О внесении изменений в решение маслихата Аккайынского района от 27 февраля 2014 года № 21-2 "Об утверждении Регламента маслихата Аккайынского района"

Решение маслихата Аккайынского района Северо-Казахстанской области от 3 ноября 2015 года N 36-7. Зарегистрировано Департаментом юстиции Северо-Казахстанской области 4 декабря 2015 года N 3491. Утратило силу решением маслихата Аккайынского района Северо-Казахстанской области от 29 ноября 2016 года № 7-5

      Сноска. Утратило силу решением маслихата Аккайынского района Северо-Казахстанской области от 29.11.2016 № 7-5 (вводится в действие со дня его первого официального опубликования).
      В соответствии со статьей 21 Закона Республики Казахстан от 24 марта 1998 года "О нормативных правовых актах", маслихат Аккайынского района РЕШИЛ:
       1. Внести в решение маслихата Аккайынского района "Об утверждении Регламента маслихата Аккайынского района" от 27 февраля 2014 года № 21-2 (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 2621 от 31 марта 2014 года, опубликовано 10 апреля 2014 года в газете "Аққайың", 10 апреля 2014 года в газете "Колос") следующие изменения:
       регламент маслихата Аккайынского района, утвержденный указанным решением, изложить в новой редакции, согласно приложению к настоящему решению.
       2. Настоящее решение вводится в действие по истечении десяти календарных дней со дня первого официального опубликования.
      Председатель ХXХVI сессии
V созыва
А. Умбетов
      Секретарь маслихата
Аккайынского района
К. Курманбаев

  Приложение к решению маслихата Аккайынского района от 3 ноября 2015 года № 36-7
  Утвержден решением № 21-2 маслихата Аккайынского района от 27 февраля 2014 года

РЕГЛАМЕНТ
маслихата Аккайынского района

1. Общие положения

      1. Настоящий регламент маслихата Аккайынского района (далее - регламент) разработан в соответствии со статьей 9 Закона Республики Казахстан от 23 января 2001 года "О местном государственном управлении и самоуправлении в Республике Казахстан" (далее - Закон), Указом Президента Республики Казахстан от 3 декабря 2013 года № 704 "Об утверждении Типового регламента маслихата" и устанавливает порядок проведения сессий маслихата, заседаний его органов, внесения и рассмотрения на них вопросов, образования и избрания органов маслихата, заслушивания отчетов об их деятельности, отчетов о проделанной работе маслихата перед населением и деятельности его постоянных комиссий, рассмотрения запросов депутатов, полномочия, организацию деятельности депутатских объединений в маслихате, а также голосования, работы аппарата и другие процедурные и организационные вопросы.
      2. Маслихат Аккайынского района – выборный орган, избираемый населением района, выражающий волю населения и в соответствии с законодательством Республики Казахстан определяющий меры, необходимые для ее реализации, и контролирующий их осуществление (далее - маслихат).
       Маслихат не обладает правами юридического лица.
       3. Деятельность маслихата регулируется Конституцией Республики Казахстан, Законом и иными нормативными правовыми актами Республики Казахстан.

2. Порядок проведения сессии маслихата

      4. Основной формой деятельности маслихата является сессия, на которой решаются вопросы, отнесенные к его ведению законами Республики Казахстан.
       Сессия маслихата правомочна, если на ней присутствует не менее двух третей от общего числа депутатов маслихата. Сессия проводится в форме пленарных заседаний.
      В работе сессии по решению маслихата может быть сделан перерыв на срок, установленный маслихатом, но не превышающий пятнадцати календарных дней. Продолжительность сессии определяется маслихатом.
      Перед каждым заседанием маслихата проводится регистрация присутствующих депутатов, ее результаты оглашаются председателем сессии перед началом заседаний.
      Сессия маслихата, как правило, носит открытый характер. Проведение закрытых сессий допускается по решению маслихата, принимаемому по предложению председателя сессии маслихата или одной трети от числа депутатов, присутствующих на сессии маслихата, если за это проголосовало большинство от общего числа присутствующих депутатов.
      5. Первая сессия вновь избранного маслихата созывается председателем соответствующей территориальной избирательной комиссии не позднее чем в тридцатидневный срок со дня регистрации депутатов маслихата, при наличии не менее трех четвертей от числа депутатов, определенного для данного маслихата.
      6. Первую сессию маслихата открывает председатель избирательной комиссии и до избрания председателя сессии маслихата ведет ее. Председатель избирательной комиссии предлагает депутатам внести кандидатуру председателя сессии, по которой проводится открытое голосование. Избранным считается кандидат, набравший большинство голосов от общего числа депутатов.
      7. Очередная сессия маслихата созывается не реже четырех раз в год и ведется председателем сессии маслихата.
      8. Внеочередная сессия маслихата созывается и ведется председателем сессии маслихата по предложению не менее одной трети от числа депутатов, избранных в данный маслихат, а также акима.
      Внеочередная сессия созывается не позднее чем в пятидневный срок со дня принятия решения о проведении внеочередной сессии. На внеочередной сессии рассматриваются исключительно вопросы, послужившие основанием для ее созыва.
      9. О времени созыва и месте проведения сессии маслихата, а также вопросах, вносимых на рассмотрение сессии, секретарь маслихата сообщает депутатам, населению и акиму не позднее, чем за десять дней до сессии, а в случае созыва внеочередной сессии – не позднее, чем за три дня.
      По вопросам, вносимым на рассмотрение сессии, секретарь маслихата не позднее чем за пять дней до сессии, а в случае созыва внеочередной сессии не позднее чем за три дня представляет депутатам и акиму необходимые материалы.
      10. В период проведения сессий, заседаний постоянных комиссий и иных органов маслихата, на время осуществления депутатских полномочий в порядке, установленном регламентом, депутат освобождается от выполнения служебных обязанностей с возмещением ему за счет средств местного бюджета средней заработной платы по месту основной работы, но в размере, не превышающем заработную плату руководителя аппарата акима Аккайынского района Северо-Казахстанской области со стажем работы в указанной должности до одного года, и командировочных расходов на срок проведения сессий, заседаний постоянных комиссий и иных органов маслихата с учетом времени в пути.
      11. Повестка дня сессии формируется председателем сессии на основе перспективного плана работы маслихата, вопросов, вносимых секретарем маслихата, постоянными комиссиями и иными органами маслихата, депутатскими группами и депутатами, акимом соответствующей территории.
      Предложения к повестке дня сессии могут представляться председателю сессии собраниями местного сообщества, общественными объединениями.
      Повестка дня сессии при ее обсуждении может быть дополнена и изменена. Об утверждении повестки дня сессии маслихат принимает решение.
      Голосование по повестке дня проводится раздельно по каждому вопросу. Вопрос считается внесенным в повестку дня, если за него проголосовало большинство депутатов маслихата.
      12. Для качественной подготовки вопросов, вносимых на сессию, секретарь маслихата своевременно организует разработку плана мероприятий по подготовке сессии, который утверждается председателем сессии по согласованию с акимом соответствующей территории.
      13. По вопросам, относящимся к ведению маслихата, на сессии районного маслихата приглашаются аким Аккайынского района Северо-Казахстанской области, акимы сельских округов, руководители и иные должностные лица организаций, работа которых рассматривается на сессии. Допускается присутствие на сессиях представителей средств массовой информации, государственных органов и общественных объединений по приглашению председателя сессии.
      14. Для лиц, приглашенных на заседание маслихата, отводятся специальные места в зале заседаний. Не допускаются вмешательство приглашенных лиц в работу сессии маслихата, проявление одобрения или неодобрения решений сессии маслихата.
      Приглашенное лицо, в случае грубого нарушения порядка, может быть удалено из зала заседаний по решению председателя сессии или требованию большинства присутствующих на сессии депутатов.
      15. Заседания маслихата проводятся в определенное маслихатом время.
      Председатель сессии может объявить перерывы по собственной инициативе или мотивированному предложению депутатов. В конце пленарного заседания отводится время для выступления депутатов с краткими заявлениями и сообщениями, прения по которым не открываются.
      16. Регламент выступлений на заседаниях маслихата для докладов, содокладов, выступлений в прениях и по порядку ведения заседания, обсуждения кандидатур, голосования, справок и вопросов определяется маслихатом. Докладчикам и содокладчикам отводится время для ответов на вопросы. В случае если выступающий превысил отведенное время, председатель сессии прерывает его выступление или с согласия большинства присутствующих на заседании депутатов продлевает время для выступления.
      Депутат маслихата может выступить по одному и тому же вопросу не более двух раз. Не считаются выступлениями в прениях депутатские запросы, выступления для дачи пояснений и ответов на вопросы. Передача права на выступление другому депутату не допускается.
      Прения прекращаются открытым голосованием большинством присутствующих на сессии депутатов. При постановке вопроса о прекращении прений председатель сессии информирует о числе записавшихся и выступивших депутатов, выясняет, кто настаивает на предоставлении слова.
      17. Слово по порядку ведения заседания предоставляется депутату вне очереди после окончания предыдущего выступления. Председатель сессии может предоставить вне очереди слово для справки, депутатского запроса, ответа на вопрос и дачи разъяснений по обсуждаемому вопросу.
      Вопросы докладчикам подаются в письменном или устном виде. Письменные вопросы подаются председателю сессии и оглашаются на заседании маслихата

3. Порядок принятия актов маслихата

      18. Маслихат по вопросам своей компетенции принимает решения большинством голосов от общего числа депутатов маслихата, если иное не установлено законом.
      19. Проекты решений передаются председателю сессии или секретарю маслихата.
      Принятые к рассмотрению проекты решений с приложением всех необходимых материалов направляются председателем сессии или секретарем маслихата в постоянные комиссии для рассмотрения и подготовки предложений. Одновременно одной из постоянных комиссий могут быть поручены подготовка заключения по проекту акта маслихата, содоклада на сессию, проведение сбора и анализа дополнительной информации.
      Для работы над проектами решений и подготовки других вопросов постоянные комиссии могут создавать рабочие группы. При необходимости в состав рабочей группы могут привлекаться депутаты из других постоянных комиссии. В работе рабочей группы может принимать участие любой депутат.
      В случаях, предусмотренных законодательством Республики Казахстан, по представлению акимата Аккайынского района Северо-Казахстанской области маслихат принимает совместное с ним решение.
      20. Решения маслихата, имеющие общеобязательное значение, касающиеся прав, свобод и обязанностей граждан, подлежат государственной регистрации территориальными органами Министерства юстиции и опубликованию в установленном законодательством Республики Казахстан порядке.
      21. Альтернативные проекты решений рассматриваются маслихатом и его органами одновременно с основным проектом. При наличии разногласий между постоянными комиссиями, принимающими участие в подготовке вопроса сессии, председателями комиссий и председателем сессии принимаются меры по их преодолению, оставшиеся разногласия доводятся до сведения маслихата.
      22. При рассмотрении вопроса на сессии заслушиваются доклад, а при необходимости и содоклад постоянных комиссий, рабочих групп и временных комиссий.
      В докладе комиссии указываются вошедшие в проект и отклоненные предложения, аргументируются причины принятия или отклонения поправок.
      Постоянные комиссии, отдельные члены комиссии и рабочих групп, несогласные с положениями содоклада или заключениями по проекту решения, могут изложить свои мнения до начала общих прений по рассматриваемому вопросу.
      23. Обсуждение проекта решения проводится по пунктам. Поправки к проектам подаются в письменном виде с четкими формулировками предлагаемых изменений или дополнений, указанием их места в тексте проекта решения. Не удовлетворяющие этим требованиям поправки к рассмотрению не принимаются.
      24. Сессия маслихата принимает решения по каждому вопросу повестки дня. При внесении по одному вопросу нескольких вариантов решений каждый из них вручается присутствующим на сессии депутатам.
      Редакционная комиссия, являющаяся временной комиссией маслихата, высказывает и аргументирует свое мнение о принятии или отклонении предложенных вариантов решений.
      На голосование ставятся все внесенные проекты решений. После принятия одного из проектов за основу депутаты приступают к процедуре принятия поправок к нему.
      25. При наличии поправок к проекту решения маслихата голосование осуществляется в следующей последовательности:
      1) предложенный (доработанный) проект решения маслихата принимается за основу, а при его отклонении дальнейшее голосование по поправкам прекращается;
      2) на голосование поочередно ставятся поправки, не включенные в принятый за основу проект;
      3) решение сессии ставится на голосование в целом с учетом принятых поправок. Повторное голосование по отклоненным проектам решений и поправкам к ним на текущей сессии не допускается.
      26. Поправки вносятся на голосование раздельно, последовательность которого определяется председательствующим. Перед голосованием по взаимоисключающим поправкам последнее зачитывается председательствующим. Допускается выступление авторов поправок с разъяснениями их сути или с предложением о снятии их с обсуждения.
      Изменения в решения маслихата вносятся в порядке, установленном для их принятия.
      Протоколы сессий отпечатываются не позднее чем через месяц после сессии и хранятся в установленном законодательством порядке.
      27. Проекты планов, программ социально-экономического развития территории, отчетов об их исполнении, схем управления территорией и другие выносимые на рассмотрение сессии маслихата вопросы, а также проекты решений по ним на казахском и русском языках с визами согласования по принадлежности с приложением всех необходимых материалов вносятся в маслихат за три недели до очередной сессии на рассмотрение постоянных комиссий маслихата.
      28. Проект бюджета Аккайынского района рассматривается в постоянных комиссиях маслихата. Секретарь маслихата создает временную рабочую депутатскую группу по рассмотрению проекта бюджета, в состав которой могут быть включены работники аппарата маслихата, представители местных исполнительных органов.
      Постоянные комиссии с учетом мнения временной рабочей группы вырабатывают предложения по проекту бюджета Аккайынского района с соответствующими обоснованиями и расчетами и направляют их в профильную постоянную комиссию, которая осуществляет свод предложений и подготовку заключения по проекту бюджета соответствующей территории.
      Местный уполномоченный орган по бюджетному планированию не позднее, чем за две недели до начала сессии представляет председателю сессии, секретарю маслихата окончательный вариант проекта решения о бюджете Аккайынского района, с приложением всех необходимых материалов.
      Бюджет Аккайынского района утверждается маслихатом не позднее двухнедельного срока после подписания решения областного маслихата об утверждении бюджета Северо-Казахстанской области.
      29. При внесении на очередную сессию маслихата внеплановых вопросов, касающихся уточнения местного бюджета на соответствующий год, представление материалов осуществляется в сроки, предусмотренные бюджетным законодательством.
      30. При уточнении бюджета района на внеочередной сессии маслихата в течение двух дней со дня принятия решения о ее созыве проводится работа по рассмотрению проекта бюджета в постоянных (временных) комиссиях.

4. Порядок заслушивания отчетов

      31. Маслихат осуществляет контроль за исполнением местного бюджета, программ развития территорий путем заслушивания отчетов акима соответствующей территории.
      32. Маслихат заслушивает на сессии отчет акима Аккайынского района Северо-Казахстанской области в соответствии с Указом Президента Республики Казахстан от 18 января 2006 года № 19 "О проведении отчетов акимов перед маслихатами".
      Отчет акима Аккайынского района Северо-Казахстанской области (лица, исполняющего его обязанности) о выполнении возложенных на него функций и задач и проект решения по нему вносятся на рассмотрение постоянных комиссий маслихата за три недели до соответствующей сессии.
      Двукратное неутверждение маслихатом представленных акимом отчетов об исполнении планов, экономических и социальных программ развития территорий, местного бюджета является основанием для рассмотрения маслихатом вопроса о выражении недоверия акиму в соответствии со статьей 24 Закона.
      33. Маслихат заслушивает отчеты председателя сессии и секретаря маслихата, председателей постоянных комиссий и иных органов маслихата.
      Секретарь маслихата не реже одного раза в год на очередных сессиях маслихата отчитывается о проделанной работе по организации деятельности маслихата, ходе рассмотрения запросов депутатов и депутатских обращений, обращениях избирателей и принятых по ним мерам, взаимодействии маслихата с иными органами местного самоуправления, деятельности аппарата маслихата.
      Председатели сессии маслихата, постоянных комиссий и иных органов маслихата не реже одного раза в год на очередных сессиях маслихата отчитываются о выполнении возложенных функций и полномочий.
      34. Отчеты ревизионных комиссий областей об исполнении бюджета рассматриваются маслихатом ежегодно.
      35. Маслихат не реже одного раза в год отчитывается перед населением о проделанной работе маслихата, деятельности его постоянных комиссий.
      Отчет маслихата представляется населению сельских округов Аккайынского района Северо-Казахстанской области на сходах местного сообщества группой депутатов, возглавляемой секретарем маслихата, председателями постоянных комиссий.

5. Порядок рассмотрения запросов депутатов

      36. Депутат маслихата по вопросам, отнесенным к компетенции маслихата, обращается с официальным письменным запросом к акиму, председателю и члену соответствующей территориальной избирательной комиссии, прокурору и должностным лицам территориальных подразделений центральных государственных органов, исполнительных органов, финансируемых из местных бюджетов.
      37. Запросы, вносимые до начала сессии, подаются председателю сессии, секретарю маслихата и рассматриваются на ее заседании при решении вопроса о включении их в повестку дня сессии. Копия запроса направляется секретарем маслихата органу или должностному лицу, которым он адресован. Запросы, вносимые в ходе проведения сессии, подаются председательствующему на заседании.
      38. Запрос, не связанный с другими вопросами, которые предстоит рассмотреть на сессии, включается в повестку дня самостоятельным вопросом либо рассматривается в конце работы сессии в специально отведенное для этого время. Маслихат определяет повестку дня сессии таким образом, чтобы в ней был предусмотрен резерв времени для обращения с запросами и вопросами. Запросы, связанные с другими вопросами, которые предстоит решить на сессии, не включаются в повестку дня и оглашаются председательствующим на сессии до начала прений по соответствующему вопросу.
      39. Маслихат может перенести рассмотрение запроса на другую сессию. До утверждения повестки дня сессии запросы могут быть отозваны внесшими их депутатами. После утверждения повестки дня сессии снятие запроса с рассмотрения осуществляется по решению маслихата. Запросы, поданные письменно, прилагаются к протоколу сессии.
      40. Ответ на депутатский запрос должен быть дан в письменной форме в срок не позднее одного месяца.
      Депутат вправе выразить свое мнение по ответу на запрос. Запросы, адресованные прокурору, не могут быть связаны с осуществлением уголовного преследования.

6. Должностные лица, постоянные комиссии и иные органы маслихата, депутатские объединения маслихата

      41. Председатель очередной сессии маслихата избирается на предыдущей сессии маслихата из числа его депутатов открытым голосованием.
      После выдвижения кандидатур депутатами маслихата проводится открытое голосование. Кандидат считается избранным, если за него проголосовало большинство от общего числа депутатов.
      Депутат маслихата не может быть избран председателем сессии маслихата более двух раз в течение календарного года.
      При отсутствии председателя сессии его полномочия осуществляются секретарем маслихата.
      42. Председатель сессии маслихата:
      1) принимает решение о созыве сессии маслихата;
      2) осуществляет руководство подготовкой сессии маслихата, формирует повестку дня сессии;
      3) ведет заседания сессии маслихата, обеспечивает соблюдение регламента маслихата;
       4) подписывает решения маслихата, протоколы, иные документы, принятые или утвержденные на сессии маслихата.
      Председатель сессии маслихата осуществляет свои функции на неосвобожденной основе.
      43. Председатель сессии маслихата пользуется правом решающего голоса в случае, если при голосовании на сессии маслихата голоса депутатов разделяются поровну.
      44. На первой сессии маслихат избирает из числа депутатов секретаря маслихата, который является должностным лицом, работающим на постоянной основе и подотчетным маслихату. Секретарь маслихата избирается на срок полномочий маслихата.
      Секретарь маслихата осуществляет полномочия в соответствии с Законом и настоящим регламентом.
      45. Кандидатуры на должность секретаря маслихата выдвигаются депутатами маслихата на сессии маслихата. Количество выдвинутых кандидатур не ограничивается. Кандидаты выступают с примерными программами своей предстоящей деятельности. Кандидат считается избранным на должность секретаря маслихата, если в результате открытого или тайного голосования он получил большинство голосов от общего числа депутатов маслихата.
      Если на должность секретаря маслихата было выдвинуто более двух кандидатур и ни одна из них не набрала требуемого для избрания числа голосов, проводится повторное голосование по двум кандидатурам, получившим наибольшее число голосов.
      Если при повторном голосовании ни один из этих кандидатов не набрал более половины голосов от общего числа депутатов, проводятся повторные выборы.
      46. Секретарь маслихата не вправе состоять в постоянных комиссиях маслихата. При досрочном прекращении полномочий секретаря маслихата выборы нового секретаря проводятся в порядке, установленном Законом и настоящим регламентом.
      47. На срок своих полномочий маслихат образует на первой сессии из числа депутатов постоянные комиссии для предварительного рассмотрения и подготовки вопросов, относящихся к ведению маслихата, содействия проведению в жизнь его решений, законов, осуществления в пределах своей компетенции контрольных функций. Председатели и члены постоянных комиссий избираются маслихатом открытым голосованием из числа депутатов.
       Перечень, количество и состав каждой постоянной комиссии ставятся на голосование отдельно. Их численный и персональный состав определяется маслихатом по предложению председателя сессии, секретаря маслихата.
      Количество постоянных комиссий не должно превышать семи.
      Кандидатуры председателей постоянных комиссий маслихатов выдвигаются на заседании постоянных комиссий. Число кандидатур не ограничивается. Обсуждение на заседании маслихата кандидатур председателей проводится отдельно по каждой комиссии.
      Постоянные комиссии могут образовывать рабочие группы.
      48. Организация деятельности, функции и полномочия постоянных комиссий определяются Законом.
      49. В целях подготовки к рассмотрению на сессиях отдельных вопросов, отнесенных к ведению маслихата, маслихат либо секретарь маслихата вправе образовывать временные комиссии. Состав, задачи, сроки полномочий и права временных комиссий определяются маслихатом либо секретарем маслихата при их образовании.
      50. Постоянные комиссии по собственной инициативе или решению маслихата могут проводить публичные слушания.
      Публичные слушания проводятся с целью обсуждения наиболее важных и общественно значимых вопросов, отнесенных к ведению постоянных комиссий, в форме расширенных заседаний этих комиссий с участием депутатов, представителей исполнительных органов, органов местного самоуправления, организаций, средств массовой информации, граждан.
      Для проведения публичных слушаний создается рабочая группа из числа депутатов. Для подготовки слушаний могут привлекаться специалисты иных государственных органов и организаций.
      Постоянная комиссия через средства массовой информации доводит до сведения населения тему предстоящих публичных слушаний.
      На публичные слушания постоянная комиссия приглашает представителей заинтересованных государственных органов, общественности, средств массовой информации. На публичных слушаниях могут участвовать депутаты маслихата из других постоянных комиссий.
      51. Заседания постоянных комиссий, как правило, открытые, за исключением случаев, когда рассматриваемые вопросы в соответствии с Законом Республики Казахстан от 15 марта 1999 года "О государственных секретах" отнесены к государственной или служебной тайне.
      Заседания постоянных комиссий созываются по мере необходимости и считаются правомочными, если на них присутствует более половины от общего числа депутатов, входящих в их состав.
      Постановление постоянной комиссии принимается большинством голосов от общего числа членов комиссии.
      Председатель постоянной комиссии пользуется правом решающего голоса в случае, если при голосовании на заседании комиссии голоса депутатов разделятся поровну.
      Постановление постоянной комиссии и протокол заседания подписывает ее председатель, а в случае проведения совместного заседания нескольких постоянных комиссий подписывают председатели соответствующих комиссий.
      52. Маслихат открытым голосованием из числа депутатов избирает в нечетном количестве составы счетной и редакционной комиссий. В состав счетной и редакционной комиссии могут включаться работники аппарата маслихата и других государственных организаций. 
      53. Состав редакционной комиссии формируется с учетом специфики рассматриваемого вопроса, специальности, квалификации и опыта работы членов комиссии.
      Редакционная комиссия может избираться и на очередную сессию.
      54. При проведении открытого голосования счетная комиссия организует процесс голосования и подведения его итогов.
      Счетная комиссия избирает из своего состава председателя и секретаря комиссии, ее решения принимаются большинством голосов при открытом голосовании.
      Перед началом открытого голосования председатель сессии указывает количество предложений, ставящихся на голосование, зачитывает их формулировки.
      Время и место тайного голосования, порядок его проведения устанавливаются счетной комиссией на основе регламента маслихата и объявляются председателем счетной комиссии. Выдача бюллетеней производится непосредственно перед голосованием, они изготавливаются под контролем счетной комиссии по установленной ею форме в количестве, равном числу присутствующих на заседании депутатов, и подписываются председателем счетной комиссии. Бюллетени неустановленной формы при подсчете не учитываются.
      55. Депутаты маслихата могут создавать депутатские объединения в виде фракций политических партий и иных общественных объединений, депутатских групп. Секретарь маслихата не может входить в депутатские объединения. Депутат имеет право состоять только в одной депутатской фракции.
      56. Регистрация депутатских фракций и групп осуществляется на сессии маслихата, производится явочным порядком и носит исключительно информационный характер.
      57. Члены депутатских объединений могут:
      1) вносить замечания и предложения по повестке дня маслихата, порядку рассмотрения и существу обсуждаемых вопросов;
      2) высказывать мнения по кандидатурам должностных лиц, которые избираются или назначаются маслихатом;
      3) предлагать поправки к проектам решений маслихата;
      4) запрашивать материалы и документы, необходимые для деятельности депутатского объединения.
      58. Фракция политической партии в своей деятельности взаимодействует с руководящими органами политической партии, а также участвует в работе общественной приемной политической партии. Фракция должна объединять не менее пяти депутатов маслихата. В составе депутатской группы должно быть не менее пяти депутатов маслихата.

7. Избрание избирательных комиссий, образуемых маслихатом района

      59. Избрание нового состава избирательных комиссий начинается не позднее, чем за два месяца и заканчивается не позднее, чем за три дня до окончания срока полномочий избирательных комиссий.
      Секретарь маслихата не позднее, чем за три дня до опубликования объявления в средствах массовой информации об образовании избирательных комиссий своим распоряжением создает Временную комиссию (Рабочую группу) из депутатов и работников аппарата по формированию состава избирательных комиссий.
      60. Временная комиссия маслихата занимается сбором и обработкой предложений, поступивших от политических партий и иных общественных объединений, их структурных подразделений, вышестоящих комиссий о кандидатурах в состав формируемых избирательных комиссий. Каждая политическая партия вносит в состав соответствующих избирательных комиссий только по одному своему представителю.
      Политические партии, а так же их структурные подразделения вправе представить в состав избирательных комиссий кандидатуры, не являющиеся членами данной политической партии.
      В перечень документов, представляемых на Временную комиссию политическими партиями, иными общественными объединениями, вышестоящими комиссиями, входят:
      1) копия документа о регистрации политической партии или иного общественного объединения, их структурных подразделений в органах юстиции;
      2) выписка из протокола заседания органа политической партии или иного общественного объединения, их структурных подразделений, вышестоящей избирательной комиссий о предоставлении кандидатов в состав соответствующих избирательных комиссий;
       3) сведения о кандидатах в состав избирательных комиссий по установленной форме, сформированной посредством программного обеспечения в электронном и бумажном формате;
       4) заявления кандидата в маслихат о согласии на участие в работе избирательной комиссии и биографические данные о кандидате.
      61. При подготовке проекта состава избирательных комиссий Временная комиссия руководствуется в первую очередь предложениями, поступившими от политических партий, затем при предложении менее 7 членов, поступивших от политических партий, учитываются кандидатуры иных общественных объединений и вышестоящих избирательных комиссий.
      62. По завершению срока поступлений предложений в состав новых избирательных комиссий Временная комиссия готовит проекты решений сессии и бюллетени по избранию членов избирательных комиссий.
      63. Проекты решений и бюллетени готовятся отдельно по избирательным комиссиям по выборам депутатов в маслихат района:
      1) по районной территориальной;
      2) по окружным районным;
      3) по участковым.
      64. Все кандидатуры, предложенные в состав избирательных комиссий политическими партиями, иными общественными объединениями и вышестоящими избирательными комиссиями, вносятся в проекты решений и в бюллетени в порядке очередности их поступления и регистрации в специальном журнале Временной комиссии.
      65. Бюллетени с составами избирательных комиссий получают все присутствующие на сессии депутаты маслихата района и заполняют их лично. Итоги голосования подводит созданная на сессии Счетная комиссия. Количественный состав и председатель Счетной комиссии определяются сессией маслихата.
      66. По решению присутствующих депутатов голосование проводится тайным или открытым способом. При поступлении от политических партий предложений равных количеству членов соответствующей избирательной комиссии (семи). Временная комиссия вносит на сессию маслихата предложение проголосовать за состав данной избирательной комиссии. Избранными считаются члены комиссии, за которых проголосовало большинство присутствующих на сессии депутатов.
      При поступлении от политических партий предложений превышающих количество членов соответствующей избирательной комиссии (более семи). Временная комиссия предлагает на сессии маслихата провести рейтинговое голосование по избранию данной избирательной комиссии.
      Избранными считаются кандидатуры, набравшие по отношению к другим большее количество голосов. При поступлении от политических партий предложений с недостающим количеством членов соответствующей избирательной комиссии (менее семи) Временная комиссия вносит в бюллетень на вакантные места кандидатуры, поступившие от иных общественных объединений, а в случае отсутствия таковых кандидатуры, представленные вышестоящими избирательными комиссиями (в порядке, соответствующем очередности поступления).
      При поступлении предложений на вакантные места равным их количеству Временная комиссия вносит на сессию предложение проголосовать за состав данной избирательной комиссии. При поступлении предложений на вакантные места превышающих их количество Временная комиссия предлагает на сессии маслихата избрать в состав комиссии представителей политических партий, а на вакантные места провести рейтинговое голосование.
      В случае, если в ходе голосования по составу избирательных комиссий, в котором число предложенных кандидатур соответствует семи, депутаты маслихата выскажутся против конкретной кандидатуры она заменяется другой, представляющей ту же политическую партию либо общественное объединение.
      Данную процедуру предлагается проводить не более одного раза.
      67. В бюллетень включаются фамилия, имя, отчество претендентов с указанием от какой политической партии (иного общественного объединения, вышестоящей избирательной комиссии) внесена данная кандидатура. Справа от фамилий кандидатур изображаются квадраты, в которых депутаты делают отметку (крестик, галочку).
      Депутаты делают отметку в семи квадратах.
      68. Итоги голосования оглашаются председателем Счетной комиссии на сессии маслихата.
      69. Председатель Счетной комиссии объявляет о сроках проведении организационных заседаний избирательных комиссий (не позднее, чем в семидневный срок после их образования) по избранию председателей, их заместителей и секретарей. Председатель Счетной комиссии объявляет о члене избирательной комиссии, который будет вести организационное заседание избирательной комиссии. Данная кандидатура определяется Счетной комиссией по наибольшему количеству полученных голосов. В случае равенства голосов депутатов данная кандидатура определяется по месту расположения в бюллетене.
      70. Секретарь маслихата обеспечивает публикацию в средствах массовой информации решений о составах соответствующих избирательных комиссий.
      Материалы должны быть размещены в одном номере издания с приложениями к нему.
      71. В случаях предусмотренном Конституционным Законом РК "О выборах в Республике Казахстан" маслихат принимает решение об освобождении члена соответствующей избирательной комиссии и избрании члена комиссии вместо выбывшего. На замещение освободившейся должности принимаются предложения от политических партий и иных общественных объединений, представители которых отсутствуют в данной избирательной комиссии.
      72. При избрании на сессиях избирательных комиссий маслихаты, исходя из Закона Республики Казахстан "О выборах в Республике Казахстан", не должны допустить их формирования из работников одной организации, обязательно учитывать проживание на территории соответствующей административно- территориальной единицы. Не могут быть членами избирательной комиссии лица, имеющие судимость, которая не погашена или не снята в установленном законом порядке, признанные судом недееспособными или ограниченно дееспособными.

8. Депутатская этика

      73. Депутаты маслихата:
       1) должны с уважением относиться друг к другу и ко всем другим лицам, участвующим в работе сессий маслихата, комиссий маслихата и его рабочих органов;
      2) не должны употреблять в своих выступлениях необоснованные обвинения, грубые, оскорбительные выражения, наносящие ущерб чести и достоинству депутатов маслихата и других лиц;
      3) не должны призывать к незаконным и насильственным действиям;
      4) не должны препятствовать нормальной работе маслихата, постоянных комиссий и иных органов маслихата;
      5) не должны прерывать выступающих.
      74. Выступая в средствах массовой информации при проведении публичных мероприятий, комментируя деятельность государственных органов, должностных лиц и граждан, депутат должен использовать только достоверные, проверенные факты.
      75. Депутат не должен использовать в личных целях преимущество своего депутатского статуса во взаимоотношениях с государственными органами и организациями, средствами массовой информации.
      76. Депутат маслихата не может разглашать сведения, которые стали ему известны при осуществлении депутатских полномочий, если эти сведения касаются вопросов, рассмотренных на закрытых заседаниях сессий, постоянных комиссий маслихата и иных органов маслихата.
      77. Депутат маслихата, не имеющий специальных полномочий на представительство маслихата, может вступать в отношения с государственными органами и организациями только от своего имени.
      78. На депутата маслихата за неисполнение и (или) ненадлежащее исполнение своих обязанностей, а также нарушение правил депутатской этики, установленных регламентом маслихата, могут налагаться меры взыскания в соответствии со статьей 21 Закона.

9. Организация работы аппарата маслихата

      79. Для информационно-аналитического, организационно-правового и материально-технического обеспечения деятельности маслихата и его органов, оказания помощи депутатам в осуществлении их полномочий образуется аппарат маслихата.
       Аппарат маслихата является государственным учреждением, содержащимся за счет местного бюджета.
       Положение об аппарате маслихата утверждается маслихатом.
      80. Маслихат утверждает структуру аппарата маслихата, определяет расходы на его содержание и материально-техническое обеспечение в пределах установленного законодательством Республики Казахстан лимита численности и выделенных средств.
      81. Деятельность государственных служащих аппарата маслихата осуществляется в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
       С истечением срока полномочий маслихата, в случаях досрочного прекращения полномочий маслихата и выборов нового состава его депутатов, деятельность государственных служащих аппарата маслихата не прекращается.

"Аққайың ауданы мәслихатының регламентін бекіту туралы" Аққайың ауданы мәслихатының 2014 жылғы 27 ақпандағы № 21-2 шешіміне өзгерістер енгізу туралы

Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданының мәслихатының 2015 жылғы 3 қарашадағы N 36-7 шешімі. Солтүстік Қазақстан облысының Әділет департаментінде 2015 жылғы 4 желтоқсанда N 3491 болып тіркелді. Күші жойылды – Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданы мәслихатының 2016 жылғы 29 қарашадағы № 7-5 шешімімен

      Ескерту. Күші жойылды – Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданы мәслихатының 29.11.2016 № 7-5 шешімімен (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі).
      Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 24 наурыздағы "Нормативтік құқықтық актілер туралы" Заңының 21 бабына сәйкес, Аққайың ауданының мәслихаты ШЕШТІ:
       1. "Аққайың ауданы мәслихатының регламентін бекіту туралы" Аққайың ауданы мәслихатының 2014 жылғы 27 ақпандағы № 21-2 шешіміне (Нормативтік құқықтық актілердің мемлекеттік тіркеу тізілімінде 2014 жылғы 31 наурыздағы № 2621 тіркелген, 2014 жылғы 10 сәуірдегі "Аққайың" газетінде, 2014 жылғы 10 сәуірдегі "Колос" газетінде жарияланған) келесі өзгерістер енгізілсін:
       көрсетілген шешіммен бекітілген Аққайың ауданы мәслихатының регламенті осы шешімнің қосымшасына сәйкес жаңа редакцияда жазылсын.
       2. Осы шешім алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.
      V шақырылған ХХXVI сессия
төрағасы
А. Үмбетов
      Аққайың ауданы
мәслихатының хатшысы
Қ. Құрманбаев

  Аққайың ауданы мәслихатының 2015 жылғы 3 қарашадағы № 36-7 шешіміне қосымша
  Аққайың ауданы мәслихатының 2014 жылғы 27 ақпандағы № 21-2 шешімімен бекітілді

Аққайың ауданы мәслихатының
РЕГЛАМЕНТІ

1. Жалпы ережелер

      1. Аққайың ауданы мәслихатының осы регламенті (бұдан әрі – регламент) "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін өзі басқару туралы" 2001 жылғы 23 қаңтардағы Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Заң) 9-бабына, Қазақстан Республикасы Президентінің 2013 жылғы 3 желтоқсандағы № 704 "Мәслихаттың үлгі регламентін бекіту туралы" Жарлығына сәйкес әзірленді және мәслихат сессияларын, оның органдарының отырыстарын өткізу, оларға мәселелер енгiзу және қарау, мәслихат органдарын құру және сайлау, олардың қызметi туралы есептердi, халық алдында мәслихаттың атқарған жұмысы және оның тұрақты комиссияларының қызметі туралы есептерді тыңдау, депутаттардың сауалдарын қарау тәртiбiн, мәслихаттағы депутаттық бiрлестiктердiң өкiлеттiктерiн, қызметiн ұйымдастыруды, сондай-ақ дауыс беру, аппарат жұмысының тәртiбiн және басқа да рәсiмдiк және ұйымдастырушылық мәселелерін белгілейді.
       2. Аққайың ауданының мәслихаты - халқы сайлайтын, халықтың еркін білдіретін және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес оны іске асыру үшін қажетті шараларды айқындайтын және олардың жүзеге асырылуын бақылайтын сайланбалы орган (бұдан әрі – мәслихат).
      Мәслихат заңды тұлға құқығын иеленбейді.
      3. Мәслихаттың қызметі Қазақстан Республикасының Конституциясымен, Заңмен және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерімен реттеледі.

2. Мәслихат сессияларын өткізу тәртібі

      4. Мәслихат қызметінің негізгі нысаны сессия болып табылады, онда Қазақстан Республикасының заңдары бойынша оның құзыретіне жатқызылған мәселелер шешіледі.
       Егер мәслихаттың сессиясына тиісті аумақтан мәслихат депутаттарының жалпы санының кемінде үштен екісі қатысса, ол заңды. Сессия жалпы отырыс нысанында өткізіледі.
       Мәслихаттың шешімі бойынша сессия жұмысында мәслихат белгілеген мерзімге, бірақ күнтізбелік он бес күннен аспайтын үзіліс жариялануы мүмкін. Сессияның ұзақтығын мәслихат айқындайды.
       Мәслихаттың әрбір отырысының алдында қатысып отырған депутаттарды тіркеу жүргізіледі, оның нәтижесін сессияның төрағасы отырыс басталардан бұрын жария етеді.
       Мәслихаттың сессиясы, әдетте, ашық сипатта болады. Егер бұған қатысып отырған депутаттардың жалпы санының көпшілігі дауыс берсе, жабық сессияларды өткізуге мәслихат сессиясы төрағасының немесе мәслихат сессиясына қатысып отырған депутаттар санының үштен бір бөлігінің ұсынысы бойынша жол беріледі.
       5. Жаңадан сайланған мәслихаттың бірінші сессиясын депутаттардың осы мәслихат үшін белгіленген санының кемінде төрттен үш бөлігі болған кезде, мәслихат депутаттары тіркелген күннен бастап отыз күндік мерзімнен кешіктірмей тиісті аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы шақырады.
       6. Мәслихаттың бірінші сессиясын сайлау комиссиясының төрағасы ашады және оны мәслихат сессиясының төрағасы сайланғанға дейін жүргізеді.
       Сайлау комиссиясының төрағасы депутаттарға сессия төрағасының кандидатурасын енгізуді ұсынады, ол бойынша ашық дауыс беру жүргізіледі. Депутаттардың жалпы санының көпшілік даусын жинаған кандидат сайланған болып есептеледі.
       7. Мәслихаттың кезекті сессиясы жылына төрт реттен жиі шақырылмайды және оны мәслихат сессиясының төрағасы жүргізеді.
       8. Мәслихаттың кезектен тыс сессиясын осы мәслихатқа сайланған депутаттар санының кемінде үштен бірінің, сондай-ақ әкімінің ұсынысы бойынша мәслихат сессиясының төрағасы шақырады және жүргізеді.
       Кезектен тыс сессия оны өткізу туралы шешім қабылданған күннен бастап бес күндік мерзімнен кешіктірілмей шақырылады. Кезектен тыс сессияда оны шақыруға негіз болған мәселелер ғана қаралады.
       9. Мәслихаттың хатшысы мәслихат сессиясын шақыру уақыты мен оның өткізілетін орны, сондай-ақ сессияның қарауына енгізілетін мәселелер туралы депутаттарға, халыққа және әкімге сессияға кемінде он күн қалғанда, ал кезектен тыс сессия шақырылған жағдайда, кемінде үш күн бұрын хабарлайды.
       Мәслихат хатшысы сессияның қарауына енгізілетін мәселелер бойынша қажетті материалдарды депутаттарға және әкімге сессияға кемінде бес күн қалғанда, ал кезектен тыс сессия шақырылған жағдайда, кемінде үш күн бұрын табыс етеді.
       10. Регламентте белгіленген тәртіппен мәслихат сессияларын, мәслихаттың тұрақты комиссияларының және өзге де органдарының отырыстарын өткізу кезеңінде депутат қызметтік міндеттерін орындаудан босатылады, оған жергілікті бюджеттің қаражаты есебінен негізгі жұмыс орны бойынша орташа жалақысы, бірақ көрсетілген қызметте бір жылға дейінгі жұмыс өтілі бар Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданы әкімінің аппарат басшысының жалақысынан аспайтын мөлшерде және жол жүру уақыты ескеріліп, мәслихаттың сессиялары, тұрақты комиссиялары мен өзге де органдарының отырыстары өтетін мерзімдегі іссапар шығыстары өтеледі.
       11. Сессияның күн тәртібін мәслихат жұмысының перспективалы жоспарының, мәслихат хатшысы, мәслихаттың тұрақты комиссиялары мен өзге де органдары, депутаттар топтары мен депутаттар, тиісті аумақтың әкімі ұсынған мәселелердің негізінде сессияның төрағасы қалыптастырады.
       Сессияның күн тәртібіне ұсыныстарды сессияның төрағасына жергілікті қоғамдастықтың жиналыстары, қоғамдық ұйымдар ұсынуы мүмкін.
       Сессияның күн тәртібін талқылау барысында ол толықтырылуы және өзгертілуі мүмкін. Сессияның күн тәртібін бекіту туралы мәслихат шешім қабылдайды.
       Күн тәртібі бойынша дауыс беру әрбір мәселе бойынша жеке өткізіледі. Егер мәселеге мәслихат депутаттарының көпшілігі дауыс берсе, ол күн тәртібіне енгізілді деп есептеледі.
       12. Сессияға енгізілетін мәселелерді сапалы дайындау үшін мәслихат хатшысы сессияны дайындау жөніндегі іс-шаралар жоспарын әзірлеуді уақтылы ұйымдастырады, оны тиісті аумақтың әкімімен келісім бойынша сессия төрағасы бекітеді.
       13. Мәслихаттың қарауына жататын мәселелер бойынша аудан мәслихатының сессияларына Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданының әкімі, селолық округтердің әкімдері, жұмысы туралы ақпарат сессияда қаралатын ұйымдардың басшылары мен өзге де лауазымды адамдары шақырылады. Сессияларға сессия төрағасының шақыруымен бұқаралық ақпарат құралдары, мемлекеттік органдар мен қоғамдық ұйымдар өкілдерінің қатысуына жол беріледі.
       14. Мәслихаттың отырысына шақырылған адамдар үшін мәжіліс залында арнайы орындар бөлінеді. Шақырылған адамдардың мәслихат сессиясының жұмысына араласуына, мәслихат сессиясының шешімдерін қолдайтынын немесе қолдамайтынын білдіруіне жол берілмейді.
       Шақырылған адам тәртіпті өрескел бұзған жағдайда, сессия төрағасының шешімі немесе сессияға қатысып отырған депутаттардың көпшілігінің талабы бойынша мәжіліс залынан шығарылуы мүмкін.
       15. Мәслихаттың отырыстары мәслихат айқындаған уақытта өткізіледі.
       Сессия төрағасы өз бастамасы бойынша немесе депутаттардың дәлелді ұсыныстары бойынша үзілістер жариялай алады. Жалпы отырыстың соңында депутаттарға қысқа мәлімдемелер немесе хабарламалар жасау үшін уақыт беріледі, олар бойынша жарыссөз ашылмайды.
       16. Мәслихат отырыстарында баяндамалар, қосымша баяндамалар, жарыссөзде сөйлеу үшін және отырыстарды өткізу тәртібі бойынша, кандидатураларды талқылау, дауыс беру, анықтамалар мен сұрақтар үшін сөз сөйлеу регламентін мәслихат айқындайды. Баяндамашылар мен қосымша баяндамашыларға сұрақтарға жауап беру үшін уақыт бөлінеді. Егер сөз сөйлеуші бөлінген уақыттан асып кетсе, сессия төрағасы оның сөзін тоқтатады немесе отырысқа қатысып отырған депутаттардың көпшілігінің келісімімен сөз сөйлеу уақытын ұзартады.
       Мәслихат депутаты бір мәселе бойынша екі реттен артық сөйлей алмайды. Жарыссөздердегі депутаттық сауалдар, түсіндірме және сұрақтарға жауап беру үшін сөйлеу сөз сөйлеу деп есептелмейді. Сөйлеу құқығын басқа депутатқа беруге жол берілмейді.
       Жарыссөз сессияға қатысып отырған депутаттардың көпшілігінің ашық дауыс беруімен тоқтатылады. Жарыссөзді тоқтату туралы мәселе қойылған кезде, сессия төрағасы сөз сөйлеуге жазылған және сөйлеген депутаттардың саны туралы хабарлайды, кімнің сөз алуды талап ететіндігін анықтайды.
       17. Отырысты өткізу тәртібі бойынша сөз депутатқа сөз сөйлеп тұрған адамның сөзі аяқталған соң кезектен тыс беріледі. Сессия төрағасы анықтама, депутаттық сауал, сұраққа жауап және талқыланып отырған мәселе бойынша түсіндірме беру үшін кезектен тыс сөз бере алады.
       Баяндамашыларға сұрақтар жазбаша немесе ауызша түрде беріледі. Жазбаша сұрақтар сессия төрағасына беріледі және мәслихат отырысында жария етіледі.

3. Мәслихат актілерін қабылдау тәртібі

      18. Егер заңда өзгеше белгіленбесе, мәслихат өз құзыретінің мәселелері бойынша мәслихат депутаттарының жалпы санының көпшілік дауысымен шешімдер қабылдайды.
       19. Шешімдердің жобалары сессия төрағасына немесе мәслихат хатшысына беріледі.
       Сессияның төрағасы немесе мәслихаттың хатшысы қарауға қабылданған шешімдердің жобаларын барлық қажетті материалдарымен бірге тұрақты комиссияларға қарау және ұсыныстар дайындау үшін жолдайды. Бір мезгілде тұрақты комиссиялардың біріне мәслихат актісінің жобасы бойынша қорытынды, сессияға қосымша баяндама дайындау, қосымша ақпарат жинау және талдау жүргізу жүктелуі мүмкін.
       Шешімдердің жобаларымен жұмыс істеу және басқа да мәселелерді дайындау үшін тұрақты комиссиялар жұмыс топтарын құра алады. Қажет болған жағдайда жұмыс тобының құрамына басқа тұрақты комиссиялардың депутаттары тартылуы мүмкін. Жұмыс тобының жұмысына кез келген депутат қатыса алады.
       Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларда, Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданы әкімдігінің ұсынымы бойынша мәслихат онымен бірлескен шешім қабылдайды.
       20. Мәслихаттың жалпыға міндетті маңызы бар, азаматтардың құқығына, еркіндігі мен міндеттеріне қатысты шешімдері Әділет министрлігінің аумақтық органдарында мемлекеттік тіркелуге және Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен жариялануға тиіс.
       21. Шешімдердің баламалы жобаларын мәслихат және оның органдары негізгі жобамен бірге қарайды. Сессияға мәселе дайындауға қатысушы тұрақты комиссиялар арасында келіспеушіліктер болған жағдайда, комиссиялардың төрағалары және сессия төрағасы оларды жою бойынша шаралар қабылдайды, қалған келіспеушіліктер мәслихаттың назарына жеткізіледі.
       22. Сессияда мәселені қараған кезде баяндама, қажет болған жағдайда, тұрақты комиссиялардың, жұмыс топтары мен уақытша комиссиялардың қосымша баяндамалары тыңдалады.
       Комиссияның баяндамасында жобаға енгізілген және қайтарылған ұсыныстар көрсетіледі, түзетулерді қабылдаудың немесе қайтарудың себептері дәлелденеді.
       Қосымша баяндаманың ережелерімен немесе шешімнің жобасы бойынша қорытындылармен келіспейтін тұрақты комиссиялар, комиссиялардың және жұмыс топтарының жекелеген мүшелері өз пікірлерін қаралатын мәселе бойынша жалпы жарыссөз басталғанға дейін баяндай алады.
       23. Шешімнің жобасын талқылау тармақтар бойынша жүргізіледі. Жобаларға түзетулер ұсынылып отырған өзгерістер немесе толықтырулар нақты тұжырымдалып, олардың шешім жобасының мәтініндегі орны көрсетіліп, жазбаша түрде беріледі. Осы талаптарды қанағаттандырмайтын түзетулер қарауға қабылданбайды.
       24. Мәслихат сессиясы күн тәртібінің әрбір мәселесі бойынша шешім қабылдайды. Бір мәселе бойынша шешімдердің бірнеше нұсқасы енгізілген жағдайда, олардың әрқайсысы сессияға қатысып отырған депутаттарға беріледі.
       Мәслихаттың уақытша комиссиясы болып табылатын редакциялық комиссия шешімдердің ұсынылған нұсқаларын қабылдау немесе кері қайтару туралы өзінің пікірін жеткізеді және дәлелдейді.
       Шешімдердің енгізілген барлық жобалары дауысқа салынады. Жобалардың бірі негізге алынғаннан кейін депутаттар оған түзетулер қабылдау рәсіміне кіріседі.
       25. Мәслихат шешімінің жобасына түзетулер болған жағдайда, дауыс беру мынадай ретпен жүзеге асыралады:
       1) мәслихат шешімінің ұсынылған (пысықталған) жобасы негізге алынады, ол кері қайтарылған жағдайда, түзетулер бойынша одан әрі дауыс беру тоқтатылады;
       2) негізге алынған жобаға кірмеген барлық түзетулер кезек бойынша дауысқа салынады;
       3) сессия шешімі қабылданған түзетулерді ескере отырып, тұтастай дауысқа салынады. Шешімдердің қабылданбаған жобалары және оларға түзетулер бойынша ағымдағы сессияда қайта дауыс беруге жол берілмейді.
       26. Түзетулер жеке-жеке дауысқа салынады, оларға дауыс берудің ретін төрағалық етуші айқындайды. Өзара қарама-қайшы келетін түзетулер бойынша дауыс беру алдында соңғысын төрағалық етуші оқиды. Түзету авторларының олардың мәні бойынша түсінік беріп немесе оларды талқылаудан алып тастау туралы ұсыныспен сөз сөйлеуіне жол беріледі.
       Мәслихат шешімдеріне өзгерістер оларды қабылдау үшін белгіленген тәртіппен енгізіледі.
       Сессиялардың хаттамалары сессиядан кейін бір айдан кешіктірілмей басылып, заңнамада белгіленген тәртіппен сақталады.
       27. Жоспарлардың, аумақтарды әлеуметтік-экономикалық дамыту бағдарламаларының, олардың орындалуы туралы есептердің, аумақты басқару схемаларының жобалары және мәслихат сессиясының қарауына шығарылатын басқа да мәселелер, сондай-ақ олар бойынша шешімдердің тиістілігіне қарай келісу бұрыштамалары қойылған, барлық қажетті материалдары қоса берілген қазақ және орыс тілдеріндегі жобалары мәслихатқа кезекті сессияға дейін үш апта бұрын мәслихаттың тұрақты комиссияларының қарауына енгізіледі.
       28. Аққайың ауданы бюджетінің жобасы мәслихаттың тұрақты комиссияларында қаралады. Мәслихаттың хатшысы бюджеттің жобасын қарау жөніндегі депутаттық уақытша жұмыс тобын құрады, оның құрамына мәслихат аппаратының қызметкерлері, жергілікті атқарушы органдардың өкілдері қосылуы мүмкін.
       Тұрақты комиссиялар уақытша жұмыс тобының пікірін ескере отырып, тиісті негіздемелермен және есептермен Аққайың ауданы бюджетінің жобасы бойынша ұсыныстар әзірлейді және оларды ұсыныстарды жинау мен тиісті аумақ бюджетінің жобасы бойынша қорытынды әзірлеуді жүзеге асыратын бейінді тұрақты комиссияға жібереді.
       Бюджеттік жоспарлау жөніндегі жергілікті уәкілетті орган сессия басталуынан кемінде екі апта бұрын сессия төрағасына, мәслихаттың хатшысына барлық қажетті материалдармен бірге Аққайың ауданының бюджеті туралы шешім жобасының түпкілікті нұсқасын ұсынады.
       Аққайың ауданының бюджеті Солтүстік Қазақстан облысының бюджетін бекіту туралы облыстық мәслихаттың шешіміне қол қойылғаннан кейін екі апта мерзімнен кешіктірмей мәслихатпен бекітіледі.
       29. Мәслихаттың кезекті сессиясына тиісті жылға арналған жергілікті бюджетті нақтылауға қатысты жоспардан тыс мәселелер енгізілген жағдайда, материалдарды ұсыну бюджеттік заңнамада көзделген мерзімдерде жүзеге асырылады.
       30. Ауданның бюджеті нақтыланған кезде, мәслихаттың кезектен тыс сессиясында оны шақыру туралы шешім қабылданған күннен бастап екі күн ішінде тұрақты (уақытша) комиссияларда бюджет жобасын қарау бойынша жұмыстар жүргізіледі.

4. Есептерді тыңдау тәртібі

      31. Мәслихат тиісті аумақтың әкімінің есептерін тыңдау жолымен тиісті жергілікті бюджеттің, аумақтарды дамыту бағдарламаларының орындалуын бақылауды жүзеге асырады.
       32. Мәслихат "Әкімдердің мәслихаттар алдында есеп беруін өткізу туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы 18 қаңтардағы № 19 Жарлығына сәйкес сессияда Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданы әкімінің есебін тыңдайды.
       Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданы әкімінің (оның міндетін атқарушы адамның) өзіне жүктелген функциялар мен міндеттерді орындауы туралы есебі және ол бойынша шешімнің жобасы тиісті сессиядан үш апта бұрын мәслихаттың тұрақты комиссияларының қарауына енгізіледі.
       Әкім ұсынған аумақтарды дамыту жоспарларының, экономикалық және әлеуметтік бағдарламаларының орындалуы, жергілікті бюджеттің атқарылуы туралы есептерді мәслихаттың екі рет бекітпеуі Заңның 24-бабына сәйкес әкiмге сенiмсiздiк бiлдiру туралы мәслихаттың мәселе қарауы үшін негіз болып табылады.
       33. Мәслихат сессия төрағасының және мәслихат хатшысының, тұрақты комиссиялар төрағаларының және мәслихаттың өзге органдарының есебін тыңдайды.
       Мәслихат хатшысы жылына кемінде бір рет мәслихаттың кезекті сессияларында мәслихаттың қызметін ұйымдастыру бойынша атқарылған жұмыс, депутаттардың сауалдары мен депутаттық өтініштердің қаралу барысы, сайлаушылардың өтініштері және олар бойынша қабылданған шаралар, мәслихаттың жергілікті өзін өзі басқарудың өзге де органдарымен өзара іс-қимыл жасауы, мәслихат аппаратының қызметі туралы есеп береді.
       Мәслихат сессиясының, мәслихаттың тұрақты комиссияларының және өзге де органдарының төрағалары жылына кемінде бір рет мәслихаттың кезекті сессияларында жүктелген функциялар мен өкілеттіктердің орындалуы туралы есеп береді.
       34. Облыстардың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың тексеру комиссияларының бюджеттің атқарылуы туралы есебін мәслихат жыл сайын қарайды.
       35. Мәслихат жылына кемінде бір рет халық алдында мәслихаттың атқарған жұмысы, оның тұрақты комиссияларының қызметі туралы есеп береді.
       Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданның ауылдық округ тұрғындарына мәслихаттың есебі жергілікті қоғамдастықтың жиындарында мәслихаттың хатшысы, тұрақты комиссиялардың төрағалары басқаратын депутаттар тобымен ұсынылады.

5. Депутаттардың сауалдарын қарау тәртібі

      36. Мәслихат депутаты мәслихат құзыретіне жатқызылған мәселелер бойынша ресми жазбаша сауалмен Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданының әкіміне, тиісті аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы мен мүшесіне, прокурорға және орталық мемлекеттік органдардың аумақтық бөлімшелерінің, жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын атқарушы органдардың лауазымды адамдарына жүгінеді.
       37. Сессия басталғанға дейін енгізілетін сауалдар сессияның төрағасына, мәслихат хатшысына беріледі және оларды сессияның күн тәртібіне енгізу туралы мәселе шешілген жағдайда оның отырысында қаралады. Сауал бағытталған органға немесе лауазымды адамға мәслихаттың хатшысы оның көшірмесін жолдайды. Сессияны өткізу барысында енгізілетін сауалдар төрағалық етушіге отырыста беріледі.
       38. Сессияда қаралуға тиіс басқа мәселелерге байланысы жоқ сауал күн тәртібіне жеке мәселе ретінде енгізіледі не сессия жұмысының соңында бұл үшін арнайы бөлінген уақытта қаралады. Мәслихат сессияның күн тәртібін сауалдармен және сұрақтармен жұмыс істеуге уақыт резерві көзделетіндей етіп айқындайды. Сессияда шешілуге тиіс басқа мәселелермен байланысты сауалдар күн тәртібіне енгізілмейді және төрағалық етуші оларды сессияда тиісті мәселе бойынша жарыссөздер басталғанға дейін жария етеді.
       39. Мәслихат сауалды қарауды басқа сессияға ауыстыра алады. Сауалдарды енгізген депутаттар сессияның күн тәртібі бекітілгенге дейін оларды кері қайтарып ала алады. Күн тәртібі бекітілгеннен кейін сауалды қараудан алып тастау мәслихаттың шешімі бойынша жүзеге асырылады. Жазбаша түрде берілген сауалдар сессияның хаттамасына тіркеледі.
       40. Депутаттық сауалға жауап бір айдан кешіктірілмейтін мерзімде жазбаша нысанда берілуі тиіс.
       Депутат сауалға берілген жауап бойынша өз пікірін білдіруге құқылы. Прокурорға жолданған сауалдар қылмыстық қудалауды жүзеге асырумен байланысты болмауы тиіс.

6. Мәслихаттың лауазымды адамдары, тұрақты комиссиялары және өзге де органдары, мәслихаттың депутаттық бірлестіктері

      41. Мәслихаттың кезектi сессиясының төрағасы мәслихаттың алдыңғы сессиясында оның депутаттарының арасынан ашық дауыспен сайланады.
       Кандидатураларды енгізгеннен кейін мәслихат депутаттары ашық дауыс беруді жүргізеді.
       Егер кандидатқа депутаттардың жалпы санының көпшілігі дауыс берсе, ол сайланды деп есептеледі.
       Мәслихат депутаты күнтiзбелiк бір жыл iшiнде мәслихат сессиясының төрағасы болып екi реттен артық сайлана алмайды.
       Сессияның төрағасы болмаған жағдайда оның өкiлеттiгiн мәслихат хатшысы жүзеге асырады.
       42. Мәслихат сессиясының төрағасы:
       1) мәслихат сессиясын шақыру туралы шешiм қабылдайды;
       2) мәслихат сессиясын дайындауға басшылық жасауды жүзеге асырады, сессияның күн тәртiбiн қалыптастырады;
       3) мәслихат сессиясының отырыстарын жүргiзедi, мәслихат регламентiнiң сақталуын қамтамасыз етедi;
       4) мәслихаттың сессиясында қабылданған немесе бекiтiлген мәслихат шешiмдерiне, хаттамаларға, өзге де құжаттарға қол қояды.
       Мәслихат сессиясының төрағасы өз функцияларын басқа жұмыстан босатылмаған негiзде жүзеге асырады.
       43. Егер мәслихат сессиясында дауыс беру кезiнде депутаттардың дауысы тең бөлiнген жағдайда, мәслихат сессиясының төрағасы шешушi дауыс құқығын пайдаланады.
       44. Бірінші сессияда мәслихат депутаттар арасынан мәслихаттың хатшысын сайлайды, ол тұрақты негізде жұмыс істейтін және мәслихатқа есеп беретін лауазымды адам болып табылады. Мәслихат хатшысы мәслихат өкілеттігінің мерзіміне сайланады.
       Мәслихат хатшысы өкілеттіктерін Заңға және осы регламентке сәйкес жүзеге асырады.
       45. Мәслихат хатшысының лауазымына кандидатураларды мәслихаттың депутаттары мәслихаттың сессиясында ұсынады. Ұсынылатын кандидатуралардың санына шек қойылмайды. Кандидаттар өздерінің алдағы қызметінің үлгі бағдарламаларымен таныстырады. Егер ашық немесе жасырын дауыс беру нәтижесінде мәслихат депутаттарының жалпы санының көпшілік даусын алса, кандидат мәслихаттың хатшысы лауазымына сайланды деп есептеледі.
       Егер мәслихат хатшысының лауазымына екіден көп кандидат ұсынылған болса және олардың бірде-бірі сайлану үшін талап етілетін дауыс санын ала алмаса, неғұрлым көп дауыс алған екі кандидатура бойынша қайтадан дауыс беру жүргізіледі.
       Егер қайтадан дауыс беру кезінде осы кандидаттардың бірде-бірі депутаттардың жалпы санының жартысынан астам даусын ала алмаса, қайтадан сайлау өткізіледі.
       46. Мәслихат хатшысының мәслихаттың тұрақты комиссияларының құрамына кіруге құқығы жоқ. Мәслихат хатшысының өкілеттіктері мерзімінен бұрын тоқтатылған жағдайда, жаңа хатшыны сайлау Заңда және осы регламентте белгіленген тәртіппен өткізіледі.
       47. Мәслихат өз өкілеттігінің мерзіміне бірінші сессияда депутаттар қатарынан мәслихаттың қарауына жататын мәселелерді алдын ала қарау және дайындау, оның шешімдерін жүзеге асыруға ықпал ету, өз құзыреті шегінде бақылау функцияларын жүзеге асыру үшін тұрақты комиссиялар құрады. Тұрақты комиссиялардың төрағалары мен мүшелерін депутаттар арасынан ашық дауыс беру арқылы мәслихат сайлайды.
       Әрбір тұрақты комиссияның тізбесі, саны және құрамы жеке-жеке дауысқа салынады. Олардың сандық және дербес құрамы сессия төрағасының, мәслихат хатшысының ұсынысы бойынша айқындалады.
       Тұрақты комиссиялардың саны жетіден аспауға тиіс.
       Мәслихаттардың тұрақты комиссиялары төрағаларының кандидатуралары тұрақты комиссиялардың отырыстарына шығарылады. Кандидатуралардың санына шек қойылмайды. Мәслихат отырысында төрағалардың кандидатураларын талқылау әр комиссия бойынша жеке-жеке өткізіледі.
      Тұрақты комиссиялар жұмыс топтарын құра алады.
       48. Тұрақты комиссиялардың қызметін ұйымдастыру, функциялары мен өкілеттіктері Заңмен айқындалады.
       49. Мәслихаттың қарауына жатқызылған жекелеген мәселелерді сессияларда қарауға дайындау мақсатында мәслихат не мәслихаттың хатшысы уақытша комиссиялар құруға құқылы. Уақытша комиссиялардың құрамын, міндеттерін, өкілеттік мерзімдері мен құқықтарын оны құрған кезде мәслихат не мәслихаттың хатшысы айқындайды.
       50. Тұрақты комиссиялар өз бастамасы немесе мәслихат шешімі бойынша көпшілік тыңдаулар өткізе алады.
       Көпшілік тыңдаулар депутаттардың, атқарушы органдар, жергілікті өзін өзі басқару органдары, ұйымдар, бұқаралық ақпарат құралдары өкілдерінің, азаматтардың қатысуымен осы комиссиялардың кеңейтілген отырыстары нысанында тұрақты комиссиялардың қарауына жатқызылған өте маңызды және қоғамдық маңызы бар мәселелерді талқылау мақсатында өткізіледі.
       Көпшілік тыңдаулар өткізу үшін депутаттар қатарынан жұмыс тобы құрылады. Тыңдауларды дайындау үшін өзге мемлекеттік органдар мен ұйымдардың мамандары жұмылдырылуы мүмкін.
       Тұрақты комиссия алда болатын көпшілік тыңдаулардың тақырыбын бұқаралық ақпарат құралдары арқылы халықтың назарына жеткізеді.
       Көпшілік тыңдауларға тұрақты комиссия мүдделі мемлекеттік органдардың, жұртшылықтың, бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдерін шақырады. Көпшілік тыңдауларда мәслихаттың басқа тұрақты комиссияларының депутаттары қатыса алады.
       51. Қаралатын мәселелер "Мемлекеттік құпиялар туралы" Қазақстан Республикасының 1999 жылғы 15 наурыздағы Заңына сәйкес мемлекеттік немесе қызметтік құпияға жатқызылған жағдайларды қоспағанда, тұрақты комиссиялардың отырыстары, әдетте, ашық болады.
       Тұрақты комиссиялардың отырыстары қажеттiлiгiне қарай шақырылады және егер отырысқа олардың құрамына кiретiн депутаттардың жалпы санының жартысынан астамы қатысса, заңды болып есептеледi.
       Тұрақты комиссияның қаулысы комиссия мүшелерiнің жалпы санының көпшiлiк дауысымен қабылданады.
       Егер комиссияның отырысында дауыс беру кезiнде депутаттардың дауысы тең бөлiнген жағдайда, тұрақты комиссияның төрағасы шешушi дауыс құқығын пайдаланады.
       Тұрақты комиссияның қаулысы мен отырыстың хаттамасына оның төрағасы қол қояды, ал бiрнеше тұрақты комиссияның бiрлескен отырысы өткiзiлген жағдайда, тиiстi комиссиялардың төрағалары қол қояды.
       52. Мәслихат ашық дауыс беру арқылы депутаттар қатарынан құрамы тақ санды құрайтын есеп және редакциялық комиссияларын сайлайды. Есеп және редакциялық комиссияларының құрамына мәслихат аппаратының және басқа мемлекеттік ұйымдардың қызметкерлері енгізілуі мүмкін.
       53. Редакциялық комиссияның құрамы қаралатын мәселенің ерекшелігі, комиссия мүшелерінің мамандықтары, біліктіліктері мен жұмыс тәжірибелері ескеріле отырып қалыптастырылады.
       Редакциялық комиссия кезекті сессияға да сайлануы мүмкін.
       54. Ашық дауыс беру өткізілгенде есеп комиссиясы дауыс беру және оның қорытындысын шығару процесін ұйымдастырады.
       Есеп комиссиясы өз құрамынан төраға мен комиссия хатшысын сайлайды, оның шешімдері ашық дауыс беру арқылы көпшілік дауыспен қабылданады.
       Ашық дауыс беру басталмас бұрын сессия төрағасы дауысқа түскен ұсыныстардың санын көрсетеді, олардың мазмұнын оқиды.
       Жасырын дауыс берудің уақыты мен орнын, оны өткізудің тәртібін есеп комиссиясы мәслихат регламентінің негізінде белгілейді және есеп комиссиясының төрағасы хабарлайды. Бюллетеньдер беру тікелей дауыс беру алдында жүргізіледі, олар есеп комиссиясы белгілеген нысанда оның бақылауымен, отырысқа қатысып отырған депутаттардың санына тең мөлшерде жасалады және есеп комиссиясының төрағасы қол қояды. Белгіленген нысанға сәйкес келмейтін бюллетеньдер санақта есепке алынбайды.
       55. Мәслихат депутаттары саяси партиялардың фракциялары және өзге де қоғамдық бірлестіктер, депутаттық топтар түрінде депутаттық бірлестіктер құра алады. Мәслихат хатшысы депутаттық бірлестіктерге кірмейді. Депутаттың тек бiр ғана депутаттық фракцияда болуға құқығы бар.
       56. Депутаттық фракциялар мен топтарды тіркеу мәслихат сессиясында жүзеге асырылады, келіп тіркелу тәртібімен жүргізіледі және тек ақпараттық сипатта болады.
       57. Депутаттық бірлестіктердің мүшелері:
       1) мәслихаттың күн тәртібі, талқыланатын мәселелерді қарау тәртібі және олардың мәні бойынша ескертулер мен ұсыныстар енгізуі;
       2) мәслихат сайлайтын немесе тағайындайтын лауазымды адамдардың кандидатуралары бойынша пікірлерін айтуы;
       3) мәслихат шешімдерінің жобаларына түзетулер ұсынуы;
       4) депутаттық бірлестіктің қызметі үшін қажетті материалдар мен құжаттарды сұратуы мүмкін.
       58. Саяси партияның фракциясы өз қызметінде саяси партияның басшы органдарымен өзара іс-қимыл жасайды, сондай-ақ саяси партияның қоғамдық қабылдау бөлмесінің жұмысына қатысады. Фракция мәслихаттың кемiнде бес депутатын бiрiктiруге тиiс. Депутаттық топтың құрамында мәслихаттың кемiнде бес депутаты болуға тиiс.

7. Аудандық мәслихатпен ұйымдастырылатын сайлау комиссияларын сайлау

      59. Сайлау комиссияларын жаңа құрамын сайлау екі айдан кеш қалдырмай басталады және сайлау комиссиялардың өкілеттік мерзімінің аяқталуына үш күннен кеш қалдырмай аяқталады.
       Сайлау комиссияларын құру туралы бұқаралық ақпаратта хабарландыру жарияламай тұрып, үш күннен кеш қалдырмай мәслихат хатшысы өз өкімімен сайлау комиссияларын калыптастыру бойынша депутаттардан және аппарат қызметкерлерінен Уақытша комиссия (Жұмыс тобын) құрады.
       60. Мәслихаттың Уақытша комиссиясы қалыптасатын сайлау комиссиялардың құрамына үміткерлер туралы саяси партиялардан және басқада қоғамдық бірлестіктерден, олардың құрылымдық бөлімшелерінен, жоғары тұрған комиссиялардан түскен ұсыныстарды жинайды және әзірлейді. Әр партия тиісті сайлау комиссияларының құрамына бір ғана өз өкілін енгізеді.
       Саяси партиялар, сондай-ақ құрылымдық бөлімшелер сайлау комиссияларына сол саяси партияның мүшесі емес үміткерлер құрамына ұсынуға құқылы.
       Саяси партиялармен, және басқада қоғамдық бірлестіктермен, жоғары тұрған комиссиялармен Уақытша комиссияға ұсынылатын құжаттардың тізімі:
       1) саяси партияларды немесе басқада қоғамдық бірлестіктерде, олардың құрылымдық бөлімшелерін әділет органдарда тіркеу туралы құжаттың көшірмесі;
       2) тиісті сайлау комиссияларының құрамына үміткерлерді ұсыну туралы саяси партия органдардың немесе басқада қоғамдық бірлестіктердің, олардың құрылымдық бөлімшелерінің, жоғары тұрған сайлау комиссияларының отырыс хаттамаларынан үзінді;
       3) сайлау комиссияларының құрамына әр үміткерге нысан бойынша мәлімет, электрондық және қағаз түрінде бағдарламалық қамтым арқылы қалыптастырылған;
       4) мәслихатқа сайлау комиссиясының жұмысына қатысуға келісім беру туралы үміткердің өтініші және үміткер туралы өмірбаян деректері.
       61. Сайлау комиссия құрамының жобасын дайындау барысында Уақытша комиссия бірінші жағдайда саяси партиялардан түскен ұсыныстарды басшылыққа алады, содан кейін саяси партиялардан түскен 7 мүшесінен кем ұсыныстар барысында басқада қоғамдық бірлестіктердің және жоғары тұрған сайлау комиссияларының үміткерлері есепке алынады.
       62. Жаңа сайлау комиссиялардың құрамына ұсыныстар түсу мерзімі аяқталғаннан соң Уақытша комиссия сессия шешімінің жобаларын және сайлау комиссияларының мүшелерін сайлау бойынша бюллетендерді дайындайды.
       63. Аудандық мәслихат депутаттарын сайлау бойынша сайлау комиссияларында бөлек шешім жобалары және бюллетендер дайындалады:
       1) аудандық аумақтық бойынша;
       2) округтік аудандық бойынша;
       3) учаскелік бойынша.
       64. Саяси партиялармен және басқада қоғамдық бірлестіктермен, олардың құрылымдық бөлімшелерімен, жоғары тұрған сайлау комиссиялармен сайлау комиссияларының құрамына ұсынған барлық үміткерлер шешімнің жобаларына және олардың түскен кезек тәртібімен және Уақытша комиссияның арнайы журналында тіркеуге енгізіледі.
       65. Барлық қатысушы аудандық мәслихаттың депутаттары сессияда сайлау комиссияларының құрамымен бюллетендерді алады және оларды өзі толтырады. Сессияда құрылған Есептік комиссиясы дауыс берудің қорытындысын шығарады. Мәслихат сессиясымен саның құрамы және Есептік комиссияның төрағасы анықталады.
       66. Қатысып отырған депутаттардың шешімі бойынша даус беру құпия немесе ашық әдіспен өткізіледі.Саяси партиялардан түскен ұсыныстар тиісті сайлау комиссия мүшелерінің санына (жетіге) тең болса Уақытша комиссия мәслихат сессиясына сол сайлау комиссия құрамына дауыс беруге ұсыныс жасайды. Дауыс беруге қатысқан үмiткерлердiң көп дауыс жинаған үмiткер сайланды деп есептеледi.
       Саяси партиялардан түскен ұсыныстар тиісті сайлау комиссия мүшелерінің санын артса (жетіден көп) болса Уақытша комиссия мәслихат сессиясына сол сайлау комиссия құрамына рейтингтік дауыс беруге ұсыныс жасайды.
       Бiр-бiрiне қатысты көп дауыс жинаған үмiткер сайланды деп есептеледi. Саяси партиялардан түскен ұсыныстар тиісті сайлау комиссия мүшелерінің санына жетпесе (жетіден аз) болса Уақытша комиссия басқада қоғамдық бірлестіктерден түскен үміткерлерді, ал егерде ондай үміткерлер болмаса, жоғары тұрған сайлау комиссияларымен ұсынған (түскен кезегіне сәйкес тәртібімен) бос орындарына бюллетенге енгізеді.
       Бос орындардың санына сондай санымен ұсыныстар түссе Уақытша комиссия сол сайлау комиссия құрамына дауыс беруді ұсынады.
       67. Бюллетенге үміткерлер қандай саяси партиядан (басқада қоғамдық бірлестіктерден, жоғары тұрған сайлау комиссиясынан) екенін көрсетуімен тегі, аты, әкесінің аты енгізіледі. Үміткердің тегінің оң жағында шарша бейнеледі, онда депутаттар белгі (айқыш, қанат белгісі) қояды. Депутаттар белгіні жеті шаршыда қояды.
       68. Мәслихат сессиясында Есеп комиссия төрағасы дауыс берудің нәтижесін жариялайды.
       69. Есеп комиссия төрағасы төрағаларды, олардың орынбасарларын және хатшыларды сайлау бойынша сайлау комиссияның ұйымдастыру отырыстарын (құрылғаннан кейін жеті күннен кешіктірмей) өткізу мерзімі туралы хабарлайды. Есеп комиссия төрағасы сайлау комиссияның ұйымдастыру отырысын өткізетін сайлау комиссия мүшесі туралы хабарлайды. Осы үміткер көп дауыс жинаған бойынша есеп комиссиясымен белгіленеді. Егер депутаттардың дауысы тең түссе осы үміткер бюллетенде жазылған орны бойынша анықталады.
       70. Мәслихат хатшысы тиісті сайлау комиссиялардың құрамы туралы шешімді бұқаралық ақпарат құралдарында басылымды қамтамасыз етеді.
       Материалдар қосымшаларымен басылымның бір нөмірінде шығу қажет.
       71. "Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы" ҚР Конституциялық Заңымен қаралған мәслихат тиісті сайлау комиссия мүшесін шығару туралы және шығарылғанның орынына комиссия мүшесін сайлау туралы шешім қабылдайды. Бос қызмет орынына осы сайлау комиссиясында өкілдері жоқ саяси партиялардан және қоғамдық бірлестіктерден ұсыныстар қабылданады.
       72. "Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы" Қазақстан Республикасы Заңына жүгіне отырып, мәслихаттар сайлау комиссия сессияларында сайлау барысында бір ұйымнан қызметкерлерді қалыптастыруын жібермеу қажет, тиісті әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында тұруын есепке алу міндетті. Сотталғандығы заңды белгіленген тәртіппен өтелмеген немесе алып тасталмаған және сот іс-әрекетке қабілеті шектеулі деп таныған адам сайлау комиссияның мүшелері бола алмайды.

8. Депутаттық этика

      73. Мәслихат депутаттары:
       1) бір-біріне және мәслихат сессияларының, мәслихат комиссиялары мен оның жұмыс органдарының жұмысына қатысатын барлық басқа да тұлғаларға құрметпен қарауға тиіс;
       2) өздері сөз сөйлегенде дәлелсіз айыптауларды, мәслихат депутаттарының және басқа тұлғалардың ар-намысы мен абыройына нұқсан келтіретін дөрекі, жәбірлейтін сөздерді қолданбауға тиіс;
       3) заңсыз және зорлық-зомбылық әрекеттерге шақырмауға тиіс;
       4) мәслихаттың, мәслихаттың тұрақты комиссияларының және өзге де органдарының қалыпты жұмыс істеуіне кедергі келтірмеуге тиіс;
       5) сөйлеушілердің сөзін бөлмеуге тиіс.
       74. Көпшілік іс-шараларды өткізген кезде бұқаралық ақпарат құралдарында сөз сөйлегенде, мемлекеттік органдардың, лауазымды адамдар мен азаматтардың қызметіне пікір білдіргенде депутат дәлелденген, тексерілген фактілерді ғана пайдалануы тиіс.
       75. Депутат мемлекеттік органдармен және ұйымдармен, бұқаралық ақпарат құралдарымен өзара қатынастарда өзінің депутаттық мәртебесінің артықшылығын жеке мүддесі үшін пайдаланбауға тиіс.
       76. Мәслихат депутаты өзіне депутаттық өкілеттігін жүзеге асыру барысында белгілі болған мәліметтерді, егер бұл мәліметтер сессиялардың, мәслихаттың тұрақты комиссиялары мен оның өзге де органдарының жабық отырыстарында қаралған мәселелерге қатысты болса, жария ете алмайды.
       77. Мәслихат атынан өкілдік етуге арнайы өкілеттігі жоқ мәслихат депутаты мемлекеттік органдармен және ұйымдармен тек қана өз атынан байланысқа түсе алады.
       78. Мәслихат депутатына өз міндеттерін орындамағаны және (немесе) тиісінше орындамағаны, сондай-ақ мәслихат регламентінде белгіленген депутаттық этика қағидаларын бұзғаны үшін Заңның 21-бабына сәйкес жазалау шаралары қолданылуы мүмкін.

9. Мәслихат аппаратының жұмысын ұйымдастыру

      79. Мәслихат пен оның органдарының қызметін ақпараттық-талдамалық, ұйымдық-құқықтық және материалдық-техникалық қамтамасыз ету, депутаттарға өздерiнiң өкiлеттiктерiн жүзеге асыруға көмек көрсету үшін мәслихат аппараты құрылады.
       Мәслихат аппараты жергiлiктi бюджет есебiнен қамтылатын мемлекеттiк мекеме болып табылады.
       Мәслихат аппараты туралы ережені мәслихат бекітеді.
       80. Мәслихат Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген штат саны мен бөлінген қаражат лимитi шегiнде мәслихат аппаратының құрылымын бекiтедi, оны қамтуға және материалдық-техникалық қамтамасыз етуге арналған шығыстарды айқындайды.
       81. Мәслихат аппаратының мемлекеттiк қызметшiлерiнiң қызметi Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.
       Мәслихаттың өкiлеттiк мерзiмi аяқталғанда, мәслихат өкiлеттiгi мерзiмiнен бұрын тоқтатылған және оның депутаттарының жаңа құрамы сайланған жағдайларда, мәслихат аппаратының мемлекеттiк қызметшiлерiнiң қызметi тоқтатылмайды.