article 68. Enforcement of this Law

      1. This Law shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication, except for the second part of paragraph 2 of Article 8, item of second paragraph 6, items of second and fifth subparagraph 1) of paragraph 7, subparagraph 2), 3) of paragraph 8 of Article 52 and subparagraph 1), 3) of paragraph 3 of Article 53, which enters into force from 1 January, 2008.

      2. Persons, being admitted to the study with appropriate terms of education in the educational organizations before entering into force of this Law, shall complete training on educational programs, being in force as of the date of admission to the training, with issuance of a document on education of established standard form, being in force as of the date of admission to the training.

      3. Shall be considered to have lost force the Law of the Republic of Kazakhstan dated 7 June, 1999 “On Education” (Bulletin of the Parliament of the Republic of Kazakhstan, 1999, No. 13, Article 429; No. 23, Article 927; 2001, No. 13-14, Article 173; No. 24, Article 338; 2004, No. 18, Article 111; No. 23, Article 142; 2006, No. 1, Article 5; No. 3, Article 22; No. 12, Article 71; No. 15, Article 92; 2007, No. 2, Article 18; No. 9, Article 67).

      Footnote. Article 68 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.10.2011 No. 487-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

The President
of the Republic of Kazakhstan