Об утверждении санитарных правил к объектам воздушного транспорта

Приказ и.о. Министра здравоохранения Республики Казахстан от 3 августа 2010 года № 586. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 23 августа 2010 года № 6427. Отменен приказом Министра здравоохранения Республики Казахстан от 18 мая 2012 года № 362.

      Сноска. Отменен приказом Министра здравоохранения РК от 18.05.2012 № 362.
      Примечание РЦПИ!
      Порядок введения в действие приказа см. п. 6.

      В соответствии с подпунктом 5) пункта 1 статьи 7, подпунктами 1), 2), 3), 10), 11), 13), 14), 16), 18), 28) статьи 145 Кодекса Республики Казахстан от 18 сентября 2009 года "О здоровье народа и системе здравоохранения" ПРИКАЗЫВАЮ:

      1. Утвердить прилагаемые санитарные правила:

      1) "Санитарно-эпидемиологические требования к аэровокзалам гражданской авиации" согласно приложению 1 к настоящему приказу;

      2) "Санитарно-эпидемиологические требования к авиационно-техническим базам гражданской авиации" согласно приложению 2 к настоящему приказу;

      3) "Санитарно-эпидемиологические требования к воздушным судам гражданской авиации и условиям труда летного состава" согласно приложению 3 к настоящему приказу.

      2. Комитету государственного санитарно-эпидемиологического надзора Министерства здравоохранения Республики Казахстан (Оспанов К.С.) обеспечить государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан.

      3. Департаменту административно-правовой работы Министерства здравоохранения Республики Казахстан (Бисмильдин Ф.Б.) обеспечить официальное опубликование настоящего приказа после его государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан.

      4. Признать утратившим силу приказы:

      1) Министра здравоохранения Республики Казахстан от 3 февраля 2006 года № 42 "Об утверждении санитарно-эпидемиологических правил и норм по аэровокзалам и воздушным судам гражданской авиации" (зарегистрированный в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 4106, опубликованный в Бюллетене нормативных правовых актов центральных исполнительных и иных государственных органов Республики Казахстан, 2006 г. № 5-6, ст. 213);

      2) и.о. Министра здравоохранения Республики Казахстан от 28 июня 2004 года № 507 "Об утверждении санитарно-эпидемиологических правил и норм "Санитарно-эпидемиологические требования к авиационно-техническим базам гражданской авиации" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 2977, опубликован в "Юридической газете" от 18 ноября 2005 г. № 214-215 (948-949).

      5. Контроль за исполнением настоящего приказа оставляю за собой.

      6. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

И.о. Министра здравоохранения


Республики Казахстан

Б. Садыков

"СОГЛАСОВАН"


И.о. Министра транспорта и


коммуникаций


Республики Казахстан


_______________ Е. Дюсембаев


2 августа 2010 года



  Приложение 1
к приказу и.о Министра здравоохранения
Республики Казахстан
от 3 августа 2010 года № 586

Санитарные правила
"Санитарно-эпидемиологические требования
к аэровокзалам гражданской авиации"
1. Общие положения

      1. Санитарные правила "Санитарно-эпидемиологические требования к аэровокзалам гражданской авиации" устанавливают санитарно-эпидемиологические требования к территории, водоснабжению, канализации, отоплению, вентиляции, освещению, оборудованию помещений и условиям работы персонала при проектировании, строительстве, реконструкции и эксплуатации объектов гражданской авиаций.

      2. Санитарно-эпидемиологические требования к выбору земельного участка под строительство, к строительству, реконструкции, ремонту, содержанию и эксплуатации производственных зданий, помещений, сооружений, оборудования.

2. Выбор земельного участка для строительства
аэровокзала производится в соответствии с требованиями
настоящих санитарных правил

      3. Здание аэровокзала не допускается устраивать на участках затапливаемых паводковыми водами, в пониженных, заболоченных местах; местах подвергаемых оползням и другим видам деформации почвы; ближе 30 м от магистралей с интенсивным движением транспорта.

      Аэровокзал располагается на территории аэропорта или в отдельно стоящем здании на территории населенного пункта.

      4. Территория аэровокзала ограждается, благоустраивается, озеленяется и планируется с учетом отвода атмосферных осадков в ливневую канализацию. Подъездные пути, пешеходные дорожки, погрузочно-разгрузочные площадки асфальтируются.

      5. Внутри аэровокзала не допускается складирование товаров, тары, других предметов, не относящихся к пассажирским и грузовым перевозкам.

      6. Уборка территории проводится не реже двух раз в день в теплый период года, в холодный период года – очищается от снега и льда.

      7. Для сбора мусора на территории устанавливаются урны, а для бытового мусора – контейнеры с крышками. Контейнеры размещаются на асфальтированной или бетонированной площадке, на расстоянии от края площадки не менее одного метра. Площадка мусоросборника располагается на расстоянии не менее 25 м от здания аэровокзала, объектов продовольственной торговли и общественного питания, от жилых и общественных зданий. Площадка ограждается, предусматривается удобный подъезд для транспортных средств и отвод ливневого стока в канализацию.

      8. Мусор вывозится с территории по мере заполнения контейнеров не более чем на 2/3 объема. Контейнеры доставляются после вывоза мусора чистыми и дезинфицированными.

      Мойка и дезинфекция урн проводится на бетонированной или асфальтированной площадке, размещенной рядом с площадкой для контейнеров, с подводом воды и стоком в канализацию.

      9. В аэровокзалах, как правило, имеются следующие помещения:

      1) основного назначения – вестибюли, кассовые, распределительные залы, залы ожидания и специального контроля, комнаты матери и ребенка, помещения вылета и прилета международных и внутренних рейсов, приема, выдачи и хранения багажа;

      2) дополнительного обслуживания пассажиров – VIP-залы*, CIР – залы*, отделения связи, транспортные агентства, объекты общественного питания и торговли, помещения бытового обслуживания, парикмахерские, комната матери и ребенка, медицинский пункт, аптечные киоски, туалеты и другие;

      3) служебные – администрации, служб государственного санитарно-эпидемиологического надзора, транспортной полиции, таможни, пограничного и ветеринарного контроля, диспетчерские;

      4) вспомогательные – бытовые для персонала, складские, для хранения инвентаря, оборудования и средств малой механизации;

      5) технические – централизованного управления системами инженерного оборудования, насосные, бойлерные, вентиляционные камеры, помещения для кондиционеров, трансформаторных подстанций.

      10. Залы ожидания пассажиров размещаются в надземных этажах.

      11. Окна и витражи зданий более 2 этажей должны иметь специальные устройства для их мытья и чистки. В южных климатических районах окна и витражи зала ожидания с южной и юго-западной стороны предусматриваются солнцезащитные устройства.

      12. Материалы, используемые для отделки внутренних и наружных поверхностей стен, пола подлежат санитарно-эпидемиологической экспертизе, должны быть безопасным и не выделять в воздух помещение вредные химические вещества 1 и 2 класса опасности. Пол выполняется из влагоустойчивых и влагонепроницаемых материалов с ровной поверхностью.

      13. Каркас подвесных потолков из звукопоглощающей облицовки изготовляется из пожаробезопасного и звукопоглощающего материала. Уровни звука во всех помещениях должны соответствовать требованиям гигиенических нормативов, согласно приложению к настоящим санитарным правилам.

      14. Мебель в залах ожидания (диваны, кресла, сидения со спинками) размещается с учетом возможности проведения уборки поломоечными машинами.

      15. Операционные (кассовые) залы располагаются со стороны аэровокзальной площади и имеют переходы в залы ожидания.

      Перед билетными кассами предусматривается свободная площадь не менее 6 метров в квадрате (далее – м2). Кассовые окна имеет защитные устройства от сквозняков.

      16. Медицинский пункт аэровокзала располагается на первом этаже. В набор помещений медицинского пункта входят: изолятор, ожидальня, приемная, процедурная, санитарный узел, подсобные помещения. Ширина дверей и их расположение обеспечивать проход с носилками.

      17. Санитарно-карантинный пункт в международных аэропортах состоит из кабинета врача, изолятора с санитарным узлом.

      Помещения для размещения санитарно-карантинных пунктов предоставляются на бесплатной основе.

      18. Для персонала аэровокзала и специализированных ведомственных служб предусматриваются бытовые помещения.

      19. Комната матери и ребенка размещается в изолированной наземной части. Не допускается размещение комнаты матери и ребенка выше 2 этажа.

      20. В комнате матери и ребенка все помещения оборудуются необходимой мебелью и инвентарем.

      21. Окна в комнате матери и ребенка не допускается располагать над окнами кухни и санитарных узлов.

      22. Для отдыха пассажиров при аэровокзалах предусматриваются гостиницы или комнаты длительного отдыха пассажиров.

      23. Гостиницы и комнаты длительного отдыха пассажиров оборудуются необходимым инвентарем (кресла, столы, стулья, зеркала), гардеробными для хранения верхней одежды, санитарным узлом с умывальной.

      24. В помещениях ежедневно проводится влажная уборка с применением моющих и дезинфицирующих средств, разрешенных к применению в Республике Казахстан.

      25. Стационарные камеры хранения багажа располагаются на первом этаже или в подвальном помещении.

      26. Багажное отделение располагается в отдельном здании или внутри аэровокзала. В его состав входят: кладовая, оснащенная механизмами для погрузки и выгрузки багажа, комната для приемосдатчика багажа с рабочим столом и шкафом для личной и специальной одежды, шкафом для служебных документов.

      27. В подвальном помещении допускается размещать следующие помещения: камеры хранения, бытовые помещения для персонала, санитарные узлы, кладовые уборочного инвентаря, складские помещения, комнаты для передвижных подъемников инвалидных колясок.

      28. Устройство и оборудования помещений предусматривает доступность для маломобильных посетителей.

      29. В бойлерной, камерах кондиционирования воздуха, вентиляционных камерах и других помещениях, где имеются источники шума и вибрации, предусматриваются мероприятия по звукоизоляции и виброизоляции.

      30. Состав и планировка помещений ресторанов, кафе, буфетов, оборудование парикмахерских и других коммунально-бытовых объектов и их содержание должны соответствовать требованиям для объектов общественного питания и объектов коммунального назначения.

      31. Не допускается использовать помещения, предназначенные для пассажиров, для других целей не связанных с их обслуживанием.

      32. В залах ожидания размещаются необходимые для пассажиров средства информации (часы, справочные автоматические установки, расписание). В системе информации предусматриваются звуковые и световые указатели для маломобильных посетителей.

      33. Ежедневная уборка проводится по мере загрязнения, в аэропортах работающих круглосуточно – не реже шести раз в сутки. Уборка включает в себя мытье пола, подоконников, мебели, мытье и дезинфекцию туалетов, умывальных, мусорных ящиков и урн.

      34. Уборочный инвентарь маркируется ("для туалетов", "для пола", "для мебели"). Инвентарь с маркировкой "для мебели" допускается использовать и для мытья стен. Для уборки помещений залов ожидания, вестибюлей используются средства малой механизации: поломоечные машины или системы вакуумной пылеуборки, пылесосы и телескопические вышки.

      35. Генеральная уборка помещений проводится не реже двух раз в месяц. Очистка от пыли потолков, карнизов, барельефов осуществляется пылесосами. Осветительные приборы, оконные карнизы и витражи, вентиляционные и отопительные приборы моются или протираются. Уборка помещений проводится с применением моющих и дезинфицирующих средств, разрешенных к применению в Республике Казахстан.

      36. В помещениях проводятся дезинфекционные, дератизационные, дезинсекционные мероприятия. Для дезинфекции, дератизации и дезинсекции применяются средства, разрешенные к применению в Республике Казахстан.

3. Санитарно-эпидемиологические требования к водоснабжению,
канализованию, освещению и вентиляции объектов

      37. Выбор источника централизованного хозяйственно-питьевого водоснабжения осуществляется на основании санитарно-эпидемиологического заключения о соответствии санитарно-эпидемиологическим требованиям для источников водоснабжения.

      38. Для хозяйственно-бытовых и питьевых нужд применяется вода, соответствующая органолептическим, микробиологическим, химическим нормативам. На случай аварийного отключения воды на объекте предусматриваются емкости для резервного запаса (далее – резервуары), которые не реже двух раз в год очищаются и дезинфицируются.

      39. Водопроводный ввод находится в изолированном, закрывающемся помещении и содержится в чистом состоянии, имеет обратные клапаны, допускающие движение воды только в одном направлении, манометры, краны для отбора проб воды, трапы для стока.

      40. Здание аэровокзала, все объекты аэропорта должны иметь централизованное водоснабжение и центральную канализацию.

      41. Не допускается для производственных целей использование горячей воды из системы водяного отопления.

      42. На территории предусматриваются краны для полива зеленых насаждений.

      43. В аэровокзалах, где отсутствуют централизованный водопровод и канализация, устраиваются местное водоснабжение и канализация. Надворные туалеты размещаются на расстоянии не менее 25 м от здания аэровокзала.

      44. Туалеты оборудуются напольными чашами.

      45. В женских туалетах оборудуется кабина гигиены женщин.

      46. В умывальных устанавливаются: умывальники из расчета 1 на каждые 4 санитарных прибора, но не менее 1 на туалет; электрополотенца или бумажные полотенца (разовые) – 1 на каждые 2 умывальника; в мужских туалетах – штепсельные розетки для электробритв.

      47. Уборочный инвентарь для туалета маркируется и хранится в туалете в специально отведенном месте. Не допускается его использование для уборки других помещений.

      48. Помещения аэровокзала оборудуются системами отопления, вентиляции и кондиционирования.

      49. Во всех наружных входах предусматриваются воздушно-тепловые завесы или отапливаемые тамбуры.

      50. Конструкция отопительных приборов и вентиляции обеспечивает их удобную очистку от загрязнения. Скорость движения воздуха в зоне пребывания человека не превышает зимой 0,3 метра в секунду (далее – м/сек).

      51. Воздухозаборные устройства располагаются в местах, исключающих попадание в них загрязненного воздуха, газов, воды.

      52. Рециркуляционный воздух используется лишь в исключительных случаях в объеме, не превышающем 30 процентов (далее – %) от подаваемого в помещения воздуха. Рециркуляционный воздух очищается с помощью обеспыливающих и обеззараживающих фильтров, приточный - обеспыливающими фильтрами. Концентрация пыли в воздухе помещений в зоне дыхания пассажиров не должна превышать 0,5 миллиграмм на метр кубический (далее – мг/м3), концентрация углекислого газа – 0,1 %.

      53. Размещение фрамуг, приточных и вытяжных решеток обеспечивает равномерный воздухообмен по всему помещению и возможность сквозного проветривания комнат. Относительная влажность воздуха в пределах 30-60 %.

      54. Механическая приточная система вентиляции обеспечивает подачу в помещения с естественным проветриванием наружный воздух в объеме не менее 30 метров кубических в час (далее – м3/час) на одного человека в летнее время и не менее 20 м3/час – зимой и в переходный период года.

      55. Естественное освещение наземных помещений обеспечивается равномерным размещением окон. Площадь остекленной части окон к площади пола составляют 1:5.

      56. Открывающиеся окна и витражи должны быть доступными для мытья между рамами, иметь устройства для открывания фрамуг.

      57. В помещениях с постоянным пребыванием людей предусматривается естественное освещение.

      58. Аварийное освещение выполняется в следующих помещениях аэровокзала: вестибюлях, пешеходных тоннелях, коридорах и лестницах, в отдельных помещениях, где одновременно может находиться более 100 человек, в помещениях комнат матери и ребенка, комнатах отдыха, медицинских пунктах.

      59. Аварийное освещение обеспечивает освещенность на полу не менее 1 люкс (далее – люкс). Двери, через которые предусматривается эвакуация людей, а также пожарные гидранты оборудуются световыми указателями.

      60. Светильники в помещениях аэровокзалов очищаются не реже 2 раз в месяц, на открытых пространствах – не реже 4 раз в год.

      61. В спальных помещениях комнаты матери и ребенка предусматривается дежурное освещение.

      * - Примечания:

      VIP-зал – зал обслуживания государственных и иностранных делегаций;

      CIР-зал – зал коммерческого обслуживания пассажиров.

  Приложение
к санитарным правилам
"Санитарно-эпидемиологические требования
к аэровокзалам гражданской авиации"

Допустимые уровни звука и звукового давления
в помещениях гражданской авиации

Назначение

помещений

Время

суток

час

Уровни звукового давления, дБ, в октавных

полосах частот со среднегеометрическими

частотами, Гц

Уровни

звука

LА, дБА

и

эквивал.

уровни

звука

LАэкв

дБА

Макси-

мальные

уровни

звука

LА макс

дБА

31,5

63

125

250

500

1000

2000

4000

8000

Номера гостиниц

и жилые комнаты

общежитий

7-23

23-7

83

76

67

59

57

48

49

40

44

34

40

30

37

27

35

25

33

23

45

35

60

50

Залы кафе,

ресторанов,

столовых


90

75

66

59

54

50

47

45

43

55

70

Торговые залы

магазинов,

пассажирские

залы аэропортов

и вокзалов,

приемные пункты

предприятий

бытового

обслуживания


93

79

70

63

58

55

52

52

49

60

75

  Приложение 2
к приказу и.о. Министра здравоохранения
Республики Казахстан
от 3 августа 2010 года № 586

Санитарные правила
"Санитарно-эпидемиологические требования
к авиационно-техническим базам"
1. Общие положения

      1. Санитарные правила "Санитарно-эпидемиологические требования к авиационно-техническим базам гражданской авиации" устанавливают санитарно-эпидемиологические требования к территории, водоснабжению, канализации, отоплению, вентиляции, освещению, оборудованию помещений и условиям работы персонала при проектировании, строительстве, реконструкции и эксплуатации объектов гражданской авиации.

      2. В настоящих санитарных правилах использованы следующие определения:

      1) авиационно-технические базы – организации, предназначенные для выполнения комплекса работ по техническому обслуживанию, текущему ремонту, доработкам конструкции воздушных судов, ремонту технологического оборудования и оснастки, сбору и расшифровке полетной информации;

      2) абсорбционные фильтры – фильтры, изготовленные из материала способного поглощать вещества из газовой или жидкой среды;

      3) ангар – сооружение для хранения, технического обслуживания и ремонта самолетов и вертолетов;

      4) доводочные работы – заключительная работа по приведению какого-либо агрегата, изделия в рабочее состояние на соответствие технических условий;

      5) герметики – композиции на основе полимеров, которые наносят на болтовые, клепанные и другие соединения с целью обеспечения их непроницаемости;

      6) орехо-песко-струйная очистка деталей – очистка деталей от лакокрасочных покрытий, коррозии с применением песка и скорлупы ореха;

      7) трассировка – монтажная схема электропроводов.

2. Санитарно-эпидемиологические требования к выбору земельного
участка под строительство, к строительству, реконструкции,
ремонту, содержанию и эксплуатации производственных зданий,
помещений, сооружений, оборудования

      3. При выборе участка расположения авиационно-технической базы на территории эксплуатационной организации предусматривается:

      1) соблюдение требований к ограничению шумового воздействия от воздушных судов и другой авиационной техники на селитебные территории;

      2) размещение зданий и сооружений авиационно-технической базы от источников электромагнитных излучений (радиолокационных станций) на расстоянии, определенном в соответствии с действующими гигиеническими нормативами, регламентирующими требования по защите населения от воздействия электромагнитного поля радиотехнических установок;

      3) возможность снабжения безопасной питьевой водой в требуемом количестве;

      4) возможность сбора, отведения и очистки сточных вод.

      4. В состав авиационно-технических баз, в зависимости от группы, входят:

      1) цех периодического технического обслуживания воздушных судов;

      2) цех оперативного технического обслуживания воздушных судов;

      3) цех (участок) лабораторной проверки и текущего ремонта авиационного и радиоэлектронного оборудования (далее – АиРЭО);

      4) цех текущего ремонта авиационной техники;

      5) цех (участок) главного механика;

      6) цех подготовки производства;

      7) цех обслуживания бытового оборудования;

      8) подразделение эксплуатации средств для сбора и обработки полетной информации (далее – ПЭССОПИ) или участок обработки (расшифровки) и анализа полетной информации (далее – УОАПИ);

      9) участок (лаборатория) диагностики технического состояния авиатехники;

      10) участок парашютных и аварийно-спасательных средств.

      5. На территории авиационно-технической базы размещаются:

      1) производственное здание;

      2) предангарная площадка;

      3) ангар (ангарная секция) для технического обслуживания воздушных судов;

      4) здание цеха (отдела, участка) главного механика;

      5) здание цеха (участка, лаборатории) лабораторной проверки и ремонта авиационного и радиоэлектронного оборудования; подразделения эксплуатации технических средств сбора и обработки полетной информации или участка обработки и анализа полетной информации; участка (лаборатории) диагностики технического состояния авиатехники (допускается данные помещения размещать в основном производственном здании при соблюдении требований, изложенных в настоящих санитарных правилах);

      6) площади специального назначения для доводочных работ и опробования авиадвигателей воздушных судов, мойки и удаления обледенения воздушных судов, хранения и ремонта средств механизации технического обслуживания воздушных судов и специального автотранспорта авиационно-технической базы;

      7) здание для текущего обслуживания и ремонта авиахимической аппаратуры, площадки специального назначения для дегазации и мойки воздушных судов и авиахимической аппаратуры (только для авиационно-технической базы, обслуживающих воздушные суда, занятые на авиационно-технических работах);

      8) площадки временного хранения специальных жидкостей, отходов и цветных металлов, порожней тары из-под специальных жидкостей.

      6. Площадки специального назначения для доводочных работ и опробования авиадвигателей воздушных судов с торцевых сторон зданий и сооружений на расстоянии не менее 300 метров (далее – м).

      Площадки специального назначения для дегазации и мойки воздушных судов и авиахимической аппаратуры располагаются на расстоянии не менее 200 метров от стен зданий и сооружений авиационно-технической базы и на расстоянии не менее 300 метров от административных и общественных зданий аэропорта с подветренной стороны.

      7. Места хранения специальных жидкостей располагаются на расстоянии не менее 300 метров от производственных, административных и общественных зданий аэропорта.

      8. Площадки временного хранения отходов, цветных металлов, порожней тары из-под специальных жидкостей располагаются на расстоянии не менее 50 метров от стен зданий и сооружений авиационно-технической базы и на расстоянии не менее 200 метров от административных и общественных зданий аэропорта.

      9. На территории авиационно-технической базы не допускается устраивать склады горюче-смазочных материалов и хранилища с выделением вредных газов, организовывать производства и создавать склады материалов, загрязняющих территорию.

      10. Помещения агрегатных и зарядки аккумуляторов, мойки и очистки фильтров, мойки барабанов колес, ремонта чехлов и другого инвентаря из стеклоткани, армирования щеток электромеханизмов, сварочных и малярных работ размещаются у наружных стен зданий и сооружений авиационно-технической базы с подветренной стороны.

      11. При проектировании авиационно-технической базы расположенных в северных строительно-климатических зонах, применяется максимальная блокировка с устройством крытых переходов и галерей ангара (производственного здания, здания цеха главного механика, санитарно-бытовых помещений), а также ограничивать длину стен зданий с наветренной стороны (по зимней розе ветров) и не предусматривать в них окон, дверей и ворот.

      12. Территория авиационно-технической базы озеленяется лиственными и хвойными деревьями.

      13. Трассировка и прокладка трубопроводов наружных сетей водоснабжения, канализации, теплоснабжения проводится с учетом возможности обеспечения уборки территории авиационо-технической базы и подъездных путей.

      14. В изолированных помещениях размещаются следующие участки:

      ПЭССОПИ (УОАПИ);

      зарядки аккумуляторов;

      мойки и очистки фильтров и барабанов колес; орехоструйной и пескоструйной очистки деталей и агрегатов авиатехники;

      ремонта изделий из стеклоткани;

      армирования щеток электромеханизмов;

      сварочных и малярных работ;

      спектрального анализа горюче-смазочных материалов;

      проверки расходомеров топлива, зарядки самолетных огнетушителей, печатно-множительных.

      15. Механические, слесарно-клепальные и другие участки, работа и технологическое оборудование которых сопровождается повышенными уровнями шума, размещаются в изолированных помещениях с облицованными звукоизолирующими стеновыми ограждениями.

      16. Ультразвуковые генераторы и преобразователи устанавливаются в изолированных помещениях с дистанционным наружным управлением и блокировкой, обеспечивающими их отключение при открывании дверей помещений. Разрешается размещение ультразвуковых генераторов и преобразователей в общем помещении при отделении их перегородками, изготовленными из звукопоглощающих материалов, на всю высоту помещения.

      17. При высоте помещения более 3 метров ультразвуковое оборудование размещается в кабинах (боксах) или ограждается экранами (кожухами).

      18. Звукоизолирующие ограждения изолируются от пола резиновыми прокладками, изготовленными из неметаллических материалов, дюралюминия или листовой стали, с облицовкой звукоизолирующими материалами типа рубероида, технической резины, пластмассы.

      19. Компрессорные станции и установки размещаются в отдельных зданиях или сооружениях. Разрешается их размещать на первом этаже производственных зданий авиационно-технической базы при наличии звукоизолирующих стеновых ограждений и потолка.

      20. Помещения ремонта и проверки радиооборудования размещаются не ниже второго этажа или в отдельном здании или сооружении. Стены этих помещений покрываются поглощающими материалами, не пропускающими ионизирующие излучения в соседние помещения. В случаях одностороннего направленного излучения допускается применение поглощающих покрытий только соответствующих участков стен, пола и потолка.

      21. На окнах зданий и сооружений авиационно-технической базы, обращенных к антеннам радиолокационных станций, устанавливаются металлические решетки или радиозащитные стекла.

      22. В ангарах (ангарных секциях) предусматривается естественное освещение в верхней части стен. Площадь световых проемов составляют не менее 25 процентов (далее – %) от площадки ангара.

      23. Ангарные ворота имеют механизированное открытие (закрытие) с возможным применением ручного привода.

      24. В северных строительно-климатических зонах, входы в производственные здания и сооружения предусматриваются с двойными тамбурами при глубине каждого отделения тамбура не менее 1,2 метра.

      25. В помещениях эксплуатации установок ПЭССОПИ (УОАПИ) стены отделываются звукопоглощающими материалами (гипсовые перфорированные плиты с последующей шпаклевкой на основе поливинилацетатной эмульсии и окраской эмалевыми красками).

      26. Во всех помещениях ПЭССОПИ (УОАПИ), где проводятся работы с электрохимической бумагой необходимо:

      1) стены, двери, оконные и дверные рамы, подоконники покрывать эмалевыми красками с предварительным нанесением шпаклевки, разведенной поливинилацетатной эмульсией;

      2) полы покрываются керамической плиткой, линолеумом. Использование деревянных полов (доски, паркет) без верхнего защитного покрытия не допускается.

      27. Поверхность полов помещений ангаров (ангарных секций) должны быть доступными для очистки от грязи, пролитых специальных жидкостей и горюче-смазочных материалов.

      28. У входов в производственные здания и сооружения авиационно-технической базы имеются металлические решетки и приспособления для очистки обуви, оборудованные опорными перилами или поручнями.

3. Санитарно-эпидемиологические требования к
производственным процессам и оборудованию

      29. Организация технологических процессов и эксплуатация оборудования направлена на исключение или снижение воздействия вредных производственных факторов на организм работающих, согласно приложению 1 к настоящим санитарным правилам. Изменения технологических процессов и модернизация оборудования не должны ухудшать состояния производственной среды.

      30. Допустимые уровни звукового давления в октавных полосах частот, уровни звука и эквивалентные уровни звука в децибелах (далее – дБ) для производственных операций на рабочих местах в производственных помещениях и на территории авиационно-технической базы соответствуют нормативам согласно приложению 2 к настоящим санитарным правилам.

      31. Оборудование, генерирующее шум выше предельно допустимых уровней следует группировать и устанавливать в отдельной части помещения, отделенной от общего помещения участка звукоизолирующими и экранирующими перегородками.

      32. В цехе лабораторной проверки и ремонта АиРЭО оборудование, генерирующее при работе высокочастотный шум и ультразвук выше предельно допустимых уровней, размещается в звукоизолирующие кожухи.

      33. Ванны ультразвуковой очистки фильтров, деталей и агрегатов авиатехники оборудуются устройствами автоматического отключения ультразвуковых генераторов и преобразователей при открывании крышек ванн.

      34. Пульты и органы управления ультразвуковых генераторов и преобразователей, имеющих звукоизолирующие кожухи, могут не укрываться звукопоглощающими материалами для обеспечения к ним свободного доступа.

      35. Компрессоры, насосы, кузнечные молоты, прессы и другое оборудование, передающие вибрацию на рабочие места, устанавливаются на отдельных фундаментах или поддерживающих конструкциях с виброизоляцией (виброгасящие настилы, коврики).

      36. Оборудование, являющееся источником выделений в воздух вредных химических веществ и влаги (баки, ванны) имеют закрытый слив.

      37. Приготовление в помещениях рабочих растворов красителей и специальных жидкостей, эпоксидных смол и клеев, герметиков и других веществ, выделяющих вредные или неприятно пахнущие вещества, производится только в вытяжных шкафах или под вытяжными зонтами.

      38. Рабочие столы (верстаки) для раскроя стеклоткани или для ремонта изделий из стекломатериалов оборудуются бортовыми сборниками для обрезков и отходов, имеют гладкую прочную поверхность легко очищаемую от стеклянной пыли. Уборка столов производится влажным способом с предварительной очисткой при помощи пневматических отсосов. Сухая уборка не допускается.

      39. Использованная ветошь и загрязненные обтирочные материалы собираются, складываются в металлические ящики с крышками и по окончании рабочей смены удаляются с рабочих мест в специально отведенные места.

      40. В цехах (участках, лабораториях) ремонта и проверки АиРЭО применяются волноводные ответвители, ослабители и поглотители мощности, имитаторы цели и другие устройства, снижающие электромагнитные поля радиочастот до предельно допустимых величин.

      41. При проверке радиолокационных устройств, излучающих сверх высокой частоты волны, антенные устройства отгораживаются от рабочих мест экранами из металлических решеток (сеток) или экранами из других материалов с поглощающими покрытиями.

      42. При выполнении работ с устройствами, являющимися источниками ионизирующего излучения, обеспечиваются требования к радиационной безопасности.

      43. В ангарах, цехах и участках авиационно-технической базы предусматриваются подъемные механизмы для транспортировки и подъема (спуска) агрегатов и деталей силовых установок массой более 20 килограммов.

4. Санитарно-эпидемиологические требования
к основным рабочим местам

      44. Конструкция рабочих мест, их оборудование и оснащение обеспечивают возможность выполнения работ в пределах соответствующих зон моторного поля в положении сидя или стоя, либо в том и другом положении в зависимости от особенностей трудового процесса, применяемого технологического оборудования и размеров рабочей зоны.

      45. Рабочее место максимально защищается от воздействия вредных факторов производственной среды согласно приложением 3, 4 к настоящим санитарным правилам и обеспечивает достаточный обзор оборудования и контролируемой зоны обслуживания.

      46. Размещение основного и вспомогательного оборудования обеспечивает достаточные по размерам проходы и свободное пространство для выполнения производственных операций и передвижения работающего в зоне обслуживания рабочего места.

      47. В цехах (участках, лабораториях), где работа выполняется преимущественно сидя, рабочие стулья (кресла) предусмотрены подъемно-поворотными, обеспечивающими выполнение трудовых операций в рациональной позе. Покрытие сидений, спинок, съемных чехлов и других элементов рабочего стула (кресла) предусматривается полумягким с нескользкой поверхностью, воздухопроницаемым, легко очищаемым от загрязнения, подвергаться химической чистке и стирке.

5. Санитарно-эпидемиологические требования к отоплению,
освещению и вентиляции объектов

      48. Вентиляция помещений авиационно-технической базы обеспечивает содержание вредных химических веществ и пыли в воздухе рабочей зоны, не превышающее предельно допустимые концентрации.

      49. Температура, скорость движения и относительная влажность воздуха в помещениях авиационно-технической базы принимаются согласно приложению 5 к настоящим санитарным правилам.

      50. Нагревательные приборы в производственных помещениях с пылевыделением (пескоструйной и орехоструйной очистки деталей, армирования щеток, монтажа колес, столярных) имеют гладкую поверхность, допускающую легкую очистку.

      51. В производственных помещениях с объемом на одного работающего менее 20 м3 предусматривается подача наружного воздуха в количестве не менее 30 м3/час на каждого работающего, а в помещениях с объемом более 20 м3 на каждого работающего волны – не менее 20 м3/час.

      52. В воздухе, поступающем внутрь помещений, содержание вредных веществ не превышает 30 % предельно допустимой концентрации. Применение рециркуляции воздуха для вентиляции, воздушного отопления и кондиционирования воздуха в помещениях с содержанием вредных веществ 2 и 3 классов опасности не допускается.

      53. Для исключения притока воздуха в помещения без выделения вредных веществ и пыли из соседних помещений с их выделением (аккумуляторные, очистка и мойка деталей и фильтров, малярные, сварочные и столярные работы, приготовление растворов специальных жидкостей, эпоксидных клеев и герметиков, армирование щеток, использование электрохимической бумаги, зарядка бортовых огнетушителей, ремонт расходомеров и приборов контроля работы авиадвигателей, спектральный анализ горюче-смазочных материалов, пошив и ремонт изделий из стекломатериалов) объем удаляемого воздуха из помещений с выделениями вредных веществ и пыли предусматривает превышение объем подаваемого воздуха на 20 %.

      54. От технологического оборудования, являющегося источником выделения в воздух вредных веществ и пыли предусматривается местная вытяжная вентиляция.

      55. Рабочие столы для обработки полетной информации с использованием электрохимической бумаги и столы (верстаки) для работ с изделиями из стекломатериалов оборудуются местной вытяжной вентиляцией в виде боковых отсосов.

      56. В северных строительно-климатических зонах у ворот и дверей (при отсутствии тамбуров и шлюзов) производственных зданий предусматриваются воздушно-тепловые завесы, обеспечивающие снижение температуры подаваемого воздуха на время открывания ворот или дверей в помещениях не ниже +12оС.

      57. Система местной вытяжной вентиляции оборудуется фильтрационными устройствами в следующих помещениях с выделениями вредных химических веществ и пыли:

      1) аккумуляторные, химической и ультразвуковой промывки деталей и фильтров, спектрального анализа горюче-смазочных материалов, проверки расходомеров и приборов контроля работы авиадвигателей, приготовления специальных жидкостей, эпоксидных клеев и герметиков фильтрами волокнистыми;

      2) столярные, армирования щеток, ремонта изделий из стекломатериалов, орехо- и пескоструйной очистки деталей, заточные станки - циклонами или групповыми насосами;

      3) сварочные – скрубберами центробежными или абсорбционными фильтрами;

      4) малярные, приготовления растворов красок и растворителей, обработки и расшифровки полетной информации с использованием электрохимической бумаги, печатно-множительные установки - гидрофильтрами или термокаталическими реакторами.

      58. Выброс удаляемого из помещений с вредными веществами и пылью вентиляционного воздуха в атмосферу без предварительной очистки не допускается.

      59. Для рабочих поверхностей при искусственном освещении в помещениях авиационно-технической базы в зависимости от производственных процессов нормируются минимальные значения освещенности в соответствии с приложением 6 к настоящим санитарным правилам.

      60. Средняя горизонтальная освещенность рабочих зон на территории перрона не менее – 20 люкс (далее – лк); площадок специального назначения – 10 лк; стоянок воздушных судов – 5 лк.

      61. Средний уровень горизонтальной освещенности технических зон стоянок воздушных судов, перрона, площадок специального назначения, где не производится обслуживание воздушных судов (участки между стоянками самолетов, вертолетов, служебные подъездные пути), должен быть не менее 50 % от среднего уровня освещенности.

      Средняя горизонтальная освещенность рабочих зон на территории перрона не менее - 20 лк; площадок специального назначения – 10 лк; стоянок воздушных судов – 5 лк.

      62. Для проведения технического обслуживания воздушных судов на перроне, местах стоянки и площадок специального назначения необходимо предусматривать местное освещение от передвижных и переносных осветительных устройств и дежурное (аварийное) освещение с минимальной горизонтальной освещенностью 1 лк.

      63. Аварийное освещение производственных помещений составляет 5 % нормируемой освещенности при системе общего освещения, но не менее 2 лк.

      64. Эвакуационное освещение предусматривается в проходах, на лестницах и в помещениях, где работает производственное оборудование, при этом освещенность на полу и на ступенях лестниц составляет 0,5 лк.

6. Санитарно-эпидемиологические требования
к средствам индивидуальной защиты

      65. Работники авиационно-технической базы обеспечиваются средствами индивидуальной защиты.

      66. Средства индивидуальной защиты, выдаваемые работникам, должны соответствовать фактическим условиям труда, размеру, росту и другим антропометрическим данным работника.

      67. В авиационно-технической базе организуется своевременная химчистка, стирка, дегазация и ремонт выданных работникам средств индивидуальной защиты. Одежда, загрязненная специальными жидкостями, предварительно подвергается дегазации и обезвреживанию, после чего сдается в химчистку и стирку отдельно от незагрязненной специальной одежды (далее – спецодежда).

      68. Чистка и дезинфекция дежурных средств индивидуальной защиты проводится работниками самостоятельно после окончания работы или при передаче их другому работнику.

      69. Ремонт средств индивидуальной защиты обеспечивает восстановление их защитных свойств.

      70. Спецодежда и специальная обувь хранятся в отдельных, индивидуальных, закрывающихся шкафах в гардеробных.

      71. Для защиты кожи рук от воздействия вредных веществ применяются защитные дерматологические средства (по нормам расхода за смену в зависимости от вида работ из расчета 5 грамм на 1 раз).

      72. Лица, работающие в организациях авиационно-технической базы, проходят предварительные и периодические медицинские осмотры.

7. Санитарно-эпидемиологические требования к условиям
бытового обслуживания

      73. Тип и число гардеробных, шкафов, количество душевых сеток и кранов, наличие специальных бытовых помещений и устройств (помещения сушки, химчистки, стирки спецодежды, обогревания или охлаждения работников) определяются в соответствии с группами производственных процессов.

      74. При проектировании и строительстве авиационно-технической базы предусматриваются помещения для медико-профилактического обслуживания работников (здравпункт, помещения для отдыха в рабочее время, комнаты психологической разгрузки) и помещения для объектов общественного питания (столовая, буфет).

      75. Помещения для обогревания (охлаждения) и отдыха в рабочее время для работающих на открытом воздухе предусматриваются в производственных помещениях авиационно-технической базы. В случаях, когда основные рабочие места работающих на открытом воздухе удалены от производственных зданий более чем на 150 метров, предусматриваются помещения для обогревания (охлаждения), отдыха, приема пищи в отдельно стоящих вспомогательных зданиях (сооружениях).

      76. Помещения для обогревания оборудуются устройствами для лучистого обогрева, сушки спецодежды и обуви. Помещения для охлаждения оборудуются бытовыми кондиционерами.

      77. Помещения для приема пищи оборудуются умывальником, стационарным кипятильником, электрической плитой и холодильником.

      78. Работники авиационно-технической базы обеспечиваются питьевой водой, соответствующей к требованиям хозяйственно-питьевого водоснабжения.

      79. В помещениях для обогревания (охлаждения), отдыха в рабочее время, приема пищи в отдельно стоящих вспомогательных зданиях (сооружениях) питьевая вода доставляется в закрытых емкостях (сосудах) с кранами фонтанчикового типа или используется вода, расфасованная в емкости. Температура питьевой воды должна быть не выше плюс 20оС и не ниже плюс 8оС.

8. Санитарно-эпидемиологические требования
к производственному контролю

      80. Для снижения уровней шума и уменьшения выделения в атмосферу вредных веществ от работающих авиадвигателей предусматривается буксировка воздушных судов на перроне и на местах стоянок специальным транспортом.

      81. Запуск и опробование авиадвигателей производится на площадках специального назначения или на местах стоянок, оборудованных струеотклоняющими и шумозаглушающими устройствами, расположенными так, чтобы продольная ось воздушного судна была перпендикулярна к производственным зданиям.

      82. Наружная мойка воздушных судов производится на площадках специального назначения и местах стоянок, оборудованных устройствами для сбора и удаления отходов (смывов) специальных жидкостей.

      84. Проверка и настройка бортовых радиолокационных устройств, производится на площадках специального назначения или на местах стоянок при ориентации излучающих антенных устройств на летное поле и установки антенных устройств с положительным углом наклона "вверх".

      85. Отвод загрязненных сточных (бытовых, производственных и поверхностных стоков) вод осуществляется в соответствии с действующими ведомственными нормами технологического проектирования авиационно-технических баз в аэропортах.

      86. На территории авиационно-технических баз предусматривается место сбора твердых производственно-бытовых отходов, исходя из среднесуточной нормы накопления: для авиационно-технических баз 1-й и 2-й групп - 02 килограмма на человека умноженное на час (кг/чел х час), для авиационно-технических баз 3-5-й групп - 0,35 кг/чел х час.

  Приложение 1
к санитарным правилам
"Санитарно-эпидемиологические
требования к авиационно-
техническим базам"

Перечень процессов, операций, оборудования, являющихся
источниками вредных производственных факторов

Наименование процессов, операций,

оборудования

Вредные производственные факторы

Работа на перроне, местах стоянок воздушных

судов

Шум, ультразвук (пары бензина, керосина,

углерода оксид, азота оксиды, аэрозоли масел,

пыль)

Работа на местах стоянок и площадках

специального назначения при запуске и

опробовании авиадвигателей и

вспомогательных силовых установок

воздушных судов

Шум, ультразвук, вредные вещества (пары

керосина, углерода оксид, азота оксиды,

фенол, аэрозоли масел, формальдегид, продукты

деструкции масел, пыль)

Заправка воздушных судов горюче-смазочными

материалами, специальными жидкостями

Вредные химические вещества (пары топлива:

углеводороды алифатические, алициклические,

ароматические, нефтяные, терпеновые;

аэрозоли минеральных и

синтетических масел; аэрозоли рабочих

жидкостей)

Обработка воздушных судов

специальная противооблединительная жидкость

Обработка и заправка бортовых санузлов

специальная жидкость, используемая при

обработке и заправке бортовых санузлов

Мойка (наружная) воздушных судов

специальные моющие жидкости

Работа на площадках специального

назначения и на местах стоянок воздушных

судов при проверке (в том числе и при

помощи самолетных передвижных лабораторий)

бортовых радиотехнических средств:

радиостанций

радиолокационных станций





Электромагнитные излучения:

в диапазоне 06-300,0 мегагерц (далее - МГц)

в диапазоне 0,3-300,0 гигагерц (далее - ГГц)

Окраска воздушных судов на предангарной

площадке

Вредные химические вещества (ацетон, толуол,

эпихлоргидрин, этилацетат)

Мойка фильтров, деталей (химическая)

Шум, вредные химические вещества (пары

бензина, толуол, бензол, моноэтаноламин,

аэрозоль)

Мойка фильтров (ультразвуковая)

Ультразвук, шум, вредные химические вещества

(те же, что и при химической мойке)

Расконсервация деталей воздушных судов,

переборка тормозов и т.п.

Вредные химические вещества (пары бензина,

толуол, ацетон, бутилацетат, этилацетат)

Армирование щеток, изготовление резиновых

изделий

Вредные химические вещества (углеводороды,

пыль графитовая, канифоль)

Клепальные работы

Шум, вибрация (локальная)

Столярные работы с применением эпоксидных

клеев

Шум, вибрация (локальная), вредные вещества

(пыль древесная, эпихлоргидрин)

Резка и обработка органического стекла

Вредные химические вещества (аэрозоль

органического стекла), шум

Сварочные работы

Шум, вредные химические вещества (марганца

оксиды, азота оксиды)

Ремонт и наладка радиотехнических средств в

цехе АиРЭО:

радиостанций

радиолокационных станций

Ультразвук, электромагнитные излучения в

диапазонах:

0,06-300 МГц

0,3-300 ГГц

шум, рентгеновское излучение

Ремонт и наладка пилотажно-навигационного,

электро- и других видов бортового

оборудования в цехе и на участках АиРЭО

Шум, ультразвук, вредные химические вещества

(пары керосина, графитовая пыль, канифоль,

свинец)

Заправка бортовых огнетушителей

Шум, вредные химические вещества

(этиленгликоль, углеводорода двуокись, фреон)

Работа в ПЭССОПИ (УОАПИ) с

электрохимической бумагой

Шум, вредные химические вещества

(формальдегид, фенол, этиленгликоль)

Работа на стенде по спектральному анализу

масел (озон)

Шум, вредные химические вещества (озон)

Очистка специальной жидкостью

Шум, вредные химические вещества (углерода

оксид, азота оксиды, углеводороды,

формальдегид, эфиры)

Зарядка аккумуляторов

Вредные химические вещества

(аэрозоли щелочи и кислот)

Работа в насосных и компрессорных

Шум, вибрация (общая)

Раскрой и пошив изделий из

Шум, вредные химические вещества

(пыль стекловолокна)

Работа на токарных, фрезерных,

сверлильных и других станках в

механических участках

Шум

Обслуживание изотопных источников

Ионизирующее излучение

Средства неразрушающего контроля

Шум, ультразвук, электромагнитные поля

  Приложение 2
к санитарным правилам
"Санитарно-эпидемиологические
требования к авиационно-
техническим базам"

Допустимые уровни звукового давления, уровни звука и
эквивалентные уровни звука для производственных операций
на рабочих местах в помещениях и на территории АТБ

Вид трудовой

деятельности,

рабочее место

Уровни звукового давления в дБ в октавных полосах со

среднегеометрическими частотами, Гц

Уровни звука и

эквивалентные

уровни звука

дБ(А)

31,5

63

125

250

500

1000

2000

4000

8000

Помещения

инженер- 93 79 70 63 58 55 52 50 49 60

но-технического

состава АТБ,

технологического

конструкторского

бюро

Цех АиРЭО;

электро-

лаборатория,

лаборатория

проверки приборов

контроля

двигателей, 103 91 83 77 73 70 68 66 64 75

продувка сжатым

воздухом

Приборная

лаборатория:

проверка

мембранно-

анероидных

приборов,

навигационного

кислородного

оборудования;

помещения

лабораторий:

радиосвязного и

радиолокационного

оборудования,

пилотажно-

навигационного

оборудования,

АСУ, бортовых

систем регистрации

параметрической

речевой 96 83 74 68 63 60 57 55 54 65

информации,

средства

объективного

контроля

("черный ящик")

Помещения ЭССОПИ 86 71 61 54 49 45 42 40 38 50

(УОАПИ)

Эксплуатация 96 83 74 68 63 60 57 55 54 65

установок

Лаборатория

диагностики:

помещения

рекламации,

параметров, сбора

информации, 93 79 70 63 58 55 52 50 49 60

неразрушающих

методов контроля

Помещения 96 83 74 68 63 60 57 55 54 65

спектрального

анализа масла

Лаборатория

печатно-

множительная,

помещения 96 83 74 68 63 60 57 55 54 65

комплектовок,

складов

Цех обслуживания

бытового

оборудования

аккумуляторная,

агрегатные, 103 91 83 77 73 70 68 66 64 75

компрессорные,

прачечная,

химчистка

Мойка воздушных 107 95 87 82 78 75 73 71 69 80

судов, цех

главного механика,

кузница

Помещения зарядки 103 91 83 77 73 70 68 66 64 75

бортовых

огнетушителей

Цех текущего

ремонта,

сварочные,

малярные,

слесарные,

столярные работы,

все виды работ в

ангаре, в кабинах

воздушных судов,

на тепловых 107 95 87 82 78 75 73 71 69 80

обдувочных

машинах, перроне,

местах стоянок

воздушных судов,

предангарной

площадке,

площадках

специального

назначения для

запуска и

опробования

авиадвигателей

  Приложение 3
к санитарным правилам
"Санитарно-эпидемиологические
требования к авиационно-
техническим базам"

Перечень физических вредных производственных факторов в АТБ

Наименование вредных

факторов

Вид трудовой деятельности, помещение, рабочее место

Повышенный уровень шума

Техническое обслуживание воздушных судов на перроне

и местах стоянок; опробование вспомогательных силовых

установок на площадках специального назначения; работа на

тепловых обдувочных машинах; проверка преобразователей

и генераторов электротока; в помещениях механических

и слесарных участках в компрессорных; работа с клепальными

молотками; в столярных; работа на печатно-множительных

установках; в помещениях эксплуатации и расшифровки

полетной информации; в самолетных передвижных лабораториях

Повышенный уровень

ультразвука

Техническое обслуживание воздушных судов при

работающих вспомогательных силовых установках;

работа на тепловых обдувочных машинах; работа на

ультразвуковых установках по очистке и мойке деталей и

фильтров; работа с радиолокационной аппаратурой

Повышенный уровень общей

вибрации

работа на тепловых обдувочных машинах; в компрессорных; в

кузнечно-прессовых; в самолетах передвижных лабораториях

Повышенный уровень

локальной вибрации

Работа с ручным пневмоинструментом: клепальными молотками,

пневмодрелями; работа на деревообрабатывающих станках;

циркулярных пилах, электрорубанках, рейсмусовых станках,

работа на кузнечных молотах и прессах

Повышенные или пониженные

температура,

относительная влажность и

подвижность воздуха

Во всех производственных помещениях с обязательным

контролем в помещениях проверки и ремонта

анероидно- мембранных приборов, малярных и столярных работ

при термосушке изделий, в кузнечных, в ангарах

Недостаточная освещенность

рабочей зоны

Во всех помещениях с обязательным контролем: на территории

перрона, местах стоянок и площадках специального

назначения; в помещениях; цеха АиРЭО, ПЭССОПИ (УОАПИ),

механических, слесарных и столярных участков, пошива

инвентаря и изделий, лаборатории диагностики, в ангарах

Повышенный уровень

радиолокационных

электромагнитных излучений

Ремонт и проверка радиостанций и устройств в цехе АиРЭО;

проверка бортовых радиостанций и радиолокационных устройств

на площадках специального назначения и местах стоянки

воздушных судов; работа на перроне, местах стоянок

воздушных судов, на предангарной площадке (СВЧ-излучения от

обзорных, курсоглиссадных и метеорологических

радиолокационных станций аэропорта)

Повышенный уровень

датчиков ионизирующих

излучений

Техническое обслуживание бортовых изотопных на местах

стоянок воздушных судов, предангарной площадке и

в ангаре; в помещениях хранения бортовых изотопных

датчиков; настройка и проверка радиолокационных устройств в

помещениях цеха АиРЭО (рентгеновское излучение от

радиоламп)

  Приложение 4
к санитарным правилам
"Санитарно-эпидемиологические
требования к авиационно-
техническим базам"

Перечень и характеристика основных вредных
химических веществ в воздухе рабочей зоны

Наименование вредного вещества

ПД К, мг/м3

Класс опасности

Азота оксиды (выхлопные газы авиадвигателей)

5,0

III

Ацетон

200,0

IV

Аэрозоли масел авиационных минеральных, нефтяных

5,0

III

топливо, обезжиривание деталей

100,0

IV

Бензол

5,0

II

Бутилацетат

200,0

IV

Дибутилфенилфосфат

0,1

II

Диоктилсебацинат

10,0

III

Дихлордифторметан (фреон-12)

3000

IV

Дихлортетрафторэтан (фреон-114)

3000

IV

Кислота азотная (травление деталей, обезжиривание)

5,0

II

Кислота соляная (травление деталей, пайки)

5,0

II

Кислота серная (наполнитель аккумуляторов)

1,0

II

Керосин (в пересчете на С) авиационный,

осветительный, технический (топливо, растворитель

многоцелевой)


300,0


IV

Ксилол нефтяной (компонент растворителей и

разбавителей):

50,0

III

Метиленхлорид

50,0

IV

Метилхлороформ (растворитель масложировых загрязнений

авиадвигателей)

2,0

III

Моноэтаноламин

0,5

II

a - Нафтол (антиокислительная присадка к специальным

жидкостям):

0,5

II

Нефрас-С 50/170 (растворитель нефтяной)

300,0

IV

Озон (образуется при работе радиолокационных

установок при их настройке)

0,1

I

Пыль древесная (с примесью диоксида кремния

менее 2%) (работа на деревообрабатывающих станках в

столярных)

6,0

IV

Пыль, содержащая искусственные минеральные

волокна (ремонт и пошив изделий из стекловолокна)

2,0

III

Сольвент-нафта (в пересчете на С) (разбавитель ЛКМ)

100,0

IV

Свинец (паяльные работы)

0,01

I

Сернистый ангидрид (приготовление электролитов)

10,0

III

Спирт бутиловый

10,0

III

Спирт изобутиловый

10,0

III

Спирт метиловый (метанол)

5,0

III

Спирт фурфуриловый

0,5

II

Спирт этиловый

1000

IV

Толуол

50,0

III

Трикрезилфосфат

0,5

II

Трихлорэтилен (растворитель, обезжиривание деталей и

авиадвигателей)

10,0

III

Триэтаноламин

5,0

III

Уайт-спирит (в пересчете на С) (растворитель

многоцелевой)

300,0

IV

Углерода оксид (выхлопные газы авиадвигателей)

20,0

IV

Фенол (компонент спецжидкости; компонент моющих

средств: креолина фенольного каменноугольного)

0,3

II

Формальдегид (выхлопные газы авиадвигателей,

выделяется при обработке ЭХВ)

0,5

II

Щелочи едкие (растворы в пересчете на NaOH)

(наполнитель аккумуляторов; компонент моющих средств)

0,5

II

Эпихлоргидрин (составляющая эпоксидных смол, клея)

1,0

II

Этилацетат (компонент растворителей)

200,0

IV

Этиленгликоль (компонент спецжидкостей)

5,0

III

Этилцеллозоль (компонент спецжидкостей)

10,0

III

  Приложение 5
к санитарным правилам
"Санитарно-эпидемиологические
требования к авиационно-
техническим базам"

Оптимальные и допустимые нормы микроклимата в помещениях АТБ

Помещение

Период года

Температура,шС

Относительная

влажность, %

Скорость движения,

м/с

оптималь-

ная

допустимая

оптималь-

ная

допустимая

оптималь-

ная

допустимая

1. Помещения: холодный 21-23 20-24 40-60 0,1 До 0,2

начальника теплый 22-24 21-28 40-60 0,2 До 0,3

АТБ, начальников

цехов, смен, участков

инженерно-технического

состава, технологичес-

кого конструкторского

бюро

2. Ангар холодный 17-19 15-21 40-60 0,2 До 0,4

 теплый 20-22 16-27 40-60 0,3 До 0,5

3. Цех холодный 21-23 20-24 40-60 0,1 До 0,2

оперативного теплый 22-24 21-28 40-60 0,2 До 0,3

технического

обслуживания

воздушных судов

4. Цех холодный 21-22 20-24 40-60 0,1 До 0,3

проверки и теплый 22-24 21-28 40-60 0,2 До 0,3

ремонта АиРЭО:

электро-лаборатория;

лаборатории: АСУ;

радио-связного,

радиолокационного

оборудования;

пилотажно-навигацион-

ных приборов,

кислородная; бортовая

система регистрации

полетной информации;

контроля работы

двигателей; приборная

5. Цех холодный 18-20 17-23 40-60 0,2 До 0,3

текущего теплый 21-23 18-27 40-60 0,3 До 0,4

ремонта воздушных

судов

6. Цех холодный 18-20 17-23 40-60 0,2 До 0,4

главного теплый 21-23 18-27 40-60 0,3 До 0,5

механика: механический

участок; ремонта

наземного оборудования

и электро-оборудования;

ремонта холодный 17-19 15-21 40-60 0,2 До 0,3

самоходных теплый 20-22 16-27 40-60 0,3 До 0,4

механизмов; сварочная;

зарядки бортовых огне-

тушителей; аккумулятор-

ная; компрессорная,

кузница

7. Цех холодный 21-23 20-24 40-60 0,1 До 0,2

обслуживания теплый 22-24 21-28 40-60 0,2 До 0,3

бытового оборудования

Группы по холодный 18-20 17-23 40-60 0,2 До 0,3

доставке теплый 21-23 18-27 40-60 0,3 До 0,4

мягкого имущества

на борт воздушного

судна

8. Под- холодный 22-24 21-25 40-60 0,1 До 0,2

разделение теплый 23-25 22-28 40-60 0,2 До 0,3

эксплуатации средств

и сбора полетной

информации (участок

обработки и анализа

полетной информации):

группа расшифровки

и анализа эксплуатации

установок холодный 21-23 20-24 40-60 0,1 До 0,2

 теплый 22-24 21-28 40-60 0,2 До 0,3

9. Лабора- холодный 21-23 20-24 40-60 0,1 До 0,2

торная теплый 22-24 21-28 40-60 0,2 До 0,3

диагностика: группа

спектрального анализа

масла; неразрушающих

методов контроля

группы холодный 22-24 21-25 40-60 0,1 До 0,2

рекламации, теплый 23-25 22-28 40-60 0,2 До 0,3

параметров, сбора

информации

  Приложение 6
к санитарным правилам
"Санитарно-эпидемиологические
требования к авиационно-
техническим базам"

Нормы искусственной освещенности на рабочих местах

Рабочие места

(помещения) и

производственные

процессы

Разряд и

подразряд

зрительных

работ

Освещенность, лк

При комби-

нированном

освещении

При общем

освещении

При общем

в системе

комбиниро-

ванного

освещения

Ангар (ангарная секция):

на высоте крыла самолета, IV в 400 200 150

на фюзеляже самолета,

вертолета на полу V б 200 150 150

Цех периодического III б 1000 300 150

технического обслуживания

воздушных судов: монтаж

(демонтаж) авиадвигателей

Монтаж (демонтаж) шасси, IV б 500 200 150

колес

Цех текущего ремонта II в 2000 500 200

воздушных судов:

агрегатная, орехо- и

пескоструйной очистки

деталей, ультразвуковой

промывки фильтров,

армирования щеток,

слесарные работы

ремонта кресел, бортовой III 750 300 150

посуды, монтажные работы

химической промывки IV в 400 200 150

фильтров, деталей;

малярные работы

столярные работы V а 300 150 150

Цех главного механика: II в 2000 500 200

механический участок

ремонта наземного III в 750 300 150

электрооборудования

ремонта наземного IV б 500 200 150

оборудования и

самоходных механизмов

зарядки бортовых IV в 400 200 150

огнетушителей

помещение дежурного IV г 300 150 150

персонала компрессорная,

кузница VII - 200 -

Цех проверки и ремонта

АиРЭО:приборная лаборатория I б 4000 1250 400

лаборатории радиосвязного, II в 2000 500 200

радиолокационного,

кислородного оборудования;

АСУ; бортовая система

регистрации полетной

информации; пилотажно-

навигационных приборов

электролаборатория III б 1000 300 150

лаборатория контроля работы III в 750 300 150

двигателей; помещение

изделия - 020; экранная комната

Подразделение II г 1000 300 150

эксплуатации средств и

сбора объективной полетной

информации: расшифровка и анализ

эксплуатация установок III в 750 300 150

Лаборатория диагностики: II в 2000 500 200

помещения спектрального

анализа масла; неразрушающих

методов контроля

помещения сбора информации; III в 750 300 150

рекламации; параметров

Цех подготовки производства: III б 1000 300 150

помещения ремонта чехлов и

другого инвентаря

помещение комплектовки V б 200 150 150

Цех обслуживания бытового

оборудования: помещения

ремонта и пошива ковров, III б 1000 300 150

подголовников и другого

инвентаря

помещение прачечной, V б 200 150 150

химической чистки

Участок бортовых (парашютных)

аварийных III в 750 300 150

спасательных средств

Помещения сварочных работ IV б 500 200 150

Аккумуляторная IV а 750 300 150

Помещение начальников АТБ,

цехов; смен; участков;

инженерно-технического II в 2000 500 200

состава; технологического

конструкторского бюро

      Примечание: на всех рабочих местах и во всех помещениях АТБ

      плоскость нормирования освещенности и высота плоскости от пола

      принимается Г-0,8.

  Приложение 3
к приказу и.о. Министра здравоохранения
Республики Казахстан
от 3 августа 2010 года № 586

Санитарные правила
"Санитарно-эпидемиологические требования к воздушным судам
гражданской авиации и условиям труда летного состава"
1. Общие положения

      1. Настоящие санитарные правила устанавливают санитарно-эпидемиологические требования к оборудованию, водоснабжению, к заправке питьевой водой, канализации, отоплению, вентиляции, освещению воздушных судов гражданской авиации и условиям труда и отдыха летного состава.

2. Санитарно-эпидемиологические требования к
содержанию и оборудованию воздушных судов

      2. На каждом воздушном судне имеется бортовой санитарный журнал, в котором фиксируются все проверки органов государственного санитарно-эпидемиологического надзора на воздушном транспорте.

      3. Контроль за санитарным состоянием самолетов включает в себя обследования на следующих этапах:

      1) непосредственно перед вылетом, в полете, после прилета;

      2) после трудоемких регламентных работ;

      3) в период выполнения работ по техническому обслуживанию;

      4) поступления с заводов;

      5) выполнения рейса на новой авиалинии.

      4. Воздушное судно оснащается баллонами с медицинским кислородом и масками одноразового использования, мягким инвентарем, средствами гигиены и обслуживания, в зависимости от типа воздушного судна в соответствии с приложением 1 к настоящим санитарным правилам.

      5. Авиапассажиры и члены экипажа обеспечиваются бортовым питанием в соответствии с требованиями настоящих санитарных правил.

      6. Воздушное судно обеспечивается питьевой водой безопасной для здоровья, в достаточном количестве для питья, приготовления пищи, поддержания личной гигиены и чистоты помещений. Для хозяйственно-питьевых нужд применяется вода, соответствующая органолептическим, микробиологическим, химическим нормативам.

      7. Сбор сточных вод из воздушного судна производится в специализированные машины с последующим спуском сточных вод в хозяйственно-фекальную канализацию.

      8. Сбор из воздушного судна и спуск в хозяйственно-фекальную канализацию сточных вод должен осуществляться при соблюдении условий герметичности.

      9. Вентиляция салона и кабины экипажа в период полета предусматривается системами кондиционирования. Естественная вентиляция салонов и кабины экипажа предусматривается только в наземных условиях.

      10. Во время стоянки микроклимат воздушного судна поддерживается с помощью бортовых систем наземного кондиционирования или наземных кондиционеров. При температуре наружного воздуха плюс 15 градусов Цельсия (далее - оС) и ниже воздух кабины прогревается до температуры не ниже +15оС, при наружной температуре выше +25оС воздух охлаждается на 5-8оС по сравнению с температурой наружного воздуха (но не ниже +20оС).

      11. В холодный период времени года перед посадкой пассажиров салоны воздушного судна прогреваются с использованием специализированных машин подогрева. Воздух машин подогрева не должен содержать окись углерода и другие вредные вещества.

      12. Освещение воздушного судна должно быть комбинированное.

      13. Уборка пассажирского салона, кабины экипажа, буфетного и санитарно-технического оборудования, туалетов, багажных отсеков проводится после каждого рейса, по прибытии в промежуточный или базовый аэропорт.

      Уборку начинают проводить в салоне. В туалете уборка проводится в последнюю очередь с применением дезинфицирующих средств, разрешенных к применению в Республике Казахстан.

      14. В салоне самолета подвергаются уборке ковровые дорожки, чехлы кресел, откидные столики, багажные полки, светофильтры. Очистку ковров проводят пылесосами. Подголовники, на креслах подлежат замене. Откидные столики, багажные полки, светофильтры, подлокотники подлежат мойке и двукратной обработке дезинфицирующим средством.

      15. Буфетное оборудование, после сдачи съемного кухонного инвентаря (контейнеры) и использованной бортовой посуды в цех бортового питания по прибытию, подвергается влажной уборке с применением моющих и дезинфицирующих средств, разрешенных к применению в Республике Казахстан.

      16. Лица, занимающиеся уборкой, работают в специальной одежде, используют промаркированный уборочный инвентарь, пылесос, горячую и холодную воду, моющие и дезинфицирующие средства, разрешенные к применению на территории Республики Казахстан.

      17. Во время полета мусор собирается в мешки одноразового пользования и после прилета в аэропорт выноситься в контейнеры для сбора мусора.

      18. Мойка воздушного судна производится на специальной площадке, оборудованной устройствами для приема сточных вод. Трапы воздушного судна подвергаются влажной уборке с применением моющих и дезинфицирующих средств. Воздушные суда, имеющие конструктивные особенности – подвергаются уборке согласно технологии обслуживания определенного типа воздушного судна (при наличии таковой).

      19. Воздушные суда, выполняющие международные рейсы, подвергаются проведению санитарно-противоэпидемических (профилактических) мероприятий, в том числе по осуществлению санитарной охраны территории Республики Казахстан.

      Медико-санитарный досмотр состоит:

      1) осмотр членов экипажей и пассажиров с использованием тепловизоров или пирометров с целью выявления температурящих лиц.

      Лица с повышенной температурой тела (37оС и выше) расцениваются как подозрительные на инфекционные и паразитарные заболевания, в отношении которых проводится полный объем мероприятий по предупреждению распространения инфекции;

      2) старший бортпроводник воздушного судна (или представитель авиакомпании) выдает на руки специалисту санитарно-карантинного пункта следующие документы:

      экземпляр медико-санитарной декларации воздушного судна;

      копию пассажирского манифеста;

      копию свидетельства о дератизации (дезинсекции) или освобождение от нее;

      3) воздушные суда, прибывающие из эпидемиологически неблагополучных регионов по карантинным и особо опасным инфекциям, подлежат обязательному, тщательному медико-санитарному осмотру с проверкой паспортов и билетов у авиапассажиров (по эпидемическим показаниям) с целью выяснения маршрута следования, старшим бортпроводником данного воздушного судна должно предоставляться специалисту санитарно-карантинного пункта анкету авиапассажира, заполненную собственноручно авиапассажиром;

      4) медико-санитарный осмотр завершается с составлением акта эпидемиологического обследования по форме согласно приложению 2 к настоящим правилам.

2. Санитарно-эпидемиологические требования к заправке питьевой
водой воздушных судов и к сливу питьевой воды из системы
водоснабжения воздушного судна

      20. Заправка питьевой водой воздушного судна проводится из водозаправочной машины в пункте заправки питьевой водой (далее – пункт).

      21. Пункт должен соответствовать требованиям настоящих санитарных правил и иметь санитарный паспорт.

      22. Пункт состоит из двух изолированных, с отдельным входом либо совмещенных, помещений - для водоподготовки и для заправки водозаправщика. Пункт подключается к центральному водопроводу, канализации, отоплению и должен иметь вентиляцию. Стены и пол помещения должны иметь гладкую поверхность, без трещин, выбоин и выполнены из материалов, устойчивых к воздействию моющих и дезинфицирующих средств.

      23. Помещение для заправки водозаправочной машины оборудуется специальным навесным шкафом для хранения заправочного шланга со штуцером. Во избежание попаданий загрязнений штуцер хранится в чехле, навесной шкаф закрывается заглушками.

      24. Помещения для водоподготовки предусматривают установку доочистки воды, измерительные приборы (водомер, термометр, манометр) и кран для отбора проб воды на лабораторное исследование.

      За санитарно-эпидемиологическим состоянием пункта и технологическим процессом заправки воздушного судна осуществляется производственный контроль.

      25. Для подогрева воды в зимнее время в пункте предусматриваются водонагреватели.

      26. В зимнее время при температуре наружного воздуха ниже +5оС в пункте осуществляется нагрев воды до +50-60оС, с последующей заправкой системы водоснабжения после предварительного прогрева кабины воздушного судна до температуры воздуха в салонах +20оС - +25оС.

      27. Не допускается использование пункта заправки для других целей и заправлять другие водозаправочные средства.

      28. Заправщик обеспечивает заправку питьевой воды и доставку на воздушное судно закрытым способом с сохранением качества питьевой воды.

      29. Перед заправкой водозаправочную машину питьевой водой, соединительный шланг и штуцер предварительно промываются водопроводной водой в течение 30-40 секунд. После окончания заправки остатки воды из шланга сливаются.

      30. В целях уменьшения вероятности загрязнения необходимо заправлять емкость водозаправочной машины закрытой струей через шланг, подсоединяемой к водоналивному штуцеру автомашины.

      31. Емкость водозаправочной машины, заправочные шланги, краны и другое оборудование, контактирующие с питьевой водой, выполняются из антикоррозийного материала, разрешенного к применению в Республике Казахстан.

      32. Водозаправочные машины оборудуются приспособлениями для крепления шланга, наконечник шланга защищается предохранительным чехлом. Чехол должен содержаться в чистоте.

      33. Емкость водозаправочной машины имеет термоизоляционную прослойку, опломбированный наливной люк с герметичной крышкой и запором, краном для слива воды.

      34. Не допускается эксплуатация водозаправочной машины с повреждениями внутренней поверхности емкости.

      35. Наружные поверхности емкости окрашиваются в светлые тона, с нанесением надписи "Вода питьевая".

      36. Водозаправочная машина используется по назначению, имеет санитарный паспорт, на соответствие требованиям настоящих санитарных правил.

      37. Система водоснабжения воздушного судна обеспечивает потребности пассажиров в питьевой воде и подачу ее ко всем точкам потребления.

      38. Заправщик заполняет журнал по заправке воздушного судна питьевой водой и журнал о проведенной дезинфекции по форме согласно приложению 3 к настоящим правилам. Журнал прошнуровывается, пронумеровывается и скрепляется печатью.

      39. Лица, имеющие непосредственное отношение к подготовке воды и обеспечивающие заправку воздушного судна питьевой водой, а также лица, обслуживающие водопроводные сети и технический состав, занятый эксплуатацией и ремонтом водозаправочных машин, проходят медицинские осмотры и гигиеническое обучение.

      40. Эксплуатантами, с целью предупреждения возникновения распространения инфекционных заболеваний организовываются и проводятся плановая профилактическая и по эпидемиологическим показаниям дезинфекция резервуаров, пункта, емкости водозаправочной машины и системы водоснабжения воздушного судна.

      41. Дезинфекционные мероприятия включают в себя и проводятся в следующей последовательности: механическая очистка, промывка, дезинфекция, окончательная промывка. После окончания дезинфекции проводится лабораторное исследование воды.

      42. Профилактическая дезинфекция системы водоснабжения воздушного судна, резервуаров, шланга должна проводиться два раза в год (весной и осенью), штуцеров водозаправочного пункта и емкости водозаправочной машины – один раз в месяц.

      43. Дезинфекция водозаправочной машины проводится лицами имеющие лицензию на указанный подвид деятельности.

      44. Дезинфекция емкости водозаправочной машины проводиться объемным методом, с соблюдением времени экспозиции. После чего система водоснабжения воздушного судна трехкратно промывается водопроводной водой.

      45. Дезинфекция штуцеров и шланга проводится методом погружения в дезинфицирующий раствор, с соблюдением времени экспозиции.

      46. Для дезинфекции допускается использовать дезинфицирующие средства, имеющие разрешение к применению в Республике Казахстан.

      47. Дезинфицирующие средства и рабочие растворы готовятся и хранятся в специально выделенном помещении, оборудованном приточно-вытяжной вентиляцией с обеспечением не менее пятикратного обмена воздуха в час.

      48. Персонал, работающий с препаратами для дезинфекции резервуаров, обеспечивается средствами индивидуальной защиты (противогазом, защитным костюмом, резиновыми сапогами и перчатками).

      49. Дезинфекция системы водоснабжения воздушного судна проводится объемным методом. После заполнения водозаправщиком системы водоснабжения дезинфицирующим раствором с концентрацией активного хлора 75 - 100 мг/л в систему водоснабжения подается давление и осуществляется спуск воды через все водоразборные краны для появления запаха дезинфицирующего раствора, а потом краны закрываются. Время экспозиции не менее шести часов. После чего система водоснабжения воздушного судна трехкратно промывается водопроводной водой.

      50. В зимние время (при температуре ниже +5оС) дезинфекция системы водоснабжения производится на предварительно подогретом воздушном судне до температуры +20оС - +25оС, которая поддерживается в течении шестичасового периода дезинфекции.

      52. Остатки воды из системы водоснабжения воздушного судна сливаются после завершения рейса суммарной продолжительностью более четырех часов. Не допускается дозаправка воды в промежуточных аэропортах, при необходимости производится полная заправка системы воздушного судна.

      53. При отрицательной температуре наружного воздуха после остановки двигателей до охлаждения кабины вода из системы водоснабжения воздушного судна сливается через канализационный бак в емкость ассенизационной машины.

      54. Вода подлежит к сливу из емкостей водозаправочной машины в следующих случаях: при нахождении воды в емкости более 8 часов; при температуре воды в зимнее время +50оС. Остатки воды из емкости водозаправочной машины после заправки самолета сливаются.

3. Санитарно-эпидемиологические требования к рабочим
местам, к режиму труда и отдыха экипажа

      55. Кресло пилота должно быть регулируемым по углам наклона спинки и перемещаться в продольном направлении. Регулировка каждого параметра должна быть независимой, легко осуществляемой и иметь надежную фиксацию.

      Поверхность сиденья, спинки и других элементов кресла должна быть полумягкой, с не электризуемым и воздухопроницаемым покрытием, обеспечивающим легкую очистку от загрязнений.

      56. В кабинах оптимальные и допустимые показатели микроклимата, а также температура ограждающих поверхностей соответствуют приложению 4 к настоящим санитарным правилам.

      57. Температура ограждающих поверхностей, при соблюдении оптимальных норм микроклимата, не отличаются от температуры воздуха более, чем на 2оС, при обеспечении допустимых норм - более чем на 5оС. Предельная температура ограждающих поверхностей не ниже + 5оС и выше +45оС.

      Перепад температур по высоте рабочей зоны допускается не более 3оС, а по горизонтали – не более 4оС.

      58. Не допускается превышение предельно допустимых концентраций (далее – ПДК) содержание вредных химических веществ и пыли в воздухе кабин вредных веществ в воздухе рабочей зоны, согласно приложению 5 к настоящим санитарным правилам. При одновременном присутствии в воздухе кабин нескольких вредных веществ однонаправленного действия сумма отношений фактических концентраций каждого из них в воздухе, их ПДК не должна превышать единицы. При одновременном содержании в воздухе вредных веществ разнонаправленного действия ПДК остаются такими же, как и при изолированном воздействии.

      59. Содержание легких отрицательных и положительных аэроионов соответствуют допустимым уровням ионизации воздуха производственных и общественных помещений, согласно таблицы 1 приложения 6 к настоящим санитарным правилам.

      60. Не допускается превышение величин уровни звукового давления, уровни звука и эквивалентные уровни звука на рабочих местах, представленных в таблице 2 приложения 6 к настоящим санитарным правилам.

      61. Акустическая нагрузка на летный состав в полетах оцениваются по эквивалентному уровню звука, состоящему из внутрикабинного шума и дополнительной звуковой нагрузки при прослушивании эфира и речевого радиообмена.

      62. Не допускается превышение величин уровни ультразвукового и инфразвукового давления, представленных в таблицах 3, 4 приложения 6 к настоящим санитарным правилам.

      63. Не допускается превышение величин предельно-допустимых уровни общей вибрации, представленных в таблице 5 приложения 6 к настоящим санитарным правилам.

      64. На всех воздушных судах с герметичными кабинами, независимо от высоты полета, величина барометрического давления допускается не менее 567 миллиметров ртутного столба (далее – мм. рт. ст.). Скорость изменения барометрического давления на всех режимах полета допускается не более 0,18 мм рт. ст. в секунду.

      На воздушных судах с не герметичными кабинами и высотами полетов более 3000 метров экипаж и пассажиры обеспечиваются кислородом.

      65. Не допускается превышение величин электромагнитных излучений по электрической и магнитной составляющей суммарно в периоды от запуска двигателей до их остановки в течение рабочего дня, представленных в таблице 6 приложения 6 к настоящим санитарным правилам.

      66. Предельно допустимые уровни напряженности магнитного поля и энергетической нагрузки магнитной составляющей устанавливаются равными 50 ампер на метр (далее – А/м) и 200 вольт на метр в квадрате умноженное на час (далее – В/м2 ч). Одновременно воздействие электрического и магнитного полей с частотами до 3,0 мега Герц (далее – МГц) считается допустимым при условии, что сумма отношений фактической энергетической нагрузки к предельно-допустимой по электрической и магнитной составляющей не превышает единицы.

      67. В диапазоне сверхвысоких частот (далее – СВЧ) 300,0 МГц - 300,0 гига Герц (далее – ГГц) воздействие электромагнитной энергии оцениваются по уровню плотности потока энергии (далее – ППЭ) и энергетической нагрузке (далее – ППЭ за определенное время воздействия). Не допускается превышение уровеня плотности потока СВЧ – энергии в кабине 500 микро ватт на сантиметр квадратный (далее – мкВт/см2).

      68. Не допускается превышение уровни СВЧ – облучения и оцениваются суммой энергетических нагрузок (далее – ЭН сумм) на организм за отдельные периоды облучения 1000 мкВт час/см2.

      69. В кабине экипажа, выполняющего полеты на высотах более 6000 м, а также при наличии в кабине источников рентгеновского излучения – ППЭ СВЧ не допускается превышение 1000 мкВт/см2 при указанной в пункте предельно-допустимой нагрузке.

      70. Эквивалентная доза космического облучения экипажей ВС в полетах не допускается превышать 5 микрозиверт (далее – мзв) в год. Доза, установленная естественным облучением в наземных условиях и получаемая при медицинском освидетельствовании и лечении, не учитывается.

      Предел дозы, устанавливаемый настоящими санитарными правилами, не распространяется на сверхзвуковые транспортные воздушные суда.

      71. Напряженность электростатического поля в кабинах во время полета не должен превышать следующих величин: при полете менее 1-го часа - 60 киловатт на метр (далее – кВ/м); от 1,1 до 12 часов – из расчета: 60 кВ/м деленное на полетное время. При напряженности электростатических полей менее 20 кВ/м время пребывания не регламентируется.

      72. Остекление кабины обеспечивает освещение приборной доски и органов управления за счет естественного света. При большой интенсивности естественного светового потока световые проемы кабин оборудуются защитными шторками и светофильтрами, приборы управления и контроля - светозащитными козырьками.

      73. Устройство и размещение осветительных приборов должны исключать возможность появления световых бликов на остеклении приборов и фонаря кабины. Для подсвета приборных досок, пультов и других органов управления, на которых шкалы и обозначения покрыты светящимся составом, в кабине оборудуются ультрафиолетовыми светильниками. Светящаяся масса при облучении ультрафиолетом должна иметь ярко-зеленый цвет, за исключением аварийных сигналов, принимающих красную или оранжевую окраску.

      74. Обзор из кабины при горизонтальном полете должен быть следующим: вперед-вниз от линии горизонта – 15 градусов (далее – о), вниз – в стороны в передней полусфере – не менее 35о, вниз вдоль крыла – 8о, в верхней и задней полусфере – полный объем.

      75. Освещенность на рабочих местах членов экипажа должна соответствовать таблице 7 приложения 6 к настоящим санитарным правилам.

      76. Конструкция видеотерминалов предусматривают:

      1) возможность регулировки угла наклона по вертикальной оси на + 30о и по горизонтальной оси на + 15о с фиксацией в заданном положении;

      2) размещение регуляторов яркости и контрастности изображения включения и выключения электропитания с визуальной индикацией - на лицевой поверхности корпуса;

      3) размещение регуляторов частоты кадров и строк, линейности по вертикали, центровки по горизонтали, переключателя режима работы ("монохроматический" – "полихроматический") на боковой панели под специальной защитной крышкой;

      4) защиту от накопления электростатистических зарядов и пыли на корпус и отдельных элементах видеотерминалов;

      5) антибликовое покрытие экрана и другие конструктивные решения для обеспечения качественного изображения независимо от уровня внешней освещенности.

      77. На электронно-лучевых трубках бортовых авиационных видеотерминалов должны быть обеспечены:

      1) угловой размер рабочего поля не более 60о на расстоянии не менее 60 сантиметров (далее – см), при оптимальном расстоянии 70 см;

      2) отсутствие геометрических искажений изображения на поле экрана;

      3) яркость экрана в прямом и обратном контрасте не менее 35 кд/м2;

      4) коэффициент модуляции контраста цветового знака и фона не менее 60 %;

      5) детальное контрастное изображение (отношение максимальной яркости на экране к минимальной) не менее 5:1;

      6) модуляцию яркости в промежутках между смежными строками и растрами, определяемую отношением яркости засвеченного элемента не более 3:1 - для монохромных и 7:1 для полихромных видеотерминалов;

      7) внутренний контраст знака не менее 2:1;

      8) неравномерность яркости элементов знака монохромного видеотерминалов не более 0,5;

      9) максимальный размер пикселя для монохромного видеотерминалов не более 0,4 миллиметр (далее – мм);

      10) угловой размер знаков не менее 20 угловых минут;

      11) не сведение лучей на рабочем поле экрана для полихромных видеотерминалов не более 0,5 мм;

      12) отсутствие непроизвольного изменения яркости изображения (мерцания изображения), видимое непроизвольное изменение положения изображения (дрожание изображения) не более одной десятитысячной доли от расстояния наблюдения (0,07 мм на расстоянии 70 см от экрана).

      78. Конструкция клавиатуры должна предусматривать: исполнение в виде отдельного устройства, опорное приспособление, позволяющее изменять угол наклона в горизонтальной плоскости от 5о до 15о с фиксацией в заданном положении, расположение часто используемых элементов клавиатуры в центре, внизу и справа, редко используемых - вверху и слева, выделение цветом, размером и формой функциональных клавиш. Минимальный размер клавиш должен быть 13х1мм, оптимальный – 15х15 мм, с углублением в центре, расстояние между клавишами – не менее 3 мм, шаг – 1 мм, минимальное сопротивление нажатию – 0,25 Н, максимальное – 1,5 Н.

      Корпус видеотерминалов и клавиатура должны иметь матовую поверхность с коэффициентом отражения 0,4–0,6.

      79. Члены экипажа воздушного судна проходят медицинский осмотр, а также медицинское освидетельствование в гражданской авиации.

      80. Эксплуатантом организуется предполетный отдых экипажа.

      81. При наличии, помещения для предполетного отдыха должны быть изолированными от посторонних лиц. Спальные комнаты рассчитываются не более чем на двух человек и располагаются на противоположной летному полю стороне здания. Оконные проемы в помещениях для предполетного отдыха оборудуются звукопоглощающими устройствами и двойными шторами.

      82. Помещение для отдыха, коридоры, холлы должны иметь естественное освещение. Допускается без естественного освещения помещения умывальных комнат, туалетов, душевых, кладовых и других вспомогательных помещений с кратковременным пребыванием людей.

      83. Уровень освещенности мест для чтения и настольных игр, с учетом общего и местного искусственного освещения, должен быть не менее 200 люкс (далее – лк) для люминесцентных ламп и 100 лк для ламп накаливания.

      84. Системы отопления, вентиляция и кондиционирования должны обеспечивать в помещениях для отдыха следующие микроклиматические условия в отопительный сезон: температура воздуха – 20 – 22оС, относительная влажность воздуха - 30-60 %, скорость движения воздуха – не более 0,15 метров в секунду (далее – м/сек), в теплый период года – температура воздуха – 22-25оС, относительная влажность воздуха – 30-60 %, скорость движения воздуха – не более 0,25 м/сек.

      85. Уровень шума в помещениях для отдыха не должен превышать эквивалентный уровень звука (далее – Lаэкв) 4,5 децибел (далее – дБА), кратковременно (до 1-ой минуты) – Lамакс 65 дБА.

      86. Предельно допустимые уровни электромагнитных излучений в помещениях не должны превышать величин, установленных для населения.

      87. Содержание легких аэроионов в воздухе должно соответствовать оптимальным значениям (в 1 см3): положительных 1500–3000, отрицательных 3000-5000.

      88. Санитарно-технические приборы и устройства должны находиться в исправном состоянии, очищаться от ржавчины и других наслоений, не должны иметь трещин и других дефектов. Неисправные приборы подлежат замене. Туалеты должны оборудоваться кабинами, вешалками, раковинами, зеркалами.

      Количество санитарных приборов принимается из расчета – один прибор на тридцать человек. Количество писсуаров в мужских уборных должно быть равно количеству унитазов.

      89. В жилых комнатах и местах общего пользования комнат предполетного отдыха проводится ежедневная уборка с применением моющих и дезинфицирующих средств, генеральная уборка – один раз в месяц. Смена постельного белья производится каждому члену экипажа при поступлении и через каждые три дня проживания.

  Приложение 1
к санитарным правилам
"Санитарно-эпидемиологические требования
к воздушным судам гражданской авиации
и условиям труда летного состава"

Перечень мягкого инвентаря, средств гигиены и обслуживания

п/п

Наименование

Количество

1

Полотенце (бумажное, льняное)

По 4 штуки (далее - шт.) на 12

полетов

2

Перчатки (разовые)

По 20 шт. на 12 полетов

3

Салфетки

По 24 шт. на 12 полетов

4

Мешки для мусора (120 л и 240 л)

По 20 и 10 шт. соответственно

на 12 полетов

5

Бумага туалетная

По 20 шт. на 12 полетов

6

Подголовник (разовый)

По 2 шт. на кресло на 1 полет

7

Чехлы пилотские

По 2 шт. на кресло на 1 рейс

8

Подушки

По 1 шт. на кресло

9

Наволочка (разовая)

По 1 шт. на 1 подушку

10

Наушники

По 1 шт. на 1 пассажира,

загружается только на рейсы с

продолжительностью свыше 3-х

часов

11

Жидкое мыло

По 1 шт. в 1 туалетную комнату

12

Пакеты гигиенические

По 1 шт. на 1 кресло+ 20 шт.

дополнительно

13

Пледы, упакованные в разовые пакеты

Загружается в количестве 20 %

от общего количества мест

14

Вешалки для гардероба

По количеству экипажа и по 20

на каждый гардероб

15

Освежители

По 1 шт. на туалетную комнату

16

Простыни и наволочки для люльки (детское

белье) (разовые)

По 4 шт. на 1 люльку

17

Гигиенические женские прокладки

По 1 пачке на салон

18

Щетки для одежды, для обуви

По 1 шт. в салон воздушного

судна

19

Уборочный инвентарь

По 3 комплекта на воздушное

судно

  Приложение 2
к санитарным правилам
"Санитарно-эпидемиологические требования
к воздушным судам гражданской авиации
и условиям труда летного состава"

      форма

АКТ
эпидемиологического обследования воздушного судна

      Мною _______________________________________________________________

      (Ф.И.О., должность сотрудника санитарно-карантинного пункта)

      В присутствии ______________________________________________________

      При обследовании воздушного судна прибывшего рейсом №

      __________ направления _____________________________________________

      авиакомпании _______________________________________________________

      туристического агентства ___________________________________________

      дата прибытия "_______" _____________________ 20_________ г

      время прибытия "_____________" ч.

      Установлено:

      количество пассажиров ______________________________________________

      количество экипажа/бортпроводников _________________________________

      Во время полета у пассажира (ов) со слов ___________________________

      отмечались жалобы со стороны здоровья на ___________________________

      ____________________________________________________________________

      ____________________________________________________________________

      так же признаки заболевания (подчеркнуть): лихорадка, кашель;

      опухание желез, лимфоузлов, боль в горле: затрудненное поверхностное

      дыхание, кашель; диарея, рвота; сыпь на коже, кровотечения;

      в отношении больного проведены мероприятия _________________________

      ____________________________________________________________________

      ____________________________________________________________________

      подписи: ____________________________/____________________/

      ___________________________/_____________________/

  Приложение 3
к санитарным правилам
"Санитарно-эпидемиологические требования
к воздушным судам гражданской авиации
и условиям труда летного состава"

      форма

Журнал проведения дезинфекции

п/п

Мероприятие

(вид, место)

Дата и время

проведения

Площадь

и (или)

объем

Кем проведено

(печать

организации,

или подпись)

Примечание







Форма

Журнал по заправке воздушного судна

п/п

Рейс №

Борт №

Отбывающего

воздушного

судна

Дата и время

заправки

водозаправочной

машины

Дата и

время

заправки

ВС

Какой

водозаправоч-

ной машиной заправлено, количество питьевой воды

Кем проведен (подпись)

Наличие допуска к работе (дата)

  Приложение 4
к санитарным правилам
"Санитарно-эпидемиологические требования
к воздушным судам гражданской авиации
и условиям труда летного состава"

      Таблица 1. Оптимальные параметры микроклимата для кабин воздушных

      судов

Зона измерения

Температура воздуха,

Т оС

Относительная

влажность, %

Скорость движения

воздуха, м/сек

Кабина экипажа

21,0-24,0

40,0 - 60,0

Не более 0,15

Пассажирский салон

21,0-24,0

40,0 - 60,0

Не более 0,10

Грузовая кабина,

буфет-кухня

21,0-24,0

40,0 - 60,0

Не более 0,20

Минимальная относительная влажность воздуха соответствует максимальной

температуре воздуха, максимальная относительная влажность воздуха соответствует

минимальной температуре воздуха.


      Таблица 2. Допустимые параметры микроклимата для кабин воздушных

      судов

Зона измерения

Температура

воздуха, Т оС

Относительная

влажность, %

Скорость движения

воздуха, м/сек

Кабина экипажа

20,0-25,0

30,0 - 70,0

Не более 0,30

Пассажирский салон

20,0-25,0

Не нормируется

Не более 0,40

Грузовая кабина,

буфет-кухня

17,0-25,0

30,0 - 70,0

Не более 0,40

Минимальная относительная влажность воздуха соответствует максимальной

температуре воздуха, максимальная относительная влажность воздуха соответствует

минимальной температуре воздуха.

  Приложение 5
к санитарным правилам
"Санитарно-эпидемиологические требования
к воздушным судам гражданской авиации
и условиям труда летного состава"

Минимальный перечень веществ, рекомендуемых для контроля
в воздухе кабин воздушных судов на соответствие ПДК

п/п

Вещества

ПДК

(мк/м3)

1.

Углерода оксид

20,0

2.

Азота оксиды (в пересчете на азота диоксид)

5,0

3.

Акролеин

0,2

4.

Формальдегид

0,5

5.

Аэрозоль синтетических смазочных масел

2,0

6.

Аэрозоль минеральных смазочных масел

5,0

7.

Алифатические углеводороды С110 (в пересчете на

углерод)

300,0

8.

Бензол

5,0

9.

Толуол

50,0

10.

Ацетон

200,0

11.

Фенол

0,3

12.

Диоктилсебацинат

10,0

13.

Трикрезилфосфат

0,5

14.

Водород фтористый (в пересчете на фтор)

0,1

15.

Ангидрид сернистый

10,0

16.

Озон

0,1

17.

Аммиак

20,0

18.

Углерода диоксид

0,1 %

  Приложение 6
к санитарным правилам
"Санитарно-эпидемиологические требования
к воздушным судам гражданской авиации
и условиям труда летного состава"

      Таблица 1. Допустимые уровни ионизации воздуха производственных и

      общественных помещений

Уровни

ионов в 1 см3 воздуха

Показатель полярности

П = [(n+)-(n-)] [(n+)+(n-)]

n +

n -

Оптимальный

1500-3000

3000-5000

-0,05 - 0,00

Допустимый

400-50000

600-50000

-0,20 - +0,05


      Таблица 2. Допустимые уровни звукового давления, уровни звука и

      эквивалентные уровни звука для рабочих мест летного состава воздушных

      судов

Уровни звука,

дБ

Октавные полосы со среднегеометрическими

частотами, Гц

Эквивалентный уровень звука,

дБА

31,5

63

125

250

500

1000

2000

4000

8000

Допустимые

107

95

87

82

78

75

73

71

69

80

Оптимальный

96

83

74

68

63

60

57

55

54

65


      Таблица 3. Допустимые уровни звукового давления ультразвука на

      рабочих местах летного состава воздушных судов

Уровни

ультра-звука, дБ

Трех октавные полосы по среднегеометрическими частотами, кГц

12,5

16

20

25

31

40

63

80

100

Допустимые

80

90

100

105

110

110

110

110

110


      Таблица 4. Допустимые уровни инфразвукового давления на рабочих

      местах летного состава воздушных судов

Уровни инфразвука, дБ

Октавные полосы со

среднегеометрическими частотами, Гц

Общий уровень

звукового давления,

дБ

2

4

8

16

Допустимые

105

105

105

105

110


      Таблица 5. Уровни общей вибрации в треть октавных полосах частот на

      рабочих местах членов экипажей

Частоты

Воздушные суда

Вертикальная, дбА

Горизонтальная, дбА

1,60

114

107

2,00

113

107

2,50

112

109

3,15

111

111

4,00

110

110

5,00

110

110

6,30

110

110

8,00

110

110

10,00

112

112

12,50

114

114

16,00

116

116

20,00

118

118

25,00

120

120

31,50

122

122

40,00

124

124

50,00

126

126

63,00

128

128

80,00

130

130

100,00

132

132

125,00

134

134

160,00

136

136


      Таблица 6. Допустимые уровни энергетических нагрузок и напряженности

      электрических полей от радиосвязного оборудования

Параметр

Предельные значения в диапазоне частот, МГц

0,3 - 3,0

3,0 - 30,0

30,0 - 300,0

Напряженность поля, В/м

500

300

80

Энергетические нагрузки,

(в/м)2.ч

20000

7000

800


      таблица 7. Нормы освещенности на рабочих местах членов экипажа

Рабочая поверхность

Освещенность, лк

не менее

Равномерность

освещения

1. Надписи на щитках и пультах

управления

27,0

1 : 10

2. Подсветка шкал основных

пилотажно-навигационных приборов,

стрелки и элементы навигации

2,7

-

3. Приборные доски пилотов для

считывания информации при пролете

грозовой облачности

300,0

1: 3

4. Рабочие столики членов летного

экипажа

300,0

1 : 3


Әуе көлігінің объектілеріне арналған санитариялық ережелерді бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің м.а. 2010 жылғы 3 тамыздағы N 586 Бұйрығы. Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 2010 жылғы 23 тамызда Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне N 6427 болып енгізілді. Күші жойылды - Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрінің 2012 жылдың 18 мамырдағы № 362 бұйрығымен

      Ескерту. Бұйрықтың күші жойылды - ҚР Денсаулық сақтау министрінің 2012.05.18 № 362 (қол қойылған күнінен бастап күшіне енеді) бұйрығымен.

      «Халық денсаулығы және денсаулық жүйесі туралы» Қазақстан Республикасының 2009 жылғы 18 қыркүйектегі Кодексінің 7-бабының 1-тармағының 5-тармақшасына, 145-бабының 1)2)3)10)11)13)14)16)18)28) тармақшаларына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:
      1. Мына:
      1) осы бұйрыққа 1-қосымшаға сәйкес «Азаматтық авиацияның аэровокзалдарына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар»;
      2) осы бұйрыққа 2-қосымшаға сәйкес «Азаматтық авиацияның авиациялық-техникалық базаларына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар»;
      3) осы бұйрыққа 3-қосымшаға сәйкес «Азаматтық авиацияның әуе кемелеріне және ұшу құрамының еңбек жағдайларына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» санитариялық ережелері бекітілсін.
      2. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау комитеті (К.С. Оспанов) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді қамтамасыз етсін.
      3. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Әкімшілік-құқықтық жұмыс департаменті (Ф.Б. Бисмильдин) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін оны ресми жариялауды қамтамасыз етсін.
      4. Мыналардың:
      1) «Азаматтық авиацияның әуе кемелері мен әуежайлары жөніндегі санитарлық-эпидемиологиялық ережелер мен нормаларды бекіту туралы» Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрінің 2006 жылғы 3 ақпандағы № 42 бұйрығының (Қазақстан Республикасының Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде 2006 жылғы 28 ақпанда № 4106 болып тіркелген, Нормативтік құқықтық актілер бюллетені, 2006 жылы № 5-6, 213-құжат жарияланған);
      2) «Азаматтық авиацияның авиациялық-техникалық базаларына қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар» санитарлық-эпидемиологиялық ереже мен нормаларды бекіту туралы» Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрі міндетін атқарушының 2004 жылғы 28 маусымдағы № 507 бұйрығының (Қазақстан Республикасының Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде 2004 жылғы 2 тамызда № 2977 болып тіркелген, «Заң газетінде» 2005 жылғы 18 қарашада № 150-151 (775) жарияланған) күші жойылды деп танылсын.
      5. Осы бұйрықтың орындалуын өзім бақылаймын.
      6. Осы бұйрық алғаш ресми жарияланған күнінен кейін он күнтізбелік күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

      Қазақстан Республикасының
      Денсаулық сақтау министрінің
      міндетін атқарушы                               Б. Садықов

      «КЕЛІСІЛГЕН»
      Қазақстан Республикасының
      Көлік және коммуникация
      министрінің міндетін атқарушы
      Е. Дүйсенбаев
      2010 жылғы 2 тамыз

Қазақстан Республикасының   
Денсаулық сақтау министрінің м.а.
2010 жылғы 3 тамыздағы    
№ 586 бұйрығына       
1-қосымша          

«Азаматтық авиация аэровокзалдарына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар»
санитариялық ережесі 1. Жалпы ережелер

      1. «Азаматтық авиация аэровокзалдарына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» санитариялық ережесі азаматтық авиация аэровокзалдарының аумағына, оны сумен жабдықтауға, кәріздеуге, жылытуға, желдетуге, жарықтандыруға, үй-жайларының жабдықталуына және персоналдың жұмыс жағдайларына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптарды белгілейді.

2. Аумаққа, жер учаскесін таңдауға, ғимараттарды, құрылыстарды
орналастыруға, реконструкциялауға қайта жөндеуге және
оларды күтіп-ұстауға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      2. Аэровокзал құрылысына арналған жер учаскесін таңдау осы санитариялық ереженің талаптарына сай таңдалады.
      3. Аэровокзал ғимаратын тасқын су басатын учаскелерде, төмен, батпақ жерлерде; топырақ көшкіндері және топырақтың басқа да деформациясы болатын жерлерде; көлік қозғалысы қарқынды магистральдардан 30 м жақын жерлерде орналастыруға жол берілмейді.
      Аэровокзал әуежайдың аумағында немесе елді мекен аумағында жеке тұрған ғимаратта орналасады.
      4. Аэровокзалдың аумағы қоршалады, абаттандырылады, көгалдандырылады және атмосфералық шөгінділердің жауын-шашын кәрізіне ағып кетуі ескеріле отырып жоспарланады. Кіретін жолдар, жаяу жүретін жолдар, жүк тиеп-түсіру алаңдары асфальтталады.
      5. Аэровокзал ішінде жолаушылар мен жүк тасымалдарына жатпайтын тауарларды, қораптарды және басқа заттарды жинауға жол берілмейді.
      6. Аумақты жинау жылдың жылы мезгілінде күніне екі рет жүргізіледі, жылдың суық мезгілінде қардан және мұздан тазартылады.
      7. Аумақта қоқыс жинау үшін қоқыс салғыштар, ал тұрмыстық қоқыс үшін қақпағы бар контейнерлер орналастырылады. Контейнерлер асфальтталған немесе бетондалған алаңда, алаңның шетінен бір метрден кем емес арақашықтықта орналастырылады. Қоқыс жинауға арналған алаң аэровокзал ғимаратынан, азық-түлік саудасы және қоғамдық тамақтандыру объектілерінен, тұрғын үй және қоғамдық ғимараттардан 25 м–ден кем емес арақашықтықта орналастырылады. Алаң қоршалады, көлік құралдары үшін қолайлы кіретін жолы және жауын-шашын ағынын кәрізге ағызатын жері болуы тиіс.
      8. Қоқыс аумақтан контейнер көлемінің кем дегенде 2/3 бөлігі толуына байланысты шығарылып отырылады. Контейнерлер қоқыс шығарылған соң тазартылып және дезинфекцияланып жеткізіледі.
      Қоқыс салғыштарды жуу және дезинфекциялау контейнерлер алаңы жанындағы су келтірілген және кәрізге ағатын жолы бар бетондалған және асфальттанған алаңда жүргізіледі.
      9. Аэровокзалдарда мынадай үй-жайлар болады:
      1) негізгі мақсаттағы – вестибюльдер, кассалар, тарату залдары, күту және арнайы бақылау залдары, ана мен бала бөлмесі, халықаралық және ішкі сапарларға ұшу және ұшып келу үй-жайлары, жүктерді қабылдау, сақтау және беру үй-жайлары;
      2) жолаушыларға қосымша қызмет көрсету үй-жайлары – VIP*, СIP* залдар, байланыс бөлімшесі, көлік агенттіктері, қоғамдық тамақтандыру және сауда объектілері, тұрмыстық қызмет көрсету үй-жайлары, шаштараздар, ана мен бала бөлмесі, медицина пункті, дәріхана дүңгіршектері, дәретханалар және басқалары;
      3) қызметтік - әкімшілік, санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау қызметі, көлік полициясы, кедендер, шекаралық және мал дәрігерлік бақылау, диспетчер үй-жайлары;
      4) қосалқы – персоналға арналған тұрмыстық үй-жайлар, қоймалар, мүкаммал, шағын механикаландыру құралдарын және жабдықтарды сақтайтын үй-жайлар;
      5) техникалық – инженерлік жабдықтарды орталықтандырылған басқару жүйелеріне, сорғы, бойлерлік үй-жайлар, желдеткіш камералары, ауа баптағыштарға, трансформаторлық қосалқы станцияларға арналған үй-жайлар;
      6) аэровокзалды жоспарлаудың бас жоспарына сәйкес басқа да әкімшілік-қосалқы үй-жайлар.
      10. Жолаушылардың күту залы жер үстіндегі қабаттарда орналасады.
      11. 2 қабаттан жоғары ғимараттардың терезелері мен витраждарында оларды жууға және тазалауға арналған арнайы құрылғылар болуы тиіс. Оңтүстік климаттық аудандарда күту залының оңтүстік және оңтүстік-батыс жағындағы терезелері мен витраждарында күннен қорғау құрылғысы болуы тиіс.
      12. Қабырғалардың, еденнің ішкі және сыртқы беттерін әрлеу үшін қолданылатын материалдар жууға және дезинфекциялауға ыңғайлы болуы және де ауаға 1-2 класты қауіпті химиялық заттар бөлмеуге тиіс. Еден ылғалға төзімді және ылғал өткізбейтін беті тегіс материалдан жасалынады.
      13. Дыбыс өткізбейтін аспалы төбелердің қаңқасы өртке қауіпсіз және дыбыс өткізбейтін материалдан дайындалады. Барлық бөлмелердегі дыбыстың деңгейлері осы санитариялық ережеге 1-қосымшаға сәйкес гигиеналық нормативтердің талаптарына сай болуы тиіс.
      14. Жиһаз үй-жайдың функционалдық мақсатына сәйкес келуі, тазалықта ұсталуы және жеткілікті мөлшерде болуы тиіс. Күту залындағы жиһаздар (дивандар, креслолар, арқалықтары бар орындықтар) еден жуу машиналарымен жинау жүргізу мүмкіндігін ескере отырып орналастырылады.
      15. Операциялық (кассалық) залдар аэровокзал алаңы жағында орналасады және күту залдарына өтетін жолы болуы тиіс.
      Билет кассаларының алдында кем дегенде 6 м2 бос алаң көзделеді. Кассалық терезелердің жел өтінен қорғайтын құрылысы болуы тиіс.
      16. Аэровокзалдың медициналық пункті санитариялық-карантиндік пункттің жанындағы бірінші қабатта орналасады және аэровокзалдың үй-жайларына, жазғы алаңына шығатын есігі болуы және жазғы алаң жағынан арнайы автокөліктердің кіруіне ыңғайлы жолы болуы тиіс. Медициналық пункт үй-жайының жиынына мыналар енеді: изолятор, күту бөлмесі, қабылдау бөлмесі, емшара бөлмесі, санитариялық торап, қосалқы үй-жайлар. Есіктердің ені мен оның орналасуы зембілмен өтуді қамтамасыз етуі тиіс.
      17. Санитариялық-карантиндік пункт бірінші қабатта орналасады, халықаралық сапарлардың ұшып келуі аймағында мынадай үй-жайлар жиыны болуы тиіс: дәрігер бөлмесі, ұшу алаңына жеке кіріп-шығатын есігі және санитариялық торабы бар изолятор, қосалқы үй-жай.
      Санитариялық-карантиндік пункттер орналастыруға арналған үй-жайлар ақысыз негізде ұсынылуы тиіс.
      18. Аэровокзалдың персоналы және мамандандырылған ведомстволық қызметтер үшін тұрмыстық үй-жайлар көзделеді.
      19. Ана мен бала бөлмесі оқшауланған жер бетіндегі бөлікте орналастырылады. Ана мен бала бөлмесін екінші қабаттан жоғары орналастыруға жол берілмейді.
      20. Ана мен бала бөлмесіндегі барлық үй-жайлар қажетті жиһаздармен, мүкаммалмен жабдықталады.
      21. Ана мен бала бөлмесіндегі терезелерді асхана мен санитариялық торап терезелерінің үстінде орналастыруға жол берілмейді.
      22. Аэровокзал жанында жолаушылардың ұзақ уақыт демалуына арналған қонақ үйлер болуы тиіс.
      23. Қонақ үй болмаған жағдайда жолаушылардың ұзақ уақыт демалуына бөлме қарастырылуы қажет. Жолаушылардың ұзақ уақыт демалатын бөлмелері қажетті мүкаммалмен (креслолар, үстелдер, орындықтар, айналар), сырт киімдерді сақтайтын шкафтармен, қол жуғышы бар санитариялық тораптармен жабдықталады.
      24. Үй-жайларда күнделікті Қазақстан Республикасында қолдануға рұқсат етілген жуу және дезинфекциялау құралдарын қолдана отырып ылғалды жинау жүргізіледі.
      25. Стационарлық жүк сақтау камералары бірінші қабатта немесе жертөле үй-жайында орналасады.
      26. Жүк бөлімшесі жеке ғимаратта немесе аэровокзалдың ішінде орналасады. Оның құрамына мыналар енеді: жүкті тиеуге және түсіруге арналған механизммен жабдықталған қойма, жұмыс үстелі мен жеке және арнайы киімдерге арналған шкафы, қызметтік құжаттарға арналған шкафы бар қабылдап-өткізушінің бөлмесі.
      27. Жертөле үй-жайында мынадай үй-жайларды орналастыруға жол беріледі: сақтау камералары, персоналға арналған тұрмыстық үй-жайлар, санитариялық тораптар, жинау мүкаммалын сақтау қоймасы, қойма үй-жайлары, мүгедектердің арбасын көтеретін жылжымалы көтергіштерге арналған бөлме.
      28. Үй-жайлардың құрылысы мен жабдықталуы аз қозғалатын келушілер үшін қол жетімділікті көздеуі тиіс.
      29. Бойлер, ауаны баптау камераларында, желдету камераларында және шу мен діріл көздері бар басқа да үй-жайларда дыбыс пен дірілден оқшаулайтын іс-шаралар көзделеді.
      30. Мейрамхана, дәмхана, буфет үй-жайларының құрамы мен оны жоспарлау, шаштараздардың және басқа да коммуналдық-тұрмыстық объектілердің жабдықталуы және оларды күтіп-ұстау шикізат пен дайын өнімнің қарама-қарсы ағынын, сондай-ақ келушілер мен персоналдың қарама-қарсы қозғалысын болдырмайтын технологиялық процесстің ағынын көздеуі тиіс.
      31. Жолаушыларға арналған, оларға қызмет көрсетуге қатысты емес басқа да мақсаттарға арналған үй-жайларды пайдалануға жол берілмейді.
      32. Күту залдарында жолаушыларға қажетті ақпарат құралдары (сағат, анықтамалық автоматты қондырғылар, кесте) орналастырылады. Ақпарат жүйесінде аз қозғалатын келушілерге арналған дыбыс және жарық көрсеткіштері қарастырылады.
      33. Күнделікті тазалау жұмыстары ластану деңгейіне қарай жүргізілуі қажет, тәулік бойы жұмыс істейтін аэропорттарда алты реттен кем емес. Тазалау жұмыстарына еденді, терезенің алдын, жиһаздарды жуу, дәретханаларды, қол жуатын орындарды, темекі шегетін бөлмелерді, қоқыс салатын жәшіктер және сауыттарды жуу және зарарсыздандыру енуі қажет.
      34. Жинау мүкаммалы таңбаланады («дәретханаға арналған», «еденге арналған», «жиһазға арналған»). «Жиһазға арналған» деген белгісі бар мүкаммалды қабырғаны жуу үшін де қолдануға жол беріледі. Күту залдарының үй-жайларын, вестибюльді тазалау үшін мынадай шағын механикаландыру құралдары қолданылады: еден жуатын машиналар немесе вакуумдық шаң жинау жүйелері, шаңсорғыштар және телескопиялық мұнаралар.
      35. Үй-жайларды ауқымды жинау айына кем дегенде екі рет жүргізіледі. Төбелерді, карниздерді, барельефті шаңнан тазарту шаңсорғышпен жүргізіледі. Жарықтандыру құралдары, терезе карниздері және витраждар, желдету және жылыту аспаптары жуылады немесе сүртіледі. Үй-жайларды жинау Қазақстан Республикасында қолдануға рұқсат етілген жуу және дезинфекциялау құралдарын пайдалана отырып жүргізіледі.
      36. Үй-жайларда дезинфекциялау, дератизациялау, дезинсекциялау іс-шаралары жүргізіледі. Дезинфекциялау, дератизациялау, дезинсекциялау үшін Қазақстан Республикасында қолдануға рұқсат етілген құралдар қолданылады.

3. Сумен жабдықтауға, кәрізге, желдетуге және жарықтандыруға
қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      37. Орталықтандырылған шаруашылық-ауыз сумен жабдықтау көзін таңдау әуе көлігіндегі мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау органдарының сумен жабдықтау көзіне берген санитариялық-эпидемиологиялық қорытындысы негізінде су көзіне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптарға сәйкес жүзеге асырылады.
      38. Шаруашылық-тұрмыстық және ауыз су мұқтаждығы үшін пайдаланылатын су қолданыстағы санитариялық ережелердің талаптарына жауап беруі тиіс. Қолданылатын су мөлшері өндіріс қажеттілігін қамтамасыз етуі тиіс. Апаттық жағдайға байланысты су ажыратылған жағдайда объектіде жылына кемінде екі рет тазалануы және дезинфекциялануы тиіс резервтік қорға арналған сыйымдылықтар болуы тиіс.
      39. Су құбырын жүргізу оқшауланған, жабылатын ғимаратта орналасуы және таза ұсталуы тиіс, судың қозғалысына тек бір бағытта ғана жол беретін кері клапандар, манометрлер, судың сынамасын алуға арналған шүмектер, ағуға арналған жолдар болуы тиіс.
      40. Аэровокзал ғимаратында, әуежайдың барлық объектілерінде орталықтандырылған сумен жабдықтау және орталықтандырылған кәріз болуы тиіс.
      41. Сумен жылыту жүйесінің ыстық суын өндірістік мақсатта пайдалануға жол берілмейді.
      42. Аумақта көгалды суару үшін шүмек қарастырылады.
      43. Дәретханалар еден тостағандарымен жабдықталады.
      44. Дәретханалар еден тостағандарымен жабдықталуы тиіс.
      45. Әйелдерге арналған дәретханалар әйелдер гигиенасы кабинасымен жабдықталуы қажет.
      46. Қол жуатын орындарда мыналар болуы тиіс: әрбір 4 санитариялық аспапқа 1 қол жуғыш, бірақ бір дәретханада біреуден кем емес; әрбір 2 қолжуғышқа 1 электрлі сүлгі немесе қағаз сүлгі; ерлерге арналған дәретханаларда - электрлі қырғышқа арналған штепсельді розетка.
      47. Дәретханаға арналған мүкаммал таңбаланады және дәретханадағы арнайы бөлінген орында сақталады. Оны басқа үй-жайларды тазалау үшін қолдануға жол берілмейді.
      48. Аэровокзалдың үй-жайлары жылыту, желдету және ауа баптау жүйелерімен жабдықталады.
      49. Барлық сырттан кіретін жерлерде ауа-жылу перделері немесе жылытылатын тамбурлар қарастырылады.
      50. Жылыту аспаптары мен желдеткіштің құрылысы оларды кірден ыңғайлы тазартуды қамтамасыз етуі тиіс. Адам болатын аймақтағы ауа қозғалысының жылдамдығы қыста секундына 0,3 метрден (бұдан әрі – м/сек) аспауы тиіс.
      51. Ауа жинау құрылғылары оларға ластанған ауаның, газдың, судың түсуін болдырмайтын жерлерде орналасады.
      52. Рециркуляциялық ауа үй-жайға берілетін ауаның 30 пайызынан (бұдан әрі - %) аспайтын көлемде ерекше жағдайларда ғана қолданылады. Рециркуляциялық ауа шаңсүзгіш және зарарсыздандырғыш сүзгілер, соратын-шаң сорғыш сүзгілер көмегімен тазартылады. Жолаушылар демалатын аймақтағы үй-жай ауасындағы шаңның шоғырлануы 1 текше метрге 0,5 миллиграммнан (бұдан әрі - мг/м3), көмірқышқыл газының шоғырлануы - 0,1 %-дан аспауы керек.
      53. Фрамугалардың, сорып-шығаратын торлардың орналасуы үй-жай ішіндегі ауаның біркелкі алмасу және бөлмені тікелей желдету мүмкіндігін қамтамасыз етуі тиіс. Ауаның салыстырмалы ылғалдылығы 30-60% шегінде болуы тиіс.
      54. Желдеткіштің механикалық сору жүйесі табиғи жолмен алмастыру арқылы сыртқы ауаны үй-жайға жазғы уақытта бір адамға кем дегенде сағатына 30 текше метр (бұдан әрі – м3/сағ), ал қысқы және ауыспалы кезеңде сағатына кемінде 20 м3 қамтамасыз етуі тиіс. Табиғи жарығы жоқ жерасты және жер бетіндегі үй-жайларға жылдың барлық мезгілінде 60 м3/сағ, билет кассаларына бір кабинаға кемінде 100 м3 сағ ауа берілуі тиіс.
      55. Жер үстіндегі үй-жайларды табиғи жарықтандыру терезелерді біркелкі орналастыру арқылы қамтамасыз етіледі. Терезелердің әйнектелген бөлігі ауданының еден ауданына қатынасы кемінде 1:5 болуы тиіс.
      56. Ашылатын терезелер және витраждар рамаларының арасын жуу үшін ыңғайлы болуы тиіс, фрамугты ашуға арналған құрылғысы болуы тиіс.
      57. Адамдар үнемі болатын үй-жайларда табиғи жарықтандыру көзделеді.
      58. Апатты жарықтандыру аэровокзалдың мынадай үй-жайларында орындалады: вестибюльдерде, жаяу жүретін жерасты жолдарында, дәліздерде және баспалдақтарда; бір мезгілде 100-ден аса адамдар болатын жеке үй-жайларда, ана мен бала бөлмесінде, демалыс бөлмелері мен медициналық және санитариялық-карантиндік пункттерде.
      59. Апатты жарықтандыру еденге жарықты кемінде 1 люкс қамтамасыз етуі тиіс. Адамдарды эвакуациялайтын есіктер, сондай-ақ өрт сөндіретін гидранттар жарықтандыру көрсеткіштерімен жабдықталады.
      60. Аэровокзалдардың үй-жайларындағы шамшырақтар айына кем дегенде 2 рет, ашық кеңістікте жылына кемінде 4 рет тазартылады.
      61. Ана мен бала бөлмесінің ұйықтайтын үй-жайында кезекші жарықтандыру қарастырылады.

      *- Ескертпе:
      VIP - мемлекеттік және шетелдік делегацияларға қызмет көрсету залы
      СIP - жолаушыларға коммерциялық қызмет көрсету

«Азаматтық авиацияның авиациялық-
техникалық базаларына қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық 
талаптар» санитариялық ережесіне
1-қосымша           

Азаматтық авиация бөлмелеріндегі дыбыс және дыбыс қысымының
рұқсат етілген деңгейлері

Бөлмелердің тағайындалуы

Тәулік уақыты сағат

Дыбыс қысымының деңгейі, Дб орташа геометрикалық жиіліктегі октавалық полосы Гц

Дыбыс деңгейі LA дБА және эквивалентті дыбыс деңгейі LA экв дБА

Жоғары дыбыс деңгейі LA мах дБА

31,5

63

125

250

500

1 000

2 000

4 000

8 000

Қонақ үй және жатахана тұрғын бөлмелері

7-23

83

67

57

49

44

40

37

35

33

45

60

23-7

76

59

48

40

34

30

27

25

23

35

50

Дәмхана, мейрамхана, асхана залдары


90

75

66

59

54

50

47

45

43

55

70

Дүкендердің сауда залы, аэропорттардың вокзалдардың жолаушылар залы, тұрмыстық қызмет көрсетудің қабылдау пункттері


93

79

70

63

58

55

52

52

49

60

75

Қазақстан Республикасының     
Денсаулық сақтау министрінің м.а.
2010 жылғы 3 тамыздағы     
№ 586 бұйрығына         
2-қосымша            

«Азаматтық авиацияның авиациялық-техникалық базаларына
қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар»
санитариялық ережесі 1. Жалпы ереже

      1. Санитариялық ереже «Азаматтық авиацияның авиациялық-техникалық базаларына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» авиационно-техникалық базалардың аумағына, сумен жабдықталуына, кәріздеуге, жылытуға, желдетуге, жарықтандыруға, бөлмелерін жабдықтауға және жұмысшылардың жұмыс орнына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптарды, жобаланатын, салынатын, реконструкцияланатын және пайдаланылатын азаматтық авиацияның авиациялық-техникалық базаларына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптарды белгілейді.
      2. Осы санитариялық ережелерде мынадай анықтамалар пайдаланылған:
      1) авиациялық-техникалық базалар – техникалық қызмет көрсету, ағымдағы жөндеу, әуе кемелерінің құрылымдарын жетілдіру, технологиялық жабдықты және құралдарды жөндеу, ұшу ақпаратын жинау және мағынасын ашу бойынша жұмыстар кешенін орындауға арналған ұйымдар;
      2) сіңіру сүзгілері – газды немесе сұйықтық ортаның заттарын сіңіруге қабілетті материалдардан дайындалған сүзгілер;
      3) ангар – ұшақтар мен тік ұшақтарды сақтауға, оларға техникалық қызмет көрсетуге және жөндеуге арналған құрылыстар;
      4) жетілдіру жұмыстары – техникалық жағдайларға сәйкес қандай-да бір агрегатты, бұйымды жұмыс жағдайына келтіру бойынша қорытынды жұмыс;
      5) герметикалар – болт, шеге және басқа да қосылыстарға, олардың су өткізбеуін қамтамасыз ету мақсатында түсірілетін полимерлер негізіндегі композициялар;
      6) бөлшектерді жаңғақ-құм қосылған су ағынымен тазалау – бөлшектерді лакты бояу жабынынан, тоттан құм және жаңғақ қабығын қолдана отырып тазалау;
      7) трассировка - электр сымдарының монтаждау сызбасы.

2. Авиационно-техникалық базалардың аумағындағы ғимараттарды,
құрылыстарды орналастыруға және оларды күтіп-ұстауға қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      3. Авиационно-техникалық базаларды орналастыру учаскесін таңдағанда, онда орналасатын ұйымның аумағында мыналар қарастырылуы керек:
      1) ауа кемелерінен және басқа да авиациялық техникадан шығатын шу селитебті аумаққа аз таралу талаптарын сақтау;
      2) Авиационно-техникалық базалардың ғимараттары мен имараттары электромагниттік көздерден (радиолокациялық стансалардан) радиотехникалық қондырғыларын электромагниттік өрісінен халықты қорғау талаптары орындалатындай қашықтықта орналасуы қолданыстағы гигиеналық нормативтерге сай болуы;
      3) керек мөлшерде сапалы сумен қамтамасыз ету мүмкіндігін;
      4) қалдық суларды жинау, бұрып жіберу тазалау мүмкіндіктерін.
      4. Авиациялық-техникалық базалардың құрамына тобына байланысты мыналар кіреді:
      1) әуе кемелеріне мерзімдік техникалық қызмет көрсету цехы;
      2) әуе кемелеріне жедел техникалық қызмет көрсету цехы;
      3) авиациялық және радиоэлектрондық жабдықты (бұдан әрі - АжРЭЖ) зертханалық тексеру және ағымдық жөндеу цехы (учаскесі);
      4) авиациялық техниканы ағымдық жөндеу цехы;
      5) бас механиктің цехы (учаскесі);
      6) өндірісті дайындау цехы;
      7) тұрмыстық жабдықтарға қызмет көрсету цехы;
      8) ұшу ақпаратын жинауға және өңдеуге арналған құралдарды пайдалану бөлімшесі (бұдан әрі - ҰАЖжӨАҚПБ) немесе ұшу ақпаратын өңдеу (мағынасын ашу) және талдау учаскесі (бұдан әрі - ҰАӨжТУ);
      9) авиациялық техниканы техникалық диагностикалау учаскесі (зертханасы);
      10) парашюттер мен апаттық-құтқару құралдары учаскесі.
      5. Авиационно-техникалық базалардың аймағында мыналар орналасады:
      1) өндірістік ғимараттар;
      2) ангар алдындағы алаңшалар;
      3) әуе кемелеріне техникалық қызмет көрсету ангары (ангарлық бөлім);
      4) бас механиктің цех ғимараты (бөлім, учаске);
      5) зертханалық тексеріс және авиатехникалық, радиоэлектронды құрылғыларды жөндеу цехының (бөлімінің, зертханасының) ғимараты; ұшу ақпаратын жинау мен өңдеу техникалық орталығын пайдалану бөлімі немесе ұшу ақпаратын өңдеу мен талдау учаскесі; авиатехниканың техникалық жағдайының диагностикалық учаскесі (зертхана) (мұндай үй-жайларды, осы ережелерде көрсетілген талаптарды сақтаған жағдайда негізгі өндірістік ғимараттарда орналастыруға болады);
      6) Ауа кемелерінің жұмыстарын аяғына дейін жеткізуге және авиадвигательдеріне сынақ жүргізуге, жууға және ауа кемелерін мұздан тазалауға, ауа кемелерінің техникалық көмек көрсету механизмдерін жөндеу мен сақтауға және авиационно-техникалық базалардың арнаулы автокөліктеріне арналған арнайы алаң;
      7) авиахимиялық аппараттарды жөндеу және ағымдық қызмет көрсетуге арналған ғимарат, ауа кемелерін және авиахимиялық аппараттарды дегазациялауға, жууға арналған арнайы алаңдар (тек, авиациялық-техникалық жұмыстарды жүргізіп, ауа кемелеріне қызмет көрсететін авиационно-техникалық базалар үшін);
      8) арнайы сұйықтықтарды, қалдықтар мен түсті металлдарды, арнайы сұйықтықтардан босаған бос ыдыстарды уақытша сақтауға арналған алаңдар.
      6. Әуе кемелерінің жетілдіру жұмыстарына және авиақозғалтқыштарын сынауға арналған ғимараттар мен құрылыстардың бас жағында 300 метрден кем емес қашықтықтағы арнайы белгіленген алаңдар.
      Әуе кемелерін және авиахимиялық аппараттураны дегазациялауға және жууға арналған арнайы белгіленген алаңдар авиационно-техникалық базаның ғимараттары мен құрылыстарынан 200 метрден кем емес және әуежайдың әкімшілік және қоғамдық ғимараттарының ық жағында 300 метрден кем емес қашықтықта орналасуы тиіс.
      7. Арнайы сұйықтықтарды сақтау орны әуежайдың өндірістік, әкімшілік және қоғамдық ғимараттарынан 300 метрден кем емес қашықтықта орналасуы тиіс.
      8. Арнайы сұйықтықтардан босатылған бос ыдыстарды, қалдықтар мен түсті металдарды және арнайы сұйықтықтарды уақытша сақтауға арналған алаңдар АТБ ғимараты мен құрылысынан 50 метрден кем емес және әуежайдың әкімшілік және қоғамдық ғимаратынан 200 метрден кем емес қашықтықта орналасуы тиіс.
      9. Авиационно-техникалық базаның аумағында жанар-жағар май және зиянды газ бөлетін қоймаларды орналастыруға, аумақты ластайтын материалдар қоймаларын және өндірістерді ұйымдастыруға жол берілмейді.
      10. Агрегаттар және аккумуляторларды зарядтау, сүзгілерді жуу және тазалау, доңғалақтардың барабанын тазалау, қаптарды және шыныдан жасалған басқа да мүкаммалды жөндеу, электр тетіктерінің щеткаларын арматуралау, пісіру және сырлау жұмыстарының үй-жайлары авиационно-техникалық базасының ғимараттары мен құрылыстарының сыртқы қабырғасының ық жағында орналасуы тиіс.
      11. Солтүстік құрылыс-климаттық аймақтарда орналасқан авиационно-техникалық базаны жобалау кезінде жабық өтпелер пен ангарлар галереялары (өндірістік ғимараттар, бас механик ғимаратының цехы, санитариялық-тұрмыстық үй-жайлар) құрылғысымен максималды блоктау қолданылуы тиіс, сондай-ақ ғимараттардың жел жақтағы қабырғаларының ұзындығын шектеуі тиіс (қысқы жел бағыты бойынша) және оларда терезелер, есіктер және қақпалар көзделмеуі тиіс.
      12. Авиационно-техникалық базаның аумағы жапырақты және қылқан жапырақты ағаштармен көгалдандырылуы тиіс.
      13. Сумен жабдықтау, кәріз, жылумен қамтамасыз етудің сыртқы торабының құбырларын трассировкалау мен салуды авиационно-техникалық базаның аумағын жинауды қамтамасыз ету мүмкіндігін және кіретін жолдарды ескере отырып жүргізу қажет.
      14. Оқшауланған үй-жайларда мынадай учаскелер орналасуы тиіс: ҰАЖжӨАҚПБ (ҰАӨжТУ), аккумуляторларды зарядтау, сүзгілерді және доңғалақтардың барабандарын жуу және тазалау, авиатехника бөлшектері мен агрегаттарын жаңғақ ағысымен және құм ағысымен тазалау, шыны талшықтарынан жасалған бұйымдарды жөндеу, электр тетіктердің щеткаларын арматуралау, пісіру және сырлау жұмыстары, жанар-жағар май материалдарын спектральдық талдау, отын шығынын өлшеу құралдарын тексеру, ұшақтың өрт сөндіргіштерін зарядтау, баспа-көбейту учаскелері.
      15. Жұмысы мен технологиялық жабдықтары шудың жоғары деңгейімен қоса жүретін механикалық, слесарлық-қадау және басқа да учаскелері қапталған дыбыстан оқшауланған қабырға қоршаулары бар оқшауланған үй-жайларда орналасуы тиіс.
      16. Ультрадыбыстық генераторлар және дыбыс өзгерткіштер үй-жайдың есіктерін ашқанда оларды ажыратуды қамтамасыз ететін, қашықтықтан сырттай басқару және блоктауы бар оқшауланған үй-жайларда орналасуы тиіс. Ультрадыбыстық генераторларды және дыбыс өзгерткіштерді ортақ үй-жайда оларды үй-жайдың биіктігі бойымен дыбыс өткізбейтін материалдардан дайындалған қалқалармен бөлген кезде орналастыруға рұқсат беріледі.
      17. Үй-жайдың биіктігі 3 метрден биік болғанда ультрадыбыс құралдары кабиналарда (бокста) немесе экрандармен (қаптармен) қоршалуы тиіс.
      18. Дыбыс өткізбейтін қоршаулар еденнен рубероид, техникалық резеңке, пластмасса типті дыбыс өткізбейтін материалдармен қапталған, металл емес материалдардан, дюраллиминий немесе жапырақ болаттан дайындалған резеңке төсемдермен оқшаулануы тиіс.
      19. Компрессорлық станциялар және қондырғылар жеке ғимараттарда немесе құрылыстарда орналасуы тиіс. Егер дыбыс өткізбейтін қабырға мен төбесі қоршаулары бар болса, оларды АТБ-ның өндірістік ғимаратының бірінші қабатына орналастыруға рұқсат беріледі.
      20. Радио жабдықтарын жөндеу және тексеру үй-жайлары экрандалған болуы және екінші қабаттан төмен емес немесе жеке ғимаратта не құрылыста орналасуы тиіс. Осы үй-жайлар көрші бөлмелерге иондық сәулеленуді өткізбейтін сіңіретін материалдармен жабылуы тиіс. Бір бағытта бағытталған сәулелену жағдайында қабырғаның, еденнің және төбенің тиісті учаскесіне сіңіретін жабын қолдануға жол беріледі.
      21. Авиационно-техникалық базаның ғимараттары мен құрылыстарының радиолокациялық станциялардың антенналарына бағытталған терезелерінде металл торлар немесе радиоқорғаныш әйнегі орнатылуы тиіс.
      22. Ангарларда (ангарлық секцияларда) қабырғаның жоғарғы бөлігінде табиғи жарықтандыру көзделуі тиіс. Жарық түсетін жерлердің ауданы ангар алаңының 25 пайызынан (бұдан әрі - %) кем құрамауы тиіс.
      23. Ангарлық қақпаларда қол жетегін пайдалану мүмкіндігімен механикаландырылған ашу (жабу) болуы тиіс. Қақпаның жоғарғы бөлігі шыныланған болуы тиіс.
      24. Солтүстік климаттық аймақтардағы өндірістік ғимараттар мен құрылыстарға кіретін орындардың әрбір тамбурдың ұзындығы 1,2 метрден кем емес болатын тереңдіктегі екі тамбуры болуы тиіс.
      25. ҰАЖжӨАҚПБ (ҰАӨжТУ) қондырғыларын пайдалану үй-жайларындағы қабырғалары дыбыс өткізбейтін материалдардан жасалуы тиіс (поливинилацетат эмульсиясының негізінде кейіннен тығындау және эмаль бояулармен сырлау арқылы гипстік тесік плиталар).
      26. Электрохимиялық қағаздармен жұмыс жүргізілетін ҰАЖжӨАҚПБ (ҰАӨжТУ) барлық үй-жайларында мыналар:
      1) қабырғалар, есіктер, терезелер мен есіктердің жақтаулары, поливинилацетат эмульсиясымен ерітілген шпаклевка алдын ала жағу арқылы эмаль бояумен сырлануы тиіс;
      2) еден керамикалық тақтайшалармен, линолеуммен немесе басқа да жеңіл жуылатын материалдармен жабылуы тиіс. Жоғарғы қорғаныш жабынсыз ағаш (тақтай, паркет) еденді пайдалануға жол берілмейді.
      27. Ангарлар (ангарлық секциялар) үй-жайлары еденінің беті кірден, төгілген арнайы сұйықтықтардан және жанар-жағар май материалдарынан тазалау үшін қол жетімді болуы тиіс.
      28. Авиационно-техникалық базаның өндірістік ғимараттары мен құрылыстарына кіретін жерде аяқ киімді тазалауға арналған тірек сүйеніштермен және тұтқалармен жабдықталған металл торлар мен құралдар болуы тиіс.

3. Өндірістік процесстер мен жабдықтарға қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      29. Технологиялық процесстерді ұйымдастыру және жабдықтарды пайдалану зияны өндірістік факторлардың адам ағзасына әсерін болдырмауға және азайтуға бағытталуы осы санитраиялық ереженің 1-қосымшасына сәйкес жүргізіледі. Технологиялық процесстерді өзгерту және жабдықтарды жетілдіру өндірістік ортаның жағдайын нашарлатпауы тиіс.
      30. Октавалық жолақ жиілігіндегі дыбыс қысымының шекті деңгейлері, дыбыс деңгейі және өндірістік үй-жайларда және Авиационно-техникалық базаның аумағында жұмыс орындарындағы өндірістік операциялар үшін децибелмен (бұдан әрі – дБ) дыбыстың эквивалентті деңгейлері осы санитариялық ережеге 2-қосымшаға сай нормативке сәйкес келуі тиіс.
      31. Рұқсат етілген шекті деңгейден жоғары шу шығаратын жабдықтарды топтастыру және ортақ үй-жайдан бөлек дыбыстан оқшаулау мен экрандалған қалқа учаскесімен бөлінетін үй-жайдың жеке бөлігінде орналастыру қажет.
      32. Жұмыс барысында рұқсат етілген деңгейден жоғары жоғары жиілік шу мен ультрадыбыс шығаратын АжРЭЖ жабдық зертханалық тексеру және жөндеу цехында дыбыстан оқшаулау қабында орналастырылады.
      33. Сүзгілерді, авиатехника бөлшектері мен агрегаттарын ультрадыбыстық тазалау ванналары ультрадыбыстық генераторларды автоматты ажырату және ванна қақпақтарын ашу кезінде қайта өзгерткіштер құрылғыларымен жабдықталады.
      34. Дыбыс оқшаулау қабы бар ультрадыбыстық генераторлар мен қайта өзгерткіштің басқару органдары мен пульттері оларға еркін келуді қамтамасыз ету үшін дыбыс жұтатын материалдармен жаппауға болады.
      35. Жұмыс орындарында діріл тудыратын компрессорлар, сорғылар, ұста балғалары, пресстер және басқа да жабдықтар жеке іргетастарға немесе дірілден оқшаулайтын (дірілді басатын төсеніштер мен кілемшелер) тірек конструкцияларында орналасуы тиіс.
      36. Ауаға зиянды химиялық заттар мен ылғал (бактар, ванналар) бөлетін көздер болып табылатын жабдықта жабық ағызатын орын болуы тиіс.
      37. Үй-жайларда бояғыштар мен арнайы сұйықтықтардың, эпоксидті шайырлар мен желімдердің ерітінділерін, герметиктер мен зиянды немесе қолайсыз иіс шығаратын басқа да заттарды дайындау тек сору шкафтарында немесе сору шатырының астында жүргізіледі.
      38. Шыны матаны пішуге арналған немесе шыны материалдарынан жасалған бұйымдарды жөндеуге арналған жұмыс үстелдері (верстактар) кесінділер мен қалдықтарға арналған бүйір жинақтарымен жабдықталады, беті шыны шаңынан жеңіл тазаланатын тегіс әрі берік болуы тиіс. Үстелдерді жинау пневматикалық сорғының көмегімен ылғалды тәсілмен жүргізіледі. Құрғақ жинауға жол берілмейді.
      39. Пайдаланылған шүберектер мен ластанған сүрту материалдары жиналады, қақпақты темір жәшіктерге салынады және жұмыс ауысымы аяқталған соң жұмыс орнынан арнайы бөлінген жерге алынып тасталады.
      40. Құрамдас электр және магнит өрістерінің кернеу нормалары, энергия ағымының тығыздығы, энергетикалық жүктеме қолданыстағы стандарттар талаптарына сәйкес қабылданады.
      41. АжРЭЖ жөндеу және тексеру цехтарында (учаскелерде, зертханаларда) радиожиліктің электромагниттік өрісін рұқсат етілген шекті деңгейге дейін төмендететін толқын-сулы тармақтар, әлсіреткіштер және қуатты сіңіргіштер, мақсат имитаторлары және басқа да құрылғылар қабылданады.
      42. Өте жоғарғы жиілік (бұдан әрі - ӨЖЖ) толқындарын шығаратын радиолокациялық құрылғыларды тексеру кезінде антенналық құрылымдар жұмыс орындарынан металл торлардан (торша) жасалған экрандармен немесе сіңіретін жабыны бар басқа да материалдардан жасалатын экрандармен қоршалады.
      43. Авиационно-техникалық базаның ангарларында, цехтарында және учаскелерінде агрегаттар мен қуат массалары қондырғыларының бөлшектерін тасымалдау және көтеру (түсіру) үшін көтеру тетіктері көзделеді.

4. Негізгі жұмыс орындарына қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      44. Жұмыс орындарының конструкциясы, олардың жабдықтары және жабдықталуы мотор алаңының тиісті аймағының шегінде жұмысты отырып немесе тұрып, немесе кез келген қалыпта еңбек процессінің ерекшеліктеріне, қолданылатын технологиялық жабдыққа және жұмыс аймағының өлшемдеріне байланысты орындау мүмкіндігін қамтамасыз етуі тиіс.
      45. Жұмыс орны өндірістік ортаның зиянды факторларынан 34 қосымшаға сәйкес мұқият қорғалады және жабдықтарды және қызмет көрсететін аймақты дұрыс көруді қамтамасыз етеді.
      46. Негізгі және қосымша жабдықтарды орналастыру өндірістік операциялар орындау үшін бос кеңістік және өлшемдері бойынша жеткілікті өтпелерді және жұмыс орнына қызмет көрсету аймағында жұмыс істеушінің қозғалуын қамтамасыз етуі тиіс.
      47. Жұмыс негізінен отырып орындалатын цехтардағы (учаскелердегі, зертханалардағы) жұмыс орындықтары (креслолары) еңбек операцияларын оңтайлы қалыпта орындау үшін көтеріліп-бұрылатын болуы тиіс. Жұмыс орындығының отыратын жері, арқалығы, жапқыштары және басқа да элементтері беті таймайтын жартылай жұмсақ, су өткізбейтін, ластанудан жеңіл тазаланатын, химиялық тазалануы және жуылуы тиіс.

5. Жылытуға, желдетуге және жарықтандыруға қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      48. Авиационно-техникалық базаның үй-жайларын желдету жұмыс аймағының ауасында рұқсат етілген шекті шоғырланудан аспайтын зиянды химиялық заттар мен шаңның болуын қамтамасыз етуі тиіс.
      49. Авиационно-техникалық базаның үй-жайларындағы ауаның температурасы, қозғалу жылдамдығы, салыстырмалы ылғалдылығы осы санитариялық ережеге 5-қосымшасына сай қабылдануы қажет.
      50. Тозаң бөлетін (бөлшектерді құм және жаңғақ ағыны арқылы тазалау, щеткаларды арматуралау, доңғалақтарды жөндеу, ағаш шеберханасы) өндірістік үй-жайлардағы жылыту құралдарының беті жеңіл тазалауға мүмкіндік беретін тегіс болуы тиіс.
      51. Бір жұмыс істеушіге көлем кемінде 20 текше метр болатын өндірістік үй-жайларда әрбір жұмыс істеушіге сыртқы ауаны беру сағатына 30 текше метр көлемінде, ал әрбір жұмыс істеушіге көлем 20 текше метрден артық болатын үй-жайларда әрбір жұмыс істеушіге сағатына кемінде 20 текше метр көзделеді.
      52. Үй-жайға келіп түсетін ауада зиянды заттардың болуы рұқсат етілген шекті шоғырланудан 30 % аспауы тиіс. Үй-жайларда желдету, ауамен жылыту, ауа баптау үшін ауаны рециркуляциялауды пайдалануға жол берілмейді.
      53. Көрші үй-жайдан зиянды заттар мен тозаң бөлу арқылы оларды бөлместен үй-жайға ауа ағысын болдырмау үшін (аккумуляторлық цех, сүзгілер мен бөлшектерде жуу, сырлау, пісіру, ағаш шеберханасы, арнайы сұйықтықтың ерітіндісін, эпоксидті желімді, тұмшалаушыларды дайындау, щеткаларды арматурлау, электр химиялық қағаздарды пайдалану, борттағы өрт сөндіргіштерді толтыру, шығын өлшегіштерді жөндеу және автоқозғалтқыштардың жұмысын тексеру құралдары, жанар-жағар май материалдарына спектральдық тексеру жүргізу және шыныдан жасалған материалдарды жөндеу, тігу) зиянды заттар мен тозаң бөлінулері арқылы үй-жайдан шығатын ауа көлемі берілетін ауа көлемінен 20 % артық болуы тиіс.
      54. Ауаға зиянды заттар мен тозаң бөліп шығару көзі болып табылатын технологиялық құралдардан жергілікті сору желдеткіші көзделеді.
      55. Электрохимиялық қағаздарды пайдалана отырып ұшу ақпаратын өңдейтін жұмысшы үстелдер және шыны материалдармен жұмыс істеуге арналған үстелдер (верстактар) бүйірлік сорғылар түрінде жергілікті сору желдеткіші жабдықталады.
      56. Солтүстіктік климаттық-құрылыстық аймақтардағы өндірістік ғимараттардың қақпалары мен есіктерінің алдында (тамбурлар мен шлюздер болмаған жағдайда) үй-жайлардағы қақпаны немесе есікті ашқан кезде берілетін ауаның температурасын 12оС төмендетпеуді қамтамасыз ететін жылыту перделері көзделеді.
      57. Зиянды химиялық заттар және тозаң бөлінетін мынадай үй-жайлардағы жергілікті сору жүйесі сүзгі құрылғыларымен жабдықталуы тиіс:
      1) аккумуляторлық, бөлшектерді және сүзгілерді химиялық және ультрадыбыспен жуу, жанар-жағар май материалдарын спектральдық талдау, шығыс өлшегіштерді және авиақозғалтқыштардың жұмысын бақылайтын аспаптарды тексеру, арнайы сұйықтықтарды, эпоксидті желімдер мен талшықты сүзгілері бар тығыздағыштарды дайындау;
      2) ағаш шеберханалары, щеткаларды арматуралау, шыны материалдардан жасалған бұйымдарды жөндеу, бөлшектерді жаңғақ-құм ағысымен тазарту, циклондармен немесе топтық жону станоктары;
      3) сыртқа тебу немесе сіңіру сүзгілері бар скрубберлермен дәнекерлеу;
      4) сырлау, бояулар ерітінділері мен ертінділерді дайындау, электрохимиялық қағазды пайдалана отырып ұшақ ақпараттарын өңдеу, гидросүзгілер немесе термиялық каталикалық реакторлар бар басып шығарып-көбейту қондырғылары.
      58. Үй-жайдан шығатын зиянды заттар мен тозаң бар ауаны желдеткіш арқылы атмосфераға алдын ала тазартылмаған күйінде шығаруға жол берілмейді.
      59. Авиационно-техникалық базалардын үй-жайларын жасанды жарықтандыру жағдайында жұмыс беттері үшін өндірістік процесстерге байланысты осы санитариялық ережеге 6-қосымшаға сәйкес жарықтандырудың ең төменгі мәні нормаланады.
      60. Перронның аумағында жұмыс аймағында орташа горизонтальды жарықтандыру кем дегенде 20 лк; арнайы белгіленген алаңда - 10 лк; әуе кемелері тұрағында - 5 лк болуы тиіс.
      61. Әуе кемелері тұрағының, перронның, әуе кемелеріне қызмет көрсетпейтін арнайы белгіленген алаңның (ұшақтар, тікұшақтар тұрағы араларындағы учаскелер, қызметтік кіретін жолдар) горизонтальды жарықтануының орташа деңгейі осы санитариялық ереженің 74-тармағында көрсетілген орташа жарықтандыру деңгейінің 50% кем болмауы тиіс.
      62. Әуе кемелеріне техникалық қызмет көрсету үшін перронда, тұрақтарда және арнайы белгіленген алаңда жергілікті жылжымалы және тасымалды жарықтандыру құрылғыларын және ең аз горизонтальды жарықтандыруы 1 лк болатын кезекші (апаттық) жарықтандыру көзделуі қажет.
      63. Өндірістік үй-жайларды апаттық жарықтандыру жалпы жарықтандыру жүйесі кезінде нормаланған жарықтың 5 % құрауы, бірақ 2 лк кем болмауы тиіс.
      64. Өткелдерде, баспалдақтарда және өндірістік жабдықтар орналасқан үй-жайларда эвакуациялау жарығы көзделуі тиіс, бұл ретте едендегі және баспалдақтардың басқыштарындағы жарықтандыру 0,5 лк құрауы тиіс.

6. Жеке қорғаныш құралдарына қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      65. Авиационно-техникалық базаның қызметкерлері жеке қорғаныш құралдарымен қамтамасыз етілуі тиіс.
      66. Авиационно-техникалық базаның қызметкерлері арнайы киім, арнайы аяқ киім және басқа да жеке қорғаныш құралдарын алған кезде оларды қолдану тәртібі туралы нұсқаулықтан өтеді және оларды күту бойынша талаптармен таныстырылады.
      67. Авиационно-техникалық базасында қызметкерлерге берілген жеке қорғаныш құралдарын химиялық тазарту, жуу, газдан арылту және жөндеу уақытында ұйымдастырылуы тиіс. Арнайы сұйықтықтармен ластанған киім алдын ала газдан тазартылып, зарарсыздандырылады, содан кейін ластанбаған арнайы киімдерден бөлек химиялық тазартуға және жууға беріледі.
      68. Кезекпен пайдаланылатын жеке қорғаныш құралдарын тазартуды және зарарсыздандыруды жұмыс аяқталғаннан соң немесе басқа қызметкерге өткізетін кезде қызметкерлердің өздері жүргізеді.
      69. Жеке қорғаныш құралдарын жөндеу оның қорғаушы қасиеттерін қамтамасыз етуі тиіс.
      70. Арнайы киім мен арнайы аяқ киім бөлек, дербес, есігі жабылатын шкафтарда және гардеробтарда сақталады.
      71. Қолдың терісін зиянды заттардың әсерінен қорғау мақсатында қорғаушы дерматологиялық заттар қолданылуы тиіс (ауысымдағы жұмыс түріне байланысты қолдану нормасы 1 ретке 5 грамм).
      72. Авиационно-техникалық базаның ұйымдарында жұмыс істейтін адамдар жұмысқа қабылданар алдында алдын ала және кейін мерзімдік халықтың санитариялық салауаттылығы саласындағы уәкілетті орган белгілеген тәртіпте медициналық тексеруден өтуі тиіс.

7. Санитариялық-тұрмыстық қамтамасыз етуге қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      73. Гардероб, шкафтардың саны мен түрлері, себезгі торлар және шүмектердің саны, арнайы тұрмыстық үй-жайлар мен құрылғылар (арнайы киімді кептіру, химиялық тазарту, жуу, жұмыскерлердің жылынуына және салқындауына арналған үй-жайлар) өндірістік процесстер топтарына сәйкес анықталады.
      74. Авиационно-техникалық базаны жобалау және салу кезінде қызметкерлерге медициналық-профилактикалық қызмет көрсетуге арналған (емдеу пункті, жұмыс уақытында дем алуға арналған үй-жай, жүйкені дем алдыруға арналған бөлме) және қоғамдық тамақтандыруға арналған үй-жайлар (асхана, буфет) көзделеді.
      75. Жұмыс істейтін адамдардың жұмыс уақытында ашық ауада жылынуға (салқындатуға) және дем алуға арналған үй-жайлар АТБ-ның өндірістік үй-жайларында көзделеді. Егер ашық ауада жұмыс істеушілердің негізгі жұмыс орны өндірістік ғимараттан 150 м артық қашықтықта болса, онда жылынуға (салқындауға) және дем алуға, тамақтануға арналған үй-жайлар бөлек тұрған қосалқы ғимаратта көзделеді.
      76. Жылытуға арналған үй-жайлар арнайы киімдер мен аяқ киімдерді кептіруге болатындай, жылу шығаратын құрылғылармен жабдықталады. Салқындатуға арналған үй-жайлар тұрмыстық ауа баптағыштармен жабдықталады.
      77. Тамақтануға арналған үй-жай қол жуғышпен, станционарлы қайнатқышпен, электр плитасымен, тоңазытқышпен жабдықталады.
      78 Авиационно-техникалық базаның қызметкерлері санитариялық-эпидемиологиялық талаптарға сай ауыз сумен қамтамасыз етіледі.
      79. Бөлек орналасқан қосалқы ғимараттардағы жұмыс уақытында жылынуға (салқындауға), тамақ ішуге арналған үй-жайларға ауыз су беті жабық бұрқақ үлгісінде шүмегі бар ыдыстармен жеткізіледі немесе сыйымдылықтарға құйылған су қолданылады. Ауыз су температурасы қосу 20оС жоғары емес және қосу 8оС төмен болмауы тиіс.

8. Өндірістік бақылау бойынша санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар

      80. Шу деңгейін төмендетуге және жұмыс істеп тұрған авиақозғалтқыштардан атмосфераға бөлінетін зиянды заттарды азайту үшін перрондағы және тұрақтағы әуе кемелерін арнайы көлікпен тіркеп-сүйреу көзделеді.
      81. Авиақозғалтқыштарды іске қосу және сынақтан өткізу ағынды бұратын және шуды басатын құрылғылармен жабдықталған, әуе кемесінің көлденең осі өндірістік ғимаратқа перпендикуляр болатындай етіп орналастырылған арнайы белгіленген алаңда немесе тұрақта жүргізіледі.
      82. Әуе кемелерінің сыртын жуу арнайы сұйықтықтардың қалдықтарын жинау және жоюға арналған құрылғылармен жабдықталған арнайы белгіленген алаңдарда және тұрақ орындарында жүргізіледі.
      83. Борттағы радиолокациялық құрылғыларды тексеру және баптау ұшу алаңына сәуле шығарушы антенна құрылғыларының және антенна құрылғыларын оң бұрышпен «жоғары» қаратып орнату арқылы бағдар беру барысында арнайы белгіленген алаңдарда немесе тұрақтарда жүргізіледі.
      84. Ластанған жуынды суды (тұрмыстық, өндірістік және ағынды сулар) ағызу әуежайдағы авиациялық-техникалық базаларды технологиялық жобалаудың қолданыстағы ведомстволық нормаларына сәйкес жүзеге асырылады.
      85. Авиационно-техникалық базаның аумағында жинақталудың мынадай орта тәуліктік нормасына байланысты: 1, 2 топтағы АТБ үшін адамға 0,2 килограмм көбейтілген сағатқа (кг/адам х сағ), 3-5 топтағы АТБ үшін – 0,35 кг/адам х сағ. Қатты өндірістік-тұрмыстық қалдықтарды жинауға арналған орын көзделуі тиіс.

«Азаматтық авиацияның авиациялық-
техникалық базаларына қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық 
талаптар» санитариялық ережесіне
1-қосымша           

Зиянды өндірістік факторлардың көзі болып табылатын
процесстердің, операциялардың, жабдықтардың тізбесі

Процесстердің, операциялардың, жабдықтардың атаулары

Зиянды өндірістік факторлар

Перронда, әуе кемелерінің тұрағы орындарында жүргізілетін жұмыстар

Шу, ультрадыбыс, зиянды заттар (бензиннің буы, керосин, көміртегі оксиді, азот оксиді, майдың аэрозолдары, тозаң)

Тұрақ орындарында және арнайы алаңдарда әуе кемелерінің авиақозғалтқыштарын және қосалқы күш өндіретін қондырғыларын іске қосу және сынақтан өткізуге байланысты жұмыстар
Әуе кемелерін жанар-жағар майлармен, арнайы сұйықтықтықтармен жабдықтау

Шу, ультрадыбыс, зиянды заттар (керосин буы, көміртегі оксиді, азот оксиді, майдың аэрозолдары, формальдегид, майдың бұзылуынан пайда болған өнімдер, тозаң)
Зиянды химиялық заттар (отынның булары: алифаттық, алициклдық, иісі бар, мұнайлық, терпендік көмірсутектер; минералдық және синтетикалық майлардың аэрозолдары; жұмысшы сұйықтықтықтары аэрозолдары)

Әуе жай кемелерін өңдеу

Арнайы мұздатпайтын сұйықтық

Борттағы санитариялық тораптарды жуу және тазарту

Борттағы санитариялық тораптарды өңдеу және толтыру кезінде пайдаланылатын арнайы сұйықтық

Әуе кемелерінің сыртын жуу

Арнайы жуу сұйықтықтықтары

Арнайы алаңдарда және әуе кемелерінің тұрағында борттағы радиотехникалық құралдарды тексеру барысында атқарылатын жұмыстар (оның ішінде жылжымалы самолеттік зертханалардың көмегімен):
радиостанцияның
радиолокациялық станцияның

Электромагнитті сәуле бөлу: - 06-300,0 мегегерц (бұдан әрі - МГц) диапазонында - 03-300,0 гигагерц (бұдан әрі - ГГц) диапазонында

Ангар алдындағы алаңда әуе кемелерін сырлау

Зиянды химиялық заттар (ацетон, толуол, эпихлоргидрин, этилацетат)

Бөлшектер мен сүзгілерді жуу (химиялық)

Шу, зиянды химиялық заттар (бензин буы, толуол, бензол, моноэтаноламин)

Сүзгілерді жуу (ультрадыбыстық)

Ультрадыбыс, шу, зиянды химиялық заттар (сол, химиялық жууда қолданылатын заттар)

Әуе кемелерінің бөлшектерін іске қайта қосуға дайындау, тежегіштерді бөлшектеп ажырату және с.с.

Зиянды химиялық заттар (бензиннің буы, ацетон, толуол, бутилацетат), Этилацетат

Шөткелерді арматуралау, резеңке бұйымдарды дайындау

Зиянды химиялық заттар (көмірсутегі, графитті канифоль тозаңы)

Майыстыру жұмыстары

Шу, діріл (жергілікті)

Эпоксидті желімді қолдана отырып атқарылатын ұсталық жұмыстар

Шу, діріл (жергілікті), зиянды заттар (ағаш тозаңы, эпихлоргидрин)

Органикалық әйнекті кесу және өңдеу

Зиянды химиялық заттар (органикалық әйнектің тозаңы),

Пісіру жұмыстары

Шу, зиянды химиялық заттар, (марганец оксиді, азот оксиді)

АжРЭО цехында радиотехникалық құралдарды жөндеу және іске қосу

Ультрадыбыс, мына диапазондарда электромагнит сәулесінің бөлінуі:

-06-300,0 МГц диапазонында

-03-300,0 ГГц диапазонында

Пилоттық-навигациялық, электрлік және борттық басқа жабдықтар түрлерін цехтарда және АжРЭО учаскелерінде жөндеу және іске қосу

Шу, ультрадыбыс, зиянды химиялық заттар (керосин буы, графиттік тозаң, канифоль, қорғасын)

Борттағы өртсөндіргіштерді толтыру

Шу, зиянды химиялық заттар (этиленгликоль, қос тотықты көмірсутегі, фреон)

Электрохимиялық қағазбен ҰБТАЖӨҚЛБ (ҰБТАӨЖТ) - атқарылатын жұмыстар

Шу, зиянды химиялық заттар (формальдегид, фенол, этиленгликоль)

Майды спектральды сараптау бойынша МФС стендінде жұмыс істеу стендтерде арнайы сұйықтықтықпен тазарту

Шу, зиянды химиялық заттар (озон)

Шу, зиянды химиялық заттар (көміртегі оксиді, азот оксиді, көмірсутегі, формальдегид, эфирлер)

Аккумоляторды зарядтау

Шу, зиянды химиялық заттар

(сілтілер және қышқылдар аэрозолдері)

Сорғылар мен компрессорларда жұмыс істеу

Шу, діріл (жалпы)

Әйнекті талшықтардан бұйымдарды пішіп және тігу

Шу, зиянды химиялық заттар

(әйнекті талшықтардың тозаңы)

Механикалық учаскелердегі жонғыш, фрезерлік, тескіш және басқа станоктардағы жұмыс изотопты көздермен жұмыс істеу

Шу

Иондалған сәуле бөлу

Бұзбайтын бақылау құралдары өрісі

Шу, электродыбыс, электромагнит

«Азаматтық авиацияның авиациялық-
техникалық базаларына қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық 
талаптар» санитариялық ережесіне
2-қосымша          

АТБ аумағында және үй-жайлардағы, жұмыс орнындағы
өндірістік операциялар жүргізу кезінде пайда болатын
дыбыс қысымының, дыбыс деңгейінің және баламалы дыбыс
деңгейінің рұқсат етілген мөлшері

Қызмет түрлері, жұмыс орны

дБ берілген, орташа геометриялық жиліктегі октавалық жолақтардағы дыбыс қысымының деңгейі, Гц

дБ(А) дыбыс деңгейі және баламалы дыбыстың деңгейі

31,5

63

125

250

500

1 000

2 000

4 000

8 000

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

АТБ, ТКБ инженерлік-техникалық құрамына бөлінген үй-жайлар

93

79

70

63

58

55

52

50

49

60

АиРЭО цехы;
электрозертханасы двигателдерде бақылауға арналған аспаптарды тексерудің аспаптар зертханасы, қысылған ауамен тазалау

103

91

83

77

73

70

68

66

64

75

Аспаптық зертхана:
мембраналық анеройдтық аспаптарды, навигациялық құрал-жабдықтарды,  оттегілік құрал-жабдықтарды;
зертхананың үй-жайлары:
радио-байланыс және радио-локациялық құрал-жабдықтар, пилотаждық навигациялық құрал-жабдықтар, БАЖ, сөйлесу параметрін тіркейтін борттық жүйе, ОБҚ

96

83

74

68

63

60

57

55

54

65

ПЭССОПИ (УОАПИ)

86

71

61

54

49

45

42

40

38

50

Үй-жайы қондырғыны пайдалану

96

83

74

68

63

60

57

55

54

65

Анықтау зертханасы:
рекламация, параметрлер үй-жайы, ақпарат жинау, бақылау әдісін жоймайтын

93

79

70

63

58

55

52

50

49

60

Майды спектральдік тексеруден өткізетін үй-жай

96

83

74

68

63

60

57

55

54

65

Басып шығару, көбейту зертханасы, дайындау жұмыстарын жүргізетін үй-жайлар, қоймалар

96

83

74

68

63

60

57

55

54

65

Тұрмыстық құрал-жабдықтарды пайдалану цехы, аккумуляторлық агрегаттық компрессорлық кір жуатын орын, химиялық тазалау орны

103

91

83

77

73

70

68

66

64

75

Әуе кемелерін жуу орны, бас механик пен ұстаның цехы

107

95

87

82

78

75

73

71

69

80

Борттық өрт сөндіргіштерге арналған үй-жай

103

91

83

77

73

70

68

66

64

75

Ағымдағы жөндеу жұмыстарын, пісіру, сырлау слесарлық ағаш жұмыстарын, ангардағы барлық жұмыстары, әуе кемесінің кабинасындағы, жылумен үрлеу машиналармен, перрондағы, әуе кемелері тұратын орындағы, ангар алдындағы алаңда двигательдерді жұмысқа қосу және тексеруге тиісті алаңдар

107

95

87

82

78

75

73

71

69

80

«Азаматтық авиацияның авиациялық-
техникалық базаларына қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық 
талаптар» санитариялық ережесіне
3-қосымша           

АТБ-дағы физикалық зиянды өндірістік факторлардың тізімі

Зиянды факторлардың атауы

Еңбек қызметінің түрлері, үй-жайлар, жұмыс орны

Жоғарғы шу деңгейі

Әуе кемелеріне перронда және тұрған жерлерінде техникалық қызмет жасау; авиа двигательдерді, қосымша күш қондырғыларын арнайы адамдарды жұмысқа қосу; жылыту машиналарындағы жұмыс; электр тоғының генераторлары және оларды өзгертетіндерді тексеру; механикалық үй-жайларда слесарлық учаскелердегі компрессор орналасқан жерде; ағаш өңдеу орнында; басу, көбейту қондырғыларындағы жұмыс «Луч» қондырғысын пайдаланатын үй-жайларда және ұшу барысында алынған ақпараттарды өңдеу; самолеттердегі жылжымалы зертханаларда;

Жоғарғы ультрадыбыс деңгейі

қосымша күш қондырғылары істейтін әуе кемесіне техникалық қызмет көрсету; жылыту машиналарындағы жұмыс; сүзгіштерді, бөлшектерді тазалау, жуу жұмыстарын ультрадыбыстық қондырғыда жүргізу; радиолокациялық аппаратпен жұмыс істеу;

Жоғарғы жалпы діріл деңгейі

қол пневмоқұралдарымен жұмыс істеу; майырғыш балғамен жұмыс істеу; ұста-пресс қызметінде; самолеттердегі жылжымалы зертханаларда;

Жоғарғы жергілікті діріл деңгейі

қол пневмоқұралдарымен жұмыс істеу; майырғыш балғамен жұмыс істеу; ағаш өңдеу станоктарында, айналмалы араларды, электро сүргілерді, рейсмус станкаларында жұмыстар ұста балғасы мен пресстердегі

Температураның жоғарлауы немесе төмендеуі, салыстырмалы ылғалдылық ауаның қозғалысы

Барлық өндірістік үй-жайлар міндетті түрде анероидты мембраналық аспап орналасқан үй-жайды тексеру және жөндеу; сырлау және ағаш өңдеу жұмысында бұйымдарды ыстықтай кептіргенде, ұста дүкенінде, ангарларда

Еңбек ету аумағын жеткіліксіз жарықтандыру

Барлық үй-жайларда міндетті түрде бақылау жасау; перрондардың, тұрақ аумағында, арнайы алаңдарда; АиРЭО, ПЭССОПИ (УОАПИ) үй-жайларында, цехтарында, механикалық, слесарлық және ағаш жөндеу учаскелерін, тиіс жарақтармен бұйымдарды тігу орнында, зертханалық анықтау орнында, ангарларда

Электромагниттік сәуленің жоғарғы деңгейі

АиРЭО цехындағы радиостанцияларды, радиолокациялық құрылымдарды жөндеу, тексеру; әуе кемесі тұратын жерде арнайы алаңдарда борттық радиостанция мен радиолокациялық құрылымдарды тексеру; әуе кемесі тұратын жердегі, перрондардағы, ангар алдындағы алаңдағы жұмыстар; (аэропорттағы курсоглисадты және метрологиялық, радиолокациялық станциялардағы ӨЖЖ сәуле көзі)

Иондағыш сәуле көздерінің жоғарғы деңгейі

Борттағы изотоптық дачиктерге, әуе кемесі тұратын жерде, ангар алдындағы алаңында және ангарда техникалық қызмет көрсету; борттық изотоптық дачиктерді сақтайтын үй-жайларды; АиРЭО цехының үй-жайында радиолокациялық құрылымдарды (ГМИ тектес радиошамнан шығатын рентген сәулесі) тексеру және қалыпқа келтіру

«Азаматтық авиацияның авиациялық-
техникалық базаларына қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық 
талаптар» санитариялық ережесіне
4-қосымша          

Жұмыс аумағындағы ауадағы негізгі зиянды
химиялық заттардың сипаттары мен тізімі

Зиянды заттардың атауы

ҚРШмг/м3

Қауіпсіздік сыныбы

Азот тотығы (авиадвигательдерден шығатын газдар)

5,0

ІІІ

Ацетон

200,0

ІV

Минералды, мұнайлы майдың аэрозолдары отын, бөлшектерді

5,0

ІІІ

майландырмайтын заттар

100,0

ІV

Бензол

5,0

ІІ

Бутилацетат

200,0

ІV

Дибутилфенилфосфат (арнайы сұйықтық)

0,1

ІІ

Диоктилсебацинат

10,0

ІІІ

Дихлордифторметан (фреон-12)

3000,0

ІV

Дихлордифторметан (фреон-114)

3000,0

ІV

Азот қышқылы (бөлшектерді даттан, майдан тазалау)

5,0

ІІ

Азот қышқылы (бөлшектерді дәнекерлегенде даттан тазалау)

5,0

ІІ

Күкірт қышқылы (аккумуляторды толтыру үшін)

1,0

ІІ

Авиациялық жарықтандыруға арналған, техникалық керосин (С-пен есептегенде), (отын, көп арналы еріткіш)

300,0

ІV

Мұнай ксилолы

50,0

ІІІ

Метилхлорид

50,0

ІV

Метилхлороформ (авиадвигательдердің майлы ластануын кетіретін ерітінді)

2,0

ІІІ

Моноэтаноламин

0,5

ІІ

а-нафтол (арнайы сұйықтықтықтарға арналған тоттандырмайтын зат)

0,5

ІІ

Нефрас С-50/170 (мұнайды, ЛКМ-ді ерітуші)

300,0

ІV

Озон (радиолокациялық қондырғылар жұмыс істегенде және олардың толқынын анықтағанда)

0,1

І

Ағаш тозаңы (кремний диоксидінің мөлшері 2 пайыздан кем болғанда) (ағаш өңдейтін станоктардағы жұмыстарға байланысты)

6,0

ІV

Жасанды минералды талшықтары бар тозаң (шыны талшықты бұйымдарды жөндеп тіккенде)

2,0

ІІІ

Сольвент-нафта (С-пен есептегенде) (ЛКМ-ді еселегіш)

100,0

ІV

Қорғасын (дәнекерлеу жұмыстары үшін)

0,001

І

Күкіртті ангидрид (электролиттерді дайындау үшін)

10,0

ІІІ

Бутил спирті

10,0

ІІІ

Изобутил спирті

10,0

ІІІ

Метил (метанол) спирті

5,0

ІІІ

Фурфурил спирті

0,5

ІІ

Этил спирті - гидросұйықтықтықтың құрамы

1000,0

ІV

Толуол

50,0

ІІІ

Үшкрезилфосат (авиациялық майларының жапқышы)

0,5

ІІ

Үшхлорэтилен (еріткіш, авиадвигательдер мен бөлшектерді майдан тазалағыш)

10,0

ІІІ

Үшэтаноламин

5,0

ІІІ

Уайт-спирт (С-пен есептегенде) (көп ауқымды еріткіш)

300,0

ІV

Көміртегі оксиді (авиадвигательдерден шығатын газ)

20,0

ІV

Фенол (СТ-2 арнайы сұйықтықтықтың құрамы; таскөмірлі фенол креолинінен шығатын жуғыш заттардың құрамына кіреді)

0,3

ІІ

Формальдегид (авиадвигательдерден шығатын газ, ЭХВ-на өңдегенде шығады)

0,5

ІІ

Күйдіргіш сілтілер (NаОН есептегенде) (аккумуляторларды толтыруға; жуғыш заттардың құрамына)

0,5

ІІ

Эпилхлоргидрин (эпоксидті шайыр мен желімнің құрамына кіреді)

1,0

ІІ

Этилацетат

200,0

ІV

Этиленгликоль

5,0

ІІІ

Этилцеллозоль

10,0

III

«Азаматтық авиацияның авиациялық-
техникалық базаларына қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық 
талаптар» санитариялық ережесіне
5-қосымша          

АТБ үй-жайларындағы микроклиматтың
оңтайлы және рұқсат етілген нормалары

Үй-жайлар

Жыл  мезгілдері

Температурасы, С

Салыстырмалы ылғалдылық, %

Ауаның қозғалу жылдамдығы, м/с

Оңтайлысы

Рұқсат етілген

Оңтайлысы

Рұқсат етілген

Оңтайлысы

Рұқсат етілген

1. АТБ-ның бастығына, цехтардың, ауысымның, участктердің, инженерлік-техникалық және ТКБ-ның бастықтарына арналған үй-жайлар

Суық

21-23

20-24

40-60

Ауаның салыстырмалы

0,1

0,2 дейін

жылы

22-24

21-28

40-60

0,2

0,3 дейін

2. Ангар

Суық

17-19

15-21

40-60

0,2

0,4 дейін

Жылы

20-22

16-27

40-60

0,3

0,5 дейін

3. Әуе кемелеріне техникалық қызмет көрсететін оперативті цех

Суық

21-23

20-24

40-60

0,1

0,2 дейін

жылы

22-24

21-28

40-60

0,2

0,3 дейін

4. АиРЭО цехтарын тексеру және жөндеу: электро-зертханалар:
БАЖ-дың радиобайланыстың радиолокациялық қондырғылардың, пилотаждық-навигациялық құралдардың, оттегі, БСРПРИ, двигателдердің жұмысына бақылау жасайтын, аспаптар орналасқан зертханаларын

Суық

21-22

20-24

40-60

0,1

0,3 дейін

жылы

22-24

21-28

40-60

0,2

0,3 дейін

5. Әуе кемелеріне ағымдағы жөндеу жұмыстарын жүргізетін цех

Суық

18-20

17-23

40-60

0,2

0,3 дейін

жылы

21-23

18-27

40-60

0,3

0,4 дейін

6. Бас механиктің цехындағы:
механикалық участке, жер үстіндегі құрал жабдықтарды, электрлі құралдарды; өзі жүретін механизмдерді жөндейтін;
пісіру, борттағы дейін өрт сөндіргіштерді толтыратын, аккумуляторларды зарядтайтын; компрессорлық және ұста цехтарында

Суық

18-20

17-23

40-60

0,2

0,4 дейін

Жылы

21-23

18-27

40-60

0,3

0,5 дейін

Суық

17-19

15-21

40-60

0,2

0,3 дейін

жылы

20-22

16-27

40-60

0,3

0,4 дейін

7. Тұрмыстық құрал-жабдықтарды жөндейтін цех

Суық

21-23

20-24

40-60

0,1

0,2 дейін

жылы

22-24

21-28

40-60

0,2

0,3 дейін

Әуе кемесінің бортына жұмсақ ұйымдарды таситын топ

Суық

18-20

17-23

40-60

0,2

0,3 дейін

жылы

21-23

18-27

40-60

0,3

0,4 дейін

8. Ұшу барысында ақпарат жинайтын құралдарды пайдаланатын және жинайтын бөлімше (ұшу барысындағы ақпаратқа талдау және өңдеу жүргізетін участке) қондырғыны пайдалану кезінде талдау жасайтын топ

Суық

22-24

21-25

40-60

0,1

0,2 дейін

жылы

23-25

22-28

40-60

0,2

0,3 дейін

Суық

21-23

20-24

40-60

0,1

0,2 дейін

жылы

22-24

21-28

40-60

0,2

0,3 дейін

9. Бақылау әдісін бұзбайтын, майды спектральдық жолмен тексеру арқылы зертханалық жолмен анықтайтын топ

Суық

21-23

20-24

40-60

0,1

0,2 дейін

жылы

22-24

21-28

40-60

0,2

0,3 дейін

Ақпарат жинайтын, рекламация мен параметрлерді анықтайтын топ

Суық

22-24

21-25

40-60

0,1

0,2 дейін

жылы

23-25

22-28

40-60

0,2

0,3 дейін

«Азаматтық авиацияның авиациялық-
техникалық базаларына қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық 
талаптар» санитариялық ережесіне
6-қосымша          

Жұмыс орындарындағы жасанды жарықтандырудың нормасы

Жұмыс орнындағы (үй-жайлар) және өндірістік үдерістер

Көзбен көру арқылы істелінетін жұмыстардың разряды

Жарықтандыру, лк

Жарықтандыру қосарланған түрде болғанда

Жалпылай жарықтандырылғанда

Қосарландырылған жарық жүйесі жалпыландырылғанда

Ангар (ангарлық секция):
самолет қанатының биіктік деңгейінде, самолеттің, тікұшақтың фюзеляжында, еденде

ІV в

400

200

150

V б

200

150

150

Әуе кемелеріне кезеңді техникалық қызмет көрсететін цехта:
авиадвигательдерді алып, салу

ІІІ б

1 000

300

150

Шассилер мен доңғалақтарды алып, салу

ІV б

500

200

150

Әуе кемелеріне ағымдағы техникалық қызмет көрсететін цехта:
агрегаттық, бөлшектерді жаңғақ, құм үрлеу арқылы тазалайтын, сүзгіштерді ультрадыбыс арқылы тазалайтын, шөткелерді армирлайтын, слесарлық жұмыстарды жүргізетін цехта

ІІ в

2 000

500

200

Креслоларды, борттағы ыдыстарды жөндейтін, басқа да жұмыстар жүргізілетін орында

ІІІ

750

300

150

Сүзгіштерді химиялық жолмен тазалайтын, сырлау жұмыстарын жүргізетін орын

ІV в

400

200

150

Ағаш шеберінің цехында

V а

300

150

150

Бас механик цехында: механикалық участке

ІІ в

2 000

500

200

Жер бетіндегі электроқұралдарды жөндеу орны

ІІІ в

750

300

150

Жер бетіндегі өзі жүретін құралдарды жөндеу орны

ІV б

500

200

150

Борттағы өрт сөндіргіштерді толтыру

ІV в

400

200

150

Кезекші қызметкер отыратын үй-жай

ІV г

300

150

150

Компрессорлар, ұста орыны

VІІ

-

200

-

АиРЭО жұмысын тексеретін, жөндейтін цех: аспап зертханасы

1 б

4 000

1 250

400

Радиобайланыс, радиолокациялық, оттегі құрал-жабдықтары орналасқан зертхана;
БАЖ, БСРПРИ;
пилотажды-навигациялық құралдар орны

ІІ в

2 000

500

200

Электрзертханасы

ІІІ б

1 000

300

150

Двигательдердің жұмысына бақылау жасайтын зертхана;
020 бұйымына арналған үй-жай, экранды бөлме

III в

750

300

150

Ұшу туралы дұрыс ақпарат жинайтын құралдарды пайдаланатын бөлімше;
талдау және мағынасын ашу қондырғыны пайдаланатын орын

ІІ г

1 000

300

150

III в

750

300

150

Анықтау зертханасы:
майға, спектральдық талдау жасайтын үй-жай;
бақылау әдісін бұзбайтын

ІІ в

2 000

500

200

Ақпарат, рекламация параметрлер дәлдігін жинайтын үй-жай

III в

750

300

150

Кресло жапқыштарын және басқа да тиіс жарақтарды жөндейтін және дайындайтын цех

III б

1 000

300

150

Ұшу барысындағы тиіс жарақты дайындайтын үй-жай

V б

200

150

150

Тұрмыстық қызметке тиісті заттарды жинақтаушы цех:
кілемдерді, бас қоятын орынды және басқа тиіс жарақтарды тігіп, жөндейтін үй-жай

III б

1 000

300

150

Кір жуатын, химиялық тазалау жұмыстарын жүргізетін үй-жай

V б

200

150

150

Апат кезінде құтқаруға арналған борттық құрал жабдықтарды (парашюттерді) жинайтын участке

III в

750

300

150

Пісіру жұмыстарына арналған үй-жай

ІV б

500

200

150

Аккумуляторлық цех

ІV а

750

300

150

АТБ, цехты, ауысымның, учаскенің, инженерлік-техникалық құрамының және ТКБ бастықтарына арналған үй-жай

ІІ в

2 000

500

200

      Ескертпе:
      АТБ-ның барлық үй-жайларында және барлық жұмыс орындарында жарықтандырудың нормасының және еденнен биіктік деңгейі Г-0,8 тең болуы тиіс.

Қазақстан Республикасының     
Денсаулық сақтау министрінің м.а.
2010 жылғы 3 тамыздағы      
№ 586 бұйрығына         
3-қосымша            

«Азаматтық авиацияның әуе кемелеріне және ұшу құрамының еңбек
жағдайларына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар»
санитариялық ережесі 1. Жалпы ережелер

      1. Осы санитариялық ереже азаматтық авиация әуе кемелерін жабдықтауға, сумен жабдықтауға, ауыз сумен толтыруға, кәрізге, жылытуға, желдетуге, жарықтандыруға және ұшу құрамының еңбек және демалу жағдайларына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптарды белгілейді.

2. Әуе кемелерін күтіп-ұстауға және пайдалануға
қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      2. Әрбір әуе кемесінде әуе көлігіндегі мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау органдарының барлық тексерулері тіркелетін борттық санитариялық журнал болады.
      3. Ұшақтардың санитариялық жағдайын бақылауға мынадай кезеңдерде зерттеп-қараулар кіреді:
      1) тікелей ұшу алдында, ұшуда және ұшып келгеннен кейін;
      2) көп еңбекті қажет ететін регламенттелген жұмыстан кейін;
      3) техникалық қызмет көрсету бойынша жұмыстарды орындау кезеңінде;
      4) зауыттан түскенде;
      5) жаңа авиажеліде сапар орындағанда.
      4. Әуе кемесі осы санитариялық ережеге 1-қосымшаға сәйкес әуе кемесінің түріне байланысты медициналық оттегі бар баллондармен және бір рет қолданылатын маскалармен, жұмсақ мүкаммалмен, гигиена және қызмет көрсету құралдарымен жабдықталады.
      5. Авиажолаушылар мен экипаж мүшелері азықтық өнімдерге және тамақ өнімдеріне, оларды шығару жағдайларына, өлшеп-орауға, тасымалдауға, сақтауға және өткізуге қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптарға сәйкес борттық тамақтандырумен қамтамасыз етіледі.
      6. Әуе кемесі шаруашылық-ауыз сумен жабдықтауға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптарға сәйкес келуі тиіс денсаулыққа қауіпсіз ауыз сумен жеткілікті көлемде қамтамасыз етіледі.
      7. Әуе кемелерінің шайынды суын жинау арнайы машиналарға кейіннен шайынды суды шаруашылық-нәжістік кәрізге жіберу арқылы жүргізіледі.
      8. Шайынды суды әуе кемелерінен жинау және шаруашылық-нәжістік кәрізге жіберу герметикалық жағдайларды сақтаған жағдайда жүзеге асырылуы тиіс.
      9. Ұшу кезінде салонды және экипаж кабиналарын желдету ауа баптау жүйелерімен көзделеді. Салондарды және экипаж кабиналарын табиғи желдету тек жер бетінде тұрған кезінде ғана көзделеді.
      10. Тұрған кезде әуе кемесінің микроклиматы жер бетіндегі борттық ауа баптау жүйелерінің немесе жер бетіндегі ауа баптағыштардың көмегімен қолдануы тиіс. Сыртқы ауа температурасы плюс 15 градус Цельсий (бұдан әрі - оС) және одан төмен кезінде кабинаның ауасы плюс 15оС-тан төмен емес температураға дейін жылытылады, сыртқы ауа температурасы плюс 25оС-тан жоғары кезінде сыртқы ауа температурасымен салыстырғанда ауа 5-8оС-қа (бірақ плюс 20оС-тан төмен емес) салқындатылады.
      11. Жылдың салқын мезгілінде жолаушыларды отырғызу алдында әуе кемесінің салоны арнайы жылыту машинасын пайдалану арқылы жылытылады. Жылыту машинасы ауасының құрамында көміртегі тотығы және басқа да зиянды заттар болмауы тиіс.
      12. Әуе кемесін жарықтандыру құрамдастырылған болуы тиіс.
      13. Жолаушылар салонын, экипаж, буфет және санитариялық-техникалық жабдық кабиналарын, дәретханаларды, жүк бөліктерін жинау аралық немесе базалық әуежайға келуіне байланысты әр сапардан соң жүргізіледі.
      Жинауды салоннан бастап жүргізеді. Дәретхананы жинау Қазақстан Республикасында қолдануға рұқсат етілген дезинфекциялау құралдарын пайдалану арқылы ең соңынан жүргізілуі тиіс.
      14. Ұшақ салонында кілем төсеніштер, креслолардың тысы, қайырылмалы үстелдер, жүк сөрелері, жарық сүзгілері тазаланады. Кілемдерді шаңсорғыштармен тазалайды. Креслолардың арқа тыстары ауыстырылуы тиіс. Қайырылмалы үстелдер, жүк сөрелері, жарық сүзгілері, шынтақ қоятын жақтаулар жуылуы және дезинфекциялау құралымен екі рет өңделуі тиіс.
      15. Алмалы-салмалы ас үй мүкаммалын (контейнерлер) және пайдаланылған борттық ыдыстарды келгеннен кейін борттық тамақтандыру цехына тапсырғаннан кейін буфет жабдықтары Қазақстан Республикасында қолдануға рұқсат етілген жуу және дезинфекциялау құралдарын пайдалану арқылы ылғалды жиналады.
      16. Жинаумен айналысатын адамдар арнайы киіммен жұмыс істеуі тиіс, таңбаланған жинау құралдарын, шаңсорғыш, ыстық және салқын су, Қазақстан Республикасының аумағында қолдануға рұқсат етілген жуу және дезинфекциялау құралдарын пайдалануы тиіс.
      17. Ұшу кезінде қоқыс бір рет қолданылатын қапшықтарға жиналады және қонған соң әуежайдағы қоқыс жинауға арналған контейнерлерге шығарылады.
      18. Әуе кемесін жуу шайынды суды қабылдауға арналған құрылғымен жабдықталған арнайы алаңда жүргізіледі. Әуе кемесінің басқыштары жуу және дезинфекциялау құралдарын қолдану арқылы ылғалды жуылып тұрады.
      19. Халықаралық сапарлар орындайтын әуе кемелері санитариялық-эпидемияға қарсы (профилактикалық), оның ішінде Қазақстан Республикасының аумағын санитариялық қорғауды жүзеге асыру бойынша іс-шараларды өткізуге жатады.
      Медициналық-санитариялық тексеру мыналардан тұрады:
      1) дене қызуы бар тұлғаларды анықтау мақсатында экипаждар мен авиажолаушыларды пирометр мен тепловизордың көмегімен тексеру;
      Дене қызуы жоғары (37оС-ден жоғары) адамдар инфекциялық және паразиттік ауруға күдігі бар адам ретінде бағаланады, оларға қатысты инфекцияның таралуының алдын алу бойынша іс-шаралардың толық көлемі жүргізіледі;
      2) әуе көлігінің аға бортсерігі (немесе авиакомпания өкілі) санитариялық-карантиндік пункт қызметкерінің қолына мынадай құжаттарды ұсынуға міндетті:
      - әуе көлігінің медициналық-санитариялық декларациясының данасы;
      - жолаушылар манифестінің көшірмесі;
      - дератизация (дезинсекция) немесе одан босатылғаны туралы куәлігі;
      3) карантиндік және аса қауіпті инфекциялық аурулар бойынша эпидемиологиялық қолайсыз өңірлерден келген әуе кемелері сапар желісін анықтау мақсатында авиажолаушылардың паспорттары мен билеттерін тексере отырып міндетті, мұқият медициналық-санитариялық тексеріп-қарауға жатады; осы әуе кемесінің аға бортсерігі санитариялық-карантиндік пункт қызметкеріне тиісті құжаттарды, сондай-ақ авиажолаушылардың өздері толтырған анкеталарын ұсынуы тиіс;
      4) медициналық-санитариялық тексеріп-қарау осы ережеге 2-қосымшаға сай эпидемиологиялық тексеру актісін толтырумен аяқталады.

3. Әуе кемелерін ауыз сумен толтыруға және әуе кемесінің сумен
жабдықтау жүйесінен ауыз суды ағызуға қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      20. Әуе кемесін ауыз сумен толтыру су құю машиналарымен ауыз су құю пунктінде (бұдан әрі – пункт) жүргізіледі.
      21. Пункт осы санитариялық ереженің талаптарына сай болуы және оның санитариялық паспорты болуы тиіс.
      22. Пункт бөлек есігі бар екі оқшауланған немесе су дайындауға арналған және суқұйғышты толтыруға арналған біріккен үй-жайдан тұрады. Пункт орталық су құбырына, кәрізге, жылытуға және желдетуге қосылады. Үй-жайдың қабырғалары мен едендерінің беті тегіс, жарықсыз, кедір-бұдырсыз және жуу мен дезинфекциялау құралдарының әсеріне төзімді материалдардан жасалған болуы тиіс.
      23. Су құйғышты толтыруға арналған үй-жай штуцері бар құю шлангісін сақтауға арналған арнайы аспалы шкафпен жабдықталады. Ластануды болдырмау мақсатында штуцер қапта сақталады, аспалы шкаф бітеуіштермен жабылады.
      24. Су дайындауға арналған үй-жайда суды тазартуға дейінгі қондырғы, өлшеу құралдары (суды өлшеу, термометр, манометр) және зертханалық зерттеу үшін су сынамасын алуға арналған шүмек болуы тиіс.
      Пункттің санитариялық-эпидемиологиялық жағдайына және әуе кемесінің технологиялық процессіне өндірістік бақылау жүзеге асырылуы тиіс.
      25. Қысқы мезгілде суды жылыту үшін пунктте су жылытқыштар көзделеді.
      26. Қысқы мезгілде сыртқы ауа температурасы пунктте плюс 5оС-тан төмен кезде салондардағы ауа температурасы +20оС-тан +25оС-қа дейін әуе кемесінің кабиналарын алдын ала жылытқан соң сумен жабдықтау жүйесін толтыру үшін суды жылыту бойынша +50 - +60оС дейін жүзеге асырылуы қажет.
      27. Толтыру пунктін басқа мақсатқа пайдалануға және бөтен су құю құралдарын толтыруға жол берілмейді.
      28. Су құюшы ауыз сумен толтыруды және ауыз су сапасын сақтай отырып жабық әдіспен әуе кемесіне жеткізуді қамтамасыз етуі тиіс.
      29. Су құйғыш машинасына ауыз су толтыру алдында жалғастыратын шлангі және штуцер 30-40 секунд бойы су құбырының суымен алдын ала жуылады. Толтыру аяқталған соң су қалдықтары шлангіден ағызылады.
      30. Ластану мүмкіндігін болдырмау мақсатында су құйғыш машинаның сыйымдылығын автокөліктің су құятын штуцеріне жалғанған шланг арқылы жабық ағыспен толтыру қажет.
      31. Су құйғыш машинаның сыйымдылық ыдысы, толтыру шлангілері, крандары және ауыз сумен жанасатын басқа да жабдықтар Қазақстан Республикасында пайдалануға рұқсат етілген тоттанбайтын материалдардан жасалуы тиіс.
      32. Су құйғыш машиналар шлангіні бекітуге арналған қондырғымен жабдықталады, шлангінің ұшы сақтандыратын қаппен қорғалады. Қап тазалықта ұсталуы тиіс.
      33. Су құйғыш машинаның сыйымдылық ыдысы герметикалық қақпағы мен ілмегі, су ағызатын шүмегі бар су құятын люкпен пломбаланған жылудан оқшаулайтын қабатпен жабдықталады.
      34. Ішкі беттері сызаттанған сыйымдылықтары бар су құйғыш машинаны пайдалануға жол берілмейді.
      35. Сыйымдылық ыдыстың сыртқы бетіне "Ауыз су" деген жазбаны түсіре отырып ашық түспен боялады.
      36. Су құйғыш машина мақсатына қарай пайдаланылуы тиіс, осы санитариялық ереженің талаптарына сай санитариялық паспорты болуы тиіс.
      37. Әуе кемесін сумен жабдықтау жүйесі жолаушылардың ауыз суға мұқтаждығын қамтамасыз етуі және оны барлық тұтынатын нүктелерге беруі тиіс.
      38. Су құюшы әуе кемесін ауыз сумен толтыру жөніндегі журналды толтыруға және осы ережеге 3-қосымшаға сәйкес өткізілген дезинфекция туралы журналды толтыруға тиіс. Журнал байланады, нөмірленеді және мөрмен бекітіледі.
      39. Су дайындауға тікелей қатысы бар және әуе кемесін ауыз сумен толтыруды қамтамасыз ететін адам, сондай-ақ су құбырына қызмет көрсететін адамдар мен су құйғыш машиналарды пайдаланумен және жөндеумен айналысатын техникалық құрам медициналық тексеріп-қараудан және гигиеналық оқытудан өтеді.
      40. Пайдаланушылар инфекциялық аурулардың таралуының пайда болуының алдын алу мақсатында жоспарлы профилактикалық және эпидемиологиялық көрсеткіштер бойынша резервуарларға, пунктке, су құйғыш машинаның сыйымдылық ыдыстарына, әуе кемесін сумен жабдықтау жүйелеріне дезинфекция ұйымдастырады және жүргізеді.
      41. Дезинфекциялау іс-шараларына мыналар жатады және мынадай бірізділікпен жүргізіледі: механикалық тазалау, жуу, дезинфекциялау, соңғы жуу. Дезинфекциялау аяқталған соң суға зертханалық зерттеу жүргізіледі.
      42. Су құбырын, әуе кемесінің сумен жабдықтау жүйесін, шлагіні профилактикалық дезинфекциялау жылына екі рет (көктемде және күзде), су толтыру пунктінің штуцерлеріне және су құйғыш машиналардың сыйымдылық ыдыстарына айына бір рет жүргізілуі тиіс.
      43. Дезинфекциялық іс-шараларды көрсетілген қызмет түріне лицензиясы бар адамдар жүргізеді.
      44. Әуе кемесінің сумен жабдықтау жүйесін залалсыздандыру көлемді әдіспен, экспозиция уақытын сақтай отырып жүргізіледі. Содан кейін әуе кемесінің сумен жабдықтау жүйесі су құбырының суымен үш рет жуылады.
      45. Штуцерлер мен шлангілерді дезинфекциялау дезинфекциялық ерітіндіге батыру әдісімен, экспозиция әдісін сақтай отырып жүргізіледі.
      46. Дезинфекциялау үшін Қазақстан Республикасында қолдануға рұқсат етілген дезинфекциялау құралдарын пайдалануға рұқсат етіледі.
      47. Дезинфекциялау құралдары және жұмыс ерітінділері сағатына бес жиілігінен кем емес ауа алмасуын қамтамасыз ету арқылы сыртқа тарату желдеткішімен жабдықталған арнайы бөлек үй-жайда дайындалуы және сақталуы қажет.
      48. Су толтырғыштың сыйымдылық ыдысын дезинфекциялауға арналған дезинфекциялау құралдарымен жұмыс істейтін персонал жеке қорғаныш құралымен (противогазбен, қорғаныш киімдермен, резеңке етікпен және қолғаптармен) қамтамасыз етілуі қажет.
      49. Әуе кемесінің сумен жабдықтау жүйесін залалсыздандыру көлемді әдіспен жүргізуі қажет. Белсенді хлордың 75-100 мг/л концентрациясымен залалсыздандыру ерітіндісімен сумен жабдықтау жүйесін су толтырушы толтырған соң сумен жабдықтау жүйесіне қысым беріледі және залалсыздандыру ерітіндісінің иісі шыққанша барлық су тарату крандары арқылы су жіберуді жүзеге асырады, сосын крандар жабылады. Экспозиция уақыты алты сағаттан кем болмауы қажет. Содан кейін әуе кемесінің сумен жабдықтау жүйесі су құбырының суымен үш рет жуылады.
      50. Сумен жабдықтау жүйесін қысқы мезгілде (температура 5оС-тан төмен кезде) залалсыздандыру залалсыздандырудың алты сағаттық кезеңінің ішінде ұстап тұратын +20оС - +25оС температураға дейін әуе кемесінде алдын ала жылыту жүргізілуі қажет.
      51. Әуе кемесінің сумен жабдықтау жүйесінен суды төгу үшін төгу жалғауыштары болуы қажет.
      52. Сапар аяқталған соң төрт сағаттан артық ұзақтықта жиналған су қалдығы сумен жабдықтау жүйесінен төгілуі қажет. Әуежайлар аралығында су толтыруға рұқсат етілмейді, қажет болған жағдайда әуе кемесінің жүйесін толық толтыру жүргізілуі қажет.
      53. Сыртқы ауа температурасы жағымсыз кезде двигательдер тоқтаған соң кабина салқындағанға дейін су әуе кемесінің сумен жабдықтау жүйесінен ассенизациялы машинаның сыйымдылық ыдысына канализациялық бак арқылы төгілуі қажет.
      54. Су толтыру машинасының сыйымдылықтарынан су ағызу мынадай жағдайларда жүреді: су сыйымдылықта 8 сағаттан артық болғанда; қысқы уақытта судың температурасы +50оС болғанда. Су толтыру машиналарының сыйымдылықтарындағы су қалдығы ұшақты толырғаннан кейін ағызылады.

3. Экипаждың жұмыс орындарына, экипаждың еңбек және демалу
режиміне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

      55. Ұшқыш креслосы арқалықтың иілу бұрыштары бойынша реттелетін болуы және ұзына бойына орын ауыстыруы тиіс. Әр параметрді реттеу тәуелсіз болуы, жеңіл жүзеге асырылатын және сенімді бекітілетін болуы тиіс.
      Орындықтың, арқалықтың және креслоның басқа да бөлшектерінің беттері жартылай жұмсақ, электрленбейтін және ауа өткізетін жамылғысы болуы, ластанудан жеңіл тазартуды қамтамасыз етуі тиіс.
      56. Кабиналардағы микроклиматтың қолайлы және рұқсат етілген көрсеткіштері, сондай-ақ қоршайтын беттердің температурасы осы санитариялық ереженің 4 қосымшасына сәйкес болуы тиіс.
      57. Қоршайтын беттердің температурасы микроклиматтың қолайлы нормасын сақтаған кезде рұқсат етілген норма +5оС-тан артық қамтамасыз етілген кезде ауаның температурасынан 2оС-тан артық айырмасы болмауы тиіс. Қоршайтын беттердің шекті температурасы +5оС-тан төмен және +45оС-тан жоғары болмауы тиіс.
      Жұмыс аймағының биіктігі бойынша температураның 3оС-тан артық түсуіне, ал көлденең бойынша 4оС-тан аспауына жол берілмейді.
      58. Кабина ауасындағы зиянды химиялық заттар мен шаңның құрамы осы санитариялық ереженің 5-қосымшасына сәйкес жұмыс аймағының ауасындағы зиянды заттардың рұқсат етілген шекті шоғырлануынан (бұдан әрі - РЕШШ) аспауы тиіс. Кабина ауасында бір бағытта әсер ететін бірнеше зиянды заттардың бір мезгілде болуы кезінде олардың әр қайсының ауадағы нақты шоғырлануы қатынасының жиынтығы, олардың РЕШШ-сы бірден аспауы тиіс. Ауада әр бағытта әсер ететін зиянды заттардың бір мезгілде болған кезде РЕШШ оқшауланған әсер кезіндегідей болып қалады.
      59. Жеңіл теріс және оң аэроиондардың болуы осы санитариялық ереженің 6-қосымшасының 1-кестесіне сәйкес өндірістік және қоғамдық үй-жайлардағы ауаның иондалуының рұқсат етілген деңгейіне сәйкес болуы тиіс.
      60. Жұмыс орнындағы дыбыстық қысымның деңгейі, дыбыстың деңгейі және дыбыстың эквиваленттінің деңгейі осы санитариялық ережеге 6-қосымшаның 2-кестесінде көрсетілген мөлшерден аспауы тиіс.
      61. Ұшқыштар құрамына түсетін акустикалық жүктеме эфирді және радио хабарларды тыңдау кезінде қосымша дыбыс жүктемесі және кабина ішілік шудан тұратын дыбыстың эквивалентті деңгейі бойынша бағалануы тиіс.
      62. Ультрадыбыс және инфрадыбыс қысымының рұқсат етілген деңгейі осы санитариялық ережеге 6-қосымшаның 34-кестелерінде көрсетілген мөлшерден аспауы тиіс.
      63. Жалпы дірілдің рұқсат етілген шекті деңгейі осы санитариялық ережеге 6-қосымшаның 5-кестесінде көрсетілген мөлшерден аспауы тиіс.
      64. Герметикалық кабинасы бар барлық әуе кемелерінде ұшу биіктігінен тәуелсіз барометриялық қысым мөлшері сынап бағанасының 567 миллиметрінен (бұдан әрі - сын. бағ. мм) кем болмауы тиіс. Барометриялық қысымды өзгерту жылдамдығы ұшақтың барлық режимдерінде секундына кемінде 0,18 сын. бағ. мм жол беріледі.
      Герметикалық емес кабинасы бар барлық әуе кемелеріндегі және ұшу 3000 м-ден асатын биіктіктегі экипаж және жолаушылар оттегімен қамтамасыз етіледі.
      65. Жұмыс күнінің ішінде қозғалтқышты қосудан бастап оны тоқтатуға дейінгі кезеңде электр және магнит құрауыштар жиынтық бойынша электромагниттік сәуле нормалары осы санитариялық ережеге 6-қосымшаның 6-кестесінде көрсетілген мөлшерден аспауы тиіс.
      66. Магнит өріс кернеуінің және магнит құрауыштардың энергетикалық жүктемесінің рұқсат етілген шекті деңгейі метрге 50 амперді (бұдан әрі - А/м) және сағатқа көбейтілген шаршы метрге 200 вольт (бұдан әрі - В/м2·сағ) белгіленеді. Егер электр және магнит құрауыштар бойынша рұқсат етілген шектіге нақты энергетикалық жүктеменің қатынас жиынтығы бірден аспаса, 3,0 мега Герцке (бұдан әрі - МГц) дейінгі жиіліктегі электр және магнит өрістерінің бір мезгілдегі әсеріне жол беріледі.
      67. 300,0 МГц - 300,0 гига Герц (бұдан әрі - ГГц) өте жоғары жиілік диапазонында (бұдан әрі - ӨЖЖ) электромагниттік энергияның әсері энергия ағынының тығыздық (бұдан әрі - ЭАТ) деңгейі және энергетикалық жүктеме (бұдан әрі – ЭАТ әсердің белгілі бір уақыты ішінде) бойынша бағалануы тиіс. Кабинадағы ЭЖЖ энергия ағынының тығыздық деңгейі шаршы сантиметрге 500 микроВаттан аспауы тиіс (бұдан әрі - мкВт/см2).
      68. ӨЖЖ сәулелендіру деңгейі сәулелеудің жеке кезеңдері үшін ағзаға энергетикалық жүктеме жиынтығымен (бұдан әрі - ЭЖ жиынтығы) бағаланады және 1000 мк Вт сағ/см2 аспауы тиіс.
      69. 6000 м-ден артық биіктікте ұшуды орындайтын экипаж кабинасында, сондай-ақ кабинада ӨЖЖ ЭАТ рентген сәулесінің көздері болғанда рұқсат етілген шекті жүктеме тармағында көрсетілген жағдайда 1000 мкВт/см2 аспауы тиіс.
      70. Ұшу кезінде ӘК экипажының космостық сәулеленуінің эквивалентті мөлшері жылына 5 микрозиверттен (бұдан әрі - мзв) аспауы тиіс. Жер беті жағдайларында табиғи сәулеленумен белгіленген және медициналық куәландыру мен емдеу кезінде алынатын белгіленген доза ескерілмейді.
      Осы санитариялық ережеде белгіленген дозаның шегі жоғары дыбыстық әуе көлік кемелеріне қолданылмайды.
      71. Ұшу уақытында кабиналардағы электростатистикалық өріс кернеуі мынадай шамалардан аспауы тиіс: 1 сағаттан кем ұшу кезінде – метрге 60 киловатт (бұдан әрі – кВ/м); 1,1 сағаттан 12 сағатқа дейін – 60 кВ/м-ді ұшу уақытына бөлу есебімен 20 кВ/м аз электростатистикалық өріс кернеуі кезінде келу уақыты реттелмейді.
      72. Кабиналарды әйнектеу табиғи жарық есебінен аспаптар тақтайшалары мен басқару органдарын жарықтандыруды қамтамасыз етуі тиіс. Табиғи жарық ағысының үлкен қарқыны кезінде кабиналардың жарық түсетін жақтаулары қорғаныш перделермен және жарық сүзгілерімен, басқару және бақылау құралдары - жарықтан қорғау қалқаншаларымен жабдықталады.
      73. Жарықтандыру аспаптарын орнату және олардың құрылысы кабинаның аспаптары мен шамдарының әйнектерінде жарық сәулелерінің пайда болу мүмкіндігін болдырмауы тиіс. Аспап тақтайшаларына, пульттер мен шкалалары мен белгілері жанатын құраммен қапталған басқа да басқару органдарына жарық түсіру үшін кабинада ультракүлгін шамшырақтармен жабдықталады. Ультракүлгінмен сәулеленген кезде жанатын массаның түсі қызыл немесе сарғылт боялатын апаттық белгілерді қоспағанда ашық жасыл болуы тиіс.
      74. Көлденең ұшу кезінде кабинадан қарағанда мынадай болуы тиіс: көкжиек сызығынан алға-төмен - 15 градус (бұдан әрі - о), төмен - алдыңғы жартылай сфера жағына - 35о кем емес, қанат бойымен төмен - 8о, жоғарғы және артқы жартылай сферада - толық көлем.
      75. Экипаж мүшелерінің жұмыс орнындағы жарықтандыру осы санитариялық ережеге 6-қосымшаның 7-кестесіне сай болуы тиіс.
      76. Видеотерминал (бұдан әрі - ВТ) құрылысы мынаны қарастыруы тиіс:
      1) иілу бұрышын белгіленген қалыпта бекіту арқылы вертикаль осы бойынша +30о-қа және горизонталь осы бойынша +15о-қа реттеу мүмкіндігі;
      2) корпустың оң жақ бетіне - шолу индикациясы бар электр қуат көзін қосу және ажырату бейнелеу жарықтығын және қарама-қарсылығын реттегішті орналастыру;
      3) арнайы қорғаныш қақпағының астындағы бүйір панеліне кадрлар мен жолдар жиілігін, вертикаль бойынша сызықталуды, көлденең бойынша орталықтауды реттегішті, жұмыс режимін ("монохроматиялық" - "полихроматиялық") ауыстырып қосқышты орналастыру;
      4) ВТ жеке элементтерінде және корпусқа электростатистикалық зарядтар мен шаңдардың жиналуынан қорғау;
      5) сыртқы жарық деңгейіне қарамастан сапалы бейнелеуді қамтамасыз ету үшін экранның дақ түсірмейтін жабыны және басқа да конструкциялық шешімдер.
      77. Борттық авиациялық ВТ-ның электрлік-сәулелік түтіктерінде мыналар қамтамасыз етілуі тиіс:
      1) қолайлы қашықтық 70 см болғанда 60 см кем емес қашықтықта 60о артық емес жұмыс өрісінің бұрыштық мөлшері;
      2) экран өрісінде бейнелеуді геометриялық бұрмалауды болдырмау;
      3) тікелей және кері контрастта экранның жарықтығы 35 кд/м2 кем емес болуы;
      4) түстік белгінің және реңнің контрасты модуляциясының коэффиценті 60% кем болмауы;
      5) нақты контрасттық бейнелеу (экрандағы ең көп жарықтан ең азға қарай қатынасы) 5:1 кем емес;
      6) жарқыраған элемент жарықтығының қатынасын монохромдық үшін 3:1 және полихромдық ВТ үшін 7:1 деп белгілейтін аралас жол мен растра арасындағы аралықтағы жарықтық модуляциясы;
      7) белгінің ішкі контрасты 2:1 кем емес;
      8) монохромдық ВТ белгілері элементтері жарықтарының әртүрлілігі 0,5-тен аспауы;
      9) монохромдық ВТ арналған пиксельдің ең көп мөлшері 0,4 миллиметрден (бұдан әрі - мм) аспауы;
      10) белгілердің бұрыштық мөлшері 20 бұрыштық минуттан кем емес;
      11) полихромдық ВТ арналған экранның жұмыс өрісіндегі сәулелерді түсірмеу 0,5 мм аспауы;
      12) бейне жарығының (бейненің қозғалуы) ықтиярсыз өзгерісінің болмауы, бейне жағдайының (бейненің дірілдеуі) көрсетілген ықтиярсыз өзгерісі бақылау қашықтығынан (экраннан 70 см қашықтықта 0,07 мм) бір он мың үлестен кем болмауы.
      78. Клавиатура құрылысы мынаны көздеуі тиіс: жеке құрылғы түрінде орындалу, белгіленген қалыпта бекіту арқылы иілу бұрышын көлденең жазықтықта 5о-тан 15о дейін өзгетуге мүмкіндік беретін тірек құралы, жиі қолданылатын клавиатура элементтерін ортаға, төменге және оң жаққа, сирек қолданылатындарды - жоғарғы және сол жаққа орналастыру, функционалдық пернелердің түсін, көлемін және түрін бөлу. Пернелердің ең аз көлемі 13 х 1 мм, ортаға тереңдетілген, қолайлы - 15 х 15 мм, пернелер арасындағы арақашықтық - 3 мм-ден кем емес, адымы - 1 мм, басуға серпімділік кедергісі - 0,25 Н, ең көп - 1,5 Н.
      Видеотерминал корпусы мен клавиатурасы шағылу коэффиценті 0,4-0,6 күңгірт беті болуы тиіс.
      79. Әуе кемесінің экипажы жұмысқа кірер алдында алдын ала және мерзімдік медициналық тексеріп-қараудан, сондай-ақ азаматтық авиациядағы медициналық куәландырудан өтеді.
      80. Экипаждың қысқа мерзімдік ұшу алдындағы демалысы ұйымдастырылады.
      81. Ұшу алдындағы демалысқа арналған үй-жай бөтен тұлғалардан оқшаулануы тиіс. Ұйықтайтын бөлмелер кем дегенде екі адамға есептелінеді және ғимараттың ұшу алаңына қарама-қарсы орналасады. Ұшу алдындағы демалысқа арналған үй-жайлардың терезе жақтаулары дыбыс өткізбейтін құрылғылармен және екі қабатты перделермен жабдықталады.
      82. Демалысқа арналған үй-жай, дәліздер, холлдарда табиғи жарық болуы тиіс. Үй-жайдың қол жуу бөлмелеріне, дәретханаларға, себезгі бөлмелеріне, қоймалар және басқа да адамдар аз уақыт болатын қосалқы үй-жайларда табиғи жарықтың болмауына жол беріледі.
      83. Жалпы және жергілікті жасанды жарықты есепке ала отырып оқу және үстел ойынына арналған орындарды жарықтандыру деңгейі люминесцентті шамдар үшін 200 люкстен (бұдан әрі - лк) және қыздыру шамдары үшін 100 лк-тен кем болмауы тиіс.
      84. Жылыту, желдету және ауа баптау жүйелері демалысқа арналған үй-жайларды жылыту маусымында мынадай микроклиматтық жағдайларды қамтамасыз етуі тиіс: ауа температурасы - 20-22оС; ауаның салыстырмалы ылғалдылығы - 30-60%; ауа қозғалысының жылдамдығы секундына 0,15 метрден (бұдан әрі - м/сек) артық емес; жылдың жылы мезгілінде ауа температурасы - 22-25оС; ауаның салыстырмалы ылғалдылығы - 30-60%; ауа қозғалысының жылдамдығы - 0,25 м/сек артық емес.
      85. Демалысқа арналған үй-жайлардағы шудың деңгейі 4,5 децибел (бұдан әрі - дБА) дыбыстың эквивалентті деңгейінен (бұдан әрі - Laэкв) қысқа уақытта (1 минутқа дейін) - Laмакс 65 дБА-ден аспауы тиіс.
      86. Үй-жайлардағы электромагнитті сәулеленудің рұқсат етілген шекті деңгейлері халық үшін белгіленген шамалардан аспауы тиіс.
      87. Ауадағы жеңіл аэроиондардың болуы қолайлы мәнге (1см3) сай болуы тиіс: оң 15000-30000, теріс - 30000-50000.
      88. Санитариялық-техникалық аспаптар мен құрылғылар жарамды жағдайда болуы, тоттан және басқа да қабаттардан тазартылуы тиіс, жарықшақтары мен басқа да сызаттары болмауы тиіс. Жарамсыз асапаптар ауыстырылуы тиіс. Дәретханалар кабиналармен, киім ілгіштермен, раковиналармен, айналармен жабдықталуы тиіс.
      Санитариялық аспаптардың саны отыз адамға бір аспап есебінен қабылданады. Ерлер дәретханасындағы писсуарлар саны унитаздар санына тең болуы тиіс.
      89. Ұшу алдындағы демалыс бөлмелерінің тұрғын бөлмелері мен жалпы пайдалану орындарында жуу және дезинфекциялау құралдарын пайдалану арқылы күнделікті жинау, айына бір рет - ауқымды жинау жүргізіледі. Төсек әбзелдерін ауыстыру әрбір экипаж мүшесіне келген кезде және тұрып жатқан әр үш күн сайын жүргізіледі.

Азаматтық авиацияның әуе кемелеріне 
және ұшу құрамының еңбек жағдайларына
қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар» санитариялық ережеге   
1-қосымша             

Жұмсақ мүкаммал, гигиена және
қызмет көрсету құралдарының тізбесі

р/с

Атауы

Саны

1

Сүлгілер (зығыр, қағаз)

12 ұшуға 4 дана

2

Қолғаптар (бір реттік)

12 ұшуға 20 дана

3

Майлықтар

12 ұшуға 24 дана

4

Қоқысқа арналған қапшықтар (120 л және 240 л)

12 ұшуға 20 және 10 дана

5

Дәретхана қағазы

12 ұшуға 20 дана

6

Жастықша (бір реттік)

1 ұшуға әр орындыққа 2 дана

7

Ұшқыш жапқыштары

1 сапарға әр орындыққа 2 дана

8

Жастықтар

Әр орындыққа 1 дана

9

Жастық қаптар (бір реттік)

Әр жастыққа 1 дана

10

Құлаққаптар

Әр жолаушыға 1 дана, ұзақтығы 3 сағаттан асатын сапарларға ғана тиеледі

11

Сұйық сабын

Әр дәретхана бөлмесіне 1 дана

12

Гигиеналық пакеттер

Әр орындыққа 1 дана + қосымша 20 дана

13

Бір реттік пакеттер қапталған көрпелер

Жалпы орын санының 20% тиеледі

14

Гардеробқа арналған ілгіштер

Экипаж санына байланысты және әр гардеробқа 20 дана

15

Ауа тазартқыштар

Әр дәретхана бөлмесіне 1 дана

16

Бесікке арналған ақжаймалар мен жастық қаптар (бір реттік)

Әр бесікке 4 дана

17

Әйелдердің гигиеналық төсемдері

Әр салонға 1 қорап

18

Киімге, аяқ киімге арналған щеткалар

Әуе кемесінің әр салонына 1 дана

19

Жинау мүкаммалы

Әуе кемесіне 3 жиын

«Азаматтық авиацияның әуе кемелеріне 
және ұшу құрамының еңбек жағдайларына
қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар» санитариялық ережеге   
2-қосымша              

Әуе кемесін эпидемиологиялық зерттеп-қарау
АКТІСІ

      Мен ___________________________________________________________
                  (санитариялық-карантиндік пункт қызметкерінің А.Т.Ә.)
_________________________________________________________ қатысуымен

_____________________________________________ туристтік агенттігінің

__________________________________________________ авиакомпаниясының

№ _______ сапармен ____________________ бағытында

ұшып келген күні 20___жылғы «_____» _____________________

ұшып келген уақыты «_____________» сағ. ұшып келген әуе кемесін эпидемиологиялық зерттеп-қарау барысында

Мыналар анықталды:
Жолаушылар саны ____________________________________________________
Экипаж/бортсеріктер саны ___________________________________________
Жолаушылардың ұшу кезіндегі сөздерінен _____________________________
Денсаулық жағдайларына шағымдары белгіленді ________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________

      Сондай-ақ ауру белгілері (сызу): қызба, жөтел; бездердің, лимфатүйіндердің ісуі, тамақтың ауруы: үстіртін қиын дем алу, жөтел; диарея, құсу; терідегі бөртпелер, қан кету;

Науқасқа қатысты іс-шаралар жүргізілді ______________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________

қолдары: ___________________________/_____________________/
         ___________________________/_____________________/

Азаматтық авиацияның әуе кемелеріне 
және ұшу құрамының еңбек жағдайларына
қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар» санитариялық ережеге   
3-қосымша             

нысан

Дезинфекция өткізу журналы

р/с

Іс-шара (түрі, орны)

Өткізу күні мен уақыты

Ауданы және (немесе) көлемі

Кім тексерді (ұйымның мөрі не қолы)

Ескертпе







нысан

Әуе кемелеріне су құю бойынша журналы

р/с

Кететін әуе кемесінің сапар № борт

Су құю машинасына су толтыру күні мен уақыты

ӘК су құю күні мен уақыты

Қандай су құятын машина су толтырды, ауыз су мөлшері

Кім тексерді (қолы)

Жұмысқа жіберуге рұқсатының болуы (күні)

Азаматтық авиацияның әуе кемелеріне 
және ұшу құрамының еңбек жағдайларына
қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар» санитариялық ережеге   
4-қосымша              

1-кесте. Әуе кемелерінің кабиналарына арналған микроклиматтың
қолайлы параметрлері

Өлшеу аймағы

Ауа температурасы, ТоС

Салыстырмалы ылғалдылық, %

Ауа қозғалысының жылдамдығы, м/сек

Экипаж кабинасы

21,0 - 24,0

40,0 - 60,0

0,15 артық емес

Жолаушылар салоны

21,0 - 24,0

40,0 - 60,0

0,10 артық емес

Жүк кабинасы, буфет-ас үй

21,0 - 24,0

40,0 - 60,0

0,20 артық емес

Ауаның ең аз салыстырмалы ылғалдылығы ауаның ең көп температурасына сәйкес, ауаның ең көп салыстырмалы ылғалдылығы ауаның ең аз температурасына сәйкес келеді.

2-кесте. Әуе кемелерінің кабиналарына арналған микроклиматтың
рұқсат етілген параметрлері

Өлшеу аймағы

Ауа температурасы, ТоС

Салыстырмалы ылғалдылық, %

Ауа қозғалысының жылдамдығы, м/сек

Экипаж кабинасы

20,0 - 25,0

30,0 - 70,0

0,30 артық емес

Жолаушылар салоны

20,0 - 25,0

нормаланбайды

0,40 артық емес

Жүк кабинасы, буфет-ас үй

17,0 - 25,0

30,0 - 70,0

0,40 артық емес

Ауаның ең аз салыстырмалы ылғалдылығы ауаның ең көп температурасына сәйкес, ауаның ең көп салыстырмалы ылғалдылығы ауаның ең аз температурасына сәйкес келеді.

Азаматтық авиацияның әуе кемелеріне 
және ұшу құрамының еңбек жағдайларына
қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар» санитариялық ережеге    
5-қосымша              

Әуе кемелері кабиналары ауасында РЕШШ-ке сәйкестігін бақылауға
ұсынылған заттардың ең аз тізбесі

р/с №

Заттар

РЕШШ
(мк/м3)

1.

Көміртегі оксиді

20,0

2.

Азот оксиді (азот диоксидіне қайта есептегенде)

5,0

3.

Акролеин

0,2

4.

Формальдегид

0,5

5.

Синтетикалық майлайтын майлар аэрозолы

2,0

6.

Минералды майлайтын майлар аэрозолы

5,0

7.

Алифатикалық көмірсутектер С110 (көміртекке қайта есептегенде)

300,0

8.

Бензол

5,0

9.

Толуол

50,0

10.

Ацетон

200,0

11.

Фенол

0,3

12.

Диоктилсебацинат

10,0

13.

Трикрезилфосфат

0,5

14.

Фтор сутегі (фторға қайта есептегенде)

0,1

15.

Күкіртті ангидрид

10,0

16.

Озон

0,1

17.

Аммиак

20,0

18.

Көміртек диоксиді

0,1 %

Азаматтық авиацияның әуе кемелеріне 
және ұшу құрамының еңбек жағдайларына
қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар» санитариялық ережеге   
6-қосымша              

1-кесте. Өндірістік және қоғамдық үй-жайлар ауасының рұқсат
етілген иондану деңгейлері

Деңгейлер

1 см3 ауадағы иондар

Полярлық көрсеткіші
П = [(n+)-(n-)] [(n+)+(n-)]

n+

n-

Қолайлы

1 500 - 3 000

3 000 - 5 000

- 0,05 - 0,00

Рұқсат етілген

400 - 50 000

600 - 50 000

-0,20 - + 0,05

2-кесте. Әуе кемелерінің ұшу құрамының жұмыс орны үшін
дыбыс қысымының, дыбыс деңгейлері және дыбыстың
эквивалентті деңгейлері

Дыбыс деңгейлері, дБ

Орта геомертиялық жиіліктермен октава жолақтары, Гц

Дыбыстың эквивалентті деңгейі, дБА

31,5

63

125

205

500

1000

2000

4000

8000

Рұқсат етілген

107

95

87

82

78

75

73

71

69

80

Қолайлы

96

83

74

68

63

60

57

55

54

65

3-кесте. Әуе кемелерінің ұшу құрамының жұмыс орындарындағы
ультрадыбыстың дыбыс қысымының рұқсат етілген деңгейлері

Ультра дыбыс деңгейлері, дБ

Орта геомертиялық жиіліктер бойынша үш октавалық жолақтар, кГц

12,5

16

20

25

31

40

63

80

100

Рұқсат етілген

80

90

100

105

110

110

110

110

110

4-кесте. Әуе кемелерінің ұшу құрамының жұмыс орындарындағы инфрадыбыстық қысымның рұқсат етілген деңгейі

Инфрадыбыс деңгейлері, дБ

Орта геомертиялық жиіліктермен октава жолақтары, Гц

Дыбыс қысымының жалпы деңгейі, дБ

2

4

8

16

Рұқсат етілген

105

105

105

105

110

5-кесте. Экипаж мүшелерінің жұмыс орындарында жиіліктердің үштен
бір октавалық жолақтарындағы жалпы діріл деңгейлері

Жиіліктер

Әуе кемелері

Тік, дБА

Көлденең, дБА

1,60

114

107

2,00

113

107

2,50

112

109

3,15

111

111

4,00

110

110

5,00

110

110

6,30

110

110

8,00

110

110

10,00

112

112

12,00

114

114

16,00

116

116

20,00

118

118

25,00

120

120

31,50

122

122

40,00

124

124

50,00

126

126

63,00

128

128

80,00

130

130

100,00

132

132

125,00

134

134

160,00

136

136

6-кесте. Энергетикалық жүктемелер мен радиобайланыс жабдығынан
электр өрістері кернеуінің рұқсат етілген деңгейлері

Параметр

Жиілік диапазонындағы шекті мәндер, МГц

0,3-3,0

3,0-30,0

3,0-300,0

Өріс кернеуі, В/м

500

300

80

Энергетикалық жүктемелер (в/м)2сағ

20 000

7000

800

7-кесте. Экипаж мүшелерінің жұмыс орындарындағы жарықтандыру
нормалары

Жұмыс беті

Жарықтандыру, лк кем емес

Жарықтың біркелкілігі

1. Басқару қалқандары мен пульттеріндегі жазбалар

27,0

1:10

2. Негізгі ұшу-навигациялық аспаптары шкалаларына, навигация тілдері мен элементтеріне жарық беру

2,7

-

3. Түнерген бұлтта ұшу кезінде ақпараттарды оқуға арналған ұшқыштардың аспаптық тақтайшалары

300,0

1:3

4. Ұшу экипажы мүшелерінің жұмыс үстелдері

300,0

1:3