Об утверждении Санитарных правил к объектам промышленности

Постановление Правительства Республики Казахстан от 25 января 2012 года № 167. Утратило силу постановлением Правительства Республики Казахстан от 15 октября 2015 года № 829

      Сноска. Утратило силу постановлением Правительства РК от 15.10.2015 № 829 (вводится в действие со дня его первого официального опубликования).

ПРЕСС-РЕЛИЗ

      Примечание РЦПИ.
В соответствии с Законом РК от 29.09.2014 г. № 239-V ЗРК по вопросам разграничения полномочий между уровнями государственного управления см. приказ Министра национальной экономики Республики Казахстан от 20 марта 2015 года № 236

      В соответствии с подпунктом 2) статьи 6 Кодекса Республики Казахстан от 18 сентября 2009 года "О здоровье народа и системе здравоохранения" Правительство Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:
      1. Утвердить прилагаемые:
      1) Санитарные правила "Санитарно-эпидемиологические требования к объектам черной металлургии";
      2) Санитарные правила "Санитарно-эпидемиологические требования к объектам угольной промышленности";
      3) Санитарные правила "Санитарно-эпидемиологические требования к объектам цветной металлургии";
      4) Санитарные правила "Санитарно-эпидемиологические требования к объектам нефтедобывающей промышленности".
      2. Настоящее постановление вводится в действие по истечении десяти календарных дней со дня первого официального опубликования.

       Премьер-Министр
      Республики Казахстан                       К. Масимов

Утверждены          
постановлением Правительства
Республики Казахстан    
от 25 января 2012 года № 167

Санитарные правила
"Санитарно-эпидемиологические требования к объектам черной
металлургии"

1. Общие положения

      1. Санитарные правила "Санитарно-эпидемиологические требования к объектам черной металлургии" (далее – Санитарные правила) устанавливают санитарно-эпидемиологические требования к производственному микроклимату, освещению, медицинскому обеспечению, водоснабжению, вентиляции, к условиям труда с источниками физических факторов, к атмосферному воздуху для объектов черной металлургии.
      Настоящие Санитарные правила распространяются на следующие производства: коксохимические, агломерата и железорудных окатышей, доменные, ферросплавные, сталеплавильные, прокатные, трубные, метизные, железных порошков, огнеупоров, переработки вторичных черных металлов, ремонта металлургических печей и агрегатов.
      2. В настоящих Санитарных правилах используются следующие определения:
      1) черная металлургия – отрасль тяжелой промышленности, включающая технологию производства чугуна, железа и стали из железной руды;
      2) воздушное душирование – местная вентиляция, предназначенная для предотвращения поступления в помещение холодного воздуха, газа, пара, пыли.

2. Санитарно-эпидемиологические требования
к производственному микроклимату

      3. В кабинах кранов, в постах управления, в залах вычислительных машин, при выполнении других работ операторского типа, а также в местах временного отдыха рабочих должны соблюдаться нормы температуры, относительной влажности и скорости движения воздуха в соответствии с санитарными правилами "Санитарно-эпидемиологические требования к атмосферному воздуху в населенных пунктах, почвам, содержанию территорий населенных пунктов, условиям работы с источниками физических факторов, оказывающих воздействие на человека", утверждаемыми Правительством Республики Казахстан.
      4. В рабочей зоне производственных помещений должны соблюдаться допустимые нормы температуры, относительной влажности и скорости движения воздуха, в соответствии с приложением 1 к настоящим Санитарным правилам.
      5. Для работающих в неотапливаемых производственных и складских помещениях предусматриваются специальные помещения для обогревания.
      6. Тепловое облучение на постоянных рабочих местах за счет их рационального размещения и использования средств промышленной теплозащиты не должно превышать 140 ватт на квадратный метр (далее – Вт/м 2 ).
      При интенсивном тепловом облучении на постоянных рабочих местах до 140 Вт/м 2 должны применяться средства индивидуальной защиты, а также дополнительно:
      1) при тепловом облучении от 140 Вт/м 2 до 350 Вт/м 2 увеличивают на 0,2 м/с скорости движения воздуха на постоянных рабочих местах;
      2) при тепловом облучении от 350 Вт/м 2 до 2800 Вт/м 2 должно применяться воздушное душирование в соответствии с приложением 2 к настоящим Санитарным правилам.
      7. При несоблюдении требований пункта 8 и отсутствии воздушного душирования тепловая защита работающих должна обеспечиваться регламентацией предельного времени их пребывания в зоне воздействия источников теплового излучения в соответствии с приложением 2 к настоящим Санитарным правилам.
      Перерывы должны проводиться в местах отдыха с температурой воздуха для холодного периода года 20 - 23 градусов Цельсия (далее – о С), для теплого периода – 21 - 25 о С.
      8. При тепловом облучении выше 2800 Вт/м 2 выполнение работ без специальных костюмов и средств индивидуальной защиты не допускается.
      9. Производство ремонтных работ в печах, ковшах, регенераторах с заходом рабочих внутрь нагретых агрегатов допускается при температуре воздуха не выше 45 о С и выполнении требований приложения 5 к настоящим Санитарным правилам. При этом рабочие должны обеспечиваться специальной одеждой, специальной обувью и другими средствами индивидуальной защиты.

3. Санитарно-эпидемиологические требования к освещению

      10. Искусственное освещение выполняется по системе общего освещения с равномерным или локализованным размещением светильников. Локализованное расположение светильников применяется при наличии в цехах высокого оборудования, при расположении рабочих мест в вертикальной плоскости, при затенении рабочих мест элементами оборудования или корпусом работающего.
      11. Величины освещенности, допустимые значения показателя ослепленности и коэффициента пульсации для производственных помещений и рабочих мест, аварийное освещение в цехах и участках, значения коэффициента запаса и сроки очистки осветительной арматуры от загрязнения указаны в приложении 3 к настоящим Санитарным правилам.
      12. Подъемные краны оборудуются подкрановым освещением лампами накаливания или газоразрядными источниками света, обеспечивающими устранение затенения, создаваемого конструкцией крана.
      13. При ремонте металлургических печей и агрегатов должно обеспечиваться переносное освещение.
      14. Для общего освещения производственных помещений применяются газоразрядные источники света. Для освещения машинных залов, постов управления и контроля производственных процессов, диспетчерских пунктов применяются люминесцентные лампы. Местное освещение применяется в помещениях с временным пребыванием людей, во взрывоопасных и других помещениях с тяжелыми условиями среды.
      15. В цехах с автоматизированным технологическим процессом предусматривается включение дополнительных светильников общего и местного освещения.
      16. При устройстве общего и местного освещения рабочих мест контроля поверхности листов белой жести, труб из нержавеющей стали, в отделениях отделки проволоки осуществляются меры для ограничения отраженной блесткости.
      17. Измерение освещенности и проверка других требований норм производится при сдаче осветительной установки в эксплуатацию и не реже двух раз в год во время эксплуатации.
      18. Для осветительных установок с газоразрядными лампами предусматривается помещение для хранения отработанных ламп с ртутным наполнением.

4. Санитарно-эпидемиологические требования к условиям труда
с источниками физических факторов

      19. Не реже одного раза в год, а также после ремонта, замены и модернизации отдельных узлов, механизмов или агрегатов проводятся измерения уровней шума и вибрации на рабочих местах и ручных машинах. Контроль шума и вибрации проводится при рабочем режиме машин.
      20. Уровни звукового давления, шума и вибрации на рабочих местах должны соответствовать требованиям санитарных правил "Санитарно-эпидемиологические требования к атмосферному воздуху в населенных пунктах, почвам, содержанию территорий населенных пунктов, условиям работы с источниками физических факторов, оказывающих воздействие на человека", утверждаемых Правительством Республики Казахстан.
      21. Изделия, обрабатываемые ручным механизированным инструментом, укладываются и закрепляются так, чтобы устранить возникновение дополнительных вибраций изделия.
      22. При работе с оборудованием, вибрация которого является основным элементом технологического процесса (виброуплотнение и другие), не допускается нахождение рабочих во время работы на вибрирующих поверхностях.
      23. Для защиты от вибрации на путях ее распространения от оборудования, установленного на перекрытиях, применяются виброизолирующие опоры, акустические развязки площадок обслуживания машин.
      24. При организации и проведении работ с радиоактивными веществами и другими источниками ионизирующих излучений должны руководствоваться требованиями санитарных правил "Санитарно-эпидемиологические требования к обеспечению радиационной безопасности", утверждаемых Правительством Республики Казахстан.

5. Санитарно-эпидемиологические требования к помещениям
для обслуживания работающих лиц

      25. Работодатель должен обеспечить работников питьевой водой, молоком и лечебно-профилактическим питанием, специальной одеждой и обувью, средствами индивидуальной защиты в соответствии с порядком и нормами обеспечения работников молоком и лечебно-профилактическим питаниемспециальной одеждой, специальной обувью и другими средствами индивидуальной и коллективной защиты, санитарно-бытовыми помещениями и устройствами за счет средств работодателя, утверждаемыми Правительством Республики Казахстан.
      Стирка, ремонт и обезвреживание специальной одежды и обуви должны производиться централизованно. Вынос специальной одежды с производства и стирка ее в домашних условиях не допускается.
      26. Производственные участки обеспечиваются аптечками с набором медикаментов первой медицинской помощи.
      Все рабочие и инженерно-технические работники должны обучаться приемам оказания первой медицинской помощи.

6. Санитарно-эпидемиологические требования к эксплуатации
оборудования коксохимического производства

      27. Емкости и аппараты для химических продуктов должны иметь автоматические уровнемеры.
      28. Для перекачки смолы, пека, бензола и других продуктов применяются бессальниковые насосы. При применении насосов других типов сальники должны иметь съемные укрытия и местные отсосы, обеспечивающие удобство проведения ремонтных работ.
      29. Отбор проб фракции смолы, пека и других химических продуктов из оборудования производится способами, исключающими выделение в рабочую зону вредных веществ. Краны для отбора проб оснащаются местными отсосами, емкости для проб должны быть герметичными.
      30. Кристаллизаторы, центрифуги, вакуум-фильтры, барабанные охладители, конвейеры для разливки жидкого нафталина оборудуются укрытиями с местными отсосами.
      31. В производстве предусматривается механизация следующих процессов:
      1) операций по очистке емкостей и аппаратов;
      2) смыва и улавливания фусов;
      3) уборки просыпи шихты и кокса, разбуривания печей, чистки люков, стояков, рам печей, дверей и другого оборудования;
      4) разгрузки извести, приготовления известкового молока, удаления шлама из известковых отстойников, выгрузки фусов;
      5) в цехах роданистого аммония и натрия транспортировки и загрузки сыпучих продуктов в емкости и кристаллизаторы, упаковки готового продукта в тару;
      6) в цехах очистки коксового газа от сероводорода транспортировка мышьяковистого ангидрида со склада и загрузка его в емкости с растворителями;
      7) удаления и возврата в производство осадка из отстойников и осветлителей;
      8) в цехах кристаллического нафталина – операции по складированию, дроблению и загрузки в плавильник прессованного нафталина, погрузки кристаллического нафталина в железнодорожные вагоны, подачи брикетов нафталина от разливочных машин на склад и транспортировки мешков с нафталином от барабанных охладителей;
      9) операций по разливке, охлаждению и затариванию кумароновой смолы;
      10) в цехах биохимической очистки вод – подачи ортофосфорной кислоты в аэротенки.
      32. Пары и аэрозоли, выделяющиеся из воздушников емкостей и аппаратов, должны улавливаться и возвращаться в технологический процесс.
      33. Дробильные и смесительные агрегаты и места перегрузки угля должны быть укрыты и оборудованы местной вытяжной вентиляцией.
      34. В производстве предусматривается автоматизация следующих процессов:
      1) откачки смолистой воды из маслоотделителя в сборник смолы;
      2) операций подготовки угля для коксования (дробление, просеивание, смешение, транспортировка шихты);
      3) сухого тушения кокса с помощью инертных газов.
      35. Загрузка угольной шихты и жидкого пека в камеры печей для коксования автоматизируется и проводится бездымным способом.
      36. Угольные башни и загрузочные вагоны должны оборудоваться регистрирующими приборами, указывающими вес или объем шихты.
      37. Бункеры угольных башен и загрузочных вагонов оборудуются системами механического обрушения.
      38. Углезагрузочные и двересъемные машины на коксовых батареях управляются дистанционно.
      39. Инжектор для подачи пара или воды включается перед началом загрузки печи и выключается после окончания планирования и закрытия планирного люка.
      40. Телескопические течки углезагрузочных вагонов должны иметь герметичное соединение с углезагрузочными люками в период загрузки.
      41. Загрузочные люки, плацирные и печные двери, крышки сборников газов максимально уплотняются.
      42. Газоотводящие стояки коксовых и пекококсовых батарей оборудуются механизированными запорно-открывающими и чистильными устройствами.
      43. Коксовые и пекококсовые батареи должны иметь устройство, предотвращающее пылевыделение при выдаче кокса из печной камеры.
      44. Тушение кокса осуществляется на установках сухого тушения кокса или очищенной водой. Тушение кокса фенольной водой не допускается.
      45. Контроль погрузки шихты в печи прокаливания и выгрузкой формованного кокса, давлением коксового газа и другими технологическими параметрами осуществляется автоматически с дистанционным управлением.
      46. Вакуум-фильтры для фильтрации серной суспензии, бункеры серной пасты, приемники и емкости хранения серы, отстойники и сборники конденсата, кристаллизаторы фракций смолы должны иметь укрытия и местные отсосы.
      47. В цехах переработки смол, транспортировки исходной смолы и ее фракций, а также загрузка и выгрузка химических продуктов осуществляются способами, предотвращающими выделение в воздух пыли и вредных веществ.
      48. Отфуговывание антраценовой фракции производятся непрерывным способом в автоматизированных центрифугах.
      49. Автоматические центрифуги, конвейер для разливки жидкого нафталина в формы и барабанный охладитель должны быть укрыты и оборудованы местной вытяжной вентиляцией.
      50. Мойка фракций смолы проводится в закрытых аппаратах непрерывного действия.
      51. В цехах обогащения антрацена предусматриваются укрытия и местные отсосы на участках разгрузки технического антрацена, подачи его в резервуары с плавителями, а также сушки и упаковки готового продукта.
      52. В цехах фталевого ангидрида основные аппараты и оборудование должны устанавливаться на открытых площадках и этажерках цеха.
      53. В цехах инден-кумароновых смол сливные тарелки аппаратов для обезвоживания, полимеризации и нейтрализации полимерных смол должны быть оборудованы местными отсосами.
      54. Хлористый алюминий хранится в изолированном помещении в металлических барабанах с плотно закрывающимися крышками.
      55. Транспортировка хлористого алюминия в полимеризаторы проводится механизированным способом, а место загрузки оборудуется местной вытяжной вентиляцией.
      56. Уборка помещений углеподготовки, коксовых цехов, коксосортировки, химических цехов, машин и оборудования проводится механическим способом, централизованно, с помощью гидроомыва или вакуумных отсасывающих устройств. Сдувание пыли с помощью сжатого воздуха не допускается.

7. Санитарно-эпидемиологические требования к эксплуатации
оборудования производящего агломерат и железорудные окатыши

      57. Агломерационные машины, грохоты, дробилки, питатели, укладчики шихты должны поставляться заводами-изготовителями со встроенными местными отсосами.
      58. На участке агломерационной машины в зоне горна предусматриваются меры для защиты рабочих от воздействия инфракрасной радиации.
      59. Транспортировка пыли из бункеров коллектора агломерационной машины и от аппаратов технологической газоочистки, а также просыпи из-под холостого хода агломерационной ленты осуществляются мокрым способом или другими способами, исключающими пылеобразование.
      60. Технологический процесс должен предусматривать выдачу охлажденного агломерата. При применении продува воздуха через слой агломерата, с целью его охлаждения, предусматриваются специальные меры, предотвращающие выделение пыли в окружающую среду по всей длине охладителя.
      61. Все шихтовые материалы увлажняются либо используются иные средства снижения их пылеобразующих свойств.
      62. При использовании подогрева шихты возвратом барабана первичного смешивания должны быть приближены к грохотам, выделяющим возврат, а транспортеры по всему тракту подачи горячего возврата не должны быть перегружены.
      63. Передвижные сбрасывающие тележки оборудуются укрытием, охватывающим узлы загрузки и выгрузки, и местными отсосами.
      64. Грохоты для сортировки железосодержащей части шихты, коксика и других измельченных материалов, а также агломерата и окатышей, включая узлы загрузки и выгрузки, должны иметь аспирируемые укрытия.
      65. Желоба для выдачи агломерата и окатышей с машин должны выполняться в закрытых конструкциях, подключенных к системам аспирации или укрытиям агломерационных (обжиговых) машин. Узлы погрузки агломерата (окатышей) в вагоны оборудуются системами аспирации, исключающими выделение пыли в окружающую среду.

8. Санитарно-эпидемиологические требования к эксплуатации
оборудования доменного производства

      66. На вновь строящихся и реконструируемых доменных печах шихтовые материалы со складов и других производств, расположенных на промышленной площадке данного объекта, должны подаваться в отделение подачи шихты с помощью транспортеров или иных видов непрерывного транспорта.
      67. При подаче шихтовых материалов непрерывными видами транспорта надбункерное помещение должно быть укрытым и отапливаемым. Управление загрузкой бункеров проводится автоматически с дистанционным контролем.
      Загрузочные проемы бункеров оснащаются аспирационными укрытиями с закрытым вводом шихтовых материалов, предотвращающим пылевыделение в процессе загрузки.
      68. Бункеры оснащаются автоматическими уровнемерами, сблокированными с разгрузочными устройствами бункеров. Верхняя граница шихтовых материалов в бункере в процессе эксплуатации постоянно поддерживается на уровне, обеспечивающем высоту свободного падения загружаемых материалов не более 3,5 м. Полное опорожнение бункеров допускается только при остановке их для ремонтно-наладочных работ.
      69. Подбункерные помещения отдельных доменных печей должны изолироваться друг от друга для исключения сквозняков и распространения запыленного воздуха.
      70. При конвейерной шихтоподаче в подбункерном помещении разгрузочные части бункеров, виброгрохоты, питатели, весовые воронки, конвейеры шихтовых материалов и транспортеры вывода отсеянной мелочи, а также узлы перегрузок между ними оснащаются аспирационными укрытиями с присоединением последних к централизованной системе вытяжной вентиляции.
      71. При шихтоподаче вагон-весами предусматриваются меры локализации пылевыделений (при их загрузке из бункеров и разгрузке) над скиповой ямой с очисткой удаляемого воздуха от пыли перед выбросом в наружную атмосферу.
      72. Кабины вагон-весов должны быть герметичны, теплоизолированы, проемы для наблюдения закрываться прозрачными теплоотражающими материалами и оснащены подачей кондиционированного воздуха в зону дыхания машиниста.
      73. В надбункерных и подбункерных помещениях должна осуществляться принудительная подача приточного воздуха, компенсирующая работу местной вытяжной вентиляции и обеспечивающая постоянное поддержание положительной температуры.
      74. Скиповая яма изолируется от остальных помещений шихтоподачи. Конструкции скипов и загрузочных устройств должны исключать просыпь шихтовых материалов. Постановочные места скипов и загрузочные лотки оснащаются аспирационными укрытиями.
      75. Отгрузка отсеянной мелочи из отделения шихтоподачи на другие производства, расположенные на той же промышленной площадке, осуществляется по галереям системой транспортеров с минимальным количеством перегрузок.
      76. Все операции по разборке и набивке футляров чугунных леток, ломке скрапа, уборке его, очистке литейного двора и железнодорожных путей, подаче материалов и оборудования, по уходу, ремонту канав и желобов проводится механизированным способом.
      77. Над чугунными шлаковыми летками, главной канавой и над постановочными местами ковшей и шлаковых чаш предусматриваются укрытия с местной вытяжной вентиляцией.
      78. Переходные мостики над чугунными и шлаковыми канавами и другими горячими поверхностями должны быть теплоизолированы и иметь теплозащитные ограждения с боков на высоту не менее 1 м.
      79. Для обслуживания сливных носиков чугунных и шлаковых желобов по краям литейного двора предусматриваются площадки с теплозащитными экранами.
      80. Возле стен зданий литейного двора предусматриваются площадки для прохода людей выше уровня желобов. Вблизи желобов и ковшей проходы ограждаются теплоизолирующими экранами.
      81. Управление мостовыми кранами на литейных дворах осуществляется дистанционно.
      82. Удаление футеровки, загрязненной радиоактивными веществами, проводится путем вырубки. Производство взрывных работ для разборки футеровки не допускается. Удаленная футеровка собирается в контейнеры для радиоактивных отходов и отправляются в специально выделенные места захоронения.
      83. Для контроля прогара и герметичности воздушных фурм предусматривается система автоматического непрерывного контроля.
      84. Выпуск пыли и ее транспортировка от пылеуловителей должны осуществляться с применением средств, исключающих загрязнение окружающей среды.
      85. Управление воздушно-разгрузочным клапаном "снорт" воздуховода холодного дутья устанавливается в помещении управления доменной печью и на рабочей площадке печи.
      86. Управление кантовкой шлаковых ковшей при сливе доменных и сталеплавильных шлаков на шлаковых отвалах или установках по производству шлаковой продукции, шлакоуборочными кранами на грануляционных установках и подачей воды в грануляционные аппараты осуществляется дистанционным способом из специальных постов.
      87. При бесковшевой уборке шлака желоб должен иметь теплоизолированное укрытие.

9. Санитарно-эпидемиологические требования к эксплуатации
оборудования по производству ферросплавов

      88. Крупнотоннажные ферросплавы должны выплавляться в плавильных корпусах, специализированных на выплавку одного вида ферросплавов. В действующих цехах при выплавке разных ферросплавов в одном корпусе группируются по общности выделяющихся производственных аэрозолей.
      89. Применение тонкодисперсных шихтовых материалов должно быть ограничено. Мелкозернистые хромовые и другие руды используются в окускованном (укрупненном) виде.
      90. В производстве предусматривается автоматизация следующих процессов:
      1) контроля уровня сыпучих материалов в бункерах, дозировки и загрузки шихтовых материалов в печь;
      2) управления режима работы ферросплавных печей;
      3) контроля работы конвертеров для продувки передельного феррохрома кислородом.
      91. Самозагружающиеся тележки, подающие шихту в печные карманы, оснащаются аспирируемым укрытием.
      92. Печные карманы оборудуются местной вытяжной вентиляцией, обеспечивающей улавливание печных газов и пыли во время загрузки шихты.
      93. Сплавы, для которых разработана технология плавки в закрытом режиме, выплавляются только в закрытых печах.
      Корпус и свод закрытой печи должны быть герметизированы. Под сводом печи автоматически поддерживается постоянное давление или разрежение.
      94. В производстве предусматривается механизация следующих процессов:
      1) чистки газоходов. Ручная загрузка корректирующих добавок шихты в печи не допускается;
      2) всех операций по обслуживанию колошника действующих открытых печей (разравнивание шихты, отбивка бортов печи и другие), а также операций пробивки и закрытия леток печей;
      3) наращивания графитированных электродов;
      4) вычерпывания ферровольфрама из ванны печей;
      5) чистки ковшей с производством в отдельных помещениях или на специальных участках;
      6) складирования и отгрузки готовой продукции;
      7) сбора металлических включений с надбункерных решеток;
      8) дробления и просев металлических отходов. При этом отходы должны поступать в плавильное отделение в готовом для переплава виде;
      9) подготовки шихты (раскупорка барабанов или мешков с шихтой, взвешивание, смешивание компонентов шихты, транспортировка и засыпка шихтовых материалов в плавильные емкости) закрытым непрерывным процессом с дистанционным управлением.
      95. Перепуск электродов осуществляется автоматически или с дистанционным управлением.
      96. Все печи оборудуются местными вытяжными устройствами, обеспечивающими удаление печных газов как в период плавки, так и во время выпуска.
      97. На рафинировочных печах вытяжные зонты должны устанавливаться непосредственно от борта печи. Для обслуживания колошника в стенке зонта предусматриваются рабочие проемы, оборудованные подвижными дверками, снабженными автоматическими системами открывания.
      98. На открытых рудовосстановительных печах весь периметр печи от нижней кромки зонта до борта шахты печи оборудуются теплопоглощающими экранами или завесами.
      99. В конструкции разгрузочной машины должна быть предусмотрена защита машиниста от теплового облучения. Зазоры между электродами и перекрытием рабочей площадки надежно уплотняются.
      100. Доставка и загрузка электродной массы в кожухи самоспекающихся электродов должна быть механизирована и автоматизирована.
      101. Верхние сечения кожухов самоспекающихся электродов должны снабжаться герметическими укрытиями и аспирационными системами периодического действия. Наращивание кожухов самоспекающихся электродов и загрузка электродной массы проводится только при работающей местной вытяжной вентиляции.
      102. Использование электродной массы для футеровки леточных желобов не допускается.
      103. Рабочее место горнового оборудуются теплоотражающими экранами и установками воздушного душирования.
      104. Удаление остывшего шлакового гарниссажа из ковшей производится в стационарных местах, оборудованных местной вытяжной вентиляцией.
      105. Засыпка поверхности горячего металла в ковшах шлаком или песком перед разливкой проводится механизированным способом.
      106. Грануляция ферросплавов производится на установках с дистанционным управлением, оборудованных механизмами для кантования ковша, а также системами местной вытяжной вентиляции для удаления пара и вредных веществ.
      107. Разливочные машины должны оборудоваться аспирируемыми укрытиями над ковшом с расплавленным металлом.
      108. Подготовка известкового молока и подача его в цех проводится механизированным способом, а полив изложниц разливочной машины – автоматизированным способом.
      109. Саморассыпающиеся шлаки удаляются из плавильных корпусов в ковшах или копильниках в жидком состоянии. Остывание шлаков в открытых шлаковнях не допускается. Для остывания ковшей или копильников с саморассыпающимся шлаком предусматриваются закрытые эстакады.
      110. Смешивание сплавов проводится в агрегатах закрытого типа с дистанционным управлением, оборудованного местной вытяжной вентиляцией.
      111. Ручная сортировка и чистка сплавов проводится на столах, обеспечивающих работу сидя и оснащенных местными отсосами.
      112. Охлаждение, сепарация и отгрузка шлаков проводится в специальных отделениях (цехах сепарации шлака). Саморассыпающиеся шлаки из плавильных корпусов в цехи сепарации шлака транспортируются способом, предотвращающим загрязнение воздуха территории объекта.
      113. Транспортировка шлаков внутри цеха осуществляется закрытыми видами транспорта, для отправки его потребителю используются специальные вагоны или автомашины закрытого типа, обеспечивающие беспыльную загрузку, транспортировку и разгрузку материалов.
      114. Процесс упаковки шлаков проводится полностью механизированным и автоматизированным способами.
      115. Погрузка шлака в вагоны проводится механизированным способом с системой дистанционного контроля уровня загружаемых шлаков.
      116. Подготовка шихты, содержащей естественно радиоактивные элементы, осуществляется в изолированных помещениях с соблюдением мер, предусмотренных правилами работы с радиоактивными веществами в соответствии с требованиями санитарных правил "Санитарно-эпидемиологические требования к обеспечению радиационной безопасности", утверждаемых Правительством Республики Казахстан.
      117. Остывание плавок перед их расфутеровкой осуществляется на стационарных местах, оборудованных теплозащитными экранами и системами местной вентиляции.
      118. На рабочих местах плавильщиков, горновых, загрузчиков обжиговых и сушильных печей, печей для плавки алюминия, машинистов разливочных машин должно быть предусмотрено воздушное душирование.
      119. У открытых рудовосстановительных печей, не имеющих постоянного места загрузки шихты на колошник, воздушное душирование предусматривают по всему периметру печи.

10. Санитарно-эпидемиологические требования к эксплуатации
оборудования сталеплавильного производства

      120. В производстве предусматривается механизация следующих процессов:
      1) операций разгрузки и погрузки сыпучих материалов и ферросплавов;
      2) чистки вакуумных камер;
      3) подачи смазочных материалов для кристаллизаторов машинами непрерывного литья заготовок (далее – МНЛЗ);
      4) операций подготовки ковшей.
      121. Легирующие материалы, содержащие вредные вещества I и II классов опасности, либо выделяющие вредные вещества в газообразном состоянии, доставляются в шихтовое отделение в расфасованном виде или в герметически закрытой таре.
      122. Подача сыпучих материалов из бункеров в конвертеры осуществляется закрытым способом с дистанционным управлением дозирования.
      123. Сталеплавильные агрегаты оборудуются устройствами, предотвращающими выбивание пыли и газов через рабочие окна и технологические отверстия (включая электродные и фурменные отверстия в своде электродуговых печей) в производственных помещениях, в том числе при продувке конвертера кислородом и его завалке.
      124. При заправке сталеплавильных агрегатов предусматриваются меры по улавливанию и удалению пыли.
      125. Рабочее место машиниста завалочной машины должно быть защищено от теплового облучения. Сталевыпускной желоб и постановочное место разливочного ковша оборудуются укрытиями и местными отсосами.
      126. Сталевыпускной желоб должен быть съемным, а ремонт его осуществляться после охлаждения на специально оборудованном участке.
      127. Управление установками для вакуумирования стали осуществляется дистанционно.
      128. Разливка стали осуществляется преимущественно МНЛЗ.
      129. Смотровые окна в стенах горячей камеры МНЛЗ и постов управления на всех рабочих площадках сталеплавильных агрегатов оборудуются теплозащитными устройствами.
      130. При разливке металла на МНЛЗ на слябы пульт управления газорезки должен располагаться так, чтобы сляб был обращен к газорезчику узкой стороной. Рабочее место газорезчика должно иметь максимальное допустимое технологией непрозрачное экранирование зоны газорезки.
      131. Операции по очистке и смазке изложниц осуществляются механизированным способом и оборудуются местными отсосами. Очистка поддонов и изложниц путем обдува не допускается.
      132. При выгрузке шлака в шлаковую яму и погрузке его на платформы применяется орошение водой по всему фронту работ.
      133. Уборка пыли в основных производственных помещениях проводится с помощью централизованных вакуум-систем или гидросмыва. Применение сдува пыли сжатым воздухом не допускается.

11. Санитарно-эпидемиологические требования к эксплуатации
оборудования прокатного и трубного производства

      134. Машинные залы прокатных и трубных цехов должны размещаться в отдельных звукоизолированных помещениях.
      135. Рабочие места, располагающиеся вблизи сосредоточения горячего металла и в зоне обслуживания нагревательных устройств (рольганги, подводящие заготовки к клетям, многоручьевые направляющие столы, участки клеймовки и уборки горячего металла, смотровые и рабочие окна нагревательных печей и другие) оснащаются устройствами для защиты от теплового облучения и оборудуются душирующей вентиляцией.
      136. Нагревательные устройства должны иметь плотно закрывающиеся крышки и заслонки рабочих проемов, а также устройства местной вытяжной вентиляции над окнами загрузки и выгрузки печей и над шлаковыми летками. Измерение температуры металла в нагревательных печах и колодцах проводится дистанционно, автоматически.
      137. В производстве предусматривается механизация следующих процессов:
      1) загрузки, кантовки, перемещения и выгрузки металла, удаления шлака и окалины;
      2) уборки окалины из под станов, из ям, отстойников;
      3) на станах непрерывной прокатки труб на оправке – смазка оправок, их подачи к стану и извлечения из труб;
      4) на пилигримовых станах – транспортировки слитков, закрывания замка дорна, смазывания дорна, подъема и опускания дорна в ванну для охлаждения, замены дорнов на охладительном стеллаже;
      5) при горячем прессовании труб – подачи заготовок в пресс, подачи смазки к прессу и в матрицу, подачи и загрузки графитного порошка к смесительному барабану, подачи смазки к контейнеру и технологическому инструменту, уборки выпрессованной трубы, уборки пресс-остатка;
      6) на станах для производства плоскосматывающих двухшовных труб – одевания рулонов ленты на мотор, протирки ленты перед сваркой, заправки и зажима готовой трубы в моталке;
      7) на станах электросварки труб сплавлением – задачи листов в плавильную машину и кромкострогальные станки, замены нижней подушки сварочного агрегата, снятия внутреннего и наружного грата;
      8) на прошивных станах – зацентровки заготовок перед прошивкой, смены оправок, задачи заготовок в стан;
      9) на автоматических станах – засыпки соли в гильзы, смены оправок, кантовки труб в желобе автоматического стана;
      10) на станах с неподвижной сварочной головкой – удаления флюса с наружных и внутренних швов трубы;
      11) на станах спиральной сварки труб – задачи рулонов в разматыватели тянущие валки, правильную машину, подачи флюса на сварочную головку, удаления отработанного флюса, съема и уборки флюсовой корки;
      12) в производстве труб спайкой – подачи рулонов ленты к разматывателям и их уборки, все операции по обезжириванию, промывке, травлению и омеднению ленты, смазке труб;
      13) на станах холодного волочения – смазки труб перед волочением, их кантовка и продвижение на стеллажах горна (за исключением труб малого диаметра), захвата и сброса на волочильных станах, подачи стержня с оправкой в трубу, возврата тележки для захвата трубы от лебедки к люнету;
      14) на станах с подвижной сварочной головкой подсыпка флюса, а также сбора отработанного флюса в бункер. Открытая часть флюсовой подушки должна быть закрыта предохранительными пластинами;
      15) при производстве баллонов – подачи труб со склада на участок подготовки, задачи в труборазрезные станки, загрузки заготовок в печь, подачи их к молотам и обкатным машинам, загрузки баллонов в термопечи, подачи их на участок окраски, подвешивания к механизму продвижения через окрасочную камеру, расточки горловины и нарезки резьбы, очистки от стружки и оставшейся окалины, гидро-пневмоиспытания и просушки баллонов;
      16) в труболитейном производстве – разгрузки шихтовых материалов и загрузки их в плавильные агрегаты. Доставка пылящих материалов должна производиться пневмотранспортом;
      17) обивки костылей, выбивку футеровки на опоку извлечение трубы из опоки, удаления горелой формовочной земли, все процессы приготовления формовочных и стержневых смесей и исходных материалов. Бегуны, мельницы, грохоты и смесители для приготовления термореактивных смесей должны иметь укрытия и местные отсосы;
      18) в отделении покрытий – всех операций, связанных с обслуживанием агрегатов для нанесения покрытий (доставка и загрузка сырья, заполнение ванн, смена растворов, чистка днища ванны);
      19) операций приготовления футеровочной массы и ее нанесения на внутреннюю поверхность труб.
      138. При прокатке горячего металла должно обеспечиваться дистанционное измерение его параметров и механизация технологических операций по отбору проб, клеймению, удалению дефектов и упаковке готовой продукции.
      139. Клети прокатных станов оборудуются устройствами пылеулавливания.
      140. Зачистка металла ручными шлифовальными машинами проводится при оснащении их пылеулавливающими устройствами, а участки, где проводятся такие работы, должны быть оборудованы местной вытяжной вентиляцией.
      141. Огневая зачистка металла осуществляется на механизированных установках, оснащенных устройствами для локализации выделяющихся вредных веществ и защиты окружающей среды от загрязнения.
      Допускается использовать ручную огневую зачистку, которая должна выполняться, как правило, в аспирируемых камерах с дистанционным управлением горелками вне камер или на специальных огражденных участках, оснащенных вытяжной вентиляцией.
      142. Порезка брака металла газовыми горелками должна выполняться на специальных площадках, оборудованных местной вытяжной вентиляцией.
      143. Зачистка пороков заготовок и готового проката пневмоинструментом не допускается.
      144. Ремонт и сушка разливочных ковшей проводится на специальных стендах, оборудованных устройствами для улавливания и отвода продуктов горения.
      145. Охлаждение труб после отжига проводится на участках или в камерах охлаждения, оборудованных теплозащитными экранами и вытяжной вентиляцией.
      146. Управление процессами плазменной резки и источниками их питания должно быть дистанционным.
      147. Промасловка проката и труб проводится в механизированной установке с сушильной камерой, оборудованной вытяжной вентиляцией.
      148. Травильные отделения располагаются в отдельных помещениях, где предусматриваются мероприятия, исключающие попадание загрязненного воздуха в смежные помещения.
      149. В травильных отделениях должны предусматриваться:
      1) применение автоматических устройств для травления металла по заданной программе и дистанционное управление;
      2) механизация транспортировки, погружения в ванны и выгрузки металла из ванн, его промывки и нейтрализации;
      3) сушильно-моечные машины непрерывного действия для сушки и мойки металла, обеспеченные достаточной вентиляцией;
      4) расположение постов управления травлением в местах вне действия испарений из ванн (воды, кислот);
      5) механизация слива и обезвреживания отработанных растворов.
      150. Применение сильно действующих кислот (плавиковая, азотная, их смеси и другие) должно быть максимально ограничено.
      151. Травильные отделения оборудуются питьевыми фонтанчиками и раковинами с подводом питьевой воды для быстрого смывания попавшей на кожу или одежду кислоты, а также иметь аптечку для первой помощи при ожогах кислотой.
      152. Окраска в электростатическом поле проводится в камере, оснащенной вытяжной вентиляцией.
      153. Использование каменноугольных смол и лаков для покрытия проката и труб не допускается.
      154. Конструкция печей должна обеспечивать:
      1) механизацию посадки металла в печь и выдачу его из печи;
      2) дистанционное (с пульта) управление механизмами печи;
      3) механизацию подачи топлива, шуровки, чистки колошниковых решеток, очистки от шлака и удаление шлака.
      155. Топочные отверстия печей оборудуются местной вытяжной вентиляцией.
      156. Печи, работающие с контролируемой атмосферой, должны быть герметичными. Протяжные, проходные, конвейерные и другие печи, работающие непрерывно, оборудуются устройством для сжигания или улавливания защитных газов.
      157. Подача изделий в закалочные агрегаты осуществляется механизированным способом.
      158. Закалочные печи должны иметь плотное укрытие с вытяжной вентиляцией.
      159. Сортировочное отделение для осмотра оцинкованных труб изолируется от оцинковального отделения.
      160. Склады готовой продукции оборудуются участком для механизированной пакетировки и увязки проката и труб. Конструкция карманов и сбрасывающего устройства должна обеспечивать бесшумное сбрасывание труб и заготовок.
      161. Использование ртутных выпрямителей во вновь строящихся и реконструируемых прокатных и трубных цехах не допускается.

12. Санитарно-эпидемиологические требования к эксплуатации
оборудования метизного производства

      162. В отделениях для волочения проволоки предусматривается механизация и автоматизация следующих процессов:
      1) транспортирования бунтов катанки и проволоки, а также катушек с проволокой;
      2) установки на размоточные устройства катушек и мотков, снятия их с намоточных устройств, резки проволоки;
      3) упаковки мотков проволоки;
      4) контроля сечения проволоки при волочении.
      163. На станах для волочения пруткового металла (калибровки) смазка и подача прутка механизируются.
      164. В производстве канатов и металлокорда операции свивки проволоки, смены катушек, протяжки, обрезки концов, погрузки мотков проволоки на катушки, сортировки, нанесения защитного покрытия на канаты и их упаковки, а также процессы смазки канатов, включая доставку смазки и заполнение ею проходных ванн должны быть механизированы.
      165. Проходные ванны для нанесения канатной смазки оборудуются средствами контроля и автоматического регулирования температуры, предупреждающими горение смазки.
      166. В производстве крепежных изделий в изолированных помещениях должны размещаться гвоздильные прессы, оборудование для чистки, полировки гвоздей, оборудование для антикоррозийных и декоративных покрытий крепежных изделий (гальваническое, оцинковальное, лудильное, окрасочное и другие).
      167. В цехах по производству сеток должна быть предусмотрена механизация:
      1) погрузочно-разгрузочных и транспортных работ на складах подготовки металла;
      2) подача металла к станам, ножницам и другим технологическим агрегатам;
      3) снятия готовой продукции;
      4) транспортировки готовой сетки к контрольным машинам;
      5) упаковки и погрузки готовой продукции.
      168. Процесс установки или одевания на фигурки перемоточных машин мотков проволоки весом более 20 килограмм (далее – кг) должен быть механизирован.
      169. При навое основ из проволоки с металлическим покрытием (цинк и другие) на каретке навойной машины оборудуется масляным обтиром или местным отсосом.
      170. При производстве щелевых сеток изготовление заготовок колосников производится на автоматических линиях.
      171. При производстве сеток для ленточных транспортеров смазка ленты в рулонах методом погружения проводится в емкостях, оборудованных лотками для сбора масла на протяжении от емкостей с маслом до места хранения промасленной сетки, которые оборудуются решетками и маслосборниками.
      172. В производстве холоднокатаной и плющеной ленты агрегаты продольной резки должны иметь механизированную подачу и уборку металла, удаление обрези, увязку и кантовку бунтов разрезанного рулона и дистанционное управление.
      173. Станы для плющения проволоки оборудуются местной вытяжной вентиляцией.

13. Санитарно-эпидемиологические требования к эксплуатации
оборудования в производстве железных порошков

      174. В производстве железных порошков методом восстановления транспортировка железорудного концентрата, сажи, соды и других сыпучих материалов производится закрытым способом (в крафтцеллюлозных мешках, закрытых вагонах, цистернах, оборудованных самозагружающими устройствами).
      175. Хранение шихтовых материалов должно осуществляться в закрытых складах.
      176. Разгрузка окалины проводится в приемные закрытые бункера, соединенные с разгрузочными проемами транспортирующих средств.
      177. В производстве железных порошков предусматривается механизация следующих процессов:
      1) подачи окалины в сушильные барабаны, а также транспортировки ее к размольно-смесительному оборудованию;
      2) подачи брикетов железной губки в дробильное отделение и загрузки ее в дробилки;
      3) при получении чистого железного порошка хлоридным способом - операций загрузки исходных сыпучих материалов в реактор и выгрузки кристаллов после промывки, а аппаратура оборудуется местными отсосами.
      178. Бункера с готовой шихтой оборудуются автоматическими дозаторами.
      179. Операции очистки, выбивки, смазки и загрузки поддонов шихтой проводятся автоматизированным и механизированным способами.
      180. Транспортировка железной губки к дробильно-размольному оборудованию осуществляется с использованием герметичных устройств.
      181. Оборудование для разделения железных порошков на фракции должно быть максимально уплотнено и оборудовано местной вытяжной вентиляцией.
      182. Участки туннельных печей, на которых производится загрузка и выгрузка вагонеток с капселями, оборудуются механическими толкателями и теплоизолированными заслонками, а также местной вытяжной вентиляцией.
      183. Участки загрузки соляной кислоты, слива маточного раствора, сушки кристаллов, проемы печей при термическом восстановлении хлористого железа оборудуются местными вытяжными устройствами из материала, устойчивого к коррозии при воздействии паров соляной кислоты.
      184. Места загрузки порошка в тару оборудуются укрытиями и местными отсосами.
      185. При производстве порошков методом распыления расплавленного металла в отдельные помещения должны быть выделены:
      1) отделение для размещения генератора индукционной печи;
      2) отделение индукционных печей с устройствами для распыления металлов, металлоприемников и сборников готового порошка;
      3) участок сушки порошка;
      4) участок восстановления порошка;
      5) дробильный участок;
      6) отделение обкатки и классификации порошков по фракциям;
      7) склад готовой продукции;
      8) склад исходных материалов (порошков, лома).
      186. Индукционные печи должны быть теплоизолированы и оборудованы местной вытяжной вентиляцией.
      187. Участки остывания и очистки ковшей оборудуются местной вытяжной вентиляцией.

14. Санитарно-эпидемиологические требования к эксплуатации
оборудования в производстве по переработке вторичных черных
металлов

      188. Окна загрузки и выдачи у нагревательных печей оборудуются местными отсосами, исключающими попадание в цех продуктов горения.
      Устройство печей с выпуском продуктов горения непосредственно в производственное помещение не допускается. Окна печей должны закрываться крышками, плотно прилегающими к рамам.
      189. При разделке чугунного лома на эстакадных копрах бойные места в теплое время года увлажняются.
      190. Площадки для газовой резки лома должны иметь твердое покрытие и подрешеточные отсосы, которые в теплое время года увлажняются.
      191. Рабочие места машинистов мостовых кранов и операторов управления оборудованием должны размещаться в кабинах, обеспеченных отоплением, вентиляцией или кондиционированием воздуха.
      192. Площадки для ручной газовой резки металлолома в помещениях цехов, а также при плазменной резке вне помещений оборудуются местной вытяжной вентиляцией.
      193. В машинных залах пакетировочных и брикетировочных прессов, гидравлических установок для дробления чугуна, гидравлических ножниц предусматривается общеобменная вентиляция.
      194. При отсутствии местной вытяжки или общего вентилирования внутри закрытых емкостей, а также при газовой и плазменной резке судового лома, окрашенного свинецсодержащими красками, должны пользоваться полумасками с принудительной подачей в подмасочное пространство чистого воздуха с температурой, соответствующей ее оптимальным величинам в зависимости от периода года.

15. Санитарно-эпидемиологические требования к эксплуатации
оборудования в производстве огнеупоров

      195. Туннельные печи допускается размещать смежно не более чем в два ряда. С внешних сторон от них должны находиться наружные стены либо холодные пролеты. Холодные пролеты отделяются от печных перегородками, опускающимися сверху до середины высоты помещения.
      196. Растаривание сырья и фасовка сыпучих материалов в производстве огнеупорных изделий производятся в аспирируемых камерах с дистанционным управлением.
      197. Складирование порошкообразной продукции в немеханизированных открытых складах навалом не допускается. Разгрузка и хранение ортофосфорной кислоты проводится в специальном складе, а в случае малых потребностей поставка ее должна быть организована в малых емкостях, не требующих промежуточного разлива.
      198. Ленточные конвейеры в местах перегрузок сыпучих материалов должны иметь аспирируемые укрытия.
      Для перемещения материалов размером менее 0,5 мм применяются закрытые виды транспорта, конвейеры с герметичными укрытиями на всем протяжении.
      199. Перерабатываемые сырьевые материалы на всех этапах дробления, помола, транспортировки должны увлажняться до максимальной степени, допускаемой по условиям технологии, или использоваться другие способы пылеподавления.
      200. В производстве огнеупоров предусматривается механизация следующих процессов:
      1) очистки внутренней поверхности чаш смесительных бегунов;
      2) операций смазки пресс-форм и сырца керосином;
      3) погрузки и разгрузки на складах готовой продукции.
      201. Сушильные барабаны и печи обжига оборудуются аппаратурой для дистанционного контроля и управления режимом обжига.
      202. Формовочная масса подается из бегунов-смесителей непосредственно в пресс-формы закрытым способом. Конструкция прессов должна предусматривать встроенные аспирируемые приемники просыпи.
      203. Прессование и передача сырца на участки, пресс-садочное место и садки на платформы туннельных печей и выгрузка осуществляются автоматизированным способом.
      204. Печные вагоны с обожженными огнеупорными изделиями должны подаваться на разгрузку только после охлаждения футеровки вагона и кладки огнеупорных изделий до температуры не выше 45 о С.
      205. В адьюстажных мастерских все технологическое оборудование по шлифовке и резке огнеупорных изделий снабжается укрытиями и местными отсосами.
      206. В отделениях, где технологический процесс связан с применением каменноугольной смолы, пека или бакелита (смолодоломитное производство, производство карбидкремниевых нагревателей, отделение смолопропитки или пекопропитки огнеупорных изделий), помимо местной вытяжной вентиляции от укрытий газовыделяющего оборудования, предусматривается общеобменная приточно-вытяжная вентиляция.

16. Санитарно-эпидемиологические требования к производству ремонта металлургических печей и агрегатов

      207. Ремонт металлургических печей и агрегатов проводится по проекту организации работ, содержащему основные решения по технике безопасности и промышленной санитарии.
      208. Подача огнеупорных материалов на ремонте проводится при помощи машин и механизмов (транспортеров, погрузчиков, материалопроводов) на поддонах и в пакетах.
      209. Разрыхленные (взрывами, машинами) огнеупорные материалы, шлак и остатки шихты перед их удалением поливаются водой.
      210. В производстве предусматривается механизация следующих процессов:
      1) трудоемких ручных операций, ломки старой кладки и удаления боя кирпича и мусора;
      2) разборки насадок и чистки боровов от пыли;
      3) уборки пыли из поднасадочного пространства;
      4) подачи и укладки в конвертер смолодоломито-магнезитовых блоков.
      211. Кладка новой футеровки осуществляется блочным способом, сборка укрупненных блоков проводится на специальных площадках.
      212. Для охлаждения регенераторов печи эксгаустер котла-утилизатора должен находиться в работе не менее 12 часов после остановки печи.
      213. Принудительная подача воздуха в регенераторы должна осуществляться непрерывно на протяжении всего ремонта, а при ломке насадки она должна сочетаться с мелкодисперсным распылением воды специальными форсунками.
      214. При ремонте регенераторов разборка передних и боковых окон должна производиться до начала ломки насадки.
      215. Охлаждение шлаковиков, удаленного огнеупорного боя и шлака должно обеспечиваться водой, подаваемой под давлением не менее 3 атмосфер.
      216. После остановки доменной печи пылеуловители и газопроводы должны быть пропарены и провентилированы.
      217. Принудительная подача приточного воздуха в шахту при ремонте печи должна осуществляться по ответвлениям воздуховода, идущего до верха печи. Ответвления вводятся через кожух внутрь печи на различных отметках и включаются поочередно.
      218. Удаление воздуха из печи производится вентиляционной системой через фурменные проемы в объеме, достаточном для опрокидывания тяги печи.
      219. Пылеподавление осуществляется подачей пены на лещадь.
      220. При демонтаже сегментов должны включать вытяжную вентиляцию и систему пылеподавления.
      221. При ломке кладки над рабочей площадкой устанавливается дополнительная площадка. Приточный воздух подается в пространство между этими площадками. При этом должна быть включена вытяжная система и система пылеподавления.
      222. При работах в горне должна функционировать вытяжная система и система пылеподавления. Приточный воздух подается через специальные проемы в площадке, расположенной на уровне маратора. Проемы в кожухе печи закрываются брезентовыми шторами, фурменные проемы заглушены.
      223. При кладке печи должны быть включены вытяжная и приточная системы вентиляции.
      224. При ремонте миксера кладка должна быть охлаждена вентилятором типа "проходка" и водой, подаваемой в лазовые люки в торцах и через сливной носик. При частичной смене кладки подины охлаждение производится только вентиляционным воздухом.
      225. В период охлаждения конвертера обдувкой и распылением воды рабочие должны находиться вне зоны парообразования.
      226. Кладка футеровки производится при вертикальном положении конвертера.
      227. Засыпка огнеупорного порошка осуществляется через рукава из резервуаров, расположенных выше горловины конвертера. Для удаления пыли используются переносные пылегазоуловители.
      228. Ремонт ковшей проводится на специальном стенде с применением машин для ломки футеровки.
      229. Удаление застывшего металла и футеровки проводится только после охлаждения поверхности ковша до температуры не выше 45о С.
      230. Хранение материалов, поступающих навалом (песок, сернокислый магний), осуществляется в закрытых складах, а порошковых материалов (бокситовый порошок, цемент) в специальных силосах.
      231. Огнеупоры со складов к потребителю должны отправляться в контейнерах или на поддонах.
      232. Станки для резки и шлифовки огнеупорного кирпича оборудуются местными отсосами.
      233. Все емкости растворного узла должны быть снабжены плотными крышками. Поступление сыпучих материалов в растворосмеситель из бункеров и силосов осуществляется по закрытым материалопроводам.
      234. Пневматические молотки и рыхлители, используемые для разрушения футеровки, а также пневмотромбовка для забивки щелей между огнеупорами должны снабжаться местными отсосами.
      235. Варка смолы и нагрев пасты должны осуществляться в печах с закрытыми топками, оборудованных укрытием с местной вытяжной вентиляцией.

17. Санитарно-эпидемиологические требования к атмосферному
воздуху на территории объектов черной металлургии

      236. В проектах строительства новых расширяемых и реконструируемых объектов черной металлургии должны содержаться материалы по обоснованию величин предельно-допустимых выбросов (далее – ПДВ) вредных веществ в атмосферном воздухе для каждого источника.
      Действующие объекты должны иметь утвержденные ПДВ. Величины ПДВ и материалы по их обоснованию согласовываются с органами государственными санитарно-эпидемиологического надзора и утверждаются.
      237. При отсутствии предельно допустимых концентраций (далее – ПДК) вредных веществ, содержащихся в выбросах проектируемого объекта в расчетах используют ориентировочно безопасные уровни воздействия.
      238. В проекте новых, расширяемых, реконструируемых предприятий должны быть приведены уровни прогнозного расчета загрязнения атмосферного воздуха населенных мест с учетом фонового (существующего) загрязнения.
      239. Прогноз ожидаемого загрязнения атмосферного воздуха населенных мест рассчитывается по содержанию как ведущих вредных веществ в выбросах предприятий черной металлургии (окиси углерода, окислов азота, сернистого ангидрида, пыли), так и по специфическим ингредиентам выбросов, характерных для отдельных производств, а также других вредных веществ, присутствующих в промышленных выбросах.
      240. В проекте должны выделяться природоохранные меры в отношении окиси углерода, окислов азота, сернистого газа и других вредных веществ, выбрасываемых в атмосферу, для которых в настоящее время не имеется эффективных способов очистки на объектах черной металлургии.
      241. В проекте должны быть представлены решения по обеспечению соблюдения ПДК вредных веществ в атмосферном воздухе населенных мест в период метеорологических условий, неблагоприятных для рассеивания промышленных выбросов (штиль, инверсии, туманообразование), когда может происходить резкое временное возрастание загрязнения атмосферного воздуха.
      242. Строительство новых цехов и производств на промышленной площадке действующих объектов допускается на территории, обеспечивающей размещение с учетом характера выделяющихся вредностей и соблюдения достаточных разрывов между зданиями, а также при обеспечении содержания вредных веществ на уровне ПДК в атмосферном воздухе прилегающих селитебных территорий с учетом суммарного загрязнения как расширяющегося, так и соседних промышленных предприятий.
      243. Ввод в эксплуатацию выстроенных и реконструированных объектов производственного назначения проводится после приемки в эксплуатацию законченных строительством предприятий и сооружений при условии ввода газопылеулавливающих сооружений и окончания их комплексного испытания.
      244. В пусковые комплексы должны включаться все мероприятия, необходимые для защиты атмосферного воздуха от загрязнения выбросами данного производства.
      245. При капитальных ремонтах и реконструкции металлургических агрегатов должны осуществляться мероприятия по строительству газопылеулавливающих установок за источниками выбросов в атмосферу, не имеющими таких установок, а также по модернизации и усовершенствованию существующего газопылеулавливающего оборудования.
      246. Производительность систем газоочисток должна приниматься из условий обеспечения проектной эффективности в течение полного цикла работы агрегата с учетом максимальной температуры, запыленности и объемов отсасываемых газов.
      247. Профилактические и капитальные ремонты газопылеулавливающих сооружений проводятся по годовому графику, согласованному с графиком остановки основных производственных агрегатов. Работа основных агрегатов с отключенными газопылеулавливающими сооружениями не допускается.
      248. В случае аварийной остановки газопылеулавливающего сооружения основное оборудование отключается немедленно после окончания технологического цикла. В случае непрерывного технологического цикла составляется график ликвидации аварийной ситуаций.
      249. На металлургических заводах должна предусматриваться служба защиты атмосферы, обеспечивающая: паспортизацию пылегазоочистных установок, контроль их эксплуатации и эффективности работы, проведение анализа эффективности мероприятий по защите атмосферы и другие.
      250. В районах размещения организаций должен проводиться лабораторный контроль степени загрязнений атмосферного воздуха.
      251. При размещении стандартных постов и организации подфакельных наблюдений должны учитывать наличие большого количества неорганизованных выбросов, создающих высокие уровни загрязнения в воздухе селитебных зон, прилегающих к промышленной площадке предприятий, а также наличие высоких организованных выбросов, создающих максимальные уровни загрязнения на расстоянии 10-40 высот труб.
      252. Обязательному контролю подлежит содержание в атмосферном воздухе окиси углерода, сернистого газа, окислов азота, пыли. В дополнение к ним, в зависимости от состава производств, определяются специфические загрязнители в соответствии с приложением 5 к настоящим Санитарным правилам.
      253. Контроль содержания вредных веществ в воздухе рабочей зоны проводится в соответствии с приложениями 456 к настоящим Санитарным правилам.
      254. Пульты управления должны быть отдалены от источников тепловыделения с учетом обеспечения хорошей видимости контролируемого объекта. Пульты управления, являющиеся постоянным рабочим местом, должны располагаться в отдельных помещениях или кабинах, снабженных кондиционированным воздухом и звукоизолированным.
      255. Теплозащита кабин кранов и постов управления должна обеспечивать остаточную тепловую облученность работающих от стен не более 35 ватт на метр квадратный (далее – Вт/м 2 ) и от окон – не более 140 Вт/м 2 .
      256. Конвейерные галереи должны иметь отопление в зависимости от технологического процесса и эксплуатации оборудования:
      1) при наличии постоянных рабочих мест;
      2) при необходимости мокрой пылеуборки.
      Конвейеры оборудуются аспирационными устройствами в узлах перегрузок, а при транспортировании материалов, обладающих повышенными пылеобразующими свойствами – на всем протяжении конвейера.
      257. Пылеуборка в конвейерных галереях предусматривается в зависимости от транспортируемого материала:
      1) сухая – при транспортировании неизмельченных материалов, которые не являются источником пылеобразования;
      2) мокрая – при транспортировании нагретых измельченных, а также холодных тонко измельченных материалов, обладающих повышенными пылеобразующими свойствами.

18. Санитарно-эпидемиологические требования к санитарной охране
водоемов от загрязнения сточными водами

      258. Системы водоснабжения объектов должны обеспечивать:
      1) разделение сточных вод в соответствии с характером содержащихся в них загрязнений;
      2) предотвращение разбавления концентрированных вод;
      3) максимальное сокращение общего стока и сбросов в ливневую канализацию;
      4) устранение переливов и образования избыточных вод.
      259. Продувочные воды "грязных" оборотных циклов должны быть максимально использованы для питания потребителей, расходующих воду безвозвратно. При необходимости должна быть предусмотрена доочистка продувочных вод, степень которой должна соответствовать техническим нормативам конкретной категории оборотных вод. Выпуск продувочных сточных вод в водоем должен осуществляться при наличии санитарно-эпидемиологического заключения.
      260. Исходя из балансовых расчетов и прогнозов солевого состава оборотной воды должны быть определены количества бытовых, а также поверхностных стоков для подпитки оборотных систем. Глубина очистки и доочистки указанных категорий сточных вод определяется в соответствии с исходным их составом и характером последующего использования. В случаях микробного загрязнения при очистке рассматриваемых сточных вод совместно с хозяйственно-бытовыми стоками последние подлежат обязательному обеззараживанию.
      261. При очистке и стабилизационной обработке оборотной воды, и особенно при использовании токсичных ингибиторов против коррозии, должны предусматриваться необходимые мероприятия по санитарной охране окружающей среды (атмосферного воздуха от гидроаэрозолей, выносимых с градирен и водоемов).
      262. Для снижения степени загрязненности сточных вод на объектах должны использоваться технологические мероприятия по извлечению из стоков твердых загрязняющих веществ (железосодержащие шламы, шлаки, зола), смолы, масла и других.
      263. Сточные воды производств черной металлургии должны очищаться от основных загрязняющих химических веществ (цианиды, роданиды, фенолы, железо, сульфиты, хлориды, аммиак, нитриты, нитраты).
      264. На объекте должен осуществляться производственный контроль за условиями эксплуатации и эффективностью работы сооружений по очистке, обеззараживанию и условиями отведения сточных вод.

Приложение 1                  
к санитарным правилам             
"Санитарно-эпидемиологические требования
к объектам черной металлургии"      

Допустимые величины температуры, относительной влажности и
скорости движения воздуха в рабочей зоне производственных
помещений для районов со средней температурой воздуха в 13
часов самого жаркого месяца до 25 о С

таблица 1


п/п

Категория
работ

Температура
воздуха, оС 1)

Относительная
влажность, % 2)

Скорость движения воздуха,
м/с, в помещениях

с
незначительными
избытками
явного
тепла

со
значи-
тельными
избытками
явного
тепла

1

2

3

4

5

6

1

легкая I

не более 28

не более 55 при 28оС

0,2-0,5

0,2-0,5

2

средней
тяжести Па



0,3-0,7

3

средней
тяжести Пб



0,3-0,7

0,5-1,0

4

тяжелая III

не более 26

не более 65 при
26 оС



      1) температура воздуха на постоянных рабочих местах и вне постоянных рабочих мест в помещениях с незначительными избытками явного тепла не должна превышать более чем на 3 о С, а в помещениях со значительными избытками явного тепла более чем на 5 о С среднюю температуру наружного воздуха в 13 часов самого жаркого месяца. При этом на постоянных рабочих местах превышение указанных в таблице величин не допускается;
      2) при понижении температуры воздуха допускается повышать относительную влажность воздуха из расчета 5 процентов (далее – %) на 1 о С; но не более чем до 75 %.

Допустимые величины температуры, относительной влажности и
скорости движения воздуха в рабочей зоне производственных
помещений для районов со средней температурой воздуха в 13
часов самого жаркого месяца более 28 о С

Таблица 2


п/п

Категория
работ

Температура воздуха, оС в
помещениях

Относительная
влажность

Скорость
движения
воздуха, м/с,
в помещениях 3)

с
незначительными
избытками явного
тепла

со значительными
избытками
явного тепла

1

2

3

4

5

6

1

легкая I

не более 31

не более 33

не более 50
при 29-33оС

0,2-0,5

2

средней
тяжести Па




0,5 при 28оС

3

средней
тяжести Пб

не более 30

не более 32


0,9 при 28оС

4

тяжелая III

не более 29

не более 31


1,3 при 28оС

       1) температура воздуха в помещениях не должна превышать среднюю температуру наружного воздуха в 13 часов самого жаркого месяца на постоянных рабочих местах и вне постоянных рабочих мест в помещениях с незначительными избытками явного тепла не должна превышать более чем на 3 о С, при тяжелой работе более чем на 1 о С, а в не постоянных рабочих мест более чем на 5 о С. При этом на постоянных рабочих местах превышение указанных в таблице величин не допускается;
      2) при понижении температуры воздуха ниже 29 о С допускается повышать относительную влажность воздуха из расчета 5 % на 1 о С; но не более чем до 75 %;
      3) для работ средней тяжести и тяжелых при температуре воздуха ниже или выше 28 о С, но не более допустимых величин, скорость движения воздуха следует соответственно понижать или повышать из расчета 0,2 м/с на 1 о С с учетом категории работ, но при этом она должна составлять не менее 0,3 м/с.

Приложение 2                 
к санитарным правилам           
"Санитарно-эпидемиологические требования
к объектам черной металлургии"     

Допустимые величины температуры и скорости движения воздуха
при воздушном душировании

таблица 1

п/п

Категория
тяжести
работы

Температура
воздуха
в рабочей зоне,
оС

Скорость
движения
воздуха, м/с

Температура воздуха в душирующей
струе,оС, при интенсивности
теплового облучения, Вт/м2

350

700

1400

2100

2800


1

2

2

4

5

6

7

8

1

легкая

до 28

1
2
3
3,5

28
-
-
-

24
28
-
-

21
26
28
-

16
24
26
27

-
20
24
25

2

средней
тяжести

до 28

1
2
3
3,5

27
28
-
-

22
24
27
28

-
21
24
25

-
16
21
22

-
-
18
19

3

тяжелая

до 26

2
3
3,5

25
26
-

19
22
23

16
20
22

-
18
20

-
17
19

      Примечание:
      1) интенсивность теплового облучения следует принимать как среднюю за время облучения в течение часа из максимальных уровней по каждой рабочей операции в периоды облучения от 350 Вт/м 2 до 2800 Вт/м 2;
      2) приведенные нормируемые величины температуры и скорости движения воздуха соответствуют максимальной скорости движения воздуха и минимальной температуре на участке наиболее интенсивного облучения работающего. При этом душирующая струя не должна воздействовать на работающих, не подвергающихся тепловому облучению;
      3) при суммарной длительности теплового облучения 15-30 минут в течение часа работы превышение приведенных величин температуры воздуха душирующей струи не допускается. Ее следует понижать из расчета 0,4 о С на 1 о С повышения указанных в таблице значений температуры воздуха рабочей зоны, но не ниже 16 о С.
      При длительности теплового облучения менее 15 минут или более 30 минут в течение часа работы величину температуры душирующей струи допускается принимать соответственно на 2 о С выше или ниже соответствующих значений по таблице 1;
      4) для промежуточных значений интенсивности теплового облучения температура воздуха душирующей струи определяется интерполяцией.

Режим работы в зависимости от интенсивности теплового
облучения

таблица 2


п/п

Максимальная продолжительность облучения

Итенсивность теплового облучения
Вт/м2

350 700 1050 1400 1750 2100 2450 2800

1

2

3

1

однократно, мин

20 15 12 9 7 5 3,5 2,5

2

суммарно в течение часа,

мин

45 30 15

      Примечание: Для промежуточных значений интенсивности теплового облучения, максимальная продолжительность, облучения определяется интерполяцией.

Допустимая продолжительность однократной непрерывной работы
и необходимое время отдыха при выполнении ремонтных работ

Таблица 3

Температура
воздуха, оС

Продолжительность, мин

Соотношение времени работы и
отдыха

работы

отдыха

1

2

3

4

28
30
32
34
36
38
40

36
34
32
30
28
26
24

24
25
26
27
28
29
30

1,50
1,35
1,20
1,10
1,00
0,90
0,80

      Примечание: Перерывы необходимо проводить в местах отдыха с оптимальными метеорологическими условиями.

Приложение 3                 
к санитарным правилам           
"Санитарно-эпидемиологические требования
к объектам черной металлургии"     

Нормы освещенности и качественные показатели искусственного
освещения

таблица 1

п/п

Наимено-
вание
помеще-
ний,
участков
,обору-
дования

Поверх-
ность,
для
которой
норми-
руется
осве-
щен-
ность

Плос-
кость,
для которой
норми-
руется
освещен-
ность

Раз-
ряд
и под-
разряд
по СНиП

Нормируемая
освещенность, лк

Показа-
тель
ослеплен-
ности,
не более

Коэффи-
циент
пульса-
ции, %
не более

Допол-
нитель-
ные указания

одно
общее
осве-
щение

комбиниро-
ванное
освещение


общее
и местное

общее

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11



Механическая обработка руд и материалов отделение
вагоноопрокидывателей

1

площадка
обслуживания

наполу

горизонтальная

Y IIIа

100**

60

30




2

вагоно-
опроки-
дыватель

на вагоне

вертикальная

Y III б

50






3

отделениебункеров

на приемной решетке

горизон
тальная

Y III б

50






4

бункер

в зоне шуровки

-"-

Y III б

50






5

эстакада
надбункерамивнездания

на приемнойрешетке

-"-

XI

10






6

местапогрузки
и выгрузки руды, материалов вне здания

наполу,в траншее

горизонтальная

XI

10








Помещения конвейеров

7

конвейеры в цехах

на ленте

горизонтальная

Y III б

20





освещенность
приведена для
лампнакаливания

8

конвейеры в галереях и тоннелях

на ленте

->-

Y III в

10





- / -

9

натяжные станции

на механизмах

вертикальная

Y III б

20





- / -

10

приводы конвейеров

на приводах

горизонтальная

Y III а

30



60

20

- / -

11

конвейерные весы

на шкале весов

вертикальная

Y III б

20





- / -

12

проходы у конвейеров

на полу

горизонтальная

-

10





- / -

13

отделениягрохочения исортировки

наоборудовании,решеткахна полу,проходах

- / -

YI

150



60

20


14

отделение дробления

на оборудовании

вертикальная, горизонтальная

VI

150



60

20


15

закрытые склады

сыпучих материалов

на полу

горизонтальная

-

20





освещенность
приведена для
ламп накаливания

16

открытые эстакады над бункерами,склады

на приемной решетке, на полу

-"-

XI

10







Помещения машинных залов, КИП, пультов управления, щитов контроля

17

фасады щитов в помещениях, КИП, пульты управления, в операторских и диспетчерских

на приборах

в плоскости расположения приборов

IVг

150



40

20


18

задняя сторона

щитов

на приборах

вертикальная

Y III б

50






19

машинные залы

на оборудовании

горизонтальная

IVг

150



40

20




Коксохимическое производство



Углеподготовительный цех и отделение коксосортировки
(смотри раздел "Механическая обработка руд и материалов")



Коксовый и пекококсовый цехи

20

помещение механизмов угольной башни

на механизмах

горизонтальная

Y III а

75



60

30


21

верх печей коксовых и пекококсовых батарей, коксовыталкивающая и двересъемная машины, помещение насосов тушильных башен

на загрузочных люках, на оборудовании

горизонтальная и вертикальная

VI

150



60

30


22

промежуточные и концевые площадки, коридоры газопроводов вдоль печей, кантовочные площадки и площадки обслуживания

на полу

горизонтальная

Y III б

50






23

аппаратура в кабине машиниста двересъемной и коксовыталкивающей машины

на аппаратуре

в плоскости расположения аппаратов

IVг

150



40

20


24

фасады коксовых и пекококсовых батарей с машинной и коксовой стороны, двери батарей

на двери

вертикальная

VII

200



40

20


25

установка
сухоготушения кокса(УСТК)

на шкалах приборов

в плоскости расположения приборов

IVг

150



40

20


26

площадки
обслуживания УСТК

на полу

горизонтальная

Y III в

30








Химические цехи

27

редукционно-
хладительная установка

на оборудовании

горизонтальная

Y III

а

75



60

20


28

помещение
насосов

-"-

-"-

VI

150



60

20


29

стол для
анализа,
трубчатые
газовые
холодильники

на столе, на шкалах приборов

горизонтальная, в плоскости расположения приборов

Y б

150



40

20


30

технологические
площадки
холодильников

на полу

горизонтальная

Y III

б

50






31

площадка
обслуживания
наружного
оборудования

-"-

-"-

XIII

2








Цех улавливания

32

места
установки
центрифуг,
аммиачные
колонки

на оборудовании

горизонтальная

Y III

а

75



80

30


33

оборудование
пиридиновой
установки
обесфеноливающий
скруббер,
оборудование
улавливания
молока,
помещения
насосов,
теплообменников,теплообменников,
места отбора
проб

- -"-

.-"-

VI

150



80

30


34

площадки
обслуживания,
сатураторы
для
улавливания
молока,
сборники
маточного
раствора,
пароперег
еватели,
вентиляторные
помещения

на площадке обслуживания, на оборудовании

горизонтальная

Y III б

50






35

места
установки
термометров

на шкале термометра

в плоскости расположения термометров

Y б

150



40

20


36

места
погрузки
продуктов
в вагоны
и цистерны

на полу, уровне жидкости

горизонтальная

Y III

б

50






37

площадки
обслуживания
наружных
баков,
градирни
для масла

на полу, уровне жидкости на полу

горизонтальная

Х1

10








Цех очистки от сероводорода

38

места установки
аппаратуры,
помещения
вакуум-
фильтров,
нейтрали-
заторов,
пекасборников
для приго-
товления
растворов,
компрессоров,
сухой сероочистки

на механизмах, оборудовании

горизонтальное

Y I

150



60

20




Смолоперегонный цех

39

помещения
насосов
трубчатых
печей и
подачи в
кубы,
места
установки
аппаратуры
в монжусном
отделении,
сборники
смолы,
помещения
кристал-
лизаторов,
прессов,
центрифуг,
моечных
аппаратов

на оборудовании

горизонтальное

Y I

150



60

20


40

площадка
обслужи-
вания
реакторов

на полу

горизонтальное

Y III б

50






41

помещения
сливных
тарелок

на оборудовании

горизонтальное

Y III а

75



60

20


42

площадки
обслуживания
оборудования
вне здания

на полу

горизонтальное

XI

10








Цех ректификации

43

места установки
указательных
стекол,
монометров,
контроля
технологического
процесса,
уровней
расхода
жидкостей

на стеклах, смотровых фонарях, монометрах

вертикальная

Y в

150



40

20


44

места
установки
оборудования

на оборудовании

горизонтальное

Y III б

50






45

места спуска
жидкостей,
установки
задвижек,
кранов

на оборудовании

горизонтальное

Y I

150



60

20




Цех кумароновой смолы

46

установка
кумароновой
смолы,
маслоотделитель

на оборудовании

горизонтальное

Y I

150



60

20


47

отделение
мерников
конденсаторов,
питомники
биохимической
установки

на оборудовании

горизонтальное

Y III а

75



80

20


48

первичные
отстойники,
биобассейны

на уровне жидкости

горизонтальное

Y III в

30






49

площадки
обслуживания,
погрузочные,
навесы для
отмывания
мешков,
склад
твердой
кумароновой
смолы,
бассейны
вне здания

на полу

горизонтальная

XII 5









Производство агломерата и железорудных окатышей

50

приемное
устройство,
отделение
коксодробления,
подготовки
известняка,
шихтовое
отделение

смотри раздел "Механическая обработка руд и материалов"

51

отделение
смесителей и
окомкователей

на полу

горизонтальная

Y III а

75



60

20


52

спекательный
зал агломерационной
машины

на ленте и приводе агломашины

горизонтальная

Y I

150



60

20


53

отделение
обжига
окатышей

место загрузки и выгрузки печи

горизонтальная

Y I

150



60

20


54

эксгаустерное
и дымососное
отделение

на полу

горизонтальная

Y I

150



60

20


55

площадки
батарейных
циклонов

на полу

горизонтальная

Y III в

30






56

привод и
роликовые
опоры:
открытые
площадки
площадки в
зданиях

на полу на полу

горизонтальная

горизонтальная

Y III б

Y

50

150



60

20


57

отделение
маслосмазки

на полу и оборудовании

горизонтальная

Y III а

75



60

20


58

насосное
отделение,
монтажные
и ремонтные
площадки,
вулканизационная
мастерская

на полу

горизонтальная

Y I

150



60

20




Сооружения вне здания

59

сгустители и
отстойники

на переходных площадках

горизонтальная

XIII

2






60

площадка
батарейных
циклонов

на полу

горизонтальная

XII

5






61

хвостовая часть
агломашины

ленты контейнера, охладитель

горизонтальная

X

30






62

места уборки
просыпи,
погрузки
агломерата,
руды и других
материалов

на полу

горизонтальная

XII

5








Доменное производство

63

подбункерное
помещение,
места
уборки и
загрузки
мусора
скиповой
ямы, подъемник
коксовой
мелочи

на полу, окнах загрузки, на оборудовании

горизонтальна, вертикальная

XIII б

50






64

рельсовые
пути
скипового
подъемника

на головке рельса

горизонтальная

XII

5






65

загрузочное
устройство
доменной
печи

на оборудовании

вертикальная

XI

10






66

рабочая
площадка
литейного
двора,
район
чугунной и
шлаковой
летки

на желобе чугуна или шлака, на ленте

горизонтальная, вертикальная

Y II

200



40

20


67

чугуновозные
и шлаковозные
пути,
хозяйственный
путь

на путях,под шахтами двора

горизонтальная

X

30






68

фурменная
зона

на фурме

вертикальная

Y I

150



60

20


69

проходы
вокруг
печи и
площадка
перед
печью

на полу

горизонтальная

-

50






70

воздухонагреватели,
помещения
электрофильтров,
шахта лифта

на арматуре, на полу,на направляющих

горизонтальная вертикальная

Y III

б

50






71

кабина лифта

на полу

горизонтальная

Y III

а

75






72

внутренние
площадки
обслуживания
печей,
воздухонагревателей,
лестницы

на полу

горизонтальная

Y III

б

50






73

наружные площадки обслуживания

на площадках и ступенях

горизонтальная

X III

2






74

постановочные
пути для ковшей

на полу, головке рельса

горизонтальная

Y III

а

75






75

место заливки
чугуна на
разливочной
машине

на воронке

горизонтальная

Y II

200






76

проход у конвейера

на полу

горизонтальная

-

50






77

приводная
станция
разливочной
машины

на оборудовании

горизонтальная

Y III

а

75






78

помещение
приготовления
известкового
молока

на полу

горизонтальная

Y III

б

50






79

установка для
опрыскивания
шлаковых
ковшей

на дне ковша

горизонтальная

Y III

б

50






80

склад
слитков
чугуна

на полу

горизонтальная

-

50






81

площадка
ремонта
ковшей и
утеплителей

на дне и стенах ковшей

в плоскости ремонта ковшей

Y III

а

75








Производство ферросплавов

82

закрытые склады
шихты, руды и
флюсов,
помещение
дозирования
смеси

смотри раздел "Механическая обработка руд и материалов"

83

рабочие площадки
печей,
летки
и места гранулирования
ферросплавов
и разливки,
пекоплавители



Y II

200






84

места чистки и
ремонта
ковшей



Y I

150



60

20


85

смесители



Y III

а

75



60

20


86

площадка
наращивания
электродов



Y I

150



60

20


87

прессы: верхняя
площадка

на оборудовании

горизонтальная

Y III

а

75



60

20


88

элеваторы, тележки,
лотки

места загрузки массы, на лотке На ножах

горизонтальная

Y I

150



60

20


89

ножницы,
ножи


вертикальная

Y б

150



40

20


90

рольганги
холодильников



Y I

150



60

20


91

проходы
между печами,
места погрузки
в отделении
графитации



Y III

а

75



60

20


92

торцовые пилы,
фрезерные
и токарные
станки для
обработки
электродов



Y б

150



40

20


93

контрольные
столы, весы места
упаковки



Y б

Y в

150

150



40

40

20

20


94

проходы



-

50








Алюмотермитные цехи

95

низ обжиговых
печей 2-я
рабочая и
3-я площадки,
смотровые
окна,
вентили



Y III

а

75



60

20


96

пролеты загрузки
стаканов
концентратами,
очаги не печной
плавки



Y I

150



60

20


97

водяные
холодильники



Y III

а

75



60

20


98

столы сортировки



I Y в

200



40

20


99

места упаковки
перевешивания



Y б

150



40

20




Сталеплавильное производство
Конвертерные цехи

100

миксер, участок
ремонта ковшей,
отделение разливки
шлаков и извлечения
металлов, отделение
разливки

на ковше и горловине миксера, на цапфах, на полу

вертикальная, горизонтальная

Y II

200



40

20


101

горловина конвертера
при заливке и выливке
металла



Y II

200



40

20


102

фурменная зона



Y I

150



60

20


103

места подготовки
ремонта ковшей



Y І б

150



40

20


104

установка
для осветления
воды оборотного
цикла газоочистки



Y III

а

75






105

проходы



-

50








Электросталеплавильные цеха

106

площадки перед
печью, загрузочные
окна печи,
желоба и
шлаковые
коробки для
выпуска шлака



Y II

200



40

20


107

канава для изложниц



Y I

150



60

20


108

проходы



-

50






109

установка
непрерывной
разливки
стали:










110

промежуточный
ковш, верх
кристализатора,
роликовые
клети, зоны резки
слитков

на крышке ковша, на металле, на роликах

горизонтальная, вертикальная

Y II

200



40

20


111

пол площадки,
кристализатор
и зона охлаждения,
площадки приводов

на полу,на стенкекристализатора и роликах, на оборудовании

-/-

Y III

б

50






112

контователь

на оборудовании

горизонтальная

Y III

а

75



60

20


113

места
складирования
слитков



Y III

а

75



60

20




Прокатное производство
Цехи горячего проката

114

нагревательные
колодцы:
верх колодцев
дымовые клапаны,
уравновешивающие
устройства
рекуператоров,
дроссели горелок
и другие

на крышках на оборудовании

горизонтальная -/-

Y II

Y III

б

200

50



40

20


115

помещения
вентиляторов



Y III

а

75






116

проходы, площадки
лазов,
шлаковые коридоры,
места спуска и
уборки шлака



-

50






117

методические
печи: толкатели
форсунки

на уровне металла, на полу

горизонтальная

Y I

150



60

20


118

окна загрузки и
выгрузки

на стенке печи

вертикальная

Y II

200



40

20


119

зольники и
предтопочные
пространства

на полу

горизонтальная

Y III

б

50






120

камерные печи



Y I

150






121

проходы



-

50






122

пути движения
тележки и
места
погрузки и
разгрузки слитков;

на роликах,









123

рольганги,
транспортеры
с самосветящимся
металлом;

на валках,


Y І I

200



40

20


124

валки клетей

проводах









125

рольганги,
транспортеры
не с самосветящимся
металлом

на роликах


Y III

а

75



60

20


126

обжимные,
заготовочные,
сортовые,
толсто
и среднелистовые
станы

на циферблате нажимных устройств


I Y б

200

500

150

40

20


127

непрерывные
листовые
станы
горячей
прокатки

на циферблате нажимных устройств


Y б

150

200

150

40

20


128

качающиеся столы,
кантователи,
манипуляторы,
петлеобразователи,
рабочие
зоны вальцовщиков

на оборудовании со стороны постов управления


Y II

200



40

20


129

оборудование
приводов
станков и
проходы
около них

на оборудовании, на полу


Y III

а

75



60

20


130

моталки
непрерывных
листовых
станов,
холодильники

в зоне заправки ленты, на стеллажах


Y II

200



40

20


131

ножницы, пилы и
прессы
горячей
резки: зоны
резания

на металле

горизонтальная

Y II

200



40

20


132

мерные шкалы

на шкале

вертикальная

Y б

150






133

ножницы,
пилы и прессы
холодной
резки: зоны
резания

на металле

горизонтальная

Y в

150



40

20


134

мерные шкалы

на шкале

вертикальная

Y б

150






135

правильные
машины

на роликах со стороны наблюдения за качеством металла


Y I

150



60

20


136

обдирочные
машины

на слитке в зоне обдирки


Y II

200



40

20


137

места набора
клейма

на рабочей поверхности


Y б

150



40

20


138

места клеймения
металла

на металле


Y I

150



60

20


139

места отделки
металла
(пневмовырубка,
огневая и наждачная
зачистка,
места
разметки и
маркирования
листов)

на металле


III б

300

1000

150

40

15


140

места контроля
листов и
прокатанного
металла

на поверхности


II б


3000


20

10


141

транспортеры
концов

на транспортере


Y I

150



60

20


142

склады
готовой
продукции,
места
упаковки

на полу


Y I

150



60

20


143

станки фрезерные и
сверлильные

в зоне обработки, на лимбах, ручки управления


I Y б

200



40

20


144

склады валков
электродвигателей

на полу


Y I

150



60

20




Цехи холодного проката листа

145

транспортеры
подачи рулонов
в травильное отделение;

на оборудовании


Y I

150






146

места
складирования

на полу







20


147

агрегаты
непрерывного
травления:
стыкосварочные,
ленто-сшивательные
машины,
места
проверки
качества
травления
ленты;

на уровне ленты в месте сварки, в месте сшива, на ленте


Y а

200



40

20


148

прочее оборудование
агрегата

на уровне ленты по всему агрегату


Y I

150



60

20


149

яма отхода
металла

на коробе


Y III

а

75



60

20


150

места сбора щеток,
растворные
отделения;

на полу, на оборудовании, на площадках









151

места складирования
оборудования
стана

на полу









152

машины сборки
опорных волков

на станине


Y I

150



60

20


153

места складирования
пакетов

на полу









154

отделение колпаковых
печей

на полу









155

прокатные станы:
разматыватели
клети оборудование
стана

на рулоне на валках на оборудовании

вертикальная вертикальная

горизонтальная

Y а

I Y в

Y I

200

200

150



40

40

60

20

20

20


156

проходы

на полу



50






157

маслоподвалы

на полу, приборах, задвижках


Y III

а

75



60

20


158

станки шлифовки
валков

на обрабатываемой поверхности


II в


2000

200

20

10


159

агрегаты продольной
резки ленты:
дисковые ножи.
прочее оборудование
агрегата

на ножах на оборудовании

вертикальная горизонтальная

I Y в

Y I

200

150



40

60

20

20


160

яма с коробами
для обрези металла

на коробе


Y III

а

75



60

20


161

агрегаты поперечной
мерной резки
полосы: столы
набора листов в
пакеты, очистные
устройства

на столах, циферблате

горизонтальна, вертикальная

Y б

150



40

20


162

агрегаты защитного
покрытия
листа:

на листе на уровне листа









163

места осмотра
покрытых
листов


горизонтальная

Y б

150



40

20


164

оборудование
агрегата



Y I

150



60

20


165

агрегаты непрерывного
отжига полосы:

на ленте









166

зоны осмотра
поверхности ленты

на уровне ленты

вертикальная горизонтальная

I Y а

Y I

300

150



40

60

20

20


167

устройства химической и
электрической
очистки металла,
верхняя площадка

на оборудовании, вентилях

вертикальная

Y III

а

75



60

20


168

тоже, нижняя
площадка

на оборудовании

горизонтальная


50






169

верхние площадки роликов
накопителей

на ленте, в зоне осмотра


Y III

б







170

накопители

на оборудовании

вертикальная горизонтальная

Y б


Y І а

150


150



40

40

20

20


171

площадки нижних и
верхних приводных
роликов башенных
печей; средние
площадки, помещения
под печами

на полу

горизонтальная

Y III

б

50






172

машины покрытия
листов тальком –
входная дверь камеры
покрытия

на щели


Y в

150



40

20


173

помещение укладки
покрытых
листов в пакеты
бункера загрузки
талька

на вагонеткена бункерах, площадках


Y I

150



60

20


174

агрегаты непрерывного
электроизоляционного
и защитного покрытия
ленты:

на ленте в месте сварки

на ленте

горизонтальная

V а

200



40

20


175

стыкосварочные
машины

на уровне ленты

горизонтальная

I V а

300



40

20


176

места осмотра
качества покрытия
ленты, петлевые
ямы, прочее
оборудование
агрегата


горизонтальная

V I

150



60

20


177

столы
контроля
листов

на столах


IIа


4000



10


178

места упаковки
листов

на полу


V в

150



40

20


179

склады пакетов
листов

на полу


Y I

150



60

20


180

проходы

на полу



50






181

агрегаты электролитиеского
лужения и оцинкования

на разматывателе


Y I

150



60

60

20

20


182

разматыватель
травильные, промывочные и
другие ванны,
моечные машины

на ванне

горизонтальная

Y I

150



40

20


183

ванны электролитеческих
покрытий

на полосе


I V в

200



40

20/1


184

моталка готового
металла

на полосе


III в

300

750

150


5


185

сортировочные столы

на столах


IIг

300

1000


20

10


186

места упаковки
жести

на столах


Y I

150



60

20




Отделение рекуперации олова

187

кислотные
и электролизные
ванны

на ванне


Y I

150






188

прочее оборудование

на оборудовании, полу


Y III

а

75



60

20




Трубное производство
Цехи горячей прокатки труб (бесшовных)

189

столы осмотра
заготовок,
инспекционные
участки

на столах, стеллажах


III а


2000


40

15


190

места ремонта
заготовок

на столах, на полу


III а

300

750



15


191

прессы, ножницы,
пилы

на металле, зоне резания


Y I

200**



60

20


192

места резки автогеном,
загрузочные
окна печей,
окна для
кантовки
металла,
выбрасыватель
металла из печей,
выходные
стороны
прошивных станам,
выбрасыватели,
рольганги трубопрокатных
станов, сварочные
машины

на стенке печи, на уровне рольганга печи, на рольгангах прошивных трубопрокатных станах

горизонтальная

 Y II

 200



 40

 20


193

загрузочные площадки
печей,
лебетки
шиберного и
перекидного
устройства,
карманы для
заготовок,
устройства
для распределения
труб, станки
для продувки
труб

на площадке, лебедке, металле, стеллажах, оборудовании


Y I

150



60

20


194

прошивные станы,
обдирочные
обкатные станки,
индукционные
нагревательные
приборы

на пуансонах на резцах и валках, на приборах


Y І б

150



40

20


195

трубопрокатные
станы

на валках

-

III г

200

400

150

40

15


196

склады стержней

на полу



20






197

трубообрезные
станки

на пилах


II в


2000

200

40

10


198

обжимные, заготовочные,
толсто и среднелистовые
станы

на циферблате


III в

300



40

20


199

правильные машины

на роликах, со стороны наблюдения за качеством правкиметалла


Y I

200**



60

20


200

ножницы, пилы,
прессы холодной
резки

на металле


Y I

200**



60

20


201

места отделки металла,
разметки и маркировки

на металле


III б

300

1000

150

40

15


202

места контроля
листов и прокатного
металла

на осматриваемой поверхности


II б


3000

300

20

10


203

станки фрезерные

сверлильные

на лампах ручках, Кнопках


I Y б

200



40

20



Цехи сварных труб больших диаметров (более 250 мм) из листового металла

204

листоукладчики,
места укладки
листов

на полу


Y I

150



60

20


205

места маркировки
листов, осмотра
листов и качества
шва, инспекционная
решетка

на рольганге, на шве, на трубе


III а


2000

200

40

15


206

плавильные машины,
кромкострогальны
станки, столы
наружной сварки,
приварки планок,
столы внутренней
сварки

на шкале манометра резцах, шкалах приборов, сварочной головке, на внутренней поверхности трубы


I Y в

200



40

20


207

правильные машины

на циферблате нажимного устройства


III г

200

400

150

40

15


208

ножницы

на ножах


Y I

200**






209

кромкозагибочные станы

на листе


Y б

150






210

механизмы подачи заготовок,
подъемные рольганги,
гидравлический пресс

на заготовке


Y в

150






211

столы наружной
и внутренней сварки

на шве


Y II

200



40

20


212

трубообрезные
и гратоснимающие
станки, места
обрезки труб на
инспекционной
решетке

в зоне резания, на трубе


III в

300

750

150

40

15


Цехи сварных труб (диаметром менее 250 мм)

213

лентоправильные
машины гидропрессы
испытания труб

в месте заводки ленты, на трубе


Y а

200






214

дисковые ножницы

на ножах


Y I

200**






215

разматыватели,
сварочные машины,
линии по
производству манжет

в месте заправки ленты, проволоки расположения оператора


Y б

150



40

20



Цехи холодной прокатки и волочения труб

216

станы холодной
прокатки и волочения
труб, трубообрезные
станки, дисковые пилы

на валках, головках волочильных оправок, на пилах


I Y б

200



40

20


217

кулачковые, валковые правильные станы

на кулачках, валках


Y б

150



40

20


218

инспекционные
столы

на столах


II в


2000



10


219

разметочные столы

на столах


III б

300

1000



15




Цехи литых труб

220

аппараты для
приготовления
формовочных смесей,
места машинной
формовки стержней,
участки сборки
кристализаторов

на оборудовании


Y в

150



40

20


221

конвейеры для
подачи и распределения
смеси, сушильные
печи, кабины для
промывки ванн для
обеззараживания,
нейтрализации,
хромирования труб

на ленте, фронте сушила, ванне


YIII а

75






222

места ручной формовки
стержней

на столах

горизонтальная

Y а

200



40

20


223

верх кристаллизатора
в заливочном отделении,
корпуса изложниц
в отделении
центробежного
литьятруб

в зоне заливки, на металле

горизонтальная

YII

200



40

20


224

подшивчики, станки для
продувки
труб, травильные
ванны

на столе, оборудовании, валках

горизонтальная

YI

150



60

20


225

рольганги, отделения
асфальтирования труб

на рольганге, полу

горизонтальная

YI

200**



60

20


226

инспекционные участки

на стеллажах

горизонтальная

III а


2000



15


227

аппаратура на щитах

на приборах,

в месте расположения приборов

I Y г

150



40

20




Мастерские по ремонту и изготовлению трубопрокатного оборудования

228

шлифовальные,
токарные,полировальные
станки

на обрабатываемой поверхности

в зоне обработки

II г


1000

150

20

10




Метизное производство, производство проволоки

229

травильное отделение
для периодического
травления проволоки

0,8 м от пола, на ванне

горизонтальная

YI

200**



60

20


230

отделение периодического
отжига проволоки
в матках, шахные,
колпаковые печи,
агрегаты непрерывной
термообработки проволоки диаметром более 1,6
мм, отделение периодического покрытия,
правильно-обрезные
станки в отделении
отделки проволоки

0,8 м от пола, на уровне проволоки, на ванне, на лотках

горизонтальная

Y б

150



40

20


231

агрегаты непрерывной
термообработки
и травления проволоки
диаметром от 0,4 - до 1,6 мм

на агрегатах, на уровне проволоки

горизонтальная

I Y б

200



40

20


232

тоже диаметром
менее 0,4 мм

на агрегатах, на уровне проволоки

горизонтальная

II б


3000

300

20

10


233

агрегаты латунирования,
оцинкования,
омеднения, лужения
проволоки диаметром
более 0,5 мм

на агрегатах, на уровне проволоки

горизонтальная

I Y б

200



40

20


234

тоже диаметром менее 0,5 мм

на агрегатах, на уровне проволоки

горизонтальная

II б


2000

200

20

10


235

волочильные станы
грубого и среднего
волочения,
наждачные станки

на фильерах, на круге

вертикальная, горизонтальная

Y в

150



40

20


236

стационарные сварочные
аппараты

на шве

горизонтальная

Y б

150



40

20


237

волочильные станки
тонкого волочения,
наждачные станки

на фильерах, на круге

вертикальная

I Y в

200



40

20


238

стационарныесварочные
аппараты,намоточные
станки

на шве, на уровне проволоки

горизонтальная

I Y б

200



40

20


239

волочильные станы тончайшего
волочения,наждачные
станки, намоточные
станки

на фильерах, круге, уровне проволоки

вертикальная, горизонтальная

III в

300

750

150

40

15


240

волочильные станы наитончайшего
волочения

на фильерах

вертикальная

II в


2000


20

10


241

намоточные станки

на уровне проволоки

горизонтальная

II б

-

3000


20

10


242

волочильные машины
для микроволочения

на фильерах

вертикальная

I в

-

2500


20

10


243

агрегаты для
термообработки
микропровода,
электрополировки,
столы перемотки,
сортировки,упаковки

на уровне проволоки на столах

горизонтальная

I б

-

4000

400

20

20/10


244

отделение контроля проволоки

на столах

-/-

II в

-

2000



10


245

шлифовальные полировальные
станки в
отделениях
отделки проволки

на обрабатываемой поверхности

-/-

III

б

300

1000

150

40

15




Производство канатов и металлокорда

246

намоточные станки,
канатовьющие и
пряде-вьющие машины
(диаметр канатов
более 10мм)

на уровне
проволоки на катушках, ротаре,плашко-держателях

горизонтальная

I Y б

200



40

20


247

тоже, для канатов
менее 10 мм

-/-

-/-

III б

300

1000


40

15


248

дисковые ножи

на режущих дисках

-/-

YI

200**



60

20


Производство проволочных сеток
Цехи тканых сеток

249

перемоточныемашины,
станции для
намотки основы,
места контроля
сеток

на уровне проволоки на барабане, на галево и бердо, на сетке

горизонтальная

II в

-

2000

200

40

10


250

тоже, для тяжелых
сеток

-/-

-/-

III в

300

750



15


251

упаковочные площадки

0,8 м от пола

-/-

YI

150








Цехи тяжелых сеток

252

станки для намотки
основы (диаметр
более 2 мм),
столы сборки щелевых сит

на барабане, на столе

горизонтальная

Y б

150



40

20


253

пресс-автоматы,
станки: рефления
проволоки, ткацкие
канилированных
сеток, загибочные
и отрезные,
плетельные,
автоматы, полуавтоматы, столы
контроля

на матрице, на волках, сетке, столах, шнеках, оправках

-/-

I Y б

200



40

20


Производство крепежных изделий

254

прессовые отделения
холодной и
горячей высадки

на станках, проволке, 0,8 м от пола

горизонтальная

I Y б

200



40

20


255

отдельные консервацииупаковочное
отделение

на изделии

горизонтальная

Y б

150



40

20


256

участки предварительной
обработки компонентов,
смесительныеотделения
бегунов, площадки
обслуживания в
отделениях приготовления
жидкого стекла, места
обработки ферросплавов,
мельницы, классификаторы,
грохоты, сушильное
оборудование

на полу, на оборудовании, 0,8 м от пола

горизонтальная

YI

150



60

20


257

площадки автоматических весов, места
загрузки прессо массой,
брикетами,
проволокой, места
упаковки электродов

на оборудовании, на цилиндрах и брикетах, на столах

горизонтальная

Y б

150



40

20


258

транспортеры компонентов,
помещение
сепараторов,вентиляции,
фильтров

на ленте, на полу

горизонтальная

YIII

б

50






259

места контроля
качества обмазки
и зачистки концов,
загрузки печей
и укладки электродов
в рамки
стопы, столы развески,
отбраковки и сортировки
электродов

на транспорте, на полу, на столах

горизонтальная

I Y б

200



40

20




Производство холоднокатаных стальных лент

260

разматыватель
полосы металла,
стыкосварочные машины,
клети станов холодной
прокатки и дрессировки лент,
моталки, привод и
другие вспомогательные
механизмы, ленто-
правильные машины,
разматыватели, моталки
ножниц продольной резки

на оборудовании, рулоне, ленте, барабанах

горизонтальная

I Y б

200



40

20


261

нажимные устройства
прокатных станов,
приборы измерения
толщены ленты

на циферблате, на шкалах

в плоскости расположения приборов

I Y

150



40

20


262

дисковые ножи

на ножах

горизонтальная

III в


1000



15


263

моталки станов
плющения и прокатки
профильных лент и
подката

на барабанах

горизонтальная

I Y в

200



40

20


264

кромкошлифовальные
станки, намоточные
устройства агрегатов полировки
ленты, рабочие
клети, правильные
устройства станов
плющения и прокатки

на проволоке, ленте

горизонтальная

III в

300

750

150

40

20/15


265

полировальные
барабаны и валки

на уровне ленты

горизонтальная

Y б

150



40

20


266

вальцешлифовальные
станки, перематывающие
станки, столы ОТК в
отделениях покрытий

на обрабатываемой поверхности, на барабанах, на столе

горизонтальная

III б

300

1000

150

40

20/15


Производство ленточных пружин

267

прессы рубки ленты,
рабочие места по
определению момента
кручения пружин

на ножах, столах

горизонтальная

III г

200



40

20


268

наждачные станки,
рабочие места
у печей обжига
и калоризации

на круге, на щели и загрузочном люке

вертикальная, горизонтальная

Y б

150



40

20


269

рабочие места
штамповки отверстий,
подгиба и полировки
концов, вырубки и
приклейки наладок, заневолирования, формирование наружного конца,
контроля пружин

на столах

горизонтальная

II б

-

3000

300

20

20/10


270

рабочие места
упаковки пружин

-/-

-/-

III в

300

750

150

40

15




Производство стальных фасонных профилей

271

обдирошлифовальные,
фрезерноотрезные,
токарные станки, установки
горячего пресования

на изделии, на прессе, рольгангах, холодильнике

горизонтальная

I Y б

200



40

20


272

столы горячего проката

на валках

вертикальная

III г

200



40

20




Производство фильер

273

ограночные станки,
установки электроискрового,
электролитического,
ультразвукового,
механического сверления алмазополировальные
станки, столы
оптического контроля формы
и размеры отверстий,
станки для заточки
игл станки для шлифовки и доводки
отверстий, настольные
сверлильные станки

на изделии,на столе

горизонтальная

II б

-

3000

300

20

20/10


274

рабочие места запресовки
алмазов в оправки,
станки для обточки
оправок

на столе,

на обрабатываемой поверхности

горизонтальная

III б

300

1000

150

40

20/15


275

приборы для
определения минимального усилия
волочения

на шкале прибора

вертикальная

IY г

150



40

20




Производство железных порошков

276

оборудование для дробления,
измельчения гранулирования,
прессования, грохочения,
сепарации, усреднение порошка;
площадки термических
электродуговых и
других печей,
фасовочные и упаковочные отделения

на оборудовании, 0,8 м от пола

горизонтальная

YI

150



60

20


277

миксер

на горловине миксера

горизонтальная

YII

200



40

20




Производство по переработке вторичных черных металлов

278

газовая резка стального
лома

на полу

горизонтальная

YII

200



40

20


279

механическая обработка
стального лома:
ножницы, стружкодробильные
агрегаты, пакетировочные
и брикетировочные прессы

на месте загрузки

горизонтальная

150



40

20


280

бойный зал копра

на полу

горизонтальная

150



40

20


281

склады металлолома:
открытые
Закрытые
резервные

на полу

горизонтальная

ХI

YIII

а

-

10

75

20



60

20


282

пролет готовой
продукции

на полу

горизонтальная

YI

150



60

20




Производство огнеупоров

283

склады сырья: открытые
закрытые

на полу

горизонтальная

ХII

5

20






284

дробильное оборудование,
мельницы, грохоты,
сита, дозировочное, сушильное отделения

на оборудовании

горизонтальная

YI

150



60

20


285

транспортеры

на ленте

горизонтальная

YIII

а

75



60

20


286

обжиговые печи: в
местах
загрузки и
выгрузки

на стенке печи

вертикальная

YI

150



60

20


287

на смотровых окнах

на окне

горизонтальная

YIII

а

75



60

20


288

прессовое оборудование
оборудование, места ручной
формовки

на оборудовании

горизонтальная

Y а

200



40

20


289

места контроля сырых и
сортировки обожженных
огнеупоров

на стеллажах

горизонтальная

III а

-

2000

200

40

20


290

склады готовой
продукции

на полу

горизонтальная

-

20






      *В таблице использованы "Отраслевые нормы искусственного освещения основных цехов, заводов черной металлургии", "Нормы проектирования искусственного освещения метизных заводов".
      ** Освещенность увеличена на одну ступень из-за опасности травматизма.
      *** Коэффициент пульсации в виде дроби соответствует в числителе значению для общего освещения в системе комбинированного, в знаменателе - значению местного освещения в системе комбинированного

Нормы освещенности аварийного освещения

Таблица 2

п/п

Наименование помещений,
рабочих мест

Освещенность, лк

1

2

3

Коксохимическое производство

1.

оксовые и пекококсовые
батареи, коксовыталкивающая
машина, помещения насосов,
трубчатые газовые
холодильники, пиридиновая
установка, обесфеноливающий
скруббер, помещение
компрессоров, сухой
сероочистки, места
установки измерительных
приборов

7

2.

помещение механизмов
угольной башни,
промежуточные
и концевые площадки,
коридоры газопроводов вдоль
печей, площадки
обслуживания оборудования

2

Доменное производство

3.

чугунная и шлаковая сторона
цеха,летки,место
заливки чугуна

10

4.

фурменная зона

7

5.

проходы вокруг печи,
площадка около печи

2

Производство ферросплавов

6.

рабочие площадки печей,
летки в местах
гранулирования ферросплавов
и разливки

10

7.

пекоплавители

7

Сталеплавильное производство

8.

места заливки и сливки
миксера, площадки
обслуживания миксера, места
загрузки печей, желоба
для заливки чугуна, выпуска
стали шлака, разливочные
площадки, промежуточный
ковш и верх кристаллизатора
УНРС, конвертер

10

9.

площадки обслуживания
печей, УНРС, конвертер

7

Прокатное производство

10.

верх нагревательных
колодцев, загрузочные окна,
окна выгрузки методических
печей, пути движения
самосветящегося металла, валки клетей прокатных
станов, разкатные поля,
холодильники, ножницы,
пилы, прессы горячей резки,
непрерывные листовые станы
горячей прокатки, места
выдачи листов из лудильных
машин

10

11.

обжимные, заготовочные,
сортовые толсто- и
среднелистовые станы

15

Трубное производство

12.

загрузочные окна секционных
и методических печей,
окна для кантовки металла, выбрасыватель металла из
печи, выходные стороны
прошивных станов, сварочные
машины, петлевые
устройства, летучие ножницы
калибровочных и
редукционных станов,
правильные
машины, непрерывные станы
наружной сварки,
трубосварочные станы, печи
предварительного отжига,
места заливки в литейном
отделении, корпуса
изложниц, рольганги в
отделении центробежного
литья труб, прошивные
станы, кромкострогальные
станки, кромкозагибочные
станки, на приборах

10

Метизное производство

13.

травильные ванны,
термотравильные агрегаты

10

Производство железных порошков

14.

миксер

10

Производство огнеупоров

15.

шахтные обжиговые и другие
печи

10

Коэффициенты запаса и сроки очистки светильников

Таблица 3


п/п

Наименование помещения

Коэффициент
запаса

Сроки очистки
светильников,
в год

1

2

3

4

1.

литейные дворы доменных цехов, помещения коксовых
батарей, коксосортировки, помещения производства
агломерата и железных порошков, дробильные,
шихтовочные отделения огнеупорного производства,
места формовки кирпичей

2

18

2.

конвертерные, электросталеплавильные цехи, цехи
горячего проката, помещения по вторичной
переработке металла, скрапные пролеты прокатных
цехов, растворные отделения непрерывного травления,
машины покрытия листов тальком, отделения
холодильников и отделочные пролеты трубных цехов,
цехи сварки труб, цехи холодного проката и
волочения труб, помещения мельниц, классификаторов,
дозировочные, склады шихты и формовочных
материалов, смолоперегонные цехи

1.8

6

3.

вальцешлифовальные мастерские, мастерские по
ремонту и изготовлению трубопрокатного инструмента,
цехи по производству проволоки, металлической сетки
и другие

1,5

4

4.

места наружной установки коммуникаций, открытые
склады продуктов, железнодорожные пути

1,5

2

Приложение 4                 
к санитарным правилам           
"Санитарно-эпидемиологические требования
к объектам черной металлургии"     

Контроль содержания вредных веществ в воздухе рабочей зоны

      1. Контроль включает получение путем измерений достоверной характеристики содержания вредных веществ в воздухе рабочей зоны и последующее сравнение полученных результатов с установленными максимально разовыми и среднесменными предельно допустимыми концентрациями.
      2. Достоверной характеристикой содержания вредных веществ в воздухе рабочей зоны является выборочная средняя х из концентраций ряда отобранных проб, если она находится с доверительной вероятностью  = 0,95 в доверительном интервале = ұ0,4.
      3. Контроль состояния воздуха рабочей зоны осуществляется лабораториями промышленных предприятий и центрами санитарно-эпидемиологической экспертизы по рабочим программам.
      4. Программы должны составляться с учетом основных стадий технологического процесса, размещения источников выделения вредных веществ и распространения последних по производственному помещению в связи с особенностями циркуляции воздуха, а также качественного состава и класса опасности вредных веществ, в том числе за счет их возможных превращений в воздушной среде (гидролиз, окисление, деструкция).
      5. Отбор проб воздуха не следует проводить при нарушении технологии, либо при неисправном состоянии или неправильной эксплуатации оборудования и всех предусмотренных средств, предотвращения загрязнения воздуха рабочей зоны вредными веществами (вентиляция, укрытия и другие).
      6. Контроль соблюдения максимально разовой предельно допустимой концентрации предусматривается на каждом рабочем месте с постоянным или временным пребыванием работающих на всех стадиях процесса или отдельных операциях (независимо от их продолжительности).
      Допускается проведение выборочного контроля на отдельных наиболее неблагоприятных рабочих местах либо отдельных наиболее неблагоприятных стадиях процесса (операциях), на отдельных рабочих местах, если на обследуемом производственном участке размещено, значительное количество идентичного оборудования либо одинаково; оформленных рабочих мест, на которых выполняются; одни и те же операции.
      7. Программа должна предусматривать также контроль воздуха рабочей зоны на основных местах пребывания работающих в период проведения ими планового ремонта технологического, санитарно-технического и другого оборудования, если эти операции могут сопровождаться выделением вредных веществ.
      8. Периодичность планового контроля на каждом рабочем месте устанавливается в зависимости от класса опасности выделяющихся вредных веществ и диапазона колебаний их концентраций в воздухе рабочей зоны, обусловленного особенностями технологического процесса и оборудования.
      Во всех случаях возможного поступления в воздух рабочей зоны вредных веществ 1 класса опасности, а также тех веществ 2 класса опасности, которые из-за высокой летучести могут явиться причиной тяжелого либо смертельного острого отравления должен обеспечиваться непрерывный, предпочтительно автоматический контроль.
      9. При поступлении в воздух рабочей зоны остальных вредных веществ 2 класса опасности контроль осуществляется не реже 1 раза в месяц, веществ 3 и 4 классов опасности – не реже 1 раза в квартал, если недостаточная стабильность режима технологического процесса или изменение технического состояния оборудования в процессе эксплуатации может оказывать существенное влияние на загрязнение воздуха рабочей зоны, а также в случае возможных сезонных колебаний концентраций вредных веществ и не реже 1 раза в год в остальных случаях.
      10. На обследуемом рабочем месте на каждой стадии технологического процесса либо отдельной операции, должно быть отобрано не менее 5 последовательных проб воздуха. Если продолжительность стадии (операции) не позволяет отобрать 5 последовательных проб, то они отбираются при повторении этих стадий (операций).
      11. При оценке кратковременных стадий процесса (операций) следует учитывать время, необходимое для поступления на данное рабочее место вредных веществ от источников их выделения в зависимости от их удаленности и особенностей воздухообмена в помещении. Поэтому в соответствующих случаях отбор проб воздуха должен начинаться и заканчиваться с необходимой задержкой по отношению к оцениваемой стадии процесса (операции).
      12. По отобранным 5 пробам вычисляются средняя арифметическая (X) и ее доверительный интервал ():
      X=( К1 + К2 + К3 + К4 + К5 ): 5 мг/м 3
      =[(Кмакс - Кмин ) * 60]: X %, где
      К1 -. К5 – концентрации в отдельных пробах; Кмакс – максимальная концентрация в отобранных пробах; К мин - минимальная концентрация в отобранных пробах.
      Если полученное значение доверительного интервала равно или меньше 40 %, то определенная величина средней арифметической считается достоверной. Если вычисленный доверительный интервал превышает 40 %, должны быть отобраны дополнительные пробы, количество которых (n) определяется по формуле:
      n = 5,8 [(Кмакс - Кмин )]2 - 5
                    Х
      По результатам ранее выполненных и дополнительных проб вычисляется средняя арифметическая, которая считается достоверной.
      13. Если полученное значение средней арифметической не превышает максимально разовую предельно допустимую концентрацию вредного вещества, состояние воздуха рабочей зоны оценивается как соответствующее установленным предельно допустимым концентрациям.
      14. Контроль соблюдения среднесменной предельно допустимой концентрации предусматривается применительно к отдельным профессиональным группам работающих. Он должен осуществляться с применением индивидуальных пробоотборников. Для профессий, лица которых выполняют работу на фиксированных рабочих местах, допускается выполнять отбор проб воздуха в зоне дыхания иными устройствами.
      Пробы воздуха отбираются в течение 5 смен, в каждую из которых суммарная продолжительность отбора проб должна составлять не менее 70 % смены и охватывать все основные стадии технологического процесса, а также выполнение наиболее неблагоприятных операций на постоянных рабочих местах и вне их.
      В течение смены отбирается одна непрерывная проба, либо соответствующий ей ряд последовательных проб, который рассматривается как единая проба и характеризуется средневзвешенной величиной.
      15. Среднесменная концентрация вычисляется как средняя арифметическая из результатов отбора проб по 5 сменам. Если она не превышает среднесменную предельно допустимую концентрацию, то состояние воздуха рабочей зоны для данной профессиональной группы оценивается как соответствующее установленной средне-сменной предельно допустимой концентрации.
      16. Для решения вопроса о величине предельно допустимой концентрации кремнеземсодержащих пылей определение процентного содержания в них свободной двуокиси кремния должно проводиться по мере изменения состава используемых материалов и по требованию контролирующих организаций, но не реже 1 раза в год.
      17. Вся аппаратура и приборы, используемые при санитарно-химических исследованиях, подлежат поверке и тарировке в установленном порядке.

Приложение 5                 
к санитарным правилам           
"Санитарно-эпидемиологические требования
к объектам черной металлургии"     

Перечень
дополнительных вредных веществ, содержание которых в
атмосферном воздухе населенных пунктов в районах
размещения объектов черной металлургии подлежит
санитарному контролю

Производство
Коксохимическе
ферросплавов:
ферромарганцевое
Феррохромовое
Феррованадиевое
силикомарганцевое и металлического марганца
Ферросилициевое
Ферромолибденовое
Огнеупоров

Основные вредные вещества
фенол, бенз (а) пирен, сероводород, цианистый водород, аммиак
аэрозоль окислов марганца
аэрозоль окислов марганца, кремнезем содержащая пыль
кремнеземсодержащая пыль
соединения молибдена
пыль вольфрама
кремнеземсодержащая пыль

      1) кроме поименованных вредных веществ, контроль может проводиться за другими ингредиентами, представляющими опасность для населения;
      2) следует учитывать возможность трансформации компонентов выбросов в атмосферный воздух, в частности, возможность окисления SО2 в SО3 в присутствии окислов железа и других металлов, что определяет необходимость включать в число специфических ингредиентов и аэрозоль серной кислоты;
      3) при оценке степени загрязнения атмосферного воздуха пылью следует руководствоваться дифференцированной ПДК в зависимости от содержания свободной двуокиси кремния;
      4) при оценке степени загрязнения атмосферного воздуха при совместном присутствии нескольких веществ учитывается эффект биологической суммации в соответствии со списком ПДК.

Приложение 6             
к санитарным правилам           
"Санитарно-эпидемиологические требования
к объектам черной металлургии"     

Перечень
основных вредных веществ, подлежащих контролю в воздухе
рабочей зоны

№ п/п

Произ-
водственный
участок

Вредные вещества

Примечание

1

2

3

4


1. Коксохимическое производство:

1

подготовка
и транспор-
тировка
угля

пыль


2

верхние
площадки
коксовых
печей

пыль, окись
углерода, возгоны
каменноугольной
смолы и пека

также при получении кокса
каменноугольного -
сернистый ангидрид,
пекового - фенол

3

боковые
площадки
коксовых и
пекоксовых
печей
(кабины
коксовытал-
кивающих и
двере-
съемных
машин,около
печных
дверей,
уборка
просыпей
кокса)

пыль, окись
углерода, возгоны
каменно угольной
смолы и пека, фенол,
окислы азота,
цианистый водород


4

в тоннелях
коксовых и
пекококсо-
вых батарей

пыль, окись
углерода, цианистый
водород, фенол


5

участки
ремонта
кладки
печей

пыль


6

кабина
загрузоч-
ного вагона

пыль, окись
углерода, цианистый
водород, фенол,
сернистый ангидрид


7

участки
коксосорти-
ровки

пыль


8

кабина
машиниста
электровоза

пыль, цианистый
водород, фенол


9

цехи
конденса_
ции и
улавли-
вания, в
насосных
помещениях
и машинном
зале, в
отделении
дистилляции
бензола, в
сульфатном
отделении,
на крыше
механизи-
рованных
отстойников,
на участке
выгрузки
фусов и
отжима
смолы, возле
сборника
конденсата,
у абсорбентов
, питающих
и циркуля-
ционных
сборников,
смолоот-
делителей,
испари-
телей,
центрифуг,
сушилок
сульфата
аммония

ксилол, толуол,
бензол, цианистый
водород, аммиак,
фенол, сероводород,
нафталин


10

цех роданистого
аммония и
натрия (у
кристали-
заторов и
центрифуг)

сернистый ангидрид,


11

цех очистки
коксового
газа (у
вакуум-
фильтров,
центрифуг,
в насосной
аммиачной
воды)

сернистый ангидрид,
цианистый водород,
мышьяковистый
ангидрид,
сероводород, аммиак


12

цех переработки
смолы склад
смолы и
масел
отделение
дистилляции
смолы
отделение
антраце-
новой
фракции
отделение
переработки
нафтали-
новой
фракции

возгоны каменно
угольной смолы и
пека возгоны каменно
угольной смолы и
пека, фенол,
нафталин, фенантрен
фенол, нафталин,
фенантрен нафталин


13

цех криста-
лического
нафталина
(дистил-
ляция,
разливка,
расфасовка,
упаковка)

фенол, нафталин


14

цех обогащения
антрацена
(кристали-
заторы,
насосные,
расфасовка)

возгоны
каменноугольной
смолы и пека


15

цех фталевого
ангидрида
(дистиля-
ция, насосные,
расфасовка,
погрузка)

нафтохинон, фталевый
ангидрид, малеиновый
ангидрид


16

цех ректифи-
кации
бензола,
отделение
ректифи-
кации,
сборники
"бензине" и
"дебензине"
, тяжелого
бензола,
полимеров,
беспламен-
ная печь,
сепаратор,
моечные
аппараты,
мерники,
склад
пиридиновых
оснований
(насосные,
места
разливки в
тару)
Нейтрали-
затор,
сепаратор,
мерник
пиридиновых
оснований

бензол, ксилол,
толуол, сероуглерод
бензол, фенол,
пиридин, нафталин,
цианистый водород


17

амиачно-
обесфено-
ливающие
цехи
(колонны,
отстойники,
скрубберы,
аппаратные)

аммиак,
фенол


18

цех
биохими-
ческой
очистки
(отстойники,
маслоотде-
лители,
усреднители,
аэротенки,
сборники
очищенных
вод, насосные,
аппаратные)

аммиак,
фенол,
нафталин,
цианистый
водород


19

цех улавливания германия (отстойники, насосы, выгрузка фусов, бачок с формалином, вакуум-фильтры, вибросито, барабан)

фенол,
формальдегид,
аммиак,
пыль



2. Производство агломерата и железорудных окатышей:

20

подготовка
и транспор-
тирование
шихтовых
материалов

пыль

при подготовке и
транспортировании извести
также свободная окись
кальция

21

спекание
(обжиг),
дробление,
охлаждение,
сортировка
и выдача
готовой
продукции,
тракт
горячего
возврата,
пылегазо-
очистные
устройства

пыль,
окись углерода

при использовании
серосодержащих материалов
также сернистый ангидрид

22

эксгаус-
терное
отделение

окись углерода



3. Доменное производство:

23

литейный
двор,
поддоменник

пыль,
окись углерода

--/--

24

тракт
шихтоподачи

пыль,
окись углерода

при использовании
офлюсованного сырья также
свободная окись кальция


4. Ферросплавное производство:

25

шихтопод-
готови-
тельные
цехи

пыль

также на всех этапах в
производствах: феррохрома –
окислы 3 и 6-валентного
хрома; ферромарганца
-окислы марганца в виде
аэрозолей дезинтеграции и
конденсации; феррованадия -
пяти и трехокиси ванадия в
виде аэрозолей
дезинтеграции и
конденсации; феромолибдена
–растворимых и
нерастворимых соединений
молибдена; ферровольфрама
–пыли и другие

26

участки
печей,
оборудо-
ванных
самоспека-
ющимися
электродами

пыль, окись
углерода, возгоны
каменноугольных
смол, пеков, три,
четыре бензпирен


27

участки
хранения
ферроси-
лиция

мышьяковистый и
фосфористый водород,
сероводород,
ацетилен



5. Сталеплавильное производство:

28

шихтовый
двор и
люнкеритное
отделение

пыль


29

миксерное
отделение

пыль,
окись углерода

в зависимости от марок
выплавляемых сталей

30

печной
пролет

пыль,
окись углерода

также входящие в их состав
вредные вещества

31

разливочный
пролет

пыль,
окись углерода

в зависимости от марок
выплавляемых сталей,
защитных смесей и
материалов для внепечной
обработки, также входящие в
их состав вредные вещества

32

участок
подготовки
ковшей

пыль,
окись углерода


33

шлаковое
отделение

пыль


34

цехи и
участки
подготовки
составов

пыль



6. Прокатное производство:

35

участки
нагрева-
тельных
печей и
колодцев

окись углерода,
сернистый ангидрид

также вредные вещества,
входящие в состав
нагревательного металла

36

становый
пролет
(вальцовка,
обрезание,
клеймовка)

пыль,
окись углерода

также вредные вещества,
входящие в состав
обрабатываемой стали

37

участок
холо-
дильника

окись углерода,
сернистый ангидрид


38

участок
удаления
пороков

пыль

также вредные вещества,
входящие в состав
обрабатываемой стали, при
огневой зачистке
дополнительно окись
углерода и сернистый
ангидрид

39

участок
травления

пары и аэрозоли
кислот и щелочей


40

участок
покрытий

вредные вещества с
учетом состава
покрытий


41

масло-
подвалы

аэрозоль масла,
окись углерода


42

машинные
залы

ртуть



7. Трубное производство:

43

рабочее
место
нагре-
вальщика и
подручных

пыль,
окись углерода


44

рабочее
место
вальцов-
щика и
подручных,
операторов
на прошивных,
автомати-
ческих,
раскатных,
непрерывной
прокатки на
оправку,
пилигри-
мовых
станах

пыль,
окись углерода


45

ручное
место
прессовщика
и подручных

пыль


46

рабочее
место
оператора
колибро-
вочного,
редукци-
онного
стана

пыль


47

рабочее
место
сварщика на
установках
непрерывной
печной
сварки
труб,
станах
электро-
сварки труб
сопротив-
лением,
токами
высокой
частоты,
оплавле-
нием,
плоскосма-
тываемых
двухшовных

пыль


48

рабочее
место
дробе-
струйной и
песко-
струйной
установки

пыль


49

рабочее
место
сварщика на
станах
электро-
сварки под
слоем флюса

пыль,
окислы марганца


50

рабочее
место
оператора
листозаги-
бочной
машины

пыль


51

рабочее
место у
абразивного
станка

пыль


52

рабочее
место
оператора
установки
для очистки
труб от
флюса, у
станка
обработки
труб после
сварки под
слоем флюса

пыль,
окислы марганца


53

рабочее
место
загранщика
и подручных,
оператора
центро-
бежной
машины,
оператора
полунепре-
рывной
отливки
труб

пыль,
окись углерода


54

рабочее
место
стерженщика,
бункеров-
щика в
смесепри-
готови-
тельном
отделении

пыль


55

рабочее место промасловщика

аэрозоль масла


56

рабочее
место
травильщика

кислота соляная,
серная,
азотная,
фтористый водород


57

рабочее
место
оцинковщика

окись цинка



8. Метизное производство:

58

участки
травления

аэрозоли кислот и
щелочей


59

участки
покрытий

вредные вещества,
входящие в состав
покрытий


60

участки
произ-
водства
электродов
и порошковой
проволоки

пыль

также вредные вещества,
входящие в состав
используемых материалов в
зависимости от рецептуры

61

прочие
участки

пыль

на участках мокрого
волочения также продукты
термодеструкции масел

9. Производство железных порошков:

62

размольно-
заготови-
тельные
отделения

пыль

также сажа, если она
используется

63

термическое
отделение

пыль,
окись углерода


64

отделение
брикети-
рования

пыль

также возгоны пеков и 3,
4-бензпирен при
использовании пеков

65

участки
получения
порошков
хлоридным
методом

пыль,
хлористый водород,
фтористый водород


10. Переработка вторичных черных металлов:

66

рабочее
место
газорезчика
, бурщика
стальных
массивов

пыль,
окись углерода

также вредные вещества,
входящие в состав стали

67

рабочее
место
резчика на
плазменных
установках

пыль,
окись углерода,
окислы азота,
озон

также вредные вещества,
входящие в состав стали

68

рабочее место газорезчика судового лома

пыль,
озон,
окислы азота,
свинец

также вредные вещества,
входящие в состав стали

69

рабочее
место
сталевара,
подручных,
крановщика
в элекро-
сталева-
вильных
цехах

пыль,
окись углерода,
акролеин

также вредные вещества,
входящие в состав стали

70

рабочее
место
операторов
установок
дробления
чугуна,
копровщиков,
пакетиро-
вочных и
брикетиро-
вочных
пресов,
сортиров-
щика
стружки

пыль


71

рабочее место машинистов, пакетировочных и брикетировочных прессов, установок дробления чугуна

пыль,
аэрозоль, масла


72

рабочее
место
машинистов
мостовых
кранов

пыль, окись
углерода, сернистый
ангидрид

также вредные вещества,
входящие в состав
используемых материалов

11. Производство огнеупоров:

73

огнеупорное
произ-
водство

пыль

в печных отделениях также
окись углерода, сернистый
ангидрид

74

смолодо-
ломитовые,
смоломаг-
незитовые
цехи

пыль

на участках дозирования,
смешения, прессования,
складе готовой продукции
также смолодоломитовая
пыль, возгоны
каменно-угольных смол и
пеков

75

цеха
огнеупорных
бетонов

пыль

на участках варочных котлов
и сушил также фосфорная
кислота

76

цехи
теплоизо-
ляционных
вкладышей

пыль

на участках прессового
отделения и сушил также
формальдегид

77

цехи
циркониевых
огнеупоров

пыль

на участках кислотного
отделения также соляная
кислота

      Примечание: С учетом специфики конкретных предприятий перечень основных вредных веществ, подлежащих контролю, должен дополняться.

Утверждены         
постановлением Правительства
Республики Казахстан     
от 25 января 2012 года № 167

Санитарные правила
"Санитарно-эпидемиологические требования к объектам
угольной промышленности"

1. Общие положения

      1. Настоящие санитарные правила "Санитарно-эпидемиологические требования к  объектам угольной промышленности" (далее – Санитарные правила) устанавливают санитарно-эпидемиологические требования к деятельности, выбору земельного участка, оборудованию и рабочим местам, условиям труда, бытовому обслуживанию, медицинскому обеспечению и питанию, водоснабжению, вентиляции, отоплению и освещению на производственных объектах по добыче угля открытым и подземным способами, обогатительных и брикетных фабрик, оборудования, используемого в угольной промышленности.
      2. В настоящих Санитарных правилах использованы следующие определения:
      1) объект угольной промышленности – объект, производящий добычу, рассортировку, обогащение, брикетирование, агломерирование углей;
      2) анкерование – скрепление частей сооружений и машин специальными деталями (металлические, железобетонные, деревянные стержни);
      3) брикетирование –  процесс получения кусков (брикетов) с добавкой и без добавки связующих веществ с последующим прессованием смеси в брикеты нужного размера и формы;
      4) брикетная фабрика – предприятие, на котором, с помощью специального оборудования проводится брикетирование угля;
      5) генерация – вырабатывание электроэнергии, шума, вибрации, электромагнитных, световых колебаний;
      6) гидроциклон – аппарат для сгущения шламов, осветления оборотных вод, классификации и обогащения тонких фракций угля при помощи центробежных сил;
      7) грохот – устройство для механической рассортировки (грохочение) сыпучих материалов по крупности, просеиванием их через сита, колосники или решетки;
      8) крепь (гидрокрепь) – сооружение, служащее для предотвращения обрушения и вспучивания горных пород;
      9) копер – надземное сооружение шахтного ствола;
      10) обогатительная фабрика - объект, на котором производится первичная переработка минерального сырья для получения технически ценных или пригодных для дальнейшей переработки продуктов;
      11) разрез – совокупность открытых горных выработок, образованных при разработке угольного месторождения;
      12) стробоскопический эффект - восприятие быстрой смены изображений отдельных моментов движения предметов, восприятие в условиях прерывистого наблюдения быстродвижущегося предмета;
      13) флотация  процесс разделения мелких, твердых частиц, при обработке минералов, основанный на различии их в смачиваемости водой;
      14) флотореагент – вещество, применяемое при процессе флотации;
      15) флокуляция –  процесс объединения коллоидных частиц в рыхлые, хлопьевидные агрегаты;
      16) флокулянт –  специальное вещество, добавляемое для осуществления процесса флокуляции;
      17) шахта – горнопромышленное предприятие (производственная единица), осуществляющее добычу полезных ископаемых подземным способом и отгрузку его непосредственно потребителям или на обогатительную фабрику;
      18) шахтный ствол – подземная вертикальная или наклонная горная выработка, имеющая выход на поверхность, предназначенная для обслуживания горных работ;
      19) шпур – цилиндрическая полость диаметром до 75 миллиметров, длиной до 5 метров (далее – м), пробуренная в горной породе для размещения заряда взрывчатого вещества и других целей;
      20) штольня – это горизонтальная или наклонная горная выработка, имеющая выход на земную поверхность и предназначенная для добычи полезных ископаемых или обслуживания горных работ. В зависимости от назначения штольни бывают вентиляционными, эксплуатационными, разведочными, водоотливными, очистными и другие.

2. Санитарно-эпидемиологические требования к проектированию
участка

      3. Размещение складского хозяйства и организация транспортных операций должны обеспечивать механизированную подачу, разгрузку и погрузку сырья и материалов с применением способов и устройств, предотвращающих загрязнение воздушного бассейна и территории объекта.
      4. Размещение технологических участков (цехов) внутри зданий должно осуществляться с учетом предотвращения поступления вредных производственных факторов с одних участков (цехов) на другие.
      5. Поверхность постоянных дорог на территории объектов (автомобильные дороги, проезды, пешеходные дорожки) очищается от пыли и грязи. В летнее время года дороги орошаются водой или растворами связывающих веществ, разрешенных к применению в Республике Казахстан.
      6. Накопление, сортировка, транспортировка, промышленных отходов и вторичных продуктов, их обеззараживание и захоронение проводится с подветренной стороны территории объекта, на специально приспособленных площадках.
      7. По мере изменения горно-геологических и технологических условий разработки месторождений действующих открытых разрезов вносятся корректировки в проекты комплексного обеспыливания.

3. Санитарно-эпидемиологические требования к
производственным зданиям и сооружениям

      8. В надшахтном здании, непосредственно у ствола шахты в помещении ожидания рабочих, температура воздуха составляет не менее плюс (далее – +) 16 градусов по Цельсию (далее – о С).
      9. Размещение производственных зданий без естественного проветривания не допускается. Фрамуги в окнах и аэрационные фонари оборудуются механизмами для удобного и легкого открывания и закрывания.
      10. Помещения шахтного подъема, расположенные в отдельных зданиях или на копрах, оборудуются кондиционерами, вентиляторами, увлажнителями. Стены и потолок помещений отделываются шумопоглощающим материалом.
      11. Стены в помещениях, не связанных с интенсивным пылевыделением, очищаются от пыли не реже 1 раза в месяц. На обогатительных фабриках с пневматическим методом обогащения, а также в цехах сушки угольного концентрата и по пути его транспортирования уборка осуществляется не реже 1 раза в неделю.
      12. Производственные здания и сооружения обеспечиваются оборудованием для уборки осевшей пыли. Очистка от пыли машин, оборудования и подвесных конструкций производится методами, предотвращающими взметывание осевших частиц (пневмо- и гидроуборка).
      13. Поверхность пола должна легко очищаться от пыли. Полы оборудуются уклонами к канализационным устройствам для стока жидкости, образующейся при технологических процессах и влажной уборке помещений. Материалы покрытия пола должны быть устойчивыми в отношении механического и химического воздействий, не допускать сорбцию вредных веществ. Вода со шламом, образующимся при влажной уборке производственных помещений, должна подвергаться очистке.
      14. В помещениях главных вентиляционных установок должны осуществляться меры по снижению уровня звука. Пульт управления выносится за пределы машинного зала в отдельное помещение, имеющее звукоизоляцию. Посты управления вентиляционными и аспирационными установками, шахтным подъемом, дробилками, грохотами должны быть вибро- и шумоизолированы.
      15. Посты управления оборудованием и диспетчерские пункты размещаются в отдельных звукоизолированных помещениях или кабинах.
      16. Рабочие площадки на углеобогатительных фабриках и участках, где размещено оборудование, генерирующее вибрацию, оснащаются средствами гашения вибрации.

4. Санитарно-эпидемиологические требования к
технологическим процессам и оборудованию

      17. Технологические процессы, машины и оборудование, применяемые для добычи и переработки угля должны иметь паспорта с указанием результатов замеров неблагоприятных факторов при работе машин.
      18. Для всех технологических процессов, которые сопровождаются образованием и выделением пыли, генерацией шума, вибрации и другими неблагоприятными факторами, должны предусматриваться специальные мероприятия.
      19. При технологических процессах добычи угля открытым способом должны обеспечиваться:
      1) комплексная механизация вскрышных и добычных работ с использованием горного оборудования;
      2) преимущественное использование транспортных средств и механизмов на электрической тяге, расположение рабочих мест с учетом аэродинамики преимущественных потоков воздуха в разрезе;
      3) комплексное обеспыливание, включающее пылеподавление, пылеулавливание и утилизацию собранной пыли;
      4) предотвращение загрязнения атмосферного воздуха за пределами санитарно-защитной зоны.
      20. Применяемые санитарно-технические устройства по борьбе с вредными факторами производственной среды не должны являться источниками новых вредных факторов.
      21. В каждом технологическом процессе должны использоваться средства механизации не только основных, но и вспомогательных работ, исключающих или сводящих к минимуму тяжелый физический труд.
      22. При проведении мероприятий по пылеподавлению должна использоваться вода питьевого качества, а при отсутствии или недостатка воды питьевого качества, допускается использование воды других источников, при условии ее предварительной очистки и обеззараживания и при наличии санитарно-эпидемиологического заключения на соответствие требований безопасности хозяйственно-питьевого водоснабжения.

5. Санитарно-эпидемиологические требования к
производственным процессам и рабочим местам при подземной
добыче

      23. Клети для спуска и подъема людей в шахту оборудуются специальными устройствами для сбора и отвода шахтных вод.
      При наличии капежа шахтных вод в выработках должны предусматриваться защитные сооружения в виде зонтов или козырьков, а в забоях с интенсивным капежом работающие обеспечиваются водозащитной одеждой.
      24. Перевозка людей по горизонтальным выработкам обязательна, если расстояние до места работы составляет 1 километр и более, а по наклонным выработкам – если разность между отметками конечных пунктов выработки составляет 25 м и более.
      25. Для перевозки людей применяются пассажирские вагонетки, имеющие крыши, глухие торцовые стенки и сиденья, отделанные теплоизолирующими материалами. В зимний и переходный периоды года температура воздуха в салоне транспортных средств, для перевозки работающих в спецодежде по поверхности шахты должна быть не ниже +16 о С.
      26. В местах посадки рабочих в транспортные средства предусматриваются обогреваемые камеры ожидания, оборудованные сидениями, стационарным освещением и сигнализацией, предупреждающей о подходе транспортных средств, телефонной связью. Температура воздуха в камерах не ниже + 16 о С и не выше + 26 о С.
      27. При температуре воздуха ниже + 16 о С, вблизи действующих забоев (не далее 100 м), устраивают помещения, кабины или ниши для обогрева работающих.
      28. Работающие обеспечиваются горячими напитками из расчета 1-2 литра на человека в смену.
      29. Содержание кислорода в воздухе горных выработок, где находятся люди, составляет не менее 20 % (по объему), диоксида углерода в рудничном воздухе на рабочих местах и в исходящих струях выемочных участков и тупиковых выработок должно быть не более 0,5 %, в выработках с исходящей струей крыла, горизонта и шахты в целом не более 0,75 %, при проведении и восстановлении выработок по завалу не более 1 %.
      30. В комплексно-механизированных очистных забоях ширина пространства между стойками крепи в пределах прохода, предназначенного для перемещения людей и доступа к органам управления, не менее 0,7 м, а высота при рабочем состоянии крепи – не менее 0,5 м по всей ширине секции. В сложенном (предельно опущенном) положении крепи высота пространства под ней не менее 0,4 м.
      31. При выполнения работ в неудобной рабочей позе (на коленях, лежа) работающие обеспечиваются средствами индивидуальной защиты (наколенники, налокотники).
      32. Для уменьшения пылеобразования при выемке угля применяют предварительное увлажнение угольного массива. Процесс предварительного увлажнения угольного массива при выемке угля не должен создавать неблагоприятных условий труда в очистных забоях.
      33. При проходческих и очистных работах с применением струй воды высокого давления (более 10 Мега Паскалей) предусматривают меры защиты обслуживающего персонала от брызг технологической воды и мелких частиц угля и породы.
      34. Очистка подземных выработок от пыли, оседающей на почве, боковых стенках и элементах крепления, а также от просыпей угля и породы, осуществляется влажным способом. Не допускается уборка пыли путем сдувания ее сжатым воздухом.
      35. Если комплекс средств борьбы с пылью не обеспечивает снижение содержания пыли в воздухе рабочей зоны до предельно допустимой концентрации (далее – ПДК), то применяются дополнительные меры регулирования персональных экспозиционных доз (защита временем).
      36. Применяемые в шахтах специальные жидкости, химические добавки и синтетические вещества для борьбы с пылью, полимерные материалы для тепло-, гидро-, газоизоляции должны иметь санитарно-эпидемиологическое заключение. Содержание вредных веществ не должно превышать ПДК в воздухе рабочей зоны.
      37. Все производственные процессы, связанные с приготовлением и использованием ПАВ, синтетических и полимерных материалов должны быть механизированы. При их выполнении рабочие снабжаются средствами индивидуальной защиты (далее – СИЗ). Ручное нанесение полимерных материалов разрешается при выполнении аварийных работ. Исходные компоненты синтетических и полимерных материалов доставляются к месту использования в закрытой таре.
      38. В подземных выработках хранится только то количество компонентов синтетических и полимерных материалов, которое необходимо для выполнения разового задания, на смену или на рабочий день. Остальное количество исходных компонентов хранится на складе, расположенном на поверхности. Каждая партия компонентов синтетического и полимерного материалов имеет сертификаты и паспорта.
      39. Хранение и перевозка исходных компонентов синтетических и полимерных материалов осуществляется в заводской таре.
      40. При нагнетании синтетических материалов в горный массив, химическом анкеровании скважин, шпуры должны иметь надежную герметизацию. Рабочие должны находиться с наветренной стороны по ходу вентиляционной струи. Извлечение гидрозатворов из скважин шпуров проводится после затвердения синтетического материала.
      41. В тех случаях, технологическими и инженерно-техническими мероприятиями не достигается снижение уровней шума и вибрации на рабочих местах до допустимых уровней, применяются средства индивидуальной защиты, а также защита здоровья работающих регулированием экспозиционных доз и проводится послесменная медицинская реабилитация.
      42. Кабины машинистов вновь приобретаемых электровозов должны иметь защиту от внешнего шума, неблагоприятного микроклимата и местной вибрации.
      43. Вспомогательное шумо- и виброактивное оборудование (насосы, вентиляторы, воздухоохлаждающие установки) устанавливают за пределами рабочей зоны.
      44. Машины, с дизельными двигателями своевременно проходят техническое обслуживание. Дизельные двигатели должны работать на топливе со стабильными физическими, химическими и токсикологическими характеристиками.
      45. Для каждого дизельного двигателя, используемого в шахте, определяется минимальный объем подаваемого к месту работы свежего воздуха, зависящий от максимальной мощности двигателя и концентрации вредных веществ в выхлопе. Использование двигателя без определения этих характеристик не допускается.
      46. Бурение пневматическими перфораторами, управление пневматическими лебедками, обслуживание поршневых и турбокомпрессоров без средств индивидуальной защиты органа слуха не допускается. Для бурения шпуров применяются инструменты, удовлетворяющие требованиям норм по локальной вибрации.
      47. Конструкция индивидуального светильника, выдаваемого каждому работнику при спуске в шахту, обеспечивает достаточную для выполнения трудовых операций освещенность в течение 10 часов непрерывной работы, удобство в обращении, исключать утечку электролита и попадания его на одежду и кожу рабочего.
      48. Капитальный и профилактический ремонт шахтного оборудования осуществляется на поверхности в ремонтно-механических мастерских, цехах или заводах.
      49. Оборудование перед началом ремонтных работ очищается от угольно-породной пыли и рабочих жидкостей и обезвреживается. Способ очистки оборудования исключает воздействие вредных веществ на работающих.
      50. При выполнении текущего ремонта подземных выработок все трудоемкие операции должны быть механизированы. Все цеха, предназначенные для ремонта оборудования, оснащаются средствами механизации (тельферами, подъемниками, лебедками) при перемещении деталей массой более 20 килограмм (далее – кг).
      51. На участках ремонта гидрокрепей и забойного оборудования предусматривается устройство пола, не сорбирующего вещества, смыв со стоком остатков эмульсии и масел в сборные емкости.

6. Санитарно-эпидемиологические требования к
производственному процессу и рабочим местам при добыче
открытым способом

      52. Содержание открытых горных выработок и проведение работ по оборудованию разрезов должны соответствовать требованиям безопасности при разработке месторождений полезных ископаемых открытым способом.
      53. Применение в разрезах машин с двигателями внутреннего сгорания без эффективных средств нейтрализации и очистки выхлопных газов не допускается.
      54. По графику движения автомашин не допускается их скопление с работающими двигателями на рабочих площадках, уступах, участках дороги. Минимальная дистанция между большегрузными самосвалами (10 тонн и выше) не менее 30 м. При организации погрузочных работ применяется петлевая система подъезда транспорта к месту погрузки.
      55. При экскаваторных и погрузочных работах, сопровождающихся пылевыделением, применяется орошение или предварительное увлажнение горной массы водой или растворами ПАВ. Эксплуатация автотранспорта с дизельными двигателями без исправных средств очистки выхлопных газов не допускается.
      56. Взрывчатые вещества (далее – ВВ) применяются в гранулированном виде, при их выборе должны учитываться токсические свойства и способность создавать наименьшее количество взрывного газа.
      57. Зарядка и забойка скважин, а также загрузка ВВ в зарядные машины должны быть механизированными. При работе зарядных машин и механизмов применяются средства пылеподавления и пылеулавливания. Обслуживающий персонал обеспечивается СИЗ.
      58. Бурение скважин и шпуров производиться с сухим улавливанием пыли или ее подавления водой.
      59. Горная масса, нагруженная в кузов самосвала, вагон и транспортерную ленту в теплый период года подвергается орошению. Факел орошения должен перекрывать площадь погрузки.
      60. В случае накопления газов на рабочих местах в застойных зонах разрезов глубиной более 100 м предусматривается искусственная вентиляция с использованием специальных устройств.
      61. Для улучшения воздухообмена в разрезах предусматриваются направляющие и защитные аэродинамические устройства, регулирующие естественные потоки воздуха.
      62. В кабинах экскаваторов, земснарядов предусматривается место для шкафчика (столика) для хранения и приема пищи, площадки под электроплиту, термоса для воды, аптечки первой помощи, умывальника.
      63. Коэффициент пульсации освещенности, создаваемой люминесцентными световыми установками не превышает 20 %. При эксплуатации стационарных осветительных установок предусматриваются технические меры по снижению стробоскопического эффекта в зонах производства работ. Остекленная часть кабины должна иметь приспособления для открывания и плотного их закрывания.
      64. Для снижения запыленности и создания допустимых параметров микроклимата в кабинах машин уплотняются двери и окна и используются установки для очистки, подогрева или охлаждения воздуха.
      65. Содержание пыли, уровни шума и вибрации не должны превышать предельно допустимые концентрации и предельно допустимые уровни в воздухе рабочей зоны и при работе с источниками физических факторов в соответствии с требованиями санитарных правил "Санитарно-эпидемиологические требования к атмосферному воздуху в населенных пунктах, почвам, содержанию территорий населенных пунктов, условиям работы с источниками физических факторов, оказывающих воздействие на человека", утверждаемых Правительством Республики Казахстан.

7. Санитарно-эпидемиологические требования к
технологическим процессам и рабочим местам на
обогатительных и брикетных фабриках

      66. Постоянные рабочие места для дистанционного управления технологическими процессами размещаются в кабинах, обеспечивающих шумо- и виброизоляцию, поддержание допустимых параметров микроклимата, содержания пыли и токсичных веществ в воздухе в соответствии с требованиями санитарных правил "Санитарно-эпидемиологические требования к атмосферному воздуху в населенных пунктах, почвам, содержанию территорий населенных пунктов, условиям работы с источниками физических факторов, оказывающих воздействие на человека", утверждаемых Правительством Республики Казахстан.
      67. Снижение уровня шума и вибрации от дробильно-сортировочного, транспортного и обогатительного оборудования производится на основании устранения их в источниках образования (виброизолирующие фундаменты, амортизаторы, звукоизолирующие кожухи, укрытия), по пути распространения (экраны, выгородки, разрытия в фундаментах), в зонах обслуживания (виброизолированные площадки, сиденья, коврики, звукоизолированные кабинки), а также применением СИЗ.
      68. Места погрузки, разгрузки и пересыпов сырья и готового продукта на дробилках, транспортерных лентах, грохотах оборудуются аспирационными укрытиями и системами обеспыливания, работа которых сблокирована с работой технологического оборудования. Блокировка обеспечивает включение систем аспирации и обеспыливания за 3-5 минут до начало работы и выключение не ранее, чем через 5 минут после остановки.
      69. Комплекс противопылевых мероприятий, осуществляемый на участках приема угля, сушки и погрузки готового продукта, пневматической сепарации, сухой классификации и обеспыливания угля перед отсадкой, обеспечивает поддержание концентрации пыли на уровне ПДК в воздухе рабочей зоны.
      70. При обогащении углей, обладающих пылеобразующей способностью, в качестве пылесвязующих добавок используются вещества, прошедшие санитарно-эпидемиологическую экспертизу. Вещества, обладающие канцерогенным или мутагенным эффектами, применять для указанных целей не допускается.
      71. Все технологические операции по подготовке суспензий проводятся в укрытиях, оснащенных местной вытяжной вентиляцией с целью предотвращения попадания в воздух рабочей зоны частиц минеральных порошков высокой плотности, используемых для обогащения в тяжелых средах.
      72. Система подачи реагентов к контактным чанам, флотационным машинам и другим агрегатам осуществляется по закрытым коммуникациям и обеспечивают предотвращение попадания реагентов на пол.
      73. В помещениях отделений: реагентов, флотации, регенерации, сорбции, сушильном и обезвреживания хвостов осуществляется контроль содержания в воздухе вредных газов.
      74. В целях предотвращения воздействия на рабочих пыли минеральных порошков высокой плотности, используемых для обогащения в тяжелых средах, все операции по подготовке их суспензий осуществляются в укрытом оборудовании, оснащенном местной вытяжной вентиляцией.
      75. Рабочие, обслуживающие оборудование с открытой водной поверхностью (отсадочные машины, флотационные машины, сгустители, гидроциклоны) защищаются от разбрызгивания гидроаэрозоля. Относительная влажность воздуха в таких помещениях не должна превышать величину, определенную для воздуха рабочей зоны.
      76. На участках грохочения, дробления и обезвоживания шлама в центрифугах обеспечивается дистанционное наблюдение за ходом технологического процесса из звукоизоляционных кабин. Грохотовщики, дробильщики, сепараторщики, фильтровальщики, машинисты насосных установок, слесари-ремонтники обеспечиваются СИЗ органа слуха.
      77. В условиях групповой компоновки технологического оборудования меры защиты работающих от шума учитывают эффект повышения уровня звука за счет шумовых характеристик рядом стоящего оборудования и акустических свойств помещения.
      78. При использовании флотореагентов и флокулянтов исключаются выделения токсических компонентов в воздух рабочей зоны в концентрациях, превышающих ПДК. Рабочие, занятые приготовлением растворов, обеспечиваются СИЗ органов дыхания и кожных покровов.
      79. При подъеме и перемещении тяжестей вручную предельно допустимые величины для женщин составляют: подъем и перемещение тяжестей при чередовании с другой работой (до 2-х раз в час) – 10 кг, подъем и перемещение тяжестей в течение рабочей смены –  7 кг.
      80. Инструменты, использованные при ремонтных работах в реагентных отделениях и отделениях флотации обогатительных фабрик подвергаются очистке от флотореагентов.
      81. При ведении горных работ и обогащении полезных ископаемых проводятся мероприятия по предотвращению загрязнения почвы, водных ресурсов и атмосферного воздуха.
      82. В проектах очистных сооружений на объектах угольной промышленности должны быть представлены расчеты времени отстаивания сточных вод с обоснованием применения коагулянтов и флокулянтов. Ввод в действие технологического оборудования до пуска в эксплуатацию сооружений по очистке сточных вод не допускается.
      83. Сброс сточных вод, откачиваемых из шахт и разрезов, после использования в процессах обогащения на обогатительных и брикетных фабриках в водоемы допускается только после их эффективной очистки и обеззараживания с лабораторным контролем взвешенных и растворенных в воде веществ.
      84. Шахтная вода, используемая для хозяйственныx нужд и полива территории, подвергается нейтрализации, деминерализации, обеззараживанию и очистке от избыточного содержания микроэлементов. Не допускается сброс в водоемы флокулянтов и других химических веществ, для которых не установлены ПДК.
      85. Поверхностные сточные воды с территории угольных объектов, смывы с полов производственных помещений перед сбросом подвергаются локальной очистке или направляются в очистные сооружения.
      86. Не допускается эксплуатация горящих породных отвалов. Отработанные породные отвалы повергаются культивации.
      87. Использование твердых отходов шахт, разрезов, обогатительных фабрик в других отраслях промышленности допускается при наличии санитарно-эпидемиологического заключения.
      88. При перевозке угля в железнодорожных вагонах и на платформах предусматриваются меры по предотвращению его просыпки и сдувания пыли.
      89. Складирование и выгрузка угля и породы в неустановленных местах, при их вывозке канатными дорогами, автомобильным, конвейерным или рельсовым транспортом, не допускается.

8. Санитарно-эпидемиологические требования к условиям
труда, бытового обслуживания, медицинского обеспечения и
питания

      90. В составе административно-бытового комплекса (далее – АБК) предусматриваются помещения специального санитарно-эпидемиологического и медико-профилактического назначения: здравпункты, фотарии, ингалятории, бани, сауны, душевые, помещения для приема ручных ванн работающими в контакте с виброинструментом, помещения для личной гигиены женщин, камеры для обеспыливания одежды, прачечные и профилактории.
      91. АБК соединяется крытым отапливаемым и освещенным переходом с шахтным стволом (штольней), по которым производится спуск и подъем работающих или с главным корпусом фабрики.
      92. Бытовые помещения устраиваются по типу санпропускников, имеют полы, обеспечивающие сток мыльных вод раздельно от каждой кабины к задней стенке, оборудованы полочками для размещения мыльных принадлежностей, столиками и водяными струйными ковриками для обработки и ополаскивания ног.
      93. Душевые помещения устраивают из расчета 1 душ на 5 человек в наиболее многочисленной смене. Вода, подаваемая для мытья людей, должна быть безопасна и соответствовать требованиям к хозяйственно – питьевому водоснабжению. Минимальная температура горячей воды не менее +37 о С.
      94. В открытых разрезах при стационарных помещениях для отдыха оборудуются душевые установки. В летнее время дополнительно оборудуются места отдыха под тентами.
      95. Для работающих на открытом воздухе, на лесных складах, в не отапливаемых помещениях, при строительстве стволов шахт, а также во всех случаях, когда температура воздуха на рабочих местах ниже +10 о С, предусматривают помещения для отдыха и обогревания рабочих с оборудованием специальных устройств для согревания рук и ног, вешалок для одежды, приспособлений для сушки рукавиц. Помещения обеспечиваются питьевой водой и кипятком. Температура воздуха в этих помещениях в зимний и переходный периоды года должна быть от +22 до +24 о С, скорость движения воздуха не более 0,2 м/с.
      96. Гардеробные помещения оборудуются шкафами для отдельного хранения рабочей и домашней одежды. Размещение шкафов и вешалок в гардеробных должно позволять удобно производить уборку, дезинфекцию и дезинсекцию. При гардеробных должны быть предусмотрены сушилки для мокрой одежды.
      97. Полы, стены и оборудование душевых и гардеробных помещений должны подвергаться ежесменной уборке и дезинфекции. В преддушевых помещениях предусматривается устройство ванночек для дезинфекции сандалий после каждого их употребления.
      98. В душевых рабочие обеспечиваются полотенцами и банной обувью. Банная обувь и обувь персонала, обслуживающего душевые, должна быть изготовлена из легко моющихся материалов и подвергаться ежесменной дезинфекции с использованием дезинфицирующих средств, разрешенных к применению в Республике Казахстан.
      99. В прачечных и помещениях химчистки спецодежды предусматривают инструкцию, регламентирующую режим стирки специальной одежды.
      100. Контроль содержания пыли в воздухе гардеробной для сушки одежды проводится не реже 1 раза в квартал.
      101. Респираторная оборудуется установкой для очистки фильтров от пыли и контроля их сопротивления, приспособлениями для мойки, дезинфекции и сушки полумасок.
      102. Для обогрева рабочих, обслуживающих забойные магистральные и временные конвейеры, буровые станки и другие механизмы на отдаленных участках, для путевых рабочих устанавливаются передвижные пункты обогрева. Расстояние от пунктов обогрева до рабочих мест не должно превышать 300 м.
      103. Для организации питания работающих во вспомогательных зданиях шахт, разрезов и обогатительных фабрик предусматривают столовые или буфеты с горячей пищей или напитками, а также помещения для приготовления, расфасовки и выдачи пищи и напитков в индивидуальных термосах и индивидуальных пакетах.
      104. В разрезах, при удалении столовой более 600 м, в помещениях для кратковременного отдыха дополнительно оборудуется комната для приема пищи, в которой предусматриваются устройства для мытья рук и посуды, а также шкаф для хранения посуды.
      105. На всех объектах угольной промышленности должны быть предусмотрены здравпункты, которые оснащаются необходимыми медицинскими инструментами, перевязочными материалами для оказания неотложной и первой медицинской помощи.
      106. На шахтах, разрабатывающих пласты на глубине 500 м и более, предусматривают подземные здравпункты.
      107. К рабочим местам в действующих подготовительных и очистных забоях должны быть приближены (не далее 150 м) аптечки, защищенные от попадания влаги, укомплектованные носилками, медицинскими препаратами и средствами, необходимыми для экстренной медицинской помощи.
      108. При устройстве и оборудовании фотариев и организации ультрафиолетового облучения работающих, должны учитывать требования эксплуатации установок ультрафиолетового облучения на промышленных предприятиях.
      109. В околоствольных подземных выработках и в местах ожидания подземного транспорта должны устраиваться стационарные уборные. Их размещают в камерах-нишах с гладким бетонированным полом и оснащают стационарным освещением и умывальником. В качестве приемника нечистот используют ассенизационные вагонетки. Приемный люк вагонеток должен легко открываться и плотно закрываться. Подземная уборная должна функционировать по принципу люфтклозета. Для участков, отдаленных от стационарных уборных и с числом рабочих более трех человек, должны устраиваться и передвижные уборные. Передвижные уборные должны иметь закрытую конструкцию, обеспечивающую удобство доставки и очистки.
      110. Ассенизационные вагонетки из подземных уборных по мере заполнения, но не реже одного раз в неделю, должны подниматься на поверхность в специально построенный сливной пункт с последующей очисткой на биологических очистных сооружениях.
      111. Рабочие участки в разрезах обеспечиваются передвижными уборными типа люфтклозета, расположенными не далее 100 м от рабочих мест. Очистка приемника нечистот должна производиться не реже 1 раза в неделю.
      112. Уборка подземных и поверхностных уборных с дезинфекцией наружных поверхностей оборудования должна производится в рабочие дни ежедневно.
      113. Для лиц, занятых ассенизационными работами предусматривается отдельный санузел, включающий душевую с отделениями хранения спецодежды, личной одежды и обуви, умывальник с теплой водой и дезинфицирующими средствами. Помещение хранения специальной одежды оборудуется приточно-вытяжной вентиляцией.
      114. Работающие на объектах угольной промышленности, подвергающиеся воздействию опасных и вредных производственных факторов, обеспечиваются СИЗ.
      СИЗ применяются во всех случаях, когда это необходимо в соответствии с требованиями безопасности и охраны труда, а также когда это предусмотрено трудовым, коллективным договорами.
      В указанных случаях, лица без СИЗ к выполнению работ не допускаются.
      115. Для защиты кожи лица и рук от попадания вредных веществ, а также при работе на открытом воздухе, для защиты от кровососущих насекомых, обмораживания и солнечной радиации применяются защитные средства (мази, пасты, аэрозоли).
      116. В респираторных помещениях АБК, помимо хранения, выдачи и чистки противопылевых СИЗ, закрепленных за каждым рабочим в соответствии с табельным номером, осуществляется контроль их состояния и пригодности к работе. Полумаски и противопылевые респираторы должны ежедневно подвергаться мойке и дезинфекции. Очистка фильтров противопылевых СИЗ с проверкой их сопротивления должно производиться после каждой рабочей смены. Фильтр респиратора подлежит замене при достижении сопротивления 10 миллиметров водного столба на стационарном потоке воздуха со скоростью 30 литров в минуту.
      117. Защитные очки, экраны и щитки по мере загрязнения промываются чистой водой с последующей просушкой при температуре не выше + 40 оС.
      118. Загрязненные поверхности противошумов и противошумные вкладыши протирают влажными тампонами или мыть теплой водой с мылом после каждого использования.
      119. Каски ежедневно моются теплой водой без разборки внутренней оснастки и один раз в месяц дезинфицируются. Для дезинфекции касок  используются средства, разрешенные к применению в Республике Казахстан.
      120. Специальная одежда подвергается комплексной обработке: верхняя - мокрому обеспыливанию или химчистке, нательное белье – стирке. Периодичность обработки верхней спецодежды – не реже трех раз в месяц, нательного белья – еженедельно. Обеспыливание и просушивание специальной одежды производится после каждой рабочей смены. Водозащитная специальная одежда просушивается при температуре не выше 50 о С. Полотенца, подкасники, портянки – должны меняться после каждого использования, подвергаться стирке и дезинфекции. В целях профилактики и лечения кожно-гнойничковых и грибковых заболеваний должны обеспечиваться бельем из антимикробной ткани.
      121. Специальная обувь должна не реже двух раз в месяц подвергаться мойке с применением дезинфицирующих средств (5 % раствора хлорамина-Б или 1 % раствора фенола в течение 15 минут), влажная обувь – просушиваться после каждой смены. Кожаная обувь после просушки смазывается специальной мазью.
      122. Специальная одежда и обувь больных гнойничковыми заболеваниями кожи и грибковыми болезнями стоп и кистей должна подвергаться ежедневной дезинфекции 5 % раствором хлорамина-Б или другими дезинфицирующими средствами.
      123. Содержание и эксплуатация наземных шахтных столовых, а также кулинарная обработка и реализация пищевых продуктов должны соответствовать санитарно-эпидемиологическим требованиям для объектов общественного питания.
      124. При наличии подземных пунктов питания обеды должны готовиться в наземной столовой и закладываются в термосы немедленно после приготовления. Термосы с готовой пищей должны доставляться в пункты питания не более чем через 1-2 часа после приготовления. Температура первых горячих блюд при раздаче должна быть не ниже + 60 оС, вторых – не ниже + 50 оС, а холодных –  не ниже + 14 оС.
      125. Для обеспечения шахтеров горячим питанием непосредственно в выработках угольных шахт на чистой струе, в 15-20 минутах ходьбы в оба конца от фронта работ, должны устраиваться подземные пункты питания шахтеров.
      126. Санитарная обработка возвращенной из шахты посуды и инвентаря производится в наземной столовой.
      127. Работодатель должен обеспечивать работников молоком, лечебно-профилактическим питанием сбалансированным по калорийности, витаминами и биологически активными микроэлементами и молоком в соответствии с порядком и нормами обеспечения работников специальной одеждой, специальной обувью и другими средствами индивидуальной и коллективной защиты, санитарно-бытовыми помещениями и устройствами, за счет средств работодателя, утверждаемыми Правительством Республики Казахстан.
      128. Медицинское обслуживание трудящихся предприятий осуществляется медико-санитарными частями, поликлиниками и больницами. Они организуют цеховую службу и сеть здравпунктов, обеспечивающих круглосуточную работу.
      129. Здравпункт укомплектовывается штатами врачей, среднего и младшего медперсонала, оснащается оборудованием, инструментарием и перевязочным материалом.
      130. Рабочие и инженерно-технические работники, поступающие на работу и занятые в производствах и профессиях, связанных с воздействием неблагоприятных производственных факторов проходят предварительные при поступлении на работу и периодические медицинские осмотры в соответствии с Правилами проведения обязательного медицинского осмотра, утверждаемыми Правительством Республики Казахстан.
      131. Работодатель в случае выявления и подтверждения у работающего профессионального заболевания, на основании медицинского заключения, должен перевести его на работу, не связанную с воздействием неблагоприятных производственных факторов.
      132. Уволившиеся или перешедшие на новое место работы работники, ранее занятые во вредных условиях труда, при последующем ухудшении состояния здоровья и подтверждения связи с условиями труда направляются к специалистам профпатологам.

9. Санитарно-эпидемиологические требования к водоснабжению,
вентиляции, отоплению и освещению

      133. Подземные горные выработки обеспечиваются постоянно действующей вентиляцией с механическим побуждением тяги.
      134. Все вентиляционные установки должны быть испытаны на эффективность. По результатам испытаний и наладки на каждую вентиляционную систему составляется паспорт.
      135. При выборе вентиляционного оборудования, устройства для очистки воздуха, а также проектирования укрытий должны быть учтены особенности параметров пылевыделений и предусмотрен 10% запас аспирационного воздуха для компенсации подсосов через щели в соответствии санитарными правилами "Санитарно-эпидемиологические требования к зданиям и сооружениям производственного назначения и установлению санитарно-защитной зоны производственных объектов", утверждаемыми Правительством Республики Казахстан.
      136. Содержание пыли и токсичных веществ в приточном воздухе, подаваемом системами механической вентиляции в шахты, помещения производственных и АБК не должна превышать 30 % ПДК для воздуха рабочей зоны.
      137. Отопительные приборы в производственных помещениях со значительным выделением пыли для удобства очистки должны иметь гладкую поверхность.
      138. Для отопления зданий и сооружений предусматриваются системы, приборы и теплоносители, не создающие дополнительных производственных вредностей.
      139. Неотапливаемые производственные помещения в зимний и переходные периоды года оборудуются участками для обогрева работающих.
      140. Работающие в подземных горных выработках обеспечиваются индивидуальными аккумуляторными светильниками, которыми достигается освещенность объектов наблюдения в течение 10 часов непрерывной работы. При их использовании исключают утечку электролита и попадания на кожу и одежду рабочего.
      141. На открытых разрезах в кабинах машин и механизмов, в местах работы буровой, погрузочной, доставочной техники, в местах перехода рабочих через железнодорожные и автомобильные дороги, в помещениях зданий и сооружений, а также на постоянных путях движения работающих должны быть установлены стационарные осветительные установки.
      142. При эксплуатации стационарных осветительных установок предусматривают технические меры по снижению стробоскопического эффекта в зонах производства.
      143. Коэффициент пульсации освещенности, создаваемый люминесцентными установками, не должен превышать 20 %.
      144. На объектах должны быть выделены специально оборудованные помещения для хранения отработавших газоразрядных ламп, а также мастерские для ремонта и очистки светильников.
      145. В санитарно-бытовых и вспомогательных помещениях, а также в помещениях, где производится работа малой точности, допускается использование ламп накаливания.
      146. Для профилактики нарушений водного баланса в условиях охлаждающего и нагревающего микроклимата предприятие  обеспечивает работающих горячими или холодными напитками.
      147. Работающие в подземных выработках должны быть обеспечены флягами или небьющимися термосами емкостью 0,75 литра. Количество сосудов (емкостей) для питьевой воды, находящихся в обороте, должно быть вдвое больше числа обеспечиваемых ими рабочих мест. Фляги и термосы моются и хранятся централизованно.
      148. В административно-бытовых зданиях должны быть оборудованы специальные краны для набора воды в емкости.
      149. Работающие в разрезах должны обеспечиваться питьевой водой, доставляемой в закрытых сосудах с кранами фонтанчикового действия. Сосуды с водой устанавливаются в специальных помещениях, отапливаемых в зимний период года. Температура питьевой воды на пунктах должна быть не выше + 20 оС и не ниже + 18 оС.
      150. На шахтах и разрезах должен быть предусмотрен 30 % запас питьевых сосудов.

Утверждены         
постановлением Правительства
Республики Казахстан     
от 25 января 2012 года № 167

Санитарные правила
"Санитарно-эпидемиологические требования к объектам цветной
металлургии"

1. Общие положения

      1. Настоящие санитарные правила "Санитарно-эпидемиологические требования к объектам цветной металлургии" (далее – санитарные правила) устанавливают санитарно-эпидемиологические требования к деятельности, проектированию производственных зданий и сооружений, оборудованию, воздуху производственных помещений, отоплению, вентиляции и освещению, источникам физических факторов, бытовым помещениям для объектов цветной металлургии.
      2. В настоящих санитарных правилах используются следующие определения:
      1) объект цветной металлургии – объект промышленности, занимающийся добычей, обогащением руд, производством и обработкой цветных металлов и их сплавов;
      2) кивцэтная плавка – процесс получения металлов в одном агрегате, при котором обжиг и плавление шихты осуществляется в циклонной печи и плавильной камере, а последующее разделение продуктов плавки (восстановление, отгонка и конденсация металлов) – в электротермической части агрегата;
      3) конвертер – агрегат для получения стали, меди из штейна, продувкой техническим кислородом, воздухом или другим окислительным газом;
      4) реторта – химический сосуд, служащий для нагревания и перегонки различных веществ с отводной трубкой;
      5) фурма – устройство для подачи дутья в металлургические агрегаты;
      6) футеровка – защитная внутренняя облицовка печей топок, труб емкостей;
      7) шликер – побочный продукт рафинирования свинца.

2. Санитарно-эпидемиологические требования
к проектированию производственных зданий и сооружений

      3. На территории промышленной площадки размещаются здания и сооружения, в которых производится переработка сырьевых материалов, содержащих вещества I и II класса опасности и радиоактивные вещества, хранилища масла и мазута должны иметь отмостки с уклоном для стока в производственную канализацию.
      4. Баковая аппаратура, размещаемая на открытых площадках в производстве фтористых солей и извлечения золота, должна располагаться с подветренной стороны производственных и вспомогательных зданий на расстоянии не менее 25 метров (далее – м) до открывающихся проемов зданий и сооружений.
      5. Не допускается устройство замкнутых и полузамкнутых участков территории корпусов электролиза алюминия без сквозного проветривания.
      6. С учетом выделяющихся вредных веществ должна быть обеспечена изоляция производственных участков и исключаться взаимовлияние их:
      1) во всех производствах:
      складов сырьевых материалов;
      участков дробления и измельчения материалов;
      цехов обжиговых, прокалочных, спекательных, агломерационных, плавильных, гидрометаллургических, гидрохимических, электролиза, рафинирования;
      отделений приготовления, очистки растворов;
      приготовления, хранения реагентов;
      флотации, приготовления электролита;
      выщелачивания, сгущения, фильтрации, сушки, обработки и ремонта ковшей;
      ремонта сводов плавильных печей;
      очистки и промывки съемного оборудования и разъемных коммуникаций;
      расфасовки, упаковки, складов готовой продукции;
      обезвреживания промышленных стоков;
      пылегазоочистки, сушильных печей;
      вакуум-насосных отделений;
      парков самоходной техники и электрокаров;
      пультов управления;
      мест отдыха и приема пищи;
      2) в производстве глинозема:
      отделений обескремнивания, промывки и сгущения красного шлама, выщелачивания, декомпозиции, приготовления затравочного и производственного гидрата;
      выпарки, карбонизации, кальцинации, перекачки каустической соды из цистерн;
      рабочих зон на крышках и у верхних головок горячих вертикальных аппаратов;
      3) в производстве алюминия электролитическим способом:
      цехов капитального ремонта электролизеров, регенерации солей фтора из растворов газоочистки и переработки твердых отходов электролизного производства;
      электролитейных;
      в цехах капитального ремонта электролизеров – отделений демонтажа электролизеров, подготовки подовой массы, заливочных, монтажа электролизеров, сварочных;
      в цехах регенерации солей фтора – отделений выщелачивания и обескремнивания;
      4) в производстве электродных изделий, анодной массы и обожженных анодов – отделений подготовки пеков, смесильно-формовочного, обжига зеленых анодов, демонтажа и монтажа анодов;
      5) в производстве технического углерода:
      отделений улавливания, обработки, упаковки готовой продукции, складирования, участков для очистки и ремонта оборотных резинокордных контейнеров;
      участков демонтажа и монтажа рукавов для отделений улавливания;
      6) в производстве технически чистого кремния – отделений обработки готовой продукции;
      7) в производстве фтористых соединений – печных отделений, дозировки, адсорбционной очистки и разлива, плавиковой кислоты, участков варки солей;
      8) в производстве вторичного алюминия – отделений сушки алюминиевой стружки, регенерации и подготовки флюсов, хранения шлака;
      9) в производстве цинка – процессов приготовления анодов и катодов, переработки дроссов, мойки и пайки змеевиков;
      10) при огневом рафинировании меди – отделений: анодных, вайербарсового, получения бескислородной меди;
      11) в цехах электролиза меди – отделений переработки шлама;
      12) в производстве никеля:
      процессов брикетирования, окатывания, разделения файнштейна, получения сернокислого никеля, анодных отделений, отделений восстановления закиси никеля, автоклавно-химических, цехов утилизации серы, складов жидкой серы;
      в дробильно-агломерационных и сушильно-прессовых цехах –  участков выгрузки горячего агломерата, коллекторов и циклонов, узла возврата, брикетных процессов;
      в плавильных цехах – процессов обеднения конвертерных шлаков, конвертерных, разливочных отделений;
      в обжигово-восстановительных цехах – отделений обезмеживания огарка;
      в гидрометаллургических цехах – отделений осаждения цветных металлов;
      в цехах электролитического рафинирования никеля – помещений для хранения и обработки вспомогательных материалов;
      13) в кобальтовых цехах – процессов переработки выломок и шлака, распределительных устройств для хлора;
      14) в производстве никеля карбонильным процессом:
      отделений синтеза, ректификации, разложения карбонила никеля, обработки порошком, получения окиси углерода, газгольдеров;
      в отделении ректификации – дегазации кубовых остатков, емкостей для карбонила никеля и кубовых остатков;
      в отделении обработки порошков – брикетирования;
      15) в производстве магния:
      отделений разливки, остывания магния и его сплавов, переработки отработанного электролита;
      участков плавки магниево-ртутных сплавов;
      подогрева слитков магниево-ртутных сплавов, их проката, складирования проката и резки листов;
      16) на объектах по извлечению золота:
      сорбции, регенерации, амальгамационных переделов;
      отделений ретортных печей, кислотной обработки золотого осадка, доводочных, приготовления шламов, чанов с реагентами;
      17) при получении платины и платиноидов:
      отделений приема и опробования сырья;
      приема готовой продукции;
      химических и электролитических процессов для каждого металла;
      обогащения растворов и сыпучих продуктов. Каждое помещение должно иметь выход на галерею;
      18) в производстве олова и сплавов на его основе:
      установок вакуумного рафинирования чернового олова, генераторов, питающих индукторы печей;
      участков хранения и охлаждения алюминиевых и сурьмянистых съемов.
      7. В агломерационных отделениях изолируют хвостовую часть агломерационных машин от всех основных помещений агломерационного корпуса, не допускается устройство решетчатого перекрытия между помещениями агломерационного отделения и холостого хода лент.
      8. В производстве никеля карбонильным способом реакторы, ректификационные колонки, разложители при процессах синтеза, ректификации и разложения карбонила никеля должны размещаться в изолированных помещениях с наружным выходом в галерею. У каждой двери отсека оборудуются штуцеры от стационарной установки разводки воздуха для присоединения шланговых противогазов.
      9. Во вновь сооружаемых зданиях корпусов электролиза и рафинирования алюминия должен обеспечиваться естественный приток воздуха снизу вдоль продольных сторон электролизеров по всей длине корпуса.
      10. На кровлях помещений, характеризуемых значительными избытками тепла устанавливаются не задуваемые аэрационные фонари или шахты.
      11. Для заполнения световых проемов в производственных помещениях с выделением фтористых соединений и других цехах при размещении их вблизи фтористых производств должны применяться прозрачные материалы, устойчивые к воздействию фтора.
      12. При наличии открытых проемов в перекрытиях многоэтажных отделений с выделением большого количества тепла и вредных веществ (производство электродной массы, плавильные отделения в производстве чернового никеля), должно быть оборудовано раздельное проветривание каждого этажа.
      13. Полуподвальные помещения корпуса электролиза магния с неизолированными проводниками тока и хлора, заглубленные участки зданий (приямки транспортеров, насосов, сборников) должны быть вентилируемыми.
      14. Помещения, в воздушную среду которых выделяются пары ртути, должны удовлетворять требованиям санитарных правил проектирования, оборудования, эксплуатации и содержания производственных и лабораторных помещений, предназначенных для проведения работ с ртутью и ее соединениями и приборами с ртутным заполнением.
      15. Пульты дистанционного наблюдения и управления оборудованием с постоянным нахождением обслуживающего персонала (находящиеся в производственных помещениях), должны размещаться в изолированных помещениях или специальных кабинетах, оборудованных устройствами, обеспечивающими нормируемые условия для работы обслуживающего персонала (звукоизоляция, подача кондиционированного или свежего воздуха).

3. Санитарно-эпидемиологические требования к оборудованию

      16. Выгрузка пыли из очистных устройств и ее транспортировка должны быть механизированы, в целях исключения образования пыли.
      17. Конструкция укрытий и отсосов должна обеспечивать доступность обслуживания и ремонта.
      18. На участках приготовления и применения реагентов должны быть предусмотрены местные отсосы:
      1) от камер вскрытия и опорожнения тары с реагентами;
      2) от питателей реагентов, реакторов и сборочных чанов;
      3) от аппаратуры обезвреживания в отделении обезвреживания промышленных стоков.
      19. Очистка растворных чанов и расходных баков, промывка тары из-под реагентов должны осуществляться механизированным способом; смывные воды должны поступать в производственную канализацию.
      20. Фильтр-прессы и вакуум-фильтры для фильтрации пульпы, содержащей вредные вещества I-III класса опасности, должны снабжаться аспирируемыми укрытиями.
      21. Включение насосов реагентных отделений и дренажных должно производиться автоматически.
      22. Обезвреживание веществ I и II класса опасности должно осуществляться в герметизированном оборудовании, снабженном аспирацией, приборами контроля и дистанционного управления.
      23. Процессы разгрузки сухих концентратов, просев и шихтовка должны быть механизированы.
      24. Охлаждение и увлажнение горячего агломерата и возврата должно производиться в специальных устройствах с автоматическим регулированием подачи воды для увлажнения. Образующиеся внутри охладителей пар и пыль должны удаляться с помощью местной вытяжной вентиляции с последующей очисткой.
      25. При использовании вакуума в коллекторе агломерационных машин для аспирации пыли из укрытий пылевых мешков должна предусматриваться блокировка клапанов в воздуховодах этих укрытий с затворами пылевых мешков. Блокировка должна обеспечивать включение вытяжки раньше выпуска пыли, а выключение ее – после прекращения разгрузки пылевого мешка.
      26. Транспортировка агломерата и возврата должна производиться закрытым транспортом.
      27. Разливочные агрегаты должны укомплектовываться механическими укладчиками емкостей. Транспортировка горячего огарка из обжиговых печей должна производиться закрытым способом.
      28. Газы, отходящие от электропечей для плавки руд и концентратов должны подвергаться очистке. Свод и температурные швы электропечей для плавки руд и концентратов должны быть герметизированы.
      29. Загрузочные устройства шахтных печей должны исключать выбивание газов и пыли в период загрузки.
      30. Конвертеры должны снабжаться напыльниками и устройствами для механизированного сбора и удаления выбросов металла.
      31. Подача и выпуск растворов из баковой аппаратуры должны производиться по трубопроводам. Баковая аппаратура должна оснащаться приборами, автоматически исключающими перелив растворов, устройствами для механизированной загрузки сыпучих материалов и эффективными местными отсосами, а также закрываться крышками.
      32. Транспортировка растворов, содержащих вредные вещества I-III класса опасности, на всех этапах производства должна осуществляться по закрытым трубопроводам. Подача таких растворов открытыми струями, использование желобов не допускается.
      33. Перед ремонтом оборудование, содержащее токсические вещества, должно быть освобождено от находящихся в нем материалов и промыто с применением нейтрализующих веществ.
      34. Работы по очистке баковой аппаратуры, выпарных и трубчатых аппаратов, автоклавов, реакторов должны быть механизированы и производиться при включенной вентиляции.
      35. Электролизные ванны должны оборудоваться системами местной вытяжной вентиляции. При электролизе водных растворов должны применяться специальные пенообразующие присадки.
      36. Для удаления органических отложений и накоплений из межтрубного пространства и стенок холодильников должны применяться способы, исключающие физические усилия, загрязнение кожи и одежды вредными веществами.
      37. Самоходные машины должны иметь закрытые кабины, оборудованные устройствами для кондиционирования и очистки воздуха от вредных химических веществ.
      Машины с дизельными и карбюраторными двигателями должны быть оборудованы устройствами для обезвреживания выхлопных газов.
      38. На вновь строящихся и реконструируемых производствах первичного алюминия должен предусматриваться тип электролизеров, исключающий выделение в воздух рабочей зоны возгонов смолистых веществ из пекококсовых композиций.
      39. Электролизеры всех типов должны оснащаться укрытием и местной вытяжной вентиляцией.
      40. В производстве вторичного алюминия процессы выгрузки алюминиевой стружки, крупногабаритного лома и отходов из крытых вагонов и автофургонов, сортировка лома на сортировочных конвейерах должны быть механизированы.
      41. Транспортировка алюминиевой стружки (внутризаводской) должна производится закрытыми автотранспортными средствами.
      42. Ремонт тиглей электроиндукционных печей и разливочных ковшей должен производиться в отдельных помещениях.
      43. В производстве свинца зачистка свинцовых слитков при розливе должна быть механизирована.
      44. Процессы открывания и закрывания горнов, сифонов, шлаковых окон, прочистки фурм шахтных печей, снятия шликеров и серебристой пены в процессе рафинирования чернового свинца должны быть механизированы.
      45. В производстве цинка процессы выщелачивания цинкового огарка и сгущения пульпы должны иметь дистанционное управление.
      46. В металлургическом производстве никеля колошники шахтных печей должны охлаждаться воздухом или водой. Рабочее место троллейкарщика должно защищаться экраном от теплового излучения.
      47. При электролитическом рафинировании никеля и производстве кобальта подача на фильтрацию растворов, содержащих не прореагировавший хлор, не допускается.
      48. Для основных процессов должны использоваться герметичные саморазгружающиеся фильтры. Установка рамных фильтр – прессов не допускается.
      49. Подача серной кислоты и ее растворов при концентрации последних выше 100 грамм на литр (далее – г/л) из дозаторов в оборудование должна производиться по стационарным коммуникациям. Коммуникации должны подвергаться систематическому контролю на герметичность.
      50. Места клейки катодных ячеек, стеллажи для их сушки должны оборудоваться укрытиями и вытяжной вентиляцией.
      51. Механизируются работы в цехах:
      1) электролиза никеля – приготовление никелевых основ, все процессы в очистных отделениях, все виды обработки и транспортировки катодного никеля, пакетирования готовой продукции;
      2) кобальтовых – все процессы в гидроотделениях, дробления, измельчения и магнитной сепарации, удаления футеровок и шлаков и затаривания товарной окиси кобальта.
      52. В производстве чистого никеля карбонильным способом:
      1) все работы с карбонилом никеля, проводимые в лабораторных условиях, в том числе хранение проб должны осуществляться в вытяжных шкафах;
      2) места разгрузки реакторов оборудуются вентиляцией;
      3) процессы, связанные с загрузкой и выгрузкой всех материалов, используемых в производстве, все операции с никелевыми порошками должны быть механизированы.
      53. В производстве молибдена и вольфрама:
      1) очистка растворов от тяжелых металлов с применением сернистого натрия должна выполняться в герметичном оборудовании;
      2) смешение порошка с пластификаторами (глицерин, спирт) проводится в аспирируемых укрытиях.
      54. В производстве магния и сплавов для уплотнения анодного перекрытия на электролизерах должна использоваться сухая засыпка.
      55. Ручные операции по выемке шлама, отработанного электролита из электролизеров, чистке хлорпроводов и каналов для отвода газов от печей; разливка отработанного электролита в короба в основном цехе не допускается.
      56. В производстве титана:
      1) хлоратор в системной конденсации должен иметь самостоятельный выпуск в систему отвода кислых сточных вод;
      2) слив хлористого магния из аппаратов восстановления должен производиться в сухие и прогретые ковши, короба при работающей местной вытяжной вентиляции;
      3) загрузка реагентов в установку по очистке продуктов от ванадия и алюминия должна быть механизирована и производиться при работающих местных отсосах;
      4) монтаж, демонтаж и очистка аппаратов восстановления и вакуумной дистилляции, выборка титановой губки из реторт должны производиться на специальных стендах, оборудованных местными отсосами. Все работы по транспортированию, установке, снятию аппаратов, выборке и дроблению титановой губки должны быть механизированы.
      57. Для извлечения золота должна применяться сорбционно-бесфильтрационная технология с замкнутым циклом водооборота.
      58. Анализ головных проб должен производиться в герметичных ситах. Процесс просеивания должен быть механизирован и осуществляться в вытяжном шкафу.
      59. При проектировании и реконструкции фабрик для фильтрации цианистой пульпы должны предусматриваться вакуум-фильтры с автоматизированным управлением.
      60. Чаны для растворения цианплава, агитаторы, сборные чаны обеззолоченных и оборотных растворов (кроме осветительных чанов, снабженных фильтровальными рамками), дисковые (черпаковые) питатели цианплавов должны быть закрыты крышками и присоединены к механической вытяжной вентиляции.
      61. Печи для обработки золотосодержащих продуктов должны иметь укрытия типа вытяжных шкафов с механической вытяжкой и термоизоляцией, электродуговые печи – защиту от шума и яркого света электродуги.
      62. Операции очистки дренажных сеток пачуков и колонок должны быть механизированы.
      63. Конструкция промывочных и регенерационных колонок, организация их обслуживания должны исключать устройства в них смотровых окон.
      64. Электролизеры осаждения (переосаждения) должны оборудоваться укрытием кабинного типа с газовым отсосом.
      65. В производстве редкоземельных металлов (далее – PЗM):
      1) при каскадном разделении PЗM должны использоваться вертикальные экстракторы закрытого типа, оборудованные укрытием и местной аспирацией;
      2) заполнение системы реагентами для ионообменного разделения PЗM и слив растворов должны производиться автоматически;
      3) не допускается подача аммиака в реакторы и отстойники открытым способом;
      4) фильтрация осадков соединений PЗM осуществляется в барабанных фильтрах, обеспеченных устройствами для механического удаления и передачи их по герметичным коммуникациям в печи для прокалки;
      5) при использовании для фильтрации осадков соединений PЗM нутчфильтров они должны помещаться внутри отстойников, оборудованных герметичными укрытиями с местными отсосами;
      6) выгрузка осадков солей и снятие нутчфильтров должны быть механизированы;
      7) снятие осадков и очистка полотен фильтрпрессов должны осуществляться в специальных устройствах, обеспечивающих механическое удаление солей и передачу их для дальнейшей обработки;
      8) реакторы, используемые для упарки растворов хлоридов PЗM, должны быть герметичными;
      9) прокалка порошков солей PЗM производится во вращающихся печах проходного типа, оборудованных устройствами для механизированной загрузки и выгрузки материалов, герметически сблокированными с просевным оборудованием;
      10) сушка хлоридов должна осуществляться в печах, оборудованных устройствами для механизированной загрузки и выгрузки и сблокированных с работой просевного оборудования;
      11) сепарация готовых порошков осуществляется в воздушных классификаторах, герметически, подсоединенных к выгрузочным участкам прокалочных печей и к бункерам-накопителям;
      12) подача материалов и воздушного потока в систему классификаторов должна производиться с учетом создания внутри системы отрицательного давления;
      13) проемы печей должны оборудоваться камерами-шлюзами и закрытыми транспортерами, обеспечивающими механическую подачу тиглей с порошками в печи и устраняющими воздействие излучения на работающих;
      14) выгрузка тиглей из печей для остывания должна быть механизирована;
      15) участки для остывания порошков должны оборудоваться самоопрокидывателями тиглей для механической выгрузки порошков в бункера-накопители;
      16) загрузка порошков в усреднители и их выгрузка должны производиться с помощью закрытых шнековых устройств, герметически подсоединенных к загрузочным и выгрузным люкам;
      17) взвешивание и упаковка готовых порошков должны производиться на специальном участке с помощью автоматических дозаторов и упаковочных машин.

4. Санитарно-эпидемиологические требования к воздуху
производственных помещений, отоплению, вентиляции и
освещению

      66. Контроль содержания основных вредных веществ в воздухе рабочей зоны должен проводиться в соответствии с приложением к настоящим санитарным правилам.
      67. Производственные и вспомогательные помещения должны отапливаться.
      68. В зданиях с "мокрыми" переделами должны предусматриваться тамбуры с подачей в них в холодный период года подогретого воздуха в пятикратном объеме, независимо от зимней расчетной температуры наружного воздуха и продолжительности открывания ворот.
      69. При заборе воздуха из помещений цехов объем его в зимнее время должен компенсироваться организованным притоком подогретого наружного воздуха.
      70. Вентиляция каждого этажа в двух и более этажных корпусах должна рассчитываться раздельно, с учетом вредных выделений, поступающих с нижерасположенных этажей.
      71. В зданиях, расположенных на склоне гор, со ступенчатым (каскадным) размещением производственных участков должна быть обеспечена раздельная вентиляция каждого уступа.
      72. В цехах со значительным избытком тепла, расположенных в районах с расчетом летней температуры наружного воздуха плюс 28 градусов по Цельсию (далее – оС) и выше относительной влажностью менее 50 процентов (далее – %), в теплый период года необходима организация адиабатического охлаждения воздуха в приточных аэрационных проемах.
      73. Использование аэраторов для нужд воздушного душирования допускается в зоне высоких температур (свыше 30 оС), если по техническим причинам не может быть подведен наружный воздух.
      74. От технологических агрегатов (электролизеров, конвертеров, отражательных печей) должен осуществляться переменный объем газоотсоса с автоматической его регулировкой.
      75. Все емкости с растворами и электролитами должны быть обеспечены местной вытяжкой механической вентиляцией. Объем удаляемого воздуха от них должен определяться по технологическим нормам. Скорости воздуха в сечениях рабочих и смотровых проемов должны быть не ниже:
      1) при выделении хлора или сернистого газа – 1,5 метров в секунду (далее –  м/сек);
      2) при выделении аэрозолей растворов и серной кислоты –  1,0 м/сек.
      76. Желоба для слива растворов из рамных фильтров фильтр-прессов должны закрываться крышками откидного типа с местной вытяжной вентиляцией.
      77. В узлах одновременного выделения пыли и пара для каждого укрытия устанавливается мокрый пылеуловитель.
      78. Оборудование для дробления, помола, сушки, просеивания, взвешивания, смешения компонентов сырьевых материалов, готовой шихты и ленточные транспортеры для сухих материалов, фильтры, зоны орошения расплавленного металла в изложницах, чашевые охладители, барабан-гасители, источники влаговыделений, штейновые и шлаковые желоба, ленточные отверстия, ковши, миксеры должны иметь технологические укрытия, имеющие аспирацию с очисткой удаляемого воздуха. Тарельчатые, лотковые, барабанные, шнековые и другие питатели должны быть оборудованы укрытиями, объединенными (через загрузочные течки) с воздуховодами аспирационных систем технологического оборудования.
      79. Воздуховоды, каналы отсосов газа, борова и очистные устройства должны оборудоваться устройствами для периодической механизированной очистки, удаления пыли и шлама.
      80. В цехах анодной массы смесильные машины и пекоплавители должны оборудоваться местной вытяжной вентиляцией.
      81. В производстве вторичного алюминия места загрузки и выгрузки сырья в сушильных установках, места пересыпки стружки, шлака и другого сыпучего материала, стенды ремонта тиглей печей и разливочных ковшей, площадки приема и хранения шлака, узлы дробления кремния, технологические проемы отражательных и электроиндукционных печей, разливочные машины должны оборудоваться местными отсосами.
      82. В производстве технического углерода упаковочные машины должны оборудоваться сблокированной местной вытяжной вентиляцией с автоматическим контролем разрежения.
      83. B производстве свинца, меди, никеля, кобальта:
      1) при всех видах плавки должна оборудоваться местная вытяжная вентиляция от желобов плавильных печей, леток, шлаковых окон, ковшей при сливе продуктов плавки (штейна и шлака), желобов для слива конвертерного шлака в отражательные и электротермические печи;
      2) места загрузки и разгрузки тюбелей, предназначенных для транспортировки материалов, должны быть аспирированы;
      3) из зоны надсводного пространства электротермических печей, реторт дистилляционных печей, ванн для охлаждения анодов, вейербарсов, стационарных моечных машин, от ванн для окончательной мойки катодов, загрузочных отверстий индукционных канальных электрических печей в производстве бескислородной меди должны быть предусмотрены местные отсосы;
      4) в помещениях контрольно-измерительных приборов, пультов управления, комнатах отдыха, в лабораторных комнатах для анализа проб должно быть обеспечено избыточное давление воздуха.
      84. В производстве никеля предусматривается местная вытяжная вентиляция от:
      1) узла выгрузки готового агломерата, окатышей на конвейер или в саморазгружающихся железнодорожных вагонах;
      2) загрузочных отверстий электропечей для переработки конвертерных шлаков, печей "КС", загрузочных окон дуговых электропечей для плавки закиси никеля;
      3) разливочных машин;
      4) надсводного пространства руднотермических печей, а также в местах выгрузки огарка и закиси никеля после обжига никельсодержащих материалов.
      85. Разгрузочное отверстие шаровых мельниц для сухого помола файштейна вместе с кюбелем должны снабжаться аспирируемыми укрытиями, включающихся в период поворота конвертера. При автоклавных процессах предусматривают укрытия флотомашин, классификаторов, фильтр-прессов, грохотов с отсосом воздуха.
      86. В производстве никеля карбонильным способом и кобальта:
      1) в помещениях синтеза, ректификации, разложения, спекания, расфасовки и плавки, а также в кабинах компрессоров и насосов должна быть предусмотрена приточно-вытяжная вентиляция, создающая разрежение в 20 паскалей при открытой двери;
      2) помещения, в которых выделяются пары карбонила никеля, должны иметь аварийную вентиляцию. Включение ее должно осуществляться автоматически от газоанализаторов;
      3) в помещениях получения сернистого газа должны быть оборудованы сплошные встроенные укрытия над плавильными ваннами, обеспечивающие скорость в щелях 1,5-2 м/сек и двухзонную общеобменную вытяжку;
      4) все источники выделения пыли (печи прокалки гидроокиси кобальта, участки составления шихты, дробления, измельчения и магнитной сепарации выломок футеровок и шлаков, затаривания товарной окиси кобальта, у плавильных печей, агитаторы для растворения кальцинированной соды, места загрузки отходов в кюбели) должны оборудоваться местными отсосами.
      87. В производстве молибдена и вольфрама:
      1) в помещениях отделений дробления, сушки, прокаливания парамолибдата аммония, восстановления окислов, обжига, просеивания, дробления бракованных штабиков и осадков приточный воздух должен подаваться равномерно в среднюю зону рабочих площадок;
      2) места загрузки руды в воронки при электромагнитной сепарации, выгрузки руды после обжига, выгрузки спека из печей, просева и фасовки порошкообразных материалов, а также выпарные чаны должны быть оборудованы укрытиями с эффективной вытяжной вентиляцией.
      88. В производстве магния и его сплавов:
      1) приточный воздух должен подаваться непосредственно в рабочие проходы;
      2) в электролизном цехе должна быть предусмотрена душирующая вентиляция рабочих мест;
      3) воздух, удаляемый системами местной вытяжной вентиляции от участков, на которых имеет место выделения магния, должен очищаться.
      89. В производстве титана:
      1) в цехах хлорирования общий воздухообмен должен быть обеспечен средствами механической вентиляции. Для удаления воздуха из верхней зоны должны устраиваться шахты с механическим управлением клапанами снизу;
      2) места присоединения кюбелей к сухим конденсаторам, трубным камерам, рукавным фильтрам, места слива отработанного расплава, разгрузки пульпы, выливки и аварийного слива титана должны быть оборудованы местными отсосами;
      3) в кабинах для очистки и промывки съемного оборудования и разъемных коммуникаций должна быть оборудована вытяжная вентиляция.
      90. Ha золотоизвлекательных предприятиях:
      1) вoздух приточных вентиляционных систем должен подаваться в рабочую зону к постоянным рабочим местам и в проходы;
      2) скорость отсасываемого воздуха в открытых проемах укрытий чанов и аппаратов цианистых переделов, а также чанов для кислотной обработки осадка должна быть не менее 1,5 м/сек;
      3) скорость воздуха в проемах вытяжных шкафов для обработки амальгамы и расфасовки ртути должна быть не менее 2 м/сек.
      91. Местные отсосы должны предусматривать:
      1) от камер вскрытия и опорожнения тары с токсическими реагентами в реагентных отделениях;
      2) от аппаратуры обезвреживания в отделении обезвреживания промстоков;
      3) от чанов с мутилками для растворения цианплава;
      4) от всех сборочных чанов растворов (рабочих, обеззолоченных и оборотных) кроме осветлительных чанов, снабженных фильтровальными рамками;
      5) от дисковых (черепковых) питателей цианплавов.
      92. Над входными дверями помещений сорбции, регенерации электролиза и реагентного цеха должна устанавливаться световая сигнализация о работе вентиляционного оборудования.
      93. Воздуховоды вытяжных систем амальгамационных отделений должны иметь покрытие, препятствующее сорбции паров ртути. Амальгамационные мельницы и подшлюзники к ним должны снабжаться укрытиями типа вытяжных шкафов с механической вытяжкой.
      94. В производстве платины и платиноидов:
      1) оборудование должно иметь местные отсосы со скоростью движения воздуха в щелях не менее 2 м/сек. Скорость движения воздуха в рабочих проемах лабораторных шкафов должна быть не менее 1,5 м/сек;
      2) очистка производственных помещений и оборудования должна проводиться при включенной приточно-вытяжной вентиляции.
      95. В производстве олова и его сплавов сушильные барабаны, рафинировочные котлы, желоба для гранулирования шлака, а также места загрузки шихты и выгрузки огарка из обжиговых печей должны иметь укрытия с отсосом.
      96. В производстве редкоземельных металлов должны предусматриваться механические отсосы от укрытий:
      1) экстракторов на участке разделения РЗМ;
      2) резервуаров для растворения РЗМ, реакторов, используемых для получения осадков солей, оксалатов, карбонатов и другие;
      3) фильтров на участке фильтрации;
      4) реакторов для упарки растворов хлоридов;
      5) загрузочных и выгрузочных проемов вращающихся печей прокалки солей РЗМ, проемов печей камерного типа, шкафов для сушки порошков;
      6) узлов загрузки солей металлов в тигли, разгрузки их, усреднения и упаковки готовых порошков;
      7) участков для остывания порошков.
      Столы, на которых производится загрузка тиглей порошками РЗМ, должны быть оборудованы нижним отсосом воздуха.
      97. Должно быть искусственное и естественное освещение.

5. Санитарно-эпидемиологические требования к источникам
физических факторов

      98. Уровни шума на рабочих местах в производственных помещениях должны соответствовать гигиеническим нормативам. При цехах (отделениях) с эквивалентными уровнями шума более 80 Децибел (далее – дБА) должны предусматриваться комнаты отдыха, в которых уровень шума не превышает 40 дБА.
      99. Среднеквадратичные значения виброскорости в октавных полосах частот на органах управления и рабочих местах операторов технологического оборудования, самоходных машин, автопогрузчиков, кранов не должны превышать значений, установленных стандартом.

6. Санитарно-эпидемиологические требования к условиям
хранения реагентов

      100. Применяемые для ведения технологических процессов в организациях реагенты (кислоты, щелочи, цианиды, аммиачная вода, аммиачная селитра, карбонаты и гидрокарбонаты щелочных и щелочноземельных металлов и тому подобное) должны храниться в расходных складах.
      101. Расходные склады обеспечиваются внутрискладскими автомобильными дорогами, связывающими склады с автомобильными дорогами общего пользования и железнодорожными подъездными путями, связывающими склады с железными дорогами общего пользования.
      102. Для складов, значительно удаленных от автомобильных и железных дорог общего пользования, в качестве подъездных допускаются профилированные грунтовые автомобильные дороги.
      103. Склады реагентов допускается устраивать наземными и полузаглубленными с обязательным принятием мер, исключающих загрязнение почвы, подземных вод и атмосферного воздуха.
      104. Ввоз и хранение реагентов, относящихся к сильнодействующим ядовитым веществам и прекурсорам, на вновь построенных складах допускается только после согласования в установленном порядке.
      105. Не допускается совместное хранение в одном складском помещении химически взаимно активных реагентов или посторонних материалов.
      106. Для каждой из складируемых групп жидких реагентов должен быть отдельный железнодорожный или автомобильный въезд в соответствующую складскую зону, располагаемую в незатопляемых сухих участках территории.
      107. Не допускается использование железнодорожных цистерн, находящихся на железнодорожных путях, в качестве стационарных, складских (расходных) емкостей.
      108. Порожняя тара из-под легко воспламеняющихся жидкостей, а также ядовитых веществ должна быть закупорена и храниться на специально отведенной площадке.
      109. Кислоты, щелочи и другие токсичные жидкости должны подаваться на склад в специальной таре, перевозка, приемка и опорожнение которых должны производиться в соответствии с требованиями инструкции, утвержденной главным инженером организации.
      110. Серная разбавленная кислота должна храниться в стальных футерованных или выполненных из кислотостойкой стали резервуарах.
      111. Концентрированная серная кислота и олеум (улучшенный и технический) должны храниться в вертикальных, выполненных из стали или спецстали резервуарах с плоскими днищами и коническими крышами как нефутерованных, так и футерованных кислотоупорным кирпичом или кислотоустойчивым материалом. Допускается хранение концентрированной серной кислоты в горизонтальных резервуарах.
      112. Резервуары для хранения олеума футеруют. Улучшенная серная кислота должна храниться в чистых герметически закрытых емкостях из нержавеющей стали или емкостях из стали футерованных кислотоупорными плиткой или кирпичом.
      113. Для хранения меланжа и слабой азотной кислоты резервуары изготавливаются из нержавеющей стали. Концентрированную азотную кислоту хранят в емкостях из алюминия.
      114. Соляная кислота храниться в резервуарах из углеродистой стали, оборудованных средствами антикоррозионной защиты.
      115. Склады кислот необходимо устраивать наземными с размещением резервуаров на открытых площадках.
      116. Пол поддона должен устраиваться с уклоном к сборному лотку, по которому кислота, в случае пролива, а также, атмосферные осадки поступают в сборный приямок. После их нейтрализации они опускаются в производственную канализацию.
      117. На местах, где существует опасность получения ожогов кислотой, устанавливаются краны и фонтанчики для промывки лица и рук, а также емкости с проточной водой и души для промывки тела с обширными участками ожога.
      118. Каустическую соду хранят в теплоизолированных резервуарах из нержавеющей стали или из углеродистой стали.
      Не допускается соприкосновение нагревательного устройства с гуммированными стенками резервуара.
      119. Склады аммиачной воды необходимо устраивать наземными.
      120. Склад аммиачной воды должен быть огражден сплошным земляным валом (стеной), рассчитанным на гидростатическое давление разлившейся жидкости.
      121. Резервуары для хранения аммиачной воды должны изготавливаться из углеродистой стали, арматура и трубопроводы из металлов, не содержащих медь и ее сплавы.
      122. Горизонтальные резервуары при наземной установке должны опираться на седловидные опоры.
      123. Основанием наземных вертикальных резервуаров должна быть железобетонная плита по бетонной подготовке на песчаной подушке.
      124. Аммиачная селитра храниться в одноэтажных складских зданиях из расчета хранения не более 2500 тн селитры в мешках.
      125. Водоустойчивая аммиачная селитра храниться в одноэтажных складских зданиях вместимостью не более 1500 тн, разделенных на складские помещения вместимостью не более 500 тн каждое.
      126. Не допускается устройство в здании склада подвалов, каналов, приямков, углублений в полу, а также лазов и других, не просматриваемых участков. Склады аммиачной селитры оборудуются искусственной вентиляцией. Отопление складов аммиачной селитры должно быть воздушным.
      127. Не допускается установка калориферов с трубными распределительными коммуникациями.
      128. Прилегающая к складу и погрузочным площадкам территория должна иметь сплошное покрытие из материалов устойчивых к воздействию аммиачной селитры, с уклоном для стока атмосферных вод.
      129. Температура упакованной аммиачной селитры не должна превышать 50 0 С. Рассыпанную селитру, поврежденные мешки, обрывки бумаги и тому подобное необходимо немедленно убирать.
      130. Наряду с регулярной текущей уборкой помещений склада аммиачной селитры, необходимо не реже одного раза в год весь склад (или поочередно каждый отсек или участок склада) полностью опорожнять с последующей тщательной очисткой пола от налипшей селитры.
      131. Не допускается хранение в одном складском помещении совместно с аммиачной селитрой других продуктов и материалов.
      132. Хранение в складских помещениях аммиачной селитры сметок (загрязненной аммиачной селитры) запрещается. Последние должны храниться в отдельном помещении вместимостью не более 60 тн.
      133. Расстояние между штабелями аммиачной селитры (в мешках) для проезда транспортно-погрузочных машин должно быть не менее 1,5 м, проходы – шириной 1,0 м. Центральные проезды должны быть шириной 3,0 м.
      134. В склады аммиачной селитры посторонние лица не допускаются.
      135. На подъездных путях у склада аммиачной селитры стоянка авто и железнодорожных цистерн с кислотами не допускается.
      136. Карбонаты и гидрокарбонаты натрия, калия, кальция, магния хранятся в мешках. Емкость складов не должна превышать 1500 тн.
      137. Погрузочно-разгрузочные работы должны быть механизированы.
      138. Расстояние между штабелями в складах для проезда транспортно-погрузочных машин должно быть не менее 1,5 м, проходы – шириной 1,0 м, а центральные проезды – 3,0 м.
      139. Температура упакованных гидрокарбонатов не должна превышать 55 0С.
      140. Применяемые в технологии соли синильной кислоты – цианистый натрий, калий, кальций и цианистые препараты (цианплав) хранятся в базисных, расходных и цеховых складах.
      141. Не допускается хранение сильнодействующих ядовитых веществ под навесами, под открытым небом, а также в сырых помещениях и подвалах.
      142. Бытовые помещения, размещаемые в габаритах складских зданий, должны быть изолированы от помещений для хранения и расфасовки (розлива) сильнодействующих ядовитых веществ и иметь самостоятельный вход через отдельный тамбур.
      143. Для отделки стен, потолков и внутренних конструкций складских помещений для хранения, расфасовки и розлива сильнодействующих ядовитых веществ должны быть использованы материалы, способные защищать конструкции от химических воздействий сильнодействующих ядовитых веществ, не накапливающие на своей поверхности или не сорбирующие пыль и пары и допускающие легкую очистку и мытье поверхностей. Сопряжения стен с полом и потолком должны иметь закругленную форму.
      144. В помещениях для хранения сильнодействующих ядовитых веществ должны быть предусмотрены постоянно действующая естественная приточно-вытяжная вентиляция и механическая вытяжная вентиляция на случай аварии. Механические вытяжные вентиляционные установки должны быть раздельными для бытовых помещений и помещений для хранения и растворения сильнодействующих ядовитых веществ.
      145. Вентиляционные установки включаются за 15 минут до входа в расходный склад. Об этом на входной двери вывешивается предупредительный плакат. Пусковые устройства этих установок располагаются снаружи возле входной двери.
      146. Вентиляционные установки должны иметь сигнализацию: световую – во время работы и звуковую – на случай непредвиденного прекращения работы.
      147. В помещениях для хранения, расфасовки и розлива сильнодействующих ядовитых веществ должен осуществляться непрерывный контроль за состоянием воздушной среды с помощью автоматических газоанализаторов с устройством световой и звуковой сигнализации и одновременным включением аварийной вентиляции, срабатывающей при приближении их к предельно-допустимой концентрации в воздухе.
      148. При хранении сильнодействующих ядовитых веществ всех групп в мелкой таре (барабанах, баллонах, бутылях и пр.) помещения базисных и расходных складов оборудуются доступными пристенными полками и стеллажами с гнездами (клетками), устроенными соответственно габаритам тары, а также должны иметь специальные грузовые столики, перемещаемые при помощи тележки, в которые устанавливаются бутыли, баллоны, барабаны и тому подобное.
      149. Все базисные и расходные склады сильнодействующих ядовитых веществ должны быть обеспечены в достаточном количестве средствами для обезвреживания ядов, средствами индивидуальной защиты, аптечкой для оказания первой помощи и средствами связи.
      150. Работать с сильнодействующими ядовитыми веществами без специальной одежды и СИЗ, в поврежденной специальной одежде и СИЗ не допускается.
      151. Противогазы должны храниться в отдельном шкафу или в отдельной ячейке шкафа для спецодежды.
      152. Принимать пищу, пить и курить при работе с сильнодействующими ядовитыми веществами не допускается.
      153. Передвижение вручную вагонов с опасными грузами не допускается.
      154. Выгрузка опасных грузов, способных к образованию взрывчатых смесей (аммиачная селитра), легковоспламеняющихся и горючих жидкостей и взрывоопасных веществ (аммиачная вода), едких веществ (серная, азотная и соляная кислоты, каустическая сода) должна производиться в специально отведенных местах.
      155. Слив из цистерн легковоспламеняющихся и едких жидкостей должен осуществляться механизированным способом.
      156. Места слива реагентов должны быть оборудованы взрывобезопасным освещением, обеспечивающим производство работ круглосуточно, оснащены средствами пожаротушения.
      157. Не допускается прием пищи, курение и применение открытого огня на рабочих местах с легковоспламеняющимися и едкими жидкостями.
      158. Не допускается спуск людей в цистерны для их осмотра на пунктах слива. Разгрузка и слив кислот и других едких веществ, перевозимых в таре, производиться в специальных складах, пол которых находится на уровне с полом вагона.
      159. Работа с опасными и вредными веществами проводится в специальной одежде с использованием защитных очков или специальных масок с очками, респираторов, резиновых перчаток и сапог, фартуков; каждый рабочий должен быть обеспечен аварийным противогазом с соответствующей фильтрующей коробкой, защищающей от паров и аэрозолей вредного вещества, а для защиты кожных покровов от воздействия кислот и щелочей защитными пастами.
      160. Перевозка опасных грузов автомобильным транспортом должна производится в соответствии с санитарными правилами "Санитарно-эпидемиологические требования к транспортным средствам для перевозки пассажиров и грузов", утверждаемых Правительством Республики Казахстан.
      161. Перевозка радиоактивных веществ автомобильным транспортом должна осуществляться в соответствии с требованиями санитарных правил "Санитарно-эпидемиологические требования к обеспечению  радиационной безопасности", утверждаемых Правительством Республики Казахстан.
      162. Транспортные средства, используемые для перевозки опасных грузов, в зависимости от класса опасности перевозимого груза, комплектуются:
      1) первичными средствами пожаротушения (огнетушителями, набором шанцевого инструмента, ведрами, кошмой, ящиком с сухим песком и другими средствами);
      2) средствами индивидуальной защиты кожи и глаз (резиновыми сапогами, резиновыми перчатками, прорезиненным фартуком, костюмом с кислотозащитной пропиткой, очками защитными, противогазом);
      3) аварийным инструментом и снаряжением (знаками "Въезд запрещен" и "Аварийная остановка", противооткатными упорами, веревкой или тросом для ограждения места аварии, канистрами с нейтрализующим раствором);
      4) медицинской аптечкой первой помощи;
      5) при перевозке радиоактивных веществ – дополнительно: респиратором "Лепесток", четырьмя предупредительными знаками радиационной опасности и пластиковым пакетом с чистой ветошью.
      163. Под погрузку аммиачной селитры подаются автотранспортные средства с исправными сухими кузовами, тщательно очищенными от остатков любых других материалов и оборудованных специальным пологом для защиты от прямого попадания солнечных лучей и атмосферных осадков.
      164. К управлению транспортными средствами, транспортирующими опасные грузы, допускаются водители, прошедшие медицинский осмотр.
      165. Не допускается перевозка на транспортном средстве грузов, не предусмотренных документацией, а также посторонних лиц, не связанных с перевозкой данного опасного груза.

7. Санитарно-эпидемиологические требования к помещениям для
обслуживания работающих лиц

      166. Гардеробные помещения для просушивания специальной одежды и специальной обуви оборудуются механической общеобменной приточно-вытяжной вентиляцией (с подогревом притока воздуха в холодное время года).
      167. В качестве дополнительного оборудования в гардеробных помещениях должны быть предусмотрены:
      1) шкафы-аптечки для хранения дезинфицирующих пленкообразующих препаратов (для обработки микротравм до и после рабочей смены), а также медикаменты для профилактики потливости и грибковых заболеваний кожи стоп;
      2) специальные установки-дозаторы для защитных паст и моющих средств.
      168. Устройство душевых помещений должно предусматривать легкую чистку и мытье полов, стен и потолков горячей водой с применением моющих и дезинфицирующих средств, а также сток использованной воды из душевых кабин.
      169. В гидрометаллургических, реагентных отделениях, сернокислотных и печных отделениях в производстве фторсолей, лабораторных помещениях на расстоянии не далее 25 м от постоянных рабочих мест должны предусматриваться гидранты и аварийные души с автоматическим включением для экстренного смыва агрессивных веществ, сблокированные с сиреной для вызова медицинского персонала.
      170. Для рабочих всех производств должны предусматриваться помещения для отдыха в рабочее время. Не допускается хранение и прием пищи в производственных помещениях.
      171. Во всех основных технологических цехах производства глинозема должны предусматриваться помещения и оборудование для обеспыливания специальной одежды.
      172. Здравпункты должны иметь комплект инактиваторов, позволяющих нейтрализовать агрессивные производственные вещества (после промывания пораженного участка водой) при попадании их на кожу или в глаза.
      173. В производственных помещениях цианистных переделов золотоизвлекательных фабрик, в отделениях сорбции, регенерации, приготовления реагентных растворов должны оборудоваться пункты неотложной доврачебной помощи, оснащенные противоцианистыми препаратами.
      174. Работники работают в специальной одежде, обуви и средствах индивидуальной защиты.
      175. Все работающие должны проходить предварительный при поступлении на работу и периодический медицинский осмотр в соответствии с Правилами проведения обязательного медицинского осмотра, утверждаемыми Правительством Республики Казахстан.
      176. Все работающие должны проходить вводный и первичный на рабочем месте, повторный, внеплановый и целевой инструктаж, систематический производственный инструктаж со сдачей зачета по технике безопасности.
      177. Работники должны обеспечиваться молоком и лечебно-профилактическим питанием, в соответствии с порядком и нормами обеспечения работников молоком и лечебно-профилактическим питанием за счет средств работодателя, утверждаемыми Правительством Республики Казахстан.

Приложение                 
к санитарным правилам           
"Санитарно-эпидемиологические требования
к объектам цветной металлургии"      

Перечень
основных вредных веществ, подлежащих лабораторному
производственному контролю в воздухе рабочей зоны

п/п

Производственный
участок

Вредные вещества

1

2

3

1

производство
глинозема

пыль сырьевых материалов, спека,
глинозема, щелочи, соединения хрома,
окись углерода, сернистый ангидрид

2

производство
электродных материалов

пыль углеродистых материалов,
возгоны каменноугольной смолы и
пека, бенз(а)пирен, окись углерода,
сернистый ангидрид

3

производство
технического углерода

пыль сажи, бенз(а)пирен, окись
углерода

4

цеха электролиза
алюминия

глиноземсодержащая пыль, фтористые
соединения, возгоны каменноугольной
смолы и пека, бенз(а)пирен, окись
углерода

5

цеха капитального
ремонта алюминиевых
электролизеров

кремнеземсодержащая пыль,
углеродистая пыль, фтористые
соединения, возгоны каменноугольной
смолы и пека, бенз(а)пирен, аммиак,
окислы азота, окись углерода

6

производство фтористых
солей

фтористые соединения, щелочи, серная
кислота

Производство вторичного алюминия

7

шихтовые отделения

пыль алюминиевых сплавов

8

сушильные отделения

пыль алюминиевых сплавов, аэрозоли
масла и продуктов его
высокотемпературной деструкции,
акролеин, окись углерода, сернистый
ангидрид

9

плавильные отделения

пыль алюминиевых сплавов, аэрозоли
масла и продуктов его
высокотемпературной деструкции,
акролеин, окись углерода, сернистый
ангидрид, хлористый и фтористый
одород, соли фтористо-водородной
кислоты

Производство свинца

10

дробильно-шихтарные
отделения

свинец, мышьяковистый ангидрид

11

агломерационные и
плавильные отделения

свинец, мышьяковистый ангидрид,
сернистый ангидрид, окись углерода

12

отделения
рафинирования

свинец, мышьяковистый ангидрид,
сернистый ангидрид, щелочи и редкие
металлы при наличии их в сырье

Производство цинка

13

дробильно-шихтарные
отделения

свинец

14

отделения сушильных
барабанов

цинк, свинец, медь

15

обжиговое и плавильное
отделения

свинец, цинк, мышьяк, сернистый
ангидрид

16

выщелачивательные
отделения

аэрозоли серной кислоты, сульфат
цинка, фтористый и мышьяковистый
водород

17

дистилляционное
отделение

свинец, цинк, окись углерода, хлор

18

электролизные
отделения

аэрозоли серной кислоты, сульфат
цинка, соляная кислота

19

газогенераторные
отделения

окись углерода

Производство меди

20

дробильно-шихтарные
отделения
приготовления окатышей

пыль сырья

21

флотационные и
реагентные отделения

флотореагенты

22

отделения обжига
шихты, агломерационные
отделения

медь, свинец, мышьяковистый
ангидрид, мышьяковистый водород,
сернистый ангидрид, окись углерода

23

отделения
отражательной плавки и
конвертирования штейна

медь, свинец, цинк, бериллий,
мышьяковистый ангидрид, сернистый
ангидрид, мышьяковистый водород,
сероводород, фтористый водород

24

отделения
электротермической,
кислородно-взвешенной
и кивцэтной плавки

медь, свинец, цинк, мышьяковистый
ангидрид, мышьяковистый водород,
сернистый ангидрид, окись углерода

25

отделения огневого
рафинирования меди

медь, свинец, сернистый ангидрид,
окись углерода

26

электролизные отделения

серная кислота, гидроаэрозоли
сернокислых солей, меди, никеля (при
наличии в анодах мышьяка
мышьяковистый водород и другие
соединения мышьяка)

Производство никеля

27

шихтовые и дробильные
отделения, склады

пыль, свободная двуокись кремния

28

сушильно-прессовые
отделения и отделения
на аглофабриках

аэрозоли соединений никеля,
сернистый ангидрид, окись углерода,
известь (при переработке сульфидных
руд - мышьяк)

29

плавильные отделения
(руднотермическая и
шахтная плавка,
конвертирование)

аэрозоли соединений никеля, окись
углерода, сернистый и серный
ангидрид штейнов (бенз-(а)пирен при
рудно-термической плавке)

30

обжигово-восстано-
вительные отделения

аэрозоли соединений никеля,
сернистый и серный ангидрид, окись
углерода, хлор (бенз-(а)пирен в
электропечном отделении)

31

автоклавно-химические
отделения

аэрозоли соединений никеля,
сернистый ангидрид

32

цеха электролиза никеля

аэрозоли соединений никеля также
хлора (в очистных отделениях цехов
электролиза)

33

гидроотделения
кобальтовых цехов

аэрозоли соединений никеля, хлор,
водорастворимые соединения кобальта
и сернистый ангидрид

34

пироотделения
кобальтовых цехов

кобальт (окисные соединения)

35

получение никеля
карбонильным процессом

аэрозоли карбонила никеля, окись углерода

Производство молибдена

36

дробильно-транспортные
отделения, измельчения
и классификации,
фильтрации, сушки,
упаковки концентратов

пыль сырья

37

отделения
флотореагентов

сернистый натрий, сероуглерод,
сероводород, окись пропилена,
бутиловый спирт, скипидар, керосин,
минеральные масла

38

отделения флотации,
сгущения и фильтрации

гидрозоли ксантогената, метасиликат
натрия, сернистый натрий,
сероуглерод, сероводород, окись
пропилена, бутиловый спирт,
минеральные масла

39

отделения сушки
концентратов

сернистый ангидрид, окись углерода,
аэрозоли молибдена, меди, селена,
теллура

40

отделения обжига
концентратов в печах
"КС" и циклонной пыли
во вращающейся печи

сернистый ангидрид, окись углерода,
аэрозоли дезинтеграции и конденсации
молибдена, селена, теллура, двуокись
кремния

41

участки выщелачивания
огарка и циклонной
пыли от
электрофильтров,
фильтрования и
центрифугирования

аммиак, пары соляной кислоты,
сернистый ангидрид, сероводород

42

участки
перекристаллизации
молибдата аммония в
парамолибдат аммония,
кристаллизации
парамолибдата аммония,
центрифугирования,
укрупнения и фасовки

аммиак, пары соляной кислоты,
сероводород

43

отделения прокаливания
парамолибдата аммония
и восстановления
окислов молибдена до
металла

аммиак, окись углерода, аэрозоли
молибдена

44

участок сварки
штабиков

аэрозоли щелочи, аэрозоли молибдена

45

участок прессования

металлический молибден


Производство вольфрама

46

дробильно-измельчи-
тельные отделения

пыль сырья, вольфрама

47

отделения спекания
руды и соды

аэрозоли щелочей, вольфрама

48

обжиговые отделения

сернистый ангидрид, окись углерода,
вольфрам

49

выщелачивательные
отделения

аэрозоли щелочей, соляной кислоты,
вольфрам, аммиак

50

отделения сушки и
фасовки

вольфрам

51

отделения производства
металлического
вольфрама

аэрозоли вольфрама

Производство магния

52

участок разгрузки
карналлита

пыль сырья

53

участок обезвоживания
карналлита

соляная кислота

54

электролизное
отделение

магний, хлор, хлористый водород

55

отделения получения
магниево-ртутного
сплава

магний, ртуть

56

участок складирования
прокатных листов
сплава

пары ртути

57

участок резки и
механической обработки
листов магниево-
ртутного сплава

магний, пары ртути


Производство титана

58

дробильно-размольное
отделение, склады
сырья

пыль сырья, аэрозоли двуокиси титана

59

отделения хлорирования
и очистки
четыреххлористого
титана

хлор, хлористый водород, фосген,
четыреххлористый титан

60

отделения
восстановления и
дистилляции

хлористый водород, хлор,
четыреххлористый титан

61

отделения выбивки и
переработки титановой
губки

аэрозоли титана

Золотоизвлекательные фабрики

62

дробильно-транспортные
отделения

двуокись кремния

63

отделения осаждения

цинк

64

отделения сорбционной
и иловой технологии
извлечения золота

цианистый водород

65

отделения
амальгамационной
технологии извлечения
золота

пары ртути

66

отделения регенерации
и электролиза

цианистый водород, пары кислот,
аэрозоли щелочей, аммиак

67

отделения агитации,
сгущения и
гравитационного
обогащения
сурьмянистых,
мышьяковистых,
сульфидных руд

мышьяковистый водород, сернистый
ангидрид

68

флотационные отделения

сероводород, сероуглерод (в
зависимости от применяемого
флотореагента)

Производство платины и платиноидов

69

отделения приемки,
подготовки сырья и
готовой продукции

пыль платиновых металлов

70

отделения
гидрометаллургических
процессов

платиновые металлы, аммиак, хлор,
окислы азота, пары азотной, соляной
и серной кислоты

71

отделения
пирометаллургических
процессов

платиновые металлы и их соединения

Производство олова и его сплавов

72

цеха доводки и
выщелачивания
рудоконцентратов

свинец, олово, пары серной и соляной
кислот, керосина, ксантогената,
хлористый водород, сероводород, пыль
естественных радиоактивных элементов

73

сушильные отделения

сероуглерод, сероводород,
четыреххлористый углерод, окись
углерода, хлористый водород

74

обжиговые отделения

свинец, двуокись кремния, сернистый
газ, окись углерода, мышьяк, пыль
естественных радиоактивных элементов

75

отделения окатывания и
сушка гранул

окислы свинца, олова, мышьяка,
двуокись кремния, окись углерода,
мышьяковистый водород

76

плавильное отделения

двуокись кремния, аэрозоли
конденсации олова, мышьяка, свинца,
окислы азота, мышьяковистый водород,
окислы углерода, сероводород, хлор,
пыль естественных радиоактивных
элементов

77

фьюминговые отделения

олово, двуокись кремния, пыль
естественных радиоактивных элементов

78

рафинировочные отделения

свинец, мышьяковистый и сурьмянистый
водород, пыль естественных
радиоактивных элементов

79

хвостохранилища

сероводород, сероуглерод, серная
кислота, пыль естественных
радиоактивных элементов

Производство редкоземельных металлов

80

процессы отделения
примесей paдиоактивных
элементов

по требованиям действующих
санитарно-эпидемиологических правил
и норм

81

отделения каскадного
разделения PЗM

трибутилфосфат, пары азотной кислоты

82

все процессы,
связанные с просевом,
шихтовкой и упаковкой
порошков, погрузочно-
разгрузочные операции

пыль РЗМ

83

цеха гидрометал-
лургические и
гидрохимических
процессов

аммиак, окислы азота, пары азотной
соляной и серной кислот, хлор,
фтористый водород

84

отделения получения
фторидов
редкоземельных
металлов

фтористый водород

Утверждены           
постановлением Правительства  
Республики Казахстан    
от 25 января 2012 года № 167  

Санитарные правила
"Санитарно-эпидемиологические требования к объектам
нефтедобывающей промышленности"

1. Общие положения

      1. Настоящие санитарные правила "Санитарно-эпидемиологические требования к объектам нефтедобывающей промышленности" (далее – Санитарные правила) устанавливают санитарно-эпидемиологические требования к проектированию и содержанию объектов, оборудованию, санитарно-бытовым помещениям на объектах нефтедобывающей промышленности.
      2. В настоящих Санитарных правилах используются следующие термины и определения:
      1) объекты нефтедобывающей промышленности (далее – объекты) – объекты промышленности (здания, сооружения, оборудования), осуществляющие операции по разведке и разработке нефтяных и нефтегазовых месторождений, добычу углеводородного сырья;
      2) аридный климат – сухой климат с высокими температурами воздуха и малым количеством атмосферных осадков;
      3) приземный слой атмосферы – часть пограничного слоя атмосферы высотой в несколько десятков метров от земной поверхности;
      4) продуктивные пласты – нефте-и газоносные пласты;
      5) плавучая буровая установка (далее – ПБУ) – судно (плавучее сооружение), предназначенное для выполнения буровых работ по разведке и (или) добыче подземных ресурсов морского дна;
      6) буровые суда неограниченного района плавания – суда, плавающие на неограниченном расстоянии от порта приписки;
      7) комингс – окаймление отверстия в палубе судна;
      8) коффердам - узкий, непроницаемый для газов отсек на судне;
      9) продолжительность вахты – время пребывания на борту плавучей буровой установки;
      10) фидер – распределительная кабельная или воздушная линия электропередачи;
      11) форпик – крайний носовой отсек судна;
      12) футшток – рейка с делениями для наблюдения за уровнем воды открытого водоема;
      13) шпигат – отверстие в палубе судна для удаления воды за борт.
      3. К нефтедобывающим объектам по гигиеническим критериям относятся следующие основные производства и виды работ:
      1) вышкостроение (строительство буровых установок);
      2) бурение разведочных и эксплуатационных нефтяных скважин;
      3) эксплуатация нефтяных месторождений (добыча, первичная и комплексная подготовка нефти, попутного газа);
      4) капитальный и текущий ремонты скважин;
      5) испытание и освоение скважин;
      6) тампонажные работы.

2. Санитарно-эпидемиологические требования к проектированию и
содержанию объектов нефтяной промышленности

      4. При выборе земельного участка под строительство объекта государственный орган в сфере санитарно-эпидемиологического благополучия населения на соответствующей территории оценивает земельный участок по следующим показателям:
      1) использование земельного участка в прошлом;
      2) возможность обеспечения проектируемого объекта питьевой водой в достаточном количестве;
      3) уровень радиационного фона и радона на земельном участке;
      4) нахождение земельного участка вне санитарно-защитной зоны и возможность организации санитарного разрыва от существующих объектов;
      5) возможность риска негативного воздействия проектируемого объекта на здоровье населения.
      5. Не допускается проектировать строительство объекта на земельных участках при:
      1) использовании его в прошлом под скотомогильники, места захоронения токсичных отходов;
      2) превышении уровней мощности дозы гамма-излучения на 0,2 микроЗиверта в час над естественным фоном;
      3) нахождении на земельном участке стационарно неблагополучных по сибирской язве пунктов;
      4) отсутствии санитарных разрывов.
      6. Выбор земельного участка под новое строительство и реконструкцию существующих объектов должны осуществляться при наличии санитарно-эпидемиологического заключения.
      7. При монтаже и обустройстве часто перемещаемых объектов (буровые установки, установки для капитального и текущего ремонтов скважин, для испытания и освоения скважин) отдельные блоки производственного оборудования и элементы обустройства размещаются с учетом господствующего направления ветра в данный период года.
      8. Объекты, на которые поступает сырье с высоким содержанием сероводорода, размещаются на аэрируемых территориях.
      9. При проектировании и ведении нефтяных операций предусматриваются и осуществляются мероприятия, направленные на защиту персонала и населения в случае возникновения аварийных ситуаций (эвакуация, применение индивидуальных и коллективных средств защиты и другие).
      10. На территории и в производственных зданиях групповых установок, установок комплексной подготовки нефти, резервуарных парков не допускается устройство подвальных помещений, каналов, колодцев и других заглублений, не предусмотренных проектом.
      11. Базисные и расходные склады, предназначенные для хранения кислот и щелочей, размещаются с подветренной стороны по отношению к населенным пунктам на открытых проветриваемых участках.
      12. Наружные установки, требующие периодического обслуживания рабочими, оборудуются местными укрытиями от осадков, ветра, снежных и песчаных заносов, инсоляции.
      В районах с температурой воздуха в наиболее холодную пятидневку минус 40 градусов Цельсия (далее – 0С) и ниже для рабочих, обслуживающих оборудование, контрольно-измерительные приборы (далее – КИП), средства автоматики, оборудуются обогреваемые укрытия.
      13. Основные рабочие места в производственных помещениях и на объектах, где в воздух рабочей зоны поступает сероводород, должны оборудоваться автоматическими газоанализаторами с сигнализацией.
      14. Выходы из зданий ориентируются на сторону, где нет установок или объектов, на которых выделяется сероводород.
      15. Производственные помещения с выделением вредных веществ в воздух рабочей зоны оборудуются общеобменной системой вентиляции (требование не распространяется на буровые установки).
      16. В конструкции укрытия буровой установки предусматриваются открывающиеся окна.
      17. Выхлопные трубы от дизельных двигателей на буровых установках выводятся с учетом господствующего направления ветров на подветренную, по отношению к производственным помещениям, сторону.
      18. В районах с суровым и холодным климатом (I, II и III климатические районы) входы в производственные помещения оборудуются тамбурами (требование не распространяется на буровые установки).
      19. Стены производственных помещений с оборудованием, генерирующим интенсивный шум и постоянным пребыванием работающих должны иметь шумопоглощающее устройство (требование не распространяется на буровые установки).
      20. При проектировании буровых установок рабочая площадка должна быть шумо- и виброизолированной от редукторного помещения, силового и насосного блоков.
      21. Конструкция и условия эксплуатации пола должны предусматривать предупреждение появления наледей на полу сооружений, не имеющих укрытия от метеорологических воздействий и обеспечивать своевременное удаление с поверхности пола грязи, смазочных масел, химических реагентов.
      22. Конструкция пола буровой должна обеспечивать сток жидкостей, грязи, смазочных масел и химических реагентов.
      23. Помещения насосных по перекачке сырой нефти должны оборудоваться общеобменной приточно-вытяжной вентиляцией. При перекачке сырой нефти, содержащей свободный сероводород, от сальников насосов должны быть оборудованы местные отсосы.
      24. Сальники и картеры газомоторных компрессоров оборудуются местными отсосами.
      25. Погрузо-разгрузочные работы, связанные с выделением вредных веществ, производятся при включенной местной вентиляции.
      26. Не допускается эксплуатация производств и цехов при неисправных и отключенных системах вентиляции.
      27. В районах с жарким и аридным климатом в служебных помещениях и в жилых комнатах общежитий вахтовых поселков устанавливаются кондиционеры.
      28. В производственных помещениях с постоянным пребыванием рабочих, предусматривается естественное освещение (не распространяется на буровые установки).
      29. При проектировании и эксплуатации искусственного освещения учитываются условия среды (наличие пыли, влаги, агрессивность, взрывоопасность).
      30. Разряд работ в помещениях буровых установок, насосных станциях, производственных мастерских определяется как производство работ внутри зданий.
      31. Разряд работ, выполняемых на рабочей площадке, полатях верхового рабочего, приемном мосту и стеллажах буровых установок, при проведении текущего и капитального ремонта скважин, на площадках групповых установок, установок подготовки нефти и резервуарных парков определяется как производство работ вне зданий.
      32. Освещенность рабочих поверхностей при искусственном освещении основных производственных зданий и площадок должна соответствовать нормативам, изложенным в приложении 1 настоящих Санитарных правил.
      33. В помещениях ходового мостика ПБУ, в главном посту управления должен обеспечиваться круговой обзор. На окнах предусматривается установка стеклоочистителей и приспособлений против запотевания стекол.
      34. Генераторная установка радиолокационной станции располагается в специальном экранированном помещении. Помещения радиорубки не должны быть смежными с жилыми (исключая каюту радиста). Фидерные линии не должны проходить через жилые и служебные помещения.
      35. Пульт управления с контрольной аппаратурой должен устанавливаться в помещении радиорубки, передатчик высокой частоты (далее – ВЧ), фидерные линии и коммутирующие устройства – вынесены в специально экранированное помещение. При отсутствии дистанционного управления передатчики размещаются так, чтобы передние панели, находились в помещении радиорубки, а корпус передатчика с ВЧ фидером – за экраном.
      36. Центральные посты управления ПБУ и глубоководного водолазного комплекса располагаются в закрытых тепло- и звукоизолированных помещениях, оборудованных системой вентиляции.
      37. Высота пульта со стороны оператора должна быть не менее 1000 миллиметров (далее – мм). Средства индикации на пульте управления располагаются в зоне видимости оператора под углом не более 100 градусов, отдельно расположенные – на высоте не более 1800 мм. Поверхность пульта управления должна быть матовой, указатели работы различных систем – иметь световой индикатор.
      38. Оборудование машинно-котельное, дизельное, генераторное, электростанций размещается с учетом удобного обслуживания и безопасного доступа к нему, для ремонтно-профилактических работ – предусматриваются грузоподъемные устройства, тяжелые запасные части – устанавливаются на штатных местах в зоне, обслуживаемой грузоподъемным устройством.
      39. Источники лучистого тепла, шума, вибрации, оборудованные вытяжной вентиляцией размещаются в отдельных помещениях (выгородках).
      40. На постоянных рабочих местах должна быть свободная высота не менее 2100 мм, на временных рабочих местах не менее 1850 мм.

3. Санитарно-эпидемиологические требования к содержанию и
эксплуатации технологического процесса на ПБУ

      41. Все трудовые процессы должны быть механизированы. Транспортно-такелажные, ремонтные работы и перемещение тяжестей должны проводится с помощью стационарных и передвижных подъемных, спуск и подъем труб, разборка и сборка, подвешивание извлеченных штанг и труб внутри вышки – с использованием автоматических трубных ключей, пневматических клиновых захватов, подъемно-транспортных механизмов.
      42. Производственные помещения, в воздух рабочей зоны которых поступают вредные пары и газы оборудуются автоматическим газоанализатором с сигнализацией.
      43. Помещения цистерн бурового раствора, буровых насосов системы очистки и циркуляционной системы бурового раствора не должны примыкать к жилым помещениям и постам управления.
      Трубопроводы бурового, тампонажного растворов и пневмотранспорта порошкообразных материалов не должны проходить через жилые и машинные помещения.
      44. Рабочая зона буровой бригады на спайдерной площадке ограждается. Вблизи от рабочей зоны предусматривается отапливаемое бытовое помещение.
      45. В помещении складирования сыпучих материалов для загрузки емкостей химическими реагентами предусматриваются технические устройства, исключающие прямой контакт работающих с химическими веществами, для бункеровки сыпучих пылящих материалов должны применяться пневматические устройства. Для хранения шлама и других отработанных материалов, содержащих токсические вещества, предусматриваются герметические емкости.
      46. Шлак и другие отработанные материалы, содержащие токсические вещества, хранятся в герметических емкостях и своевременно транспортируются на берег.
      47. Для обеспечения водолазных спусков на малые и средние глубины предусматривается закрытое помещение для спуска водолазов, оборудованное щитом для подачи газовой смеси, средствами связи с водолазами, механизированной системой спуска водолазов и подачи водолазного инструмента. В помещении выделяется место для санитарной обработки водолазного снаряжения и инструментов, оборудованное трубопроводом холодной и горячей питьевой воды с душевым рожком и сточной системой. Деревянная палуба должна иметь решетчатый настил. Водолазные работы проводятся при наличии барокамеры.

4. Санитарно-эпидемиологические требования к системам
освещения, отопления, вентиляции и кондиционирования воздуха на
ПБУ

      48. Все помещения на ПБУ должны иметь естественное и искусственное освещение в соответствии с приложением 3 к настоящим Санитарным правилам. Иллюминаторы и окна, выходящие на открытые палубы должны иметь жалюзи или шторы.
      49. Показатели микроклимата должны соответствовать приложению 4 к настоящим Санитарным правилам. В помещениях машинно-котельного отделения, постов управления механизмами, компрессоров, цементировочных насосов с температурой воздуха выше плюс 28 градусов Цельсия (далее – 0С) должна предусматриваться подача охлажденного воздуха с температурой не менее плюс 22 0С, в зимний период –  до не менее плюс 18 0С.
      Перепад температуры воздуха в помещении и температурой подаваемого воздуха должен быть не более плюс 5 0С, скорость движения воздуха в рабочей зоне – 0,3-0,5 метр в секунду (далее –  м/сек).
      50. Температура воздуха при воздушном отоплении не должна превышать плюс 40 0С. Величина воздухообмена и минимальные нормы подачи воздуха при кондиционировании воздуха в зимний период должны соответствовать приложению 4 к настоящим Санитарным правилам.
      51. Нагревательные приборы должны иметь устройство для регулирования температуры нагрева и устанавливаются в нижней зоне у наиболее холодных ограждений помещения. Конструкция нагревательных приборов должна обеспечивать удобный доступ для их очистки.
      52. Прокладка магистральных трубопроводов свежего пара через каюты, помещения медицинского назначения и общественные помещения не допускается.
      53. Воздухозаборные устройства системы вентиляции должны располагаться в местах, исключающих попадание в них загрязненного воздуха, газов, воды и снега, при расположении в местах пылевого загрязнения предусматривается установка фильтров. Для очистки воздуховодов должны предусматриваться отверстия со съемными крышками.
      54. Воздухораспределители приточной вентиляции должны обеспечивать подачу воздуха на рабочие места, оборудоваться управляемыми устройствами, изменяющими направление и скорость движения воздуха. Отверстия вытяжной вентиляции во всех помещениях должны устанавливаться над источниками тепло-, влаго -, газо- и пылевыделений.
      55. Расположение приточных и вытяжных отверстий системы вентиляции в энергетических отделениях и других помещениях с выделениями тепла и газа должно полностью исключать попадание загрязненного воздуха в жилые помещения.
      56. Взрывоопасные помещения технологического комплекса оборудуются искусственной вытяжной и естественной приточной вентиляцией. Производственные помещения, в которых  происходит выделение токсических и взрывоопасных веществ, оборудуются системой аварийной искусственной вентиляции, заблокированной с автоматическими газоанализаторами и оснащенной дистанционным запуском. Пульты управления выводятся к наружным дверям производственных помещений.
      57. Все помещения оборудуются системой круглогодичного кондиционирования воздуха с рециркуляцией воздуха из тех помещений, в которых нет источников выделения токсичных веществ, вредных газов и запахов. Для рециркуляции воздуха используется не более 30% необходимого количества воздуха. В общественные помещения подача кондиционированного воздуха производится через перфорированные панели.

5. Санитарно-эпидемиологические требования к водоснабжению и
канализованию на ПБУ

      58. Каждая ПБУ оборудуется системой хозяйственно-питьевого водоснабжения. Безопасность воды должна соответствовать требованиям санитарных правил "Санитарно-эпидемиологические требования к водоисточникам, местам водозабора для хозяйственно-питьевых целей, хозяйственно-питьевому водоснабжению, местам культурно-бытового водопользования и безопасности водных объектов", утверждаемых Правительством Республики Казахстан.
      59. Водоснабжение осуществляется путем доставки воды из берегового централизованного хозяйственно-питьевого водопровода на специализированных судах-водолеях или из опресненной морской воды.
      60. Все операции по передаче воды из береговой сети на судно-водолей и с судна-водолея на ПБУ осуществляются маркированными шлангами и фланцами, защищенными от попадания загрязнений. Шланги и насосы хозяйственно-питьевого водоснабжения используются по прямому назначению.
      61. При оборудовании ПБУ автономными системами питьевого и хозяйственно-бытового водоснабжения, питьевая вода подается ко всем водоразборным точкам помещений пищевого блока, кипятильникам питьевой воды, сатураторам, медицинских помещений. Вода хозяйственно-бытового назначения должна подаваться в ванные, душевые, туалеты, бани и прачечные. Для унитазов и писсуаров допускается использование забортной воды.
      62. Запасы воды хозяйственно-питьевого назначения должны рассчитываться с учетом минимальных норм расхода: при раздельной системе водоснабжения – 50 литров (далее – л) на 1 человека в сутки питьевой воды и 100 л – хозяйственно-бытовой, при единой системе – 150 л воды.
      63. При хранении питьевой воды в течение более 5 суток при температуре свыше плюс 10 0С допускается ее кондиционирование или консервация.
      64. Цистерны для хранения воды не должны иметь общих переборок с емкостями для хранения сточных вод, топлива, масла и других жидкостей. Цистерны должны быть встроенными или иметь прочный корпус. Наружная поверхность цистерны огораживается системой коффердамов. Цистерны должны изготавливаться из материалов, разрешенных к применению в Республике Казахстан.
      65. Цистерны оборудуются герметически закрывающейся горловиной с высотой комингса не менее 200 мм, воздушной трубкой, выведенной на палубу и оканчивающейся специальной головкой. Конец воздушной трубки, выведенной на палубу, должен находиться на высоте не менее 400 мм над уровнем палубы. Применение футштоков не допускается. Дно должно иметь наклон и спускную пробку для полного опорожнения цистерны.
      66. Цистерны не реже двух раз в год очищаются и промываются питьевой водой. При обнаружении дефектов антикоррозионное покрытие восстанавливается.
      67. При хранении воды свыше 10 суток, а также для обработки опресненной воды на ПБУ предусматриваются средства или устройства для обеззараживания при приеме ее с судна-водолея и перед подачей в распределительную сеть.
      68. Не допускается соединение систем хозяйственно-питьевого водоснабжения с балластной, пожарной и забортной. Трубопроводы хозяйственно-питьевого водоснабжения выполняются из материалов с антикоррозионным покрытием. Трубопроводы не должны проходить через цистерны, предназначенные для хранения других жидкостей, трубопроводы других систем – через цистерны с водой хозяйственно-питьевого назначения.
      69. На опреснительные установки забортная вода должна поступать с глубины не менее 2,5 метров (далее – м). Расположение приемного патрубка должно исключать попадание в него сброшенных за борт сточных вод и специальных растворов.
      70. Для хранения запаса минерализующих солей оборудуется специальное сухое, вентилируемое помещение с постоянной температурой воздуха не выше плюс 25 0С.
      71. Водоразборные точки маркируются: "питьевая вода", "хозяйственно-бытовая вода", "забортная вода". В жилых помещениях и вблизи технологического комплекса должны оборудоваться сатураторные установки или фонтанчики.
      72. Дезинфекция системы хозяйственно-питьевого водоснабжения проводится перед началом эксплуатации и после ремонтных работ системы. Дезинфекция должна проводиться в заводских условиях или во время стоянки в порту.
      73. На каждой ПБУ предусматриваются системы по раздельному сбору производственных и хозяйственно-бытовых сточных вод (далее – системы). Устройство систем должно исключать проникновение и распространение запаха в помещения.
      74. Системы оборудуются установками для очистки и обеззараживания сточных вод или устройствами для сбора, хранения и последующей их передачи на специализированные суда или береговые приемные устройства.
      75. После очистки и обеззараживания сточных вод количество взвешенных веществ должно быть не более 100 миллиграмм на литр (далее – мг/л), биологическая потребность в кислороде не более 50 мг/л, содержание остаточного активного хлора – от 1,5 до 5 мг/л.
      76. Для хранения сточных вод предусматриваются одна или несколько цистерн, объем которых определяется с учетом максимального времени между их опорожнением.
      77. Цистерны должны изготавливаться из стали, обеспечивающей легкую очистку внутренних поверхностей, иметь горловины для проведения очистных работ и дезинфекции, воздушные трубы, автоматические устройства сигнализации верхнего уровня (при заполнении на 80 % объема). К цистернам подводится трубопровод пропаривания. Цистерны отделяются коффердамами от цистерн с питьевой водой, жилых, административных помещений, пищеблока и продовольственных кладовых.
      78. Канализационные трубы не должны проходить через помещения медицинского назначения и пищеблока, столовые, кают-компании, продовольственные кладовые и цистерны с питьевой или хозяйственно-бытовой водой. При технической необходимости допускается прокладка труб в газонепроницаемых кожухах, без разъемных соединений через указанные помещения, за исключением продовольственных кладовых и цистерн с питьевой водой.
      79. Сброс сточных вод в открытое море с ПБУ без обработки и обеззараживания не допускается. ПБУ должны иметь устройства для сбора и удаления вод, с содержанием нефти.
      80. На ПБУ предусматриваются устройства для сбора, измельчения, прессования и обеззараживания мусора. Конструкция их должна позволять проведение промывки и дезинфекции. Контейнер для сбора отходов должен иметь запирающуюся крышку.
      81. Для сбора эксплуатационных отходов от силовой установки предусматривается специальный ящик с последующим их сжиганием или передачей на судно.

6. Санитарно-эпидемиологические требования к условиям работы с
источниками физических факторов на ПБУ

      82. Предельно допустимые уровни звука и вибрации должны соответствовать приложению 5 к настоящим Санитарным правилам. Приводимые нормы шума не распространяются на рабочие места или помещения ПБУ, связанные с обеспечением или выполнением подводных (водолазных) работ.
      83. При превышении уровней шума и вибрации предусматриваются меры по уменьшению их вредного влияния.
      84. Оборудование, трубопроводы и ограждения, являющиеся источниками длинноволнового инфракрасного излучения, должны иметь изоляцию, фланцевые соединения и арматура трубопроводов – съемную теплоизоляцию, поверхность – окрашиваться в светлые тона.
      85. Уровни электромагнитных полей, создаваемых радиочастотными средствами связи диапазонов средней частоты (далее – СЧ), высокой частоты (далее – СВЧ), ультравысокой частоты и радиолокаторами должны соответствовать требованиям санитарных правил "Санитарно-эпидемиологические требования к атмосферному воздуху в населенных пунктах, почвам, содержанию территорий населенных пунктов, условиям работы с источниками физических факторов, оказывающих воздействие на человека", утверждаемых Правительством Республики Казахстан.
      86. Радиопередатчики и генераторные устройства СВЧ, должны иметь эффективную экранировку излучающих блоков и размещаться в специально предназначенных помещениях, фидерные тракты СЧ передатчиков проходящих через обслуживаемые помещения, должны быть экранированы радиочастотной шахтой.
      87. В случае размещения открытого фидера в необслуживаемом помещении экранируются переборки смежного помещения. На двери помещения, где размещаются передатчики и проходят неэкранированные фидерные тракты, предусматривается световое предупреждающее табло, автоматически включающееся при работе передатчиков.

7. Санитарно-эпидемиологические требования к помещениям для
обслуживания работающих лиц

      88. В соответствии со спецификой производств (объектов) вспомогательные и санитарно-бытовые помещения размещаются в стационарном или передвижном исполнении с учетом климато-географических особенностей района ведения работ.
      89. При бурении скважин и эксплуатации месторождений на производственных объектах санитарно-бытовые помещения и устройства должны соответствовать приложению 2 к настоящим Санитарным правилам.
      90. Работники объектов нефтедобывающей промышленности должны проходить предварительные, при поступлении на работу, и периодические медицинские осмотры в соответствии с Правилами проведения обязательных медицинских осмотров, утверждаемыми Правительством Республики Казахстан.
      91. Специализированные службы или объекты, осуществляющие хозяйственно-питьевое водоснабжение рабочих нефтяной промышленности проводят лабораторный контроль качества воды, а при водоснабжении привозной водой должны иметь питьевые станции для заполнения, мытья и дезинфекции емкостей, предназначенных для доставки и хранения питьевой воды.
      Нормы водопотребления принимаются с учетом расхода воды на санитарное оборудование и устройства согласно группе и санитарной характеристике производственных процессов.
      92. Рабочие с разъездным характером труда и работающие на не обустроенных объектах (рабочие вышкомонтажных бригад, бригад текущего и капитального ремонта скважин) должны иметь индивидуальные фляжки для питьевой воды.
      93. На производственных объектах на открытом воздухе в условиях жаркого климата (при внешних температурах выше плюс 360С) работники должны быть обеспечены напитками, позволяющими оптимизировать питьевой режим (зеленый чай, отвары из сухофруктов, газированная или минеральная вода).
      94. На размещение вахтового поселка выдается санитарно-эпидемиологическое заключение, в соответствии с санитарными правилами "Санитарно-эпидемиологические требования к объектам коммунального назанчения", утверждаемыми Правительством Республики Казахстан.
      95. Работающие всех производственных объектов обеспечиваются горячим питанием. Расстояние до столовых не должно превышать 300 метров (далее – м), а на производствах с непрерывным технологическим процессом и, соответственно, с не регламентированным обеденным перерывом - 75 м. При доставке горячего питания на объекты, организуются пункты приема пищи. Для работающих в буровых бригадах в комплексе обустройства буровой установки оборудуется столовая (вагон-столовая). Допускается организация питания путем доставки пищи из базовой столовой на буровую, с раздачей и приемом пищи в специально выделенном помещении.
      96. Для работающих в вышкомонтажных бригадах, рабочих промысловых объектов и занятых ремонтом скважин, строительством трубопроводов организуются передвижные столовые непосредственно на месте ведения работ. Допускается организация питания путем доставки пищи из базовой столовой к месту работ с раздачей и приемом пищи в специально выделенном помещении, а также – организация питания в стационарных столовых на промыслах, если расстояние до столовой от места ведения работ не более 300 м.
      97. Работодатель должен обеспечить работников питьевой водой, лечебно-профилактическим питанием, специальной одеждой и обувью, средствами индивидуальной защиты и молоком в соответствии с порядком и нормами обеспечения работников молоком и лечебно-профилактическим питаниемспециальной одеждой, специальной обувью и другими средствами индивидуальной и коллективной защиты, санитарно-бытовыми помещениями и устройствами, за счет средств работодателя, утверждаемыми Правительством Республики Казахстан.
      98. В составе производственных объектов организуются централизованные службы, обеспечивающие химическую чистку, стирку и ремонт специальной одежды и обуви.
      99. Работники объектов нефтедобывающей промышленности обеспечиваются медико-санитарным обслуживанием.
      100. Объекты, на которых складируют, хранят и используют концентрированные растворы кислот и щелочей, кристаллическую и безводную каустическую соду (буровые установки и установки по капитальному ремонту скважин), должны обеспечивать механизацию работ и иметь неприкосновенный запас нейтрализующих растворов и воды (не менее 200 литров). Неприкосновенный запас воды должен обновляться при каждом поступлении воды на объект.
      101. ПБУ должны быть обеспечены средствами механизации для проведения уборочных работ, промаркированным уборочным инвентарем, моющими и дезинфицирующими средствами.
      102. Все члены экипажа обеспечиваются постельными принадлежностями: матрацами с чехлами, подушками, одеялами, полотенцами и постельным бельем. Постельное белье и полотенца меняются не реже одного раза в 7 дней, в наличии должно быть не менее трех смен белья.
      103. Подушки, одеяла и матрацы не реже одного раза в три месяца подвергаются проветриванию, просушке, очистке. Тканевые одеяла подвергаются стирке по мере загрязнения, но не реже одного раза в месяц.
      104. Каждый водолаз должен иметь не менее трех комплектов постельного и нижнего нательного (с именной маркировкой) белья, которые за сутки до начала погружения сдаются для стирки и обеззараживания. Смена постельного и нательного белья водолазов производится один раз в три дня.
      105. На ПБУ проводятся в плановом порядке и по эпидемическим показаниям дезинфекционные, дезинсекционные и дератизационные мероприятия, с применением средств, разрешенных на территории Республики Казахстан.
      106. Для размещения экипажа на ПБУ предусматриваются одно или двухместные каюты с индивидуальными спальными местами по числу членов единовременного экипажа (вахты), для части личного состава (не более 30 %) – трех-четырехместные каюты. Площадь кают должна соответствовать приложению 6 к настоящим Санитарным правилам.
      107. Водолазы и члены экипажа, обслуживающие глубоководный водолазный комплекс (далее – ГВК), размещаются в каютах, примыкающих к помещениям ГВК с обеспечением перехода из каюты без выхода на открытую палубу.
      108. Каюты должны иметь следующее оборудование и инвентарь: по числу проживающих в них людей: койки, прикроватные коврики, шкаф с двумя отделениями, стулья, держатели для стаканов, в каютах без индивидуальных санитарных узлов (модулей) – умывальник с подачей холодной и горячей питьевой воды.
      109. Койки и мебель изготавливаются из отделочного материала, не выделяющих в воздух закрытых помещений вредные химические вещества. У изголовья и ног предусматриваются ограждения. Внутренние размеры коек должны быть не менее 1980 х 800 мм.
      110. Койки не должны располагаться под иллюминаторами и выходными отверстиями вентиляционных труб. Ширина прохода между продольной стороной койки и переборкой (или предметами мебели) должна быть не менее 0,7 м., между параллельно стоящими койками в двух-, трех- и четырехместных каютах – не менее 0,9 м.
      Материал, используемый для обивки мебели (диваны, кресла, стулья) должен быть воздухопроницаемым.
      111. На ПБУ предусматриваются и оборудуются помещения для коллективного отдыха и приема пищи – кают-компания, салон для командного состава, столовая, клуб, помещения для занятий спортом, библиотека, спортивная площадка на открытой палубе, помещение для курения.
      112. Кают-компания и столовая должны располагаться без выхода на открытую палубу. Кают-компания и столовая должны быть площадью не менее 1 квадратного метра (далее – м2) на одного человека.
      113. На ПБУ предусматриваются прачечные для стирки судового белья и специальной одежды экипажа. Для стирки специальной одежды команды, нательного и постельного белья устанавливаются отдельные стиральные машины.
      114. Размещение прачечной и ее оборудование должны обеспечивать поточность процесса обработки и стирки белья. Белье водолазов обеззараживается. Помещения для сушки и глажения белья экипажа и водолазов должны быть раздельными.
      115. Не допускается располагать вход в прачечную рядом с входами в жилые, медицинские помещения и пищеблок. Прачечная отгораживается металлическими переборками. Переборки, подволока и палубы должны иметь водостойкое покрытие. Для сброса воды устраивается сток.
      116. На ПБУ предусматриваются раздельные шкафы для чистого и грязного белья отдельно для экипажа и водолазов. Кладовые для грязного белья устраиваются вблизи прачечной, для чистого постельного белья – рядом с жилыми помещениями, для чистого столового белья – вблизи помещений для приема пищи (в буфетных).
      117. Для хранения рабочей одежды на ПБУ предусматриваются отдельные помещения с индивидуальными шкафами по числу членов экипажа. Индивидуальные шкафы для хранения рабочей одежды водолазов располагаются в отдельных помещениях или в выгородке, находящейся в общем помещении. В дверцах шкафов предусматриваются вентиляционные отверстия. Сушильные помещения для штормовой и специальной одежды оборудуются устройствами для ее развешивания и расстановки обуви. Одно из сушильных помещений используется в качестве дезинфекционной камеры –сушилки с дезинфицирующей установкой.
      118. Для членов экипажа, работающих на открытых палубах, помещения со шкафами для штормовой и климатической одежды, специальной обуви располагаются вблизи сушильных помещений, душевой и умывальни.
      119. На всех ПБУ оборудуются (индивидуальные или общего пользования) умывальни, уборные, душевые помещения с подводкой горячей и холодной воды хозяйственно-питьевого назначения через смесители. Помещения устраиваются во влагонепроницаемых выгородках с влагостойкой облицовкой или окраской переборок, подволока и палубы.
      120. Санитарно-гигиенические помещения, расположенные на разных палубах, размещаются одно над другим. Не допускается размещать уборные над помещениями медицинского назначения, продовольственных кладовых и пищеблока, над каютами экипажа, располагать вход в уборные напротив или смежно с пищеблоком, столовыми и кают-компаниями.
      121. Душевые оборудуются душем с подводкой холодной и горячей воды через смесители, раздевальни – скамьей, крючками для одежды и полотенца, полкой для белья, зеркалом и полочкой для мыла и мочалки. На палубе душевой предусматриваются резиновые или пластиковые коврики.
      122. Умывальные помещения общего пользования оборудуются умывальниками с подводкой горячей и холодной воды через смесители, полочками для туалетных принадлежностей и крючками для полотенец и одежды.
      123. Уборные общего пользования должны иметь отдельные кабины по числу унитазов. В каждой кабине должны быть держатель для туалетной бумаги, ерш для чистки унитаза и емкость для его хранения, крючок для одежды, штормовой поручень. В тамбурах должны быть умывальники, полочка для мыла, электрополотенце или крючки для полотенец. Для персонала пищеблока предусматриваются отдельные уборные с надписью на двери: "Для персонала пищеблока". Умывальни, ванные и душевые общего пользования не допускается располагать в одном помещении с уборными.
      124. Помещения для гигиены женщин должны иметь "биде", умывальник для мытья рук, крючок для полотенца, бачок с крышкой и педальным устройством. При отсутствии отдельных помещений для гигиены женщин указанное оборудование устанавливается в отдельной кабине женского туалета.
      125. Минимальная площадь душевой секции должна составлять 0,8 м2; душевой кабины – 1,2 м2; индивидуального санузла с душем, умывальником, унитазом – 2,3 м2; индивидуального санузла с ванной, умывальником и унитазом – 4,0 м2 (расстояние между ванной и противоположной переборкой должно быть не менее 70 сантиметров (далее – см). Площадь кабины уборной должна быть не менее 0,95 м2. Двери кабин уборных должны открываться наружу. Эти размеры не относятся к санузлам (модулям).
      126. Индивидуальными санитарными узлами оборудуются все блок-каюты и одноместные каюты командного состава (далее – комсостава), а так же каюты водолазов. Для членов экипажа, размещенных в каютах без индивидуальных санитарных узлов, санитарно-гигиенические помещения общего пользования устраиваются в соответствии с требованиями, указанными в приложении 6 к настоящим Санитарным правилам.
      127. В жилых и общественных помещениях на иллюминаторах (окнах) должны быть шторы. В теплое время года для защиты от мух, комаров и москитов – сетки. На ПБУ предусматриваются мероприятия по защите от грызунов.
      128. Для оказания медицинской помощи на ПБУ предусматриваются помещения медицинского назначения. Помещения размещаются в местах, наименее подверженных качке, шуму и вибрации, максимально удаленных от энергетического отделения и изолированных от пищеблока и оборудоваться необходимым мягким и твердым инвентарем.
      129. Площадь стационара должна быть из расчета на одну койку не менее 6 м2, на две – 10 м2, изолятор – не менее 6 м2. Стационар и изолятор оборудуются койками, имеющими устройство против качки и подходом к койкам с трех сторон. Ширина прохода с одной продольной стороны койки должна быть не менее 900 мм, а с другой продольной и одной из торцевых сторон – не менее 600 мм.
      130. Изолятор должен иметь два входа: с открытой палубы и из внутренних помещений. Вход с открытой палубы должен быть через тамбур и иметь свободный подход, допускающий беспрепятственную доставку и вынос больных на носилках. Медицинские помещения должны иметь отдельный санитарный узел.
      131. Трубопроводы и электрические кабели должны находиться за зашивкой или в кожухе без применения путевых соединений. В амбулатории, изоляторе, каюте медицинского персонала и каюте водолазного врача должны устанавливаться телефоны, в стационаре и изоляторе у коек – предусматриваться сигнализация в амбулаторию, из каюты медицинского персонала – в рубку управления. У пульта управления буровыми работами предусматривается аптечка для оказания первой медицинской помощи.

Приложение 1                 
к санитарным правилам           
"Санитарно-эпидемиологические требования
к объектам нефтедобывающей промышленности"

Нормы освещенности рабочих поверхностей при искусственном
освещении основных производственных зданий и площадок в
нефтедобывающей промышленности

п/п

Наименование объекта

Разряд работ

Освещенность при общем
освещении лампами
накаливания, люкс

1

2

3

4

На буровых установках:

1

рабочая площадка

9

30

2

роторный стол


100

3

пульт и щит управления без
измерительной аппаратуры
(рычаги, рукоятки)

6

75

4

пульт и щит управления с
измерительной аппаратурой

150

5

дизельное помещение

6

50

6

компенсаторы буровых насосов

6

75

7

люлька верхового рабочего,
полати

9

50

8

механизмы захвата и подъема
труб АСП и МСП

9

50

9

редуктор (силовое помещение)

8

30

10

желобная система

11

10

11

приемный мост, стеллажи

11

10

12

глиномешалка, сито, сепаратор

30

13

маршевые лестницы, переходы вдоль желобной системы

11

10


Рабочие места при подземном и капитальном ремонтах скважин:

14

рабочая площадка

9

30

15

роторный стол

9

50

16

люлька верхового рабочего


100

17

приемный мост, стеллажи

9

10

18

насосные станции


50

19

компрессорные цеха
газоперерабатывающих заводов

4

75

20

места замеров уровня нефти в
резервуарных парках 1)

9

50

21

устья нефтяных скважин,
станки-качалки (при их
обслуживании в темное время
суток)

10

30

22

места управления задвижками на
территории резервуарных
парков, групповых установок

8

30

23

территории резервуарных
парков, групповых установок

8

2


Нефтеналивные и сливные эстакады:

24

на поверхности пола

10

30

25

на горловине цистерны

9

50

      Примечание: при выполнении точных работ, связанных с определением уровня нефти в резервуарах, должны использоваться переносные светильники во взрывобезопасном исполнении.

Приложение 2                
к санитарным правилам           
"Санитарно-эпидемиологические требования
объектам нефтедобывающей промышленности"

Состав санитарно-бытовых помещений и устройств для объектов
нефтедобывающей промышленности при бурении нефтяных скважин,
эксплуатации и освоении месторождений 

п/п

Производственный процесс

Группа
производственных
процессов

Санитарная
характеристика
производственных
процессов

Специальные
санитарно-бытовые
помещения и
устройства

1

2

3

4

5

1

поддержание пластового давления

1 б

работа в помещениях
насосных и
компрессорных
станций с
загрязнением рук и
спецодежды, а в
отдельных случаях и тела.

Стационарные
санитарно-бытовые
помещения при
насосных и
компрессорных
станциях, душевые.

2

эксплуатация скважин

1 б

работа
преимущественно в
помещении с
периодическим
обходом отдельных
скважин,
расположенных на
открытом воздухе

стационарные
бытовые помещения
при цехе добычи или
в комплексе
групповой замерной
установки; душевые,
помещения для
обогрева
работающих,
устройства для
сушки специальной
одежды и обуви; в
условиях жаркого
климата – помещение для охлаждения

3

подготовительные
работы по
обустройству
месторождений

II д

работа на открытом
воздухе во все
времена года и при
неблагоприятных
метеорологических
условиях; в условиях
аридной зоны, работы
при значительном
образовании пыли

передвижные
санитарно-бытовые
помещения; душевые,
помещения и
устройства для
обогревания
работающих,
помещения и
устройства для
сушки специальной
одежды и обуви; в
условиях жаркого
климата – для
охлаждения
работающих

4

строительство
буровых
(вышкостроение)

II д

работа на открытом
воздухе во все
времена года и при
неблагоприятных
метеорологических
условиях; в условиях
аридной зоны, при
значительном
образовании пыли

передвижные
санитарно-бытовые
помещения, душевые,
помещения и
устройства для
обогревания
работающих,
помещения и
устройства для
сушки специальной
одежды и обуви; в
условиях жаркого
климата – для
охлаждения
работающих

5

бурение и освоение

II д

работа на открытом
воздухе во все
времена года и при
неблагоприятных
метеорологических
условиях;
производственные
процессы,
осуществляемые при
контакте работающих
с водой, глинистым и
цементным раствором,
сырой нефтью,
химическими
реактивами

передвижные
санитарно-бытовые
помещения, в
которых
оборудованы:
душевые, ножные ванны, помещения и устройства для обогревания работающих, помещения и устройства для сушки специальной одежды и обуви; в
условиях жаркого
климата – помещения
для охлаждения
работающих.

6

подземный и
капитальный ремонт
скважин

II д

работа на открытом
воздухе во все
времена года и при
неблагоприятных
метеорологических
условиях;
производственные
процессы,
осуществляемые при
контакте работающих
с сырой нефтью,
водой, химическими
реагентами;
производственные
операции,
выполняемые в
основном стоя.

Передвижные
санитарно-бытовые
помещения, в
которых
оборудованы:
душевые, ножные
ванны, помещения и
устройства для
обогревания
работающих,
помещения и
устройства для
сушки специальной
одежды и обуви; в
условиях жаркого
климата – помещения
для охлаждения
работающих.

7

промысловый сбор и
подготовка нефти и
газа (товарные
парки,
термохимические
установки,
нагревательные печи,
насосные станции и
другие); ремонт
промыслового
оборудования.

III б

работа в помещениях
и на открытом
воздухе, в условиях
повышенной
загазованности
веществами 3-го и
4-го классов
опасности (на
месторождениях с
высоким содержанием
в нефти сероводорода
– 2-й класс
опасности).

Стационарные
санитарно-бытовые
помещения,
оборудованные
душевыми,
помещениями для
обогрева,
устройства для
сушки специальной
одежды и обуви;
респираторные; в
условиях жаркого
климата – для
охлаждения
работающих.

Приложение 3                 
к санитарным правилам           
"Санитарно-эпидемиологические требования
к объектам нефтедобывающей промышленности"

Нормы естественного освещения в помещениях

таблица 1

п\п

 Наименование помещений

Коэффициент
естественной
освещенности - КЕО, %

1

2

3

1

жилые помещения

0,5

2

общественные помещения

1,0

3

помещения медицинского позиционирования
(на кладовых)

1,0

4

помещения пищевого блока

1,0

5

ходовой мостик (рулевая рубка)

2,0

6

главный поступравления, поступравления
спуском и подъемом

2,0

7

помещения динамического позиционирования
(на буровых судах)

1,5

8

радиорубка

1,5

9

кабины гидрооборудования опорных колонн

1,0

10

лаборатории глинистого раствора

1,0

      Если невозможно обеспечить нормированные значения КЕО, допускается дополнительное освещение отдельных участков помещений светильниками с люминесцентными лампами. В таких случаях нормированные значения КЕО могут быть снижены не более чем на 50 %.

Уровни освещенности, значения показателя ослепленности (Р) и
коэффициента пульсации (Кп) для плавучих буровых установок

таблица 2

п/п

Наиме-
нова-
ние
поме-
щений

Рабочая
поверх-
ность

Плос-
кость, в
которой
норми-
руется
освещен-
ность

Минимальная освещенность, лк

Показа-
тель
ослеп-
лен-
ности
(Р), не
более

Коэф-
фициент
пульса-
ции
осве-
щен-
ности
(Кп),
не
более

При люминесцентных
лампах

При лампах
накаливания

Комбиниро-
ванное
освещение

общее
осве-
щение

Комбиниро-
ванное
освещение

общее
осве-
щение

общее + местное

общее

общее + местное

общее

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

1

главный
пост
управ-
ления

0,8 м
от палубы

горизонт.

500

200

150

500

100

100

60

15

на
столах

горизонт.









на
шкалах
приборов

вертик.



500



300



2

инфор-
мацион-
но-вы-
числи-
тельный
комп-
лекс

0,8 м от палубы

горизонт.

500

200

300

500

100

150

40

15

на столах

горизонт.



300



200



на шкалах
приборов

вертик.









3

поме-
щение
динами-
ческого
позици-
ониро-
вания

0,8 м от палубы

горизонт.




150


100

60

15

на шкалах приборов

горизонт.




500


300



на шкалах
щита
заряд-
ного
уст-
ройства
ДП

вертик.




200


150



4

цент-
ральный
пост
управ-
ления
бурильщика

на
палубе

горизонт.




150


150



на
шкалах
приборов

вертик.




200


100



5

электро-
техни-
ческий
отсек

на
палубе

горизонт.



100

400

100

50

40

15

на
столах

горизонт.









на
шкалах
приборов

вертик.



200



150



6

помеще-
ние
комп-
рессо-
ров

на
палубе

горизонт.



100



50

60

20

на
шкалах
приборов

вертик.



300



200



7

поме-
щение
буровых
и цемен-
тиро-
вочных
насосов

на
палубе

горизонт.



100



50

60

20

на
шкалах
приборов

вертик.



300



200



8

лабора-
тории
грунтов
, буро-
вого
раст-
вора

0,8 м
от палубы

горизонт.



200



100

40

15

на
столах

горизонт.

750

150


600

75




на
шкалах
приборов

горизонт.

1000

150


750

75




9

поме-
щение
подру-
лива-
ющих
устройств

на
палубе

горизонт.



100



50

60

20

на
шкалах
приборов

вертик.



300



200



10

поме-
щения
превен-
теров,
гидро-
агрега-
тов

на
палубе

горизонт.



100



50

60

20

на
шкалах
приборов

вертик.



300



200



11

поме-
щения
бунке-
ров,
сыпучих
мате-
риалов,
емкос-
тей
буро-
вого
раст-
вора,
вибро-
сита
песко-
отдели-
телей и
илоот-
дели-
телей

на
палубе

горизонт.



75



30



12

склады
мешков
буро-
вого
инстру-
мента

на
палубе

горизонт.



50



20



13

спай-
дерная
площад-
ка
пре-
вентер-
ная
площад-
ка

на
палубе

горизонт.



75



30



14

поме-
щение
преоб-
разо-
вателей

на
палубе

горизонт.



100



50



на
шкалах
приборов

вертик.



500



300



15

кабины
управ-
ления
якор-
ными
лебед-
ками

на
палубе

горизонт.



100



50

60

20

на
шкалах
приборов

вертик.



300



200



16

насосно
-акку-
муля-
торная
станция

на
палубе

горизонт.



75



50

60

20

на
шкалах
приборов

вертик.



300



200



17

поме-
щение
насос-
ных
отде-
лений в
понтонах

на
палубе

горизонт



75



30

60

20

на
шкалах
приборов

вертик.



300



200



18

поме-
щение
венти-
ляторов
буровых
и цемен-
тиро-
вочных
насосов

на
палубе

горизонт.



100



50

60

20

19

шахты
гидро-
фонов

на
палубе

горизонт.



75



30



20

порталы
опорных
колонн

на
палубе

горизонт.



75



30



21

стаби-
лизи-
рующие
колонны

на
ступенях
трапа

горизонт.



50



20



Приложение 4                 
к санитарным правилам            
"Санитарно-эпидемиологические требования
к объектам нефтедобывающей промышленности"

Нормы микроклимата в помещениях ПБУ

таблица 1

п/п

 Наименование помещений

Зимний период (температуры наружного
воздуха ниже плюс 100С)

Летний период
(температуры наружного
воздуха плюс 100С и
выше)

температура
воздуха, 0С

относительная
влажность
воздуха, %

скорость
движения
воздуха,
м/с

допустимое
превышение
температуры
воздуха
помещений
относительно
наружных
расчетных
температур, 0С

скорость
движения
воздуха,
м/с

1

2

3

4

5

6

7

1

жилые (каюты)

20

40-60

0,15- 0,25

5

0,15- 0,5

2

общественные:
столовая,
кают-компания
буфет,
курительная, салон
отдыха,
библиотека,
спортзал,
спорткаюта

20

40-60

0,15- 0,25

5

0,15- 0,5

3

проходные:
коридор, тамбур

18

-

-

-

-

4

санитарно-бытовые:
прачечные и
гладильни;
сушильни;
мастерские по
ремонту одежды,
обуви

16 1)

-

0,15- 0,5

8

0,15- 0,5

45

-

-

как в зимний
период

-

20

40-60

0,15- 0,25

5

0,15-0,5

5

санитарно-
гигиенические
душевые, ванные,
бани; умывальни,
индивидуальные
санузлы с ванной
или душем; уборные

25

-

-

-

-

20

-

-

-

-

16

-

-

-

-

6

медицинские каюты,
изолятор, аптека,
стационар;
операционные

21

40-60

0,15- 0,25

5

0,15-0,5

25

40-60

0,15- 0,25

5

0,15-0,5

7

помещения
пищеблока:
камбузные
помещения;
разделочные мяса,
рыбы, овощей,
буфетные

16

-

0,15- 0,5

8

0,15-0,7

16

40-70

0,15- 0,25

5

0,15-0,5

8

административные,
административно-
хозяйственные,
лаборатории

20

40-60

0,15- 0,25

5

0,15-0,5

9

служебные:
помещения, где
отсутствует
тепловыделяющая
аппаратура;
помещения, где
установлена
тепловыделяющая
аппаратура

20

40-60

0,15- 0,25

5

0,15-0,3

17





10

энергетические: на
рабочих площадках
при отсутствии
ЦПУ; на рабочих
площадках из ЦПУ;
ЦПУ;
кузницы, сварочные
и другие;
сапожные,
плотницкие;
электротехни-
ческий отсек

не ниже

-

0,3- 0,5
(в рабочей
зоне)

8

1,0-1,5
(в рабочей
зоне)

12 2)


10

20

40-60

0,15- 0,3

5

0,15-0,7

16 2)

-

0,15-0,3

8

0,3-0,7
(в рабочей
зоне)

16

16

0,15- 0,3

8

16

40-60

0,15- 0,3

5

0,15-0,7

11

технологического
комплекса:
где оборудование с
тепловыделениями,
при отсутствии
ЦПУ;
где оборудование с
тепловыделениями,
при дистанционном
управлении из
ЦПУ;
ЦПУ;
компрессорные
станции;

16

40-70

0,3- 0,5
(в рабочей
зоне)

8

0,5-1,0
(в рабочей
зоне)

20

40-60

0,15- 0,3

5

0,15-0,7

16

40-60

0,15- 0,5

8

0,5-1,0
(в рабочей
зоне)

12

на рабочих площадках
вибросита,
илоотделений,
гидроагрегатов и
другие; складирование
сыпучих материалов

не ниже 17
(в рабочей
зоне)

-

0,15- 0,3

10

1,0-1,5
(в рабочей
зоне)

12

-

-

-

-

13

хозяйственные
кладовые и
кладовые снабжения

не ниже 10

-

-

-

-

      1) относительная влажность воздуха обеспечивается при наличии воздушного отопления;
      2) при неработающих механизмах.

Показатели результирующей температуры

таблица 2

№ п/п

Наименование помещений

Районы
эксплуатации

0РТ

периоды года

теплый

холодный

1

2

3

4

5

1

каюты;
общественные помещения;
медицинского назначения;
спортивная каюта

1

24,1

-

2

23,2

19,2

3

19,7

18,1

4

20,5

19,0

5

24,1

19,2

2

служебные помещения:
ходовой мостик (рулевая рубка), главный пост
управления, информационно- вычислительный центр,
радиорубка;
административные и административно-хозяйственные
помещения, лаборатории;
помещения пищеблока без тепловыделений
(заготовочные мяса, рыбы, овощей)

1

21,8

-

2

21,8

19,0

3

20,7

19,0

4

17,7

19,8

5

21,8

19,8

3

ЦПУ энергетических помещений, ГРЩ, ЦПУ
помещений технологического комплекса (буровых,
цементировочных насосов и другие)

1

23,2

-

2

23,2

17,5

3

21,8

17,5

4

19,7

18,0

5

23,2

18,0

Воздухообмен и нормы подачи воздуха при кондиционировании воздуха в зимний период

таблица 3

№ п/п

Наименование
помещений

Расчетное количество приточного
воздуха

Количество
вытяжного
воздуха

Примечания

общее

минимальное
на 1 чел, м3

1

2

3

4

5

6

1

жилые помещения
(каюты)

по расчету на
ассимиляцию
избыточных
тепловыделений

33

по балансу с
притоком

общесудовая
система
вентиляции

2

столовая, кают-
компания, салон
отдыха, библиотека;

по расчету на
ассимиляцию
избыточных
тепловыделений

20

на 2 обмена/ч
больше притока

автономная
система
вентиляции

3

курительная;

15 обменов/ч

20

20 обменов/ч

общесудовая
или
автономная
вентиляция

4

спортивная каюта

по расчету на
ассимиляцию
избыточных
тепловыделений

33

на 2 обмена/ч
больше притока

5

прачечные

-"-

33

на 5 обменов/ч

автономная
система
вентиляции

6

гладильни

30 обменов/ч

33

40 обменов/ч

7

мастерские по
ремонту одежды,
обуви

10-12 обменов/ч

33

на 1-2
обменов/ч
больше притока

общесудовая
система
вентиляции

8

помещение для
специальной одежды

6-8 обменов/ч

50

8-10 обменов/ч

автономная
система
вентиляции

9

сушильные помещения

-

-

10 обменов/ч

вытяжная
автономная
система
вентиляции

10

уборные

-

-

50 м3/чна 1
унитаз+25 м3/ч
на 1 писсуар

вытяжная
автономная
система
вентиляции

11

ванны, душевые,
бани, индивидуальные
санблоки;

-

-

10 обменов/ч

-"-

12

умывальни,
раздевальни


33

10 обменов/ч

-"-

13

медицинская каюта,
изолятор, стационар

по расчету на
ассимиляцию
избыточных
тепловыделений

33

на 1-2 обмена/
ч более притока

автономная
система
вентиляции

14

амбулатория,
операционная, аптека

50

15

камбузные помещения

-"-

50

на 5 обменов/ч
больше притока

-"-

16

разделочные овощей,
рыбы, мяса,
хлеборезки

6 обменов/ч

33

8 обменов/ч

-"-

17

буфетная
посудомоечная

по расчету на
ассимиляцию
избыточных
тепловыделений

33

на 5 обменов/ч

автономная
система
вентиляции

18

кладовые для
хранения: мяса,
мясопродуктов и
рыбы;

2-4 обмена/сут.

-

по балансу с
притоком

-"-

19

молочных продуктов и
яиц;

1-2 обмена/сут.

-

-"-

-"-

20

кладовая овощей и
картофеля;

4-6 обменов/сут.

-

6-7 обменов/
сут

-"-

21

кладовая сухих
продуктов;

5 обменов/сут.

-

по балансу с
притоком

-"-

22

кладовая суточного
запаса хлеба

1-2 обмена/сут.

-

-"-

-"-

23

штурманская и
рулевая рубки;
информационно-
вычислительного
центра,
динамического
позиционирования,
радиорубок, рубок
телевизионной
аппаратуры, постов
управления

по расчету на
ассимиляцию
избыточных
тепловыделений

33

по балансу с
притоком

общесудовая
система
вентиляции

24

административные и
административно-
хозяйственные
помещения,
лаборатории

8-10 обменов/ч

33

на 2 обмена/ч
больше притока

общесудовая
система
вентиляции

25

энергетические
отделения: помещения
главных и
вспомогательных
механизмов и котлов

по расчету на
ассимиляцию
избыточных
тепловыделений и
газовых
загрязнений
(принимается
большая из
величин)

-

по балансу с
притоком
воздуха,
потребляемого
механизмами

автономная
система
вентиляции

26

мастерские с
источниками
выделения тепла,
вредных газов и
других примесей

-"-

50

на 2 обмена/ч
больше притока


27

мастерские без
источников выделения
тепла, вредных газов
и других примесей

по расчету на
ассимиляцию
избыточных
тепловыделений,
но не менее 10
обменов/ч

50

по балансу с
притоком

-"-

28

сварочные мастерские

35 обменов/ч

-

45 обменов/ч

-"-

29

помещения хладоновых
холодильных машин

по балансу с
вытяжкой

-

20 обменов/ч

-"-

30

аккумуляторные

в соответствии с
правилами
Регистра

-

-

-"-

31

ЦПУ

по расчету на
ассимиляцию
избыточных
тепловыделений

50

по балансу с
притоком

-"-

32

электротехнический
отсек

-"-

80

по балансу с
притоком

-"-

33

помещения
технологического
комплекса:
помещения буровых и
цементировочных
насосов,
компрессорных
станций, манифольда;
помещения емкостей
бурового раствора,
сбора отходов
бурения;

10 обменов/ч

-

по балансу с
притоком

автономная
система
вентиляции

10 обменов/ч

-

по балансу с
притоком 20
обменов/ч
(аварийный
режим)

-"-

34

помещения вибросита,
пескоилоотделителей
превентеров и
гидроагрегатов

по расчету на
ассимиляцию
тепловыделений но
не менее 10-12
обменов/ч

-

по балансу с
притоком

-"-

35

мастерские
технологического
комплекса

вентиляция
мастерских

аналогична вентиляции
энергетических отделений


36

хозяйственные
кладовые

10 обменов/ч

-

12 обменов/ч

общесудовая
система
вентиляции

37

кладовые судового
снабжения:
шкиперские, малярные

10 обменов/ч

-

12 обменов/ч

автономная
система
вентиляции

      Примечание: Для кают-компаний, столовых и других при размещении их рядом с камбузом производительность приточной вентиляции должна приниматься на 2 обмена/ч больше вытяжной.

Приложение 5                 
к санитарным правилам            
"Санитарно-эпидемиологические требования
к объектам нефтедобывающей промышленности"

Допустимые уровни звука

таблица 1

п/п

Наименование помещений, рабочих мест

Уровни звукового давления (дБ) в
октавных полосах частот со
среднегеометрическим значением, гЦ

Уровни
звука и
эквивалент-
ные уровни
звука, дБА

31,5

63

125

250

500

1000

2000

4000

8000

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

1

в машинных помещениях
технологического
назначения и
энергетическом
отделении;
в помещениях
технологического
комплекса;
на посту бурильщика

105

94

87

81

78

75

73

71

69

80

102

90

82

75

73

70

68

66

64

75

98

86

78

72

68

65

63

61

59

70

2

центральный пост
управления

91

78

69

63

58

55

52

50

49

60

3

служебные помещения
главный пост управления

91

78

69

63

58

55

52

50

49

60

4

радиорубка, рулевая,
штурманские рубки

84

70

61

54

49

45

42

40

39

50

5

административно-
хозяйственные помещения,
лаборатории

93

74

65

58

53

50

47

45

44

55

6

пищеблок

95

82

74

67

63

60

58

56

54

65

7

помещения для занятий
спортом;

96

88

74

68

68

60

57

55

54

65

8

кают-компании, столовые
команды, клубы, красные
уголки

89

75

66

59

54

50

47

45

44

55

9

жилые помещения и
помещения медназначения

82

67

57

49

44

40

37

35

33

45

Допустимые уровни вибрации

таблица 2

п/п

Наименование
помещений, рабочих
мест

Уровни виброускорения (дБ) в
октавных полосах частот со
среднегеометрическим значением,
Гц

Корректи-
рованные
уровни
виброуско-
рения, дБ

2

4

8

16

31,5

63


1

2

3

4

5

6

7

8

9

2

рабочие места в
машинных помещениях
технологического
назначения,
энергетическом
отделении, центральном
посту управления,
помещениях
технологического
комплекса, на
пищеблоке

103

100

101

106

112

118

100

3

рабочие места в
служебных,
административных,
административно-
хозяйственных
помещениях,
аналитических и
исследовательских
лабораториях

98

95

96

101

107

113

95

4

общественные помещения

95

92

93

98

104

110

92

5

жилые помещения и
помещения медицинского
назначения

91

88

89

94

100

106

88

Приложение 6                 
к санитарным правилам           
"Санитарно-эпидемиологические требования
к объектам нефтедобывающей промышленности"

Нормы площади кают

таблица 1

п/п

Каюты

Площадь, м3

1

2

3

1

одноместная для комсостава

7,5

2

одноместная для младшего комсостава и
команды

6,0

3

двухместная

7,5

4

трехместная

10,5

5

четырехместная

13,5

Оборудование санитарно-гигиенических помещений в каютах

таблица 2

п/п

Оборудование
помещений

Количество
членов
экипажа,
чел

Примечание

1

2

3

4

1

один унитаз

6

члены экипажа, пользующиеся индивидуальными
уборными, умывальниками, душем или ванной, в
расчет не принимаются.

уборные, умывальники, души или ванные,
расположенные в помещениях медицинского
назначения, при пищеблоках, в санитарно-бытовых
помещениях при энергетических отделениях, в
расчет не принимаются.

2

один умывальник

6

3

одно место для
мытья (ванна или
душ)

6

4

установка для
гигиены женщин

30

но не менее одной

Приложение 7                 
к санитарным правилам           
"Санитарно-эпидемиологические требования
к объектам нефтедобывающей промышленности"

Суточная норма расхода продуктов на одного человека

таблица 1

п/п

Наименование продуктов

Суточная норма на одного человека, кг

1

2

3

1

продукты, хранящиеся в охлаждаемых кладовых
мясо и мясопродукты

0,250

2

рыба и рыбопродукты

0,200

3

масло и жиры

0,085

4

молоко и молочные продукты

0,250

5

овощи, картофель

0,950

6

фрукты

0,250

7

напитки

0,400

8

продукты, хранящиеся в неохлаждаемых кладовых


9

мука

0,480

10

хлебобулочные изделия (эквивалентное
количество взамен муки) сухие продукты
(сахар, крупа, макароны, соль, чай, кофе,
кондитерские изделия и другие аналогичные
продукты)

0,600

0,250

11

продукты, хранящиеся в кладовой соленой
провизии соленые огурцы, капуста квашеная и
другие аналогичные продукты

0,100-0,120

Площади продовольственных кладовых

таблица 2

п/п

Продукты

Нормы загрузки, кг/м2 (при высоте камеры 2 м)

1

2

3

1

мясо

350

2

рыба, сельдь

350

3

жир

400

4

молочные продукты

300

5

яйцо

300

6

замороженные продукты

500

7

консервы

700

8

овощи свежие и соленые

500

9

фрукты свежие

500

10

напитки

300

11

сухие продукты

500

12

хлеб

250

13

мука в штабелях

1000

14

продукты при совместном хранении

250

Өнеркәсіп объектілеріне қойылатын санитариялық қағидаларды бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 25 қаңтардағы № 167 Қаулысы. Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2015 жылғы 15 қазандағы № 829 қаулысымен

      Ескерту. Күші жойылды - ҚР Үкіметінің 15.10.2015 № 829 (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      БАСПАСӨЗ РЕЛИЗІ

      РҚАО-ның ескертпесі.

      ҚР мемлекеттік басқару деңгейлері арасындағы өкілеттіктердің аражігін ажырату мәселелері бойынша 2014 жылғы 29 қыркүйектегі № 239-V ҚРЗ Заңына сәйкес ҚР Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 20 наурыздағы № 236 бұйрығын қараңыз.


      "Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" Қазақстан Республикасының 2009 жылғы 18 қыркүйектегі Кодексінің 6-бабының 2) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:
      1. Қоса беріліп отырған:
      1) "Қара металлургия объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидалары;
      2) "Көмір өнеркәсібі объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидалары;
      3) "Түсті металлургия объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидалары;
      4) "Мұнай өндіретін өнеркәсіп объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидалары бекітілсін.
      2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

      Қазақстан Республикасының
      Премьер-Министрі                                     К. Мәсімов

Қазақстан Республикасы   
Үкіметінің        
2012 жылғы 25 қаңтардағы
№ 167 қаулысымен    
бекітілген       

"Қара металлургия объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар"
санитариялық қағидалары

1. Жалпы ережелер

      1. Осы "Қара металлургия объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидалары (бұдан әрі – Санитариялық қағидалар) қара металлургия объектілері үшін өндірістік микроклиматқа, жарықтандыруға, медициналық қамтамасыз етуге, сумен жабдықтауға, желдетуге, физикалық факторлардың көздерімен жұмыс істеу жағдайларына, атмосфералық ауаға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптарды белгілейді.
      Осы Санитариялық қағидалар коксты химиялық, агломерат және теміркенді шекемтастар, домна, ферроқорыту, болат балқыту, илек, құбыр, метиз, темір ұнтағы, отқа беріктету, екінші реттегі қара металдарды қайта өңдеу, металлургиялық пештер мен агрегаттарды жөндеу өндірістеріне қолданылады.
      2. Осы Санитариялық қағидаларда мынадай анықтамалар пайдаланылады:
      1) қара металлургия – құрамына темір кендерінен шойын, темір және болат өндіру технологиясы кіретін ауыр өнеркәсіп саласы;
      2) ауамен себезгілеу – үй-жайға суық ауаның, газдың, будың, шаңның енуіне жол бермеуге арналған жергілікті желдету.

2. Өндірістік микроклиматқа қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      3. Кран кабиналарында, басқару орындарында, есептеу машиналары орналасқан залдарда, операторлық типтегі басқа жұмыстарды орындау кезінде, сондай-ақ жұмысшылар уақытша демалатын орындарда температураның, салыстырмалы ылғалдылықтың және ауа қозғалысы жылдамдығының нормалары Қазақстан Республикасы Үкіметі бекітетін "Елді мекендердегі атмосфералық ауаға, топыраққа, елді мекендердің аумақтарын күтіп-ұстауға, адамға әсер ететін физикалық факторлардың көздерімен жұмыс істеу жағдайларына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидаларының талаптарына сәйкес болуы тиіс.
      4. Өндірістік үй-жайлардың жұмыс аумағында температураның, салыстырмалы ылғалдылықтың және ауа қозғалысы жылдамдығының рұқсат етілген нормалары осы Санитариялық қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес сақталуы тиіс.
      5. Жылытылмайтын өндірістік және қоймалық үй-жайларда жұмыс істейтін адамдар үшін жылынуға арналған үй-жайлар көзделеді.
      6. Тұрақты жұмыс орнында жылу сәулесіне шалдығу, ондағы жылу көзін оңтайлы орналастыру есебінен және өндірістік жылу сақтау құралдарын пайдалану арқылы бір шаршы метрге 140 ваттан (бұдан әрі – Вт/м2) аспауы тиіс.
      Тұрақты жұмыс орындарында 140Вт/м2-ге дейінгі қарқынды жылу сәулесіне шалдығу кезінде, жеке қорғаныш құралдары қолданылуы тиіс, сондай-ақ қосымша:
      1) 140 Вт/м 2-ден 350 Вт/м2-ге дейінгі жылу сәулесіне шалдығу кезінде, тұрақты жұмыс орнындағы ауа қозғалысының жылдамдығы 0,2 м/с арттырылады;
      2) 350 Вт/м2-ден 2800 Вт/м2-ге дейінгі жылу сәулесіне шалдығу кезінде, осы Санитариялық қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес ауа себезгілеу қолданылуы тиіс.
      7. 8-тармақ талаптары сақталмаған және ауа себезгілеу болмаған кезде жұмыскерлерді жылу қорғауына алу, олардың жылу сәулесі көздері әсер ететін аумақта болуының шекті уақыты осы Санитариялық қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес реттеу арқылы қамтамасыз етілуі тиіс.
      Демалу орындарындағы үзілістер жылдың салқын мезгілі үшін ауаның температурасы 20-23 Цельсий градус (бұдан әрі – 0С), ал жылы мезгілі үшін 21-25 0С аралығында жасалуы тиіс.
      8. 2800 Вт/м2 артық жылу сәулесіне шалдығу кезінде, арнайы костюмсіз және жеке қорғаныш құралдарынсыз жұмыс істеуге жол берілмейді.
      9. Пештерде, шөміштерде, регенераторларда жұмыскерлердің қыздырылған агрегаттардың ішіне кіруі арқылы жүргізетін жөндеу жұмыстарына, ондағы ауа температурасы 40оС аспайтын және осы Санитариялық қағидаларға 5-қосымшаның талаптары орындалған жағдайда ғана жол беріледі. Бұндай кезде жұмыскерлер арнайы киімдермен, арнайы аяқ киімдермен және басқа да жеке қорғаныш құралдарымен қамтамасыз етілуі тиіс.

3. Жарықтандыруға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар

      10. Жасанды жарықтандыру шамдарды бірқалыпты немесе жергілікті орналастыру арқылы жалпы жарықтандыру жүйесі бойынша орындалады. Шамдарды жергілікті орналастыру, цехтардағы жабдықтар биік болған кезде, жұмыс орындарының тік жазықтықта орналасуы кезінде, жұмыс орнын жабдықтардың элементтері немесе жұмыскердің денесі көлеңкелейтін жағдайларда қолданылады.
      11. Жарықтандыру мөлшері, көздің қарығу көрсеткішінің рұқсат етілген мәні және өндірістік үй-жайлар мен жұмыс орындарына арналған пульс беру коэффициенті, цехтар мен учаскелердегі апатты жарықтандыру, жарықтандыру арматурасын ластанудан тазалау мерзімі және қор коэффициентінің мәні осы Санитариялық қағидаларға 3-қосымшада көрсетілген.
      12. Көтергіш крандар, кран конструкциясы тудыратын көлеңкені болдырмауды қамтамасыз ететін кран астына жарық түсіруші қыздыру шамдарымен немесе газ сейілткіш жарық көздерімен жабдықталады.
      13. Металлургиялық пештер мен агрегаттарды жөндеу кезінде тасымалданатын жарықтандыру қамтамасыз етілуі тиіс.
      14. Өндірістік үй-жайларды жалпы жарықтандыру үшін газ сейілткіш жарық көздері қолданылады. Машина залдарын, басқару және өндірістік үдерістерді қадағалау орындарын, диспетчерлік пункттерді жарықтандыру үшін люминесцентті шамдар қолданылады. Адамдар уақытша болатын үй-жайларда, жарылыс қаупі бар және басқа да ауыр жағдайлы ортадағы үй-жайларда жергілікті жарықтандыру қолданылады.
      15. Автоматтандырылған технологиялық үдерісті цехтарда жалпы және жергілікті жарықтандыратын қосымша шамдарды қосу көзделеді.
      16. Ақ қаңылтыр бетін, тоттанбайтын болаттан жасалған құбырларды бақылаудың жұмыс орындарын жалпы және жергілікті жарықтандыру кезінде сымдарды өңдеу бөлімдерінде көз қарықтыратын шағылысты шектеу шаралары жүзеге асырылады.
      17. Жарықтылығын өлшеу және басқа да нормалардың талаптарын тексеру жарық беретін қондырғылар пайдалануға берілгенде және пайдалану кезінде жылына кем дегенде екі рет жүргізіледі.
      18. Газ сейілткіш шамдары бар жарықтандыру қондырғылары үшін олардың істен шыққан сынап толтырылған шамдарын сақтауға арналған үй-жай көзделеді.

4. Физикалық факторлар көздерімен жұмыс істеу жағдайларына
қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      19. Механизмдер немесе агрегаттар жөнделгеннен және кейбір бөліктері жаңғыртылғаннан немесе ауыстырылғаннан кейін, жұмыс орындарында және қол машиналарында жылына кем дегенде бір рет шу мен діріл деңгейін өлшеу жұмыстары жүргізіледі. Шу мен дірілді бақылау машиналардың жұмыс істеу режимі кезінде жүргізіледі.
      20. Жұмыс орындарындағы шу мен діріл және дыбыстық қысым деңгейлері Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін "Елді мекендердегі атмосфералық ауаға, топыраққа, елді мекендердің аумақтарын күтіп-ұстауға, адамға әсер ететін физикалық факторлардың көздерімен жұмыс істеу жағдайларына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидаларының талаптарына сәйкес болуы тиіс.
      21. Механикаландырылған қол құрал-сайманымен өңделетін бұйымдар қосымша дірілді болдырмайтындай етіп бекітіледі және қойылады.
      22. Технологиялық үдерістің негізгі элементі діріл болып табылатын жабдықтармен (діріл арқылы тығыздау және басқа) жұмыс істеу кезінде жұмыскерлердің дірілдейтін беттерде тұруына жол берілмейді.
      23. Дірілден қорғау үшін оның жабық жерлерде орнатылған жабдықтардан таралу жолдарына дірілден оқшаулау тіректері қойылады, машинамен жұмыс істеу алаңдарының акустикалық әсерін азайту көзделеді.
      24. Радиоактивті заттармен және басқа да иондаушы сәуле көздерімен жұмыс жүргізу және оны ұйымдастыру кезінде Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін гигиеналық нормативтің талаптарына сәйкес радиациялық қауіпсіздік нормалары басшылыққа алынуы тиіс.

5. Медициналық қамтамасыз етуге қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      25. Жұмыс беруші жұмыскерлерді Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін жұмыс берушінің есебінен жұмыскерлерді сүтпен, және емдеу-профилактикалық тағамымен, арнайы киіммен, арнайы аяқ киіммен және басқа да жеке қорғаныш және ұжымдық қорғаныш құралдарымен, санитариялық-тұрмыстық үй-жайлармен және құрылғылармен қамтамасыз ету тәртібіне және нормаларына сәйкес арнайы киіммен, арнайы аяқ киіммен және жеке қорғаныш құралдарымен қамтамасыз етуі тиіс.
      Арнайы киімді және арнайы аяқ киімді жуу, жөндеу және залалсыздандыру жұмыстары бір орталықтан жүргізілуі тиіс. Өндірістен арнайы киімді алып шығуға және оны үй жағдайында жууға жол берілмейді.
      26. Өндірістік учаскелер алғашқы медициналық көмек көрсетуге арналған дәрі-дәрмектер жиыны бар дәрі қобдишасымен қамтамасыз етіледі.
      Барлық жұмысшылар және инженерлік-техникалық қызметкерлер алғашқы медициналық көмек көрсету тәсілдерін оқып-үйренулері тиіс.

6. Коксты химия өндірісі жабдықтарын пайдалануға қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      27. Химиялық өнімдерге арналған сыйымдылықтар мен аппараттардың автоматтандырылған деңгей өлшеуіштері болуы тиіс.
      28. Шайырды, пекті, бензолды және басқа да өнімдерді айдау үшін сальниксіз сорғылар қолданылады. Басқа типтегі сорғыларды қолдану кезінде сальниктерді жөндеу жұмыстарын жүргізудің ыңғайлылығын қамтамасыз ететін алмалы-салмалы жаппасы және жергілікті сорғысы болуы тиіс.
      29. Жабдықтардан шайыр фракциясы, пек, бензол және басқа да химиялық өнімдер сынамаларын іріктеп алу, жұмыс аймағына зиянды заттардың бөлінуін болдырмайтын тәсілдерімен жүргізіледі. Сынамаларды іріктеп алуға арналған крандар жергілікті сорғылармен жабдықталады, сынамаларға арналған сыйымдылықтар тұмшаланған болуы тиіс.
      30. Кристаллизаторлар, центрифугалар, ваккумды-сүзгілер, барабанды салқындатқыштар, сұйық нафталинді құюға арналған конвейерлер жергілікті сорғысы бар жаппалармен жабдықталады.
      31. Өндірісте мынадай үдерістерді механикаландыру көзделеді:
      1) сыйымдылықтар мен аппараттарды тазалау операциялары;
      2) фустарды шаю және ұстау;
      3) шихта және кокс шашындыларын жинау, пештерді үрлеу, люктерді, тіреуіштерді тазалау, пештердің, есіктердің басқа да жабдықтардың жақтауларын тазалау;
      4) әктерді түсіру, әк сүтін дайындау, әк тұндырғыштарынан шламды алып тастау, фусты шығару;
      5) радонды аммоний және натрий цехтарында сусымалы өнімдерді тасымалдау, сыйымдылықтарға, кристаллизаторларға тиеу, дайын өнімдерді қаптап, ыдысқа салу;
      6) коксты газды күкірт сутегінен тазалау цехтарында күшәла тектес ангидридті қоймадан тасымалдау және оны еріткіштер салынған сыйымдылыққа тиеу;
      7) тұндырғыштардағы және ашық реңдеушілердегі тұнбаны кетіру және өндіріске кері қайтару;
      8) кристалды нафталин цехында – жинау, ұнтақтау операцияларын және сығымдалған нафталинді балқытуға салу, кристалды нафталинді теміржол вагондарына тиеу, нафталин брикеттерін құю машиналарымен қоймаға жіберу және барабанды салқындатқыштардан нафталин салынған қапшықтарды тасымалдау;
      9) кумаронды шайырды құю, салқындату, ыдыстарға салу операциялары;
      10) суды биохимиялық тазалау цехтарында - ортофосфорлық қышқылды аэротенктерге беру.
      32. Сыйымдылықтардың ауа жолынан және аппараттардан бөлінетін бу мен аэрозоль ұсталуы және технологиялық үдеріске кері қайтарылуы тиіс.
      33. Ұнтақтау және араластыру агрегаттары мен көмір тиейтін орындардың үсті жабулы және жергілікті сору желдеткішімен жабдықталуы тиіс.
      34. Өндірісте мынадай үдерістерді автоматтандыру көзделеді:
      1) шайырлы суды май бөлгіштен шайқап шығарып, шайыр жинағышқа құю;
      2) көмірді кокстеуге (ұсақтау, елеу, араластыру, шихтаны тасымалдау) дайындау операциялары;
      3) инертті газдардың көмегімен коксты құрғақ сөндіру.
      35. Көмірлі шихтаны және сұйық пекті кокстеуге арналған пеш камераларына тиеу автоматтандырылады және түтінсіз тәсілмен жүргізіледі.
      36. Көмір мұнаралары және тиеу вагондары шихтаның салмағы мен көлемін көрсететін тіркеуші аспаптармен жабдықталуы тиіс.
      37. Көмір мұнараларының және тиеу вагондарының бункерлері механикалық опыру жүйелерімен жабдықталады.
      38. Кокс батареяларындағы көмір тиейтін және есік ашатын машиналар қашықтықтан басқарылады.
      39. Бу немесе су беретін инжекторлар пешті толтыру алдында іске қосылады, планирлеу аяқталғанда және планирлеу люгі жабылған кезде сөндіріледі.
      40. Көмір тиейтін вагондардың телескопиялық ағындары тиеу кезінде көмір тиелетін люктермен саңылаусыз қиюласуы тиіс.
      41. Тиеу люктері, плацир және пеш есіктері, газдарды жинағыштың қақпақтары барынша тығыздалады.
      42. Кокс және пекококс батареяларының газ бұру тіреушелері механикаландырылған бекіту-ашу және тазалау құралдарымен жабдықталады.
      43. Кокс және пекококс батареяларының пеш камерасынан коксты шығару кезінде шаң-тозаңның бөлінуін болдырмайтын жабдықтары болуы тиіс.
      44. Коксты сөндіру коксты құрғақ түрде сөндіру қондырғыларында немесе тазаланған сумен сөндіру арқылы жүзеге асырылады. Коксты фенолды сумен сөндіруге жол берілмейді.
      45. Шихтаны қыздыру пешіне тиеуді және пішінделген коксты түсіруді, кокс газының қысымын және басқа да технологиялық параметрлерді бақылау автоматты түрде қашықтықтан басқару арқылы жүргізіледі.
      46. Күкірт суспензиясын сүзуге арналған ваккумды-сүзгінің, күкірт пастасы бункерінің, күкірт қабылдағыштар мен оны сақтайтын сыйымдылықтардың, конденсант жинағыштар мен тұндырғыштардың, шайыр фракцияларын кристалдайтын орындардың жаппасы және жергілікті сорғылары болуы тиіс.
      47. Шайырларды қайта өңдейтін, бастапқы шайырды және оның фракцияларын тасымалдайтын, сондай-ақ химиялық өнімдерді тиейтін, түсіретін цехтар жұмысы ауаға шаң-тозаң және зиянды заттардың бөлінуін болдырмайтын тәсілдер арқылы жүзеге асырылады.
      48. Антрацен фракцияларын жону үздіксіз тәсілмен автоматтандырылған центрифугаларда жүргізіледі.
      49. Автоматтандырылған центрифугалар, сұйық нафталинді қалыпқа құюға арналған конвейерлер және барабанды салқындатқыштар жабулы және жергілікті сорғыш желдеткіштермен жабдықталуы тиіс.
      50. Шайыр фракцияларын жуу үздіксіз жұмыс істейтін жабық аппараттарда жүргізіледі.
      51. Антраценді байыту цехтарының техникалық антраценді түсіру учаскелерінде, оларды балқытқышы бар резервуарларға жіберетін, сондай-ақ құрғатып, дайын өнім ретінде қаптайтын орындарда жаппа және жергілікті сорғыштар көзделеді.
      52. Фтал ангидриді цехтарында негізгі аппараттар мен жабдықтар ашық алаңдарда немесе цех сөрелерінде орналастырылуы тиіс.
      53. Инден-кумаронды шайыр цехтарында судан құрғату, полимерлеу және полимерлік шайырларды бейтараптандыру аппараттарының ағызу тарелкалары жергілікті сорғылармен жабдықталуы тиіс.
      54. Хлорлы алюминий оқшауланған бөлмеде металдан жасалған, тығыз жабылатын қақпағы бар барабандарда сақталады.
      55. Хлорлы алюминийді полимеризаторларға тасымалдау механикаландырылған тәсілдермен жүргізіледі, ал тиелетін орын жергілікті сору желдеткішімен жабдықталады.
      56. Көмір дайындайтын үй-жайларды, кокс цехтарын, кокс сорттайтын орындарды, химиялық цехтарды, машиналар мен жабдықтарды жинау механикалық тәсілмен және бір орталықтан сумен шаю немесе вакуумды сорғыш құралдарының көмегімен жүргізіледі. Шаңды сығылған ауаның көмегімен үрлеп тазалауға жол берілмейді.

7. Агломерат және теміркенді шекемтастар өндіретін
жабдықтарды пайдалануға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар

      57. Агломерациялық машиналарды, тас елеуіштерді, шихта ұсатқыштарды, қуаттандырғыштарды, төсегіштерді даярлаушы зауыт қоса жабдықталған жергілікті сорғыларымен жеткізуі тиіс.
      58. Агломерациялық машина учаскесінің көрік орналасқан аумағында жұмыскерлерді инфрақызыл радиацияның әсерінен қорғауға арналған шаралар көзделеді.
      59. Агломерациялық машина коллекторының бункерлеріндегі және технологиялық газбен тазалау аппараттарындағы тозаңды, сондай-ақ агломерациялық таспаның бос жүрісі кезінде оның астына жиналған шашындыларды тасымалдау, шаңның пайда болуын болдырмайтын, ылғалды немесе басқа да тәсілдермен жүзеге асырылады.
      60. Технологиялық үдерісте салқындатылған агломераттың берілуі көзделуі тиіс. Салқындату мақсатында агломерат қатпарлары арқылы ауаны үрлеу қолданылған кезде салқындатқыш аппараттың бүкіл ұзындығы бойымен қоршаған ортаға шаң-тозаңның бөлінуіне жол бермейтін арнайы шаралар көзделеді.
      61. Барлық шихта материалдары ылғалдандырылады немесе оның шаң-тозаң жасау сипатын төмендететін басқа да құралдар қолданылады.
      62. Шихтаны алғашқы араластыратын барабанды кері қайтара отырып, жылытуды қолданған кезде, кері қайтару затын бөлетін таселеуіштерге жақын болуы тиіс, ал ыстық кері қайтару заты берілетін трактың өн бойында тасымалдауышқа артық күш түспеуі тиіс.
      63. Жылжымалы түсіргіш арбалар, түсіретін және тиейтін бөлшектерін қамти отырып, жаппа және жергілікті сорғыштармен жабдықталады.
      64. Құрамында темір бар шихтаның, коксиктің және басқа да ұсақталған материалдардың бөліктерін, сондай-ақ агломераттар мен шекемтастарды іріктеуге арналған таселеуіштер, тиейтін, түсіретін тораптарды қоса алғанда сорғыш аспаптармен жабдықталған жаппа астында орналасуы тиіс.
      65. Машиналардан агломераттар мен шекемтастарды беруге арналған науалар, сору жүйесіне немесе агломерациялық (күйдіру) машиналардың жабық орындарына қосылған жабық құрылымда жасалуы тиіс.
      Агломераттарды (шекемтастарды) вагонға тиеу тораптары, қоршаған ортаға шаң-тозаңның бөлінуіне жол бермейтін сорғыш жүйелермен жабдықталуы тиіс.

8. Домна өндірісі құрал-жабдықтарын пайдалануға қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      66. Жаңадан салынып жатқан және қайта жаңартылатын домна пештеріндегі шихта материалдары қоймадан және осы объектінің өнеркәсіптік алаңдарында орналасқан басқа да өндірістерден шихта берілетін бөлімге тасымалдауыш таспалар немесе үздіксіз жұмыс істейтін көліктердің басқа түрлері арқылы жеткізілуі тиіс.
      67. Шихта материалдарын көліктердің үздіксіз жұмыс істейтін түрімен жеткізу кезінде бункер үстіндегі үй-жайлар жабулы және жылу көзімен қамтамасыз етілуі тиіс. Бункерлерге тиеуді басқару қашықтықтан бақылау арқылы автоматты түрде жүргізіледі.
      Бункерлердің тиегіш ойықтары тиеу үдерісі кезінде шаң-тозаңның бөлінуіне жол бермейтін, шихта материалдарын жабық түрде енгізетін сорғыш жаппалармен жабдықталады.
      68. Бункерлер бункерді босатқыш құрылғыларымен бірге жасалған автоматты деңгей өлшеуіштермен жабдықталады. Пайдалану барысына бункердегі шихта материалдарының жоғарғы шекарасы тиелген материалдардың 3,5 м аспайтын еркін құлауы биіктігін қамтамасыз ететін деңгейде тұрақты түрде сүйемелденіп отырады. Бункерлердің толық босатылуына тек домна пештеріне жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін тоқтату кезінде ғана жол беріледі.
      69. Жекелеген домна пештерінің бункерасты үй-жайлары жел өтінің және шаң-тозаңды ауаның таралуына жол бермеу үшін бір бірінен оқшаулануы тиіс.
      70. Бункерасты үй-жайларда шихта конвейерлік жолмен берілген кезде бункерлердің түсіруші бөліктері, дірілді таселеуіштер, қоректендіргіштер, таразылау құйғыштары, шихта материалдарының конвейерлері және еленген ұсақ заттарды сыртқа шығарушы тасымалдауыштар, сондай-ақ олардың арасындағы жеңілдеткіш тораптар сорғыш жаппалармен жабдықталады, соңғылары орталықтандырылған сорушы желдеткіш жүйесіне қосылады.
      71. Шихта таразы-вагон арқылы берілген кезде (бункерлерді толтырғанда немесе оны шихтадан босатқанда) шығарылатын ауаны сыртқы атмосфераға жіберу алдында шаңнан тазарту, қалдықтар жинаушы шұңқыр үстінде шаңның бөлінуін болдырмау шаралары арқылы көзделеді.
      72. Таразы-вагонның кабинасы саңылаусыз, жылу сақтайтын болуы тиіс, бақылау жүргізетін ойықтар тұнық, жылу өткізбейтін материалдармен жабылуы, және машинистің тыныс алу аумағына бапталған ауа беру құралымен жабдықталуы тиіс.
      73. Бункерүсті және бункерасты үй-жайларында оң температураны тұрақты сақтауды қамтамасыз ететін және жергілікті сорғыш желдеткіштер жұмысының орнын толтыратын сыртқы ауаны мәжбүрлеп беру жүзеге асырылуы тиіс.
      74. Қалдықтар жинаушы шұңқыр шихта беретін барлық үй-жайлардан оқшауланады. Қалдықтар жинау және тиеу құрылғыларының құрылысы шихта материалдарының төгіліп-шашылуына жол бермеуі тиіс. Қалдықтар жинаушы қойылатын орындар және тиеуші астаушалар сорғышты жаппалармен жабдықталады.
      75. Шихта беру бөлімшесінен еленген ұсақ материалдар сол өнеркәсіптік алаңда орналасқан басқа өндірістерге шығару галереялар бойымен тасымалдауыштар жүйесі арқылы жіберіледі, артық жүк көлемі мейлінше аз болуы тиіс.
      76. Шойын ағын өзектерінің құтысын ажырату немесе толтыру, сынықтарын жинау, құю ауласын және теміржол тораптарын тазалау, материалдар мен жабдықтарды жеткізу, арықтар мен науаларды күтіп-ұстау, жөндеу бойынша барлық операциялар механикаландырылған тәсілмен жүргізіледі.
      77. Шойын-шлак ағын өзектің, басты арықтың, шөміш және тостағандар қойылатын орындардың үстін жергілікті сору желдеткішімен жабдықтау көзделеді.
      78. Шойын және арықтары және басқа да ыстық беттер үстіндегі шағын өтпелі көпірлер жылудан қорғалуы және бүйір жақтарынан биіктігі 1 м кем емес жылу өткізбейтін материалдармен қоршалуы тиіс.
      79. Құю ауласының шет жақтарында орналасқан шойын науалардың ағызу тұмсықтарымен жұмыс істеу үшін жылудан қорғағыш экрандары бар алаңшалар көзделеді.
      80. Құю ауласы ғимараттарының қабырғасы жанынан адамдардың өтуі үшін науалар деңгейінен жоғары алаңшалар көзделеді. Науалар мен шөміштердің жанындағы өткелдер жылудан қорғаушы экрандармен қоршалады.
      81. Құю ауласындағы көтергіш крандарды басқару қашықтықтан жүргізіледі.
      82. Радиоактивті заттармен ластанған шегендерді алып тастау кесу арқылы жүргізіледі. Шегендерді бөлшектеу үшін жарылыс жұмыстарын жүргізуге жол берілмейді. Алынып тасталған шегендерді радиоактивті қалдықтарға арналған контейнерлерге салып, оларды көмуге арнайы бөлінген орындарға жіберіледі.
      83. Қақты және ауа үрлеушінің тұмшалануын бақылау, үшін автоматты үздіксіз бақылау жүйесі көзделеді.
      84. Шаң тұтқыштарда жиналған шаңдарды түсіру және оны тасымалдау жұмыстары қоршаған ортаның ластануына жол бермейтін құралдарды қолдану арқылы жүзеге асырылуы тиіс.
      85. "Снорт" салқын ауа үрлегіш құбырының ауа жеңілдеткіш клапанын басқару пульті домна пеші басқарылатын үй-жайда және пеш жанындағы жұмыс алаңында орналасады.
      86. Үйінділерінде немесе қож өнімдерін өндіретін қондырғыларда домналық және балқытылған болат шлактарын ағызу кезінде шөміштерін қозғау, шлакты түйіршіктейтін қондырғылардағы жинайтын крандармен жұмыс істеу және түйіршіктейтін аппаратқа су беру қашықтықтан басқару тәсілімен арнайы постылардан жүзеге асырылады.
      87. Шлакты шөмішсіз жинаған кезде науаның жылу өткізбейтін жаппасы болуы тиіс.

9. Ферроқорытпалар өндіретін жабдықтарды пайдалануға
қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      88. Көп тонналық ферроқорытпаларды қорыту ферроқорытпалардың тек бір түрін қорыту үшін арнайы мамандандырылған балқыту корпустарында жүзеге асырылуы тиіс. Жұмыс істеп тұрған цехтарда әртүрлі ферроқорытпаларды бір корпуста қорыту кезінде олардан бөлінетін өндірістік аэрозольдар ұқсастығына қарай топтастырылады.
      89. Жұқа дисперсиялы шихта материалдарын қолдану шектеулі болуы тиіс. Ұсақ түйіршікті хром және басқа да кен түрлері кесек түрінде пайдаланылады.
      90. Өндірісте мынадай үдерістерді автоматтандыру көзделеді:
      1) бункердегі сусымалы материалдардың деңгейін бақылау, пешке түсетін шихта материалдарын тиеу және мөлшерлеу жұмыстары;
      2) ферроқорыту пештерінің жұмыс режимін басқару;
      3) мөлшерлі феррохромды оттегімен үрлеу конвертерінің жұмысын бақылау.
      91. Пеш қалталарына шихта жеткізетін өзі тиелетін арбалар сорғышты жаппалармен жабдықталады.
      92. Пеш қалталары шихта толтыру кезінде пештен шығатын газдар мен шаңдарды тұтуды қамтамасыз ететін жергілікті сору желдеткішімен жабдықталады.
      93. Қорыту технологиясын жабық режимде жүргізу көрсетілген қорытпалар тек жабық пештерде ғана қорытылуы тиіс.
      Жабық пештің корпусы мен күмбезі тұмшаланған болуы тиіс. Пеш күмбезінің астында тұрақты қысым және сұйылту автоматты түрде сүйемелденеді.
      94. Өндірісте мынадай үдерістерді механикаландыру көзделеді:
      1) газ жүретін жолдарды тазалау. Пештерге қосымша шихта қосуды қолмен тиеуге жол берілмейді;
      2) жұмыс істеп тұрған ашық пештердің мойнымен жұмыс істеу кезінде атқарылатын барлық жұмыс түрлері (шихтаны тегістеу, пеш қабырғаларын қайта үру), сондай-ақ пештердің ағын өзектерін тесу, жабу жұмыстары;
      3) графиттелген электродтарды ұзарту;
      4) пеш ванналарынан ферровольфрамды қалқып алу;
      5) шөмішті өндірістік үй-жайларда немесе арнайы учаскелерде тазалау;
      6) дайын өнімдерді текшелеп жинау және тиеу;
      7) бункерүсті торларынан металл қосындыларын жинау;
      8) металл қалдықтарын ұсақтау және електен өткізу. Бұл кезде қалдықтар қорыту бөліміне ерітуге дайын күйінде түсуі тиіс;
      9) шихтаны жабық үздіксіз үдерісте дайындау жұмыстарын (шихта салынған барабандарды немесе қаптарды ашу, шихта компоненттерін араластыру, өлшеу, араластыру, шихта материалдарын қорыту ыдыстарына тасымалдау, төгу) қашықтықтан басқару.
      95. Электродтарды қайта іске қосу автоматты түрде немесе қашықтықтан басқарылады.
      96. Барлық пештер қорыту және пештен шығару кезінде пештегі газдарды сыртқа шығаруды қамтамасыз ететін жергілікті сору желдеткішімен жабдықталады.
      97. Тазалағыш пештерде сору зонттары пеш қабырғасының жанына тікелей орналастырылуы тиіс. Пеш мойнын күтіп-ұстау үшін зонт қабырғасында автоматты ашу жүйесімен жарақталған жылжымалы есікшелері бар жұмыс ойықтары көзделеді.
      98. Кенді қалпына келтіруші ашық пештің барлық периметрі бойынша зонттың төменгі жиегінен бастап пеш шахтасының ернеуіне дейінгі аралық жылуды өзіне тартатын экрандармен немесе перделермен жабдықталады.
      99. Түсіру машинасының құрылысында машинисті жылу сәулесіне шалдығудан қорғау шаралары көзделуі тиіс. Электродтар мен жұмыс алаңдарының төбе жаппасы аралығындағы қуыстар берік жабылады.
      100. Өзі пісетін электродтардың қабына электродтық массаны жеткізу және тиеу механикаландырылуы және автоматтандырылуы тиіс.
      101. Өзі пісетін электродтар қабының жоғарғы тұсы тұмшаланған жапқыштармен және мерзімді түрде жұмыс істейтін сорушы жүйелермен жабдықталуы тиіс. Өзі пісетін электродтардың қабын жуандату (ұзарту), электродтық массаны тиеу жергілікті сору желдеткіштері жұмыс істеп тұрған кезде ғана жүргізіледі.
      102. Электрод массасын таспалы науаларды шегендеу үшін пайдалануға жол берілмейді.
      103. Көрікшінің жұмыс орны жылу қайтаратын экрандармен және ауа арқылы себезгілейтін қондырғылармен жабдықталады.
      104. Шөміштерден салқындалған шлак гарниссажын шығару жұмыстары, жергілікті сору желдеткіштерімен жабдықталған тұрақты орындарда жүргізіледі.
      105. Ағызар алдында шөміштердегі ыстық металдың үстін шлакпен немесе құммен жабу механикаландырылған тәсілмен жүргізіледі.
      106. Ферроқорытпаларды түйіршіктеу шөмішті айналдыруға қажетті механизммен, сондай-ақ бу мен зиянды заттарды жергілікті сору желдеткішімен жабдықталған қашықтықтан басқарылатын қондырғыларда жүргізіледі.
      107. Құюшы машиналардың қорытылған металл құйылған шөміштерінің үсті сорушы жаппалармен жабдықталуы тиіс.
      108. Әк сүтін дайындау және оны цехқа жіберу механикаландырылған тәсілмен, ал құю машинасының құймақалыбына су себу автоматтандырылған тәсілмен жүргізіледі
      109. Өздігінен бытырайтын шлактар қорыту корпустарынан шөмішке немесе жинағыштарға салынып сұйық күйінде шығарылады. Ашық шлак орнындарында шлактардың суып қалуына жол берілмейді. Өздігінен бытырайтын шлактар толтырылған шөміштер мен жинағыштардың салқындауы үшін жабық эсткадалар көзделеді.
      110. Қорытпаны араластыру жұмыстары қашықтықтан басқарылатын, жергілікті сору желдеткіші бар жабық түрдегі агрегаттарда жүргізіледі.
      111. Қорытпаларды қолмен сұрыптау және тазалау жұмыстары, жергілікті сорғышпен жабдықталған, отырып жұмыс істеуді қамтамасыз ететін үстел үстінде жүргізіледі.
      112. Шлактарды суыту, тарту және тиеу жұмыстары арнайы бөлімшелерде (шлакты ажырататын цехта) жүргізілуі тиіс. Өздігінен бытырайтын шлактар қорыту корпусынан шлакты тартатын цехқа дейін кәсіпорын аумағындағы ауаның ластануына жол бермейтін тәсілдермен тасымалданады.
      113. Қождарды цех ішінде тасымалдау көліктердің жабық түрлері арқылы жүзеге асырылады, ал оны тұтынушыларға жіберу үшін тиеу, тасымалдау, түсіру кезінде шаң-тозаңды болдырмайтын арнайы жабық вагондар, автокөліктер пайдаланылады.
      114. Қождарды қаптау жұмысы толық түрде механикаландыру, автоматтандыру тәсілдерімен жүргізіледі.
      115. Қождарды вагондарға тиеу, тиелетін қождың деңгейін қашықтықтан бақылау жүйесі бар механикаландырылған тәсілмен жүргізіледі.
      116. Табиғи радиоактивті элементтері бар шихтаны дайындау, Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін "Радиациялық қауiпсiздiктi қамтамасыз етуге қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидаларының талаптарына сәйкес оқшауланған үй-жайларда жүзеге асырылады.
      117. Қорытпаларды тазалау алдында оларды суыту жұмыстары жылудан қорғағыш экрандармен жабдықталған және жергілікті желдету жүйесі бар тұрақты орындарда жүргізіледі.
      118. Балқытушылардың, көрікшілердің, күйдіретін және кептіретін пештерді толтырушылардың, алюминий балқытатын пештердің, құю машиналары машинистерінің жұмыс орнындарында ауа себезгісі көзделуі тиіс.
      119. Пеш мойнына шихта толтыратын тұрақты орны жоқ кенді қайта қалпына келтіруші ашық пештердің жанында ауамен себезгілеу пештің бүкіл периметрі бойынша көзделеді.

10. Болат балқыту өндірісінің құрал-жабдықтарын пайдалануға
қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      120. Өндірісте мынадай үдерістерді механикаландыру көзделеді:
      1) сусымалы материалдар мен ферроқорытпаларды тиеу, түсіру операциялары;
      2) вакуумдық камераларды тазалау;
      3) дайындамаларды үздіксіз құятын машиналармен (бұдан әрі – ДҮҚМ) кристаллизаторларға арналған жағар май материалдарын беру;
      4) шөміштерді жұмысқа дайындау операциялары.
      121. Құрамында қауіптілігі I және II сыныпты зиянды заттар бар немесе газ күйіндегі зиянды заттар бөлетін қоспаланған материалдар шихта бөлімшесіне өлшеп оралған түрде немесе саңылаусыз жабық ыдыста жеткізіледі.
      122. Бункерлерден сусымалы материалдарды конвертерлерге жеткізу жұмыстары дозалауды қашықтықтан басқара отырып, жабық әдіспен жүзеге асырылады.
      123. Болат қорытатын агрегаттар, шаң мен газдың жұмыс терезелері немесе технологиялық тесіктер (және электродоғалы пештер күмбезіндегі электрод кіретін және үрлейтін тесіктерді қоса алғанда) арқылы өндірістік үй-жайларға, оның ішінде конвертерді оттегімен үрлеу және оның үю орындарына енуіне жол бермеуді көздейтін құралдармен жабдықталады.
      124. Болат балқыту агрегаттарын толтыру кезінде шаң мен тозаңды ұстау және шығару шаралары көзделеді.
      125. Үюші машиналар машинистерінің жұмыс орындары жылу сәулесіне шалдығудан қорғалуы тиіс. Болат шығаратын науа және құюшы шөміш қойылатын орын жаппалармен және жергілікті сорғыштармен жабдықталады.
      126. Болат шығаратын науа алмалы-салмалы болуы тиіс, оны жөндеу жұмыстары суытылғаннан кейін арнайы жабдықталған учаскеде жүзеге асырылады.
      127. Болатты вакуумдеуге арналған қондырғыларды басқару қашықтықтан жүргізіледі.
      128. Балқыған болатты құю әдісі ДҮҚМ - мен жүзеге асырылады.
      129. ДҮҚМ-ның ыстық камерасының және болат балқытушы агрегаттардың барлық жұмысшы алаңдарындағы басқару постыларының бақылау терезелері жылудан қорғау құралдарымен жабдықталады.
      130. ДЗҮҚМ-мен металдарды слябтарға құю кезінде газбен кесуді басқару пульті газбен кесушіге слябтың енсіз жағы қарайтындай етіп орналастырылады. Газбен кесушінің жұмыс орны газбен кесу аймағының рұқсат етілген технологиясы бойынша тұнықтығы неғұрлым аз экранмен жабдықталуы тиіс.
      131. Құймақалыпты тазалау және майлау операциялары механикаландыру тәсілімен жүзеге асырылады және жергілікті сору құралдарымен жабдықталады. Құймақалыпты және оның астындағы орынды үрлеу арқылы тазалауға жол берілмейді.
      132. Қожға арналған шұңқырға төгу немесе платформаға тиеу кезінде барлық жұмыс фронты бойына қожға су себу қолданылады.
      133. Негізгі өндірістік үй-жайлардағы шаң-тозаң орталықтандырылған вакуум жүйесінің көмегімен немесе сумен шаю арқылы жүргізіледі. Шаңды сығылған ауамен үрлеуді қолдануға жол берілмейді.

11. Прокат және құбыр өндірісінің құрал-жабдықтарын
пайдалануға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      134. Прокат және құбыр өндірісі цехтарының машина залдары дыбыс өткізбейтін жеке үй-жайларда орналасуы тиіс.
      135. Ыстық металл шоғырланған жерлерге және жылытқыш құрылғылармен жұмыс істеу аймақтарына (рольгангілер, клеттерге дайындамаларды жеткізетін, көп тармақты бағыттаушы үстелдер, таңбалау және ыстық металды жинау учаскелері, қыздыру пештерінің бақылау және жұмыс терезелері тағы басқалар) жақын орналасқан жұмыс орындары жылу сәулесіне шалдығудан қорғайтын құралдармен және себезгілейтін желдету құралдарымен жабдықталады.
      136. Қыздырғыш құрылғылардың тығыз жабылатын қақпақтары және оның жұмыс ойықтарының жапқыштары, сондай-ақ пештерге тиеу және шығару орындары және қож ағын өзегі терезелерінің үстінде жергілікті сору желдеткіші болуы тиіс. Қыздырғыш пештердегі және құдықтардағы металдың температурасын өлшеу автоматты түрде қашықтықтан жүргізіледі.
      137. Өндірісте мынадай үдерістерді механикаландыру көзделеді:
      1) металлды тиеу, көмкеру, орнынан ауыстыру, түсіру, қожды және қабыршақтарды шығару;
      2) стан астынан, шұңқырлардан, тұндырғыштардан қабыршақтарды жинау;
      3) ілдіріктегі құбырларды үздіксіз прокаттау стандарында – ілдірікті майлау, оларды станға жіберу, құбырдан шығару;
      4) пилигримді стандарда – құймаларды тасымалдау, дорн құлпын жабу, дорнды майлау, дорнды суыту үшін ваннаға түсіру, көтеру, суытқыш сөредегі дорндарды ауыстыру;
      5) құбырды ыстықтай нығыздау кезінде – дайындамаларды нығыздауға беру, нығыздауға және қалыпқа майды жеткізу, араластырушы барабанға графит ұнтағын салу және тиеу, контейнерді, технологиялық құрал-саймандарды майлау үшін май жеткізу, нығыздалынған құбырларды, нығыздаудан қалған қалдықтарды жинау;
      6) жазық оралатын екі жікті құбыр өндіру стандарында – таспа орамдарын моторға кигізу, таспаны дәнекерлеу алдында сүрту, дайын құбырды орағышқа орау және қысу;
      7) құбырды балқыта отырып электр-дәнекерлеуші стандарда – балқытушы машиналарға және жиек жонғыш станоктарға жаймаларды беру, дәнекерлеуші агрегаттың астыңғы жастықшасын ауыстыру, ішкі және сыртқы су салқындатқышты шешу;
      8) тігу стандарында – дайындамаларды тігер алдында ортаға тарту, ілдіріктерді айырбастау, дайын өнімді станға дайындау жұмысы;
      9) автоматты стандарда – гильзаларға тұз себу, ілдіріктерді айырбастау, автоматты стан науасындағы құбырларды көмкеру;
      10) дәнекерлеу ұшы жылжымайтын стандарда – құбырлардың ішкі және сыртқы тігістерінен флюсті алып тастау;
      11) құбырларды бұрамалы жолмен дәнекерлеу стандарында – орамдарды тарқатушыға, созу белдікшелеріне, түзету машиналарына беру, флюсты дәнекерлеуші ұшқа қарай бағыттау, өңделген флюсты әкету, флюс қабыршағын алу және жинау;
      12) дәнекерлі құбыр өндірісінде – таспа орамдарын тарқатушыға беру және оларды жинау, майсыздандыру бойынша барлық операциялар, шаю, күйдіру, таспаны мыстау, құбырды майлау;
      13) суық түрде тарту стандарында – құбырларды тарту алдында майлау, оларды көмкеру және көрік сөрелеріне жылжыту (кіші диаметрлі құбырларынан басқа), сүйреу стандарында қармау, түсіру, ілдіргілі өзекті құбырға енгізу, құбырды қармау үшін жүкарбадан люнетке қарай арбаны кері қайтару;
      14) дәнекерлеу ұшы жылжымалы стандарда флюсты себу, сондай-ақ қолданылған флюсты бункерге жинау. Флюсті жастықшаның ашық бөлігі тежегіш тілімдермен жабылуы тиіс;
      15) баллондар өндіру кезінде – дайындау учаскесіне қоймадан құбырларды жеткізу, құбыр кесуші станоктарға жұмыс беру, дайын өнімдерді пешке тиеу, оларды балға мен өңдеуші машиналарына жеткізу, ыстық пешке баллондарды тиеу, оларды бояу учаскесіне жіберу, бояушы камера арқылы жылжыту механизміне ілу, қылтаны жонып тегістеу, ойманы кесу, жоңқадан және қалған қабыршақтардан тазалау, баллондарды гидро-пневмо сынаудан өткізу және кептіру;
      16) құбыр құю өндірісінде – шихта материалдарын түсіру және оларды балқыту агрегаттарына тиеу. Шаңдайтын материалдарды жеткізу пневмо көлікті пайдалану арқылы жүргізіледі;
      17) балдақтарды қаптау, қалыптарға шегендеу жасағанда, құбырларды қалыптан алғанда, күйген қалыптаушы топырақты шығару, қалыптаушы және өзекті қоспаларды, бастапқы материалдарды дайындаудың барлық үдерісі. Жүгірткілердің, диірмендердің, көріктердің және термобелсенді қоспаларды дайындауға арналған араластырғыштардың жаппасы және жергілікті сорғышы болуы тиіс;
      18) жабу бөлімшесінде – жабу агрегаттарымен жұмыс істегенде атқарылатын барлық операция (шикізаттарды алып келу, тиеу, ванналарды толтыру, ерітінділерді ауыстыру, ванналардың түбін тазалау) түрлері;
      19) шегендеу массасын дайындау және оларды құбырдың ішкі бетіне жағу операциялары.
      138. Ыстық металды прокаттау кезінде оның параметрлерін қашықтықтан өлшеу және сынама алу, таңбалау, ақауларды алып тастау және дайын өнімдерді қаптау технологиялық операцияларын механикаландыру қамтамасыз етілуі тиіс.
      139. Прокат стандарының клеттері шаң тұтқыш құралдармен жабдықталады.
      140. Металдарды қол машиналармен тегістеу жұмысы олар шаң тұтқыш құралдармен жабдықталған кезде жүргізіледі, ал мұндай жұмыс жүргізілетін учаскелер жергілікті сору желдеткішімен жабдықталуы тиіс.
      141. Металдарды отпен тегістеу бөлінетін зиянды заттарды жоюға және қоршаған ортаны ластанудан қорғауға арналған құрылғылармен жабдықталған механикаландырылған қондырғыларда жүзеге асырылады.
      Отпен тегістеу жұмыстарын қолмен істеуге рұқсат етіледі. Мұндай жұмыстар қашықтықтан басқарылатын сору камераларында, камера сыртындағы оттықтарда немесе сору желдеткіштерімен жабдықталған арнайы қоршалған учаскелерде орындалады.
      142. Металл ақауларын газ оттықтарымен кесу жұмысы жергілікті сору желдеткіштерімен жабдықталған арнайы алаңдарда орындалуы тиіс.
      143. Дайындама өнімдер мен дайын прокатты пневмосаймандармен тегістеуге жол берілмейді.
      144. Құюшы шөміштерді жөндеу және кептіру жұмыстары, жану кезінде пайда болатын өнімдерді тұту және сыртқа бұру құралдарымен жабдықталған арнайы стенділерде жүргізіледі.
      145. Құбырлар жасытылғаннан кейін оларды салқындату арнайы учаскелерде немесе жылудан қорғайтын экрандар және сорушы желдеткіштермен жабдықталған салқындату камераларында жүргізіледі.
      146. Плазмалық кесу үдерісі және олардың қоректену көздері қашықтықтан басқарылуы тиіс.
      147. Прокатты және құбырларды маймен жібіту жұмысы сору желдеткішімен жабдықталған, кептіру камерасы бар механикаландырылған қондырғыларда жүргізіледі.
      148. Химиялық заттармен өңдеу бөлімшелері ластанған ауаның аралас үй-жайларға енуіне жол бермейтін шаралар көзделген жеке үй-жайларда орналасады.
      149. Химиялық заттармен өңдеу бөлімшелерінде:
      1) металды берілген бағдарлама бойынша химиялық жолдармен өңдеуге арналған автоматтандырылған қондырғыларды және қашықтан басқаруды қолдану;
      2) металды ваннаға батыруды, одан шығаруды, шаюды, бейтараптандыруды және тасымалдауды механикаландыру;
      3) металды кептіру және жууға арналған желдеткіші жеткілікті қамтамасыз етілген үздіксіз жұмыс істейтін кептіру-жуу машиналары;
      4) күйдіруді басқару постыларын ваннадан шығатын (су, қышқыл) бу әсерінен тыс орындарда орналастыру;
      5) пайдаланылған ерітінділерді ағызу және залалсыздандыруды механикаландыру көзделуі тиіс.
      150. Өте күшті әсер ететін қышқылдарды (балқығыш, азот қышқылдары және олардың қосындылары және басқаларын) пайдалану барынша шектеулі болуы тиіс.
      151. Күйдіру бөлімшелері денеге және киімге түсетін қышқылдарды тез арада шаю үшін ауыз су бұрқақтарымен және раковиналармен жабдықталуы, сондай-ақ қышқыл күйігін алған жағдайда алғашқы көмек көрсетуге арналған дәрі қобдишасы болуы тиіс.
      152. Электростатикалық өрісте бояу жұмыстары сору желдеткішімен жабдықталған камерада жүргізіледі.
      153. Тас көмір шайырларын және лактарды прокат пен құбырды сылау үшін пайдалануға жол берілмейді.
      154. Пештің құрылымы мыналарды:
      1) металды пешке салу және оны пештен түсіруді механикаландыруды;
      2) пештің механизмдерін қашықтықтан (пультпен) басқаруды;
      3) отынды пешке салуды, пеш мойнының торларын тазалауды, пешті шлактан тазалауды және оны (шлакты) алып кетуді механикаландыруды қамтамасыз етуі тиіс.
      155. Пештердің оттық тесіктері жергілікті сору желдеткіштерімен жабдықталады.
      156. Бақыланатын ауамен жұмыс істейтін пештер тұмшаланған болуы тиіс. Пештің үздіксіз жұмыс істейтін созылмалы, өтпелі, конвейерлі және басқа түрлері, ондағы қорғаушы газдарды жандыратын және тұтатын құралдармен жабдықталуы тиіс.
      157. Өнімдерді шыңдау агрегаттарына жіберу механикаландырылған тәсілмен жүзеге асырылады.
      158. Шыңдау пештерінің сору желдеткіші бар берік жапқышы болуы тиіс.
      159. Мырышталған құбырларды тексеруге арналған сұрыптау бөлімдері мырыш жалату бөлімдерінен оқшаулатылады.
      160. Дайын өнімдер қоймасы прокат пен құбырларды механикаландырылған жолмен пакеттеп жинау және буып орауға арналған учаскелермен жабдықталуы тиіс. Қалталар мен түсіру құралдарының құрылымы құбырларды, дайын өнімдерді шусыз лақтыруды қамтамасыз етуі тиіс.
      161. Жаңадан салынып жатқан, қайта жаңартылатын прокат және құбыр цехтарында сынапты түзеткіштерді пайдалануға жол берілмейді.

12. Метиз өндірісінің жабдықтарын пайдалануға қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      162. Сым созу бөлімдерінде мынадай үдерістерді механикаландыру және автоматтандыру көзделеді:
      1) бунт созбасын және сымдарды, сондай-ақ сым оралған катушкаларды тасымалдау;
      2) катушкалар мен сым орамдарын тарқатушы қондырғыларға орнату, оларды ораушы құралдардан түсіру, құрылымдардан орағыш қондырғыларды алғанда, сымдарды кесу;
      3) сым орамдарын қаптау;
      4) созу кезінде сымдардың жуандығын бақылау.
      163. Таяқша металды (калибровка) созатын стандарда майлау, таяқша металды беру механикаландырылады.
      164. Сым темір арқанын және металл өру өндірісінде сым талшығын өру, катушканы ауыстыру, созу, түптерін кесу, сым орамдарын катушкаға орау, сұрыптау, сым темір арқанына және олардың қабына қорғағыш зат жалату, сондай-ақ сым темір арқанын майлау үдерісі, майды жеткізу және онымен сым өткізгіш ванналарды толтыру операциялары механикаландырылуы тиіс.
      165. Сым темір арқанына май жағуға арналған сым өткізгіш ванналар майдың жануын болдырмайтын бақылау және температураны автоматты түрде реттеу құралдарымен жабдықталады.
      166. Бекіту бұйымдарын шығару өндірісіндегі шеге престері, шегелерді тазалайтын, жалтырататын және бекіту бұйымдарына тоттандырмайтын, сәнді жабындармен жабатын (гальваникалық, мырыштату, қалайылау, бояу т.б. орындар) құралдары оқшауланған үй-жайларда орналасуы тиіс.
      167. Тор өндіретін цехтарда мынадай үдерістерді механикаландыру көзделеді:
      1) металдарды дайындау қоймаларындағы тиеу, түсіру және тасымалдау жұмыстары;
      2) металдарды стандарға, қайшыға және басқа да технологиялық агрегаттарға жеткізу;
      3) дайын өнімдерді түсіру;
      4) дайын торларды бақылау машиналарына тасымалдау;
      5) дайын өнімдерді қаптау, тиеу.
      168. Салмағы 20 килограммнан (бұдан әрі – кг) аспайтын сым орамдарын қайта орайтын машиналардың бейіндеріне қондыру немесе ілу үдерісі механикаландырылуы тиіс.
      169. Металл жалатылған (мырыш және басқалары) сым негіздерін ұршыққа ораған кезде ұршық машинасының кареткасы май сүрткішпен және жергілікті сорғышпен жабдықталады.
      170. Қуысты торлар өндіру кезінде оттық дайындау автоматты желілерде жүргізіледі.
      171. Торларды таспалы тасымалдауыштарда өндіру кезінде орамдағы таспаны майлау, майларды жинауға арналған астаушалармен жабдықталған сыйымдылықтарда батыру әдісімен жүргізіледі. Ондай астаушалар сыйымдылықтардан бастап тормен және май жинағыш құралдармен қамтамасыз етілген майланған торларды сақтайтын орынға дейін орналасады.
      172. Суықтай тегістелген және майыстырылған (жаншылған) таспа өндірісінде ұзынынан кесу агрегаты металды беру, металды, кесілген сымдарды жинау, кесілген ораманың бунттарын буу және көмкеру жұмыстары механикаландырылып, қашықтықтан басқарылуы тиіс.
      173. Сымдарды майыстыру (жаншу) стандары жергілікті сору желдеткішімен қамтамасыз етіледі.

13. Темір ұнтақтары өндірісіндегі жабдықтарды пайдалануға
қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      174. Темір ұнтақтарын қайта қалпына келтіру әдісімен өндіргенде темір кенінің қанықпасы, күйесі, сода және басқа да сусымалы материалдары жабық тәсілмен (крафцеллюлозалы қапшықтарда, өзі тиейтін құралдармен жабдықталған жабық вагондарда, цистерналарда) тасымалданады.
      175. Шихта материалдарын сақтау жабық қоймаларда жүзге асырылады.
      176. От қабыршақтарын түсіру тасымалдаушы құралдардың түсіру ойықтарымен жалғасқан қабылдаушы жабық бункерде жүргізіледі.
      177. Темір ұнтақтарын өндіруде мынадай үдерістерді механикаландыру көзделеді:
      1) от қабыршақтарын кептіру барабандарына тиеу, сондай-ақ оны үгіту-араластыру құралдарына тасымалдау;
      2) темір кеуектері брикетін ұнтақтау бөліміне жіберу және ұнтақтағыштарға тиеу;
      3) таза темір ұнтағын хлоридтеу әдісімен алу кезінде бастапқы сусымалы материалдарды реакторға тиеу және жуылған кристалдарды түсіру операциялары, ал аппаратура жергілікті сорғышпен жабдықталады.
      178. Дайын шихта салынған бункерлер автоматты мөлшерленгіштермен жабдықталады.
      179. Тазалау, қағып түсіру, майлау, тұғырықтарға шихта толтыру операциялары автоматтандырылған және механикаландырылған тәсілдермен жүргізіледі.
      180. Темір кеуектерін үгу-ұнтақтау жабдықтарына тасымалдау герметикалық құралдарды пайдалану арқылы жүзеге асырылады.
      181. Темір ұнтақтарын фракцияларға бөлетін құрал-жабдықтар барынша тығыздалуы және жергілікті сору желдеткішімен жабдықталуы тиіс.
      182. Туннельді пештің капсельдер толтырылған вагонеткаларға тиеу және түсіру жұмыстары жүргізілетін учаскелері механикалық итергіштермен және жылу жібермейтін тежегіштермен, сондай-ақ жергілікті сору желдеткішімен жабдықталады.
      183. Тұз қышқылын тиеу, негізгі ерітіндіні құю, кристалдарды кептіру учаскелері хлорлы темірді қатты қызумен қайта қалпына келтіру кезінде пеш ойықтары тұз қышқылы буының әсеріне және тотығуға төзімді материалдардан жасалған жергілікті сору құралдарымен жабдықталады.
      184. Ұнтақты ыдысқа тиейтін орын жаппамен және жергілікті сорғыштармен жабдықталады.
      185. Ұнтақтарды қорытылған металдарды тозаңдандыру арқылы өндіру кезінде мыналар жеке үй-жайларға бөлінуі тиіс:
      1) индукциялық пештің генераторын орналастыруға арналған бөлім;
      2) металдарды тозаңдандыруға, дайын ұнтақты жинауға және металл қабылдауға арналған құралдары бар индукциялық пеш бөлімі;
      3) ұнтақты кептіру учаскесі;
      4) ұнтақты қайта қалпына келтіру учаскесі;
      5) ұнтақтау учаскесі;
      6) ұнтақтарды домалақтау және оларды фракцияларға жүйелеу бөлімі;
      7) дайын өнімдер қоймасы;
      8) бастапқы материалдар (ұнтақтар, сынықтар) қоймасы.
      186. Индукциялық пештер жылу сақтауы тиіс және жергілікті сору желдеткішімен жабдықталуы тиіс.
      187. Шөміштерді суыту және тазалау учаскелері жергілікті сору желдеткішімен жабдықталуы тиіс.

14. Қайталама қара металдарды қайта өңдеу өндірісінде
жабдықтарды пайдалануға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар

      188. Қыздыру пештері жанындағы тиеу және беру терезелері цехқа жану өнімдерінің түсуіне жол бермейтін жергілікті сору желдеткішімен жабдықталады.
      Жану өнімдерін тікелей өндірістік үй-жайларға жіберетін пештерді орнатуға жол берілмейді. Пеш терезелері жақтауларына нық іргеленген қақпақтармен жабылуы тиіс.
      189. Эстакадалық копрларда шойын сынықтарын жаймалау кезінде, уату орны жылдың жылы мезгілінде ылғалдандырылады.
      190. Металл сынықтарын газбен кесу алаңдарының беті қатайтылуы және жылдың жылы мезгілінде ылғалдандырылатын торкөз астында сорғыштары болуы тиіс.
      191. Көпірлі кран машинистері мен жабдықтарды басқарушы операторлардың жұмыс орындары жылумен, желдеткішпен және ауа баптағышпен жабдықталған кабиналарда орналасуы тиіс.
      192. Цех үй-жайларының металл сынықтарын қолмен газ арқылы кесу алаңшалары, сондай-ақ үй-жайлардан тыс жерде плазмалық кесу жұмыстарын жүргізу орындары жергілікті сору желдеткішімен жабдықталады.
      193. Пресс арқылы пакеттейтін және кесектейтін машина залдарында шойынды ұнтақтауға арналған гидравликалық қондырғылар, гидравликалық қайшылар орналасқан орындарда ауаны жалпы алмастыру желдеткіші көзделеді.
      194. Жабық сыйымдылықтар ішінде жергілікті немесе жалпы желдету жүйесі болмаған жағдайда, сондай-ақ құрамында қорғасын бар сырлармен боялған кеме сынықтарын газбен және плазмалық жолмен кесу кезінде температурасының оңтайлы шамасы жыл мезгіліне сәйкес келетін таза ауа бетперде астындағы кеңістікке мәжбүрлеп берілетін жартылай бетперделер пайдаланылуы тиіс.

15. Отқа төзімді заттар өндірісінде жабдықтарды пайдалануға
қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      195. Туннельді пештерді екі қатардан асырмай аралас орналастыруға жол беріледі. Пештердің тыс жағында сырт қабырғалар немесе салқын орындар болуы тиіс. Салқын орындар пештерден үй-жай биіктігінің жартысына дейін төмен түсіп тұратын қалқалармен бөлінеді.
      196. Отқа төзімді бұйымдарды өндіру кезінде шикізаттарды ыдыстан босату және сусымалы материалдарды орау, сорғышы бар қашықтықтан басқарылатын камераларда жүргізіледі.
      197. Ұнтақ тәріздес өнімдерді механикаландырылмаған ашық қоймаларда үйінді түрінде сақтауға жол берілмейді. Ортафосфор қышқылын түсіру және сақтау арнайы қоймаларда жүргізіледі, ал оны тұтыну қажеттілігі аз болған жағдайда оны аралықтарда қайта құюды қажет етпейтін сыйымдылығы аз ыдыстармен жеткізу ұйымдастырылуы тиіс.
      198. Таспалы конвейерлердің сусымалы материалдарды қайта тиейтін орындарында сорғыш жаппасы болуы тиіс.
      Көлемі 0,5 мм кем материалдарды орнынан ауыстыру үшін көліктің жабық түрлері бүкіл аралық бойы тұмшаланып жабылған конвейерлер ғана қолданылуы тиіс.
      199. Ұнтақтаудың, тартудың, тасымалдаудың барлық кезеңдерінде қайта өңделетін шикізаттық материалдар технологиялық шарт бойынша рұқсат етілетін ең жоғарғы деңгейге дейін ылғалдандырылуы немесе шаңды бәсеңдетудің басқа да әдістері қолданылуы тиіс.
      200. Отқа төзімді заттарды өндіруде мынадай үдерістерді механикаландыру көзделеді:
      1) араластырушы жүгірткі тостағандарының ішкі беттерін тазалау;
      2) пресс-қалыптар мен аршылмаған шикізатты керосинмен майлау;
      3) қоймадағы дайын өнімдерді тиеу және түсіру.
      201. Кептіргіш барабандары мен қыздыру пештеріне қашықтықтан бақылауға және күйдіру тәртібін басқаруға арналған аппаратуралармен жабдықталады.
      202. Қалыпталатын масса араластырғыш-жүгіргіткіден пресс-қалыптарға жабық тәсілмен тікелей беріледі. Престердің құрылысы шашындыларды қабылдағышқа жапсарлас салынған сорғыштардың болуын көздеуі тиіс.
      203. Престеу және аршылмаған шикізатты учаскелерге, прес-садтау орындарына, садкаларды туннельді пештердің платформасына жеткізу және оларды түсіру автоматтандырылған тәсілмен жүзеге асырылады.
      204. Күйдірілген, отқа берік бұйымдар тиелген пеш вагондары, вагон футеровкасы мен отқа берік бұйымдар тізбесі 450С аспайтын температураға дейін суытылғаннан кейін ғана түсірілуге жіберіледі.
      205. Адъюстаждық шеберханаларда отқа берік бұйымдарды тегістеп өңдеуге және кесуге арналған барлық технологиялық жабдықтар жаппалармен және жергілікті сорғыштармен жабдықталады.
      206. Технологиялық үдеріс тас көмір шайырын, пекті, бакелитті (шайырды доломиттеу өндірісі, карбидкремний жылытқыш өндірісі, отқа төзімді бұйымдардың шайыр және пек сіңіру бөлімі) қолдану арқылы жүргізілетін бөлімдерде газ бөлуші жабдықтар жаппасынан таса жердегі жергілікті сору желдеткішінен басқа жалпы ауаны алмастыратын ішке сору-сыртқа тарту желдеткіші көзделеді.

16. Металлургиялық пештер мен агрегаттарды жөндеу өндірісіне
қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      207. Металлургиялық пештер мен агрегаттарды жөндеу қауіпсіздік техникасы мен өндірістік санитарияның негізгі шешімдерін қамтитын жұмысты ұйымдастыру жобасы бойынша жүргізіледі.
      208. Отқа төзімді материалдарды жөндеуге беру астауша және пакетке салынған күйінде машиналар мен механизмдердің (транспортерлердің, тиегіштердің, материал өткізгіштердің) көмегімен жүргізіледі.
      209. Босаңдатылған (жару арқылы, машиналармен) отқа төзімді материалдарға, шлактарға, шихта қалдықтарына шығару алдында су құйылады.
      210. Өндірісте мынадай үдерістерді механикаландыру көзделеді:
      1) көп қол еңбегін қажет ететін операциялар, бұрын салынған пештің сынуы, кірпіш сынықтары мен қоқысты шығару;
      2) саптамаларды бөлшектеу және боровтарды шаңнан тазарту;
      3) саптама асты кеңістігіндегі шаңды жинау;
      4) шайыр доломит-магнизит блоктарын конвертерге беру және төсеу.
      211. Жаңа шегенді қалау блоктық тәсілмен жүзеге асырылады, ірілетілген блоктарды жинау арнайы алаңдарда жүргізіледі.
      212. Пеш регенераторларын суыту үшін қалдықтарды пайдаға асырушы қазандықтардың эксгаустері пеш тоқтатылғаннан кейін 12 сағаттан кем емес уақыт ішінде жұмыс істеуі тиіс.
      213. Регенераторларға мәжбүрлі түрде ауа жіберу жөндеу жұмысының барлық кезеңінде үздіксіз жүзеге асырылуы тиіс, ал пеш саптамаларының сынуы кезінде, ол арнайы форсункалар арқылы ұсақ дисперсиялы суды тозаңдандырумен жалғастырылуы тиіс.
      214. Регенераторларды жөндеу кезінде алдыңғы және бүйірдегі терезелерді бөлшектеу саптама сынбай тұрғанда жүргізілуі тиіс.
      215. Қож ұстағыштарды, шығарып тасталған, отқа төзімді зат сынықтары мен шлакты салқындату 3 атмосферадан кем емес қысыммен берілетін сумен қамтамасыз етіледі.
      216. Домна пештерінің жұмысы тоқтатылғаннан кейін шаң тұтқыштар мен газ құбырлары буландырылуы және желдетілуі тиіс.
      217. Пеш жөндеу кезінде шахтаға сырттан кіретін ауаны, пештің жоғарғы тұсына дейін жететін ауа жүретін жол тармақтарының бойымен мәжбүрлі түрде беру жүзеге асырылады. Ауа жүретін жол тармақтары қыртыс арқылы пеш ішіне түрлі белгіленген орындарда енгізіледі және кезекпен қосылады.
      218. Пештен ауаны шығару пеш тартпасын төңкеруге жеткілікті мөлшерде желдеткіш жүйесінің үрлеуіш саңылаулары арқылы жүргізіледі.
      219. Шаңды басу пештің түбіне көбік жіберу арқылы жүзеге асырылады.
      220. Сегменттерді бөлшектеу кезінде сору желдеткіші мен шаңды басу жүйесі іске қосылуы тиіс.
      221. Қаланған қабырға сынған кезде жұмыс алаңшасының үстінен қосымша алаң орнатылады. Сырттан келетін ауа осы екі алаңның ортасындағы кеңістікке жіберіледі. Бұл ретте сору желдеткіші мен шаңды басу жүйесі іске қосылуы тиіс.
      222. Көрік ішінде жұмыс істеу кезінде сору және шаңды басу жүйелері жұмыс істеп тұруы тиіс. Сырттан келетін ауа маратор деңгейінде орналасқан алаңдағы арнайы ойықтар арқылы беріледі. Пеш қыртысының ойықтары брезент перделермен жабылып, үрлеуші ойықтар бітеледі.
      223. Пеш қабырғасын қалау кезінде желдеткіштің үрлеу-сору жүйелері іске қосылуы тиіс.
      224. Миксерді жөндеу кезінде қабырға қалауы "өткел" түріндегі суытқыш желдеткішпен және шеткі люк соқпақтарына берілетін сумен және ағызу шүмектері арқылы суытылуы тиіс. Подина қабырғасын тұрғызу жұмысы ішінара жүргізілген кезде суыту тек желдеткіш ауасы арқылы жүргізіледі.
      225. Конвертерді үрлеу және сумен тозаңдандыру арқылы суыту кезінде жұмыскерлер бу пайда болатын аумақтан тыс жерде болуы тиіс.
      226. Шегенді қалау конвертердің тік тұрған күйінде жүргізіледі.
      227. Отқа төзімді ұнтақты себу конвертер қылтасынан жоғары орналасқан резервуарлардың жеңдері арқылы жүзеге асырылады. Шаңды шығару үшін тасымалданатын шаң-газ тұтқыштар қолданылады.
      228. Шөміштерді жөндеу жұмысы шеген сындыратын машиналарды қолдану арқылы арнайы стендіде жүргізіледі.
      229. Қатып қалған металдар мен шегендерді алып тастау шөміш беті 450С аспайтын температураға дейін суытылған соң ғана жүргізіледі.
      230. Үйінді түрінде түсетін материалдарды (құм, күкірт қышқылды магний) сақтау жабық қоймаларда, ал ұнтақты материалдар (боксит ұнтағы, цемент) арнайы орында жүзеге асырылады.
      231. Отқа төзімді заттар қоймадан тұтынушыларға контейнерлер немесе астаушалармен жіберілуі тиіс.
      232. Отқа төзімді кірпіштерді кесуге және тегістеп өңдеуге арналған станоктар жергілікті сорғышпен жабдықталады.
      233. Ерітінді тораптарының барлық сыйымдылықтары тығыз жабылатын қақпақтармен жабдықталуы тиіс. Ерітінді араластыратын орынға сусымалы материалдардың бункерден және силостан келіп түсуі жабық материал тасушы құбырлар арқылы жүзеге асырылады.
      234. Шегенді бұзу үшін қолданылатын пневматикалық балғалар, босаңсытқыштар, сондай-ақ отқа төзімді заттар арасындағы қуыстарды бітеуге арналған пневмоұйытушылар жергілікті сорғыштармен жабдықталуы тиіс.
      235. Шайырларды қайнату, пасталарды қыздыру жаппасы және жергілікті сору желдеткіші бар оттығы жабық пештерде жүзеге асырылуы тиіс.

17. Қара металлургия объектілері аумақтарындағы атмосфералық
ауаға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      236. Қара металлургияның жаңа кеңейтілетін және қайта жаңартылатын объектілерінің құрылыс жобаларында әрбір көз үшін атмосфералық ауадағы зиянды заттардың рұқсат етілген шекті шығарындылар (бұдан әрі – РШШ) шамаларын негіздеу жөніндегі материалдар болуы тиіс.
      Жұмыс істеп тұрған объектілердің бекітілген РШШ-ы болуы тиіс. РШШ шамасы және оларды негіздеу жөніндегі материалдар мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау органдарымен келісіледі және бекітіледі.
      237. Жобаланушы объектілердің шығарындыларында зиянды заттардың рұқсат етілген шекті шоғырлануы (бұдан әрі – РЕШШ) жоқ болған кезде есептеулерде әсер етудің болжамды қауіпсіз деңгейі қолданылады.
      238. Кәсіпорындардың жаңа кеңейтілетін және қайта жаңартылатын объектілерінің құрылыс жобаларында елді мекендердің фондық ластануын (сол уақыттағы) ескере отырып, атмосфералық ауаның ластануының болжамды есептелген деңгейі көрсетілуі тиіс.
      239. Елді мекендердің атмосфералық ауасының күтілетін ластануының болжамы қара металлургия кәсіпорындары шығарындысындағы жетекші зиянды заттардың (көміртегі тотығы, азот тотығы, күкіртті ангидрид, шаң), сондай-ақ жекелеген өндірістерге тән шығарындылардың ерекше ингредиенттерінің, сондай-ақ өнеркәсіптік шығарындыларда кездесетін басқа да зиянды заттардың құрамы бойынша есептеп шығарылады.
      240. Жобада бүгінгі күнде қара металлургия объектілеріндегі тиімді тазалау әдістері жоқ көміртегі тотығының, азот тотығының, күкіртті газдың және басқа да ауаға шығарылатын зиянды заттарға қатысты табиғатты қорғау шаралары ерекше көрсетілуі тиіс.
      241. Жобада атмосфералық ауаның ластануының кенеттен уақытша артуы орын алуы мүмкін болған кезде сейілтуге қолайсыз өнеркәсіптік шығарындылардың (желсіз, инверсия, тұман пайда болу), метеорологиялық жағдайлар кезінде елді мекендердің атмосфералық ауасындағы зиянды заттардың РЕШШ-ын сақтауды қамтамасыз ету жөніндегі шешімдер ұсынылуы тиіс.
      242. Бөлінетін зиянды заттардың сипатын ескере отырып орналастыруды және ғимараттар арасында жеткілікті ажыраулардың сақталуын қамтамасыз ететін, сондай-ақ кеңейтілетін, сонымен қатар көрші өнеркәсіптік кәсіпорындардың жиынтық ластануын есепке ала отырып іргелес қоныстану аумақтарының атмосфералық ауасындағы зиянды заттарды РЕШШ деңгейінде ұстау қамтамасыз етілген кезде жұмыс істеп тұрған объектілердің өндірістік алаңдарында жаңа цехтар мен өндіріс құрылыстарын салуға жол беріледі.
      243. Құрылысы салынып біткен, қайта жаңартылған өндіріске арналған объектілерді пайдалануға беру оларды пайдалануға қабылдағаннан кейін құрылысы біткен кәсіпорындар мен ғимараттардағы газ және шаң тұтқыш қондырғылар іске қосылған және оларды кешенді сынақтан өткізу аяқталған кезде жүргізіледі.
      244. Іске қосу кешеніне атмосфералық ауаны аталған кәсіпорын шығарындыларымен ластаудан қорғауға арналған барлық қажетті шаралар енуі тиіс.
      245. Металлургиялық агрегаттарды күрделі жөндеу және қайта жаңарту кезінде атмосфераға шығатын көздеріне газ бен шаңды ұстау қондырғылары жоқ көздерге салу бойынша, сондай-ақ жұмыс істеп тұрған газ бен шаңды ұстау жабдығын жаңғырту және жетілдіру бойынша іс-шаралар жүзеге асырылуы тиіс.
      246. Газ тазалау жүйелерінің өнімділігі агрегат жұмысының толық циклі бойына ең жоғарғы температураны, шаңдануды және шығарылатын газдың көлемін ескере отырып жобалық тиімділігін қамтамасыз ету шарты бойынша қабылданады.
      247. Газ және шаң тұтқыш ғимараттарын профилактикалық және күрделі жөндеу негізгі өндірістік агрегаттарды тоқтату кестесімен келісілген жылдық кесте бойынша жүргізіледі. Газ және шаң тұтқыш ғимараттардың жұмысы тоқтатылғанда негізгі агрегаттардың жұмыс істеуіне жол берілмейді.
      248. Газ және шаң тұтқыш ғимараттар апатты тоқтатылған жағдайда технологиялық цикл аяқталған сәттен бастап негізгі жабдықтардың жұмыстары тез арада тоқтатылуы тиіс. Технологиялық цикл үздіксіз болған жағдайда апатты жағдайдың салдарын жою кестесі жасалады.
      249. Металлургиялық зауыттарда атмосфераны қорғау қызметі көзделуі тиіс. Олар: шаңнан және газдан тазарту қондырғыларын паспорттауды, олардың қолданылуын, жұмысының тиімділігін бақылауды, атмосфераны қорғау жөніндегі шаралардың тиімділігіне талдау жүргізуді қамтамасыз етеді.
      250. Ұйым орналасқан аудандардағы атмосфералық ауаның ластану деңгейіне зертханалық бақылау жүргізілуі тиіс.
      251. Стандартты постыларды орналастыру және шырағдан асты бақылауын ұйымдастыру кезінде кәсіпорынның өнеркәсіптік алаңына іргелес қоныстану аумағының ауасындағы жоғарғы деңгейдегі ластануды тудыратын ұйымдастырылмаған үлкен көлемді шығарындылардың болуы, сондай-ақ құбырлардың 10-40 биіктігінің қашықтығында ең жоғары ластану деңгейлерін тудыратын ұйымдастырылған шығарындылардың болуы ескерілуі тиіс.
      252. Атмосфералық ауаның құрамындағы көміртек тотығы, күкіртті газ, азот тотықтары және шаңның болуы міндетті түрде бақылануға жатады. Оған қосымша өндірістің құрамына байланысты ерекше ластаушы заттар да осы Санитариялық қағидаларға 5-қосымшаға сәйкес анықталады.
      253. Жұмыс аумағы ауасындағы зиянды заттардың құрамын бақылау осы Санитариялық қағидаларға 456-қосымшаларға сәйкес жүргізіледі.
      254. Басқару пульттері бақылау нысанының көрінуін қамтамасыз ете отырып, жылу көзінен қашық орналасуы керек. Тұрақты жұмыс орны болып табылатын басқару пульттері бапталған ауамен және дыбыс өткізбейтін оқшау жабдықталған жеке үй-жайларда немесе кабиналарда орналасуы тиіс.
      255. Крандар кабиналарының және басқару постыларының жылу қорғанысы жұмыскерлердің жылу сәулесінің қалдығына шалдығуының қабырғадан санағанда бір шаршы метрге 35 Ваттан (бұдан әрі – Вт/м2) және терезеден санағанда 140 Вт/м2 артық болмауын қамтамасыз етуі тиіс.
      256. Конвейерлік галереялар технологиялық үдеріске және жабдықтарды пайдалануға байланысты жылытумен:
      1) тұрақты жұмыс орны болған жағдайда;
      2) шаңнан ылғалды тазарту қажет болған жағдайда қамтамасыз етілуітиіс.
      Конвейерлердің тиеу тораптары сорғыш құралдармен, ал жоғарғы деңгейде тозаң тудыратын материалдарды тасымалдағанда конвейерлердің бүкіл бойына сорғыш құралдармен жабдықталады.
      257. Конвейерлік галереяларда шаңнан тазарту тасымалдайтын материалдарға байланысты:
      1) құрғақ тазалау шаң тудыру көзі болып табылмайтын майдаланбаған материалдарды тасымалдау кезінде;
      2) ылғалды тазалау жоғары деңгейде шаң тудырушы сипаттағы қыздырылып майдаланған, сондай-ақ суықтай ұсақ майдаланған материалдарды тасымалдау кезінде көзделеді.

18. Су қоймаларын ағынды сулармен ластанудан санитариялық
қорғауға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      258. Объектілердің сумен қамтамасыз ету жүйелері:
      1) ағынды суларды ондағы ластағыш заттардың сипатына сәйкес ажыратуды;
      2) қаныққан суды сұйылтуды болдырмауды;
      3) жауын-шашын сулары ағатын кәрізге жалпы ағынды судың қосылуын мейлінше азайтуды;
      4) артық судың салдарынан су жүретін жолдардағы сулардың ернеуден асып кетуін болдырмауды қамтамасыз етуі тиіс.
      259. "Лас" айналым циклдарының үрлеп тазартатын суын суды қайтарымсыз қолданатын тұтынушылар барынша пайдалануы тиіс. Қажет болған жағдайда үрлеп тазаланған су қайта тазалаудан өткізіледі және оның тазалық деңгейі қайта қолданатын айналма сулардың нақты санатының техникалық нормативтеріне сай болуы керек. Үрлеп тазаланған ағын суды су қоймаларына жіберу санитариялық-эпидемиологиялық қорытындысы болған кезде жүзеге асырылады.
      260. Теңгерімдік есептер мен қайта қолданылатын судың тұздық құрамының болжамына қарай тұрмысқа керекті судың, сондай-ақ жер үсті ағын суының айналымдағы жүйені толықтыруға қажетті мөлшері анықталуы тиіс. Жоғарыда көрсетілген санатқа жататын ағынды суды тазалау және толық тазалау тереңдігі, оның бастапқы құрамына және оны кейін пайдаланудың сипатына байланысты анықталады. Қарастырылып отырған ағынды суларды шаруашылық-тұрмыстық ағынды сумен қоса тазалау кезінде микробтық ластану орын алған жағдайда, соңғысы міндетті түрде залалсыздандыруға жатады.
      261. Айналым суын тазалау және өңдеу кезінде әсіресе тоттануға қарсы уытты ингибиторларды пайдаланғанда қоршаған ортаны санитариялық (атмосфералық ауаны градирден және су қоймаларынан шығатын гидроаэрозольдардан) қорғауға алу жөніндегі шаралар көзделуі тиіс.
      262. Ағынды сулардың ластану деңгейін төмендету үшін объектілерде ағынды сулардан ластағыш қатты заттарды (құрамында темір бар шламды, шлакты, күлді) шайырды, майды және басқаларды бөліп шығару жөніндегі технологиялық шаралар қолданылуы тиіс.
      263. Қара металлургия өндірісінің ағынды сулары құрамындағы негізгі химиялық заттардан (цианидтерден, роданидтерден, фенолдан, темірден, сульфидтерден, хлоридтерден, аммиактан, нитриттер мен нитраттардан) тазалануы тиіс.
      264. Объектілердегі ағынды суларды пайдалану жағдайына және суды тазалаушы, залалсыздандырушы қондырғылар жұмысының тиімділігіне және ағынды суларды бұру талаптарына өндірістік бақылау жүргізілуі тиіс.

"Қара металлургия объектілеріне қойылатын 
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар"  
санитариялық қағидаларына       
1-қосымша              

Ең ыстық айда сағат 13-те ауаның орташа температурасы 25 0С-қа дейін болатын аудандардағы өндірістік үй-жайлардың жұмыс аумағындағы ауа температурасының, салыстырмалы ылғалдығының және қозғалысы жылдамдығының рұқсат етілген мәндері

1-кесте

Р/с

Жұмыс санаты

Ауа температурасы,0С1)

Салыстырмалы ылғалдылық %2)

Үй-жайдағы ауа қозғалысының жылдамдығы м/с

анық жылуы
болмашы

анық жылуы
біршама

1

2

3

4

5

6

1

жеңіл I

28-ден жоғары емес

280С-та 55 жоғары емес

0,2-0,5

0,2-0,5

2

орташа ауыр Па





0,3-0,7

3

орташа ауыр Пб



0,3-0,7

0,5-1,0

4

ауыр жұмыс III

26-дан жоғары емес

260С 65 жоғары емес



      1) ең ыстық айда 13 сағаттағы орташа температурадан анық жылуы болмашы үй-жайлардағы жұмыс орнындағы және тұрақты жұмыс орнынан тыс жердегі ауаның температурасы 30С аспауы, ал анық жылуы біршама үй-жайдағы температура 50С аспауы керек. Бұл жағдайда температура тұрақты жұмыс орындарында осы кестеде көрсетілген мәннен аспауы керек;
      2) ауа температурасы төмендегенде ауаның салыстырмалы ылғалдылығын 5 %-ға шаққанда 10С дейін өсіруге болады, бірақ оның мөлшері 75%-дан дан аспауы керек.

Ең ыстық айда сағат 13-те ауаның орташа температурасы 28 0С-тан жоғары болатын аудандардағы өндірістік үй-жайлардың жұмыс аумағындағы ауа температурасының, салыстырмалы ылғалдылығының және қозғалыс жылдамдығының рұқсат етілген мәндері

2-кесте

р/с

Жұмыс санаты

Үй-жайдағы ауа температурасы, 0С1)

Салыстырмалы ылғалдық %2)

Үй-жайдағы3) ауа қозғалысының жылдамдығы м/с

Анық жылылықтың аздап жоғары болуы

Анық жылылықтың тым жоғары болуы

1

2

3

4

5

6

1

жеңіл I

31-ден жоғары емес

30-дан жоғары емес

33-тен жоғары емес

32-ден жоғары емес

29-330С-да 50 жоғары емес

0,2-0,5

2

орташа ауыр Па


280С-да 0,5

3

орташа ауыр Пб


280С-да 0,9

4

ауыр жұмыс III

29- дан жоғары емес

31-ден жоғары емес


260С-да 1,3

      1) ең ыстық айда 13 сағаттағы орташа температурадан анық жылуы болмашы үй-жайлардағы жұмыс орнындағы және тұрақты жұмыс орнынан тыс жердегі ауаның температурасы 30С аспауы, ал анық жылуы біршама үй-жайдағы температура 50С аспауы керек. Бұл жағдайда температура тұрақты жұмыс орындарында осы кестеде көрсетілген мәннен аспауы керек;
      2) ауа температурасы 290С төмендегенде ауаның салыстырмалы ылғалдылығын 5 %-ке шаққанда 10С дейін өсіруге болады, бірақ оның мөлшері 75 %-дан аспауы керек.
      3) орташа ауыр және ауыр жұмыстар үшін ауаның температурасы 280С төмен немесе жоғары болған бірақ рұқсат етілген деңгейден аспаған жағдайда, жұмыс санатын ескере отырып, ауа қозғалысының жылдамдығын әр 10С-ға 0,2 м/с есебімен тиісінше азайту немесе көбейту қажет, бұл кезде оның жылдамдығы 0,3 м/с–ден кем болмауы тиіс.

"Қара металлургия объектілеріне қойылатын 
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар"  
санитариялық қағидаларына       
2-қосымша               

Ауамен себезгілеу кезінде ауа температурасының және
қозғалысы жылдамдығының рұқсат етілетін мәндері

1-кесте

Р/с

Жұмыстың ауырлығы

Жұмыс аумағындағы ауа температурасы, 0С

Ауа қозғалысының жылдамдығы, м/с

Жылу сәулеленуінің қарқындылығы кезінде, Вт/м2 ауа себезгісі ағынындағы ауаның температурасы, 0С

350

700

1400

2100

2800

1

2

3

4

5

6

7

8

9

1

жеңіл

28 дейін

1
2
3
3,5

28
-
-
-

24
28
-
-

21
26
28
-

16
24
26
27

-
20
24
25

2

орташа ауыр

28 дейін

1
2
3
3,5

27
28
-
-

22
24
27
28

-
21
24
25

-
16
21
22

-
-
18
19

3

ауыр

26 дейін

2
3
3,5

25
26
-

19
22
23

16
20
22

-
18
20

-
17
19

      Ескертпе:
      1) жылу сәулеленуінің қарқындылығын, әрбір жұмыс операциясының 350 Вт/м2-дан 2800 Вт/м2 дейінгі сәулелену кезеңіндегі ең жоғарғы деңгейінен алғанда 1 сағат ішіндегі сәулеленудің орташа мәні деп қабылдау керек;
      2) кестеде көрсетілген ауаның температурасы мен ауа қозғалысы жылдамдығының нормаланған мәндері жұмыскер ең қарқынды жылу сәулесіне шалдығатын учаскедегі ауаның ең төмен температурасына, ауа қозғалысының ең жоғарғы жылдамдығына сай келеді. Бұл кезде жылу сәулесіне шалдықпайтын жұмыскерлерге себезгілеу ағыны әсер етпеуі тиіс;
      3) бір сағат бойына жұмыс істегенде жылу сәулесіне шалдығудың жиынтық ұзақтығы 15-30 минөт болғанда, себезгілейтін ауа ағыны температурасын көрсетілген мәннен арттыруға жол берілмейді. Оны кестеде көрсетілген жұмыс аумағы ауасының температуралық мәнінің 10С артуына 0,40С есебімен төмендету қажет, бірақ ол мән 160С төмен болмауы керек.
      Жылу сәулесіне шалдығу мерзімі бір сағат жұмыс уақыт ішінде 15 минөттен кем немесе 30 минуттен көп болғанда, себезгілеу ағыны ауасы температурасының мәндерін тиісінше 1-кесте бойынша сәйкес келетін мәндерден 20С жоғары немесе төмен алуға рұқсат етіледі.
      4) жылу сәулесіне шалдығу қарқындылығының аралық мәнін анықтау үшін себезгілеуші ауа ағынының температурасын интерполяция арқылы анықтайды.

Жылу сәулесіне шалдығу қарқындылығына байланысты жұмыс істеу
тәртібі

2-кесте

Жылу сәулесіне шалдығу ең жоғары ұзақтығы

Жылу сәулесіне шалдығу қарқындылығы, Вт/м2

350 700 1050 1400 1750 2100 2450 2800

1

2

бір мәрте, мин

20 15 12 9 7 5 3,5 2,5

1 сағат ішіндегі жиынтық, мин

45 30 15

      Ескертпе:
      1) жылу сәулесіне шалдығу қарқындылығының аралық мәні үшін жылу сәулесіне шалдығудың ең ұзақ мәні интерполяция арқылы анықталады.

Бір реттік үздіксіз жүргізілетін жұмыстың рұқсат етілген ұзақтығы және жөндеу жұмыстарын жүргізгенде демалуға берілетін қажетті уақыт

3-кесте

Р/с

Ауа температурасы, 0С

Ұзақтығы, мин

Жұмыс істеу және демалу уақытының арақатынасы

Жұмыс

Демалыс

1

2

3

4

5

1

28

36

24

1,50

2

30

34

25

1,35

3

32

32

26

1,20

4

34

30

27

1,10

5

36

28

28

1,00

6

38

26

29

0,90

7

40

24

30

0,80

      Ескертпе: Үзілістерді демалуға оңтайлы метеорологиялық қолайлы орындарында өткізу қажет.

"Қара металлургия объектілеріне қойылатын 
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар"  
санитариялық қағидаларына       
3-қосымша              

Жасанды жарықтандырудың жарықтандыру нормалары және сапалық
көрсеткіштері

1-кесте


р/с

Үй-жайлардың, учаскелердің, жабдықтардың атауы

Жарықтандырылуы нормаланатын беті

Жарықтандырылуы нормаланатын жазықтық

СНжЕ бойынша разряд және оның бөліктері

Нормаланатын жарықтандыру лк

Жарықтың көзге шағылысу көрсеткіші

Пульс беру коэффициенті %-дан артық емес

Қосымша нұсқаулар

бір жалпы жарықтандыру

аралас жарықтандыру

жалпы және жергілікті

жалпы

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11


Кен және материалдарды механикалық жолмен өңдеу, вагон аударғыштар бөлімшесі

1

қызмет көрсету алаңы

еденде

көлденең

VІІІа

100**

60

30







2

вагон аударғыш

вагонда

Тік

VІІІб

50











3

бункерлер бөлімшесі

қабылдағыш торда

көлденең

VІІІб

50











4

бункер

көсеу аумағында

-"-

VІІІб

50











5

ғимараттан тыс бункердің үстіндегі эстакада

қабылдағыш торда

-"-

10











6

ғимараттан тыс кенді, материалды тиейтін және түсіретін орын

еденде, траншея ішінде

көлденең

10












Конвейерлерге арналған үй-жайлар

7

цехтардағы конвейерлер

таспада

көлденең

VІІІб

20









жарықтандыру қыздыру шамдары үшін берілген

8

галлереялардағы және тоннельдердегі конвейерлер

таспада

->-

VІІІв

10











9

тарту стансалары

механизмдерде

тік

VІІІб

20











10

конвейерлерді іске қосатын орын

іске қосқышта

көлденең

VІІІа

30





60

20

-/-

11

конвейерлік таразылар

таразы шкалаларында

тік

VІІІб

20









-/-

12

конвейерлер жанынан өтетін жолдар

еденде

көлденең

-

10









-/-

13

елеу (көріктеу) және сұрыптау бөлімшесі

жабдықтарда, едендегі торларда, өткел жолдарда

-/-

150





60

20



14

сақтау бөлімшесі

жабдықтарда

тік, көлденең

150





60

20



15

сусымалы материалдарды сақтайтын жабық қоймалар

еденде

көлденең

-

20









жарықтандыру қыздыру шамдары үшін берілген

16

бункердің үстіндегі эстакадалар, қоймалар

қабылдағыш торда, еденде

-"-

10












Машина залдарының, КИП-тің, басқару пульттерінің, бақылау қалқандарының үй-жайлары

17

КИП-тегі, басқару пунктіндегі, операторлық және диспетчерлік үй-жайлардағы қалқандардың қас беті

аспаптарда

аспаптар орналасқан жазықтықта

ІVг

150





40

20



18

қалқандардың артқы беті

аспаптарда

тік

VІІІб

150








19

машина залдары

жабдықтарда

көлденең

ІVг

150





40

20




Коксты химия өндірісі


Көмір дайындайтын цех және кокс сұрыптау бөлімшесі
("Кенді және материалдарды механикалық жолмен өңдеу" бөлімін қараңыз)


Кокс және пекококс цехтары

20

көмір мұнарасы механизмдерінің үй-жайлары

механизмдерде

көлденең

VІІІа

75





60

30



21

кокс пештерінен, кокс пісіруші батареялардан, коксты итеріп шығарушы және есікті алып-салушы машиналардың үсті, сөндіру мұнаралардың сорғыларға арналған үй-жай

тиегіш люктарда жабдықтарда

көлденең

150





60

30



22

пештің жағалай орналасқан газ-құбырларының аралық және шеткі алаңдары, дәліздері және олармен жұмыс істеу алаңдары

еденде

көлденең

VІІІб

50











23

есікті алып-салушы және коксті итеріп шығарушы машина машинисінің кабинасындағы аппаратура

аппаратурада

аппарат тар орналас қан жазық тықта

ІVг

150





40

20



24

коксті және пекококсті батареялардың машина және кокс жағынан қас беті, батареялардың есіктері

есікте

тік

VІІ

200





40

20



25

коксті құрғақтай сөндіру қондырғысы (КҚСҚ)

аспаптар шкалаларында

аспаптар орналасқан жазықтықта

ІVг

150





40

20



26

КҚСҚ-мен жұмыс істеу алаңдары

еденде

көлденең

VІІІв

30












Химиялық цехтар

27

редукциялық салқындату қондырғысы

жабдықтарда

көлденең

VІІІа

75





60

20



28

сорғыларға арналған үй-жай

-"-

-"-

150





60

20



29

талдау жүргізуге арналған үстел, түтік тәрізді газды тоңазытқыштар

үстелде, аспаптардың шкаласында

көлденең, аспаптар орналасқан жазықтықта

150





40

20



30

тоңазытқыштардың технологиялық алаңдары

еденде

көлденең

VІІІб

50











31

сыртқы жабдықтармен жұмыс істеу алаңы

-"-

-"-

ХІІІ

2












Тұту (ұстау) цехы

32

центрифуганы орнататын орын, аммиактық колонналар

жабдықтарда

көлденең

VІІІа

75





80

30



33

скрубберді фенолсыздандырушы пиридинді қондырғының жабдықтары, сүт тұтушы жабдық, сорғылар, жылу-алмастырғыштар үй-жайы, сынамалар алынатын орын

-"-

-"-

150





80

30



34

жұмыс істеу алаңдары, сүтті тұтуға арналған сатураторлар, аналық ерітіндіні жинағыштар, буды қайта қыздырғыштар, желдеткішке арналған үй жайлар

жұмыс істеу алаңында, жабдықтарда

көлденең

VІІІб

50











35

термометрлерді орнататын орын

термометр шкаласында

термометрлер орналасқан жазықтықта

150





40

20



36

өнімдерді вагонға, цистерналарға тиейтін орын

еденде, сұйықтық деңгейінде

көлденең

VІІІб

50











37

сыртта орналасқан бактармен, майға арналған ыдыстармен жұмыс істеу алаңдары

еденде, сұйықтықтың деңгейінде

көлденең

ХІ

10












Күкіртті сутектен тазартатын цех

38

аппараттарды орнататын орын, ваккум-сүзгілерге, бейтараптандырғыштарға, ерітінді дайындауға арналған пека жинағышқа, компрессорларға, күкірттен құрғақтай тазартуға арналған үй-жайлар

механизмдерде, жабдықтарда

көлденең

150





60

20




Шайыр айдайтын цех

39

түтік тәріздес пештер мен кубтарға айдайтын сорғыларға арналған үй-жайлар, монжус бөлімшесінде аппараттарды орнататын орын, шайырды жинағыштарға, крис талдағыштарға пресстегіштерге, центрифугаға, жуғыш аппараттарға арналған үй-жайлар

жабдықтарда

көлденең

150



60

20


40

реакторлармен жұмыс істеу алаңы

еденде

көлденең

VІІІб

50






41

ағызғыш тәрелкелерге арналған үй-жайлар

жабдықтарда

көлденең

VІІІа

75



60

20


42

ғимараттың сыртындағы жабдықтармен жұмыс істеу алаңы

еденде

көлденең

10







Ректификациялау цехы

43

көрсеткіш әйнектерді, технологиялық үдерістерді, сұйықтықтың жұмсалу деңгейін бақылайтын монометрлерді орнататын орын

әйнектерде, қарайтын шамдарда, монометрлерде

тік

150



40

20


44

жабдықтарды орнататын орын

жабдықтарда

көлденең

VІІІб

50






45

сұйықтықтарды ағызатын, тиектерді, шүмектерді орнататын орын

жабдықтарда

көлденең

150



60

20



Кумаронды шайыр цехы

46

кумаронды шайыр қондырғысы, май бөлгіш

жабдықтарда

көлденең

150



60

20


47

өлшеуіштер, конденсаторлар бөлімшесі, биохимиялық қондырғы питомнигі

жабдықтарда

көлденең

VІІІа

75



80

20


48

бастапқы тұндырғыштар, биобассейндер

сұйықтықтың деңгейінде

көлденең

VІІІв

30






49

жұмыс істеу, тиеу алаңдары, қаптарды жууға арналған бастырмалар, қатты кумаронды шайырлар қоймасы, ғимарат сыртындағы бассейндер

еденде

көлденең

XІІ

5







Агломерат және теміркенді шекемтастар өндірісі

50

коксты ұсақтау бөлімшенің қабылдағыш жабдығы, әк дайындау, шихта бөлімшесі

"кенді және материалдарды механикалық жолмен өңдеу" бөлімін қараңыз

51

араластырғыштар және кесектегіштер бөлімшесі

еденде

көлденең

VІІІа

75



60

20


52

агломерациялық машинаның күйежен тектеу залы

таспада және агломашинаның жетегінде

көлденең

150



60

20


53

шекемтастарды күйдіру бөлімшесі

пешке тиейтін және пештен түсіретін орын

көлденең

150



60

20


54

эксгаустер және түтін сору бөлімшесі

еденде

көлденең

150



60

20


55

батареялы құйындатқыштар алаңы

еденде

көлденең

VІІІв

30






56

жетекші және роликті тіректер, ашық алаңдар ғимараттар ішіндегі алаңдар

еденде
еденде

көлденең
көлденең

VІІІб

50
150



60

20


57

май жағу бөлімшесі

еденде және жабдықтарда

көлденең

VІІІа

75



60

20



58

сорғылар бөлімшесі, монтаждау және жөндеу алаңдары, вулкандаушы шеберхана

еденде

көлденең

150



60

20




Ғимарат сыртындағы имараттар

59

қоюлатқыштар және тұндырғыштар

өтпелі алаңдарда

көлденең

XІІІ

2






60

батареялы құйындатқыштар алаңы

еденде

көлденең

XІІ

5






61

агломашинаның аяқ (соңғы) жағы

контейнердің таспасы, салқындатқыш

көлденең

X

30






62

агломераттың, кен және басқа материалдардың төгінділерін жинайтын, тиейтін орын

еденде

көлденең

XІІ

5







Домна өндірісі

63

бункер астын үй-жайы, шұңқырдағы үйілген қалдықтарды жинайтын және тиейтін орын, кокс қоқымдарын көтергіш

еденде, тиегіш терезелерде, жабдықтарда

көлденең, тік

XІІІб

50






64

үйінділер көтергіштің рельстік жолдары

рельстің басында

көлденең

XІІ

5






65

домна пешінің тиегіш жабдығы

жабдықтарда

тік

10






66

құю ауланың жұмыс алаңы, шойын мен қож ағатын аудан

шойын немесе қождың науасында, таспада

көлденең, тік

VІІ

200



40

20


67

шойын және қож таситын жолдар, шаруашылық жолы

жолдарда, аула шахталарының астында

көлденең

X

30






68

үрлегіш аумақ

үрлегіште

тік

150



60

20


69

пеш жанынан өтетін жолдар және пеш алдындағы алаң

еденде

көлденең

-

50






70

ауа қыздырғыштар, электрлі сүзгіштердің, лифт шахтасының үй-жайлары

арқауда, еденде, бағыттаушыларда

көлденең, тік

VІІІб

50






71

лифт кабинасы

еденде

көлденең

VІІІа

75






72

пешпен, ауа қыздырғыштармен жұмыс істеу ішкі алаңдары, баспалдақтар

еденде

көлденең

VІІІб

50






73

жұмыс істеуге арналған сыртқы алаңдар

алаңдарда және баспалдақтарда

көлденең

XІІІ

2






74

шөміштерге арналып қойылатын жолдар

еденде, рельстің басында

көлденең

VІІІа

75






75

шойынды машиналармен таратып құю орны

құйғышпен

көлденең

VІІ

200






76

конвейер жанынан өтетін жер

еденде

көлденең

-

50






77

таратып құю машинасын іске қосатын станса

жабдықтарда

көлденең

VІІІа

75






78

әк сүтін дайындайтын үй-жай

еденде

көлденең

VІІІб

50






79

қож шөміштерін бүркуге арналған қондырғы

шөміштің түбінде

көлденең

VІІІб

50






80

шойын құймаларының қоймасы

еденде

көлденең

-

50






81

шөміштерді жөндеуден өткізетін және жылытқыштар алаңы

шөміштің түбінде және қабырғаларында

шөмішті жөндеуден өткізетін жазықтықта

VІІІа

75







Ферроқорытпалар өндірісі

82

шикі құрамның, кеннің және қождаманың жабық қоймалары, қоспаны дозалайтын үй-жай

"кенді және материалдарды механикалық жолмен өңдеу" бөлімін қараңыз

83

пештің жұмыс алаңдары, ферро қорытпаларды ағызатын және түйіршіктейтін, пекоқорытпаны құятын орын



VІІ

200






84

шөмішті тазартатын және жөндейтін орын



150



60

20


85

араластырғыштар



VІІІа

75



60

20


86

электродтарды ұзарту алаңы



150



60

20


87

пресстер:
жоғарғы алаңша

жабдықтарда

көлденең

VІІІа

75



60

20


88

элеваторлар, арбалар, лоткалар

Массаны тиеу орны, лоткаларда пышақтарда

көлденең

150



60

20


89

қайшылар, пышақтар


тік

150



40

20


90

тоңазытқыштардың рольгангілері



150



40

20


91

пештердің арасынан өтетін жолдар, графиттендіру бөлімшесінде тиейтін орын



VІІІа

75



60

20


92

ұштық аралар, электродтарды өңдеуге арналған жону және қырнау станоктары



150



40

20


93

бақылаушы үстелдер, таразылар, қораптау орны



150

150



40

40

20

20


94

өтетін жолдар



-

50







Алюмотермиялық цехтар

95

күйдіру пештерінің төменгі 2-ші жұмыс және 3-ші алаңдары, қарау терезелері, бұрандалар



VІІІа

75



60

20


96

стакандарды қанықпалармен толтыру аралықтары, пештік емес балқытпалардың ошақтары



150



60

20


97

сумен істейтін тоңазытқыштар



VІІІа

75



60

20


98

сұрыптауға арналған үстелдер



ІVв

200



40

20


99

қайта өлшеу қораптау орны



150



40

20



Болатқорыту өндірісі
Конвертерлік цехтары

100

миксер: шөміштерді жөндеу орны, қож ағызатын және металды алып шығау орны, құйып тартату бөлімшесі

шөміште және миксердің қылтасында, цапфада, еденде

тік, көлденең

VІІ

200



40

20


101

конвертердің құятын және ағызатын қылтасы



VІІ

200



40

20


102

үрлегіш аумақ



150



60

20


103

шөмішті жөндеуге дайындайтын орын



VІб

150



40

20


104

газдан тазалаудың айналмалы циклының суын тұндыруға арналған қондырғы



VІІІа

75






105

өтетін жерлер



-

50







Электрмен болат қорытатын цехтар

106

пеш алды алаңдары, пештің тиеуші терезелері, қожды шығаруға арналған қораптар мен науалар



VІІ

200



40

20


107

құймақалыпқа арналған ақырлар



150



60

20


108

өтетін жолдар



-

50






109

болатты үздіксіз таратып құятын қондырғы:










110

аралық шөміш, түйіршіктегіштің үсті, роликті клеттер, құймаларды кесетін аумақтар

шөміштің қақпағында, металда, роликте

көлденең, тік

VІІ

200



40

20


111

алаң едені, түйіршіктегіш және салқындату аумағы, іске қосу алаңы

еденде, түйіршіктегіш қабырғасында және роликтерде, жабдықтарда

-/-

VІІІб

50






112

аударыстырғыш (домалатқыш)

жабдықтарда

көлденең

VІІІа

75



60

20


113

құймаларды қабаттап жинайтын орын



VІІІа

75



60

20



Прокат (илек) өндірісі. Ыстық прокаттау (илектеу) цехтары

114

қыздырғыш құдықтар: құдықтардың үсті, түтіндік клапандар, рекуператорлардың тепе-теңдікті ұстау құралдары, оттықтардың дроссельдері және басқалар

қақпақтарда,
жабдықтарда

көлденең
-/-

VІІ

VІІІб

200

50



40

20


115

желдеткіштер үй-жайлары



VІІІа

75



60

20


116

өтетін жерлер, жүретін алаңдар, қождық дәліздер, қожды түсіретін және жинайтын орындар



-

50






117

әдістік пештер: бүріккіштерді итергіштер

металл деңгейінде, еденде,

көлденең

150



60

20


118

тиеу және түсіру терезелері

пештің қабырғасында,

тік

VІІ

200



40

20


119

күлалғыштар және оттық алдындағы кеңістік

еденде

көлденең

VІІІб

50






120

камералық пештер



150



60

20


121

өтетін жолдар



-

50






122

арба қозғалысы жолдары және құймаларды тиейтін және түсіретін орындар

роликтерде









123

рольгангтер, өздігінен жарық беретін металдарды тасымалдайтын транспортерлар

валкаларда


VІІ

200



40

20


124

клеттің біліктері

өткізгіштерде









125

рольгангтер, өздігінен жарық бермейтін металдарды тасымалдайтын транспортерлар;

роликтерде


VІІІа

75



60

20


126

қысымдайтын, дайындайтын, сортталған, жуан және орташа жаймалы стандар

қысымдағыш құралдардың циферблатында


ІVб

200

500

150

40

20


127

ыстық прокатты (илекті) үздіксіз жаймалы стандар

қысымдағыш құралдардың циферблатында


150

200

150

40

20


128

тербелетін үстелдер, қисайтушылар, бақылаушылар, ілгек түзушілер, қақтаушылардың жұмыс аумақтары

басқару постылары жағынан жабдықтарда


VІІ

200



40

20


129

станоктарды іске қосатын жабдықтар және олардың жанына өтетін жолдар

еденде жабдықтарда


VІІІа

75



60

20


130

үздіксіз жаймалық стандардың орағыштары, тоңазытқыштар

таспаны тиейтін аумақта, сөрелерде


VІІ

200



40

20


131

ыстықтай кескіштің қайшылары, арасы және пресстері: Кесу аумағы

металда


VІІ

200



40

20


132

өлшегіш шкалалар

шкалада


150



40

20


133

суықтай кескіштің қайшылары, арасы және пресстері: Кесу аумағы

металда

көлденең

150



40

20


134

өлшегіш шкалалар

шкалада

тік

150






135

түзеткіш машиналар

металдың сапасына бақылау жүргізетін жағынан роликтің үстінде


150



60

20


136

сыдыратын машиналар

құйманың сыдыру аумағында


VІІ

200



40

20


137

таңбаны теретін орын

жұмыс істейтін бетте


150



40

20


138

металға таңба қоятын орын

металда


150



60

20


139

металды өңдеу орындары (пнев-мокескіш, отпен және қырып тазалау, жаймаларды белгілеу және таңба қою)

металда


ІІІб

300

1000

150

40

15


140

жаймаларға және илектенген металға бақылау жүргізу орындары

бетінде


ІІб


3000


20

20/10


141

ұштарының транспортерлері

транспортерде


150



60

20


142

дайын өнімдердің қоймасы, қорапқа салу орындары

еденде


150



60

20


143

жону және бұрғылап тесу станоктары

өңдеу аумағында, лимбада, басқару тұтқасында


ІVб

200



40

20


144

электр қозғалтқыштар біліктерінің қоймасы

еденде

көлденең

150



60

20



Жайманы суықтай илектеу цехы

145

орамдарды күйдіру бөлімшесіне беретін транспортерлер

жабдықтарда


150



60

20


146

жинау орындары

еденде







20


147

үздіксіз күйдіру агрегаттары: түйіскен жерді дәнекерлейтін, таспаларды тігетін машиналар, таспаларды күйдіру сапасын тексеретін орын;

таспаның, дәнекерленген жерінің деңгейінде, тіккен жерінде, таспада


200



40

20


148

агрегаттың басқа да жабдықтары

бүкіл агрегат бойынша таспаның деңгейінде


150



60

20


149

металл қалдықтарын жинайтын шұңқыр

қорабында


VІІІа

75



60

20


150

щеткаларды жинау орны, ерітінді бөлімшесі

еденде, жабдықта, алаңдарда









151

стан жабдықтарын жинау орны

еденде









152

тіректерді жинау машиналары

стандарда


150



60

20


153

пакеттерді жинау орны

еденде









154

қалпақты пештер бөлімшесі

еденде









155

илектік стандар:
тарқатушылар
Клеттер
стан
жабдықтары

орамда
білікте
жабдықтарда

тік
тік
көлденең


ІVв

200
200
150



40
40
60

20
20
20


156

өтетін жолдар

еденде

көлденең


50






157

май жертөлелері

еденде, аспаптарда, тиектерде


VІІІа

75



60

20


158

біліктерді тегістеу станоктары

өңдеу бетінде


ІІв


2000

200

20

10


159

таспаның ұзына бойымен кесетін агрегат: дискілі пышақтар агрегаттың басқа жабдықтары

пышақтарда жабдықтарда


ІVв


200

150


40

60

20

20


160

металл кесіктеріне арналған қораптары бар шұңқырлар

қорабында


VІІІа

75



60

20


161

жолақты көлденең өлшеп кесетін агрегаттар: жаймаларды пакетке теретін үстелдер, тазарту құралдары

үстелде, циферблатта

көлденең, тік

150



40

20


162

жаймаларды қорғау үшін жабындылау агрегаттары:

жаймаларда жайма деңгейінде









163

жабындыланған жаймаларды қарайтын орын


көлденең

150



40

20


164

агрегат жабдықтары



150



40

20


165

жолақты үздіксіз күйдіру агрегаттары:

таспада









166

таспаның бетін қарайтын аумақ

таспаның деңгейінде

тік көлденең

ІVа

300

150



40

60

20

20


167

металды химиялық және электрлік жолмен тазартатын қондырғы, жоғарғы алаң

жабдықтарда бұрандада

тік

VІІІа

75



60

20


168

сол сияқты төменгі алаңы

жабдықтарда

көлденең

50







169

жинақтағыш роликтердің жоғарғы алаңы

таспада, қарайтын аумақта

VІІІб








170

жинақтағыштар

жабдықтарда

тік,
көлденең


VІа

150
150



40
40

20
20


171

мұнаралық пештердің төменгі және жоғарғы іске қосатын роликтерінің алаңдары. пештің астындағы үй-жайлар, ортадағы алаңдар

еденде

көлденең

VІІІб

50






172

жайманы талькпен жабатын машиналар, жабындайтын камераның кіру есігі

тесікте

тік

150



40

20


173

жабындалған жайманы пакетке жинақтайтын үй-жайлар. талькті тиейтін бункерлер

вагонеткада бункерлерде алаңдарда


150



60

20


174

таспаны үздіксіз электрооқшаулау және жабындымен қорғау агрегаттары:

таспаданың дәнекерлеу орнында
таспада

көлденең

200



40

20


175

түйісетін жерді дәнекерлейтін машиналар

таспа деңгейінде

көлденең

ІVа

300



40

20


176

таспаны жабындау сапасын қарайтын орын, ілгекті шұңқырлар агрегаттың басқа да жабдықтары


көлденең

150



60

20


177

жайманы бақылайтын үстелдер

үстелдерде

ІІа



4000

400

20

20/10


178

жайманы қорапқа салатын орын

еденде


150



40

20


179

жаймалар пакеттерінің қоймалары

еденде


150



60

20


180

өтетін жолдар

еденде



50






181

электролиттік қалайылайтын және мырыштайтын агрегаттар

тарқатқышта


150



60

20


182

тарқатқыштар күйдіретін, жуатын және басқа да ванналар, жуу машиналары

ваннада

көлденең

150



60

20


183

электролитті жабындау ваннасы

жолақта


ІVв

200



40

20


184

дайын металды орағыш

жолақта


ІІІв

300

750

150


5


185

сұрыптау үстелдері

үстелдерде


ІІг

300

1000

150

20

10


186

қаңылтырды қорапқа салатын орын

үстелдерде


150



60

20



Ақ қалайыны рекуперациялайтын бөлімше

187

қышқылдайтын және электролиздейтін ванналар

ваннада


150






188

басқа жабдықтар

жабдықта, еденде


VІІІа

75



60

20



Құбыр өндірісі
Құбырды ыстықтай илектейтін цехтар (жіксіз)

189

дайындаманы қарау үстелдері, инспекциялық учаскелер

үстелдерде,
сөрелерде


ІІІа


2000

200

40

20/15


190

дайындаманы жөндеу орындары

үстелдерде,
еденде


ІІІа

300

750

150

40

20/15


191

пресстер, қайшылар, аралар

металда, кесу аумағында


200**



60

20


192

автогенмен кесетін орындар, пешке тиеуге, металды аунатуға арналған терезелер, металды пештерден лақтырғыш, тігін стандарына шығатын жақтар, прокат станының ролангілері, дәнекерлеу машиналары

пеш қабыр ғасында, пеш рольганісінің деңгейінде, тігіндеуші құбырилектеу стандарының рольгісінде

көлденең

VІІ

200



40

20


193

пештерді толтыру алаңдары, шеберлік және аспалы құралдардың жүкарбасы, дайындамаға арналған қалталар, құбырларды орналастыратын құрал, құбырларды үрлеуге арналған станоктар

алаңда, жүкарбада, металда, сөрелерде, жабдықтарда


150



60

20


194

тігін стандары, сыдырып өңдеу станоктары, индукциялық қыздыру аспаптары

пуансонда, жонғыштарда, біліктерде, аспаптарда


VІб

150



40

20


195

құбырды илектеу стандары

біліктрде

-

ІІІг

200

400

150

40

15


196

өзектер қоймасы

еденде



20






197

құбыр кесуші станоктар

арада


ІІв

2000

200


40

10


198

қысу, жуан және орташа жаймаларды дайындау стандары

циферблатта


ІІІв

300



40

20


199

түзету машиналары

металды түзету сапасын бақылайтын жақтың доңғалақтарында


200**



60

20


200

суықтай кесу қайшылары, аралары, пресстері

металда


200**



60

20


201

металды өңдеу, белгілеу және таңба қою орындары

металда


ІІІб

300

1000

150

40

20/15


202

жаймаларды және металды илектеуді бақылау орындары

тексерілетін бетте


ІІб


3000

300

20

20


203

жону және бұрғылап тесу станоктары

шамдарда, тұтқаларда, түймелерде


ІVб

200



40

20



Жайма металдардан жасалған үлкен диаметрлі (250 мм артық) құбырларды дәнекерлеу цехтары

204

жайматөсеушілер, жаймаларды төсеу орындары

еденде


150



60

20


205

жаймаларды таңбалау, жаймаларды және оның жігінің сапасын тексеру орындары, инспекциялық тор

рольганіде, жікте, құбырда


ІІІа


2000

200

40

15


206

түзеу машиналары, жиекжону станоктары, планкаларды сыртынан дәнекерлеуге және ерітіп дәнекерлеуге арналған үстелдер, іштен дәнекерлеуге арналған үстелдер

монометр шкалаларында, кескіштрде, аспаптардың шкаласында, дәнекерлеу аппараттарының ұшында, құбырдың ішкі бетінде


ІVв

200



40

20


207

түзету машиналары

қысу құралдарының циферблатында


ІІІг

200

400

150

40

20/15


208

қайшылар

пышақтарда


200**






209

жиек игіш стандар

жаймада


150






210

дайындаманы беру механизмдері, көтергіш рольгангтер, гидравликалық пресс

дайындамада


150






211

сырттан және іштен дәнекерлеу үстелдері

жікте


VІІ

200



40

20


212

құбыркесу және гратотүсіру станоктары, құбырларды инспекциялық торда кесетін орындар

құбыр кесу аумағында


ІІІв

300

750

150

40

15



Дәнекерлеу құбырларының (диаметрі 250 мм кем) цехтары

213

құбырды сынақтан өткізу гидропресінің таспасын түзеу машиналары

таспаны іске қосатын орында, құбырда

көлденең

200






214

дискілі қайшылар

қайшыларда


200**






215

тарқатқыштар, дәнекерлеу машиналары, манжет өндіру желелері

таспаны қосу орындарында, сымдар, оператор орналасқан орында


150



40

20



Құбырды суықтай илектеу және созу цехтары

216

құбырды суықтай илектеу және созу стандары, құбыр кесу станоктары, дискілі аралар

біліктерде, созу ілдіріктерінің ұшында, араларда


ІVб

200



40

20


217

ұршықты, білікті түзету стандары

ұршықтарда, біліктерде


150



40

20


218

инспекциялық үстелдер

үстелдерде


ІІв


2000

200

20

10


219

белгі қою үстелдері

үстелдерде


ІІІб

300

1000

150

40

15



Құйма құбырлар цехы

220

қалыптық қоспаларды дайындауға арналған аппараттар, өзектерді (діңгектерді) машинамен қалыптау орны, түйіршіктегіштерді жинау учаскесі

жабдықтарда


150



40

20


221

қоспаны беру және тарату конвейерлері, кептіру пештері, ваннаны залалсыздандыру үшін жууға, бейтараптандыруға, құбырды хромдауға арналған кабиналар

таспада, кептіру фронтында, ваннада


VІІІа

75



60

20


222

өзектерді қолмен қалыптау орындары

үстелдерде

көлденең

200



40

20


223

құйып тұрушы бөлімшедегі кристалдағыштарын жоғарғы жағы, құбырды айналмалы ортада құю бөлімшесіндегі изложницаның корпусы

құю аумағында, металда

көлденең

VІІ

200



40

20


224

жіктеушілер, құбырды үрлеуге арналған станоктар, күйдіру ванналары

үстелде, жабдықтарда, біліктерде

көлденең

150



60

20


225

рольгангтер, құбырларды асфальттау бөлімшесі

рольгангте, еденде

көлденең

200**



60

20


226

инспекциялау учаскелері

сөрелерде

көлденең

ІІІа


2000

200

40

15


227

қалқандарға орналастырылған аппараттар

аспаптарда

аспаптар орналасқан жерде

ІVг

150



40

20



Құбыр илектеу жабдықтарын дайындау және жөндеу шеберханалары

228

әрлеу, жону, жылтырату станоктары

өңделетін бетте

өңдеу аумағында

ІІг


1000

150

20

10



Метиз өндірісі, сым өндіру

229

сымды ауық-ауық күйдіруге арналған күйдіру бөлімшесі

еденнен 0,8 м биіктікте, ваннада

көлденең

200**



60

20


230

орамдағы сымдарды кезеңмен күйдіру бөлімшесі, шахталық, шатырлы пештер, диаметрі 1,6 мм артық сымдарды үздіксіз қыздыру арқылы өңдеуден өткізетін агрегаттар, кезеңмен жабындылау бөлімшесі, сымдарды өңдеу бөлімшесіндегі түзеу-кесу станоктары

еденнен 0,8 м биіктікте, сым деңгейінде, ваннада, астауларда

көлденең

150



40

20


231

диаметрі 0,4 мм-ден 1,6 мм-ге дейінгі сымдарды үздіксіз қыздыру арқылы өңдейтін және күйдіретін агрегаттар

агрегаттарда, сым деңгейінде

көлденең

ІVб

200



40

20


232

сол сияқты диаметрі 0,4 мм-ден кем сымдарды

агрегаттарда, сым деңгейінде

көлденең

ІІб


3000

300

20

20/10


233

диаметрі 0,5 мм–ден артық сымдарды жездеу, мырыштау, мыстау, қалайылау агрегаттары

агрегаттарда, сымның деңгейінде

көлденең

ІVб

200



40

20


234

сол сияқты диаметрі 0,5 мм–ден кем сымдарды

агрегаттарда, сымның деңгейінде

көлденең

ІІб


2000

200

20

20/10


235

ірі және орташа созатын созу стандары, егеуқұмды (наждакты) станоктар

фильерлерде, шеңберде

тік, көлденең

150



40

20


236

стационарлы дәнекерлеуші аппараттар

жігінде

көлденең

150



40

20


237

жіңішке созатын созу станоктары, егеуқұмды (наждакты) станоктар

жігінде, шеңберде

көлденең

ІVв

200



40

20


238

стационарлы дәнекерлеуші аппараттар, орайтын станоктар

жігінде, сым деңгейінде

көлденең

ІVб

200



40

20


239

жіңішке созатын созу станоктары, егеуқұмды (наждакты) станоктар, орау станоктары

фильерде, шеңберде, сым деңгейінде

тік, көлденең

ІІІв

300

750

150

40

20/15


240

өте жұқа созатын созу стандары

фильерде

тік

ІІв


2000

200

20

10


241

орау станоктары

сым деңгейінде

көлденең

ІІб

-

3000

300

20

10


242

микрожіңішке созуға арналған созу машиналары

фильерде

тік

Ів

-

2500

250

20

10


243

жіңішке сымдарды қыздыру арқылы өңдейтін, электрмен жылтырататын агрегаттар, қайта орау, сұрыптау, қорапқа салу үстелдері

сым деңгейінде

көлденең

Іб

-

4000

400

20

10


244

сымдарды бақылаудан өткізу бөлімшесі

үстелдерде

-/-

ІІв

-

2000

200

20

10


245

сымдарды әрлеу бөлімшелеріндегі әрлеу, жылтырату станоктары

өңделетін беттерде

-/-

ІІІб

300

1000

150

40

15



Канат және металлокорд өндіру

246

ораушы станоктар, канат (арқан) және шүйке ширатушы машиналар канаттардың (арқандардың) диаметрі - 10 мм артық)

сым деңгейінде, катушкаларда, ротарларда, плашко ұстағышта

көлденең

ІVб

200



40

20


247

сол сияқты диаметрі 10 мм кем канаттар үшін

-/-

-/-

ІІІб

300

1000

150

40

20/15


248

дискілі пышақтар

кесетін дискілерде

-/-

200**



60

20



Сымнан жасалған торлар өндіру
Тоқылған тор цехтары

249

қайта орау машиналары, негіздерді (основа) орауға арналған стансалар, торларды бақылау орындары

сым деңгейінде, барабанда, галево және бердоларда, торда

көлденең

ІІв

-

2000

200

40

10


250

сол сияқты, ауыр торларға арналған

-/-

-/-

ІІІв

300

750

150

40

15


251

қорапқа салу алаңдары

еденнен 0,8 м биіктікте

-/-

300

750

150

40

15



Ауыр торлар цехтары

252

негізді орауға арналған станоктар (диаметрі 2 мм артық), жарықшақтарға арналған майда торларды жинау үстелдері

барабанда, үстелде

көлденең

150



40

20


253

пресс-автоматтар, станоктар: сымдарды бүдірлендіру, канилирленген майда торларды тоқу станоктары, ию, кесу, өру автоматтары, жартылай автоматтары, бақылау үстелдері

матрицада, торларда, үстелдерде, шнектерде, ілдіргілерде

-/-

ІVб

200



40

20



Бекіту бұйымдарын өндіру

254

суықтай және ыстықтай шығарушы престеу бөлімшесі

станоктарда, сымда, еденнен 0,8 м биіктікте

көлденең

ІVб

200



40

20


255

жеке консервациялау, орау, қораптау бөлімшесі

бұйымдарда

көлденең

150



40

20


256

компоненттерді алдын ала өңдеу учаскелері, жүгірткілерді араластыру бөлімшелері сұйық әйнек дайындау бөлімшесінің жұмыс істеу алаңдары, ферроқорытпаларын өңдеу орындары, диірмендер, классификаторлар, елеу, кептіру жабдықтары

еденде, жабдықтарда, еденнен 0,8 м биіктікте

көлденең

150



60

20


257

автоматтандырылған таразылар алаңдары, пресстерді массамен, брикетпен, сымдармен толтыру орындары, электродтарды қорапқа салу орындары

жабдықтарда цилиндрлерде және брикеттерде, үстелдерде

көлденең

150



40

20


258

компоненттерді тасымалдағыштар, сепараторлар, желдеткіштер, сүзгілер үй-жайлары

таспада, еденде

көлденең

VІІІб

50






259

ұштарды майлау және тазарту сапасын бақылау орындары, пештерді толтыру, электродтарды бунақтау рамасына төсеу, электродтардың ақауларын анықтау және сұрыптау үстелдері

тасымалдағышта, еденде, үстелде

көлденең

ІVб

200



40

20



Суықтай илектелген болат таспаларын өндіру

260

металл жолақтарын тарқатқыш, түйіскен жерлерді дәнекерлеу машиналары, таспаларды суықтай илектеу және баптау стандарының клеттері, орағыштар, іске қосу және басқа қосымша механизмдер, таспа түзеу машиналары, тарқатқыштар, көлденең кесетін қайшы орағыштары

жабдықтарда орамда, таспада, барабанда

көлденең

ІVб

200



40

20


261

илектеуші стандардың қысқыш құралдары, таспа қалыңдығын өлшеу аспаптары

циферблатта, шкалада

аспаптар орналасқан жазықтықта

ІV

150



40

20


262

дискілі пышақтар

пышақтарда

көлденең

ІІІв


1000



15


263

қапталды таспалар мен домалатқыштарды жаншу және илектеу стандарының орағыштары

барабанда

көлденең

ІVв

200



40

20


264

жиекәрлегіш станоктар, таспаны жылтырату агрегаттарының орау құралдары, жұмыс клеттері, жаншу және илектеу стандарының түзеткіш құралдары

сымда, таспада

көлденең

ІІІв

300

750

150

40

20/15


265

жылтыратқыш барабандар мен біліктер

таспа деңгейінде

көлденең

150



40

20


266

біліктеу, әрлеу станоктары, қайта орау станоктары, жабындылау бөлімшесіндегі ТББ үстелдері

өңделетін бетте, барабанда, үстелде

көлденең

ІІІб

300

1000

150

40

20/15



Таспалы серіппелер өндіру

267

таспаларды кесу пресстері, серіппелердің ширатылу сәттерін анықтау жөніндегі жұмыс орны

пышақтарда, үстелдерде

көлденең

ІІІг

200



40

20


268

егеуқұмды (наждакты) станоктар, күйдіру және калоризациялау пештері жанындағы жұмыс орындары

шеңберде, жарқышақтарда және тиеу люктерінде

тік, көлденең

150



40

20


269

тесіктерді штампылау, серіппе ұштарын ішке қайыру және жылтырату, кесу, желімдеу, реттеу; сыртқы ұштарын босаңсыту, құрастыру, серіппені бақылау жұмыс орындары,

үстелдерде

көлденең

ІІб

-

3000

300

20

20/10


270

серіппелерді қорапқа салу жұмыс орындары

-/-

-/-

ІІІв

300

750

150

40

15



Болаттан жасалған фасонды профильдер (қапталдар) өндіру

271

сыдыру-әрлеу, жонып кесу, қырнау (токарь) станоктары, ыстықтай пресстеу қондырғылары

бұйымда, прессте, рольгангте, тоңазытқышта

көлденең

ІVб

200



40

20


272

ыстықтай илектеу үстелдері

біліктрде

тік

ІІІг

200



40

20



Фильер өндіру

273

бедерлеу станоктары, электорұшқындау электроқұю, ультрадыбысты, механикалық жолдарымен бұрғылау қондырғылары, алмаз жылтыратқыш станоктар, тесіктің үлгісіне, көлеміне оптикалық бақылау жүргізетін үстелдер, инелерді ұштауға арналған станоктар, тесіктерді әрлеуге және толық дайындауға арналған станоктар, үстелге орнатылған бұрғылау станоктары

бұйымда, үстелде

көлденең

ІІб

-

3000

300

20

20/10


274

алмаздарды ілдіргілерге нығыздауға арналған жұмыс орындары, ілдіргіні қырып егеуге арналған станоктар

үстелде, өңдеу жүргізілетін бетте

көлденең

ІІІб

300

1000

150

40

20/15


275

созудың ең аз күшін анықтауға арналған аспаптар

аспаптың шкаласында

тік

ІVг

150



40

20



Темір ұнтақтарын өндіру

276

ұнтақты ұсақтау, майдалау, түйіршіктеу, сығымдау, елеу, айыру, орташалау құрал-жабдықтары; қатты қыздыру, электродоғалық және басқа да пештер орналасатын алаңдар, өлшеп орау және қораптау бөлішелері

еденнен 0,8 м биіктікте, жабдықтарда

көлденең

150



60

20


277

миксер

миксер қылтасында

көлденең

VІІ

200



40

20



Қосалқы (екінші реткі) қара металдарды қайта өңдеу өндірісі

278

болат сынықтарын газбен кесу

еденде

көлденең

VІІ

200



40

20


279

болат сынықтарын механикалық жолмен өңдеу: қайшылар, жаңқалап уақтау агрегаттары, пакеттеу және брикеттеу пресстері

тиеу орнында

көлденең

150



40

20


280

коперді ұсату залы

еденде

көлденең

150



40

20


281

темір сынықтары қоймалары: ашық, жабық, резервтегі

еденде

көлденең

ХІ

VІІІа

-

10

75

20



60


20


282

дайын өнімдер аралықтары

еденде

көлденең

150



60

20



Отқа төзімді (берік) заттар өндіру

283

шикізаттар қоймасы: ашық, жабық

еденде

көлденең

ХІІ

5

20






284

ұсақтау құрал-жабдықтары, диірмендер, електер, елеуіштер, дозалау, кептіру бөлімшелері

жабдықтарда

көлденең

150



60

20


285

тасымалдағыштар

таспада

көлденең

VІІІа

75



60

20


286

күйдіру пештері: тиеу және түсіру орындарында

пештің қабырғасында

тік

150



60

20


287

қарайтын терезелерде

терезеде

көлденең

VІІІа

75



60

20


288

пресстеу құрал-жабдықтары, қолмен қалыптау орындары

жабдықтарда

көлденең

200



40

20


289

шикі және күйдірілген отқа төзімді заттарды сұрыптау орны

сөрелерде

көлденең

ІІІа

-

2000

200

40

20


290

дайын өнім қоймалары

еденде

көлденең

-

20






      *Кестеде "Қара металлургия зауыттарын, негізгі цехтарын жасанды жарықтандырудың салалық нормалары", "Метиз зауыттарын жасанды жарықтандыруды жобалау нормалары" пайаланылды.
      ** Жарақаттану қаупіне байланысты жарықтандыру бір сатыға көбейтілген.
      0*** Бөлшек түрінде берілген пульс беру коэффициенті алымдағы аралас жүйедегі жалпы жарықтандырудың мәніне, бөлімдегі - аралас жүйедегі жергілікті жарықтандырудың мәніне сәйкес келеді.

Апатты жағдайда жарықтандырудың нормалары

2-кесте


р/с

Үй-жайлардың, жұмыс орындарының атауы,

Жарықтандыру, лк

1

2

3

Коксты химия өндірісі

1

кокстық және пекококстық батареялар, коксты итеріп шығаратын машина, сорғылар үй-жайлары, түтік тәрізді газды тоңазытқыштар, пиридиндік қондырғы, фенолсыздандыратын скруббер, компрессорлар, құрғақтай күкірттен тазарту үй-жайлары, өлшеу аспаптары орналастыратын орындар

7

2

көмір мұнаралары механизмдерінің үй-жайлары, аралық және соңғы алаңдар, пештердің бойымен өтетін газқұбырларының дәліздері, жабдықтармен жұмыс істеу алаңдары

2

Домна өндірісі

3

цехтың шойын және қож орналасқан жағы, ағызу, шойынды құю орны

10

4

үрлеу аумағы

7

5

пешті айнала өтетін жолдар, пеш жанындағы алаң

2

Ферроқорытпалар өндірісі

6

пештің жұмыс алаңдары, ферроқорытпаларды түйіршіктеу және таратып құю орындарында ағызу

10

7

пекоқорытушылар

7

Болат қорыту өндірісі

8

миксерге құю және ағызу орындары, миксермен жұмыс істеу алаңдары, пештерді толтыру орындары, шойын құюға арналған науалар, болат қождарын шығарушылар, таратып құю алаңдары, аралық шөміш, және УНРС кристаллдағышының жоғарғы жағы, конвертер

10

9

пештермен, УНРС-пен, конвертермен жұмыс істеу алаңдары

7

Илек өндірісі

10

қыздыру құдықтарының жоғарғы жағы, тиеу терезелері, әдістемелік пештердің түсіру терезелері, өздігінен жарық беретін металл қозғалатын жолдар, илектеу станоктары клетінің біліктері, илектеу жолдары, тоңазытқыштар, қайшылар, аралар, ыстықтай кесу пресстері, үздіксіз ыстықтай илектеу жайма стандары, жаймаларды қалайылау машиналарынан шығаратын орын

10

11

қысу, дайындау, сұрыпты жуан және орташа жаймалы стандары

15

Құбыр өндірісі

12

секциялық және әдістік пештердің тиеу терезелері, металды июге арналған терезе, металды пештен лақтырғыш, жіктік стандардың шығу жақтары, дәнекерлеу машиналары, ілмекті құрылғылар, калибрлік және редукциялық стандардың ұшатын қайшылары, түзету машиналары, сырттан дәнекерлеу үздіксіз стандары, құбыр дәнекерлеу стандары, алдын ала күйдіру пештері, құю бөлімшесіндегі құю орындары, құймақалыптар корпусы, құбырларды орталықтан айналдырып құятын бөлімшедегі рольгангтер, жіктеу стандары, жиек сүргілеу станоктары, жиек қайыру станоктары, аспаптарда

10

Метиз өндірісі

13

күйдіру ванналары, қатты қыздыру арқылы күйдіру агрегаттары

10

Темір ұнтақтарын өндіру

14

миксер

10

Отқа төзімді заттар өндіру

15

шахталық күйдіретін және басқа пештер

10

Шамдар қорының және оларды тазарту мерзімдерінің
коэффициенттері

3-кесте


р/с

Үй-жай атаулары

Қор коэффициенті

Шамдарды тазарту мерзімі, жылына

1

2

3

4

1

домна пештерінің құю аулалары, кокс батареялары, коксты сұрыптау үй-жайлары, агломерат және темір ұнтақтарын өндіру, отқа төзімді заттар өндірудің ұнтақтау, шихталау бөлімшелері, кірпіштерді қалыптау орындары

2

18

2

конвертерлік, электрмен болат қорыту, ыстықтай илектеу цехтары, металды екінші қайтара өңдеу үй-жайлары, илектеу цехының скрапты аралықтары, үздіксіз күйдірудің ерітінділік бөлімшелері, жаймаларды талькпен жабындылайтын машиналар, тоңазытқыштар бөлімшесі және құбыр цехтарының әрлеу жүргізетін аралықтары, құбырларды дәнекерлеу цехтары, құбырларды суықтай илеу және созу цехтары, диірмен, классификаторлар, дозалағышттар үй-жайлары, шлихта және қалыптау материалдарының қоймасы, шайырайдағыш цехтар

1,8

6

3

жаншып әрлеу шеберханалары, құбыр илеу құрал-саймандарын дайындау және жөндеу цехтары, сым, металл тор және басқаларын өндіретін цехтар

1,5

4

4

коммуникацияларды сырттан орнататын орындар, азық-түліктердің ашық қоймалары, темір жол жолдары

1,5

2

Қара металлургия объектілеріне қойылатын 
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" 
санитариялық қағидаларына        
4-қосымша                

Жұмыс аумағының ауасындағы зиянды заттардың құрамын бақылау

      1. Бақылауға жұмыс аумағының ауасындағы зиянды заттар құрамының нақты сипаттамасын өлшеу арқылы және кейінгі алынған қорытындыларды белгіленген шоғырланудың ең көп бір реттік және орташа ауысымдық рұқсат етілген шамасымен салыстыру жатады.
      2. Жұмыс аумағының ауасында болатын зиянды заттардың нақты сипаттамасы болып, егер оның сенімді ықтималдылығы ү = 0,95, сенімді аралығы Е = Ғ0,4 болса, онда іріктеліп алынған сынамалардың шоғырлануынан орташа X есептеледі.
      3. Жұмыс аумағындағы ауаның жағдайын бақылауды өнеркәсіптік кәсіпорындардың зертханалары және санитарлық-сараптау орталықтары жұмыс бағдарламаларына бойынша жүзеге асырады.
      4. Бағдарламалар технологиялық үдерістердің негізгі кезеңдерін, зиянды заттар бөлінетін көздің орналасуын және өндірістік үй-жайдың ішіндегі ауа айналымының ерекшеліктеріне байланысты олардың таралуын, сондай-ақ олардың сапалық құрамы мен зиянды заттардың қауіптілік сыныбын, оның ішінде олардың ауа ортасында өзгеруі мүмкіндігін (гидролиз, тотығу, деструкция) ескере отырып жасалуы керек.
      5. Өндіріс технологиясы бұзылған, жабдықтар істен шығып немесе дұрыс қолданылмаған жағдайда және жұмыс аумағының ауасын зиянды заттармен ластануды болдырмауды (желдету, жабу және басқалары) көздейтін барлық шаралар орындалмаған жағдайда ауадан сынама алу жүргізілмейді.
      6. Жұмысшылар тұрақты немесе уақытша болатын әрбір жұмыс орнында жұмыс үдерісінің барлық кезеңдері немесе жекеленген операцияларда (олардың ұзақтығына қарамастан) шоғырланудың рұқсат етілген шамасының ең көп бір реттік сақталуын бақылау көзделеді.
      Жекелеген неғұрлым қолайсыз жұмыс орындарына немесе жекелеген неғұрлым қолайсыз жұмыс үдерістерінің (операцияларының) кезеңдеріне, жекелеген жұмыс орындарына, егер зерттелетін өндірістік учаскеде ұқсас немесе бірдей өндірістік жабдықтардың айтарлықтай саны орналастырылса, тіркелген жұмыс орындарында сол сияқты бірдей операциялар орындалатын болса іріктеп бақылау жүргізуге жол беріледі.
      7. Бағдарламада, сонымен қатар технологиялық, санитариялық-техникалық және басқа да жабдықтарға жоспарлы түрде жөндеу жұмыстарын жүргізу операциялары кезінде жұмысшылардың негізгі жұмыс орындары аумағындағы ауаға зиянды заттар бөлінетін болса, онда жұмысшы аумағының ауасына бақылау жүргізу көзделуі тиіс.
      8. Әрбір жұмыс орнына жоспарлы бақылау жүргізу кезеңділігі бөлінетін зиянды заттардың қауіптілік сыныбына және жұмысшы аумағының ауасында технологиялық үдерістер мен жабдықтардың ерекшеліктерінен туындайтын олардың диапазоны мен шоғырлануының ауытқу ауқымына байланысты белгіленеді.
      Жұмысшы аумағының ауасына қауіптілігі 1-сыныпты сол сияқты қауіптілігі 2-сыныпты зиянды заттардың түсуі мүмкін болатын барлық жағдайларда, олардың ауаға тез ұшып таралуы уланудың ауыр түріне немесе өлімге ұшырауға себеп болатындықтан, үздіксіз немесе автоматты бақылаумен қамтамасыз етілу басымырақ болуы тиіс.
      9. Егер технологиялық үдеріс режимінің тұрақтылығы жеткіліксіз болып немесе жабдықтардың техникалық жағдайы пайдалану барысында жұмысшы аумағындағы ауаның ластануына айтарлықтай әсер ететін болса, сол сияқты зиянды заттар шоғырлануының маусымдық ауытқуы қалыптасқан жағдайда, жұмысшы аумағының ауасына қауіптілігі 2-сыныпты басқа зиянды заттар түскенде бақылау айына кем дегенде 1 рет, ал қауіптілігі 3-4 сыныпты заттар түскенде тоқсан сайын кем дегенде 1 рет, қалған жағдайда жылына кем дегенде 1 рет бақылау жүргізіледі.
      10. Тексерілетін жұмыс орнында технологиялық үдерістің әрбір кезеңі немесе жекелеген операцияда ауадан бірінен кейін бірін кем дегенде 5 сынама алынуы керек. Егер операцияның ұзақтығы 5 сынама алуға мүмкіндік туғызбаса, онда олар сол операция қайталанған кезде алынды.
      11. Қысқа мерзімді үдерістерді (операцияларды) бағалау кезінде зиянды заттар бөлетін көзден зиянды заттардың үй-жайдың ішіндегі ауаның алмасуы мен арақашықтығына байланысты олардың жұмыс орнына қонуына кететін қажетті уақыт ескерілуі тиіс. Сондықтан тиісті жағдайларда ауадан сынама алу бағаланатын үдеріске (операцияға) қатысты қажетінше кеш басталып және кеш аяқталуы тиіс.
      12. Іріктеп алынған 5 сынама бойынша орташа арифметикалық мәні және оның сенімді аралығы есептелінеді (Е):

      X = (К1+К2+К3+К4+К5):5 мг/м3

      Е = [(Кмакс-Кмин)*Һ60]:X%, бұл жерде

      К1-...К5- жекелеген сынамалардағы шоғырланулар; Кмакс - іріктеп алынған сынамалардағы шоғырланудың ең көп мөлшері; Кмин - іріктеп алынған сынамалардағы шоғырланудың ең аз мөлшері;
      Егер сенімді аралықтың алынған мәні 40%-ға тең немесе кем болса, онда анықталған орташа арифметикалық мәннің көлемі дұрыс болып есептеледі. Егер сенімді аралықтың алынған мәні 40%-дан артық болса, онда қосымша сынамалар алынып, олардың саны (№) төмендегі формула бойынша есептеледі:

n =5,8 [(Кмакс-Кмин)]2–5
X

      Дұрыс болып саналатын бұрын орындалған және қосымша алынған сынамалардың қорытындысы бойынша орташа арифметикалық мәні шығарылады.
      13. Егер алынған орташа арифметикалық мән зиянды заттар шоғырлануының ең жоғары бір реттік рұқсат етілген шегінен аспайтын болса, онда жұмысшы аумағы ауасының жағдайы шоғырланудың рұқсат етілген шамасына сәйкес келеді деп бағаланады.
      14. Ауадағы шоғырланудың орташа ауысымдық рұқсат етілген шамасының сақталуын бақылауды жұмыскерлердің жекелеген кәсіби топтарына қатысты қолдану көзделеді. Ол жеке сынамалар алуды қолдану арқылы жүзеге асырылуы тиіс. Белгіленген жұмыс орнындағы мамандықтар бойынша жұмыс істейтін жұмыскерлер үшін олардың дем алу аумағындағы ауадан сынама алуды басқа құралдармен жүргізуге рұқсат етіледі.
      Ауадан сынама алу қатарынан 5 ауысым бойына жүргізіледі, сынама алу уақытының ұзақтығы жұмыс ауысымының 70%-нан кем болмауы және технологиялық үдерістің барлық негізгі кезеңдерін, сол сияқты неғұрлым қолайсыз операцияларды тұрақты жұмыс орындарында және одан тыс жерлерде қамтуы тиіс.
      Ауысым барысында бір үзіліссіз сынама алынады немесе қатарынан бірнеше сынама алынып, олар орташа мәнді беретін бір сынама ретінде қаралады және орташа шама ретінде сипатталады.
      15. Орташа ауысымдық шоғырланудың мәні орташа арифметикалық мән ретінде 5 ауысымнан алынған сынаманың қорытындысынан есептелініп шығарылады. Егер алынған мән шоғырланудың орташа ауысымдық рұқсат етілген шегінен аспайтын болса, онда жұмыс аумағы ауасының күйі сол жердегі кәсіби топтар үшін шоғырланудың белгіленген орташа-ауысымдық рұқсат етілген шамасына сәйкес деп бағаланады.
      16. Құрамында кремний бар шаң шоғырлануының рұқсат етілген шамасы туралы мәселені шешу үшін ондағы кремнийдің бос қостотығының пайыздық құрамын анықтау - қолданылатын материалдың құрамының өзгеруіне қарай және бақылау жүргізетін ұйымдардың талабы бойынша, бірақ жылына 1 реттен кем емес жүргізілуі тиіс.
      17. Санитариялық-химиялық тексерулерде қолданылатын барлық аппараттар мен аспаптар белгіленген тәртіп бойынша тексеріледі және қорапталады.

"Қара металлургия объектілеріне қойылатын  
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар"   
санитариялық қағидаларына         
5-қосымша                

Қара металлургия объектілері орналасқан аудандардағы елді
мекендердің атмосфералық ауасы құрамында болатын және
санитариялық бақылау алынатын қосымша зиянды
заттардың тізбесі

Өндіріс

Негізгі зиянды заттар

Кокосты химия өндірісі

Фенол, бенз(а)пирен, күкіртті сутек,
цианды сутегі, аммиак

Ферроқорытпалар:

Марганец тотығының аэрозолі

Ферромарганецті


Феррохромды

Хром тотықтары

Феррованадийлі

Ванадий тотықтарының аэрозолы

Силикатты марганецті және металды марганецті

Марганец тотықтарының аэрозолы
құрамында кремнезем бар шаң

Ферросилицилді

Құрамында кремнезем бар шаң

Ферромолибденді

Молибден қоспалары (қосылыстары

Ферровольфрамды

Вольфрам шаңы

Отқа төзімді заттар

Құрамында кремнезем бар шаң

      1) жоғарыда аты аталған зиянды заттардан басқа халық денсаулығына қауіп төндіретін басқа да ингредиенттерге бақылау жүргізілуі мүмкін;
      2) атмосфералық ауаға түскен жиынтықтардың өзгеруі орын алуы, әсіресе темір және басқа да металдар тотығы бар ортада SO2-ның SO3 ауысуы мүмкін екендігі ескерілуі тиіс, бұл күкірт қышқылының аэрозолын да арнайы ингредиенттер қатарына енгізу кажеттілігін белгілейді;
      3) атмосфералық ауаның шаңмен ластануын бағалау кезінде оның құрамында бос кремнийдің қос тотығының болуына байланысты сараланған РЕШШ басшылыққа алынуы тиіс;
      4) атмосфералық ауаның бірнеше заттардың қатысуымен болатын ластану деңгейін бағалау кезінде биологиялық суммалау тиімділігі РЕШШ тізіміне сәйкес ескеріледі.

"Қара металлургия объектілеріне қойылатын 
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар"  
санитариялық қағидаларға        
6-қосымша              

Жұмыс аумағындағы ауада бақылауға жататын негізгі зиянды
заттардың тізбесі

Р/с

Өндірістік учаске

Зиянды заттар

Ескертпе

1

2

3

4


1. Коксты химия өндірісі:

1

көмірді дайындау және тасымалдау

шаң


2

кокс пештерінің жоғарғы алаңдары

шаң, көміртек тотығы, таскөмір шайырын және пекті айдауда шығатын заттар

сондай-ақ коксты, таскөмірді өндіру кезінде - күкіртті ангидрид, пек өндіруде - фенол

3

кокс және пекококс пештерінің жанама алаңдары (коксты итеріп шығаратын, есікті-алып-салушы машиналардың кабиналары, пеш маңындағы есіктер кокс сусымаларын жинау алаңдары

шаң, көміртек тотығы, таскөмір шайырын және пекті айдауда шығатын заттар, фенол, азот тотықтары, цианисті сутек


4

кокс және шайыркокс батареяларының тоннельдерінде

шаң, көміртек тотығы, цианисті сутек, фенол


5

пеш қабырғаларын жөндеу учаскелері

шаң


6

тиеу вагондарының кабиналары

шаң, көміртек тотығы, цианисті сутек, фенол, күкіртті ангидрид


7

кокс сорттау учаскелері

шаң


8

электровоз машинисінің кабинасы

шаң, цианисті сутек, фенол


9

конденсация және тұту цехтарында, сорғыларға арналған үй-жайлары және машина залында, бензолды дистиляциялау бөлімшесінде, сульфат бөлімшесінде, механикаландырылған тұндырғыштың қақпағында, фус және шайырды сығу учаскесінде, конденсат жиналатын орынның қасында, сіңіргіштердің, қоректендіргіш және айналмалы жинағыштың қасында, шайыр бөлгіштерде, буландырғышта, центрифугте, аммоний сульфатын кептіру орындарында

ксилол, толуол, бензол, цианисті сутек, аммиак, фенол, цианисті сутек, аммиак, фенол, цианисті сутегі, күкіртті сутек, нафталин


10

радон тәрізді аммоний мен натрий цехы (кристаллизаторлар мен центрифугалар жанында)

күкіртті сутек, күкіртті ангидрид, цианисті сутек


11

кокс газын тазартатын цех (вакуум сүзгіш, центрифуг, аммиак суын соратын сорғыш қасында)

күкіртті ангидрид, цианисті сутек, күшәла тәрізді ангидрид, күкіртті сутек, аммиак


12

шайырды қайта өңдеу цехты, шайыр, май қоймасы, шайырды дистилдеу бөлімшесі, антрацен фракциясын түзу бөлімшесі, нафталин фракциясын қайта өңдейтін бөлімше

таскөмір шайырымен пекті айдау кезінде шығатын заттар, таскөмір шайырымен пекті, фенолды, нафталинді, фенанпренді айдағанда шығатын өнімдер, фенол, нафталин, фенанпрен, нафталин


13

кристалды нафталин цехы (дистилдеу, құю, қаптау, орау)

фенол, нафталин


14

антраценді байыту цехы (кристаллизаторлар, сорғыштар, қаптау орны)

таскөмір шайыры мен пекті айдау кезінде шығатын өнімдер


15

фтал ангидриді цехы (дистилдеу, сору, қаптау, тиеу)

нафтохинон, фтал ангидриді, малеин ангидриді


16

бензолды ректификациалау цехы, ректификация бөлімшесі, "бензин" және "дебензин" жинағыштар, ауыр бензолды, полимерлерді, жалынсыз пеш, сепаратор, жуғыш аппараттар, өлшегіштер. Пиридин негіздерінің қоймасы (сорғыш, ыдысқа құю орындары). Бейтараптандырғыш, сепаратор, пиридин табандарын (негіздерін) өлшегіш

бензол, ксилол, толуол, күкіртті көміртек, бензол, фенол, пиридин, нафталин, цианисті сутек


17

аммиакпен фенолдансыздандыратын цехтар (бағаналар, тұндырғыштар, скрубберлер, аппарат орны)

аммиак, фенол


18

биохимиялық жолмен тазалау цехтары (тұндырғыштар, май бөлгіштер, орташаландыру, аэротенктер, тазартылған суды жинағыштар, сорғыш және аппарат орны)

аммиак, фенол, нафталин, цианды сутегі


19

германий тұтқыш цех (тұндырғыштар, сорғыштар, фуст түсіретін орын, формалин құйылған кішкентай бөшке, вакуум-сүзгіш, дірілді елеуіш, барабан)

фенол, формальдегид, аммиак, шаң



2. Агломерат және темір кенінің шекемтастарын өндіру

20

шихта материалдарын дайындау және тасымалдау

шаң

әкті, бос кальций тотығын дайындап, тасымалдағанда, сондай-ақ кальцийдің бос тотығы

21

пісіру (күйдіру), ұсақтау, суыту, сорттау және дайын өнімдерді беру, ыстық өнімді қайтару жолы, шаң және газ тазалайтын құралдар

шаң, көміртек тотығы

құрамында күкірті бар материалдарды пайдаланғанда, сондай-ақ күкіртті ангидрид

22

эксгаустер бөлімшесі

көміртек тотығы



3. Домна өндірісі:

23

құю ауласы, домна асты

шаң, көміртек тотығы

-/-

24

шихта беру тракты

шаң, көміртек тотығы

флюстенген шикізаттарды пайдаланғанда, сондай-ақ бос кальций тотығын


4. Ферроқорытпалар өндірісі

25

шихта дайындау цехтары

шаң

феррохром өндірудің барлық кезеңдерінде: феррохром өндіруде - 3 және 6 валентті хром тотықтары, ферромарганец өндіруде - аэрозоль түріндегі марганец тотығын дезинтеграциялау және конденсаттау; феррованнадий дайындағанда - 5 және 3 тотықты ваннадийді, ферромолибденді дайындағанда: еритін және ерімейтін молибден қосындылары, ферровольфром дайындағанда шаң және басқалар

26

өзі пісіретін электродтармен жабдықталған пеш учаскелері

шаң, көміртегі тотығы, таскөмір шайыры мен пекті, 3,4 бензипиринді айдау кезінде шығатын өнімдер


27

ферросилиций сақтау учаскесі

күшәла және фосфор тектес сутек, күкіртті сутек, ацетилен


5. Болат балқыту өндірісі:

28

шихта ауласы және люнкерит бөлімшесі

шаң


29

миксер бөлімшесі

шаң, көміртек тотығы

балқытатын болат маркасына байланысты

30

пеш бойы

шаң, көміртек тотығы

сондай-ақ оның құрамына кіретін зиянды заттар

31

құйып тарату орының бойы

шаң, көміртек тотығы

балқытып шығарылатын болаттың маркасына байланысты қорғағыш қоспаның және материалдарды пештен тыс жерде өңдеу және олардың құрамына кіретін зиянды заттар

32

шөміштерді дайындау учаскесі

шаң, көміртек тотығы


33

қож бөлімшесі

шаң


34

құрамдарды дайынду цехтары мен учаскелері

шаң



6. Илек өндірісі:

35

қыздырғыш пештер мен құдықтар учаскелері

көміртек тотығы, күкіртті ангидрид

сонымен қатар қыздырғыш металдар құрамына кіретін зиянды заттар

36

стан орны (жаншып қақтау, кесу, таңба салу)

шаң, көміртек тотығы

сонымен қатар өңделінетін металдар құрамына кіретін зиянды заттар

37

тоңазытқыш учаскесі

көміртек тотығы, күкіртті ангидрид


38

кемістіктерді алып тастау учаскесі

шаң

сонымен қатар өңделінетін металдардың құрамына кіретін зиянды заттар, отпен тазалағанда қосымша бөлінетін көміртек тотығы және күкіртті ангидрид

39

күйдіру учаскесі

қышқылдар мен сілтілердің булары мен аэрозольдары


40

жабу учаскесі

жабатын заттардың құрамына байланысты бөлінетін зиянды заттар


41

май жертөлесі

май аэрозольдары, көміртек тотығы


42

машина залдары

сынап


7. Құбыр өндірісі:

43

қыздырушының және оның көмекшілерінің жұмыс орны

шаң, көміртек тотығы


44

жаншып қақтаушы мен оның көмекшілерінің, жіктеуші операторлардың, автоматты түрде илектеу, жаймалау, ілдіргіге үздіксіз илеу операторларының жұмыс орындары

шаң, көміртек тотығы


45

тығыздаушылар және олардың көмекшілерінің қолмен жұмыс істеу орны

шаң


46

редукциялаушы, колибірлеуші стан операторларының жұмыс орны

шаң


47

құбырларды үздіксіз пеш қондырғыларында пісіретін дәнекерлеушінің, құбырды екі тігісті жайпақ түрде орай және жоғарғы жиілікті токпен балқыта отырып кедергімен электродәнекерлеу станында дәнекерлеушінің жұмыс орны

шаң


48

ұнтақ ағызғыш және құм құйғыш қондырғының жұмыс орны

шаң


49

флюс қабаты астында электрмен пісіретін стандағы дәнекерлеушінің жұмыс орны

шаң, марганец тотықтары


50

жайма бүгу машинасы операторының жұмыс орны

шаң


51

жону станогінің жанындағы жұмыс орны

шаң


52

флюст қабаты астында балқытып пісіретін құбырларды өңдеу станогы жанындағы, құбырларды флюстан тазалауға арналған қондырғы операторының жұмыс орны

шаң, марганец тотықтары


53

бедерлеушінің және оның көмекшілерінің, ортадан айналатын машиналар операторлары және құбырларды жартылай үздіксіз құю машинасы операторларының жұмыс орны

шаң, көміртек тотығы


54

қоспа дайындау бөлімшесіндегі өзектеушілердің, бункерлеушілердің жұмыс орны

шаң


55

майлаушылардың жұмыс орны

май аэрозолі


56

күйдірушілердің жұмыс орны

тұз, күкірт, азот қышқылдары, фторлы сутек


57

мырыштаушылардың жұмыс орны

мырыш тотығы


8. Метиз өндірісі:

58

күйдіру учаскесі

қышқыл және сілті аэрозольдары


59

жабу учаскесі

жапқыш құрамына кіретін зиянды заттар


60

электродтарды және ұнтақ сымдарды өндіру учаскесі

шаң

сонымен қатар, рецептураға байланысты қолданылатын материалдардың құрамына кіретін зиянды заттар

61

басқа учаскелер

шаң

ылғалды созу учаскесінде сонымен қатар майдың қалыпты құрамының ыстықтан өзгеруі өнімдері

9. Темір ұнтақтарын өндіру:

62

ұнтақтап дайындау бөлімшесі

шаң

сонымен қатар күл, егер ол қолданылатын болса

63

қатты қыздыру бөлімшесі

шаң, көміртек тотығы


64

брикеттеу бөлімшесі

шаң

сонымен қатар пек қолданылғанда пекті және 3,4 -бензпиренді айдау кезінде пайда болған заттар

65

хлоридтеу әдісімен ұнтақ алу учаскелеру

шаң, хлорлы сутек, фторлы сутек


10. Қайталама қара металдарды қайта өңдеу:

66

болат массивтерін газбен кесушілер, бұрғылаушылардың жұмыс орны

шаң, көміртек тотығы

сонымен қатар болат құрамына кіретін зиянды заттар

67

плазмалық қондырғыларда кесушінің жұмыс орны

шаң, көміртек тотығы

сонымен қатар болат құрамына кіретін зиянды заттар

68

кеме қалдықтарын газбен кесушінің жұмыс орны

шаң, көміртек тотығы, азот тотықтары, озан

сонымен қатар болат құрамына кіретін зиянды заттар

69

электрлі болат қорыту цехтарындағы болат қорытушының, оның көмекшілерінің, краншының жұмыс орны

шаң, көміртек тотығы, акролейн

сонымен қатар болат құрамына кіретін зиянды заттар

70

шойындарды ұсақтау қондырғылары, пакеттеу және кесектеу престері операторларының, копровшиктердің жұмыс орны

шаң


71

шойынды ұсақтау қондырғылары пакеттеу және кесектеу престер машинистерінің жұмыс орны

шаң, аэрозоль, май


72

көпірлі крандар машинисінің жұмыс орны

шаң, көміртек тотығы, күкіртті ангидрид

сонымен қатар пайдаланатын заттардың құрамындағы зиянды заттар

11. Отқа төзімді заттар өндіру:

73

оқа төзімді заттарды жасау

шаң

пеш бөліміндегі көміртек тотығы, күкіртті ангидрид

74

шайыр доломит, шайыр магнизит цехтары

шаң

дозалау, араластыру, нығыздау учаскелерінде, дайын өнімдер қоймасында, шайырдоломит шаңы және таскөмір шайырлары мен пектарын айдау кезінде бөлінетін зиянды заттар

75

отқа төзімді бетон цехы

шаң

қайнату және кептіру қазандықтары учаскелерінде, сонымен қатар фосфор қышқылы

76

жылуды оқшаулайтын жапсырмалар цехы

шаң

нығыздау және кептіру бөлімшелерінде, сонымен қатар формальдегид

77

цирконийлі отқа төзімді заттар цехтары

шаң

қышқылдау учаскесінде, сонымен қатар тұз қышқылы

      Ескертпе: Нақты кәсіпорындардың ерекшеліктерін ескере отырып, бақылауға жататын негізгі зиянды заттардың тізбесі қосымша толықтырылуы тиіс.

Қазақстан Республикасы 
Үкіметінің      
2012 жылғы 25 қаңтардағы
№ 167 қаулысымен  
бекітілген     

"Көмір өнеркәсібі объектілеріне қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар"
санитариялық қағидалары

1. Жалпы ережелер

      1. Осы "Көмір өнеркәсібі объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидалары (бұдан әрі – Санитариялық қағидалар) көмірді ашық және жер асты тәсілдерімен өндіру жөніндегі өндірістік объектілердің, байыту және брикеттеу фабрикаларының қызметіне, жер учаскесін таңдауға, жабдықтары мен жұмыс орындарына, еңбек жағдайларына, тұрмыстық қызмет көрсетуге, медициналық қамтамасыз етуге және тамақтануға, сумен жабдықтауға, желдетуге, жылытуға және жарықтандыруға, көмір өнеркәсібінде пайдаланылатын жабдықтарға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптарды белгілейді.
      2. Осы Санитариялық қағидаларда мынадай анықтамалар пайдаланылды:
      1) көмір өнеркәсібі объектісі – көмір шығаруды, сорттауды, байытуды брикеттеуді, агломераттауды жүргізетін объект;
      2) анкерлеу – арнайы бөлшектермен (металл, темір бетон, ағаш өзектер) машиналар мен құрылыстардың бөліктерін бекіту;
      3) брикеттеу – кейін қолдану кезінде шығынды азайту мақсатында байланыстырушы заттарды қосу немесе қоспау арқылы қоспаларды нығыздай отырып, қажетті мөлшердегі және қалыптағы брикет кесектерін алу;
      4) брикет фабрикасы – көмірді арнайы жабдықтардың көмегімен брикеттеу жүргізілетін кәсіпорын;
      5) генерация – электр энергиясын, шуды, электромагниттік дірілді және жарық тербелістерін шығару;
      6) гидроциклон – ортадан тебетін күштің көмегімен шламды қоюландыруға, айналым суын ағартуға, сыныптауға және көмірдің жұқа фракцияларын байытуға арналған аппарат;
      7) тас елек – сусымалы материалдарды ірілігіне қарай елек, желтартқыштар немесе торлар арқылы елей отырып, механикалық сұрыптауға арналған құрылғы;
      8) тіреу (гидротіреу) – тау жыныстарының опырылуын және кеуіп кетуін болдырмауға арналған құрылыс;
      9) шойын тоқпақ – шахта бағанының жер бетіндегі құрылысы;
      10) байыту фабрикасы – техникалық құнды немесе кейін қайта өңдеуге жарамды өнімдерді алуға арналған минералды шикізатты алғашқы өңдеуден өткізетін объект;
      11) разрез – көмір кен орнын пайдалану кезінде түзілген ашық тау қазбаларының жиынтығы;
      12) стробоскопиялық әсер – зат қозғалысының жеке сәттері бейнесінің тез алмасуын қабылдау, тез қозғалушы затты ауық-ауық бақылау жағдайында қабылдау;
      13) флотация – минералдарды өңдеу кезінде олардың ұсақ және қатты бөлшектерінің сумен ылғалданушылық айырмашылығына негізделген бөлу үдерісі;
      14) флотореагент – флотация үдерісінде қолданылатын зат;
      15) флокуляция – коллоидты бөлшектердің борпылдақ, үлпек тәріздес агрегаттарға бірігу үдерісі;
      16) флокулянт – флокуляция үдерісін жүзеге асыру үшін қосылатын арнайы зат;
      17) шахта – пайдалы қазбаларды жерасты тәсілімен өндіруді жүзеге асыратын және оларды тікелей тұтынушыға немесе байыту фабрикасына жіберетін тау кен өнеркәсібі кәсіпорны (өндірістік бірлік);
      18) шахта оқпаны – тау жұмыстарын атқаруға арналған, сыртқа шығатын есігі бар тік немесе қиғаш орналасқан таулы қазба;
      19) шпур – жарылғыш заттың зарядын орналастыруға және басқа мақсатқа арналып тау жынысы ішінен бұрғыланған диаметрі 75 миллиметрге дейінгі ұзындығы 5 метрге (бұдан әрі – м) жететін цилиндрлік қуыс;
      20) штольня – жер бетіне шығатын есігі бар және пайдалы қазбаларды шығаруға немесе тау жұмыстарына қызмет көрсетуге арналған көлденең немесе қиғаш орналасқан таулы қазба. Мақсатына қарай штольнялар желдетуші, пайдаланушы, барлаушы, су төгуші, тазартушы және басқалары болады.

2. Учаскені жобалауға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар

      3. Қойма шаруашылығын орналастыру мен тасымалдау операцияларын ұйымдастыру объектінің аумағының және ауа бассейнінің ластануын болдырмайтын тәсілдер мен құрылғыларды пайдалана отырып шикізаттар мен материалдарды механикаландырылған әдіспен беруді, түсіруді және тиеуді қамтамасыз етуі тиіс.
      4. Ғимарат ішінде технологиялық учаскелердің (цехтардың) орналасуы, зиянды өндірістік факторлардың бір учаскеден (цехтан) екіншісіне өтуін болдырмауды ескере отырып жүзеге асырылуы тиіс.
      5. Объектілер аумағындағы тұрақты жолдардың (автомобиль жолдарының, жүріс жолдарының, жаяу жүретін жолдардың) үсті шаңнан және лайдан тазартылады. Жылдың жаз мезгілінде жолдар сумен немесе Қазақстан Республикасында қолдануға рұқсат етілген байланыстырғыш заттардың ерітінділерімен шайылады.
      6. Өнеркәсіп қалдықтары мен қайталама өнімдерді жинақтау, сұрыптау, тасымалдау, оларды зарарсыздандыру және көму арнайы бейімделген алаңдарда объект аумағының жел соғатын жағында жүргізіледі.
      7. Жұмыс істеп жатқан ашық разрездердің кен орнын пайдаланудың таулы-геологиялық және технологиялық жағдайының өзгеруіне қарай кешенді шаңсыздандыру жобасына түзетулер енгізіледі.

3. Өндірістік ғимараттарға және құрылыстарға қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      8. Шахта үсті ғимаратында тікелей шахта оқпанының жанындағы жұмысшыларды күту бөлмесіндегі ауаның температурасы кемінде плюс (бұдан әрі – "+") 16 градус Цельсийді (бұдан әрі – С0) құрайды.
      9. Өндірістік ғимараттарды табиғи желдетусіз орналастыруға жол берілмейді. Терезедегі фрамугалар және аэрациялық шамдар ыңғайлы әрі жеңіл ашуға және жабуға арналған механизмдермен жабдықталуы тиіс.
      10. Жеке ғимараттарда немесе копрларда орналасқан шахтаға көтеру үй-жайлары ауа баптағыштармен, желдеткіштермен, ылғалдандырғыштармен жабдықталады. Үй-жайлардың қабырғалары мен төбесі шу сіңіретін материалмен әрленеді.
      11. Шаң қарқынды бөлінбейтін бөлмелердің қабырғалары шаңнан айына 1 реттен сиретпей тазартылады. Пневматикалық әдіспен байытатын байыту фабрикаларында, сондай-ақ көмір концентратын кептіру цехтары мен оны тасымалдау жолдарын жинауды жүзеге асыру аптасына 1 реттен сиретпей жүзеге асырылады.
      12. Өндірістік ғимараттар мен құрылыстар шөгіп қалған шаңды жинауға арналған жабдықпен қамтамасыз етіледі. Машиналарды, жабдықтарды және аспалы конструкцияларды шаңнан тазарту шөгіп қалған шаң түйіршіктерінің көтерілуіне жол бермейтін әдістермен (пневмо және гидрожинау) жүргізіледі.
      13. Еден үсті шаңнан жеңіл тазартылуы тиіс. Үй-жайларды ылғалды жинау және технологиялық үдерістер кезінде түзілетін сұйықтықтың ағып кетуіне арналған кәріздік құрылғылар және еңіс орындар көзделуі тиіс. Еден жабынының материалы механикалық және химиялық әсерлерге төзімді болуы және зиянды заттардың сіңуіне жол бермеуі тиіс. Өндірістік үй-жайларды ылғалды жинау кезінде түзілетін шламы бар су тазартылуы тиіс.
      14. Бас желдеткіш қондырғылар үй-жайларындағы дыбыс деңгейін төмендетуге арналған шаралар жүзеге асырылуы тиіс. Басқару пульті машина залынан тыс, дыбыстан қорғалған жеке үй-жайға шығарылады. Желдеткіш және сорғыш қондырғыларды, шахта көтергішті, уатқыштарды, тас електерді басқару постылары дірілден және шудан оқшаулануы тиіс.
      15. Жабдықтарды басқару постылары және диспетчерлік пункттер дыбыстан оқшауланған жеке бөлмелерде немесе кабиналарда орналасуы тиіс.
      16. Көмір байыту фабрикаларындағы және учаскелеріндегі діріл шығаратын жабдықтар орналасқан жұмыс алаңдары дірілді басатын құралдармен жабдықталуы тиіс.

4. Технологиялық үдерістерге және жабдықтарға қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      17. Көмір өндіру және оны қайта өңдеу үшін қолданылатын технологиялық үдерістерде, машиналарда және жабдықтарда машиналардың жұмыс істеуі кезіндегі қолайсыз факторларды өлшеу нәтижелері көрсетілген паспорттары болуы тиіс.
      18. Шаң түзу және бөлу, шу, діріл және басқа да қолайсыз факторлар қоса жүретін барлық технологиялық үдерістер үшін арнайы іс-шаралар көзделуі тиіс.
      19. Ашық тәсілмен көмір өндірудің технологиялық үдерісі кезінде:
      1) тау кен жабдықтарын қолдана отырып көмір өндіру және ашу жұмыстарын кешенді механикаландыру;
      2) электр күшімен тарту механизмдерін және көлік құралдарын басым пайдалану, жұмыс орындарын разрездегі ауа ағындарының басым аэродинамикасын ескере отырып орналастыру;
      3) жиналған шаңды басуды, тұтуды және жоюды қоса алғанда кешенді шаңсыздандыру;
      4) санитариялық қорғау аймағынан тыс жердегі атмосфералық ауаны ластанудан қорғау қамтамасыз етілуі тиіс.
      20. Өндірістік ортаның зиянды факторларымен күресуге арналған санитариялық-техникалық құрылғылар жаңа зиянды факторлар көзі болып табылмауы тиіс.
      21. Әрбір технологиялық үдерісте тек негізгі жұмыс қана емес, сонымен қатар ауыр қол жұмыстарын азайтатын немесе оған жол бермейтін қосымша жұмыстарды механикаландыру құралдары қолданылуы тиіс.
      22. Шаңды басу іс-шараларын жүргізу кезінде ауыз су сапасы бар су қолданылуы тиіс, ондай су жоқ немесе жеткіліксіз болған кезде шаруашылық-ауыз сумен қамтамасыз ету қауіпсіздігіне қойылатын талаптарға сәйкес келетіндігі жөнінде санитариялық-эпидемиологиялық қорытынды берілген басқа да көздер суын қолдануға жол беріледі.

5. Жер асты өндіру кезіндегі өндірістік үдерістерге
және жұмыс орындарына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар

      23. Адамдарды шахтаға түсіру және көтеру клеттері шахта суын жинауға және бұруға арналған арнайы құрылғылармен жабдықталады.
      Қазбаларда шахта суының тамшылары болған кезде шатыр немесе күнқағар тәрізді қорғау құрылыстары көзделеді, ал қарқынды тамшылы қазба бөлімдерінде жұмыс істеушілер судан қорғау киімдерімен қамтамасыз етіледі.
      24. Адамдарды жұмыс орнына дейінгі ара қашықтық 1 километр (бұдан әрі – км) және одан артық болса көлденең қазбалар бойынша, ал соңғы пункттер белгілері арасындағы айырмашылық 25 м және одан көп болғанда қиғаш қазбалар бойынша тасымалдау міндетті.
      25. Адамдарды тасымалдау үшін жылу оқшаулағыш материалдармен өңделген төбесі, қалың қапталды қабырғасы мен орындығы бар жолаушылар вагондары қолданылады. Шахта үстінде арнайы жұмыс киімімен жұмыс істейтін жұмыскерлерді тасымалдайтын көлік салонындағы ауаның температурасы жылдың қысқы және өтпелі кезеңдерінде +16оС-тан төмен болмауы тиіс.
      26. Жұмысшыларды көлік құралдарына отырғызатын орындарда орындықтармен, стационарлық жарықпен және көліктің келе жатқанын ескертетін дабылқаққышпен, телефон байланысымен жабдықталған, жылытылатын күту камералары көзделеді. Камералар ішіндегі ауаның температурасы +160С-тан төмен және +260С-тан жоғары болмайды.
      27. Жұмыс істеп тұрған қазба бөлімінің маңайындағы (100 м-ден алыс емес) ауаның температурасы +160С-тан төмен болса, жұмысшылар жылынатын үй-жайлар, кабиналар немесе қуыстар салынады.
      28. Жұмысшылар ауысым бойынша бір адамға 1-2 литр есебінен ыстық сусындармен қамтамасыз етіледі.
      29. Адамдар болатын тау қазбаларын өндіру орны ауасындағы оттегі (көлемі бойынша) құрамының мөлшері 20%-дан кем болмайды, ал жұмыс орындарындағы кен ауасының және ойық учаскелердің шығыс ағыны мен тұйық қазбалар ауасындағы көміртек диоксидінің мөлшері 0,5%-дан көп болмауы тиіс, шығу ағынды қанат қазбаларында, жиекте және шахтада жалпы алғанда 0,75%-дан аспауы, үйінді қазбаларды қалпына келтіру, жүргізу кезінде 1%-дан аспауы тиіс.
      30. Кешенді механикаландырылған тазарту қазба бөлімдерінде адамдардың орын ауыстыруына және басқару органдарына кіруіне арналған өту жолдарының шегі мен креп бағандары арасындағы кеңістіктің ені кемінде 0,7 м, ал крептің жұмыс күйі кезіндегі биіктігі секцияның бүкіл ені бойынша кемінде 0,5 м болады. Крептің жиналған күйіндегі (барынша төмен түсірілген) оның астындағы кеңістіктің биіктігі 0,4 м-ден кем болмайды.
      31. Жұмыс істеудің ыңғайсыз қалпында (тізерлеп, жатып) жұмыс атқару кезінде жұмысшылар жеке қорғаныш құралдарымен (тізеқап, шынтаққап) қамтамасыз етіледі.
      32. Көмірді қазып алу кезінде шаңның түзілуін азайту үшін көмір сілемдерін алдын ала ылғалдау көзделеді. Көмірді қазып алу кезінде көмір сілемін алдын ала ылғалдау үдерісі тазарту қазба бөлімдерінде қолайсыз еңбек жағдайларын тудырмауы тиіс.
      33. Жоғары қысымды (10 Мега Паскальдан жоғары) су ағынын қолдану арқылы қазбаны үңгу және тазарту жұмыстары кезінде көмір мен жыныстың ұсақ бөлшектерінің және технологиялық судың шашырауынан жұмысшыларды қорғау шаралары көзделеді.
      34. Жер асты қазбаларын топыраққа, тіреуіштің бүйір қабырғалары мен элементтеріне шөгіп қалатын шаңнан, сонымен бірге көмір мен жыныстың төгілуінен тазалау ылғалды тәсілмен жүзеге асырылады. Шаңды сығымдалған ауамен үрлеу жолымен жинауға жол берілмейді.
      35. Егер шаңмен күресу құралдарының кешені жұмыс аймағы ауасындағы шаңның құрамын рұқсат етілген шекті шоғырлануға (бұдан әрі – РЕШШ) дейін төмендетуді қамтамасыз етпесе, онда жеке экспозициялық дозаларды (уақытпен қорғау) реттеудің қосымша шаралары қолданылады.
      36. Шахталарда қолданылатын арнайы сұйықтықтардың, шаңға қарсы күресуде қолданылатын химиялық қоспалардың және синтетикалық заттардың, жылу, гидро, газ оқшаулау полимерлік материалдарының санитариялық-эпидемиологиялық қорытындысы болуы тиіс. Жұмыс аймағы ауасындағы зиянды заттардың мөлшері РЕШШ-ден аспауы тиіс.
      37. ҮБЗ, синтетикалық және полимерлік материалдарды дайындауға және қолдануға байланысты барлық өндірістік үдерістер механикаландырылуы тиіс. Оларды орындау кезінде жұмысшылар жеке қорғаныш құралдарымен (бұдан әрі – ЖҚҚ) жабдықталады. Апатты жұмыстарды орындау кезінде полимерлік материалдарды қолмен жағуға болады. Синтетикалық және полимерлік материалдардың бастапқы шикізаттары оларды қолданатын орындарға жабық ыдыспен жеткізіледі.
      38. Жер асты қазбаларында синтетикалық және полимерлік материалдар компоненттерінің ауысымда немесе бір жұмыс күнінде бір реттік тапсырманы орындауға қажетті мөлшері ғана сақталады. Бастапқы компоненттердің қалған мөлшері жер бетінде орналасқан қоймада сақталады. Әрбір синтетикалық және полимерлік материалдар компоненттері партиясының сертификаты мен паспорты болуы тиіс.
      39. Синтетикалық және полимерлік материалдардың бастапқы компоненттерін сақтау және тасымалдау зауыттық ыдыстарда жүзеге асырылады.
      40. Тау сілемдеріне синтетикалық материалдарды айдау, бұрғыларды химиялық анкерлеу кезінде жарылғыш заттың зарядын орналастыруға арналған цилиндрлік қуыс сенімді тұмшаланған болуы тиіс. Жұмысшылар желдеткіш ағыны бағытының жел жағында болуы тиіс. Шпур бұрғыларынан гидроқақпақтарды шығару синтетикалық материалдар қатайғаннан кейін жүргізілуі тиіс.
      41. Технологиялық және инженерлік іс-шаралармен жұмыс орындарындағы шу және діріл деңгейлерін рұқсат етілген деңгейлерге дейін төмендету мүмкін болмаған жағдайда жеке қорғаныш құралдары, сондай-ақ экспозициялық дозаны реттеу арқылы жұмысшылардың денсаулығын қорғау пайдаланылады және ауысымнан кейінгі медициналық оңалту жүргізіледі.
      42. Жаңадан сатып алынатын электровоздар машинистерінің кабиналары сыртқы шудан, қолайсыз микроклиматтан және жергілікті дірілден қорғалуы тиіс.
      43. Шуы және дірілі белсенді қосалқы жабдықтарды (сорғыларды, желдеткіштерді, ауа салқындататын қондырғыларды) жұмыс аймағынан тыс орналастырады.
      44. Дизельді қозғалтқышы бар машиналар уақтылы техникалық қызмет көрсетуден өтеді. Дизельді қозғалтқыштар тұрақты физикалық, химиялық және уытты сипаттағы отынмен жұмыс істеуі тиіс.
      45. Шахтада қолданылатын әр дизельді қозғалтқыш үшін пайдаланылған зиянды заттардың шығу жолдарында шоғырлануына және қозғалтқыштың ең көп қуаттылығына байланысты жұмыс орнына берілетін таза ауаның ең аз көлемі анықталады. Бұл сипаттамалар анықталмаған қозғалтқышты қолдануға жол берілмейді.
      46. Есту мүшесінің жеке қорғаныш құралынсыз пневматикалық перфораторлармен бұрғылауға, пневматикалық ауыр жүк көтеретін шығырды  басқаруға, поршеньде және турбокомпрессорларда жұмыс істеуге жол берілмейді. Шпурларды бұрғылау үшін жергілікті діріл бойынша талаптарды қанағаттандыратын құрал-саймандар қолданылады.
      47. Шахтаға түсу кезінде әр жұмысшыға берілетін жеке шырақтың құрылысы үздіксіз жұмыстың 10 сағаты бойына атқарылатын еңбек операциясын орындауға жеткілікті жарықпен қамтамасыз етеді, ол ұстауға ыңғайлы болуы, электролиттің төгілуін және оның жұмысшы киімі мен терісіне тиюін болдырмауы тиіс.
      48. Шахта жабдықтарын күрделі және профилактикалық жөндеу жер бетіндегі жөндеу-механикалық шеберханаларында, цехтарда немесе зауыттарда жүзеге асырылады.
      49. Жөндеу жұмысы басталар алдында жабдықтар көмірлі-жынысты шаңнан, жұмыс сұйықтығынан тазартылады және залалсыздандырылады. Жабдықтарды тазарту әдісі жұмысшыларға зиянды заттардың әсер етуіне жол бермейді.
      50. Жер асты қазбаларында ағымды жөндеу жұмыстарын орындау барысында көп еңбекті қажет ететін операциялардың барлығы механикаландырылуы тиіс. Жабдықтарды жөндеуге арналған барлық цехтар салмағы 20 кг-нан артық бөлшектерді тасымалдау кезінде механикаландыру құралдарымен (тельферлермен, көтергіштермен, ауыр жүк көтеретін шығырлармен) жабдықталады.
      51. Гидрокрептер мен қазба жұмыстары бөлімінің жабдықтарын жөндеу учаскелерінде эмульсияны және май қалдықтарын ағынмен жуып сыйымдылықтарға жинау және заттарды сіңірмейтін едендер салу көзделеді.

6. Ашық тәсілмен өндіру кезіндегі технологиялық үдеріске
және жұмыс орындарына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар

      52. Ашық тау қазбаларын күтіп-ұстау және разрез жабдықтары бойынша жұмыс жүргізу пайдалы қазбалар кен орындарын ашық тәсілмен өңдеу кезіндегі қауіпсіздік талаптарына сәйкес болуы тиіс.
      53. Пайдаланылған газдарды тазарту және тиімді бейтараптау құралдарынсыз іштен жану қозғалтқыштары бар машиналарды разрезде қолдануға жол берілмейді.
      54. Автомашиналар қозғалысының кестесі бойынша жұмысшы алаңдарында, тау кертпештерінде, жол учаскелерінде қозғалтқыштары жұмыс істеп тұрған кезде олардың жинақталуына жол берілмейді. Ірі салмақты (10 т және одан жоғары) өздігінен түсіргіштер арасындағы ең аз арақашықтық 30 м-ден кем болмауы тиіс. Тиеу жұмыстарын ұйымдастыру кезінде тиеу орнына көліктің ілмекті кіру жүйесі қолданылады.
      55. Шаң бөлінетін экскаваторлық және тиеу жұмыстарында тау сілемдерін сумен немесе ерітінділермен бүрку немесе алдын ала ылғалдандыру қолданылады. Жөндеулі пайдаланылған газ тазарту құралдарынсыз дизельді қозғалтқышты автокөліктерді пайдалануға жол берілмейді.
      56. Жарылғыш заттар (бұдан әрі – ЖЗ) түйіршікті күйінде қолданылады, таңдау кезінде олардың уыттылық сипаты және жарылғыш газ мөлшерінің аз пайда болуы ескеріледі.
      57. Ұңғымаларды қуаттандыру және тығындау, сондай-ақ қуаттандыру машиналарына ЖЗ-ды тиеу механикаландырылуы тиіс. Қуаттандырушы машиналар мен механизмдердің жұмысы кезінде шаң басушы және шаң тұтушы құралдар қолданылады. Қызмет көрсететін персонал ЖҚҚ-мен қамтамасыз етіледі.
      58. Ұңғымалар мен шпурларды бұрғылау шаңды құрғақ тұту немесе оны сумен басу арқылы жүргізіледі.
      59. Өзі түсіргіштің кузовына, вагонға және тасымалдағыш таспаға салынған тау сілемдері жылдың жылы мезгілінде суландырылады. Суландыру шырағы тиеу алаңын жауып тұруы тиіс.
      60. Разрездің 100 м-ден астам тереңдіктегі іркілу аумағындағы жұмыс орындарында газ жинақталған жағдайларда арнайы құрылғылар қолдану арқылы жасанды желдеткіштер көзделеді.
      61. Разрездегі ауа алмасуды жақсарту үшін ауаның табиғи ағымын реттейтін, бағыттайтын және қорғайтын аэродинамикалық құрылғылары көзделеді.
      62. Экскаваторлардың, жер снарядтарының кабиналарында тағамды сақтауға және тамақ ішуге арналған шкафтарды (шағын үстел), электроплитаны, суға арналған термосты, алғашқы көмектің дәрі қобдишасын, қолжуғышты қоюға арналған орындар көзделеді.
      63. Люминесцентті жарық қондырғыларынан шығатын жарықтандыру пульсациясының коэффициенті 20%-дан аспауы тиіс. Стационарлы жарықтандыру қондырғыларын пайдалану кезінде жұмыс істеу аймақтарында стробоскопиялық әсерді төмендетуге бағытталған техникалық шаралар көзделеді. Кабинаның әйнектелген бөлігінде ашуға және тығыз жабуға бейімделген тетік болуы тиіс.
      64. Шаңдануды азайту және машинаның кабинасындағы микроклиматтың рұқсат етілген параметрлерін тудыру үшін есіктер мен терезелер тығыздалады, ауаны тазартуға, жылытуға және салқындатуға арналған қондырғылар қолданылады.
      65. Физикалық фактор көздерімен жұмыс істеу кезінде жұмыс аймағы ауасындағы шаңның мөлшері, шу мен дірілдің деңгейі рұқсат етілген шекті шоғырланудан және рұқсат етілген шекті деңгейлерден аспауы және Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін "Қалалық және ауылдық елді мекендердегі атмосфералық ауаға, тұрғын және қоғамдық үйлерге, топыраққа және оның қауіпсіздігіне, қалалық және ауылдық елді мекендердің аумақтарын күтіп-ұстауға, санитариялық-эпидемиологиялық объектілерді жарықтандыруға, адамға әсер ететін физикалық факторлар көздерімен жұмыс істеу жағдайларына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидаларына сәйкес болуы тиіс.

7. Байыту және брикеттеу фабрикаларындағы технологиялық
үдерістерге және жұмыс орындарына қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      66. Технологиялық үдерістерді қашықтықтан басқаруға арналған тұрақты жұмыс орындары шуды және дірілді оқшаулайтын, микроклиматтың, ауадағы шаң мөлшерінің және уытты заттардың рұқсат етілген параметрлерін Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін "Қалалық және ауылдық елді мекендердегі атмосфералық ауаға, тұрғын және қоғамдық үйлерге, топыраққа және оның қауіпсіздігіне, қалалық және ауылдық елді мекендердің аумақтарын күтіп-ұстауға, санитариялық-эпидемиологиялық объектілерді жарықтандыруға, адамға әсер ететін физикалық факторлар көздерімен жұмыс істеу жағдайларына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидаларына сәйкес қамтамасыз ететін кабиналарда орналастырылады.
      67. Ұсақтау-сұрыптау, тасымалдау және байыту жабдықтарынан шығатын шудың және дірілдің деңгейін төмендету, оның пайда болу көзінде (дірілді оқшаулайтын іргетастар, амортизаторлар, дыбысты оқшаулайтын қаптамалар, баспаналар), таралу жолында (экрандар, қоршаулар, іргетастағы қазу), олармен жұмыс істеу аймағында (діріл оқшауланған алаңдар, орындықтар, кілемшелер, дыбысты оқшаулайтын кабиналар) жою, сонымен қатар ЖҚҚ-ны қолдану негізінде жүргізіледі.
      68. Ұсақтағыштарда, тасымалдағыш таспаларда, таселектерде шикізат пен дайын өнімді тиеу, түсіру және аударып салу орындары аспирациялау жаппаларымен және жұмысы технологиялық жабдықтың жұмысымен блокталған шаңсыздандыру жүйелерімен жабдықталады. Блоктау аспирациялау және шаңсыздандыру жүйелерінің жұмыс басталудан 3-5 минут бұрын қосылуын және жұмыс аяқталғаннан кейін 5 минуттан кем емес уақытта тоқтатылуын қамтамасыз етеді.
      69. Көмірді қабылдау, кептіру және дайын өнімді тиеу, пневматикалық сепарациялау, бөлектеу алдында көмірді құрғақ сыныптау және шаңсыздандыру учаскелерінде жүзеге асырылатын шаңға қарсы іс-шаралар кешені жұмыс аймағы ауасындағы шаңның шоғырлануын РЕШШ деңгейінде ұстауды қамтамасыз етеді.
      70. Шаң түзу қабілеті бар көмірді байыту кезінде шаң байланыстырушы қоспалар ретінде санитариялық-эпидемиологиялық сараптамадан өткен заттар пайдаланылады. Канцерогендік және мутагендік әсері бар заттарды көрсетілген мақсатта қолдануға жол берілмейді.
      71. Суспензия дайындау бойынша барлық технологиялық операциялар ауыр ортада байыту үшін пайдаланылатын, тығыздығы жоғары минералды ұнтақ бөлшектерінің жұмыс аймағының ауасына түсуін болдырмау мақсатында жергілікті сору желдеткішімен жабдықталған жаппаларда жүргізіледі.
      72. Жанасатын күбілерге, флотациялық машиналарға және басқа машиналарға реагенттерді беру жүйесі жабық коммуникациялар бойынша жүзеге асырылады және еденге реагенттердің түспеуін қамтамасыз етеді.
      73. Реагенттер, флотациялау, регенерациялау, сіңіру, кептіру және қалдықтарды залалсыздандыру бөлімшелерінің үй-жайларында ауадағы зиянды газдардың құрамына бақылау жүзеге асырылады.
      74. Ауыр орталарда байыту үшін пайдаланылатын, тығыздығы жоғары минералды ұнтақтар шаңының жұмысшыларға әсерін болдырмау мақсатында олардың суспензиясын дайындау операцияларының барлығы жергілікті сору желдеткішімен жабдықталған жабық жабдықтарда жүзеге асырылады.
      75. Беті ашық суы бар жабдықтарда (бөлектеу машиналарында, флотациялау машиналарында, құрғату аппараттарында, гидроциклондарда) жұмыс істейтін жұмысшылар гидроаэрозольдың шашырауынан қорғалады. Бұндай бөлмелердегі ауаның салыстырмалы ылғалдылығы жұмыс аймағы үшін белгіленген шамадан аспауы тиіс.
      76. Центрифугада шламды тас елек, ұсақтау және құрғату учаскелерінде дыбыс оқшаулау кабиналарының технологиялық үдерістің барысын қашықтықтан бақылау қамтамасыз етіледі. Тас елеуіштер, ұсақтаушылар, сепараторшылар, сүзгілеушілер, сорғы қондырғыларының машинистері, жөндеуші темір ұсталары есту мүшесінің ЖҚҚ-мен қамтамасыз етіледі.
      77. Технологиялық жабдықтарды топтап орналастыру жағдайында жұмысшыларды шудан қорғау шаралары үй-жайдың акустикалық қасиеттері және жанында тұрған жабдықтардың шу сипаттамалары есебінен дыбыс деңгейінің жоғарылау әсері ескеріледі.
      78. Флотореагенттер мен флокулянттарды пайдалану кезінде жұмыс аймағының ауасына РЕШШ-ден асатын шоғырланудағы уытты компоненттердің бөлінуіне жол берілмейді. Ерітінді дайындаушы жұмысшылар тыныс алу мүшелері мен тері жамылғыларын химиялық заттардан қорғайтын ЖҚҚ-мен қамтамасыз етіледі.
      79. Ауыр салмақты жүкті қолмен көтеру және орнын ауыстыру кезінде әйелдерге арналған рұқсат етілген шамалар: ауыр салмақты жүкті көтеру және орнын ауыстыру басқа жұмыспен кезектестірілгенде (сағатына 2 ретке дейін) – 10 кг, жұмыс ауысымы ішінде ауыр салмақты жүкті көтеру және орнын ауыстыру – 7 кг құрайды.
      80. Байыту фабрикаларының реагенттеу бөлімшелері мен флотация бөлімшелеріндегі жөндеу жұмыстары кезінде қолданылатын құрал-саймандар флотореагенттерден тазартылуға жатады.
      81. Тау-кен және пайдалы қазбаларды байыту жұмыстарын жүргізу кезінде топырақтың, су ресурстарының және атмосфералық ауаның ластануын болдырмау бойынша іс-шаралар жүргізіледі.
      82. Көмір өнеркәсібі объектілеріндегі тазарту құрылыстарының жобаларында коагулянттардың және флокулянттардың пайдалануын негіздей отырып, ағынды суды тұндыру уақытының есебі берілуі тиіс. Ағынды суды тазарту құрылыстарын пайдалануға беруге дейін технологиялық жабдықты іске қосуға жол берілмейді.
      83. Байыту және брикеттеу фабрикаларындағы байыту үдерістерінде қолданылған соң шахталар мен разрездерден тартып шығарылған ағынды суды су қоймаларына ағызуға судағы өлшенген және ерітілген заттарға зертханалық бақылау жасай отырып, тиімді тазалағаннан және зарарсыздандырғаннан кейін ғана жол беріледі.
      84. Шаруашылық мұқтаждығына және аумақты суғару үшін қолданылатын шахта суы микроэлементтердің артық мөлшерінен тазартуға, зарарсыздандыруға, деминерализациялауға және бейтараптандыруға жатады. РЕШШ белгіленбеген флокулянттарды және басқа химиялық заттарды су қоймаларына ағызуға жол берілмейді.
      85. Көмір объектілері аумағының бетіндегі ағынды су, өндірістік үй-жайлар едендерінің шайынды суы шығару алдында жергілікті тазартуға жатады немесе тазалау құрылыстарына жіберіледі.
      86. Жанып жатқан жыныс үйінділерін пайдалануға жол берілмейді. Істен шыққан жыныс үйінділері қопсытылуға жатады.
      87. Шахталардың, разрездердің, байыту фабрикаларының қатты қалдықтарын өнеркәсіптің басқа салаларында пайдалануға санитариялық-эпидемиологиялық қорытынды болған кезде жол беріледі.
      88. Көмірді теміржол вагондарымен немесе платформаларда тасымалдау кезінде оның төгілмеуін және шаңның ұшуын болдырмау бойынша шаралар көзделеді.
      89. Көмірді және тау жынысын арқан жолдармен, автомобильдермен, конвейерлермен немесе рельсті көліктермен шығарған кезде белгіленбеген жерлерге түсіруге және жинауға жол берілмейді.

8. Еңбек, тұрмыстық қызмет көрсету, медициналық қамтамасыз
ету және тамақтану жағдайларына қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      90. Әкімшілік-тұрмыстық кешеннің (бұдан әрі – ӘТК) құрамында арнайы санитариялық-эпидемиологиялық және медициналық-профилактикалық мақсаттағы үй-жайлар: денсаулық сақтау пункттері, фотарийлер, ингаляторийлер, моншалар, сауналар, себезгілер, діріл беретін құралдармен жұмыс істейтін жұмысшылар қол ванналарын қабылдайтын үй-жайлар, әйелдердің жеке гигиенасы үй-жайлары, киімді шаңсыздандыру камералары, кір жуатын бөлмелер және профилакторийлер көзделеді.
      91. ӘТК фабриканың бас корпусымен немесе жұмысшыларды төмен түсіріп және жоғары шығаратын шахтаның оқпанымен (штольнясымен) жылу берілетін және жарықтандырылған жабық өтпе жол арқылы қосылады.
      92. Тұрмыстық үй-жайлар санитариялық өткізгіш үлгісінде жасалады, әр кабинадан сабынды судың артқы қабырғаға қарай ағуын қамтамасыз ететін едені болады, жуыну керек-жарақтарын орналастыруға арналған сөрелермен, шағын үстелдермен, аяқты өңдеуге және шаюға арналған су ағысы бар кілемшелермен жабдықталады.
      93. Себезгі бөлмелері ең көп санды ауысым кезінде 5 адамға 1 себезгі есебінен жасалынады. Адамдардың жуынуы үшін берілетін су қауіпсіз және шаруашылық-ауыз сумен жабдықтау талаптарына сәйкес болуы тиіс. Ыстық судың ең төменгі температурасы +370С-тан кем болмайды.
      94. Ашық разрездерде демалуға арналған стационарлы үй-жайлар себезгі қондырғыларымен жабдықталады. Жаз мезгілінде қалқа астында демалыс орындары қосымша жабдықталады.
      95. Ашық ауада, орман қоймасында, жылу берілмейтін үй-жайларда шахта оқпандарын салу кезінде, сондай-ақ жұмыс орнындағы ауаның температурасы +100С-тан кем болатын басқа да жағдайларда жұмысшылар үшін аяқ-қолдарын жылытуға арналған арнайы жабдықтармен, киім ілгіштермен, қолғаптарын кептіруге арналған аспаптармен жабдықталған демалуына және жылынуына арналған арнайы үй-жайлар көзделеді. Үй-жайлар ауыз сумен және қайнаған сумен қамтамасыз етіледі. Жылдың қысқы және өтпелі кезеңдерінде бұл үй-жайлардағы ауаның температурасы +220С-тан +240С-қа дейін болуы, ауа қозғалысының жылдамдығы 2,2 м-ден аспауы тиіс.
      96. Киім ілетін үй-жайлар жұмыс және үй киімін жеке сақтауға арналған шкафтармен жабдықталады. Киім ілетін орандардағы шкафтар мен киім ілгіштердің орналасуы жинауды, дезинфекциялауды және дезинсекциялауды ыңғайлы жүргізуге мүмкіндік беруі тиіс. Киім ілетін орындарда ылғал киімдер үшін кептіргіштер көзделуі тиіс.
      97. Себезгі және киім ілетін бөлмелердің едені, қабырғасы және жабдықтары ауысым сайын жинауға және дезинфекциялауға жатады. Себезгі бөлмелердің кіре берісіндегі жеңіл аяқ киімді әрбір қолданудан кейін дезинфекциялауға арналған ванна құрылғылары көзделеді.
      98. Себезгі бөлмелерінде жұмысшылар сүлгімен және монша аяқ киімімен қамтамасыз етіледі. Сонша аяқ киімі мен себезгіде қызмет көрсететін персоналдың аяқ киімі жеңіл жуылатын материалдан дайындалуы тиіс және Қазақстан Республикасында қолдануға рұқсат етілген дезинфекциялау құралдарын пайдалана отырып ауысым сайын дезинфекциялануға жатады.
      99. Кір жуу және химиялық тазарту үй-жайларында арнайы киімді және аяқ киімді жуу тәртібін белгілейтін нұсқаулық көзделеді.
      100. Киімді кептіруге арналған киім ілгіш үй-жайы ауасының құрамындағы шаң мөлшерін бақылау тоқсан сайын 1 реттен сиретпей жүргізілуі тиіс.
      101. Респираторлық бөлме сүзгілерді шаңнан тазартуға және оның кедергісін бақылауға арналған қондырғымен, жартылай бетперделерді жууға, дезинфекциялауға және кептіруге арналған құралдармен жабдықталады.
      102. Алыс учаскелердегі қазба бөлімінің магистралдарында және уақытша конвейерлерде, бұрғылау станоктары мен басқа да механизмдерде жұмыс істейтін және жол жөндеуші жұмысшылардың жылынуы үшін жылжымалы жылыту пункттері орнатылады. Жылыту пункттерінен жұмыс орнына дейінгі арақашықтық 300 м-ден аспауы тиіс.
      103. Шахталардың, разрездердің және байыту фабрикаларының қосалқы бөлмелерінде жұмыс істейтін жұмысшыларды тамақтандыруды ұйымдастыру үшін асханалар немесе ыстық тағам немесе сусындар бар буфеттер, сондай-ақ жеке термостар мен жеке пакеттерге тамақ пен сусынды дайындауға, өлшеп-орауға және беруге арналған үй-жайлар көзделеді.
      104. Асханадан 600 м-ден алыс орналастырылған разрездерде, қысқа уақыт демалуға арналған үй-жайларда тамақ ішетін бөлме қосымша жабдықталады, онда қолды және ыдыс-аяқты жууға, ыдыстарды сақтауға арналған шкаф көзделеді.
      105. Көмір өнеркәсібінің барлық объектілерінде денсаулық сақтау пункттері көзделеді, олар қажетті медициналық аспаптармен, жедел және алғашқы медициналық көмек көрсетуге арналған таңу материалдарымен жабдықталады.
      106. Пласты 500 м және одан да көп тереңдікте өндіретін шахталарда жер асты денсаулық сақтау пункттері көзделеді.
      107. Жұмыс істеп жатқан дайындық және тазарту қазба бөлімінің жұмыс орындарына ылғалдан қорғалған, зембілдермен, медициналық препараттармен және шұғыл медициналық жәрдем көрсетуге қажетті құралдармен жарақталған дәрі қобдишалары (150 м-ден алыс емес) жақын орналасуы тиіс.
      108. Жұмысшылар фотарий құрылғысы және жабдықтау және ультракүлгін сәулеленуін ұйымдастыру кезінде өнеркәсіп кәсіпорындарында ультракүлгін сәулелену қондырғыларын пайдалану талаптары ескерілуі тиіс.
      109. Оқпан маңындағы жер асты өнімдерінде және жер асты көліктерін күту орындарында стационарлы дәретханалар салынуы тиіс. Оларды тегіс бетондалған еденді қуыс камерада орналастырады және стационарлық жарықпен және қолжуғышпен жабдықтайды. Нәжісті қабылдаушы ретінде ассенизациялаушы вагондар пайдаланылады. Вагонның қабылдау люгі жеңіл ашылуы және тығыз жабылуы тиіс. Жер асты дәретханасы люфтклозет қағидатымен жұмыс істеуі тиіс. Стационарлы дәретханалардан алыс және жұмысшы саны үш адамнан көп алыс учаскелер үшін жылжымалы дәретханалар қойылуы тиіс. Жылжымалы дәретханалар ыңғайлы жеткізуді және тазалауды қамтамасыз ететін жабық конструкциялы болуы тиіс.
      110. Жер асты дәретханаларының ассенизациялаушы вагондары толу мөлшеріне байланысты, бірақ аптасына бір реттен сиретпей арнайы жасалған төгу пунктіне, одан әрі биологиялық тазарту қондырғыларында тазартылуы үшін сыртқа көтеріледі.
      111. Разрездердегі жұмыс учаскелері жұмыс орнынан 100 м-ден алыс емес орналасқан люфтклозет үлгісіндегі жылжымалы дәретханалармен қамтамасыз етіледі. Нәжісті қабылдағышты тазарту аптасына 1 реттен сиретпей жүргізілуі тиіс.
      112. Жер асты және жер беті дәретханаларын жинау жабдықтардың сыртқы бетін дезинфекциялай отырып жұмыс күндерінде күн сайын жүргізілуі тиіс.
      113. Ассенизациялау жұмысымен айналысатын жұмысшылар үшін олардың жеке жұмыс киімін, жеке киімін, аяқ киімін сақтайтын бөлімдері бар себезгі, жылы суы бар қолжуғыш және дезинфекциялайтын заттары бар санитариялық тораптар көзделеді. Арнайы киімдерді сақтау үй-жайы сыртқа және ішке сору желдеткішімен жабдықталады.
      114. Көмір өнеркәсібінің объектілерінде жұмыс істейтін қауіпті және зиянды өндірістік факторлардың әсеріне ұшырайтын жұмысшылар ЖҚҚ-мен қамтамасыз етіледі.
      ЖҚҚ еңбекті қорғау және қауіпсіздік талаптарына сәйкес болған барлық жағдайларда, сондай-ақ еңбек және ұжымдық шарттарында көзделген барлық жағдайларда қолданылады.
      Аталған жағдайларда ЖҚҚ-сыз адамдар жұмыстарды орындауға жіберілмейді.
      115. Бет терілерін және қолды зиянды заттардың түсуінен қорғау үшін, сондай-ақ ашық ауада жұмыс істеу кезінде қансорғыш жәндіктерден, үсік шалудан және күн радиациясынан сақтау үшін қорғаныш құралдары (жақпа майлар, пасталар, аэрозольдар) қолданылады.
      116. ӘТК-нің респираторлық үй-жайларында табель нөмірлеріне сәйкес әр жұмысшыға бекітілген шаңға қарсы ЖҚҚ-ны сақтау, беру және тазартудан басқа, ЖҚҚ күйін, жұмысқа жарамдылығын бақылау жүзеге асырылады. Жартылай бетперделер мен шаңға қарсы респираторлар күн сайын жуылуы және дезинфекциялануы тиіс. Шаңға қарсы ЖҚҚ-ның кедергі күшін тексере отырып, сүзгілерін тазарту әрбір жұмыс ауысымынан кейін жүргізілуі тиіс. Респиратордың сүзгісі минутына 30 л жылдамдықтағы ауаның стационарлы ағынында су бағанының 10 мм-лік кедергісіне жеткенде алмастырылуы тиіс.
      117. Қорғаныш көзілдіріктері, экрандар мен қалқаншалар кейіннен +400С-тан аспайтын температурада кептіріле отырып, ластануына қарай таза сумен шайылады.
      118. Шуға қарсы құралдардың және шуға қарсы жапсырмалардың ластанған беттері әрбір қолданыстан кейін ылғалданған тампондармен немесе сабынды жылы сумен сүртіледі.
      119. Каскалар ішкі жабдығы бөлшектенбестен, күн сайын жылы сумен жуылады және айына бір рет дезинфекцияланады. Каскаларды дезинфекциялау үшін Қазақстан Республикасында қолдануға рұқсат етілген құралдар пайдаланылады.
      120. Арнайы жұмыс киімі кешенді өңделуге жатады: сырт киім – ылғалды шаңсыздандырылуы немесе химиялық тазартылуы, іш киім – жуылуы тиіс. Сыртқы арнайы жұмыс киімін өңдеу жиілігі айына үш реттен сиретпей, ал іш киім апта сайын болады. Әр жұмыс ауысымынан кейін арнайы жұмыс киімі шаңсыздандырылады және кептіріледі. Судан қорғайтын арнайы жұмыс киімі 500С-тан аспайтын температурада кептіріледі. Сүлгілер, касканың астынан киілетін зат, шұлғаулар әр қолданыстан кейін ауыстырылуы, жуылуы және дезинфекциялануы тиіс. Тері-іріңді және грибокты аурулардың алдын алу және емдеу үшін микробқа қарсы матадан тігілген іш киіммен қамтамасыз етілуі тиіс.
      121. Арнайы жұмыс аяқ киімі айына екі реттен сиретпей дезинфекциялаушы заттарды қолдана отырып (15 мин бойы хлорамин Б-ның 5%-дық ерітіндісімен немесе фитонның 1%-дық ерітіндісімен) жуылуы, ылғалданған аяқ киім ауысым сайын кептірілуі тиіс. Кептірілген соң теріден жасалған аяқ киімге арнайы жақпа май жағылады.
      122. Терісінің іріңді аурулары және саусақтары мен табанының грибокты аурулары бар науқастардың арнайы жұмыс киімі хлорамин Б-ның 5%-дық ерітіндісімен немесе басқа дезинфекциялаушы құралдармен күн сайын дезинфекциялануы тиіс.
      123. Жер үсті шахталарының асханаларын күтіп-ұстау және пайдалану, сондай-ақ азық-түліктерді аспаздық өңдеу және өткізу қоғамдық тамақтандыру объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптарға сәйкес болуы тиіс.
      124. Тамақтанудың жер асты пункттері болғанда түскі ас жер үсті асханаларында әзірленеді және дайын тағамдар тез арада термосқа салынады. Дайын тағамдар бар термостар дайындалғаннан кейін 1-2 сағ кешіктірілмей тамақтану пункттеріне жеткізілуі тиіс. Тарату кезінде бірінші ыстық тамақтардың температурасы +600С-тан, екінші тағам +500С-тан, ал салқын тағамдар +140С-тан төмен болмауы тиіс.
      125. Шахтерлерді таза ағыстағы көмір шахталарының қазба өндірісінде тікелей ыстық тамақпен қамтамасыз ету үшін жұмыс орнының екі жағына қарай 15-20 минуттық жаяу жүретін жерлерде шахтерлерді тамақтандырудың жер асты пункттері жасалуы тиіс.
      126. Шахтадан кері қайтарылған ыдыстарды және заттарды санитариялық өңдеу жер үсті асханасында жүргізіледі.
      127. Жұмыс беруші жұмысшыларды Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін жұмысшыларды арнайы киіммен, арнайы аяқ киіммен және басқа да жеке және ұжымдық қорғаныш құралдарымен, санитариялық-эпидемиологиялық үй-жайлармен және құрылғылармен қамтамасыз ету тәртібіне және нормаларына сәйкес сүтпен, құнарлылығы бойынша теңестірілген емдік-профилактикалық тағаммен, витаминдермен және биологиялық белсенді микроэлементтермен және сүтпен жұмыс берушінің есебінен қамтамасыз етуі тиіс.
      128. Кәсіпорын жұмыскерлеріне медициналық қызмет көрсетуді медициналық-санитариялық бөлімдер, емханалар және ауруханалар жүзеге асырады. Олар тәулік бойы жұмыс істеуді қамтамасыз ететін цех қызметін және денсаулық пункттері желісін ұйымдастырады.
      129. Денсаулық сақтау пункті дәрігерлер, орта және кіші медициналық қызметкерлер штатымен толықтырылады, жабдықтармен, құрал-саймандармен және таңу материалдарымен жабдықталады.
      130. Жұмысқа қабылданатын және қолайсыз өндірістік факторлардың әсерімен байланысты өндірістерде және мамандықтарда жұмыс істейтін инженерлік-техникалық қызметкерлер мен жұмысшылар жұмысқа кіру кезінде Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін міндетті медициналық тексеріп-қарауды жүргізу қағидаларына сәйкес міндетті медициналық тексеріп-қараудан өтуі тиіс.
      131. Медициналық қорытынды негізінде жұмысшының кәсіби ауруға шалдыққаны анықталған және расталған жағдайда жұмыс беруші оны қолайсыз өндірістік факторлардың әсеріне байланысты емес жұмысқа ауыстыруы тиіс.
      132. Бұрын зиянды еңбек жағдайында жұмыс істеген, кейіннен басқа жұмысқа ауысқан немесе жұмыстан босаған жұмысшылар одан кейін денсаулық жағдайы нашарлағанда және оның еңбек жағдайымен байланысын растау қажет болған кезде профпатолог мамандарға жіберіледі.

9. Сумен жабдықтауға, желдетуге, жылытуға және
жарықтандыруға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар

      133. Жер асты тау қазбалары механикалық тарту күші бар тұрақты жұмыс істейтін желдеткішпен қамтамасыз етіледі.
      134. Барлық желдету қондырғылары тиімділігіне сыналуы тиіс. Сынау және жөндеу нәтижелері бойынша әрбір желдету жүйесіне паспорт толтырылады.
      135. Желдету жабдықтарын, ауаны тазарту құрылғыларын таңдау, сондай-ақ жаппаларды жобалау кезінде шығатын шаңның бөліну параметрлерінің ерекшеліктері ескерілуі және саңылаулар арқылы сорылып шығатын ауа орнын толтыратын аспирациялық ауаның 10%-дық қоры Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін "Өндірістік мақсаттағы ғимараттарға және құрылыстарға және өндірістік объектілердің санитариялық-қорғаныш аймағын белгілеуге қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидаларына сәйкес көзделуі тиіс.
      136. Шахтаға, өндірістік үй-жайларға және ӘТК-ге механикалық желдеткіш жүйелерімен берілетін сорылған ауадағы шаң мен уытты заттардың құрамы жұмыс аймағының ауасы үшін 30%-дан аспауы тиіс.
      137. Өндірістік үй-жайлардағы айтарлықтай шаң бөлетін жылыту құралдарының беті тазалауға ыңғайлы болуы үшін тегіс болуы тиіс.
      138. Ғимараттар мен құрылыстарды жылыту үшін қосымша өндірістік зияндылық тудырмайтын жүйелер, құралдар мен жылу таратқыштар көзделеді.
      139. Жылытылмайтын өндірістік үй-жайлар жылдың қысқы және өтпелі кезеңдерінде жұмысшыларды жылытуға арналған учаскелермен жабдықталады.
      140. Жер асты тау қазбаларында жұмыс істейтін жұмысшылар үздіксіз жұмыстың 10 сағаты ішінде бақылау объектілерін жарықтандыруға қол жеткізетін жеке аккумуляторлы шырақтармен қамтамасыз етіледі. Оларды пайдалану кезінде электролиттің төгілуіне және жұмысшының терісі мен киіміне ағуына жол берілмейді.
      141. Ашық разрездерде машиналар мен механизмдердің кабиналарында, бұрғылау, тиеу, жеткізу техникаларының жұмыс орындарында, теміржол және автомобиль жолдары арқылы жұмысшылар жүретін өтпе жолдарда, ғимараттар мен құрылыстардың үй-жайларында, сондай-ақ жұмысшылардың тұрақты қозғалу жолдарында стационарлы жарық беру қондырғылары орнатылуы тиіс.
      142. Стационарлы жарық беретін қондырғыларды пайдалану кезінде өндірістік аймақтарында стробоскопиялық әсерді төмендету жөніндегі техникалық шаралар көзделеді.
      143. Люминесценттік қондырғылар тудыратын жарық пульсациясының коэффициенті 20%-дан аспауы тиіс.
      144. Объектілерде істен шыққан газды-разрядты шамдарды сақтауға арналған арнайы жабдықталған үй-жайлар, сондай-ақ шырақтарды жөндеу және тазалау шеберханалары бөлінуі тиіс.
      145. Санитариялық-тұрмыстық және қосалқы үй-жайларда, сондай-ақ дәлдігі аз жұмыстар жүргізілетін үй-жайларда қыздыру шамдарын пайдалануға жол беріледі.
      146. Салқындатушы және қыздырушы микроклимат жағдайларында су теңгерімі бұзылуының алдын алу үшін кәсіпорын жұмысшыларды ыстық немесе салқын сусындармен қамтамасыз етеді.
      147. Жер асты қазбасында жұмыс істейтіндер сыйымдылығы 0,75 литрлік құтылармен немесе сынбайтын термостармен қамтамасыз етілуі тиіс. Айналымдағы ауыз суға арналған ыдыстардың (сыйымдылықтардың) саны олар қамтамасыз ететін жұмыс орнының санынан екі есе көп болуы тиіс. Құтылар мен термостарды жуу және сақтау бір орталықта жүзеге асырылады.
      148. Әкімшілік-тұрмыстық ғимараттарда суды сыйымдылыққа құйып алуға арналған арнайы крандар жабдықталуы тиіс.
      149. Разрездерде жұмыс істейтін жұмысшылар бұрқақ тәрізді жұмыс істейтін крандары бар жабық ыдыстармен жеткізілетін сумен қамтамасыз етілуі тиіс. Су толтырылған ыдыстар жылдың қысқы мезгілінде жылытылатын арнайы үй-жайларда орнатылады. Пункттердегі ауыз судың температурасы +200С-тан жоғары болмауы және +180С-тан төмен болмауы тиіс.
      150. Шахталар мен разрездерде ауыз су құйылған ыдыстың 30%-дық қоры көзделуі тиіс.

Қазақстан Республикасы  
Үкіметінің       
2012 жылғы 25 қаңтардағы
№ 167 қаулысымен   
бекітілген     

"Түсті металлургия объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық
қағидалары

1. Жалпы ережелер

      1. Осы "Түсті металлургия объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидалары (бұдан әрі – Санитариялық қағидалар) түсті металлургия объектілерінің қызметіне, өндірістік ғимараттар мен құрылыстарын жобалауға, жабдықтауға, өндірістік үй-жайлардың ауасына, жылытуға, желдетуге және жарықтандыруға, физикалық факторлар көздеріне, тұрмыстық үй-жайларына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптарды белгілейді.
      2. Осы Санитариялық қағидаларда мынадай анықтамалар пайдаланылады:
      1) түсті металлургия объектісі – кен өндірумен, кен байытумен, түсті металдар мен олардың қорытпаларын өндірумен және өңдеумен айналысатын өнеркәсіп объектісі;
      2) кивцэтті қорыту – шихтаны күйдіру және балқыту циклондық пеште және балқыту камерасында, ал қорыту өнімдерін одан әрі бөлу (қалпына келтіру, айдау және конденсациялау) агрегаттың электротермиялық бөлігінде жүзеге асырылатын кезде металдарды бір агрегаттан алу;
      3) конвертер – техникалық оттегімен, ауамен немесе басқа да тотықтырғыш газбен үрлеу арқылы штейннен болат, мыс алуға арналған агрегат;
      4) реторта – әртүрлі заттарды қыздыруға және айдауға арналған бұру түтігі бар химиялық ыдыс;
      5) фурма – металлургиялық агрегаттарға үрлеуді жүргізетін құрылғы;
      6) футеровка – жағу пештерінің, сыйымдылықтар құбырларының қорғаушы ішкі қаптамасы;
      7) шликер – қорғасын тазартудың жанама өнімі.

2. Өндірістік ғимараттар мен құрылыстарды жобалауға
қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      3. Өнеркәсіп алаңының аумағында құрамында қауіптілігі І және ІІ сыныпты және радиоактивтік заттар бар шикізат өнімдерін қайта өңдеу жүргізілетін ғимараттар және құрылыстар орналастырылады, май мен мазутты сақтау қоймаларында өндірістік кәрізге ағызуға арналған еңіс қабаттар болуы тиіс.
      4. Фтор тұздарын өндіру және алтын шығару өндірісіндегі ашық алаңдарда орналастырылатын бак аппаратурасы өндірістік және қосалқы ғимараттардың жел соғатын жағында ғимараттар мен құрылыстардың ашылатын ойықтарына дейін кемінде 25 метр (бұдан әрі – м) арақашықтықта орналасуы тиіс.
      5. Алюминий электролизі корпустары аумағының жабық және жартылай жабық учаскелерін өтпе желсіз орнатуға жол берілмейді.
      6. Бөлінетін зиянды заттарды ескере отырып өндірістік учаскелерді оқшаулау қамтамасыз етілуі және олардың өзара ықпалына жол берілмеуі тиіс:
      1) барлық өндірістерде:
      шикізат материалдары қоймаларын;
      материалдарды бөлшектеу және ұсату учаскелерін;
      күйдіру, қыздыру, біріктіру, агломерциялық, балқыту, гидрометаллургиялық, гидрохимиялық, электролиз, тазарту цехтарын;
      ерітінділерді даярлау және тазалау;
      реагенттерді дайындау, сақтау;
      флотациялау, элетролиттті дайындау;
      ожауларды сілтіден айыру, қоюландыру, сүзгіден өткізу, кептіру, өңдеу және жөндеу;
      балқыту пештерінің күмбезін жөндеу;
      алынатын жабдықтар мен алмалы-салмалы коммуникацияны тазалау және жуу бөлімдерін;
      дайын өнімдерді өлшеп-орау, қаптамалау, қоймаларын;
      өнеркәсіп ағындарын залалсыздандыру;
      кептіру пештерін шаңнан, газдан тазалау;
      вакуум-сорғы бөлімдерін;
      өздігінен жүретін техника мен электрокарлар парктерін;
      басқару пульттерін;
      демалу және тамақтану орындарын;
      2) глинозем өндірісінде:
      кремнийден тазалау, қызыл шламды жуу және қоюландыру, сілтіден айыру, декомпозициялау, өндірістік және затравка гидратын дайындау;
      каустикалық соданы буландыру, карбонизациялау, кальцинациялау, цистернадан қотару;
      қақпақтар үстіндегі және ыстық тік аппараттардың жоғарғы басындағы жұмыс аймақтары бөлімдерін;
      3) электролиттік тәсілмен алюминий өндірісінде:
      электролизерлерді күрделі жөндеу, газдан тазалау ерітінділерінен фтор тұздарын регенерациялау және электролиздік өндірістің қатты қалдықтарын қайта өңдеу;
      электрлі құю цехтарын;
      электролизерлерді күрделі жөндеу цехтарында – электролизерлерді демонтаждау, қалың массаны дайындау, құю, электролизерлерді монтаждау, дәнекерлеу бөлімдерін;
      фтор тұздарын регенерациялау цехтарында – сілтіден айыру және кремнийден тазарту бөлімдерін;
      4) электродтық бұйымдар, анодтық масса және күйген анодтар өндірісінде – пек дайындау, араластыру-қалыптау, жасыл анодтарды күйдіру, анодтарды демонтаждау және монтаждау бөлімдерін;
      5) техникалық көміртегі өндірісінде:
      тұту, өңдеу, дайын өнімдерді қаптамалау, жинақтау бөлімдерін, айналмалы резинокордты контейнерлерді тазарту және жөндеу учаскелерін;
      тұту бөлімдерінің түтіктерін демонтаждау және монтаждау учаскелерін;
      6) техникалық таза кремний өндірісінде – дайын өнімдерді өңдеу бөлімдерін;
      7) фтор қосындылары өндірісінде – еріткіш қышқылдарды мөлшерлеу, адсорбциялық тазарту және құю, пеш бөлімдерін, тұздарды қайнату учаскелерін;
      8) қайталама алюминий өндірісінде – алюминий жаңқаларын кептіру, флюстерді қалпына келтіру және дайындау, шлактарды сақтау бөлімдерін;
      9) мырыш өндірісінде – анодтар мен катодтарды дайындау, дростарды қайта өңдеу, жылан түтіктерді жуу және дәнекерлеу үдерістерін;
      10) мысты отпен тазарту кезінде – анодтық, вайербарстық, оттегісіз мыс алу бөлімдерін;
      11) мысты электролиздеу цехтарында – шламды қайта өңдеу бөлімдерін;
      12) никель өндірісінде:
      брикеттеу, орау, файнштейнді бөлу, күкірт қышқылды никель алу үдерістерін, анодтық, никельдің шала тотығын қалпына келтіру, автоклавтық-химиялық бөлімдерін, күкірт қалдықтарын пайдалану цехтарын, сұйық күкірт қоймаларын;
      ұнтақтау-агломераттау және және кептіру-престеу цехтарында – ыстық агломерат, коллекторлар мен циклондарды түсіру учаскелерін, қайтару торабын, брикеттеу үдерістерін
      балқыту цехтарында – конвертерлік шлакты азайту үдерістерін, конвертерлік, құю бөлімдерін;
      күйдіру-қалпына келтіру цехтарында – шырақ тұқылдарын межесіздендіру бөлімін;
      гидрометаллургиялық цехтарда – түсті металдарды тұндыру бөлімдерін;
      никелді электролитикалық тазалау цехтарында – қосалқы материалдарды сақтау және өңдеу үй-жайларын;
      13) кобальт цехтарында – сынықтар мен қалдықтарды өңдеу үдерістерін, хлорға арналған тарату қондырғыларын;
      14) карбонильді үдеріспен никель өндірісінде:
      никель карбонилін синтездеу, ректификациялау, ыдырату, ұнтақпен өңдеу, көміртегі тотығын алу, газгольдерлер бөлімдерін;
      ректификациялау бөлімінде – кубтық қалдықтарды, никель карбонилдері және кубтық қалдықтарға арналған ыдыстарды газсыздандыруды;
      ұнтақтарды өңдеу бөлімдерінде – брикеттеуді;
      15) магний өндірісінде:
      магний мен оның қорытпаларын құю, суыту, қолданылған электролиттерді қайта өңдеу бөлімдерін;
      магний-сынап қорытпаларын балқыту учаскелерін;
      магний-сынап қорытпаларының кесектерін қыздыру, оларды прокаттау, жинау және табақтарды кесу учаскелері;
      16) алтын алу объектілерінде:
      амальгамациялық қайта балқытуды сорбциялау, регенерациялау;
      реторттық пештер, алтын тұнбаларын қышқылды өңдеу, жеткізу, шламдарды, реагенттері бар күбілерді дайындау бөлімдерін;
      17) платина мен платиноидтар алу кезінде:
      шикізаттарды қабылдау және сынақтан өткізу;
      дайын өнімдерді қабылдау;
      әрбір металға арналған химиялық және электролиттік үдерістерді;
      ерітінділер мен сусымалы өнімдерді байыту бөлімдерін. Бөлімдердің әрқайсысының галереяға шығатын жеке есіктері болуы тиіс;
      18) қалайы және оның негізіндегі қорытпалар өндірісінде:
      қара қалайыны вакуумдық тазарту қондырғыларын, пештердің индукторларын қуаттандыратын генераторларын;
      босатылып алынған алюминий және сүрме түсірінділерін суыту және сақтау учаскелерін.
      7. Агломерациялық бөлімдерде агломерациялық машиналардың артқы бөлігін агломерациялық корпустың барлық негізгі бөлмелерінен оқшаулайды, агломерациялық бөлімнің үй-жайлары мен таспалардың бос жүрісі бөлімдері арасында торлы жаппа салуға жол берілмейді.
      8. Карбонилді тәсілмен никель өндіруде барлық реакторлар, ректификациялық бағаналар, ыдыратқыштар никель карбонилін синтездеу, ректификациялау және ыдырату үдерістері кезінде галереяға шығатын сыртқы есігі бар оқшауланған үй-жайларда орналастырылуы тиіс. Әрбір бөлік есігінің жанында шлангілі газтұтқыштарды қосу үшін ауа аспабының стационарлық қондырғысының штуцерлері жабдықталады.
      9. Жаңадан салынып жатқан ғимараттардың алюминийді электролиздеу және тазарту корпустарында ауаның табиғи ағыны төменнен электролизерлердің ұзындығы бойымен корпустың барлық ұзындығы бойынша қамтамасыз етілуі тиіс.
      10. Анағұрлым артық жылумен сипатталатын үй-жайлардың жабындарында сөнбейтін аэрациялық шамдар немесе шахталар орнатылады.
      11. Фторлы қосындылар бөлетін өндірістік үй-жайлардағы және фторлы өндіріске жақын орналасқан басқа цехтардағы жарық ойықтарын бітеу үшін фтордың әсеріне берік мөлдір материалдар қолданылуы тиіс.
      12. Көп мөлшерде жылу және зиянды заттар бөлетін (электродтық масса өндіруде, қара никель өндіруде балқыту бөлімдері) көп қабатты бөлімдердің жабындарында ашық саңылаулар болған жағдайда әрбір қабаттың бөлек желдетілуін қамтамасыз ететін қондырғылар көзделеді.
      13. Ток және хлор өткізгіштері оқшауланбаған магнийді электролиздеу корпусының жартылай жертөле үй-жайлары, ғимараттың тереңдетілген учаскелері (транспортерлердің, сорғылардың, жинағыштардың ойықтары) желдетілуі тиіс.
      14. Сынап буының ауаға таралу қаупі бар үй-жайлар сынаппен және оның қосындыларымен және сынап толтырылған құралдармен жұмыс істеуге арналған өндірістік және зертханалық орындарды жобалауға, жабдықтауға, күтіп-ұстауға және пайдалануға қойылатын санитариялық қағидалар талаптарын қанағаттандыруы тиіс.
      15. Қызмет көрсететін персонал үнемі болатын (өндірістік үй-жайларда отыратын) жабдықтарды қашықтықтан бақылау және басқару пульттері қызмет көрсететін персоналдың жұмысы үшін нормаланатын (шуды басу, бапталған немесе таза ауа беру) жағдайды қамтамасыз ететін қондырғылармен жабдықталған жабық орындарда немесе арнайы үй-жайларда орналастырылуы тиіс.

3. Жабдықтарға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар

      16. Шаңды болдырмау мақсатында тазарту құрылғыларынан шаңдарды тазарту және оны тасымалдау механикаландырылуы тиіс.
      17. Жабдықтардың жабу және сору конструкциясы олармен жұмыс істеуге және жөндеуге қол жетімділікті қамтамасыз етуі тиіс.
      18. Реагенттерді дайындау және қолдану учаскелерінде:
      1) реагенттер салынған ыдыстарды ашу және босату камераларынан;
      2) реагенттерді, реакторларды және жинау күбілерін қуаттандырғыштарынан;
      3) өнеркәсіп ағындарын залалсыздандыру бөлімдеріндегі залалсыздандыру аппаратурасынан жергілікті сорғылар көзделуі тиіс.
      19. Ерітінді күбілері мен шығыс бактарын тазарту, реагенттен босаған ыдыстарды жуу механикаландырылған әдіспен жүргізілуі тиіс; жуынды сулар өндірістік кәріздерге ағуы тиіс.
      20. Құрамында қауіптілігі І-ІІІ сыныпты зиянды заттар бар қойыртпақтарды сүзуге арналған сүзгі-престер мен вакуум-сүзгілер сорушы жаппалармен жабдықталуы тиіс.
      21. Реагент және дренаж бөлімдерінің сорғыларын іске қосу автоматты түрде жүргізілуі тиіс.
      22. Қауіптілігі І және ІІ сыныпты заттарды залалсыздандыру аспирациямен, бақылау және қашықтықтан басқару құралдарымен жабдықталған тұмшаланған жабдықтарда жүзеге асырылуы тиіс.
      23. Құрғақ концентраттарды түсіру, елеу, шихталау үдерістері механикаландырылған болуы тиіс.
      24. Ыстық агломераттарды суыту, ылғалдау және қайтару ылғалдандыру үшін берілетін суды автоматты түрде реттеуші арнайы құрылғыларда жүргізілуі тиіс. Салқындатқыштар ішінде пайда болған шаң және бу жергілікті сору желдеткіштері арқылы тазартыла отырып шығарылуы тиіс.
      25. Агломерациялық машиналардың коллекторында технологиялық вакуумды пайдалану кезінде шаң жинаушы қап жаппаларынан шығатын шаңды сору үшін ол жаппалардың ауа жүретін түтіктеріндегі клапандарды шаң жинаушы қаптың қақпақшаларымен блоктау көзделеді. Блоктау сорудың шаң шығарудан бұрын қосылуын, ал оның ажыратылуы шаң қабын түсіру аяқталғаннан кейін қамтамасыз етілуі тиіс.
      26. Агломератты тасымалдау және кері қайтару жабық көлікпен жүргізілуі тиіс.
      27. Құйғыш агрегаттар сыйымдылықтардың механикалық салғыштарымен жасақталуы тиіс. Күйдіргіш пештерден ыстық тұқылдарды тасымалдау жабық тәсілмен жүргізілуі тиіс.
      28. Кендер мен концентраттарды балқытуға арналған электр пештерінен шығатын газдар тазартылуы тиіс. Кендер мен концентраттарды балқытуға арналған пештердің күмбездері мен температуралық жіктері тұмшаланған болуы тиіс.
      29. Шахта пештерін толтыру құрылғылары пешті толтыру кезінде газдың және шаңның бөлінуін болдырмауы тиіс.
      30. Конвертерлер шаң жібермейтін тыстармен және металл қалдықтарын жинау және шығару үшін механикаландырылған құрылғылармен жабдықталуы тиіс.
      31. Бак аппаратурасынан ерітінділерді беру және шығару құбырлардың бойымен жүргізілуі тиіс. Бак аппаратурасы ерітінділердің асып төгілуін автоматты түрде болдырмайтын құралдармен, сусымалы материалдарды механикаландырылған түрде тиеу құрылғыларымен және жергілікті тиімді сорғылармен жабдықталуы, сондай-ақ қақпақтармен жабылуы тиіс.
      32. Өндірістің барлық кезеңдерінде құрамында қауіптілігі І және ІІІ сыныпты зиянды заттар бар ерітінділерді тасымалдау жабық құбырлар бойымен жүзеге асырылуы тиіс. Мұндай ерітінділерді ашық ағынмен жіберуге немесе науаларды қолдануға жол берілмейді.
      33. Уытты заты бар құралдарды жөндеу алдында олар ішіндегі материалдардан босатылуы, бейтараптаушы затты қолдану арқылы жуылуы тиіс.
      34. Бак аппаратурасын, булаушы және түтік тектес аппараттарды, автоклавтарды, реакторларды тазалау жұмыстары механикаландырылуы және желдеткіш қосулы кезде жүргізілуі тиіс.
      35. Электролиздік ванналар жергілікті сыртқа шығару желдеткіші жүйесімен жабдықталуы тиіс. Су ерітінділерін электролиздеу кезінде арнайы көбіктендіргіш саптамалар қолданылуы тиіс.
      36. Құбыр аралық кеңістіктерді және тоңазытқыштардың қабырғаларын органикалық шөгінділер мен жиналған заттардан тазарту үшін физикалық күш жұмсауды және тері мен киімнің зиянды заттармен ластануын болдырмайтын тәсілдер қолданылуы тиіс.
      37. Өздігінен жүретін машиналардың ауаны зиянды химиялық заттардан тазартатын құрылғылармен жабдықталған жабық кабиналары болуы тиіс.
      Дизельді және карбюраторлы қозғалтқыштармен жүретін машиналар шығатын газдарды залалсыздандыру құрылғыларымен жабдықталуы тиіс.
      38. Жаңадан салынатын және қайта жаңартылатын бастапқы алюминий өндірістерінде жұмыс аймағындағы ауаға шайырлы заттар мен пекококсты композициялар шығарындыларының бөлінуіне жол бермейтін электролизерлер түрлері көзделуі тиіс.
      39. Барлық үлгідегі электролизерлер жаппалармен және жергілікті сору желдеткіштерімен қамтамасыз етілуі тиіс.
      40. Қайта өңделетін алюминий өндірісінде жабық вагондар мен автофургондардан алюминий жаңқаларын, ірі көлемді сынықтар мен қалдықтарды түсіру үдерісі және іріктеу конвейерлерінде сынықтарды сұрыптау механикаландырылуы тиіс.
      41. Алюминий жаңқаларын (зауыт ішінде) тасымалдау, жабық автокөлік құралдарымен жүргізілуі тиіс.
      42. Электрлі индукциялық пештердің тигельдерін және құю ожауларын жөндеу жеке үй-жайларда жүргізілуі тиіс.
      43. Қорғасын өндірісінде қорғасын кесектерін құю кезінде тазарту жұмысы механикаландырылуы тиіс.
      44. Горндарды, сифондарды, шлак терезелерін ашу, жабу, шахта пештерінің фурмаларын тазарту, қара қорғасынды тазалау кезінде шликерлер мен күмісті көбіктерді алу үдерістері механикаландырылуы тиіс.
      45. Мырыш өндірісінде мырыш тұқылдарын сілтіден айыру және қойыртпақты қойылту үдерістері қашықтықтан басқарылуы тиіс.
      46. Никельді металлургиялық өндіруде шахта пештерінің колошниктері су немесе ауамен салқындатылуы тиіс. Троллейкарщиктің жұмыс орны жылу сәулесінен экран арқылы қорғалуы тиіс.
      47. Никельді электролиттік тазарту кезінде және кобальт өндіруде құрамында реакцияланбаған хлоры бар ерітінділерді сүзгіге жіберуге жол берілмейді.
      48. Негізгі үдерістер үшін тек өздігінен босатылатын тұмшаланған сүзгілер қолданылады. Рамалы сүзгі-престерді орнатуға жол берілмейді.
      49. Күкірт қышқылы мен оның ерітінділерін соңғысының концентрациясы 1 литрге 100 граммнан (бұдан әрі – г/л) жоғары болған кезде дозатордан құралға беру стационарлық коммуникация бойынша жүргізілуі тиіс. Коммуникациялардың тұмшалануы жүйелі түрде бақылануы тиіс.
      50. Катод ұяшықтарын желімдеу орындары және оларды кептіруге арналған сөрелер жаппалармен және сыртқы шығару желдеткіштерімен жабдықталуы тиіс.
      51. Цехтарда:
      1) никель электролизі – никельді негіздерді дайындау, тазарту бөлімдерінің барлық үдерістері, катодты никельді өңдеудің және тасымалдаудың барлық түрлері, дайын өнімді пакеттеу;
      2) кобальттық – гидробөлімдердегі барлық ұсақтау, майдалау және магниттік елеу, сындыру, футеровкалар мен шлактарды шығару және тауарлық кобальт тотығын ыдыстарға салу операциялары мен жұмыстар механикаландырылады.
      52. Карбонильді әдіспен таза никель өндірісінде:
      1) никель карбонилімен зертханалық жағдайларда жүргізілетін барлық жұмыстар, оның ішінде сынамаларды сақтау сыртқа шығару шкафтарында жүзеге асырылуы тиіс;
      2) реакторларды түсіру орындары желдеткіштермен жабдықталады;
      3) өндірісте қолданылатын барлық материалдарды түсіруге, тиеуге байланысты үдерістер, никель ұнтақтарымен жұмыс істеу операциялары механикаландырылуы тиіс.
      53. Молибден, вольфрам өндірісінде:
      1) күкіртті натрийдің қолдану арқылы ерітінділерді ауыр металдардан тазарту тұмшаланған жабдықтарда орындалуы тиіс;
      2) ұнтақтарды пластификаторлармен араластыру (глицерин, спирт) аспирациялық жаппаларда жүргізіледі.
      54. Магний және электролизерлердегі анодтық жабынды тығыздауға арналған қорытпалар өндіруде құрғақ себінділер қолданылуы тиіс.
      55. Шламды, электролизерлердің істен шыққан электролиттерін алу, хлор өткізгіштерді және пештерден газды бұруға арналған арналарды тазарту бойынша қолмен істелетін жұмыстарға; негізгі цехта істен шыққан электролитті қораптарға құюға жол берілмейді.
      56. Титан өндірісінде:
      1) жүйелі конденсациядағы хлоратордың қышқылды ағынды суды ағызу жүйесіне жіберетін өздігінен шығару жүйесі болуы тиіс.
      2) қайта қалпына келтіру аппаратынан хлорлы магнийді құрғақ және қыздырылған ожаулар мен қораптарға ағызу, жергілікті сыртқа шығару желдеткіші жұмыс істеп тұрған кезде жүзеге асырылады;
      3) реагенттерді өнімдерді ванадийден және алюминийден тазартуға арналған қондырғыларға толтыру механикаландырылуы және жергілікті сорғылардың жұмысы кезінде жүргізілуі тиіс;
      4) қайта қалпына келтіру және вакуумдық дистилляция аппараттарын құрастыру, бөлшектеу және тазарту, реторттағы титанды губкаларды іріктеу, жергілікті сорғылармен жабдықталған арнайы стенділерде жүргізіледі. Барлық тасымалдау, аппараттарды қондыру, түсіру, титандық губкаларды іріктеу және ұсақтау жұмыстары механикаландырылуы тиіс.
      57. Алтын шығару үшін су айналымының тұйық циклімен жұмыс істейтін сорбциялы-сүзгісіз технология қолданылуы тиіс.
      58. Басты сынамаларды талдау тұмшаланған елеуіштерде жүргізілуі тиіс. Елеу үдерісі механикаландырылуы және сыртқа шығару шкафта жүзеге асырылады.
      59. Цианды қойыртпақты сүзуге арналған фабрикаларды жобалау және қайта жаңарту кезінде автоматты басқарылатын вакуум-сүзгілер көзделуі тиіс.
      60. Циан қорытпасын ерітуге арналған күбілер, агитаторлар, алтынсызданған және айналмалы ерітінділердің (сүзгі рамкалармен жабдықталған жарықтандырушы (түссіздендіруші) күбілерден басқа) жиналмалы күбілері, дискілі (шөмішті) цианды қорытпаларды қуаттандырғыштар қақпақтармен жабылуы және механикалық сыртқа шығару желдеткішіне қосылуы тиіс.
      61. Құрамында алтын бар өнімдерді өңдеу пештерінің механикалық сыртқа шығару және термо оқшаулауы бар сыртқа шығару шкафтары үлгісіндегі жаппалары, электрлі доғалы пештердің шудан және электр доғасының жарық сәулесінен қорғауы болуы тиіс.
      62. Пачуктер мен бағаналардың дренажды торларын тазарту операциялары механикаландырылуы тиіс.
      63. Жуатын және қалпына келтіретін бағаналардың конструкциясы, оларға қызмет көрсетуді ұйымдастыру оларда қарайтын терезелердің орнатылуына жол бермеуі тиіс.
      64. Тұндырушы электролизерлер (қайта тұндырушы) газ сорғышы бар кабина үлгісіндегі жаппамен жабдықталуы тиіс.
      65. Сирек кездесетін металдар (бұдан әрі – СКМ) өндірісінде:
      1) СКМ-ды каскадты бөлу кезінде жаппамен және жергілікті аспирациямен жабдықталған жабық үлгідегі тік экстрактор қолданылуы тиіс;
      2) СКМ-ды ион алмасу арқылы бөлу үшін жүйені реагенттермен толтыру және ерітінділерді ағызу автоматты түрде жүргізілуі тиіс;
      3) реакторлар мен тұндырғыштарға аммиакты ашық тәсілмен жіберуге жол берілмейді;
      4) СКМ қосындыларының тұнбаларын сүзу қыздыру пештеріне механикалық жолмен шығаруға және тұмшаланған коммуникациялар бойымен жіберуге арналған құрылғылармен жабдықталған барабанды сүзгілерде жүзеге асырылады;
      5) СКМ қосындыларының тұнбаларын сүзу үшін нутчсүзгілерді пайдалану кезінде олар герметикалық жаппалар және жергілікті сорғылармен жабдықталған тұндырғыштардың ішіне орналастырылуы тиіс;
      6) тұздар тұнбаларын шығару және нутчсүзгілерді түсіру механикаландырылуы тиіс;
      7) тұнбаларды алу және сүзгі-престер полотноларын тазарту тұздарды механикалық кетіруді және оларды одан әрі өңдеуге жіберуді қамтамасыз ететін арнайы құрылғыларда жүргізілуі тиіс;
      8) СКМ хлорид ерітінділерін буландыру үшін қолданылатын реакторлар тұмшаланған болуы тиіс;
      9) СКМ тұздары ұнтақтарын қыздыру материалдарды механикаландырылған түрде салу және түсіру, себу жабдықтарымен тұмшаланып блокталған құрылғылармен жабдықталған өтпе жол үлгісіндегі айналмалы пештерде жүргізіледі;
      10) хлоридтерді кептіру механикаландырылған түрде салу, түсіру және себу жабдықтарымен тұмшаланып блокталған құрылғылармен жабдықталған пештерде жүзеге асырылады;
      11) дайын ұнтақтарды елеу қыздыру пештерінің түсіру учаскелеріне және жинаушы-бункерлерге тұмшаланған түрде қосылған ауа классификаторларында жүзеге асырылады;
      12) классификаторлар жүйесіне ауа ағыны мен материалдарды беру жүйе ішінде теріс қысымның пайда болуын ескере отырып жүргізілуі тиіс;
      13) пеш ойықтары ұнтағы бар тигельдерді пешке механикалық түрде беруді және жұмысшылардың сәуле әсерін алуына жол бермеуді қамтамасыз ететін камера-шлюздермен және жабық транспортерлермен жабдықталуы тиіс;
      14) тигельдерді суыту үшін пештерден шығару механикаландырылуы тиіс;
      15) ұнтақтарды суытуға арналған учаскелер ұнтақтарды жинаушы-бункерлерге механикалық түсіруге арналған тигельдерді өздігімен аударатын құралмен жабдықталуы тиіс;
      16) ұнтақтарды орталауыштарға тиеу және оларды түсіру тиеу және түсіру люктарына тұмшаланып қосылған жабық шнекті құрылғылар көмегімен жүргізілуі тиіс;
      17) дайын ұнтақтарды өлшеу және орау автоматты дозаторлар мен қаптамалау машиналарының көмегімен арнайы учаскелерде жүргізілуі тиіс.

4. Өндірістік үй-жайлардың ауасына, жылытуға, желдетуге
және жарықтандыруға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар

      66. Жұмыс аймағы ауасындағы негізгі зиянды заттардың құрамын бақылау осы Санитариялық қағидаларға қосымшаға сәйкес жүргізілуі тиіс.
      67. Өндірістік және қосалқы үй-жайлар жылытылуы тиіс.
      68. "Ылғалды" бөлу жұмыстары жүргізілетін ғимараттарда жылдың салқын мезгілінде сыртқы ауаның қысқы есепті температурасына және қақпаның ашылу ұзақтығына қарамастан, бес есе көлемде жылытылған ауа жіберетін тамбурлар көзделуі тиіс.
      69. Цехтар үй-жайларынан ауаны алу кезінде оның көлемі қыс мезгіліндегі сырттан келетін жылытылған ауаның ұйымдастырылған ағынымен толтырылуы тиіс.
      70. Екі және одан көп қабатты корпустарды желдету төменде орналасқан қабаттардан келіп түсетін зиянды бөлінділерді ескере отырып жеке есептелуі тиіс.
      71. Өндіріс учаскелері сатыланып (каскадты) орналасқан тау бөктеріндегі ғимараттардың әрбір сатысы жеке желдеткіштермен қамтамасыз етілуі тиіс.
      72. Цельсий бойынша +28 градус (бұдан әрі – 0С) және одан жоғары сыртқы ауаның жазғы температурасы және 50 пайыздан (бұдан әрі – %) аз салыстырмалы ылғалдылық ескерілген аудандарда орналасқан, жылу айтарлықтай көп цехтарда жылдың жылы кезеңінде ішке сору аэрациялық қуыстарында ауаны адиобатикалық салқындатуды ұйымдастыру қажет.
      73. Егер техникалық себептерге байланысты сыртқы ауаның келтірілмеуі мүмкін болса, жоғары температура аймағында (300С-тан жоғары) ауамен себезгілеу мұқтаждығы үшін аэраторды пайдалануға жол беріледі.
      74. Технологиялық агрегаттардан (электролизерлерден, конвертерлерден, сәуле шағылтқыш пештерден) газ сорудың ауыспалы көлемі оны автоматты түрде реттеу арқылы жүзеге асырылуы тиіс.
      75. Ерітінді және электролиттер құйылған барлық сыйымдылықтар механикаландырылған жергілікті сыртқа шығару желдеткіштерімен қамтамасыз етілуі тиіс. Олардан шығарылатын ауаның көлемі технологиялық нормалармен анықталуы тиіс. Жұмыс және тексеру қуыстары қиылысындағы ауаның жылдамдықтары:
      1) хлор немесе күкіртті газ бөлінуі кезінде – 1,5 метр/секунд (бұдан әрі – м/сек);
      2) ерітінділер аэрозольдары мен күкірт қышқылы бөлінуі кезінде – 1,0 м/сек.
      76. Сүзгі-престердің рамалы сүзгілерінен ерітінділерді ағызуға арналған науалар астында жергілікті сыртқа шығару желдеткіші бар қайырмалы қақпақтармен жабылуы тиіс.
      77. Бу мен шаң бір мезгілде шығатын тораптарда әрбір жаппалар үшін ылғалды шаң тұтқыштар орнатылады.
      78. Майдалау, ұнтақтау, кептіру, елеу, өлшеу, шикізат материалдары компоненттерін араластыру жабдықтары, дайын шихта мен құрғақ материалдарға арналған таспалы транспортерлер, сүзгілер, ыдыстардағы балқытылған металдарды суландыру аймағы, тостағанды суытқыштар, барабан-сөндіргіштер, ылғал шығару көздері, штейн және шлак науалары, таспалы тесіктер, ожаулар, миксерлердің шығарылатын ауаны тазалаушы аспирациялары бар технологиялық жаппалары болуы тиіс. Табақтық, лотоктық, барабандық, шнектік және басқа қуаттандырғыштар технологиялық жабдықтардың аспирациялық жүйелерінің ауа жолымен біріктірілген (тиеу жолдары арқылы) жаппалармен жабдықталуы тиіс.
      79. Ауа жолдары, газ сорғыш өзектер, боровтар және тазарту құрылғылары, шаңды және шламды механикалық жолмен кезеңді шығаруға және тазалауға арналған құралдармен жабдықталуы тиіс.
      80. Анодты масса цехтарында араластыру машиналары мен пек балқытқыштар жергілікті сыртқа шығару желдеткіштерімен жабдықталуы тиіс.
      81. Қайта өңделетін алюминийді өндіруде шикізатты кептіру қондырғыларындағы түсіру және тиеу орындары, жаңқа, шлак және басқа да сусымалы материалдарды түсіру орындары, пеш тигельдері мен құюшы ожауларды жөндейтін стендтер, шлактарды қабылдау және сақтау алаңдары, кремний ұсақтаушы тораптар, шағылыстыру және электрлі индукциялық пештердің технологиялық ойықтары, құйғыш машиналар жергілікті сорғылармен жабдықталуы тиіс.
      82. Техникалық көміртек өндіруде қаптамалау машиналары ыдырауды автоматты түрде бақылайтын блокталған жергілікті сыртқа шығару желдеткіштерімен жабдықталуы тиіс.
      83. Қорғасын, мыс, никель, кобальт өндірісінде:
      1) балқытудың барлық түрлері кезінде балқыту пештерінің балқытылған өнімдерді ағызатын науаларынан, тесіктерден, шлак терезелерінен, балқыту өнімдерін (штейндерді, шлактарды) құятын ожаулардан, шағылыстыратын және электротермиялық пештерге конвертерлік шлактарды құятын науалардан жергілікті сыртқа шығару желдеткіштері жабдықталуы тиіс;
      2) материалдарды тасымалдауға арналған тюбельдерді тиеу және түсіру орындары аспирациялануы тиіс;
      3) электротермиялық пештердің күмбез үсті аймағынан, дистилляциялық пештердің реторттарынан, анодтарды, вейербарстарды суыту ванналарынан, тұрақты орнатылған жуу машиналарынан, катодтарды соңғы рет жуатын ванналардан, оттегі жоқ мыс өндірудегі индукциялық өзекті электр пештерінің тиеу тесіктерінен жергілікті сорғылар көзделуі тиіс;
      4) бақылау-өлшеу аспаптары, басқару пульті, демалыс үй-жайларында, сынамаларға талдау жасау зертханалары үй-жайларында ауаның артық қысымы қамтамасыз етілуі тиіс.
      84. Никель өндірісінде:
      1) дайын агломераттарды, сомдалған материалдарды конвейерге немесе өздігінен түсіретін теміржол вагондарына тиеу тораптарынан;
      2) конвертер шлактарын өңдеуге арналған электр пештерінің тиеу тесіктерінен, "КС" пештерінен, никель шала тотығын балқытатын доғалы электр пештерінің тиеу терезелерінен;
      3) құятын машиналардан;
      4) кендік термиялық пештердің күмбез үсті кеңістіктерінен және никель құрамдас материалдарды күйдіруден қалған тұқылдар мен никель тотығын түсіру орындарынан жергілікті сыртқа шығару желдеткіштері көзделеді.
      85. Кюбельмен бірге файнштейнді құрғақ үгіту домалақ диірмендерінің түсіру тесігі конвертерлердің бұрылуы кезінде іске қосылатын аспирациялық жаппалармен жабдықталуы тиіс. Автоклавты үдеріс кезінде флотомашиналарға, классификаторларға, сүзгі-престерге, електерге ауа сорғылары бар жаппалар көзделеді.
      86. Карбонильді тәсілмен никель алу және кобальт өндірісінде:
      1) синтездеу, ректификациялау, ыдырату, пісіру, өлшеп-орау және балқыту үй-жайларында, сондай-ақ компрессорлар мен сорғылар кабиналарында есік ашық болған кезде 20 паскальға сұйылтуды түзетін ішке сору-сыртқа шығару желдеткіші көзделуі тиіс;
      2) никель карбонилінің буы бөлінетін үй-жайлардың апатты желдеткіштері болуы тиіс. Оны қосу газ анализаторларынан автоматты түрде жүзеге асырылуы тиіс;
      3) күкіртті газ алу үй-жайларында, саңылауларда 1,5-2 м/сек жылдамдықты және екі аймақты жалпы алмасу соруды қамтамасыз ететін балқытқыш ванналардың үстін тұтас жауып тұратын жаппалар жабдықталуы тиіс;
      4) шаң шығатын көздердің барлығы (кобальт гидрототығын қыздыру пештері, шихталар жасау, ұсақтау, майдалау және футеровка сынықтары мен шлактарды магнитті елеу, тауарлық кобальт тотығын ыдыстарға толтыру учаскелері, балқытқыш пештер маңы, кальцийленген соданы еріту үшін қолданылатын агитаторлар, қалдықтарды кюбельдерге тиеу орындары) жергілікті сорғылармен жабдықталуы тиіс.
      87. Молибден және вольфрам өндірісінде:
      1) аммоний парамолибдатын ұсақтау, кептіру, тотықтарды қалпына келтіру, күйдіру, елеу, жарамсыз штабиктер мен тұнбаларды бөлшектеу бөлімдері үй-жайлардағы жұмыс алаңдарының орта аймағына ағынды ауа бірқалыпты берілуі тиіс;
      2) электромагниттік елеу кезінде кендерді шұңқырларға салу, күйдірілген кендерді түсіру, біріктірілген кендерді пештерден шығару, ұнтақ тәріздес материалдарды елеу және ыдыстарға салу орындары, сондай-ақ буландырғыш күбілер тиімді сыртқа шығару желдеткіштері бар жаппалармен жабдықталуы тиіс.
      88. Магний және оның қорытпалары өндірісінде:
      1) ағынды ауа тікелей жұмысшылар жолдарына берілуі тиіс;
      2) электролиз цехындағы жұмыс орындарын себезгілеу арқылы желдету көзделуі тиіс;
      3) магний бөлінетін жерлерден жергілікті сыртқа шығару желдеткіштерімен сорылатын ауа тазартылуы тиіс.
      89. Титан өндірісінде:
      1) хлорлау цехтарындағы жалпы ауа алмасу механикалық желдету құралдарымен қамтамасыз етілуі тиіс. Жоғарғы аймақтан ауаны шығару үшін төменгі жақта механикалық басқарылатын қақпақшалары бар шахталар орнатылады;
      2) кюбельдердің құрғақ конденсаторларға, құбырлы камераларға, түтікті сүзгілерге қосылатын орындар, жұмсалған қорытпаларды төгетін, қойыртпақтарды түсіретін, титанды төгетін және апатты ағызатын орындар жергілікті сорғылармен жабдықталуы тиіс;
      3) алмалы-салмалы жабдықтар мен ажыратпалы коммуникацияларды тазарту және жуу кабиналарында сыртқа шығару желдеткіші жабдықталуы тиіс.
      90. Алтын шығару кәсіпорындарында:
      1) ішке сору желдеткіш жүйелерінің ауасы жұмыс аймағындағы тұрақты жұмыс орындары мен жүретін жолдарға берілуі тиіс;
      2) күбілер мен цианды қайта өңдейтін аппараттарда және тұнбаны қышқылмен өңдейтін күбілер жаппасының ашық ойықтарында сорылатын ауаның жылдамдығы 1,5 м/сек кем болмауы тиіс;
      3) амальгама өңдеуге және сынапты өлшеп-орауға арналған сыртқа шығару шкафтары ойықтарындағы ауаның жылдамдығы 2 м/сек кем болмауы тиіс.
      91. Жергілікті сорғылар:
      1) реагент бөлімдеріндегі уытты реагенттер ыдыстарын ашатын және босататын камералардан;
      2) өндіріс ағындарын залалсыздандыру бөлімдеріндегі залалсыздандыру аппараттарынан;
      3) циан қорытпасын ерітуге арналған араластырушы күбілерден;
      4) ерітінділерді жинайтын барлық күбілерден (жұмыс істеп тұрған, алтыны алынған, айналымдағы), сүзгі рамкалармен қамтамасыз етілген ашық түстендіруші күбілерді қоспағанда;
      5) циан қорытпаларының дискілі қуаттандырғыштарынан көзделуі тиіс.
      92. Электролиз сорбциясы мен регенерациясы үй-жайларының және реагенттік цехтың кіретін есіктерінің жоғары жағында желдеткіш жабдықтардың жұмысы туралы жарық дабылы орнатылуы қажет.
      93. Амальгамациялық бөлімдердегі сыртқа шығару жүйелерінің ауа жолдарының сынап буының сіңуіне жол бермейтін жабындары болуы тиіс. Амальгамациялық диірмендер мен олардың подшлюзниктері механикалық сорғылары бар сыртқа шығару шкафтармен жабдықталуы тиіс.
      94. Платина және платиноидтар өндірісінде:
      1) жабдықтардың саңылаулардағы жылдамдығы 2 м/сек кем болмайтын жергілікті сорғылары болуы тиіс. Зертханалық шкафтардың жұмыс ойықтарында ауаның жылдамдығы 1,5 м/сек-тан кем болмауы тиіс;
      2) өндіріс үй-жайлары мен жабдықтарды тазарту тек ішке сору-сыртқа шығару желдеткіші жұмысқа қосылған кезде ғана жүргізілуі тиіс.
      95. Қалайы және оның қорытпаларын өндіруде кептіру барабандары, тазарту қазандықтары, шлак түйіршіктеуге арналған науалар, сондай-ақ шихтаны тиеу және күйдіру пештерінен тұқылдарды түсіру орындарының сорғысы бар жаппасы болуы тиіс.
      96. Сирек кездесетін металдар өндіруде жаппалардан:
      1) СКМ ажырататын учаскелердегі экстракторлардан;
      2) СКМ ерітуге арналған резервуарлардан, тұздардың, оксалаттардың, карбонаттардың және басқалары тұнбаларын алу үшін қолданылатын реакторлардан;
      3) сүзу учаскелеріндегі сүзгілерден;
      4) хлорид ерітіндісін буландыру реакторларынан;
      5) СКМ тұздарын қыздыруға арналған айналмалы пештердің тиеу және түсіру ойықтарынан, камера үлгісіндегі пеш ойықтарынан, ұнтақтарды кептіру шкафтарынан;
      6) металл тұздарын тигельдерге тиеу және оларды түсіру, дайын ұнтақтарды орталау және ыдыстарға салу тораптарынан;
      7) ұнтақтарды суыту учаскелерінен механикалық сорғылар көзделеді.
      СКМ ұнтағын тигельдерге тиеу үстелдерде ауаны төменнен сору жабдықталуы тиіс.
      97. Жасанды және табиғи жарықтандыру болуы тиіс.

5. Физикалық факторлар көздеріне қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      98. Өндірістік үй-жайлардағы жұмыс орындарында шудың деңгейі гигиеналық нормативтерге сәйкес болуы тиіс. Шудың эквивалентті деңгейі 80 децибелден (бұдан әрі – дБА) жоғары цехтарда (бөлімдерде) шу деңгейі 40 дБА-дан аспайтын демалыс бөлмелері көзделуі тиіс.
      99. Технологиялық жабдықтар, өздігінен жүретін машиналар, автоматты түрде жүк тиеу машиналары, крандар операторларының жұмыс орындарында, басқару органдарында октавалы жолақ жиілігіндегі діріл жылдамдығының орташа квадраттық мәні қолданыстағы стандартпен белгіленген мәннен аспауы тиіс.

6. Реагенттерді сақтау жағдайларына қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      100. Технологиялық үдерістерді жүргізу үшін қолданылатын реагенттер (қышқылдар, сілтілер, цианидтер, аммиакты су, аммиакты селитра, карбонаттар және сілтілі және сілтілі топырақты металдар гидрокарбонаттары және осыған ұқсастар) ұйымдарда шығыс қоймаларында сақталуы тиіс.
      101. Шығыс қоймалары, қоймаларды ортақ қолданылатын автомобиль жолдарымен байланыстыратын қойма ішілік автомобиль жолдарымен және қоймаларды ортақ қолданылатын теміржолдарымен байланыстыратын қойма ішілік кіретін теміржолдарымен қамтамасыз етіледі.
      102. Ортақ қолданылатын автомобиль және теміржолдардан айтарлықтай алыстағы қоймалар үшін кірме жолдар ретінде автомобильдерге арналған қара жол төсемдеріне жол беріледі.
      103. Реагенттер қоймасын топырақтың, жерасты суларының және атмосфералық ауаның ластануын болдырмау шараларын міндетті түрде қабылдай отырып, жер үстінде немесе жартылай тереңдіктерде орналастыруға жол беріледі.
      104. Жаңа салынған қоймаларға қатты әсер ететін уытты заттар мен прекурсорлар қатарына жататын реагенттерді әкелу және сақтау белгіленген тәртіп бойынша келісілгеннен кейін ғана жол беріледі.
      105. Бір қоймалық үй-жайда химиялық өзара белсенді реагенттерді немесе бөтен материалдарды бірге сақтауға жол берілмейді.
      106. Әрбір жинақталған сұйық реагенттер тобы үшін аумақтың су өтпейтін құрғақ учаскелерінде орналасқан тиісті қойма аймағына кіретін жеке теміржол немесе автомобиль жолы болуы тиіс.
      107. Теміржол жолдарында тұрған теміржол цистерналарын стационарлық, қоймалық (шығыс) сыйымдылықтар ретінде қолдануға жол берілмейді.
      108. Тез тұтанғыш сұйықтардан және уытты заттардан босатылған бос ыдыстар тығындалуы және арнайы бөлінген алаңда сақталуы тиіс.
      109. Тасымалдануы, қабылдануы және босатылуы ұйымның бас инженері бекіткен нұсқаулықтар талабына сәйкес жүргізілуі тиіс қышқылдар, сілтілер және басқа да уытты заттар қоймаға арнайы ыдыспен жеткізілуі тиіс.
      110. Сұйытылған күкірт қышқылы футерленген болаттан немесе қышқылға төзімді болаттан жасалған резервуарларда сақталуы тиіс.
      111. Қанықтырылған күкірт қышқылы және олеум (жақсартылған және техникалық) қышқылға төзімді материалдармен немесе қышқылға берік ірпіштермен футерленген не футерленбеген шошақ қақпақтары бар, жалпақ  табанды арнайы болаттан немесе болаттан жасалған тік резервуарларда сақталуы тиіс. концентрацияланған күкірт қышқылын көлденең резервуарларда сақтауға жол беріледі.
      112. Олеумді сақтауға арналған резервуарлар футерленеді. Жақсартылған күкірт қышқылы тот баспайтын болаттан жасалған тұмшаланған таза сыйымдылықтарда немесе қышқылға берік плиткалардан немесе кірпішпен футерленген болаттан жасалған сыйымдылықтарда сақталуы тиіс.
      113. Жасық азот қышқылын және меланжды сақтауға арналған резервуарлар тотықпайтын болаттан жасалады. Қанықтырылған азот қышқылын алюминийден жасалған сыйымдылықтарда сақтайды.
      114. Тұз қышқылы тотығудан қорғаушы құралдармен жабдықталған көміртекті болаттан жасалған резервуарларда сақталады.
      115. Қышқыл қоймалары резервуарларды жер үстінде орналастыру арқылы ашық алаңдарда орналастырылуы тиіс.
      116. Ыдыс астындағы еденде қышқыл төгілген жағдайда оны жинайтын лотокқа және атмосфералық жауын-шашын жиналатын шұңқырға қарай еңіс орнатылуы тиіс. Бейтарапталған соң олар өндірістік кәрізге жіберіледі.
      117. Қышқылмен күйіп қалу қаупі бар орындарында бетті және қолды шаюға арналған шүмектер мен бұрқақтар, сондай-ақ денені көлемді күйік шалғанда жуынуға арналған ағынды суы бар сыйымдылықтар мен себезгілер орнатылады.
      118. Каустикалық соданы тот баспайтын болаттан немесе күкіртті болаттан жасалған жылу өткізбейтін резервуарларда сақтайды.
      Жылытқыш құралдардың резервуардың гуммирленген қабырғаларымен жанасуына жол берілмейді.
      119. Аммиакты сулардың қоймалары жер үстінде орналастырылуы тиіс.
      120. Аммиакты су қоймасы төгілген сұйықтықтың гидростатикалық қысымына есептелген топырақ үйінділерімен (қабырғамен) тұтастай қоршауға алынуы тиіс.
      121. Аммиакты суды сақтауға арналған резервуарлар күкіртті болаттан жасалуы тиіс, арматура мен құбырлар құрамында мыс және оның қоспалары жоқ металдардан жасалады.
      122. Көлденең резервуарларды жер үстінде орналастыру кезінде олар ерге ұқсайтын тіректермен тірелуі тиіс.
      123. Жер үсті тік резервуарлардың табаны құмды жастықта дайындалған темірбетон плиталарынан жасалуы тиіс.
      124. Аммиакты селитра 2500 тн аспайтын қаптарға салынған селитраны сақтауға есептелген бір қабатты қойма үйлерінде сақталады.
      125. Суға берік аммиакты селитра әрқайсысының сыйымдылығы 500 тн аспайтын қойма үй-жайларына бөлінген сыйымдылығы 1500 тн аспайтын бір қабатты қойма үйлерінде сақталады.
      126. Қойма үйлерінде жертөлелер, арықтар, жақын шұңқырлар, едендегі қазаншұңқырлар, соқпақтар мен басқа да көрінбейтін учаскелер салуға жол берілмейді.
      127. Құбырмен таратушы коммуникациялары бар калориферлер орнатуға жол берілмейді.
      128. Қоймаға және тиеу алаңдарына жақын орналасқан аумағы атмосфералық суды ағызуға арналған еңісі бар аммиакты селитраның әсеріне төзімді материалдармен тұтас жабынмен жабылуы тиіс.
      129. Оралған аммиакты селитраның температурасы 500С-дан аспауы тиіс. Шашылған селитраны, зақымдалған қаптарды, қағаз қиындыларын және оған ұқсас заттарды тез арада жинау қажет.
      130. Аммиакты селитра қоймасының үй-жайларын үнемі ағымды жинаумен қатар, барлық қойма (немесе қойманың әрбір бөлігі немесе учаскесі кезекпен) жылына 1 реттен сиретілмей босатылып, оның едені жұғылған селитрадан мұқият тазартылуы қажет.
      131. Бір қоймалы үй-жайда аммиакты селитрамен бірге басқа өнімдер және материалдарды сақтауға жол берілмейді.
      132. Аммиакты селитра қоймасының үй-жайларында сыпырындыларды (ластанған аммиакты селитра) сақтауға тыйым салынады. Соңғылары сыйымдылығы 60 тн аспайтын жеке үй-жайларда сақталады.
      133. Қапқа салынған аммиакты селитра қатарларының көліктік-тиеу машиналарының жүрісі үшін арақашықтығы 1,5 м кем емес, ал өту жолдарының ені 1,0 м болуы тиіс. Орталық жүру жолдарының ені 3,0 м болуы тиіс.
      134. Аммиакты селитра қоймаларына бөтен тұлғалардың кіруіне жол берілмейді.
      135. Аммиакты селитра қоймаларына кіре беріс жолдарда қышқыл толтырылған теміржол цистерналары мен автомобильдер тұрағына жол берілмейді.
      136. Натрий, калий, кальций, магний карбонаттары мен гидрокарбонаттары қаптарда сақталады. Қойма сыйымдылығы 1500 тн аспауы тиіс.
      137. Тиеу-түсіру жұмыстары механикаландырылуы тиіс.
      138. Қоймадағы қатарлардың тиеу-түсіру машиналарының жүруіне арналған ара қашықтығы 1,5 м кем емес, ал өту жолдарының ені 1,0 м, орталық жолдардың ені 3,0 м болуы тиіс.
      139. Оралған гидрокарбонаттардың температурасы 550С-дан аспауы тиіс.
      140. Көгертетін қышқыл тұзы технологиясында қолданылатын цианды натрий, калий, кальций және цианды препараттар (циан қорытпалары) базисті, шығыс және цех қоймаларында сақталады.
      141. Қатты әсер ететін уытты заттарды қалқа астында, ашық аспан астында, сондай-ақ ылғалды үй-жайлар мен жертөлелерде сақтауға жол берілмейді.
      142. Қойма үйлері көлемінде орналасқан тұрмыстық үй-жайлар, қатты әсер ететін уытты заттарды сақтауға, орауға (құюға) арналған үй-жайлардан оқшаулануы және оларға жеке тамбур арқылы кіретін жолы болуы тиіс.
      143. Қатты әсер ететін уытты заттарды сақтауға, құюға арналған қойма үй-жайларының қабырғаларын, төбелерін және ішкі құрылыстарын өңдеу үшін қатты әсер ететін уытты заттардың химиялық әсерінен қорғауға қабілеті бар және өз беттеріне шаң мен буды сіңірмейтін, үсті жуылатын, жеңіл тазартылатын материалдар қолданылуы тиіс. Қабырғалардың еденмен және төбемен жанасу орындары жұмыр болуы тиіс.
      144. Қатты әсер ететін уытты заттарды сақтауға арналған үй-жайларда тұрақты жұмыс істейтін табиғи ішке сору-сыртқа шығару желдеткіші және апаттық жағдайға механикаландырылған сыртқа шығару желдеткіші көзделуі тиіс. Механикаландырылған сыртқа шығару желдеткішінің қондырғылары тұрмыстық үй-жайлар мен қатты әсер ететін уытты заттарды еріту және сақтау үй-жайларынан бөлек болуы тиіс.
      145. Желдеткіш қондырғылары шығыс қоймасына кірерден 15 минут бұрын қосылады. Ол жөнінде кіретін есікке ескерту плакаты ілінеді. Бұл қондырғылардың іске қосу құрылғылары кіретін есіктің тыс жағында орналасады.
      146. Желдеткіш қондырғыларының дабыл қаққыштары: жарықпен – жұмыс кезінде, дыбыспен – жұмыстың күтпеген жерден тоқтап қалуы кезінде берілуі тиіс.
      147. Қатты әсер ететін уытты заттарды сақтауға, орауға және құюға арналған үй-жайлардағы ауа ортасының жай-күйін жарық және дыбыс дабыл қаққыш құрылғысы бар автоматты газ талдаушының көмегімен және онымен бір мезгілде іске қосылатын ауа ортасының ауа концентрациясы шегіне жақындаған кезде жұмыс істей бастайтын апатты желдету арқылы үздіксіз бақылау жүзеге асырылуы тиіс.
      148. Қатты әсер ететін уытты заттардың барлық тобын ұсақ ыдыста (барабандарда, баллондарда, шөлмектерде және басқалары) сақтау кезінде базисті және шығыс қоймалары, ыдыс көлеміне сәйкес орналастырылған қабырғаға ілінген қолжетімді сөрелер және ұялы (торлы) стеллаждармен жабдықталады, сондай-ақ арбалардың көмегімен қозғалатын барабандар, баллондар, шөлмектер және басқалары орналастырылатын арнайы жүк үстелдері болуы тиіс.
      149. Қатты әсер ететін уытты заттардың барлық базисті және шығыс қоймалары уларды залалсыздандыруға арналған құралдармен, жеке қорғаныш құралдарымен, алғашқы көмек көрсетуге арналған дәрі-дәрмек қобдишасымен және байланыс құралдарымен жеткілікті көлемде қамтамасыз етілуі тиіс.
      150. Қатты әсер ететін уытты заттармен арнайы киімдерсіз және ЖҚҚ-сыз, зақымданған арнайы киімдермен және ЖҚҚ-мен жұмыс істеуге жол берілмейді.
      151. Газтұтқыштар жеке шкафта немесе арнайы киімдерге арналған шкафтың ұясында сақталуы тиіс.
      152. Қатты әсер ететін уытты заттармен жұмыс істеу кезінде тамақ, су ішуге, темекі шегуге жол берілмейді.
      153. Қауіпті жүк тиелген вагондарды тұрған орнынан қолмен жылжытуға жол берілмейді.
      154. Жарылғыш қоспалар (аммиакты селитра), тез тұтанғыш және жанғыш сұйықтықтар мен жарылу қаупі бар заттар (аммиакты су), күйдіргіш заттар (күкірт, азот, тұз қышқылдары, каустик содасы) түзуге қабілетті қауіпті жүктерді түсіру арнайы бөлінген орындарда жүргізілуі тиіс.
      155. Тез тұтанғыш және жанғыш сұйықтықтарды цистерналардан ағызу механикаландырылған тәсілмен жүзеге асырылуы тиіс.
      156. Реагенттерді ағызу орындары өрт сөндіру құралдарымен жабдықталуы, жұмысты жүргізуді тәулік бойы қамтамасыз ететін жарылысқа қауіпсіз жарықтандырумен жабдықталуы тиіс.
      157. Тез тұтанғыш және жанғыш сұйықтықтармен жұмыс істеу орындарында тамақ ішуге, темекі шегуге және ашық от көзін қолдануға жол берілмейді.
      158. Құю пункттерінде адамдардың тексеру үшін цистерналарға түсуіне жол берілмейді. Қышқылдар мен басқа да күйдіргіш заттарды түсіру және құю едені вагон еденінің деңгейіндегі арнайы қоймаларда жүргізіледі.
      159. Қауіпті және зиянды заттармен жұмыс арнайы киімдермен қорғаныш көзілдіріктерін немесе көзілдірікті бетперделерді, респираторларды, резеңке қолғаптар мен етіктерді, алжапқыштарды пайдалана отырып жүргізіледі; әрбір жұмысшы зиянды заттардың буы мен аэрозольдарынан қорғайтын тиісті сүзгі қорабы бар апатты газтұтқышпен, ал тері қабатын қышқылдар мен сілтілерден қорғайтын қорғаныш пасталарымен қамтамасыз етілуі тиіс.
      160. Қауіпті жүктерді автомобиль көліктерімен тасымалдау Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін "Жолаушылар мен жүктерді тасымалдауға арналған көлік құралдарына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидаларына сәйкес жүзеге асырылуы тиіс.
      161. Радиоактивті заттарды автомобиль көліктерімен тасымалдау Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін "Радиациялық қауiпсiздiктi қамтамасыз етуге қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидаларына сәйкес жүзеге асырылуы тиіс.
      162. Қауіпті және зиянды заттарды тасымалдау үшін қолданылатын көлік құралдары тасымалданатын жүктің қауіптілік сыныбына байланысты:
      1) өрт сөндірудің бастапқы құралдарымен (өрт сөндіргіштермен, щанцілік аспаптар жинағымен, шелекпен, киізбен, құрғақ құмды жәшікпен және басқа құралдармен);
      2) теріні және көзді жеке қорғаныш құралдарымен (резеңке етіктермен, резеңке қолғаптармен, резеңкеленген алжапқыштармен, қышқылдан қорғағыш зат сіңірілген костюммен, қорғаныш көзілдірігімен, газтұтқышпен);
      3) апатты аспаптармен және саймандармен ("Кіруге тыйым салынады" және "Апатты тоқтау" белгілерімен, кейін дөңгелеуге қарсы тіректермен, апат болған орынды қоршауға арналған жіппен және арқанмен, бейтараптандырушы ерітінділер құйылған канистралармен);
      4) алғашқы көмек көрсету медициналық қобдишасымен;
      5) радиоактивті заттарды тасымалдау кезінде – қосымша: "Жапырақша" респираторымен, төрт радиациялық қауіптілік белгісімен және таза шүберек салынған пластик пакеттермен толықтырылады.
      163. Аммиакты селитраны тиеу үшін кез келген басқа материалдардан мұқият тазаланған, бүтін кузовты және күн сәулесі мен атфосфералық жауын-шашынның тікелей түсуінен қорғауға арналған арнайы жапқышпен жабдықталған автокөлік құралдары беріледі.
      164. Қауіпті жүктерді тасымалдаушы көлік құралдарын басқаруға медициналық тексеруден өткен жүргізушілер жіберіледі.
      165. Көлік құралында құжаттамада көзделмеген жүктерді, сондай-ақ аталған қауіпті жүкті тасымалдауға қатысы жоқ бөтен адамдарды тасымалдауға жол берілмейді.

7. Жұмыс істейтін адамдарға қызмет көрсетуге арналған
үй-жайларға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар

      166. Арнайы киімдер мен арнайы аяқ киімдерді кептіруге арналған киім ілетін үй-жайлар жалпы алмасу ішке сору-сыртқа шығару механикалық желдеткішімен (жылдың суық кездерінде кіретін ауа ағымын қыздыратын) жабдықталады.
      167. Киім ілетін үй-жайларда қосымша жабдық ретінде мыналар:
      1) пленка түзетін дезинфекциялаушы препараттарды сақтауға арналған дәрі-дәрмек шкафтары (ауысымға дейін және одан кейін шағын жарақаттарды өңдеуге арналған), сондай-ақ табан терісі терлеуінің және грибокты ауруларының алдын алуға арналған дәрі-дәрмектер;
      2) қорғаныс пасталары мен жуу құралдарына арналған арнайы дозатор-қондырғылар көзделуі тиіс.
      168. Себезгі үй-жайларының құрылғысы едендерін, қабырғаларын және төбелерін жуу және дезинфекциялау құралдарын пайдалана отырып ыстық сумен жеңіл тазалауды және жууды, сондай-ақ себезгі кабиналарының қолданылған суының ағызылуын көздеуі тиіс.
      169. Гидрометаллургиялық, реагенттік бөлімдерде, фтор тұздарын өндіруде күкірт қышқылды және пеш бөлімдерінде, зертханалық үй-жайларда тұрақты жұмыс орнынан 25 м аспайтын ара қашықтықта агрессивті заттарды жедел жуу үшін автоматты іске қосылатын, медицина персоналын шақыру үшін сиренамен блокталатын гидранттар мен апатты себезгілер көзделуі тиіс.
      170. Барлық өндірістердің жұмысшылары үшін жұмыс кезінде демалатын үй-жайлар көзделуі тиіс. Өндірістік үй-жайларда тамақты сақтауға және ішуге жол берілмейді.
      171. Глинозем өндірудің барлық негізгі технологиялық цехтарында арнайы киімді шаңнан тазартуға арналған үй-жайлар мен жабдықтар көзделуі тиіс.
      172. Денсаулық сақтау пункттерінде агрессивті өндірістік заттар теріге немесе көзге түскен кезде оларды бейтараптандыратын (зақымдалған жерді сумен жуғаннан кейін) инактиваторлар жинағы болуы тиіс.
      173. Алтын шығару фабрикаларының цианды қайта өңдеу өндірістік үй-жайларында сорбциялау, регенерациялау, реагентті ерітінділерді дайындау бөлімдерінде цианға қарсы препараттармен жабдықталған жедел дәрігерге дейінгі көмек пункттері жабдықталуы тиіс.
      174. Жұмыскерлер арнайы киімдермен, аяқ киімдермен және жеке қорғаныш құралдарымен жұмыс істейді.
      175. Барлық жұмысшылар Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін Міндетті медициналық тексерулер өткізу қағидаларына сәйкес жұмысқа тұру кезінде алдын ала және мерзімдік медициналық тексеруден өтуі тиіс.
      176. Барлық жұмысшылар жұмыс орнында кіріспе және алғашқы, қайта, жоспардан тыс және мақсатты нұсқаулықтардан, қауіпсіздік техникасы бойынша сынақ тапсыру арқылы жүйелі түрде өндірістік нұсқамалардан өтуі тиіс.
      177. Жұмыскерлер Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін жұмыс берушінің қаражаты есебінен жұмыскерлерді сүтпен және емдік-профилактикалық тағамдармен қамтамасыз ету тәртібіне және нормаларына сәйкес сүтпен және емдік-профилактикалық тағамдармен қамтамасыз етілуі тиіс.

"Түсті металлургия объектілеріне  
қойылатын санитариялық-      
эпидемиологиялық талаптар"   
санитариялық қағидаларына    
қосымша            

Жұмыс аймағы ауасындағы зертханалық өндірістік
бақылауға жататын негізгі зиянды заттардың тізбесі

Р/с

Өндірістік учаске

Зиянды заттар

1

2

3

1

глинозем өндіру

шикізат материалдары, спектер, глиноземдер шаңы, сілтілер, хром қосындылары, көміртек тотығы, күкіртті ангидрид

2

электрод материалдарын өндіру

көміртек материалдарының шаңдары, таскөмір шайыры мен пек айдамалары, бенз(а)пирин, көміртек тотығы, күкіртті ангидрид

3

техникалық көміртек өндіру

күйе шаңы, бенз(а)пирен, көміртек тотығы

4

алюминий электролизі цехтары

глинозем құрамдас шаңдар, фторлы қосындытар, таскөмір шайыры мен пек айдамалары, бенз(а)пирен, көміртек тотығы

5

алюминийлі электролизерлерді күрделі жөндеу цехтары

кремнезем құрамдас шаң, көміртекті шаңдар, фторлы қосындылар, таскөмір шайыры мен пек айдамалары, бенз(а)пирин, аммиак, азот тотықтары, көміртек тотығы

6

фторлы тұздар өндіру

фторлы қосындылар, сілтілер, күкірт қышқылы


Қайталама алюминийді өндіру

7

шихта бөлімдері

алюминий қорытпасының шаңдары

8

кептіру бөлімдері

алюминий қорытпасының шаңы, май аэрозольдері және оның жоғары температуралық деструкциялық өнімдері, акролеин, көміртек тотығы, күкіртті ангидрид

9

балқыту бөлімдері

алюминий қорытпасының шаңы, май аэрозольдері және оның жоғары температуралық деструкциялық өнімдері, акролеин, көміртек тотығы, күкіртті ангидрид, хлорлы және фторлы сутектер, фторлы сутек қышқылының тұздары


Қорғасын өндіру

10

ұсақтау-шихталау бөлімдері

қорғасын, күшәла ангидриді

11

агломерациялау және балқыту бөлімдері

қорғасын, күшәла ангидриді, күкіртті ангидрид, көміртек тотығы

12

рафинациялау бөлімдері

қорғасын, күшәла ангидриді, күкіртті ангидрид, сілтілер және шикізатта сирек кездесетін металдар


Мырыш өндіру

13

ұсақтау-шихталау бөлімдері

қорғасын

14

кептіру барабандары бөлімдері

мырыш, қорғасын, мыс

15

күйдіру және балқыту бөлімдері

қорғасын, мырыш, күшәла, күкіртті ангидрид

16

сілтіден айыру бөлімдері

күкірт қышқылының аэрозолі, мырыш сульфаты, фторлы және күшәла сутектер

17

дистиляциялау бөлімі

қорғасын, мырыш, көміртек тотығы, хлор

18

электролиздеу бөлімдері

күкірт қышқылының аэрозолі, мырыш сульфаты, тұз қышқылы

19

газды генератор бөлімдері

көміртек тотығы


Мыс өндіру

20

шекемтастар дайындайтын ұсақтау-шихталау бөлімдері

шикізат шаңы

21

флотациялау және реагенттеу бөлімдері

флотореагенттер

22

шихтаны күйдіру және агломерациялау бөлімдері

мыс, қорғасын, күшәла ангидриді, күшәла сутек, күкіртті ангидрид, көміртек тотығы

23

шағылыспалы балқыту және штейнді конвертерлеу бөлімдері

мыс, қорғасын, мырыш, берилий, күшәла ангидрид, күкіртті ангидрид, күшәла сутек, күкіртті сутек, фторлы сутек

24

электротермиялық, оттегі-өлшеулі және кивцетті балқыту бөлімдері

мыс, қорғасын, мырыш, күшәла ангидрид, күшәла сутек, күкіртті ангидрид, көміртек тотығы

25

мысты отпен тазарту бөлімдері

мыс, қорғасын, күкіртті ангидрид, көміртек тотығы

26

электролиздеу бөлімдері

күкірт қышқылы, мыстың, никелдің, күкірт қышқылы тұздарының гидроаэрозольдері

Никель өндіру

27

шихта және ұсақтау бөлімдері, қоймалар

шаң, кремнийдің бос қостотығы

28

кептіру-престеу бөлімдері және аглофабрикадағы бөлімдер

никель қосындыларының аэрозольдері, күкіртті ангидрид, көміртек тотығы, әк (сульфидті кендерді қайта өңдеу кезінде – күшәла)

29

балқыту бөлімдері (кенді термиялық және шахталық балқыту, штейндерді конвертерлеу)

никель қосындыларының аэрозольдері, көміртек тотығы, штейндердің күкіртті және күкірт ангидридтері (кенді термиялық балқыту кезінде - бенз(а)пирен)

30

күйдіру-қалпына келтіру бөлімдері

никель қосындыларының аэрозольдері, күкіртті және күкірт ангидриді, көміртек тотығы, хлор ( электр пеші бөлімшесінде - бенз(а)пирен

31

автоклавтық-химиялық бөлім

никель қосындыларының аэрозольдері, күкіртті ангидрид

32

никельді электролиздеу цехтары

никель қосындыларының және хлор аэрозольдері (электролиздеу цехтарының тазарту бөлімдерінде)

33

кобальт цехтарының гидробөлімдері

никель қосындыларының аэрозольдері, хлор, суда ерігіш кобальт қосындылары және күкіртті ангидрид

34

кобальт цехтарының пиробөлімдері

кобальт (тотықты қосындылар)

35

карбонильді үдеріспен никель алу

никель карбонилінің аэрозольдері, көміртек тотығы


Молибден өндіру

36

ұсақтау-тасымалдау бөлімдері, майдалау және жіктеу, сүзу, кептіру, концентраттарды буып-түю

шикізат шаңы

37

флотореагенттер бөлімдері

күкіртті натрий, күкіртті көміртек, күкіртті сутек, пропилен тотығы, бутил спирті, скипидар, керосин, минералды майлар

38

флотация, қоюлату және сүзу бөлімдері

ксантогенат гидрозолі, натрий метасиликаты, күкіртті натрий, күкіртті сутек, күкіртті көміртек, пропилен тотығы, бутил спирті, минералды майлар

39

концентраттарды кептіру бөлімдері

күкіртті ангидрид, көміртек тотығы, молибден, мыс, селен, теллур аэрозольдері

40

"КС" пештерінде концентраттарды күйдіру және айналмалы пештерден шығатын циклонды шаң бөлімдері

күкіртті ангидрид, көміртек тотығы, молибденнің, селеннің, теллурдың, дезинтеграциясы мен конденсациясының аэрозольдері, кремний қос тотығы

41

тұқылдарды сілтіден айыру және эелктросүзгілерден шығатын циклонды шаңдар, сүзу, центрифугалау учаскелері

аммиак, тұз қышқылының буы, күкіртті ангидрид, күкіртті сутек

42

молибдат аммонийді парамолибдат амонийға кристализациялау, центрифугалау, ірілету және өлшеп-орау учаскелері

аммиак, тұз қышқылының буы, күкіртті сутек

43

аммоний парамолибдатын қыздыру және молибден тотығын металға дейін қалпына келтіру (тотықсыздандыру)

аммиак, көміртек тотығы, молибден аэрозольдері

44

штабиктерді пісіру учаскесі

сілті аэрозольдері, молибден аэрозолы

45

престеу учаскесі

металды молибден


Вольфрам өндіру

46

ұсақтау-майдалау бөлімдері

шикізат, вольфрам шаңы

47

кендерді және соданы пісіру бөлімдері

сілтілер мен вольфрам аэрозольдері

48

күйдіру бөлімдері

күкіртті ангидрид, көміртек тотығы, вольфрам

49

сілтіден айыру бөлімдері

сілтілер, тұз қышқылы, аэрозольдері, вольфрам, аммиак

50

кептіру және өлшеп-орау бөлімдері

вольфрам

51

металды вольфрам өндіру бөлімі

вольфрам аэрозолі

Магний өндіру

52

карналлитті түсіру учаскесі

шикізат шаңы

53

карналлитті сусыздандыру учаскесі

тұз қышқылы

54

электролиздеу бөлімі

магний, хлор, хлорлы сутек

55

магний-сынап қорытпаларын алатын бөлімдер

магний, сынап

56

қорытпаның прокаттық табақтарын жинау учаскесі

сынап буы

57

магний-сынап қорытпаларын кесу және механикалық өңдеу учаскесі

магний, сынап буы

Титан өндіру

58

ұсақтау-үгу бөлімі, шикізат қоймалары

шикізат шаңы, титан қостотығының аэрозолі

59

хлорлау және төртхлорлы титанды тазарту бөлімдері

хлор, хлорлы сутек, фосген, төртхлорлы титан

60

қалпына келтіру (тотықсыздандыру) және дистилляциялау бөлімдері

хлорлы сутек, хлор, төртхлорлы титан

61

титан губкаларын қағу және қайта өңдеу бөлімдері

титан аэрозолдары


Алтын шығару фабрикалары

62

ұсақтау-көлік бөлімдері

кремнийдің қостотығы

63

тұндыру бөлімі

мырыш

64

алтын шығару технологиясының сорбциялық және тұнбалық бөлімі

цианды сутек

65

алтын шығарудың амальгамациялық технологиясы бөлімі

сынап буы

66

орнына келтіру және электролиздеу бөлімдері

цианды сутек, қышқылдар буы, сілтілер аэрозольдері, аммиак

67

сүрмені, күшәланы, сульфидті кендерді агитациялау, қойылту және гравитациялық байыту бөлімдері

күшәланы сутек, күкіртті ангидрид

68

флотациялау бөлімі

күкіртті сутек, күкіртті көміртек (қолданылатын флотореагентке байланысты)


Платина және платиноидтар өндіру

69

шикізаттарды қабылдау, дайындау және дайын өнімдер бөлімдері

платиналы металдар шаңы

70

гидрометаллургиялық процестер бөлімдері

платиналы металдар, аммиак, хлор, азот тотығы, азот, тұз және күкірт қышқылдарының булары

71

пирометаллургиялық процестер бөлімдері

платиналы металдар және олардың қосындылары


Қалайы және оның қорытпаларын өндіру

72

кен концентраттарын жетілдіру және сілтіден айыру цехтары

қорғасын, қалайы, күкірт және тұз қышқылдарының, керосиннің, ксантогенаттың булары, хлорлы сутек, күкіртті сутек, табиғи радиоактивті элементтердің шаңы

73

кептіру бөлімдері

күкіртті көміртек, күкіртті сутек, төртхлорлы көміртек, көміртек тотығы, хлорлы сутек

74

күйдіру бөлімдері

қорғасын, кремнийдің қостотығы, күкіртті газ, көміртек тотығы, күшәла, табиғи радиоактивті элементтер шаңы

75

түйіршіктерді жаю және кептіру бөлімдері

орғасын, қалайы, күшәла тотықтары, кремнийдің қостотығы, көміртек тотығы, күшәла көміртек

76

балқыту бөлімдері

кремнийдің қостотығы, қалайы, күшәла, қорғасын конденсацияларының аэрозольдері, азот тотықтары, күшәла сутек, көміртек тотығы, күкіртті сутек, хлор, табиғи радиоактивті элементтердің шаңы

77

фьюмингілеу бөлімдері

қалайы, кремнийдің қостотығы, табиғи радиоактивті элементтердің шаңы

78

рафинациялау бөлімдері

қорғасын, күшәла және сүрмелі сутектер, табиғи радиоактивті элементтердің шаңы

79

қалдық қоймасы

күкіртті сутек, күкіртті көміртек, күкірт қышқылы, табиғи радиоактивті элементтердің шаңы


Сирек кездесетін металдар өндіру

80

радиоактивті элементтер қоспасы бөліміндегі процестер

қолданыстағы санитариялық-эпидемиологиялық ережелер мен нормалардың талаптары бойынша

81

СКМ-ды каскадты бөлу бөлімдері

трибутилфосфат, азот қышқылының булары

82

елеуге, шихталауға және ұнтақтарды қаптамалауға байланысты барлық жұмыстар, сонымен бірге тиеу-түсіру операциялары

СКМ шаңы

83

гидрометаллургиялық және гидрохимиялық үдерістер цехтары

аммиак, азот тотығы, азот, тұз және күкірт қышқылдарының булары, хлор, фторлы сутек

84

сирек кездесетін металдар фторидін алу бөлімдері

фторлы сутек

Қазақстан Республикасы  
Үкіметінің       
2012 жылғы 25 қаңтардағы
№ 167 қаулысымен  
бекітілген     

"Мұнай өндіру өнеркәсібі объектілеріне қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар"
санитариялық қағидалары

1. Жалпы ережелер

      1. Осы "Мұнай өндіру өнеркәсібі объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидалары (бұдан әрі – Санитариялық қағидалар) объектілерді жобалауға және күтіп-ұстауға, мұнай өндіру өнеркәсібі объектілеріндегі жабдықтарға, санитариялық-тұрмыстық үй-жайларға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптарды белгілейді.
      2. Осы Санитариялық қағидаларда мынадай терминдер мен анықтамалар пайдаланылады:
      1) мұнай өндіру өнеркәсібі объектілері (бұдан әрі – объектілер) – мұнай және мұнай-газ кен орындарын барлау және әзірлеу, көмірсутек шикізаттарын өндіру операцияларын жүзеге асыратын өнеркәсіп объектілері (ғимараттар, құрылыстар, жабдықтар);
      2) құрғақ климат – ауасының температурасы жоғары және атмосфералық жауын-шашыны аз құрғақ климат;
      3) атмосфераның жерге жақын қабаты – жер бетінен бірнеше ондаған метр биіктіктегі атмосфера қабатының шекаралық бөлігі;
      4) өнімді қабаттар – мұнайлы және газды қабаттар;
      5) қалқымалы бұрғылау қондырғысы (бұдан әрі – ҚБҚ) – теңіз түбіндегі жерасты ресурстарын барлау және өндіру жөніндегі бұрғылау жұмыстарын орындауға арналған кеме (жүзгіш құрылыс);
      6) жүзу ауданы шектелмеген бұрғылау кемесі – тіркелу портынан шектелмеген қашықтыққа жүзетін кемелер;
      7) комингс – кеме палубасындағы тесікті көмкеру;
      8) коффердам – кемедегі газ өткізбейтін, тар бөлік;
      9) вахтаның ұзақтығы – қалқымалы бұрғылау қондырғысы бортында болу уақытының ұзақтығы;
      10) фидер – кабель немесе әуе арқылы таратылатын электр беру желісі;
      11) форпик – кеменің шеткі тұмсық бөлігі;
      12) футшток – ашық су қоймасында су деңгейін бақылауға арналған бөліктері бар тақтайша;
      13) шпигат – кеме палубасындағы суды борт сыртына шығаруға арналған саңылау.
      3. Гигиеналық критерийлер бойынша мұнай өндіру объектілеріне мынадай негізгі өндірістер мен жұмыс түрлері жатады:
      1) мұнара құрылысы (бұрғылау қондырғыларының құрылысы);
      2) барлау және пайдалану мұнай ұңғымаларын бұрғылау;
      3) мұнай кен орындарын пайдалану (өндіру, мұнайды, бағыттас газды алғашқы және кешенді дайындау);
      4) ұңғымаларды күрделі және ағымдық жөндеу;
      5) ұңғымаларды сынақтан өткізу және игеру;
      6) тығындау жұмыстары.

2. Мұнай өнеркәсібі объектілерін жобалауға және
күтіп-ұстауға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар

      4. Объект құрылысы үшін жер учаскесін таңдау кезінде тиісті аумақтағы халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы мемлекеттік орган жер учаскесін мынадай:
      1) жер учаскесін бұрын пайдалану;
      2) жобаланатын объектіні ауыз сумен жеткілікті мөлшерде қамтамасыз ету мүмкіндігі;
      3) жер учаскесіндегі радиациялық аясы және радон деңгейі;
      4) жер учаскесінің санитариялық-қорғаныш аймағынан тыс болуы және жұмыс істеп тұрған объектілерден санитариялық ажыратуды ұйымдастыру мүмкіндігі;
      5) жобаланатын объектінің халық денсаулығына жағымсыз әсерінің тәуекелі мүмкіндігі көрсеткіштері бойынша бағалайды.
      5. Объект құрылысын мынадай жер учаскелерінде жобалауға:
      1) бұрын мал өлекселері көмілген, уытты қалдықтар көмілген жерлерді пайдалану;
      2) гамма-сәулесі дозалары қуатының деңгейлері табиғи аядан сағатына 0,2 микрозивертке асуы;
      3) жер учаскесінде күйдіргі бойынша стационарлы қолайсыз пункттердің болуы;
      4) санитариялық ажыратулар болмаған кезде жол берілмейді.
      6. Жаңа құрылысқа және жұмыс істеп тұрған объектілерді қайта жаңарту үшін жер учаскесін таңдау санитариялық-эпидемиологиялық қорытынды болған жағдайда жүзеге асырылуы тиіс.
      7. Орындары жиі ауыстырылатын объектілерді монтаждау және орналастыру кезінде (бұрғылау қондырғылары, ұңғымаларды сынау және игеру үшін ұңғымаларды күрделі және ағымдық жөндеулерге арналған қондырғылар) өндіріс жабдықтарының жекелеген блоктары және орнықтыру элементтері аталған жыл мезгілінде желдің басым бағытын ескере отырып орналастырылады.
      8. Құрамында жоғары көлемде күкіртті сутек бар шикізаттар келіп түсетін объектілер желдетілетін аумақта орналастырылады.
      9. Мұнай операцияларын жобалау және жүргізу кезінде апаттық жағдайлар туындаған жағдайда персоналды және тұрғындарды қорғауға бағытталған іс-шаралар (көшіру, жеке және ұжымдық қорғаныш құралдарын және басқаларды қолдану) көзделеді және жүзеге асырылады.
      10. Аумақта және топтық қондырғылар, мұнайды кешенді дайындау қондырғылары, резервуарлы парктері бар өндіріс ғимараттарында жобада көзделмеген жертөле үй-жайларын, арналарды, құдықтар мен басқа да шұңқырларды салуға жол берілмейді.
      11. Қышқылдар мен сілтілерді сақтауға арналған базисті және шығыс қоймалары елді мекендердің ық жағында, ашық жел соғатын учаскелерде орналастырылады.
      12. Жұмысшылардың мерзімдік қызмет көрсетуін қажет ететін сыртқы қондырғылар жауын-шашыннан, желден, қардың және құмның басып қалуынан, күн сәулесінің түсуінен қорғайтын жергілікті баспаналармен жабдықталады.
      Неғұрлым салқын бескүндікте ауаның температурасы минус 40 градус Цельсий (бұдан әрі – оС) және одан да төмен болатын аудандарда жабдықтармен, бақылау-өлшеу аспаптарымен (бұдан әрі – БӨА), автоматика құралдарымен жұмыс істейтін жұмысшыларға арналған жылытылатын баспаналар жабдықталады.
      13. Жұмыс аймағының ауасына күкіртті сутек түсетін өндірістік үй-жайлардағы және объектілердегі негізгі жұмыс орындары сигнализациясы бар автоматты газ талдаушылармен жабдықталуы тиіс.
      14. Ғимараттан шығатын есіктер күкіртті сутек бөлетін қондырғылар немесе объектілер жоқ жаққа қарай бағытталады.
      15. Жұмыс аймағы ауасына зиянды заттар бөлетін өндірістік үй-жайлар жалпы алмасу желдету жүйесімен жабдықталады (талаптар бұрғылау қондырғыларына қолданылмайды).
      16. Бұрғылау қондырғысы жаппасы құрылысында ашылатын терезелер көзделеді.
      17. Бұрғылау қондырғыларының дизельді қозғалтқыштарының мұржалары желдің басымды бағыттарын ескере отырып, өндірістік үй-жайларға қатысты ық жағынан шығарылады.
      18. Суық және ызғарлы климатты аудандарда (І, ІІ және ІІІ климаттық аудандар) өндірістік үй-жайларға кіретін есіктер тамбурлармен жабдықталады (талаптар бұрғылау қондырғыларына қолданылмайды).
      19. Қарқынды шу шығаратын жабдықтары бар және жұмысшылар тұрақты жұмыс істейтін өндірістік үй-жайлардың қабырғалары шуды сіңіретін құрылғымен жабдықталуы тиіс (талаптар бұрғылау қондырғыларына қолданылмайды).
      20. Бұрғылау қондырғыларын жобалау кезінде жұмыс алаңы редукторлық үй-жайдан, күш беретін және сорғы блоктарынан шығатын шудан және дірілден оқшау болуы тиіс.
      21. Еден құрылысы және оны пайдалану шарттары метеорологиялық әсерлерден қорғайтын жаппасы жоқ құрылыстардың едендерінде қақтың пайда болуының алдын алуды көздеуі және еден бетін кірден, жағар майлардан, химиялық реагенттерден дер кезінде тазартуды қамтамасыз етуі тиіс.
      22. Бұрғылау қондырғысы еденінің құрылысы сұйықтықтардың, лай заттардың, жағар майлар мен химиялық реагенттердің ағып кетуін қамтамасыз етуі тиіс.
      23. Шикі мұнайды айдаушы сорғылар орналасқан үй-жайлар жалпы алмасу ішке сору-сыртқа шығару желдеткішімен жабдықталуы тиіс.
      24. Газды мотормен жұмыс істейтін компрессорлардың сальниктері мен картерлері жергілікті сорғылармен жабдықталады.
      25. Зиянды заттар бөлетін тиеу-түсіру жұмыстары жергілікті желдеткіш қосулы кезде жүргізіледі.
      26. Желдету жүйесі жарамсыз және ажыратылған кезде өндірістер мен цехтарды іске қосуға жол берілмейді.
      27. Ыстық және құрғақ климатты аудандарда қызметтік үй-жайларда және вахталық кенттердегі жатақханалардың тұрғын бөлмелерінде ауа баптағыштар орнатылады.
      28. Жұмысшылар тұрақты болатын өндірістік үй-жайларда табиғи жарықтандыру көзделеді (талаптар бұрғылау қондырғыларына қолданылмайды).
      29. Жасанды жарықтандыруды жобалау және пайдалану кезінде ортаның жағдайлары (шаңның, ылғалдың, агрессияның, жарылыс қаупінің болуы) ескеріледі.
      30. Бұрғылау қондырғылары үй-жайларындағы, сорғы станцияларындағы, өндірістік шеберханалардағы жұмыстар разряды ғимараттардың ішінде жүргізілетін жұмыстар ретінде айқындалады.
      31. Жұмыс алаңында, жоғарыда істейтін жұмысшының жұмыс орнында, қабылдағыш көпірде және бұрғылау қондырғыларының сөрелерінде, ұңғымаларға ағымдық және күрделі жөндеу жүргізу кезінде, топтық қондырғылар, мұнай дайындау және резервуарлық парктер қондырғылары алаңдарында орындалатын жұмыстар разряды ғимараттардың сыртында жүргізілетін жұмыстар ретінде айқындалады.
      32. Негізгі өндірістік ғимараттарды және алаңдарды жасанды жарықтандыру кезінде жұмыс беттерін жарықтандыру осы Санитариялық қағидаларға 1-қосымшада көрсетілген нормативтерге сәйкес келуі тиіс. 33. ҚБҚ жүру көпірі үй-жайларындағы, негізгі басқару орнынан айналаны толық шолуы қамтамасыз етілуі тиіс. Терезелерде әйнек тазартқыш қондырғы және әйнекті буланудан қорғайтын құралдар көзделеді.
      34. Радиолокациялық станцияның генераторлық қондырғысы арнайы экрандалған үй-жайда орналастырылады. Радиорубкаға арналған үй-жай тұрғын үй-жайлармен (радисттің каютасын қоспағанда) жапсарлас орналаспауы тиіс. Фидер желілері тұрғын үй-жайлар және қызметтік үй-жайлар арқылы жүргізілмеуі тиіс.
      35. Бақылау аппаратурасы бар басқару пульті радиорубка үй-жайында орналастырылады, жоғары жиілікті (бұдан әрі – ЖЖ) таратқыш, фидер желілері және коммутациялау құрылғылары арнайы экрандалған үй-жайларға шығарылады. Қашықтықтан басқару құралы болмаған жағдайда таратқыштар, олардың алдыңғы панелі радиорубка үй-жайында болатындай етіп орналастырылуы, ал таратқыштың корпусы ЖЖ фидермен қоса экранның артында орналасуы тиіс.
      36. ҚБҚ-ның және тереңге сүңгу кешендерінің орталық басқару постылары жылудан және дыбыстан оқшауланған, желдету жүйесімен жабдықталған жабық үй-жайларда орналастырылады.
      37. Оператордың жағынан пульттің биіктігі 1000 миллиметрден (бұдан әрі – мм) кем болмауы тиіс. Басқару пультіндегі индикациялау құралдары оператордың көру аумағында 100 градустан аспайтын бұрышастында, ал бөлек тұрғандары 1800 мм аспайтын биіктікте орналасуы тиіс. Басқару пультінің беті күңгірт, әртүрлі жүйелер жұмысының көрсеткіштерінің жарық индикаторы болуы тиіс.
      38. Машиналық-қазандық, дизельдік, генераторлық және электр станциялары жабдықтары, олармен жұмыс істеуге ыңғайлы және қауіпсіз қолжетімді жағдайда орналастырылуы тиіс, жөндеу-профилактикалық жұмыстарын жүргізу үшін жүккөтергіш құрылғылар көзделеді, ауыр қосалқы бөлшектер жүккөтергіш құрылғымен тасуға арналған аумақтағы штаттық орындарда орналастырылады.
      39. Сәулелі жылу, шу, діріл көздері сору желдеткішімен жабдықталған жеке үй-жайларда (қоршауларда) орналастырылады.
      40. Тұрақты жұмыс орындарында кемінде 2100 мм бос биіктік, уақытша жұмыс орындарында кемінде 1850 мм бос биіктік болуы тиіс.

3. ҚБҚ-да технологиялық үдерісті күтіп-ұстауға және
пайдалануға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар

      41. Барлық еңбек үдерістері механикаландырылуы тиіс. Көліктік-такелаж, жөндеу жұмыстары және ауыр заттарды жылжыту стационарлық және жылжымалы көтергіштердің көмегімен, құбырларды түсіру және көтеру, бөлшектеу және жинау, мұнараның ішінде алынған штангалар мен құбырларды ілу автоматтандырылған құбырлық кілттерді, пневматикалық сыналы қармағыштарды, көліктік-тасымалдау механизмдерін пайдалану арқылы жүргізіледі.
      42. Жұмыс аймағының ауасына зиянды булар және газдар келіп түсетін өндірістік үй-жайлар дабыл қаққышы бар автоматтандырылған газ талдауышпен жабдықталады.
      43. Бұрғылау ерітіндісі құйылған цистерналар, бұрғылау ерітіндісін циркуляциялау жүйесі және тазалау жүйесінің бұрғылау сорғылары орналасқан үй-жайлар тұрғын үй-жайларға және басқару постыларына жақын орналаспауы тиіс. Бұрғылау, тығындау ерітінділерінің және ұнтақты материалдар пневмокөлігінің құбырлары тұрғын және машиналық үй-жайлар арқылы өтпеуі тиіс.
      44. Спайдерлеу алаңындағы бұрғылау бригадасының жұмыс аймағы қоршалады. Жұмыс аймағына жақын жерде жылытылатын тұрмыстық үй-жай көзделеді.
      45. Сусымалы материалдарды жинайтын қоймада сыйымдылықтарды химиялық реагенттермен толтыру үшін жұмысшылардың химиялық материалдармен тікелей жанасуына жол бермейтін техникалық құрылғылар көзделеді, ал сусымалы шаң туғызатын материалдарды бункерге тиеу үшін пневматикалық құрылғы қолданылуы тиіс. Шламдарды және құрамында уытты заттар бар істен шыққан басқа да материалдарды сақтау үшін тұмшаланған сыйымдылықтар көзделеді.
      46. Шлак және құрамында уытты заттар бар істен шыққан басқа да материалдар тұмшаланған сыйымдылықтарда сақталады және уақытында жағаға тасымалданады.
      47. Сүңгуірлердің шағын және орташа тереңдікке түсуін қамтамасыз ету үшін сүңгуірлердің түсуіне арналған газ қоспасын беретін қалқанмен, сүңгуірлерге арналған байланыс құралдарымен, сүңгуірлерді түсіру және сүңгуір аспаптарын берудің механикаландырылған жүйесімен жабдықталған жабық үй-жайлар көзделеді. Үй-жайдың ішінде сүңгуірлердің жабдықтарын және аспаптарын санитариялық өңдеуден өткізуге арналған ыстық және суық су құбырларымен, ауыз сумен, себезгі және ағын су жүйесімен жабдықталған орын бөлінеді. Ағаш палубаның торланған төсеніші болуы тиіс. Сүңгуір жұмыстары барокамера болған жағдайда жүргізіледі.

4. ҚБҚ-да жарықтандыру, жылыту, желдету және ауа баптау
жүйелеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      48. ҚБҚ-дағы барлық үй-жайлар осы Санитариялық қағидаларға 3-қосымшаға сәйкес табиғи және жасанды жарықпен қамтамасыз етілуі тиіс. Ашық палубаға шығатын иллюминаторлардың және терезелердің жалюздері мен перделері болуы тиіс.
      49. Микроклимат көрсеткіштері осы Санитариялық қағидаларға 4-қосымшаға сәйкес келуі тиіс. Машина-қазандық бөлімшенің, механизмдерді басқару постыларының, компрессордың үй-жайларында, цементтеуге арналған сорғыларда ауаның температурасы плюс 28 Цельсийден (бұдан әрі – 0С) жоғары болғанда, салқындатылған температурасы плюс 220С кем емес, қысқы кезеңде – плюс 18оС кем емес ауа беру көзделуі тиіс.
      Үй-жай ішіндегі ауаның температурасы берілетін ауаның температурасы есебінен төмендеуі плюс 50С-тан, жұмыс аймағындағы ауа қозғалысының жылдамдығы секундына 0,3-0,5 метрден (бұдан әрі – м/сек) артық болмауы тиіс.
      50. Ауаның температурасы ауамен жылыту кезінде плюс 40оС аспауы тиіс. Ауаның алмасу көлемі және ауа берудің ең төменгі нормасы жылдың қысқы кезеңінде ауа баптау барысында осы Санитариялық қағидаларға 4-қосымшаға сәйкес келуі тиіс.
      51. Қыздыру құралдарының қызу температурасын реттеуге арналған құрылғысы болуы тиіс және олар үй-жайдың анағұрлым салқын кедергілі бөлігі жанындағы төменгі аймақта орналастырылады. Қыздыру құралдарының құрылысы, оны тазалау үшін ыңғайлы қолжетімділікті қамтамасыз етуі тиіс.
      52. Таза бу жүретін магистральды құбыр жолдарын каюталар, медициналық мақсатқа арналған және қоғамдық үй-жайлар арқылы жүргізуге жол берілмейді.
      53. Желдету жүйесінің ауа сору құрылғылары ластанған ауа, газ, су, қар түспейтін орындарда орналастырылуы тиіс, ал шаңмен ластанатын орындарда сүзгілер орнату көзделеді. Ауа өткізгіштерді тазалау үшін қақпағы алынатын саңылаулар көзделуі тиіс.
      54. Ішке сору желдеткішінің ауа таратқыштары ауаны жұмыс орындарына беруді қамтамасыз етуі және ауаның бағыты мен қозғалыс жылдамдығын өзгертуге арналған басқарылатын құралдармен жабдықталуы тиіс. Барлық үй-жайлардағы ішке сору желдеткішінің саңылаулары жылу-ылғал-газ-шаң бөлетін көздердің үстінен орналастырылуы тиіс.
      55. Энергетикалық бөлімшелерде, жылу және газ бөлінетін басқа бөлімшелерде желдету жүйесінің ішке сору және сыртқа шығару саңылауларының орналасуы тұрғын үй-жайларға ластанған ауаның енуін мүлдем болдырмауы тиіс.
      56. Технологиялық кешеннің жарылысқа қауіпті үй-жайлары жасанды ауаны сыртқа шығару және табиғи ішке сору желдеткіштерімен жабдықталады. Уытты және жарылысқа қауіпті заттар бөлінетін жағдайда өндірістік үй-жайлар апатты жағдайда автоматты газталдауышпен блокталған және қашықтықтан басқару арқылы іске қосылатын жасанды желдету жүйесімен жабдықталады. Басқару пульті өндірістік үй-жайлардың сыртқы есіктеріне қарай шығарылады.
      57. Барлық үй-жайлар уытты заттар, зиянды газдар және иістер бөлінбейтін үй-жайлардың ауасын қайта циркуляциялау арқылы ауаны жыл бойы ауа баптау жүйесімен жабдықталады. Ауаны қайта циркуляциялау үшін қажетті ауаның 30% аспайтын көлемі пайдаланылады. Қоғамдық үй-жайларға бапталған ауаны беру тесілген панельдер арқылы жүргізіледі.

5. ҚБҚ-да сумен қамтамасыз етуге және кәріздеуге қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      58. Әрбір ҚБҚ шаруашылық-ауыз сумен қамтамасыз ету жүйесімен жабдықталады. Судың сапасы Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін "Су көздеріне, (шаруашылық-ауыз су мақсаты үшін су жинау орындарына), шаруашылық-ауыз сумен жабдықтауға, суды мәдени-тұрмыстық пайдалану орындарына және су объектілерінің қауіпсіздігіне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидаларының талаптарына сәйкес болуы тиіс.
      59. Сумен қамтамасыз ету, жағадағы орталықтандырылған шаруашылық-ауыз су құбырынан суды арнайы су құйғыш-кемелермен тасымалдау немесе тұщытылған теңіз суын қолдану арқылы жүзеге асырылады.
      60. Суды жағадағы желіден су құйғыш-кемелерге және су құйғыш-кемелерден ҚБҚ-ға беру, ластанудан қорғалған белгі қойылған шлангілермен және фланцтармен жүзеге асырылады. Шаруашылық-ауыз сумен қамтамасыз ету жүйесінің шлангілері мен сорғылары тікелей мақсаты бойынша пайдаланылады.
      61. ҚБҚ ауыз су және шаруашылық-тұрмыстық сумен қамтамасыз етудің дербес жүйесімен жабдықталған жағдайда ауыз су ас блогы үй-жайларының су бөлетін барлық нүктелеріне, ауыз су қайнатқыштарға, сатураторларға, медициналық үй-жайларға берілуі тиіс. Шаруашылық-тұрмыстық қажеттілікке арналған су ванналарға, себезгілерге, дәретханаларға, монша мен кір жуатын орындарға берілуі тиіс. Унитаздар мен писсуарлар үшін борт сырты суын қолдануға жол беріледі.
      62. Шаруашылық-ауыз суға қажетті су қоры ең аз шығыс нормаларын ескере отырып есептелуі тиіс: сумен қамтамасыз ету жүйесі бөлек кезде тәулігіне 1 адамға 50 литр (бұдан әрі – л) ауыз су және шаруашылық-тұрмыстық қажеттілікке 100 л, бірыңғай жүйе кезінде 150 л су.
      63. Ауыз суды плюс 10оС жоғары температурада 5 тәуліктен артық сақтау кезінде оны ауамен баптауға немесе консервациялауға жол беріледі.
      64. Су сақтауға арналған цистерналар ағынды суды, отынды, майды және басқа да сұйықтықтарды сақтауға арналған сыйымдылықтармен ортақ іріктелмеуі тиіс. Цистерналар жапсарлас салынуы немесе берік корпусты болуы тиіс. Цистерналардың сыртқы беті коффердам жүйесі бойынша қоршалады. Цистерналар Қазақстан Республикасында қолдануға рұқсат етілген материалдардан жасалуы тиіс.
      65. Цистерналар комингсінің биіктігі кемінде 200 мм болатын тұмшаланып жабылатын қылталармен, палубаға шығарылған және ұшында арнайы басы бар ауа түтігімен жабдықталады. Палубаға шығарылған ауа түтігінің ұшы палуба деңгейінен кем дегенде 400 мм биіктікте орналасуы тиіс. Футштоктар қолдануға жол берілмейді. Цистерна түбі еңкіш және оны толық босатуға арналған ағыту тығыны болуы тиіс.
      66. Цистерналар жылына екі реттен сиретпей тазартылады және ауыз сумен жуылады. Ақау табылған кезде оның тоттануға қарсы беті қалпына келтіріледі.
      67. Суды 10 тәуліктен артық сақтаған кезде, сондай-ақ су құйғыш кемелерден суды қабылдау және оны тарату желісіне беру алдында ҚБҚ-да тұщытылған суды өңдеуге арналған құралдар немесе зарарсыздандыруға арналған құрылғылар көзделеді.
      68. Шаруашылық-ауыз сумен қамтамасыз ету жүйесін балласты, өртке қарсы және борт сыртындағы су жүйелерімен біріктіруге жол берілмейді. Шаруашылық-ауыз сумен қамтамасыз етуге арналған құбырлар тоттануға қарсы жабыны бар материалдардан жасалады. Су құбырлары басқа сұйықтарды сақтауға арналған цистерналар арқылы жүргізілмеуі, ал басқа жүйелер құбырлары шаруашылық-ауыз су сақтауға арналған цистерналар арқылы жүргізілмеуі тиіс.
      69. Тұщыту қондырғысына борт сыртындағы су 2,5 метрден кем емес (бұдан әрі – м) тереңдіктен келіп түсуі тиіс. Қабылдау патрубкасы оған борт сыртына төгілетін ағынды су мен арнайы ерітіндінің түсуіне мүлдем жол бермейтіндей етіп орналастырылады.
      70. Минералдаушы тұздар қорын сақтау үшін желденетін, ауасының тұрақты температурасы +25оС аспайтын арнайы құрғақ үй-жай жабдықталады.
      71. Су алу нүктелері: "ауыз су", "шаруашылық-тұрмыстық су", "борт сырты суы" белгілерімен таңбаланады. Тұрғын үй-жайларда және технологиялық кешенге жақын орындарда сатураторлық қондырғылар немесе шағын су бұрқақтары жабдықталуы тиіс.
      72. Шаруашылық-ауыз сумен қамтамасыз ету жүйесін дезинфекциялау пайдалануға беру алдында және жөндеу жұмыстарынан кейін жүргізілуі тиіс. Дезинфекция зауыт жағдайында немесе портта тұрғанда жүргізіледі.
      73. Әрбір ҚБҚ-да өндірістік және шаруашылық-тұрмыстық ағын суларды бөлек жинайтын жүйе (бұдан әрі – жүйелер) көзделеді. Жүйелердің құрылғысы иістердің үй-жайлар ішіне енуін және таралуын болдырмауы тиіс.
      74. Жүйелер ағынды суды тазалауға және зарарсыздандыруға арналған қондырғылармен немесе мамандандырылған кемелерге, жағадағы қабылдау құрылғыларына ағынды суды жіберу алдында жинауға және сақтауға арналған құрылғылармен жабдықталады.
      75. Ағынды суды тазартудан және зарарсыздандырудан кейінгі өлшеулі заттардың саны 1 литрге 100 миллиграмнан (бұдан әрі – мг/л) аспауы, оттегіндегі биологиялық қажеттілігі 50 л/мг аспауы, белсенді хлор қалдығының құрамы 1,5-тен - 5 мл/г дейін болуы тиіс.
      76. Ағынды суды сақтау үшін бір немесе бірнеше цистерна көзделеді, олардың көлемі босатылу арасындағы ең көп уақытты ескере отырып анықталады.
      77. Цистерналар оның ішкі бетінің оңай тазартылуын қамтамасыз ететін болаттан жасалуы тиіс, тазарту жұмыстарын және дезинфекция жүргізуге арналған қылтасы, ауа құбырлары, су деңгейі жоғарылаған кезде белгі беретін (көлемінің 80%-ы толғанда) автоматты құрылғысы болуы тиіс. Цистерналарға булау құбыры жүргізіледі. Цистерналар ауыз су сақталатын цистернадан, тұрғын, әкімшілік үй-жайларынан, ас блогынан және азық-түлік қоймаларынан коффердам арқылы бөлінеді.
      78. Кәріз құбырлары медициналық мақсаттағы және ас блогы үй-жайлары, асханалар, кают-компаниялар, азық-түлік қоймалары және ауыз су немесе шаруашылық-тұрмыстық су цистерналары арқылы өтпеуі тиіс. Техникалық қажеттілік кезінде газ өтпейтін қабаты бар құбырларды ажырататын қосындыларынсыз азық-түлік қоймалары және ауыз су цистерналарынан басқа аталған үй-жайлар арқылы өткізуге жол беріледі.
      79. ҚБҚ-дан жиналған ағынды суды өңдемей және зарарсыздандырмай ашық теңізге жіберуге жол берілмейді. ҚБҚ-да құрамында мұнай бар суды жинаушы және шығарушы қондырғылар болуы тиіс.
      80. ҚБҚ-да қалдықтарды жинауға, ұсақтауға, тығыздауға және зарарсыздандыруға арналған қондырғылар көзделеді. Олардың конструкциясы жуу және дезинфекциялау жүргізуге мүмкін беруі тиіс. Қалдықтарды жинауға арналған контейнерлердің жабылатын қақпағы болуы тиіс.
      81. Күш беру қондырғыларынан шыққан пайдалану қалдықтарын жинау үшін арнайы жәшік көзделеді, олар кейіннен өртеледі немесе кемеге беріледі.

6. ҚБҚ-да физикалық факторлар көздерімен жұмыс істеу
жағдайларына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар

      82. Дыбыстың және дірілдің рұқсат етілген шекті деңгейлері осы Санитариялық қағидаларға 5-қосымшаға сәйкес келуі тиіс. Шудың келтірілген нормалары су асты (сүңгуірлік) жұмыстарын қамтамасыз етуге немесе орындауға байланысты ҚБҚ-дағы жұмыс орындарына немесе үй-жайларға қолданылмайды.
      83. Шу мен дірілдің деңгейі артқан жағдайда олардың зиянды әсерін азайтуға бағытталған шаралар көзделеді.
      84. Ұзын толқынды инфрақызыл сәуле көзі болып табылатын жабдықтардың, құбырлардың және қоршаулардың оқшаулағышы, құбырлардың ернемек арқылы жалғастырушылары мен арматурасының алмалы-салмалы жылу оқшаулағышы болуы, беті ашық түстерге боялуы тиіс.
      85. Орта жиіліктегі (бұдан әрі – ОЖ), жоғары жиіліктегі (бұдан – ОЖЖ), диапазонды радиожиілікті байланыс құралдары және ультра биік жиіліктегі радиолокаторлар түзетін электромагнит өрісінің деңгейлері Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін "Елді мекендердегі атмосфералық ауаға, топыраққа, елді мекендердің аумақтарын күтіп-ұстауға, адамға әсер ететін физикалық факторлардың көздерімен жұмыс істеу жағдайларына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидаларына сәйкес белгіленген нормативтерден аспауы тиіс.
      86. Радиотаратқыштар және ОЖЖ генераторлық құрылғыларының сәуле шығарушы блоктары тиімді экрандалуы тиіс және арнайы бөлінген үй-жайларда орналастырылуы тиіс, қызмет көрсететін үй-жайлар арқылы өтетін ОЖ таратқыштардың фидер жолдары радиожиілікті шахтамен экрандалуы тиіс.
      87. Ашық фидер қызмет көрсетілмейтін үй-жайда орналастырылған жағдайда жапсарлас үй-жайдағы іріктеушілер экрандалады. Таратқыштар орналасқан және экрандалмаған фидер жолдары өтетін үй-жайдың есігінде таратқыштардың жұмысы кезінде автоматты түрде іске қосылатын, жарық арқылы ескертуші табло көзделеді.

7. Жұмыс істейтін адамдарға қызмет көрсетуге арналған
үй-жайларға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      88. Өндірістердің (объектілердің) ерекшелігіне сәйкес қосалқы және санитариялық-тұрмыстық үй-жайлар жұмыстар жүргізілетін ауданның климаттық-географиялық ерекшеліктерін ескере отырып, стационарлық немесе жылжымалы орындау жолымен орналастырылады.
      89. Ұңғымаларды бұрғылау және кен орындарын пайдалану кезінде өндірістік объектілердегі санитариялық-тұрмыстық үй-жайлар және құрылғылар осы Санитариялық қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес келуі тиіс.
      90. Мұнай өндіретін өнеркәсіп объектілерінің жұмыскерлері жұмысқа кіру кезінде Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін Міндетті медициналық тексеріп-қараулар өткізу қағидаларына сәйкес міндетті медициналық тексеріп-қараулардан өтуі тиіс.
      91. Мұнай өнеркәсібі жұмысшыларын шаруашылық-ауыз сумен жабдықтауды жүзеге асыратын мамандандырылған қызметтер немесе объектілер судың сапасына зертханалық бақылау жүргізеді, ал тасымалданатын сумен жабдықтау кезінде ауыз суды жеткізуге және сақтауға арналған сыйымдылықтарды толтыру, жуу және дезинфекциялау үшін ауыз су станциялары болуы тиіс.
      Суды пайдалану нормалары өндірістік процестердің топтары мен санитариялық сипаттамасына сәйкес санитариялық жабдық пен құрылғыларға жұмсалатын суды ескере отырып қабылданады.
      92. Көшпелі сипаттағы еңбекпен айналысатын жұмысшылардың және құрылысы толық аяқталмаған объектілерде жұмыс істеушілердің (мұнараны құрастыру бригадасы, ұңғымаларға ағымдық және күрделі жөндеу жүргізетін бригада жұмысшылары) ауыз суға арналған жеке құтылары болуы тиіс.
      93. Ыстық климаттық жағдайларда (сыртқы температурасы плюс 360С-тан жоғары) ашық ауадағы өндірістік объектілерде жұмысшылардың ауыз су режимін оңтайландыру үшін сусындармен (көк шай, кептірілген жемістерден жасалған сусын, газдалған немесе минералды су) қамтамасыз етілуі тиіс.
      94. Вахталық кентті орналастыруға Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін "Коммуналдық мақсаттағы объектілерге қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидаларына сәйкес санитариялық-эпидемиологиялық қорытынды беріледі.
      95. Барлық өндірістік объектілердің жұмыскерлері ыстық тамақпен қамтамасыз етіледі. Асханаға дейінгі қашықтық 300 метрден (бұдан әрі – м) аспауы, ал тиісінше регламенттелмеген түскі ас үзілісі бар технологиялық үдерісі үздіксіз өндіріс жұмыскерлері үшін 75 м болуы тиіс. Объектілерге ыстық тамақ жеткізу кезінде ас қабылдау пункттері ұйымдастырылады. Бұрғылау қондырғысын орнықтыру кешеніндегі бұрғылау бригадаларында жұмыс істеушілер үшін асхана (вагон-асхана) жабдықталады. Ыстық тамақты базалық асханадан бұрғылау орнына жеткізуге және оны таратуды ас қабылдауды арнайы бөлінген үй-жайларда ұйымдастыруға жол беріледі.
      96. Мұнараны құрастыру бригадаларында жұмыс істеушілер, кәсіптік объектілердің жұмысшылары және ұңғымаларды жөндеумен, құбыр өткізу құрылысымен айналысатын жұмысшылар үшін тікелей жұмыс орнында жылжымалы асханалар ұйымдастырылады. Базалық асханадан ыстық тамақты жұмыс орнына жеткізуге және арнайы бөлінген үй-жайда тарату мен ас қабылдауға, сондай-ақ егер жұмыс жүретін орнынан асханаға дейінгі қашықтық 300 м аспайтын болса, тамақтануды өнеркәсіптік стационарлық асханаларында ұйымдастыруға жол беріледі.
      97. Жұмыс беруші жұмыскерлерді Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін жұмыс берушінің есебінен жұмыскерлерді сүтпен, емдік-профилактикалық тағаммен, арнайы киіммен, арнайы аяқ киіммен және басқа да жеке қорғаныш және ұжымдық қорғаныш құралдарымен, санитариялық-тұрмыстық үй-жайлармен және құрылғылармен қамтамасыз ету тәртібіне және нормаларына сәйкес қамтамасыз етеді.
      98. Өндірістік объектілердің құрамында арнайы киім мен аяқ киімді химиялық тазартуды, жууды және жөндеуді қамтамасыз ететін орталықтандырылған қызметтер ұйымдастырылады.
      99. Мұнай өндіретін өнеркәсіп объектілерінің жұмыскерлері медициналық-санитариялық қызметтермен қамтамасыз етіледі.
      100. Қышқылдар мен сілтілердің қаныққан ерітіндісін, түйіршікті және сусыз каустикалық соданы қабаттап жинайтын, сақтайтын және пайдаланатын объектілерде (бұрғылау қондырғылары және ұңғымаларға күрделі жөндеу жүргізетін қондырғылар) жұмысты механикаландыру қамтамасыз етілуі және бейтараптандыратын ерітінділер мен судың жұмсалмайтын қоры (кемінде 200 литр) болуы тиіс. Судың жұмсалмайтын қоры объектіге су әкелінген сайын жаңартылуы тиіс.
      101. ҚБҚ тазалау жұмыстарын жүргізу үшін механикаландырылған құралдармен, тиісті белгілері бар тазалауға қажетті басқа да керек-жарақтармен, жуғыш және дезинфекциялау заттарымен жеткілікті көлемде қамтамасыз етілуі тиіс.
      102. Экипаждың барлық мүшелері төсек керек-жарақтарымен: тысы бар матрацтармен, жастықтармен, көрпелермен, сүлгілермен және төсек жабдықтарымен қамтамасыз етіледі. Төсек жабдықтары және сүлгілер жеті күнде бір рет ауыстырылады және кемінде үш рет ауыстыруға жететін артық төсек жабдықтары болуы тиіс.
      103. Жастықтар, көрпелер және матрацтар үш айда бір рет кептіріледі, желдетіледі, тазартылады. Матадан жасалған көрпелер ластануына қарай, бірақ айына бір реттен сиретпей жуылуы тиіс.
      104. Әрбір сүңгуірдің төсек жабдықтары мен іш киімдерінің (аты жазылған) кемінде үш жиыны болуы тиіс, олар суға түсер алдында бір тәулік бұрын жуылуға және зарарсыздандыруға беріледі. Сүңгуірлердің төсек жабдықтары мен іш киімдерін ауыстыру үш күнде бір рет жүргізіледі.
      105. ҚБҚ-да жоспарлы түрде эпидемиялық айғақтар бойынша Қазақстан Республикасының аумағында қолдануға рұқсат етілген заттармен дезинфекциялау, дезинсекциялау және дератизациялау іс-шаралары жүргізіледі.
      106. ҚБҚ-да экипажды орналастыру үшін бір мезгілді экипаж (вахта) мүшелерінің санына қарай бір немесе екі орынды, жеке ұйықтайтын орындары бар каюталар, жеке құрам бөлігі үшін (30 пайыздан артық емес (бұдан әрі – %) – үш-төрт орынды каюталар көзделеді. Каюталардың ауданы осы Санитариялық қағидаларға 6-қосымшаға сәйкес келуі тиіс.
      107. Тереңге сүңгу кешенінде (бұдан әрі – ТСК) жұмыс істейтін сүңгуірлер және экипаж мүшелері, ашық палубаға шықпай, бірден каютаға кіруді қамтамасыз ететін ТСК-нің үй-жайларына жапсарлас тұратын каюталарда орналастырылады.
      108. Каюталардың мынадай жабдықтары мен аспаптары болуы тиіс: онда тұратын адамдардың санына қарай – төсектер, төсек жанына төселетін кілемшелер, екі бөлімшесі бар шкафтар, орындықтар, стакан салғыштар, жеке санитариялық тораптары (модульдері) жоқ каюталарда – ішуге арналған суық және ыстық су жіберілетін қол жуғыш болуы тиіс.
      109. Төсектер және жиһаздар жабық үй-жайдың ауасына зиянды химиялық заттар бөлмейтін әрлендіру материалынан дайындалады. Бас және аяқ жақтарында қоршаулар көзделеді. Төсектердің ішкі өлшемдері кемінде 1980 х 800 мм кем болмауы тиіс.
      110. Төсектер иллюминаторлардың және желдету құбырлары шығатын тесіктер астында орналаспауы тиіс. Төсектің ұзына бойы жағы мен жиһаз заттардың арасындағы өтетін жолдың ені 0,7 м кем емес, ал екі, үш және төрт орындық каюталарда параллель тұрған төсектердің арасы 0,9 м кем емес болуы тиіс.
      Жиһаздарды (диван, кресло, орындық) қаптауға қолданылатын материал ауа өткізетін болуы тиіс.
      111. ҚБҚ-да ұжыммен демалу үшін үй-жай және ас қабылдауға арналған кают-компания, командалық құрам үшін салон, асхана, клуб, спортпен айналысатын үй-жай, кітапхана, ашық палубада орналасқан спорт алаңы, темекі шегуге арналған үй-жай көзделеді және жабдықталады.
      112. Кают-компания және асхана ашық палубаға шықпайтындай етіп орналастырылуы тиіс. Кают-компания және асхананың ауданы бір адамға шаққанда 1 шаршы метрден (бұдан әрі – м2) кем болмауы тиіс.
      113. ҚБҚ-да кемедегі төсек жабдықтары және экипаждың арнайы киімін жууға арналған кір жуатын орын көзделеді. Команданың арнайы киімін, сүңгуірлердің іш киімдері және төсек жабдықтарын жуу үшін жеке кір жуатын машиналар орнатылады.
      114. Кір жуатын орынның және оның жабдықтарының орналасуы жуылатын заттарды өңдеу және жуу үдерісінің ағынды болуын қамтамасыз етуі тиіс. Сүңгуірлердің іш киімі зарарсыздандырылады. Экипаж және сүңгуірлердің киімдерін және төсек жабдықтарын кептіру және үтіктеуге арналған үй-жайлар бөлек болуы тиіс.
      115. Кір жуатын орынның кіретін есігін тұрғын, медициналық үй-жайлардың және ас блогының есігімен қатар орналастыруға жол берілмейді. Кір жуатын орын металдан жасалған іргешелермен қоршалады. Іргешелердің, сүйреуіштің және палубаның жабыны суға төзімді болуы тиіс. Суды ағызатын ағын көзделеді.
      116. ҚБҚ-да экипаж мүшелері мен сүңгуірлердің таза және лас киімдерін сақтайтын жеке шкафтар көзделеді. Лас заттарға арналған қойма кір жуатын орынға жақын, таза киім мен жабдықтар тұрғын үй-жайларға жақын орналасады, асханалық таза жабдықтар ас қабылдайтын (буфеттерде) үй-жайларға жақын жерде орналасады.
      117. ҚБҚ-да экипаж мүшелерінің санына қарай жұмыс киімдерін сақтауға арналған жеке шкафтары бар бөлек үй-жайлар көзделеді. Сүңгуірлердің жұмыс киімдерін сақтауға арналған жеке шкафтар жеке үй-жайларда немесе ортақ үй-жай ішіндегі қоршаумен бөлінген орындарда орналасады. Шкафтардың есігінде желдету үшін тесіктер көзделеді. Дауылдық және арнайы киімдер кептірілетін үй-жайлар киімдерді ілетін және аяқ киімдерді орналастыратын құрылғыларымен жабдықталады. Кептіретін үй-жайлардың біреуі зарарсыздандырғыш қондырғы орнатылған зарарсыздандырушы кептіргіш-камера ретінде пайдаланылады.
      118. Ашық палубада жұмыс істейтін экипаж мүшелерінің дауылдық және климаттық киімдеріне, арнайы аяқ киімдеріне арналған шкафтары бар үй-жайлар кептіретін үй-жайларға, себезгі және жуынатын үй-жайларға жақын орналастырылады.
      119. Барлық ҚБҚ-да (жеке және жалпы қолданылатын) жуынатын себезгі, дәретханалық үй-жайларға шаруашылық-ауыз суға арналған араластырғыш арқылы берілетін ыстық және суық сумен жабдықталады. Үй-жайлардың қабырғалары ылғал өткізбейтін және олардың беті ылғалға қарсы жабынмен немесе іргешелер, сүйреуіш және палуба түстес бояумен әрленеді.
      120. Әр палубада орналасқан санитариялық-гигиеналық үй-жайлар бірінің үстіне бірі орналастырылады. Дәретханаларды медициналық үй-жайлардың, азық-түлік қоймасының және ас блогының, экипаж мүшелері орналасқан каютаның үстіне орналастыруға және дәретханаға кіретін есікті ас блогына, асханаға және кают-компанияға кіретін есікке қарсы немесе қатар орналастыруға жол берілмейді.
      121. Жуынатын себезгілер араластырғыш арқылы берілетін ыстық және суық сумен, шешінетін орын орындықпен, киім және сүртінетін орамалға арналған ілгекпен, іш киім қоятын сөрелермен, айна мен жөкеге арналған сөрелермен жабдықталады.
      122. Ортақ пайдаланылатын жуынатын үй-жайлар араластырғыш арқылы берілетін ыстық және суық су келтірілген қол жуғыштармен, жуынатын керек-жарақтарды қоятын сөрелермен және орамал мен киімдерге арналған ілгектермен жабдықталады.
      123. Ортақ қолданылатын дәретханалардың унитаз санына қарай бөлек кабиналары болуы тиіс. Әр кабинада дәретханалық қағазды ұстатқыш, унитазды тазалауға арналған щетка және оны сақтайтын ыдыс, киімге арналған ілгек, дауыл кезінде ұстағыш тұтқалар болуы тиіс. Тамбурда қолжуғыш, сабын қоятын сөре, электр орамал немесе қол орамал ілуге арналған ілгек болуы тиіс. Ас блогының персоналы үшін есігінде: "Ас блогының персоналына арналған" деген жазуы бар жеке дәретхана көзделеді. Ортақ пайдаланылатын қол жуғыштар, ванналар және жуынатын себезгілерді дәретханалармен қоса бір үй-жайда орналастыруға жол берілмейді.
      124. Әйелдер гигиенасына арналған үй-жайларда "биде", қол жуғыш, қол орамалға арналған ілгек және аяқпен басатын құрылғысы бар шағын бак болуы тиіс. Әйелдер гигиенасына арналған бөлек үй-жай болмаған жағдайда, аталған жабдықтар әйелдер дәретханасының жеке кабинасында орнатылады.
      125. Себезгілеу секциясының ең аз ауданы 0,8 м2; себезгілеу кабинасының 1,2 м2; жуынатын себезгісі, қол жуғышы, унитазы бар жеке қолданылатын санитариялық тораптың ауданы 2,3 м2; ваннасы, қол жуғышы және унитазы бар жеке қолданылатын санитариялық тораптың ауданы 4,0 м2 (ванна мен қарама-қарсы жақтың арасы 70 сантиметрден (бұдан әрі – см) кем болмауы тиіс). Дәретхана кабинасының ауданы 0,95 м2 кем болмауы тиіс. Дәретхана кабиналарының есігі сыртқа қарай ашылуы тиіс. Бұл өлшемдер санитариялық тораптарға (модульдерге) қатысты емес.
      126. Жеке санитариялық тораптармен барлық блок-каюталар және командалық құрамға арналған бір орындық каюталар, сол сияқты сүңгуірлерге арналған каюталар жабдықталады. Жеке санитариялық тораптары жоқ каютада орналасқан экипаж мүшелері үшін жалпы қолданылатын санитариялық-гигиеналық үй-жайлар осы Санитариялық қағидаларға 4-қосымшада көрсетілген талаптарға сәйкес жабдықталады.
      127. Тұрғын және қоғамдық үй-жайлардың иллюминаторында (терезелерінде) перделер болуы тиіс. Жылдың жылы кезеңдерінде масадан, шыбын-шіркейден қорғау үшін тор ілінуі тиіс. ҚБҚ-да кеміргіштерге қарсы қорғаныш шаралары көзделуі тиіс.
      128. ҚБҚ-да медициналық көмек көрсету үшін медициналық мақсаттағы үй-жайлар көзделеді. Үй-жайлар тербеліс, шу және дірілдің әсері неғұрлым аз берілетін, энергетикалық бөлімшеден ең алыс және ас блогынан оқшауланған жерде орналастырылады және қажетті жұмсақ және қатты мүкәммалмен жабдықталады.
      129. Стационардың ауданы бір төсекке шаққанда 6 м2 кем емес, екі төсекке кемінде 10 м2, оқшаулағыш бөлме кемінде 6 м2 болуы тиіс. Стационар және оқшаулағыш бөлме шайқалуға қарсы құрылғылары бар төсектермен жабдықталады және төсектерге үш жағынан келуге жағдай болуы тиіс. Төсектердің бір ұзына бойы жағынан өтетін жолдың кеңдігі 900 мм, екінші ұзына бойы және алдыңғы жағынан кем дегенде 600 мм болуы тиіс.
      130. Оқшаулағыш бөлменің екі: ашық палубадан және ішкі үй-жайлардан кіретін есігі болуы тиіс. Ашық палубадан кіру тамбур арқылы жүргізілуі және ауруларды зембілмен кедергісіз, еркін алып кіруді және алып шығуды қамтамасыз етуі тиіс. Медициналық үй-жайлардың жеке санитариялық тораптары болуы тиіс.
      131. Құбыр жолдары мен электр кабельдері тігістің астында немесе жол жөнекей жалғаулар қолданылмайтын қаптамада болуы тиіс. Емханада және оқшаулағыш бөлмеде, медициналық персоналдың каютасында, сүңгуірлер дәрігерінің каютасында телефон орнатылады, стационарда және оқшаулағыш бөлмедегі төсектердің жанынан емханаға, медициналық персоналдың каютасынан басқару рубкасына белгі беру дабыл қаққышы көзделеді. Бұрғылау жұмыстарын басқару пультінде алғашқы медициналық көмек көрсету үшін дәрі қобдишасы көзделеді.

"Мұнай өндіру өнеркәсібі объектілеріне 
қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық 
талаптар" санитариялық қағидаларына 
1-қосымша              

Мұнай өндіру өнеркәсібінің негізгі өндірістік ғимараттарын
және алаңдарын жасанды жарықтандыру кезінде жұмыс үстірттері жарықтылығының нормалары

Р/с

Объектінің атауы

Жұмыс разряды

Қыздыру шамдарымен жалпы жарықтандыру кезіндегі жарықтылық люкс

1

2

3

4


Бұрғылау қондырғыларында:



1

жұмыс алаңы

9

30

2

ротор үстелі


100

3

өлшеуіш аппаратурасы жоқ басқару пульті және қалқаны (тұтқыштар, тұтқалар)

6

75

4

өлшеуіш аппаратурасы бар басқару пульті және қалқаны

150

5

дизель үй-жайы

6

50

6

бұрғылау сорғыларының компенсаторлары

6

75

7

жоғарыда жұмыс істеушілердің люлькасы

9

50

8

АКЖ және МКЖ құбырларды қармау және көтеру механизмдері

9

50

9

редуктор (күш беру үй-жайлары)

8

30

10

науа жүйесі

11

10

11

қабылдайтын көпір, сөрелер

11

10

12

саз араластырғыш, елеуіш, айырғыш

30

13

жаяу шығу (марш) сатылары, науа жүйесінің жағалай өтпе жолы

11

10


Ұңғымаларды жерасты және күрделі жөндеу кезіндегі жұмыс орындары:

14

жұмыс алаңы

9

30

15

ротор үстелі

9

50

16

жоғарыда жұмыс істеушілердің люлькасы


100

17

қабылдайтын көпір, сөрелер

9

10

18

сорғы станциялары


50

19

газды қайта өңдеу зауыттарының компрессорлық цехтары

4

75

20

резервуарлық парктердегі 1) мұнай деңгейін өлшеу орны

9

50

21

мұнай ұңғымаларының ауызы, тербелмелі-станоктар (олармен тәуліктің қараңғы мезгілінде, жұмыс істеу кезінде )

10

30

22

резервуарлық парктер, ортақтандырылған (топталған) қондырғылар аумағының ысырмаларын басқару орындары

8

30

23

резервуарлық парктердің, ортақтандырылған (топталған) қондырғылардың аумағы

8

2


Мұнай құю және ағызу эстакадалары:

24

еден үстінде

10

30

25

цистернаның қылтасында

9

50

      Ескертпе: резервуардағы мұнайдың деңгейін анықтаумен байланысты мүлтіксіз (нақты) жұмыстарды орындау кезінде, жарылыстан қауіпсіз орындалатын, тасымалданатын шамшырақтар пайдаланылуы тиіс.

"Мұнай өндіру өнеркәсібі объектілеріне 
қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар" санитариялық қағидаларына 
2-қосымша             

Мұнай ұңғымаларын бұрғылау, кен орындарын пайдалану
және игеру кезінде мұнай өндіру өнеркәсібі объектілеріне
арналған санитариялық-тұрмыстық үй-жайлардың және
құрылғылардың құрамы

Р/с

Өндірістік үдеріс

Өндірістік үдерістер топтары

Өндірістік үдерістердің санитариялық сипаттамасы

Арнайы санитариялық-тұрмыстық үй-жайлар және құрылғылар

1

2

3

4

5

1

қабаттық қысымды сүйемелдеу

16

сорғы және компрессор станциялары үй-жайларында жұмыс істеу кезінде қолдың және арнайы киімнің, ал жекелеген жағдайларда дененің ластануы орын алатын жұмыс

сорғы және компрессор станциялары жанындағы стационарлы санитариялық-тұрмыстық үй-жайлар, себезгі бөлмелері

2

ұңғымаларды пайдалану

16

ашық ауада орналасқан жекелеген ұңғымаларды мерзімдік қарау арқылы басым көпшілігі үй-жайларда орындалатын жұмыс

өндіру цехында немесе ортақ (топтап) өлшеу қондырғылары кешені жанындағы стационарлы тұрмыстық үй-жайлар; себезгі бөлмесі, жұмысшылардың жылынуына арналған үй-жайлар, арнайы киім мен аяқ киімдерді кептіру құрылғылары; ыстық климат жағдайында-салқындатуға арналған үй-жай

3

кен орындарын орналастыру жөніндегі дайындық жұмыстары

ІІд

жылдың барлық мезгілінде және қолайсыз метеорологиялық жағдайларда ашық ауада жүргізілетін жұмыс; ауасы қуаң (құрғақ) аумақта, шаң аз пайда болатын кезде орындалатын жұмыс

жылжымалы санитариялық-тұрмыстық үй-жайлар; себезгі бөлмесі, жұмысшылардың жылынуына арналған үй-жайлар, арнайы киім мен аяқ киімдерді кептіруге арналған үй-жайлар, құралдар; ыстық климат жағдайында жұмысшылардың салқындауына арналған үй-жай

4

бұрғылау құрылысын жүргізу (мұнара құрылысы)

ІІд

жылдың барлық мезгілінде және қолайсыз метеорологиялық жағдайларда ашық ауада жүргізілетін жұмыс; ауасы қуаң (құрғақ) аумақта, шаң аз пайда болатын кезде орындалатын жұмыс

жылжымалы санитариялық-тұрмыстық үй-жайлар; себезгі бөлмесі, жұмысшылардың жылынуына арналған үй-жайлар, арнайы киім мен аяқ киімдерді кептіруге арналған үй-жайлар, құралдар; ыстық климат жағдайында жұмысшылардың салқындауына арналған үй-жай

5

бұрғылау және оны игеру

ІІд

жылдың барлық мезгілінде және қолайсыз метеорологиялық жағдайларда ашық ауа астында жүргізілетін жұмыс; жұмысшылардың сумен, сазды және цементті ерітінділерімен, шикі мұнаймен, химиялық реактивтермен жанасу арқылы орындалатын өндірістік процестер

себезгі бөлмелерімен, аяқ ванналарымен, жұмысшылардың жылынуына арналған үй-жайлармен, арнайы киім мен аяқ киімдерді кептіретін үй-жай және құралдармен; ыстық климат жағдайында жұмысшылардың салқындауына арналған үй-жайлармен жабдықталған жылжымалы санитариялық-тұрмыстық үй-жайлар

6

ұңғымаларға жерасты және күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізу

ІІд

жылдың барлық мезгілінде және қолайсыз метеорологиялық жағдайларда ашық ауа астында жүргізілетін жұмыс; жұмысшылардың сумен, сазды және цементті ерітінділерімен, шикі мұнаймен, химиялық реактивтермен жанасу арқылы, негізінен тұрып орындалатын өндірістік процесстер.

себезгі бөлмелерімен, аяқ ванналарымен, жұмысшылардың жылынуына арналған үй-жайлармен, арнайы киім мен аяқ киімдерді кептіретін үй-жай және құралдармен; ыстық климат жағдайында жұмысшылардың салқындауына арналған үй-жайлармен жабдықталған жылжымалы санитариялық-тұрмыстық үй-жайлар

7

мұнай және газды кәсіп орнында өндіру үшін жинау және дайындау (тауарлық парктер, термохимиялық қондырғылар, қыздырғыш пештер, сорғы станциялары және басқалары); кәсіп орнындағы өндіру жабдықтарын жөндеу

ІІІб

қауіптілігі 3- және 4-сыныпты (мұнай құрамында қауіптілігі 2-сыныпты күкіртті сутектің жоғарғы мөлшері бар кен орындарында) заттармен жоғарғы деңгейде газдалған үй-жайларда және ашық ауада орындалатын жұмыс

себезгі бөлмелерімен, жұмысшылардың жылынуына арналған үй-жайлармен, арнайы киім мен аяқ киімдерді кептіруге арналған құралдармен, шаңтұтқышпен, ыстық климат жағдайында жұмысшылардың салқындауына арналған үй-жайлармен жабдықталған стационарлы, санитариялық-тұрмыстық үй-жайлар

"Мұнай өндіру өнеркәсібі объектілеріне 
қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық 
талаптар" санитариялық қағидаларына  
3-қосымша                

Үй-жайларды табиғи жарықтандыру нормасы

1-кесте

Р/с

Үй-жайлардың атауы

Табиғи жарықтандыру коэффициенті - ТЖК, %

1

2

3

1

тұрғын үй-жайлар

0,5

2

қоғамдық үй-жайлар

1,0

3

медициналық мақсаттағы (қоймаларындағы) үй-жайлар

1,0

4

ас блогының үй-жайлары

1,0

5

жүретін көпір (руль рубкасы)

2,0

6

бас басқару посты, түсіру мен көтеруді басқаратын пост

2,0

7

динамикалық бағыттағы (бұрғылау кемелеріндегі) үй-жайлар

1,5

8

радиорубка

1,5

9

тірек бағаналары гидрожабдықтарының кабиналары

1,0

10

балшықты ерітінді зертханасы

1,0

      Егер ТЖК-нің нормаланған мәнін қамтамасыз ету мүмкін болмаса, үй-жайдың жеке учаскелеріне люминесцентті шамды шырақтармен жарық беруге жол беріледі. Бұндай жағдайларда ТЖК-нің нормаланған мәндері 50%-дан кем төмендетілмеуі тиіс.

Қалқымалы бұрғылау қондырғылары үшін жарықтандыру
деңгейлерінің, шағылыстыру көрсеткіштерінің (Р) және
пульсация коэффициентінің (Kn) мәндерi

2-кесте

Р/с

Үй-жайлардың атауы

Жұмыс үстірті (бетi)

Жарықтандыруы нормаланатын жазықтық

Ең аз жарықтандыру, лк

Шағылыстыру көрсеткіші (P), артық емес

Жарықтандыру және пульсация коэффициенті (Kn), артық емес

Люминесцентті шамдармен

Қыздыру шамдарымен

Аралас жарықтандыру

жалпы жарықтандыру

Аралас жарықтандыру

жалпы жарықтандыру

Жалпы+жергілікті

жалпы

Жалпы+жергілікті

жалпы

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

1

бас басқару посты

палубадан 0,8 м

көлденең

500

200

150

500

100

100

60

15

үстелдердің үстінде

көлденең









аспаптардың шкаласында

тік



500



300



2

ақпараттық-есептеу кешенi

палубадан 0,8 м

көлденең

500

200

300

500

100

150

40

15

үстелдердің үстінде

көлденең



300



200



аспаптардың шкаласында

тік









3

динамикалық бағыттағы үй-жай

палубадан 0,8 м

көлденең



150



100

60

15

үстелдердің үстінде

көлденең



500



300



ДП заряд құрылғысы қалқанының шкалаларында

тік



200



150



4

бұрғылаушының орталық басқару посты

палубада

көлденең



150



150



аспаптардың шкаласында

тік



200



100



5

электротехникалық бөлік

палубада

көлденең

400

200

100

400

100

50

40

15

үстелдердің үстінде

көлденең



200



150



аспаптардың шкаласында

тік









6

компрессорлар үй-жайы

палубада

көлденең



100



50

60

20

аспаптардың шкаласында

тік



300



200



7

бұрғылау және цементтеу сорғыштарының үй-жайы

палубада

көлденең



100



50

60

20

аспаптардың шкаласында

тік



300



200



8

топырақ, бұрғылау ерітіндісінің зертханасы

палубадан 0,8 м

көлденең



200



100

40

15

үстелдердің үстінде

көлденең









көлденең

750

150


600

75




аспаптардың шкаласында

көлденең

1000

150


750

75




9

рульдеуші құрылғылар үй-жайы

палубада

көлденең



100



50

60

20

аспаптардың шкаласында

тік



300



200



10

превентерлер мен гидроагрегаттар үй-жайлары

палубада

көлденең



100



50

60

20

аспаптардың шкаласында

тік



300



200



11

бункерлер, сусымалы материалдар, бұрғылау ерітіндісінің ыдыстарының, виброситтің, құм бөлгіш пен лай бөлгіштің үй-жайлары

палубада

көлденең



75



30



12

бұрғылау құралдары қапшықтарының қоймасы

палубада

көлденең



50



20



13

спайдерлік алаң, превентерлік алаң

палубада

көлденең



75



30



14

қайта өзгерту үй-жайы

палубада

көлденең



100



50

60

20

аспаптардың шкаласында

тік



500



300



15

зәкірлі жүкарбаны (тетікті) басқару кабинасы

палубада

көлденең



100



50

60

20

аспаптардың шкаласында

тік



300



200



16

сорғы аккумулятор стансасы

палубада

көлденең



75



50

60

20

аспаптардың шкаласында

тік



300



200



17

понтондағы сорғы бөлімшесінің үй-жайы

палубада

көлденең



75



30

60

20

аспаптардың шкаласында

тік



300



200



18

бұрғылау және цементтеу сорғыларын желдету үй-жайы

палубада

көлденең



100



50

60

20

19

гидрофондар шахтасы

палубада

көлденең



75



30



20

тірек бағаналарының порталы

палубада

көлденең



75



30



21

тұрақтандырушы бағаналар

трап баспалдақтарында

көлденең



50



20



"Мұнай өндіру өнеркәсібі объектілеріне 
қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар" санитариялық қағидаларына  
4-қосымша               

ҚБҚ үй-жайларындағы микроклимат нормалары

1-кесте

Р/с

Үй-жайлардың атауы

Қысқы мезгіл (сыртқы ауаның температурасы плюс 10оС-тан төмен)

Жазғы мезгіл (сыртқы ауаның температурасы плюс 10оС және одан жоғары)

Ауаның температурасы, оС

Ауаның салыстырмалы ылғалдылығы, %

Ауа қозғалысының жылдамдығы, м/с

Есептелген сыртқы температураға қатысты бөлме температурасы көтерілуінің рұқсат етілген деңгейі, оС

ауаның қозғалу жылдамдығы, м/с

1

2

3

4

5

6

7

1

тұрғын (каюталар)

20

40-60

0,15 - 0,25

5

0,15-0,5

2

қоғамдық: асхана, кают-компания, буфет, темекі тартатын орын, демалу салоны, кітапхана, спортзал, спорткаюта үй-жайлары

20

40-60

0,15 - 0,25

5

0,15-0,5

3

өтетін жерлер: дәліз, тамбур

18

-

-

-

-

4

санитариялық-тұрмыстық:
кір жуатын және үтіктейтін;
кептіретін орындар;
киімді, аяқ киімді жөндейтін шеберханалар үй-жайлары

16 1)

-

0,15-0,25

8

0,15-0,5-

45

-

-

қыс мезгілдегідей



20

40-60

0,15-0,25

5

0,15-0,5

5

санитариялық-гигиеналық:
себезгі бөлмелері, ванналар, моншалар;
қолжуғыш, ваннасы немесе себезгісі бар жеке сантораптар;
дәретханалар

25

-

-

-

-

20

-

-

-

-

16

-

-

-

-

6

медициналық каюталар, оқшаулайтын бөлме, дәріхана, стационар; операциялық бөлмелер

21

40-60

0,15-0,25

5

0,15-0,5

25

40-60

0,15-0,25

5

0,15-0,5

7

ас блогының үй-жайлары:
камбуздық үй-жайлар;
ет, балық, көкөністерді бөлшектейтін орындар, буфеттер

16

-

0,15-0,5

8

0,15-0,7

16

40-70

0,15-0,25

5

0,15-0,5

8

әкімшілік, әкімшілік-шаруашылық, зертханалар үй-жайлары

20

40-60

0,15-0,25

5

0,15-0,5

9

қызметтік: жылу бөлетін аппаратурасы жоқ үй-жайлар;
жылу бөлетін аппаратура қойылған үй-жайлар

20

40-60

0,15-0,25

5

0,15-0,3

17









10

энергетикалық:
ОБП болмаған жұмыс алаңында;
ОБП бар жұмыс алаңында;
ОБП;
ұсталар, дәнекерлеу және басқалары;
етікші, ағаш шебері;
электротехникалық бөліктер үй-жайлары

төмен емес

-

0,3-0,5
(жұм. аймағы)

8

1,0-1,5
(жұм. аймағы)

12 2)



10

20

40-60

0,15-0,3

5

0,15-0,7

16 2)

-

0,15-0,3

8

0,3-0,7 (жұм. аймағы)

16

16

0,15-0,3

8

16

40-60

0,15-0,3

5



11

технологиялық кешендердің: ОБП жоқ, жылу бөлетін жабдықтар бар;
ОБП бар алыстан басқару кезінде жылу бөлетін жабдықтар;
ОБП;
ОБП компрессорлық станциялар үй-жайлары

16

40-70

0,3-0,5 (жұм. аймағы)

8

0,5-1,0
(жұм. аймағы)

20

40-60

0,15-0,3

5

0,15-0,7

16

40-60

0,15-0,3

8

0,5-1,0
(жұм. аймағы)

12

виброситті, лай бөлетін, гидроагрегаттардың және басқа жұмыс алаңдарында сусымалы материалдарды жинау үй-жайлары

17-ден төмен (жұм. аймағы)

-

0,15-0,3

10

1,0-1,5 (жұмыс аймағында)

12

-

-

-



13

шаруашылық қоймалар және қоймалық қамтамасыз ету

10-нан төмен емес

-

-

-

-

      1) ауаның салыстырмалы ылғалдылығы ауамен жылыту кезінде қамтамасыз етіледі;
      2) механизмдер жұмыс істемей тұрғанда.

Нәтиже беретін температураның көрсеткіштерi

2-кесте

Р/с

Үй-жайлардың атауы

Пайдалану ауданы

ОРТ

Жыл мезгілдерi

жылы

суық

1

2

3

4

5

1

каюталар:
қоғамдық үй-жайлар;
медициналық қызметке арналған;
спорткаюта

1
2
3
4
5

24,1
23,2
19,7
20,5
24,1

-
19,2
18,1
19,0
19,2

2

қызметтік үй-жайлар:
жүретін көпір (руль рубкасы), негізгі басқару посты, ақпараттық-есептеу орталығы, радиорубка
әкімшілік және әкімшілік-шаруашылық үй-жайлары, зертханалар
жылу бөлмейтін ас блогының үй-жайлары (ет, балық, көкөніс дайындайтын)

1
2
3
4
5

21,8
21,8
20,7
17,7
21,8

-
19,0
19,0
19,8
19,8

3

энергетикалық үй-жайлардың ОБП-ы, ТСК, ОБП технологиялық кешенінің (бұрғылау, цементтелген сорғы және басқа) үй-жайлары

1
2
3
4
5

23,2
23,2
21,8
19,7
23,2

-
17,5
17,5
18,0
18,0

Қысқы мезгілде ауа баптау кезінде ауаның алмасуы және
ауа берудің нормалары

3-кесте

Р/с

Үй-жайлардың атауы

Сырттан келетін ауаның есепті мөлшерi

Шығатын ауаның мөлшерi

Ескертпе

жалпы

1 адамға миним., м3/сағ

1

2

3

4

5

6

1

тұрғын үй-жайлар (каюталар)

есептеу бойынша артық жылу бөлуді ассимиляциялауға

33

келетін ауаның теңгерімі бойынша

жалпы кемелік желдету жүйесі

2

асхана, кают-компания, демалыс салоны, кітапхана

есептеу бойынша артық жылу бөлуді ассимиляциялауға

20

келетін ауадан 2 алмасу/сағ-қа артық

автономды желдету жүйесi

3

темекі шегетін орын

сағ/15 алмасу

20

20 алмасу /сағ-қа

жалпы кемелік немесе автономды желдету жүйелері

4

спорткаюта

есептеу бойынша артық жылу бөлуді ассимиляциялауға

33

келетін ауадан 2 алмасу/сағ-қа артық

5

кір жуатын үй-жайлар

-"-

33

5 алмасу/сағ

автономды желдету жүйесi

6

кір үтіктейтін үй-жайлар

30 алмасу/сағ.

33

40 алмасу/сағ

7

киім, аяқ киім жөндейтін шеберханалар

10-12 алмасу/ сағ.

33

келетін ауадан 1-2 алмасу/сағ-қа артық

жалпы кемелік желдету жүйесі

8

арнайы киімнің үй-жайлары

6-8 алмасу/сағ

50

8-10 алмасу/сағ.

автономды желдету жүйесi

9

кептіретін үй-жайлар

-

-

10 алмасу/сағ.

желдетудің ауа шығаратын автономды жүйесi

10

дәретханалар

-

-

1 унитазға 50 м3/сағ. + 1 писсуарға 25 м3/сағ.

автономды желдету жүйесi

11

ванналар, себезгілер, моншалар, жеке сан.блоктар

-

-

10 алмасу/сағ.

"-"

12

қолжуғыштар, шешінетін орын



33

10 алмасу /сағ.

"-"

13

медициналық каюта, оқшаулағыш бөлме, стационар

есептеу бойынша артық жылу бөлуді ассимиляциялауға

33

келетін ауадан 1-2 алмасу/сағ. артық

автономды желдету жүйесi

14

емхана, операциялық бөлме, дәріхана

50

15

камбуздық үй-жайлар

"-"

50

келетін ауадан 5 алмасу/сағ. артық

"-"

16

көкөністі, етті, балықты, етті бөлшектейтін орын, нан кесетін жер

6 алмасу/сағ.

33

8 алмасу /сағ.

"-"

17

буфеттің ыдыс-аяқ жуатын орны

есептеу бойынша артық жылу бөлуді ассимиляциялауға

33

5 алмасу /сағ.

автономды желдету жүйесi

18

етті, ет өнімдерін және балықтарды сақтауға арналған қоймалар:

тәулігіне /2-4 алмасу

-

келетін ауаның балансы бойынша

"-"

19

сүт өнімдері және жұмыртқаны

тәулігіне/1-2 алмасу

-

"-"

"-"

20

көкөніс пен картоп қоймасы

тәулігіне/4-6 алмасу

-

тәулігіне/6-7 алмасу

"-"

21

құрғақ өнімдер қоймасы

тәулігіне/5 алмасу

-

келетін ауаның балансы бойынша

"-"

22

тәуліктік нан қоры қоймасы

тәулігіне/1-2 алмасу

-

"-"

"-"

23

штурмандық және рульдеу рубкасы, динамикалық бағыттағы ақпараттық-есептеу орталығы, радиорубка, теледидарлық аппаратураның рубкасы, басқару посты

есептеу бойынша артық жылу бөлуді ассимиляциялауға

33

келетін ауаның балансы бойынша

жалпы кемелік желдету жүйесi

24

әкімшілік және әкімшілік-шаруашылық үй-жайлар, зертханалар

8-10 алмасу/сағ

33

келетін ауадан 2 алмасу/сағ. артық

жалпы кемелік желдету жүйесі

25

энергетикалық бөлімшелер:

бас және қосымша механизмдер мен қазандықтардың үй-жайлары

есептеу бойынша артық жылу бөлуді ассимиляциялауға (шаманың үлкені алынады)

-

тұтынатын механизмге келетін ауаның теңгерімі бойынша

автономды желдету жүйесi

26

жылу, зиянды газ және басқа қоспалар бөлетін көздері бар шеберханалар үй-жайлары

"-"

50

келетін ауадан 2 алмасу/ сағ. артық

"-"

27

жылу, зиянды газ және басқа қоспалар бөлмейтін шеберханалар үй-жайлары

есептеу бойынша артық жылу бөлуді ассимиляциялауға, бірақ 10 алмасудан/сағ кем емес

50

келетін ауаның балансы бойынша

"-"

28

дәнекерлеу шеберханасы

35 алмасу/ сағ.

-

45 алмасу/сағ.

"-"

29

салқындатқыш камералары бар үй-жайлар

шығатын ауаның теңгерімі бойынша

-

20 алмасу/ сағ.

"-"

30

аккумуляторлық үй-жай

тіркелімнің қағидаларына сәйкес

-

-

"-"

31

ОБП
 

есептеу бойынша артық жылу бөлуді ассимиляциялауға

50

келетін ауаның балансы бойынша

"-"

32

электротехникалық бөлік

"-"

80

келетін ауа балансы бойынша

"-"

33

технологиялық кешеннің үй-жайлары:
бұрғылау және цементтеу сорғыларының үй-жайлары компрессорлық станцияның, манифольдтың;
бұрғылау ерітіндісінің, бұрғылау қалдықтарын жинайтын сыйымдылықтар;

10 алмасу/сағ

-

келетін ауаның балансы бойынша

автономды желдету жүйесi

10 алмасу/сағ.



келетін ауа балансы бойынша 20 алмасу/сағ. (апаттық тәртіп)

"-"

34

вибросит, құм-лайбөлгіш превентерлер және гидроагрегаттардың үй-жайлары

есептеу бойынша артық жылу бөлуді ассимиляциялауға бірақ 10-12 алмасудан/сағ. кем емес

-

келетін ауа балансы бойынша

"-"

35

технологиялық кешеннің шеберханалары

шеберханаларды желдету

энергетикалық бөлімше желдетуіне сәйкес



36

шаруашылық қоймалары

10 алмасу/ сағ.

-

12 алмасу /сағ.

жалпы кемелік желдету жүйесі

37

кемені жабдықтаушы қоймалары:
шкиперлік, майлайтын қоймалары

10 алмасу /сағ.

-

12 алмасу/сағ.

автономды желдету жүйесi

      Ескертпе: Камбузы бар каюта-компаниялар, асханалар және басқа бөлмелер қатар орналастырылған кезде кіретін ауаның өнімділігі шығатын ауадан 2 алмасу/сағ. артық қабылдануы тиіс.

"Мұнай өндіру өнеркәсібі объектілеріне  
қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық 
талаптар" санитариялық қағидаларына  
5-қосымша                

Дыбыстың рұқсат етілген деңгейлерi

1-кесте

Р/с

Үй-жайлардың, жұмыс орындарының атауы

Октавалық жолақтағы орташа геометриялық мәнді жиіліктегі дыбыс қысымының (дБ) деңгейлерi, гЦ

Дыбыс деңгейлері және дыбыстың балама (эквивалентті) деңгейлері, дБА

31,5

63

125

250

500

1000

2000

4000

8000

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

1

технологиялық мақсаттағы машиналар мен энергетикалық бөлімшенің үй-жайларында;
технологиялық кешеннің үй-жайларында;
бұрғылаушының постында

105

94

87

81

78

75

73

71

69

80

102

90

82

75

73

70

68

66

64

75

98

86

78

72

68

65

63

61

59

70

2

орталық басқару постында

91

78

69

63

58

55

52

50

49

60

3

қызметтік үй-жайларда, негізгі басқару постында

91

78

69

63

58

55

52

50

49

60

4

радиорубкада, рульдеуде, штурман рубкасында

84

70

61

54

49

45

42

40

39

50

5

әкімшілік-шаруашылық үй-жайларда, зертханаларда

93

74

65

58

53

50

47

45

44

55

6

ас блогында

95

82

74

67

63

60

58

56

54

65

7

спортпен айналысатын үй-жайларда

96

88

74

68

68

60

57

55

54

65

8

кают-компанияларда, асханалар, командалар, клубтар, қызыл бұрыштар

89

75

66

59

54

50

47

45

44

55

9

тұрғын үй-жайлар және медициналық қызметке арналған үй-жайлар

82

67

57

49

44

40

37

35

33

45

Дірілдің рұқсат етілген деңгейлерi

2-кесте

Р/с

Үй-жайлардың, жұмыс орындарының атауы

Октавалық жолақтағы орташа геометриялық мәнді жиіліктегі діріл жылдамдығының (дБ) деңгейлері, гЦ

Діріл жылдамдығының түзетілген деңгейлері, дБ

2

4

8

16

31,5

63

1

2

3

4

5

6

7

8

9

1

технологиялық мақсаттағы машиналық үй-жайлардағы, энергетикалық бөлімшелердегі, орталық басқару постындағы, технологиялық кешеннің үй-жайларындағы, ас блогындағы жұмыс орындар

103

100

101

106

112

118

100

2

қызметтік, әкімшілік, әкімшілік-шаруашылық үй-жайларындағы, талдау және зерттеу зертханаларындағы жұмыс орындары

98

95

96

101

107

113

95

3

қоғамдық үй-жайлар

95

92

93

98

104

110

92

4

тұрғын үй-жайлар мен медициналық қызметке арналған үй-жайлар

91

88

89

94

100

106

88

Мұнай өндіру өнеркәсібі объектілеріне 
қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар" санитариялық қағидаларына  
6-қосымша              

Каюта аудандарының нормалары

1-кесте

Р/с

Каюталар

Ауданы, м2

1

2

3

1

комқұрамға арналған бір орындық

7,5

2

кіші комқұрамға және командаға арналған бір орындық

6,0

3

екі орындық

7,5

4

үш орындық

10,5

5

төрт орындық

13,5

Каюталардағы санитариялық-гигиеналық үй-жайлардың жабдықтары

2-кесте

Үй-жайлардың жабдықтары

Экипаж мүшелерінің саны, адам

Ескертпе

1

2

3

4

1

бір унитаз

6

жеке дәретхана, қол жуғыш, cебезгі немесе ваннаны пайдаланатын экипаж мүшелері есепке алынбайды, медициналық қызметке арналған үй-жайларда, ас блоктарында, энергетикалық бөлімдердің санитариялық-тұрмыстық бөлмелерінде орналасқан дәретханалар, қолжуғыштар, себезгілер немесе ванналар есепке алынбайды.

2

бір қолжуғыш

6

3

жуынуға арналған бір орын (ванна немесе себезгі)

6

4

әйелдер гигиенасына арналған қондырғы

30

біреуден кем емес

"Мұнай өндіру өнеркәсібі объектілеріне  
қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық 
талаптар" санитариялық қағидаларына   
7-қосымша               

Бір адамға шаққандағы азық-түліктің тәуліктік нормасы

1-кесте

Р/с

Азық-түлік атауы

Бір адамға шаққандағы тәуліктік норма, кг

1

2

3

1

салқындатылған қоймаларда сақталатын азық-түліктер:
ет және ет өнімдерi

0,250

2

балық және балық өнімдерi

0,200

3

май және майлар

0,085

4

сүт және сүт өнімдерi

0,250

5

көкөністер, картоп

0,950

6

жидектер

0,250

7

сусындар

0,400

8

салқындатылмайтын қоймаларда сақталатын азық-түліктер:



9

ұн

0,480

10

нан-тоқаш өнімдері (ұнның орнына балама мөлшері) құрғақ өнімдер (қант, жарма, макарондар, тұз, шай, кофе, кондитерлік бұйымдар және басқа ұқсас азық-түліктер)

0,600

0,250

11

тұздалған азық қоймасында сақталатын азық-түліктер: тұздалған қияр, ашытылған қырыққабат және басқа да ұқсас азық-түліктер

0,100-0,120

Азық-түлік қоймаларының ауданы

2-кесте

Р/с

Азық-түліктер

Жүктеме нормасы, кг/м2 (камера биіктігі 2 м кезінде)

1

2

3

1

ет

350

2

балық, сельдь

350

3

май

400

4

сүт өнімдерi

300

5

жұмыртқа

300

6

мұздатылған азық-түліктер

500

7

консервілер

700

8

жаңа піскен және тұздатылған жемістер

500

9

жаңа піскен жемістер

500

10

сусындар

300

11

құрғақ өнімдер

500

12

нан

250

13

қабаттап жинаған ұн

1000

14

азық-түліктерді бірге сақтау кезінде

250