Об утверждении Правил организации работы по подготовке, экспертизе, апробации и проведению мониторинга, изданию учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий

Приказ Министра образования и науки Республики Казахстан от 24 июля 2012 года № 344. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 28 августа 2012 года № 7876.

      Сноска. В заголовок приказа внесены изменения на государственном языке, текст на русском языке не меняется, приказом и.о. Министра образования и науки РК от 27.12.2016 № 720 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      В соответствии с подпунктом 27) статьи 5 Закона Республики Казахстан от 27 июля 2007 года "Об образовании" ПРИКАЗЫВАЮ:

      1. Утвердить прилагаемые Правила организации работы по подготовке, экспертизе, апробации и проведению мониторинга, изданию учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий.

      Сноска. В пункт 1 внесены изменения на государственном языке, текст на русском языке не меняется, приказом и.о. Министра образования и науки РК от 27.12.2016 № 720 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2. Департаменту дошкольного и среднего образования (Жонтаева Ж.А.):

      1) обеспечить в установленном порядке государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

      2) после прохождения государственной регистрации опубликовать настоящий приказ в средствах массовой информации.

      3. Признать утратившим силу:

      1) приказ Министра образования и науки Республики Казахстан от 17 ноября 2010 года № 527 "Об утверждении Правил организации работы по подготовке, экспертизе и изданию учебников, учебно-методических комплексов и пособий" (зарегистрированный в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов Республики Казахстан от 24 ноября 2010 года № 6653, опубликованный в "Казахстанской правде" от 21 декабря 2010 г. № 344-345 (26405-26406)).

      2) приказ Министра образования и науки Республики Казахстан от 20 сентября 2011 года № 398 "О внесении изменений и дополнения в приказ Министра образования и науки Республики Казахстан от 17 ноября 2010 года № 527 "Об утверждении Правил организации работы по подготовке, экспертизе и изданию учебников, учебно-методических комплексов и пособий" (зарегистрированный в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов Республики Казахстан от 6 октября 2011 года № 7242, опубликованный в "Казахстанской правде" от 19 октября 2011 года № 333 (26724)).

      4. Контроль за исполнением данного приказа возложить на вице-министра Сарыбекова М.Н.

      5. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней со дня его первого официального опубликования.

Министр

Б. Жумагулов

Директор


Юридического департамента

Г. Оспанкулов


  Утверждены
приказом Министра образования
и науки Республики Казахстан
от 24 июля 2012 года № 344

Правила
организации работы по подготовке, экспертизе, апробации и
проведению мониторинга, изданию учебников, учебно-методических
комплексов и учебно-методических пособий

      Сноска. Правила в редакции приказа Министра образования и науки РК от 28.04.2015 № 263 (вводится в действие со дня его первого официального опубликования).

1. Общие положения

      1. Настоящие Правила организации работы по подготовке, экспертизе, апробации и проведению мониторинга, изданию учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий (далее – Правила) разработаны в соответствии с подпунктом 27) статьи 5 Закона Республики Казахстан "Об образовании", которые определяют порядок подготовки, экспертизы, апробации и проведения мониторинга, издания учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий.

      2. Основные понятия, используемые в настоящих Правилах:

      1) автор – физическое лицо, творческим трудом которого созданы произведения науки, литературы, искусства, в том числе учебные и/или методические материалы;

      2) авторский коллектив – группа физических лиц, выступающая в качестве соавторов;

      3) методист – специалист в области методики преподавания конкретного учебного предмета (дисциплины);

      4) разработчик – физическое или юридическое лицо, занимающееся проектированием, изложением и оформлением содержания учебной литературы;

      5) издательство – предприятие, осуществляющее подготовку и издание печатной продукции;

      6) единый базовый учебник – учебник, обязательный для использования в организациях, реализующих общеобразовательные учебные программы начального, основного среднего и общего среднего образования;

      7) работодатель – физическое или юридическое лицо, с которым работник состоит в трудовых отношениях;

      8) электронная версия печатного учебника – электронное издание, соответствующее по структуре, содержанию и художественному оформлению печатной форме учебника;

      9) дополнительная литература – издания, не входящие в комплект учебника и учебно-методического комплекса, способствующие реализации Государственного общеобязательного стандарта образования Республики Казахстан (далее – ГОСО РК), типовых учебных планов и типовых учебных программ;

      10) учебник для дополнительного использования – дополнительное учебное издание, используемое как вспомогательный учебный материал;

      11) научная и педагогическая экспертиза учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий – оценка соответствия содержания учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий требованиям ГОСО РК, типовым учебным планам и типовым учебным программам, а методического аппарата – целям обучения, воспитания и развития обучающихся, современным научным представлениям и требованиям психолого-педагогической науки;

      12) учебник – вид учебного издания, содержащий систематизированное изложение учебной дисциплины (предмета), соответствующее ГОСО РК, типовому учебному плану, типовой учебной программе и официально утвержденное в качестве такого вида учебного издания;

      13) апробация учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий – комплексное изучение практики использования учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий в учебном процессе в организациях образования;

      14) мониторинг учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий – сбор, хранение, обработка и распространение информации по результатам внедрения учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий в образовательный процесс;

      15) учебная литература – печатные произведения различных отраслей знаний, направленные на достижение образовательных, а также духовно-нравственных и воспитательных целей, включающие все виды принятых учебных изданий по отдельности и (или) их совокупность;

      16) учебно-методический комплекс (УМК) – совокупность единичных учебных и методических изданий, сопровождающие учебник и направленные на обеспечение освоения обучающимися содержания учебных предметов (дисциплин);

      17) учебное издание – издание, предназначенное для использования в образовательном процессе по конкретной образовательной (учебной) программе;

      18) учебно-методическое пособие (далее – УМП) – вид учебного издания, содержащий материалы по методике преподавания, изучения учебной дисциплины, ее раздела, части или воспитания;

      19) электронное приложение к учебнику (далее – ЭП) – электронный интерактивный учебный материал, расширяющий и/или дополняющий содержание учебника с использованием мультимедийных элементов, практических и контрольных работ;

      20) педагог-практик – должностное лицо в организации образования, имеющее педагогическое образование, свободно владеющее технологией учебно-воспитательной деятельности, достигшее в течение ряда лет высших результатов в профессиональной деятельности;

      21) эксперт – физическое лицо, имеющее соответствующую квалификацию и опыт работы не менее пяти лет в сфере образования, науки, техники и других отраслей, привлекаемое для проведения экспертизы;

      22) оригинал-макет – завершенное по внешним элементам и конструкции оригинал книги, каждая страница которого полностью совпадает с соответствующей страницей будущего издания;

      23) уполномоченный орган – Министерство образования и науки Республики Казахстан;

      24) учебное издание на электронных носителях – издание, представленное как совокупность цифровой, текстовой, графической, аудио, видео и другой информации, которое предназначено для автоматизации обучения, соответствует учебному курсу и обеспечивает различные виды учебных работ. Электронное издание может быть исполнено на электронном носителе, а также размещено на интернет-ресурсе. К электронным учебным изданиям относятся: электронный учебник, электронное учебное пособие, электронный учебно-методический комплекс, видео-, аудио- материалы, цифровые образовательные ресурсы, виртуальные лаборатории и другие.

      Сноска. Пункт 2 в редакции приказа и.о. Министра образования и науки РК от 27.12.2016 № 720 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); с изменением, внесенным приказом и.о. Министра образования и науки РК от 27.12.2017 № 651 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

2. Порядок подготовки учебников, учебно-методических
комплексов и учебно-методических пособий

      3. Подготовка учебников, УМК и УМП организуется автором, авторским коллективом самостоятельно или издательством.

      Для организаций среднего образования авторский коллектив формируется из числа ученых, методистов и учителей.

      Сноска. Пункт 3 в редакции приказа и.о. Министра образования и науки РК от 27.12.2017 № 651 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      4. Подготовка учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий осуществляется в соответствии с ГОСО РК, типовыми учебными планами, типовыми учебными программами по учебному предмету (дисциплине), психолого-педагогическими и дидактическими требованиями.

      Сноска. Пункт 4 в редакции приказа Министра образования и науки РК от 06.05.2016 № 308 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      5. Автор, авторский коллектив осуществляет свою деятельность по подготовке учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий с учетом следующих требований:

      1) включение наиболее актуальных знаний по учебному предмету (дисциплине);

      2) достоверность представленного учебного и методического материала;

      3) учет возрастных, психологических и физиологических особенностей и возможностей обучающихся;

      4) профессиональная направленность содержания учебного материала.

      6. Содержание учебников, УМК и УМП, в том числе на электронных носителях, для уровней начального, основного среднего и общего среднего образования, разрешенного уполномоченным органом к использованию в организациях образования дорабатывается авторским коллективом с учетом результатов мониторинга качества учебной литературы.

      Сноска. Пункт 6 в редакции приказа и.о. Министра образования и науки РК от 27.12.2017 № 651 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
     

3. Порядок экспертизы учебников, учебно-методических
комплексов и учебно-методических пособий

      7. Уполномоченный орган утверждает тематический план по научной и педагогической экспертизе учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий, в том числе на электронных носителях, для всех уровней образования (далее – тематический план) на следующий год в срок до декабря текущего года, который размещается на сайте Центра "Учебник" в течение пятнадцати рабочих дней со дня его утверждения.

      Сноска. Пункт 7 в редакции приказа и.о. Министра образования и науки РК от 27.12.2016 № 720 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      8. Научная и педагогическая экспертиза учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий проводится Центром "Учебник".

      Сноска. Пункт 8 в редакции приказа Министра образования и науки РК от 06.05.2016 № 308 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      9. Научная и педагогическая экспертиза учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий, в том числе на электронных носителях, включенных в тематический план, проводится за счет средств республиканского бюджета.

      Научно-педагогическая экспертиза учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий, в том числе на электронных носителях, не включенных в тематический план, проводится за счет средств разработчика.

      10. Научная и педагогическая экспертиза учебников, УМК и УМП, в том числе на электронных носителях, проводится экспертной комиссией.

      В состав экспертной комиссии входят: для уровней дошкольного воспитания и обучения, начального, основного среднего, общего среднего образования ученые, учителя высшей и первой категорий, воспитатели дошкольных учреждений высшей и первой категорий; для уровня технического и профессионального, послесреднего образования – ученые и преподаватели организаций технического и профессионального, послесреднего образования, представители производства, предприятий и иных организаций; для уровня высшего, послевузовского образования – ученые, преподаватели вузов, представители производства, предприятий и научных организаций.

      Экспертная комиссия выносит экспертное решение.

      Сноска. Пункт 10 в редакции приказа и.о. Министра образования и науки РК от 27.12.2017 № 651 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      11. Прием учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий на экспертизу организуется уполномоченным органом в период с января по июль текущего года для уровней дошкольного воспитания и обучения, начального, основного среднего, общего среднего образования, с января по октябрь текущего года для уровней технического и профессионального, послесреднего, высшего и послевузовского образования.

      Сноска. Пункт 11 в редакции приказа и.о. Министра образования и науки РК от 27.12.2016 № 720 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      12. Автор, авторский коллектив, издательство и разработчики учебной литературы направляют через некоммерческое акционерное общество "Государственная корпорация "Правительство для граждан" (далее – Государственная корпорация) или уполномоченный орган в Центр "Учебник" следующие материалы:

      1) заявление на проведение экспертизы учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий.

      В заявлении указываются инициалы и фамилия (-ии) автора (-ов) в соответствии с титульным листом учебной литературы, название в соответствии с названием учебного предмета (дисциплины) в ГОСО РК (типовых учебных планах технического и профессионального, послесреднего образования), класс (курс), язык, год и место издания. В заявлении также указывается просьба разместить на интернет-ресурсе Центра "Учебник" электронную версию печатного учебника (в формате PDF с пометкой "Проект") для обеспечения доступа к ним широкого круга общественности.

      К заявлению для вновь разработанного учебника, учебно-методического комплекса и учебно-методического пособия прилагаются сведения о разработчике (авторе, авторском коллективе), контактные данные;

      2) исключен приказом и.о. Министра образования и науки РК от 27.12.2016 № 720 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования);

      3) три экземпляра оригинала-макета учебника (в том числе его электронная версия в формате PDF), УМК, УМП, ЭП, а также CD/DVD-диск для учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий на электронных носителях в упаковке для конечного потребителя;

      4) учебную программу по дисциплине для учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий технического и профессионального, послесреднего, высшего и послевузовского образования;

      5) пояснительную записку к учебнику, учебно-методическому комплексу и учебно-методическому пособию.

      Пояснительная записка должна содержать для вновь подготовленных изданий основные концептуальные идеи издания, результаты внутренней экспертизы методических советов издательств, отражающие оценку уровня актуальности, новизны разработки, реализации требований ГОСО РК, типовой учебной программы, для переиздаваемой учебной литературы – внесенные автором (авторским коллективом) дополнения и изменения;

      6) три рецензии: педагога-практика, методиста по предмету, ученого.

      В рецензиях отражаются целевое назначение издания, результаты апробации автором отдельных разделов учебного издания в организациях образования;

      7) выписку из решения республиканского учебно-методического объединения организаций технического и профессионального, послесреднего образования – для учебных изданий технического и профессионального, послесреднего образования; выписку из решения учебно-методического объединения по группам специальностей – для учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий высшего и послевузовского образования;

      8) руководство по установке и руководство для пользователя в свободной форме – для учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий на электронных носителях;

      9) документ, подтверждающий оплату (в случае проведения экспертизы на платной основе).

      Сноска. Пункт 12 с изменениями, внесенными приказами Министра образования и науки РК от 06.05.2016 № 308 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 27.12.2016 № 720 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      13. Государственная корпорация или уполномоченный орган определяет комплектность представленных материалов согласно пункту 12 настоящих Правил.

      Государственная корпорация или уполномоченный орган в течение пяти рабочих дней направляет поступившие материалы в Центр "Учебник" для проведения экспертизы.

      Сноска. Пункт 13 в редакции приказа и.о. Министра образования и науки РК от 27.12.2016 № 720 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      13-1. Государственная корпорация или уполномоченный орган отказывает в приеме материалов для проведения экспертизы в соответствии со статьей 19 и с подпунктами 1) и 2) статьи 19-1 Закона Республики Казахстан от 15 апреля 2013 года "О государственных услугах.

      Сноска. Правила дополнены пунктом 13-1 в соответствии с приказом Министра образования и науки РК от 06.05.2016 № 308 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); в редакции приказа и.о. Министра образования и науки РК от 27.12.2016 № 720 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      14. Научная и педагогическая экспертиза организуется и проводится в течение шестидесяти календарных дней со дня получения материалов Центром "Учебник" от уполномоченного органа.

      15. Научная и педагогическая экспертиза учебников, УМК и УМП, в том числе на электронных носителях, проводится с целью оценки соответствия содержания учебного издания ГОСО РК, типовым учебным планам и типовым учебным программам, а методического аппарата – целям обучения, воспитания и развития обучающихся, современным научным представлениям и требованиям психолого-педагогической науки.

      Центр "Учебник" проводит экспертизу учебников, УМК и УМП, для уровней начального, основного среднего и общего среднего образования до апробации и по итогам апробации до следующего переиздания.

      Для проведения общественной оценки качества учебников для уровней начального, основного среднего и общего среднего образования на время проведения экспертизы их электронные версии размещаются на интернет-ресурсе Центра "Учебник".

      Центр "Учебник" осуществляет мониторинг замечаний и предложений, поступаюших на портал общественной оценки и направляет их издательствам для устранения.

      Сноска. Пункт 15 в редакции приказа и.о. Министра образования и науки РК от 27.12.2017 № 651 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      16. На основе экспертного решения Центр "Учебник" готовит экспертное заключение.

      Экспертное заключение по результатам экспертизы содержит один из следующих выводов:

      1) для учебников, УМК и УМП, в том числе на электронных носителях, для уровня начального, основного среднего и общего среднего образования:

      в случае положительного экспертного решения – "рекомендуется к использованию в организациях образования", а для учебников, УМК и УМП, направляемых на апробацию – "рекомендуется к апробации в организациях образования";

      в случае наличия в экспертном решении замечаний, требующих устранения, в том числе и для учебных изданий, направляемых на апробацию – "требует доработки";

      в случае отрицательного экспертного решения – "не рекомендуется к использованию в организациях образования", а также для учебных изданий, направляемых на апробацию – "не рекомендуется к апробации в организациях образования";

      2) для учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий, в том числе на электронных носителях, уровней дошкольного воспитания и обучения, технического и профессионального, послесреднего, высшего и послевузовского образования – "рекомендуется к использованию в организациях образования";

      в случае наличия в экспертном решении замечаний, требующих устранения – "требует доработки";

      в случае отрицательного экспертного решения – "не рекомендуется к использованию в организациях образования".

      Сноска. Пункт 16 в редакции приказа и.о. Министра образования и науки РК от 27.12.2017 № 651 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      17. Результаты экспертизы автору (авторскому коллективу) или издательству выдает Государственная корпорация или уполномоченный орган.

      Сноска. Пункт 17 в редакции приказа и.о. Министра образования и науки РК от 27.12.2016 № 720 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      18. Учебники, учебно-методические комплексы и учебно-методические пособия, требующие доработки в соответствии с замечаниями экспертного заключения Центра "Учебник", направляются автором (авторским коллективом) или издательством в Государственную корпорацию или уполномоченный орган для повторной экспертизы после доработки в течение тридцати календарных дней со дня получения экспертного заключения. Повторно отклоненное или нерекомендованное к использованию в организациях образования учебное издание не принимается на экспертизу в течение текущего календарного года.

      Сноска. Пункт 18 в редакции приказа и.о. Министра образования и науки РК от 27.12.2016 № 720 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      19. Представленное на экспертизу учебное издание разработчику не возвращается.

4. Порядок апробации и проведения мониторинга учебников,
учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий

      20. Апробацию проходят учебники, УМК и УМП по обновленному содержанию уровней начального, основного среднего и общего среднего образования.

      Сноска. Пункт 20 в редакции приказа и.о. Министра образования и науки РК от 27.12.2017 № 651 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      20-1. Апробация учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий проводится за счет средств республиканского и местного бюджетов и средств разработчика.

      Сноска. Правила дополнены пунктом 20-1 в соответствии с приказом Министра образования и науки РК от 06.05.2016 № 308 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      20-2. Список экспериментальных организаций образования, апробирующих учебники, УМК и УМП, перечень учебников и УМК формируется уполномоченным органом.

      Сноска. Правила дополнены пунктом 20-2 в соответствии с приказом Министра образования и науки РК от 06.05.2016 № 308 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); в редакции приказа и.о. Министра образования и науки РК от 27.12.2017 № 651 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      21. Результаты апробации учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий представляются организациями образования в Центр "Учебник".

      Сноска. Пункт 21 в редакции приказа Министра образования и науки РК от 06.05.2016 № 308 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      22. Центр "Учебник" анализирует поступившие результаты апробации учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий, готовит аналитическую справку для рассмотрения Республиканской комиссией.

      23. Мониторинг учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий уровней начального, основного среднего, общего среднего образования проводится уполномоченным органом с целью оценки качества учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий и анализа обеспеченности учебной литературой организаций образования.

      24. Управления образования областей, города республиканского значения, столицы ежегодно представляют в Центр "Учебник" информацию о качестве и востребованности используемых в учебном процессе учебников, учебно-методических комплексов и учебно-методических пособий, в том числе на электронных носителях.

      Сноска. Пункт 24 в редакции приказа и.о. Министра образования и науки РК от 27.12.2016 № 720 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      25. По итогам мониторинга учебников уполномоченный орган принимает решение об исключении невостребованных организациями образования учебников, УМК и УМП из Перечня учебников, учебно-методических комплексов, пособий и другой дополнительной литературы, в том числе на электронных носителях (далее – Перечень).

      Сноска. Пункт 25 в редакции приказа и.о. Министра образования и науки РК от 27.12.2017 № 651 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      26. Уполномоченный орган создает Республиканскую комиссию по рассмотрению результатов экспертизы и апробации учебников, УМК и УМП, в том числе на электронных носителях (далее – Республиканская комиссия).

      Состав Республиканской комиссии утверждается первым руководителем уполномоченного органа.

      В состав Республиканской комиссии входят представители государственных, общественных организаций, педагогической и научной общественности, имеющие опыт работы в области образования.

      Для рассмотрения результатов экспертизы, апробации учебников, УМК и УМП, в том числе на электронных носителях, и внесения предложений в Республиканскую комиссию уполномоченный орган создает предметные комиссии.

      Заседание предметных комиссий проводится не реже двух раз в год. Состав предметных комиссии формируется из представителей государственных и общественных организаций, ученых, методистов и педагогов-практиков.

      Предметные комиссии:

      1) проводят экспертную оценку учебников для уровней дошкольного, начального, основного среднего и общего среднего образования и ранжирование для определения единого базового учебника;

      2) рассматривают промежуточные и окончательные итоги экспертизы, апробации учебников, УМК и УМП, общественной оценки качества учебников;

      3) вносят на рассмотрение Республиканской комиссии итоги экспертной оценки, апробации и ранжирования учебников, УМК и УМП, в том числе на электронных носителях для уровней дошкольного воспитания и обучения, начального, основного среднего, общего среднего образования.

      Сноска. Пункт 26 в редакции приказа и.о. Министра образования и науки РК от 27.12.2017 № 651 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      27. Республиканская комиссия:

      1) рассматривает итоги работы предметных комиссий;

      2) осуществляет отбор учебников, УМК и УМП, в том числе единых базовых учебников, с учетом предложений предметных комиссий и стоимости учебных издании;

      3) выносит следующие решения об использовании учебников, УМК и УМП, в том числе на электронных носителях, в организациях образования:

      "рекомендуется к использованию в организациях образования";

      "не рекомендуется к использованию в организациях образования";

      "рекомендуется к использованию в организациях образования в качестве единого базового учебника";

      "рекомендуется к использованию в организациях образования в качестве учебника для дополнительного использования";

      4) вносит на рассмотрение и утверждение уполномоченным органом список рекомендованной учебной литературы для включения в Перечень;

      5) вырабатывает и вносит предложения по совершенствованию механизмов подготовки, экспертизы, апробации, мониторинга и издания учебников, УМК и УМП всех уровней образования.

      Сноска. Пункт 27 в редакции приказа и.о. Министра образования и науки РК от 27.12.2017 № 651 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      28. Заседания Республиканской комиссии проводятся по мере необходимости.

      Заседание является правомочным, если на нем присутствует более половины членов Республиканской комиссии.

      Решение Республиканской комиссии не подлежит пересмотру.

      Сноска. Пункт 28 в редакции приказа и.о. Министра образования и науки РК от 27.12.2016 № 720 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      29. Для включения в Перечень рекомендуется не более пяти альтернативных учебников, УМК и УМП по одному учебному предмету.

      Утвержденный уполномоченным органом Перечень размещается на интернет-ресурсе www.edu.gov.kz.

      Сноска. Пункт 29 в редакции приказа и.о. Министра образования и науки РК от 27.12.2017 № 651 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

5. Порядок издания учебников, учебно-методических
комплексов и учебно-методических пособий

      30. Издание учебной литературы для организаций дошкольного воспитания и обучения, начального, основного среднего и общего среднего образования осуществляется в соответствии с Перечнем.

      31. Учебники, учебно-методические комплексы и учебно-методические пособия, включенные в Перечень, издаются за счет средств разработчика.

      32. Гриф уполномоченного органа "Рекомендовано к использованию в организациях образования" для учебной литературы уровней дошкольного, начального, основного среднего, общего среднего образования действителен в течение четырех последующих учебных лет, для специального образования – в течение шести последующих учебных лет, для технического и профессионального, послесреднего, высшего и послевузовского срок действия не ограничивается.

      Сноска. Пункт 32 в редакции приказа Министра образования и науки РК от 06.05.2016 № 308 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      33. Издание учебной литературы для организаций технического и профессионального, послесреднего, высшего и послевузовского образования осуществляется на основании положительного экспертного решения Центра "Учебник" за счет средств республиканского бюджета, учебных заведений, автора, авторского коллектива или издательства.

Оқулықтарды, оқу-әдістемелік кешендері мен оқу-әдістемелік құралдарын әзірлеу, оларға сараптама, сынақ өткізу және мониторинг жүргізу, оларды басып шығару жөніндегі жұмысты ұйымдастыру қағидаларын бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2012 жылғы 24 шілдедегі № 344 Бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2012 жылы 28 тамызда № 7876 тіркелді.

      Ескерту. Бұйрықтың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Білім және ғылым министрінің м.а. 27.12.2016 № 720 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      "Білім туралы" Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 27 шілдедегі Заңының 5-бабының 27) тармақшасына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

      1. Қоса беріліп отырған Оқулықтарды, оқу-әдістемелік кешендері мен оқу-әдістемелік құралдарын әзірлеу, оларға сараптама, сынақ өткізу және мониторинг жүргізу, оларды басып шығару жөніндегі жұмысты ұйымдастыру қағидалары бекітілсін.

      Ескерту. 1-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Білім және ғылым министрінің м.а. 27.12.2016 № 720 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2. Мектепке дейінгі және орта білім департаменті (Ж.А. Жонтаева):

      1) осы бұйрықтың белгіленген тәртіппен Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін қамтамасыз етсін;

      2) мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін осы бұйрықты бұқаралық ақпарат құралдарында жарияласын.

      3. Мыналардың:

      1) "Оқулықтарды, оқу-әдістемелік кешендер мен құралдарды әзірлеу, сараптама жасау және басып шығару жөніндегі жұмысты ұйымдастыру ережесін бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2010 жылғы 17 қарашадағы № 527 бұйрығының (Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің мемлекеттік тіркеу тізілімінде 2010 жылы 24 қарашада № 6653 тіркелген, "Егемен Қазақстан" газетінің 2011 жылғы 11 қаңтардағы № 6-7 (26409) жарияланған);

      2) "Оқулықтарды, оқу-әдістемелік кешендер мен құралдарды әзірлеу, сараптама жасау және басып шығару жөніндегі жұмысты ұйымдастыру ережесін бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2010 жылғы 17 қарашадағы № 527 бұйрығына өзгерістер мен толықтыру енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2011 жылғы 20 қыркүйектегі № 398 бұйрығының (Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің мемлекеттік тіркеу тізілімінде 2011 жылғы 6 қазанда № 7242 тіркелген, "Егемен Қазақстан" газетінің 2011 жылғы 19 қазандағы № 503-504 (26896) жарияланған) күші жойылды деп танылсын.

      4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау вице-министр М.Н. Сарыбековке жүктелсін.

      5. Осы бұйрық алғаш рет ресми жарияланғаннан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Министр

Б. Жұмағұлов


  Қазақстан Республикасы
Білім және ғылым министрінің
2012 жылғы 24 шілдедегі
№ 344 бұйрығымен бекітілді

Оқулықтарды, оқу-әдiстемелiк кешендері мен оқу-әдiстемелiк
құралдарын әзiрлеу, оларға сараптама, сынақ өткізу және
мониторинг жүргізу, оларды басып шығару жөнiндегi жұмысты
ұйымдастыру қағидалары

      Ескерту. Қағида жаңа редакцияда - ҚР Білім және ғылым министрінің 28.04.2015 № 263 (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1. Жалпы ережелер

      1. Осы оқулықтарды, оқу-әдiстемелiк кешендері мен оқу-әдiстемелiк құралдарын әзiрлеу, оларға сараптама, сынақ өткізу және мониторинг жүргізу, оларды басып шығару жөнiндегi жұмысты ұйымдастыру қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) "Білім туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабының 27) тармақшасына сәйкес әзірленді және оқулықтарды, оқу-әдістемелік кешендері мен оқу-әдістемелік құралдарды дайындау, сараптау, сынақтан өткізу, мониторинг жүргізу және басып шығару тәртібін анықтайды.

      2. Осы Қағидаларда келесі ұғымдар қолданылады:

      1) автор – шығармашылық еңбегімен ғылым, әдебиет, өнер туындыларын, соның ішінде оқу және/немесе әдістемелік материалдарды жасаған жеке тұлға;

      2) авторлық ұжым – серіктес авторлар ретінде жинақталған жеке тұлғалар тобы;

      3) әдіскер – нақты оқу пәнін (оқу пәндерін) оқыту әдістемесі саласының маманы;

      4) әзірлеуші – оқу әдебиеттерінің мазмұнын жобалаумен, мазмұндаумен және ресімдеумен айналысатын жеке немесе заңды тұлға;

      5) баспа – баспа өнімін дайындау мен басып шығаруды жүзеге асыратын кәсіпорын;

      6) бірыңғай базалық оқулық – бастауыш, негізгі орта және жалпы білім беру бағдарламаларын іске асыратын ұйымдарда міндетті түрде пайдаланылатын оқулық;

      7) жұмыс беруші – қызметкер еңбек қатынасында тұрған жеке немесе заңды тұлға;

      8) қағаз жүзіндегі оқулықтың электрондық нұсқасы – құрылымы, мазмұны және көркем безендірілуі оқулықтың баспа формасына сәйкес келетін электрондық басылым;

      9) қосымша әдебиет – Қазақстан Республикасының мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты (бұдан әрі – ҚР МЖБС), үлгілік оқу жоспарлары мен үлгілік оқу бағдарламаларын іске асыруға ықпал ететін, оқулық пен оқу-әдістемелік кешен жиынтығына кірмейтін басылым;

      10) қосымша пайдалануға арналған оқулық – бірыңғай базалық оқулыққа көмекші оқу материалы ретінде пайдаланылатын қосымша оқу басылымы;

      11) оқу әдебиеттеріне ғылыми және педагогикалық сараптама жасау – оқу басылымы мазмұнының ҚР МЖБС талаптарына, үлгілік оқу жоспарлары мен үлгілік оқу бағдарламаларына, қазіргі ғылыми ұстанымдарға, ал әдістемелік аппараттың білім алушыларды оқыту, тәрбиелеу және дамыту мақсаттарына, психологиялық-педагогикалық ғылым талаптарына сәйкестігін бағалау;

      12) оқулық – оқу пәнін (пәнді) жүйелі баяндайтын, ҚР МЖБС, үлгілік оқу жоспарына және үлгілік оқу бағдарламасына сәйкес келетін және осы оқу басылымының түрі ретінде ресми бекітілген оқу басылымының түрі;

      13) оқулықтарды, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік құралдарды сынақтан өткізу – білім беру ұйымдарының оқыту процесінде оқулықтардың, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік құралдардың пайдалану практикасын кешенді зерделеу;

      14) оқулықтар, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік құралдар мониторингі – оқулықтарды, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік құралдарды білім беру процесіне енгізу нәтижелері жөніндегі ақпаратты жинақтау, сақтау, өңдеу және тарату;

      15) оқу әдебиеті – білімдік, сонымен бірге рухани-адамгершілік және тәрбиелеу мақсаттарына қол жеткізуге бағытталған, жеке және (немесе) олардың жиынтығы бойынша барлық қабылданған оқу басылымдарының түрлерін қамтитын әртүрлі білім саласындағы баспа шығармалар;

      16) оқу-әдістемелік кешен (ОӘК) – білім алушының оқу пәні (пәндер) бойынша білім мазмұнын меңгеруін қамтамасыз етуге бағытталған және оқулыққа ілеспе болатын жекелеген оқу және әдістемелік басылымдардың жиынтығы;

      17) оқу басылымы – нақты білім беру (оқу) бағдарламасы бойынша білім беру процесінде пайдалануға арналған басылым;

      18) оқу-әдістемелік құрал (бұдан әрі – ОӘҚ) – оқыту пәнін, оның тарауын, бөлігін оқыту және меңгеру немесе тәрбиенің әдістемелері бойынша материалдарды қамтитын оқу басылымының түрі;

      19) оқулыққа электрондық қосымша (бұдан әрі – ЭҚ) – мультимедиялық элементтерді, практикалық және бақылау жұмыстарын қолдана отырып, оқулықтың мазмұнын кеңейтетін және/немесе толықтыратын электрондық интерактивті оқу материалы;

      20) педагог-практик – педагогикалық білімі бар, оқу-әдістемелік қызметтің технологиясын еркін меңгерген, бірнеше жылдар аралығында кәсіби қызметте жоғары нәтижелерге қол жеткізген білім беру ұйымындағы лауазымды тұлға;

      21) сарапшы – сараптама жүргізуге тартылатын, білім беру, ғылым, техника және басқа да салаларда кем дегенде бес жыл еңбек өтілі және тиісті біліктілігі бар жеке тұлға;

      22) түпнұсқа-макет – болашақ басылымның тиісті бетіне әр беті толығымен сәйкес келетін, сыртқы элементтері мен құрылымы бойынша аяқталған кітаптың түпнұсқасы;

      23) уәкілетті орган – Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі;

      24) электрондық жеткізгіштердегі оқу басылымы – оқытуды автоматтандыруға арналған, оқу курсына сәйкес келетін және оқу жұмыстарының әр алуан түрлерін қамтамасыз ететін, сандық, мәтіндік, графикалық, аудио, видео және өзге ақпараттың жиынтығы ретінде ұсынылған басылымдар. Электрондық басылым электрондық жеткізгіште орындалуы, сонымен бірге интернет-ресурстарда орналастырылуы мүмкін. Электрондық оқу басылымдарына келесілер кіреді: электрондық оқулық, электрондық оқу құралы, электрондық оқу-әдістемелік кешен, видео-, аудио- материалдар, сандық білім беру ресурстары, виртуалды зертханалар және т.б.

      Ескерту. 2-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Білім және ғылым министрінің м.а. 27.12.2016 № 720 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді – ҚР Білім және ғылым министрінің м.а. 27.12.2017 № 651 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрықтарымен.

2. Оқулықтарды, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік құралдарды дайындау тәртібі

      3. Оқулықтарды, ОӘК мен ОӘҚ дайындауды өз бетінше автор, авторлық ұжым немесе баспа ұйымдастырады.

      Орта білім беру ұйымдары үшін авторлық ұжым ғалымдар, әдіскерлер және мұғалімдер қатарынан қалыптасады.

      Ескерту. 3-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Білім және ғылым министрінің м.а. 27.12.2017 № 651 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      4. Оқулықтарды, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік құралдарды дайындау ҚР МЖБС-ға, үлгілік оқу жоспарларына, оқу пәні (пәндері) бойынша үлгілік оқу бағдарламаларына, психологиялық-педагогикалық және дидактикалық талаптарға сәйкес жүзеге асырылады.

      Ескерту. 4-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Білім және ғылым министрінің 06.05.2016 № 308 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      5. Автор, авторлық ұжым оқулықтарды, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік құралдарды дайындау бойынша өз қызметін келесі талаптарды ескере отырып жүзеге асырады:

      1) оқу пәні (пәндері) бойынша неғұрлым өзекті білімдерді енгізу;

      2) ұсынылған оқу және әдістемелік материалдардың дұрыстығы;

      3) білім алушылардың жас, психологиялық және физиологиялық ерекшеліктері мен мүмкіндіктерін есепке алу;

      4) оқу материалы мазмұнының кәсіби бағыттылығы.

      6. Уәкілетті орган білім беру ұйымдарында пайдалануға рұқсат етілген бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім беру деңгейлеріне арналған оқулықтарды, ОӘК мен ОӘҚ, оның ішінде электронды жеткізгіштегілерге авторлық ұжым оқу әдебиеттері сапасының мониторингі нәтижелерін ескере отырып өңдейді.

      Ескерту. 6-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Білім және ғылым министрінің м.а. 27.12.2017 № 651 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

3. Оқулықтарды, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік
құралдарды сараптамадан өткізу тәртібі

      7. Уәкілетті орган барлық білім беру деңгейлеріне арналған оқулықтарға, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік құралдарға, оның ішінде электронды жеткізгіштегілерге ғылыми және педагогикалық сараптама бойынша тақырыптық жоспарды (бұдан әрі – тақырыптық жоспар) келесі жылға ағымдағы жылдың желтоқсанына дейін бекітеді, ол "Оқулық" орталығының сайтында бекітілген күнінен бастап он бес жұмыс күні ішінде орналастырылады.

      Ескерту. 7-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Білім және ғылым министрінің м.а. 27.12.2016 № 720 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      8. "Оқулық" орталығы оқулықтарға, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік құралдарға ғылыми және педагогикалық сараптаманы жүргізеді.

      Ескерту. 8-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Білім және ғылым министрінің 06.05.2016 № 308 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      9. Тақырыптық жоспарға енгізілген оқулықтарға, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік құралдарға, соның ішінде электрондық жеткізгіштердегі ғылыми және педагогикалық сараптама жасау республикалық бюджет есебінен жүргізіледі.

      Тақырыптық жоспарға енгізілмеген оқулықтарға, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік құралдарға, соның ішінде электрондық жеткізгіштердегі ғылыми және педагогикалық сараптама жасау әзірлеушінің есебінен жүргізіледі.

      10. Оқулықтарға, ОӘК мен ОӘҚ, оның ішінде электрондық жеткізгіштердегі ғылыми және педагогикалық сараптаманы сараптау комиссиясы жүргізеді.

      Сараптау комиссиясының құрамына: мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру деңгейлері үшін ғалымдар, жоғары және бірінші санатты мұғалімдер; техникалық және кәсіптік, ортадан кейінгі білім беру деңгейі үшін – ғалымдар мен техникалық және кәсіптік, ортадан кейінгі білім беру ұйымдарының оқытушылары, өндіріс, кәсіпорын және басқа да ұйым өкілдері; жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру деңгейі үшін – ғалымдар, жоғары оқу орындарының оқытушылары, өндіріс, кәсіпорын және басқа да ұйым өкілдері енеді.

      Сараптау комиссиясы сараптамалық шешім шығарады.

      Ескерту. 10-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Білім және ғылым министрінің м.а. 27.12.2017 № 651 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      11. Уәкілетті орган оқулықтарды, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік құралдарды, оның ішінде электронды жеткізгіштегілерді сараптамаға қабылдауды мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру деңгейлері үшін ағымдағы жылғы қаңтар мен шілде аралығындағы кезеңде, техникалық және кәсіптік, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру деңгейлері үшін ағымдағы жылғы қаңтар мен қазан аралығындағы кезеңде ұйымдастырады.

      Ескерту. 11-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Білім және ғылым министрінің м.а. 27.12.2016 № 720 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      12. Оқу әдебиетінің авторы, авторлық ұжымы, баспасы және әзірлеушілері "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясы" коммерциялық емес акционерлік қоғамы (бұдан әрі – Мемлекеттік корпорация) немесе уәкілетті орган арқылы "Оқулық" орталығына келесі материалдарды жібереді:

      1) оқулықтарға, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік құралдарға сараптама жүргізу туралы өтініш;

      Өтініште оқу әдебиетінің титул парағына сәйкес автор(лар)дың аты-жөні мен тегі, ҚР МЖББС-дағы (техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің үлгілік оқу жоспарлары) оқу пәнінің (пәндерінің) атына сәйкес атауы, сыныбы (курсы), басылым тілі, шыққан жылы, басылған орны көрсетіледі. Өтініште сонымен бірге жұртшылықтың кең ауқымының қол жеткізуі үшін "Оқулық" орталығының интернет-ресурсында қағаз жүзіндегі оқулықтың электрондық нұсқаларын орналастыру туралы өтініші көрсетіледі ("Жоба" белгісімен PDF форматында).

      Қайта әзірленген оқулықтар, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік құралдар үшін өтінішке әзірлеушілер (авторы, авторлық ұжым) туралы мәліметтер және байланыс телефондары қоса беріледі.

      2) алып тасталды – ҚР Білім және ғылым министрінің м.а. 27.12.2016 № 720 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3) оқулықтың (соның ішінде оның электрондық нұсқасы PDF форматта), ОӘК, ОӘҚ, ЭҚ түпнұсқа-макеттерінің және қорапта соңғы тұтынушыға арналған электрондық жеткізгіштердегі оқулықтар, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік құралдар CD (DVD)-дискінің үш данасы;

      4) техникалық және кәсіптік, ортадан кейінгі, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі оқулықтар, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік құралдар үшін пән бойынша оқу бағдарламасы;

      5) оқулықтарға, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік құралдарға түсіндірме жазба.

      Түсіндірме жазба қайта дайындалған басылым үшін негізгі тұжырымдамалық ойларынан, өзектілік деңгейін бағалаудан, әзірлеменің жаңашылдығынан, ҚР МЖБС-ны, үлгілік оқу бағдарлама талаптарын іске асырудан, қайта басылған оқу басылымдары үшін – автордың (авторлық ұжымның) енгізген өзгерістері мен толықтыруларынан тұруы тиіс.

      6) үш пікір: пән бойынша педагог-практиктің, пән бойынша әдіскердің, ғалымның.

      Пікірде автордың білім беру ұйымдарында білім беру деңгейіне байланысты оқу басылымына ішінара сынақтан өткізу нәтижелері, басылымның мақсатты арналуы көрсетіледі;

      7) техникалық және кәсіптік, ортадан кейінгі білімнің оқу басылымдары үшін – техникалық және кәсіптік, ортадан кейінгі білім беру ұйымдарының республикалық оқу-әдістемелік бірлестік шешімінен үзінді, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің оқулықтар, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік құралдары үшін – мамандықтардың топтары бойынша оқу-әдістемелік бірлестіктің шешімінен үзінді;

      8) электрондық жеткізгіштердегі оқулықтар, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік құралдар үшін – пайдаланушыларға арналған орнату және басшылыққа алу нұсқаулығы еркін нысанда.

      9) төлемді растайтын құжат (сараптаманы ақылы негізде өткізген жағдайда).

      Ескерту. 12-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Білім және ғылым министрінің 06.05.2016 № 308 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 27.12.2016 № 720 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрықтарымен..

      13. Мемлекеттік корпорация немесе уәкілетті орган ұсынылған материалдардың толықтығын осы Қағидалардың 12-тармағына сәйкес анықтайды.

      Мемлекеттік корпорация немесе уәкілетті орган бес күнтізбелік күн ішінде келіп түскен материалдарды сараптама өткізу үшін "Оқулық" орталығына жібереді.

      Ескерту. 13-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Білім және ғылым министрінің м.а. 27.12.2016 № 720 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      13-1. Мемлекеттік корпорация немесе уәкілетті орган Қазақстан Республикасының 2013 жылғы 15 сәуірдегі "Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы" Заңының 19 және 19-1-бабының 1) және 2) тармақшаларына сәйкес сараптаманы өткізу үшін материалдарды қабылдаудан бас тартады.

      Ескерту. 13-1-тармақпен толықтырылды - ҚР Білім және ғылым министрінің 06.05.2016 № 308 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); жаңа редакцияда – ҚР Білім және ғылым министрінің м.а. 27.12.2016 № 720 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрықтарымен.

      14. Ғылыми және педагогикалық сараптаманы өткізу уәкілетті органнан "Оқулық" орталығы материалдарды қабылдаған күннен бастап күнтізбелік алпыс күн ішінде ұйымдастырылады және жүргізіледі.

      15. Оқулықтарға, ОӘК мен ОӘҚ, оның ішінде электронды жеткізгіштегілерге ғылыми және педагогикалық сараптама өткізу ҚР МЖБС-ға, үлгілік оқу жоспарлары мен оқу бағдарламаларына, ал әдістемелік аппараттың – білім алушыларды оқыту, тәрбиелеу мен дамыту мақсаттарына, психология-педагогика ғылымының қазіргі заманғы талаптарына сәйкестігін бағалау мақсатында жүргізіледі.

      "Оқулық" орталығы мектепке дейінгі, бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім беру деңгейіне арналған оқулықтар, ОӘК, ОӘҚ-ге келесі қайта басып шығарылғанға дейін сынақ алды және сынақтан кейінгі сараптама өткізеді.

      Қоғамдық бағалау жүргізу үшін бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім беру деңгейіне арналған оқулықтар сараптама жүргізу барысында оның электронды нұсқасы "Оқулық" орталығының интернет-ресурсында орналастырылады.

      "Оқулық" орталығы қоғамдық бағалау порталына түскен ескертулер мен ұсыныстарға мониторинг жүргізіп, оларды кемшіліктерді жою мақсатында баспаларға жібереді.

      Ескерту. 15-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Білім және ғылым министрінің м.а. 27.12.2017 № 651 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      16. Сараптамалық шешім негізінде "Оқулық" орталығы сараптама қорытындысын дайындайды.

      Сараптама нәтижелері бойынша сараптама қорытындысы келесі тұжырымдардың бірін қамтиды:

      1) бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім деңгейіне арналған оқулықтарға, ОӘК мен ОӘҚ, соның ішінде электрондық жеткізгіштерде:

      оң сараптамалық шешім алған жағдайда – "білім беру ұйымдарында пайдалануға ұсынылады", ал сынаққа жолданатын оқулықтарға, ОӘК мен ОӘҚ – "білім беру ұйымдарында сынақтан өткізуге ұсынылады";

      сараптамалық шешімде жоюды қажет ететін ескертулер болған жағдайда – "өңдеуді қажет етеді", оның ішінде сынаққа жіберілетін оқу әдебиеттері үшін;

      теріс сараптамалық шешім алған жағдайда – "білім беру ұйымдарында пайдалануға ұсынылмайды", сонымен бірге сынаққа жіберілетін оқу әдебиеттеріне – "білім беру ұйымдарында сынақтан өткізуге ұсынылмайды".

      2) мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім деңгейінің оқулықтары, ОӘК мен ОӘҚ үшін, оның ішінде электрондық жеткізгіштерде – "білім беру ұйымдарына пайдалануға ұсынылады";

      сараптамалық шешімде жоюды қажет ететін ескертулер болған жағдайда – "Өңдеуді қажет етеді";

      теріс сараптамалық шешім алған жағдайда – "білім беру ұйымдарына пайдалануға ұсынылмайды.

      Ескерту. 16-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Білім және ғылым министрінің м.а. 27.12.2017 № 651 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      17. Мемлекеттік корпорация немесе уәкілетті орган авторға (авторлық ұжымға) немесе баспаға сараптама нәтижелерін береді.

      Ескерту. 17-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Білім және ғылым министрінің м.а. 27.12.2016 № 720 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      18. Оқулық" орталығының сараптама қорытындысына сәйкес автор (авторлық ұжым) немесе баспа өңдеуді талап ететін оқулықтарды, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік құралдарды өңдеуден кейін Мемлекеттік корпорацияға немесе уәкілетті органға қайта сараптама өткізуге сараптамалық шешімді алған күннен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде ұсынылады. Екінші рет қайтарылған немесе білім беру ұйымдарында пайдалануға ұсынылмаған оқу басылымдары ағымдағы күнтізбелік жыл ішінде сараптамаға қабылданбайды.

      Ескерту. 18-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Білім және ғылым министрінің м.а. 27.12.2016 № 720 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      19. Сараптамаға ұсынылған оқу басылымы әзірлеушіге қайтарылмайды.

4. Оқулықтарды, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік
құралдарды сынақтан өткізу және мониторинг жүргізу тәртібі

      20. Оқулықтар, ОӘК мен ОӘҚ бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім берудің жаңартылған білім мазмұны бойынша сынақтан өтеді.

      Ескерту. 20-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Білім және ғылым министрінің м.а. 27.12.2017 № 651 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      20-1. Оқулықтарға, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік құралдарға сынақ өткізу республикалық және жергілікті бюджет қаражаты және әзірлеушінің қаражаты есебінен жүргізіледі.

      Ескерту. 20-1-тармақпен толықтырылды - ҚР Білім және ғылым министрінің 06.05.2016 № 308 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      20-2. Уәкілетті орган оқулықтарға, ОӘК мен ОӘҚ сынақ өткізетін эксперименттік білім беру ұйымдарының тізімін және оқулықтар мен ОӘК тізбесін қалыптастырады.

      Ескерту. 20-2-тармақпен толықтырылды - ҚР Білім және ғылым министрінің 06.05.2016 № 308 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); жаңа редакцияда – ҚР Білім және ғылым министрінің м.а. 27.12.2017 № 651 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрықтарымен.

      20-3. Министрлік сынақ өткізудің мерзімін белгілейді және сынақты өткізуге жауапты ұйымды анықтайды.

      Ескерту. 20-3-тармақпен толықтырылды - ҚР Білім және ғылым министрінің 06.05.2016 № 308 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      21. Оқулықтарға, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік құралдарға сынақ нәтижелерін сынақты өткізуге жауапты ұйымдар "Оқулық" орталығына тапсырады.

      Ескерту. 21-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Білім және ғылым министрінің 06.05.2016 № 308 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      22. "Оқулық" орталығы оқулықтардың, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік құралдардың сынақтан өткен материалдарына талдау жасайды, Республикалық комиссия қарауына талдамалық анықтама әзірлейді.

      23. Уәкілетті орган мектепке дейінгі, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім деңгейлері оқулықтардың, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік құралдардың мониторингін оқулықтар, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік құралдардың сапасын бағалау мен білім беру ұйымдарының оқу әдебиеттерімен қамтамасыз етілуін талдау мақсатында жүргізіледі.

      24. Облыстардың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың білім басқармалары жыл сайын оқу процесінде қолданыстағы оқулықтар мен оқу-әдістемелік кешендердің сапасы және оларға сұраныс бойынша "Оқулық" орталығына ақпарат береді.

      Ескерту. 24-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Білім және ғылым министрінің м.а. 27.12.2016 № 720 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      25. Уәкілетті орган оқулықтар мониторингінің нәтижелері бойынша білім беру ұйымдары тарапынан сұраныссыз қалған оқулықтарды, ОӘК мен ОӘҚ Оқулықтардың, оқу-әдiстемелiк кешендерiнiң, құралдарының және басқа да қосымша әдебиеттердiң, оның ішінде электрондық жеткізгіштегілерінің тiзбесінен (бұдан әрі – Тізбе) алып тастау туралы шешім қабылдайды.

      Ескерту. 25-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Білім және ғылым министрінің м.а. 27.12.2017 № 651 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      26. Уәкілтті орган оқулықтарды, ОӘК мен ОӘҚ-ні, оның ішінде электронды жеткізгіштегілерді, сараптама және сынақ жүргізу нәтижелерін қарастыру жөніндегі Республикалық комиссияны (бұдан әрі – Республикалық комиссия) құрады.

      Республикалық комиссияның құрамы уәкілетті органның бірінші басшысымен бекітіледі.

      Республикалық комиссияның құрамына білім беру саласында жұмыс тәжірибесі бар мемлекеттік, қоғамдық ұйымдардың, педагогикалық және ғылыми қоғамдастықтың өкілдері кіреді.

      Уәкілетті орган оқулықтардың, ОӘК мен ОӘҚ-нің, оның ішінде электронды жеткізгіштегілердің сараптама, сынақ нәтижелерін қарастыру және Республикалық комиссияға ұсыныс енгізу үшін пәндік комиссияларды құрады.

      Пәндік комиссиялардың отырысы жылына екі реттен кем емес өткізіледі.

      Пәндік комиссиялар құрамы мемлекеттік және қоғамдық ұйымдардың өкілдерінен, ғалымдар, әдіскерлер мен педагог-практиктерден құрылады.

      Пәндік комиссиялар:

      1) мектепке дейінгі, бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім деңгейлеріне арналған оқулықтарға сараптама жасайды және бірыңғай базалық оқулықты анықтау үшін деңгейге бөлу жұмыстарын жүргізеді;

      2) оқулықтардың, ОӘК мен ОӘҚ сараптама, сынақ, оқулықтар сапасын қоғамдық бағалаудың аралық және соңғы қорытындыларын қарастырады;

      3) мектепке дейінгі тәрбие және оқыту, бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім беру деңгейлеріне арналған оқулықтардың, ОӘК мен ОӘҚ-ні, оның ішінде электронды жеткізгіштегілерді сараптамалық бағалау, сынақтан өткізу және деңгейге бөлу қорытындыларын Республикалық комиссияның қарауына енгізеді.

      Ескерту. 26-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Білім және ғылым министрінің м.а. 27.12.2017 № 651 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      27. Республикалық комиссия:

      1) пәндік комиссиялар жұмысының қорытындыларын қарастырады;

      2) оқу басылымының мазмұнын бағалау критерийлері негізінде пәндік комиссиялардың ұсыныстарын, сондай-ақ оқулықтардың бағасын есепке ала отырып, оқулықтарды, ОӘК мен ОӘҚ-ні, оның ішінде бірыңғай базалық оқулықтарды іріктеуді жүзеге асырады;

      3) оқулықтарды, ОӘК мен ОӘҚ-ні, оның ішінде электрондық жеткізгіштегілерді оқу процесінде пайдалану туралы мынадай шешімдерді қабылдайды:

      "білім беру ұйымдарында пайдалануға ұсынылады";

      "білім беру ұйымдарында пайдалануға ұсынылмайды";

      "білім беру ұйымдарында бірыңғай базалық оқулық ретінде пайдалануға ұсынылады";

      "білім беру ұйымдарында қосымша қолдануға арналған оқулық ретінде пайдалануға ұсынылады";

      4) Тізбеге енгізу үшін ұсынылған оқу әдебиеттері тізімін Министрліктің қарауына және бекітуіне ұсынады;

      5) оқулықтарды, ОӘК мен ОӘҚ-ні дайындау, сараптау, сынақтан өткізу, мониторинг жүргізу және басып шығару тетіктерін жетілдіру бойынша ұсыныстар дайындайды және енгізеді.

      Ескерту. 27-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Білім және ғылым министрінің м.а. 27.12.2017 № 651 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      28. Республикалық комиссияның отырысы қажеттілігіне қарай өткізіледі.

      Отырыс Республикалық комиссия мүшелерінің жартысынан көп бөлігі қатысқанда заңды болып табылады.

      Республикалық комиссияның шешімі қайта қарастырылмайды.

      Ескерту. 28-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Білім және ғылым министрінің м.а. 27.12.2016 № 720 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      29. Тізбеге бір оқу пәні бойынша бестен артық емес балама оқулықтар, ОӘК мен ОӘҚ енгізіледі.

      Уәкілетті орган бекіткен Тізбе www.edu.gov.kz интернет-ресурсына орналастырылады.

      Ескерту. 29-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Білім және ғылым министрінің м.а. 27.12.2017 № 651 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

5. Оқулықтарды, оқу-әдістемелік кешендер мен құралдарды басып шығару тәртібі

      30. Мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту, бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім беру ұйымдары үшін оқу әдебиеттерін басып шығару Тізбеге сәйкес жүзеге асырылады.

      31. Тізбеге енген оқулықтар, оқу-әдістемелік кешендер мен оқу-әдістемелік құралдар әзірлеушінің қаражаты есебінен басылып шығарылады.

      32. Уәкілетті органның "Білім беру ұйымдарында пайдалануға рұқсат етіледі" деген грифі мектепке дейінгі, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру деңгейлерінің оқу әдебиеттері үшін келесі төрт оқу жылы ішінде, арнайы білім беру ұйымдары үшін келесі алты оқу жылы ішінде қолданыста болады, техникалық және кәсіптік, ортадан кейінгі, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру деңгейлерінің оқу әдебиеттері үшін шектелмейді.

      Ескерту. 32-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Білім және ғылым министрінің 06.05.2016 № 308 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      33. Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беретін ұйымдар үшін оқу әдебиеттерін басып шығару "Оқулық" орталығының оң сараптамалық шешімі негізінде республикалық бюджеттің, оқу орнының немесе автордың, авторлар ұжымының немесе баспаның қаражаты есебінен жүзеге асырылады.