О внесении изменения в приказ Министра энергетики Республики Казахстан от 3 декабря 2015 года № 687 "Об утверждении Правил разработки прогнозных балансов электрической энергии и мощности"

Приказ и.о. Министра энергетики Республики Казахстан от 29 апреля 2021 года № 151. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 11 мая 2021 года № 22705

      ПРИКАЗЫВАЮ:

      1. Внести в приказ Министра энергетики Республики Казахстан от 3 декабря 2015 года № 687 "Об утверждении Правил разработки прогнозных балансов электрической энергии и мощности" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов за № 12475) следующее изменение:

      Правила разработки прогнозных балансов электрической энергии и мощности, утвержденные указанным приказом, изложить в новой редакции согласно приложению к настоящему приказу.

      2. Департаменту развития электроэнергетики Министерства энергетики Республики Казахстан в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить:

      1) государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

      2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства энергетики Республики Казахстан;

      3) в течение десяти рабочих дней после государственной регистрации настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан представление в Департамент юридической службы Министерства энергетики Республики Казахстан сведений об исполнении мероприятий, предусмотренных подпунктами 1) и 2) настоящего пункта.

      3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего вице-министра энергетики Республики Казахстан.

      4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

      Исполняющий обязанности
Министра
М. Журебеков

  Приложение к приказу
Исполняющего обязанности Министра
от 29 апреля 2021 года № 151
  Утверждены приказом
Министра энергетики
Республики Казахстан
от 3 декабря 2015 года № 687

Правила разработки прогнозных балансов электрической энергии и мощности

Глава 1. Общие положения

      1. Настоящие Правила разработки прогнозных балансов электрической энергии и мощности (далее – Правила) разработаны в соответствии с подпунктом 70-13) статьи 5 Закона Республики Казахстан "Об электроэнергетике" (далее – Закон) и определяют порядок разработки прогнозных балансов электрической энергии и мощности.

      2. В настоящих Правилах применяются следующие понятия и определения:

      1) регулировочная электрическая мощность генерирующих установок – величина электрической мощности генерирующих установок с маневренным режимом генерации, удовлетворяющей требованиям к регулировочной электрической мощности в соответствии с Электросетевыми правилами, утвержденными приказом Министра энергетики Республики Казахстан от 18 декабря 2014 года № 210 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов за № 10899) (далее – Электросетевые правила);

      2) располагаемая регулировочная электрическая мощность – суммарный объем регулировочной электрической мощности, включающий в себя:

      регулировочную электрическую мощность действующих генерирующих установок, подключенных к системе автоматического регулирования частоты и мощности;

      регулировочную электрическую мощность действующих генерирующих установок, определяемую системным оператором на основе информации по фактическим режимам генерации с учетом технических характеристик генерирующих установок;

      регулировочную электрическую мощность вновь вводимых в эксплуатацию генерирующих установок с маневренным режимом генерации, включая победителей аукционных торгов;

      3) объем компенсационной регулировочной электрической мощности – сумма объемов регулировочной электрической мощности генерирующих установок, подключенных к системе автоматического регулирования частоты и мощности, полностью компенсирующая возможные суммарные отклонения возобновляемых источников энергии от планового графика работы в единой электроэнергетической системе Республики Казахстан или в какой-либо из ее зон;

      4) уполномоченный орган – государственный орган, осуществляющий руководство в области электроэнергетики;

      5) прогнозный баланс электрической энергии и мощности – документ, отражающий техническую возможность единой электроэнергетической системы Республики Казахстан по обеспечению внутренних потребностей страны в электрической энергии и мощности в предстоящем семилетнем периоде.

Глава 2. Порядок разработки прогнозного баланса электрической энергии и мощности

      3. Прогнозный баланс электрической энергии и мощности разрабатывается для единой электроэнергетической системы Республики Казахстан, в том числе в разбивке по ее зонам.

      В прогнозном балансе электрической энергии и мощности в части баланса электрической мощности, разрабатываемого на день годового максимума электрической нагрузки в единой электроэнергетической системе Республики Казахстан, учитываются:

      1) объем располагаемой электрической мощности генерирующих установок, вновь вводимых в эксплуатацию на тендерной основе, на строительство которых уполномоченный орган заключил с победителем тендера соответствующий договор;

      2) объем располагаемой электрической мощности генерирующих установок, действующих энергопроизводящих организаций, вводимых в эксплуатацию в рамках инвестиционных соглашений на модернизацию, расширение, реконструкцию и (или) обновление, заключенных с уполномоченным органом;

      3) объем располагаемой электрической мощности существующих генерирующих установок, действующих энергопроизводящих организаций, за исключением располагаемой электрической мощности, указанной в подпункте 2) настоящего пункта;

      4) объем располагаемой электрической мощности, планируемый к введению действующими энергопроизводящими организациями дополнительно к объему располагаемой электрической мощности, указанному в подпункте 3) настоящего пункта, без заключения с уполномоченным органом инвестиционного соглашения на модернизацию, расширение, реконструкцию и (или) обновление (при наличии проектно-сметной документации, соответствующей требованиям статьи 60 Закона Республики Казахстан "Об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности в Республике Казахстан" (далее – Закон об архитектурной деятельности);

      5) объем располагаемой электрической мощности новых электростанций, введение в эксплуатацию которых планируется без применения механизма проведения уполномоченным органом тендера на строительство генерирующих установок, вновь вводимых в эксплуатацию (при наличии проектно-сметной документации, соответствующей требованиям статьи 60 Закона об архитектурной деятельности).

      Объекты по использованию возобновляемых источников энергии учитываются в прогнозном балансе электрической энергии и мощности в части производимой ими электрической энергии в полном объеме, в части мощности в следующем объеме:

      бесплотинные гидроэлектростанции, работающие по водотоку – 30 % от располагаемой мощности;

      ветровые электростанции – 20 % от располагаемой мощности;

      солнечные электростанции – 0 % от располагаемой мощности;

      6) требуемый объем регулировочной электрической мощности для единой электроэнергетической системы Республики Казахстан или для какой-либо из ее зон, определяется как сумма вторичного резерва электрической мощности, определяемого в соответствии с Электросетевыми правилами, указанными в подпункте 4) пункта 2 настоящих Правил, и объема компенсационной регулировочной электрической мощности для интеграции объектов возобновляемых источников энергии в единой электроэнергетической системе Республики Казахстан, определяемого в соответствии с пунктами 15 и 16 настоящих Правил;

      7) объем располагаемой регулировочной электрической мощности;

      8) дефицит регулировочной электрической мощности, определяемый как разность между требуемым объемом регулировочной электрической мощности и объемом располагаемой регулировочной электрической мощности. При отрицательной величины дефицита регулировочной электрической мощности, дефицит регулировочной электрической мощности приравнивается нулю.

      4. При наличии на электростанциях ограничений генерации, приводящих к вынужденному недоиспользованию располагаемой электрической мощности, в прогнозных балансах электроэнергии и мощности располагаемая электрическая мощность данных электростанции учитываются как средняя фактическая мощность за последние 5 (пять) лет в час годового максимума нагрузки соответствующей электрической станции.

      5. Прогноз потребления электрической энергии и мощности выполняется комплексно на основе следующих подходов:

      анализ тенденций за последние периоды, не менее 5 (пяти) лет;

      на основе данных по действующим и планируемым крупным потребителям электроэнергии.

      6. При формировании прогноза потребления электрической энергии и мощности используются следующие данные:

      исторические данные за последние 5 (пять) лет потребления электроэнергии в разрезе административных областей и в целом по Республике Казахстан;

      информация от действующих крупных потребителей электроэнергии в части планируемых ими изменений объема потребления электроэнергии и электрической мощности;

      информации по планируемым вводам новых крупных потребителей электроэнергии, принятой по выданным энергопередающими и энегопроизводящими организациями техническим условиям на подключение к электрической сети, по разработанной предпроектной документации, соответствующей требованиям статьи 60 Закона об архитектурной деятельности (в том числе по информации от потребителей, государственных и местных исполнительных органов). При этом мощность новых крупных потребителей в прогнозном балансе электроэнергии и мощности принимается с учетом неодновременности максимума нагрузки и постепенного роста мощности по годам до выхода на проектную мощность.

      7. В прогнозном балансе электрической мощности отражается прогнозируемая величина дефицита мощности (при наличии) с учетом пропускной способности существующих и планируемых электрических связей, по которым осуществляется внешнее электроснабжение рассматриваемого энергодефицитного региона.

      8. Системный оператор ежегодно в срок до 15 (пятнадцатого) октября разрабатывает и вносит в уполномоченный орган прогнозный баланс электрической энергии и мощности вместе со следующими материалами:

      1) списком электростанций, учтенных в прогнозном балансе электрической энергии и мощности в соответствии с формой, предусмотренной в приложении 1 к настоящим Правилам;

      2) информацией о прогнозных значениях располагаемых электрических мощностей, располагаемых регулировочных мощностей электростанций, учтенных в прогнозном балансе электрической энергии и мощности, в соответствии с формой, предусмотренной в приложении 2 к настоящим Правилам;

      3) копией письменных подтверждений информации, указанной в подпункте 2) настоящего пункта, от соответствующих энергопроизводящих организаций;

      4) при изменении во внесенном в уполномоченный орган прогнозном балансе электрической энергии и мощности прогнозные значения электрической нагрузки в зонах единой электроэнергетической системы Республики Казахстан, приходящиеся на час совмещенного годового максимума электрической нагрузки в единой электроэнергетической системы Республики Казахстан, изменены по отношению к соответствующим значениям прогнозного баланса электрической энергии и мощности, утвержденного в предыдущем году, системный оператор вносит в уполномоченный орган также материалы, обосновывающие данные изменения.

      9. Согласно пункту 2 статьи 15-1 Закона, уполномоченный орган в течение 1 (одного) месяца со дня поступления разработанного прогнозного баланса электрической энергии и мощности на предстоящий семилетний период направляет его совету рынка для получения экспертного заключения с обязательным приложением пояснительной записки.

      10. Совет рынка направляет в уполномоченный орган экспертное заключение к разработанному проекту прогнозного баланса электрической энергии и мощности на предстоящий семилетний период в течение 15 (пятнадцати) рабочих дней со дня его поступления.

      Экспертное заключение носит рекомендательный характер.

      Экспертные заключения представляются на казахском и русском языках.

      11. Уполномоченный орган при согласии с экспертным заключением вносит в прогнозный баланс электрической энергии и мощности на предстоящий семилетний период соответствующие изменения и (или) дополнения.

      При несогласии с экспертным заключением уполномоченный орган направляет совету рынка ответ с обоснованием причин несогласия.

      12. Согласно пункту 5 статьи 15-1 Закона в случаях, когда совет рынка требует проведения совместного с уполномоченным органом заседания, проведение такого заседания является обязательным.

      13. Согласно пункту 6 статьи 15-1 Закона, уполномоченный орган утверждает прогнозный баланс электрической энергии и мощности на предстоящий семилетний период в течение трех месяцев со дня его поступления.

      14. Утвержденный прогнозный баланс электрической энергии и мощности на предстоящий семилетний период размещается на интернет-ресурсе уполномоченного органа и системного оператора не позднее 10 (десяти) рабочих дней со дня его утверждения.

      15. С целью достижения целевых показателей развития возобновляемых источников энергии при обеспечении надежности единой электроэнергетической системы Республики Казахстан, при разработке Прогнозного баланса электрической энергии и мощности рассчитывается требуемый объем компенсационной регулировочной электрической мощности для единой электроэнергетической системы Республики Казахстан, в том числе в разбивке по ее зонам.

      16. Требуемый объем компенсационной регулировочной электрической мощности рассчитывается на основе фактической работы единой электроэнергетической системы Республики Казахстан в следующем порядке:

      1) определяются собственные отклонения сальдо-перетоков мощности от плановых значений Северной, Южной (без учета отклонений объединенной энергосистемы Центральной Азии) и Западной зоны за прошедший год. Отклонения сальдо-перетоков учитываются по данным измерений оперативно-информационного комплекса диспетчерского управления системного оператора за весь прошедший год с интервалом 10 (десять) минут;

      2) определяются суммарные отклонения фактической и плановой генерации объектов возобновляемых источников энергии, расположенных по зонам единой электроэнергетической системы Республики Казахстан за прошедший год. Отклонения объектов возобновляемых источников энергии учитываются по данным измерений оперативно-информационного комплекса диспетчерского управления системного оператора за весь прошедший год с интервалом 10 (десять) минут;

      3) для каждого измеренного значения отклонения сальдо-перетоков мощности по данным измерений оперативно-информационного комплекса диспетчерского управления системного оператора определяется доля объектов возобновляемых источников энергии. При отсутствии измерений от объектов возобновляемых источников энергии, определение отклонений, предусмотренных в подпунктах 1) и 2) настоящего пункта принимаются по часовым измерениям автоматизированной системы коммерческого учета электрической энергии;

      4) определяется максимальная величина доли объектов возобновляемых источников энергии в отклонениях:

      V- и V+ в МВт, где:

      V- – максимальная величина доли объектов возобновляемых источников энергии в отклонениях на выдачу из ЕЭС Республики Казахстан;

      V+ – максимальная величина доли объектов возобновляемых источников энергии в отклонениях на прием в ЕЭС Республики Казахстан;

      5) определяется коэффициент ввода новых мощностей возобновляемых источников энергии, рассчитанный по формуле:

      КВИЭ = (Pпрогноз + Pфакт) / Pфакт, где:

      КВИЭ – коэффициент ввода новых мощностей возобновляемых источников энергии;

      Pпрогноз – величина вновь вводимых установленных мощностей объектов возобновляемых источников энергии;

      Pфакт – установленная мощность объектов возобновляемых источников энергии в прошедшем году;

      6) требуемый объем компенсационной регулировочной электрической мощности на предстоящий год принимается равным произведению максимальной величины доли объектов возобновляемых источников энергии, рассчитанным в соответствии с подпунктом 4) настоящего пункта, на коэффициент ввода новых мощностей возобновляемых источников энергии, рассчитанным в соответствии с подпунктом 5) настоящего пункта, по формулам:

      резерв на загрузку:

      V рез(-) = КВИЭ х V- [МВт], где:

      V рез(-) – объем компенсационной регулировочной электрической мощности на разгрузку;

      резерв на разгрузку:

      V рез(+) = КВИЭ х V+ [МВт], где:

      V рез(+) – объем компенсационной регулировочной электрической мощности на загрузку;

      7) требуемый объем компенсационной регулировочной электрической мощности на семилетний период рассчитывается с учетом целевых индикаторов по вводу объектов возобновляемых источников энергии.

  Приложение 1 к Правилам
разработки прогнозных
балансов электрической
энергии и мощности
  Форма

Список электростанций, учтенных в прогнозном балансе электрической энергии и мощности

Наименование электростанции

1. Конденсационные электростанции

1)


2)


2. Теплоэлектроцентрали

1)


2)


3. Гидроэлектростанции

1)


2)


4. Газотурбинные и парогазовые электростанции

1)


2)


5. Объекты по использованию возобновляемых источников энергии

1)


2)


  Приложение 2 к Правилам
разработки прогнозных
балансов электрической
энергии и мощности
  Форма

Информация о прогнозных значениях располагаемых электрических мощностей, располагаемых регулировочных мощностей электростанций, учтенных в прогнозном балансе электрической энергии и мощности

      Мегаватт

Электростанция

20__ год

20__ год

20__ год

20__ год

20__ год

20__ год

20__ год

Примечание

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

1


Располагаемая мощность









Располагаемая регулировочная мощность









2


Располагаемая мощность









Располагаемая регулировочная мощность









3


Располагаемая мощность









Располагаемая регулировочная мощность









Итого располагаемых мощностей










Итого располагаемых регулировочных мощностей











"Электр энергиясы мен қуатының болжамды теңгерімдерін әзірлеу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 3 желтоқсандағы № 687 бұйрығына өзгеріс енгізу туралы

Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің м.а. 2021 жылғы 29 сәуірдегі № 151 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2021 жылғы 11 мамырда № 22705 болып тіркелді

      БҰЙЫРАМЫН:

      1. "Электр энергиясы мен қуатының болжамды теңгерімдерін әзірлеу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 3 желтоқсандағы № 687 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 12475 болып тіркелген) мынадай өзгеріс енгізілсін:

      көрсетілген бұйрықпен бекітілген Электр энергиясы мен қуатының болжамды теңгерімдерін әзірлеу қағидалары осы бұйрыққа қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын.

      2. Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің Электр энергетикасын дамыту департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

      1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

      2) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды;

      3) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркегеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің Заң қызметі департаментіне осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

      3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының энергетика вице-министріне жүктелсін.

      4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

      Министрдің міндетін атқарушы М. Журебеков

  Министрдің міндетін атқарушы
2021 жылғы 29 сәуірдегі
№ 151 бұйрығына
қосымша
  Қазақстан Республикасы
Энергетика министрінің
2015 жылғы 3 желтоқсандағы
№ 687 бұйрығымен
бекітілген

Электр энергиясы мен қуатының болжамды теңгерімдерін әзірлеу қағидалары

1-тарау. Жалпы ережелер

      1. Осы Электр энергиясы мен қуатының болжамды теңгерімдерін әзірлеу қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) "Электр энергетикасы туралы" Қазақстан Республикасы Заңы (бұдан әрі – Заң) 5-бабының 70-13) тармақшасына сәйкес әзірленді және электр энергиясы мен қуатының болжамды теңгерімдерін әзірлеу тәртібін айқындайды.

      2. Осы Қағидаларда мынадай ұғымдар мен анықтамалар қолданылады:

      1) генерациялайтын қондырғылардың реттеуші электр қуаты – Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2014 жылғы 18 желтоқсандағы № 210 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10899 болып тіркелген) Электр желілік қағидаларына (бұдан әрі – Электр желілік қағидалары) сәйкес реттеуші электр қуатына қойылатын талаптарды қанағаттандыратын генерацияның маневрлік режимі бар генерациялайтын қондырғылардың электр қуатының шамасы;

      2) қолда бар реттеуші электр қуаты мыналарды:

      жиілік пен қуатты автоматты реттеу жүйесіне қосылған жұмыс істеп тұрған генерациялайтын қондырғылардың реттеуші электр қуатын;

      генерациялайтын қондырғылардың техникалық сипаттамаларын ескере отырып, генерациялаудың нақты режимдері бойынша ақпарат негізінде жүйелік оператор айқындайтын жұмыс істеп тұрған генерациялайтын қондырғылардың реттеуші электр қуатын;

      аукциондық сауда-саттық жеңімпаздарын қоса алғанда, генерацияның маневрлік режимі бар жаңадан пайдалануға берілетін генерациялайтын қондырғылардың реттеуші электр қуатын қамтитын реттеуші электр қуатының жалпы көлемі;

      3) өтемдік реттеуші электр қуатының көлемі – Қазақстан Республикасының біртұтас электр энергетикалық жүйесіндегі немесе оның қандай да бір аймағындағы жұмыстың жоспарлы кестесінен жаңартылатын энергия көздерінің ықтимал жиынтық ауытқуларын толық өтейтін, жиілік пен қуатты автоматты реттеу жүйесіне қосылған генерациялайтын қондырғылардың реттеуші электр қуаты көлемінің қосындысы;

      4) уәкілетті орган – электр энергетикасы саласында басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік орган;

      5) электр энергиясы мен қуатының болжамды теңгерімі – алдағы жеті жылдық кезеңде еліміздің электр энергиясы мен қуатының ішкі қажеттіліктерін қамтамасыз ету бойынша Қазақстан Республикасының біртұтас электр энергетикалық жүйесінің техникалық мүмкіндіктерін көрсететін құжат.

2-тарау. Электр энергиясы мен қуатының болжамды теңгерімін әзірлеу тәртібі

      3. Электр энергиясы мен қуатының болжамды теңгерімі Қазақстан Республикасының біртұтас электр энергетикалық жүйесі үшін, оның ішінде оның аймақтары бойынша бөліп әзірленеді.

      Электр энергиясы мен қуатының болжамды теңгерімінде Қазақстан Республикасының біртұтас электр энергетикалық жүйесінде жылдық ең жоғары электр жүктемесі күніне әзірленетін электр қуатының теңгерімі бөлігінде мыналар ескеріледі:

      1) салу үшін уәкілетті орган тендер жеңімпазымен тиісті шарт жасаған, тендер негізінде жаңадан пайдалануға берілетін генерациялайтын қондырғылардың қолда бар электр қуатының көлемі;

      2) уәкілетті органмен жасалған жаңғыртуға, кеңейтуге, реконструкциялауға және (немесе) жаңартуға арналған инвестициялық келісімдер шеңберінде пайдалануға берілетін, жұмыс істеп тұрған энергия өндіруші ұйымдардың генерациялайтын қондырғыларының қолда бар электр қуатының көлемі;

      3) осы тармақтың 2) тармақшасында көрсетілген қолда бар электр қуатын қоспағанда, жұмыс істеп тұрған энергия өндіруші ұйымдардың бұрыннан бар генерациялайтын қондырғыларының қолда бар электр қуатының көлемі;

      4) жұмыс істеп тұрған энергия өндіруші ұйымдар уәкілетті органмен жаңғыртуға, кеңейтуге, реконструкциялауға және (немесе) жаңартуға арналған инвестициялық келісімді жасаспай, осы тармақтың 3) тармақшасында көрсетілген қолда бар электр қуатының көлеміне қосымша енгізуге жоспарлаған қолда бар электр қуатының көлемі ("Қазақстан Республикасындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы" Қазақстан Республикасының заңы (бұдан әрі – Сәулет қызметі туралы заң) 60-бабының талаптарына сәйкес келетін жобалау-сметалық құжаттама болған кезде);

      5) уәкілетті органның пайдалануға жаңадан берілетін генерациялайтын қондырғыларды салуға тендер өткізу тетігін қолданбай пайдалануға беру жоспарланатын жаңа электр станцияларының қолда бар электр қуатының көлемі (Сәулет қызметі туралы заңның 60-бабының талаптарына сәйкес келетін жобалау-сметалық құжаттама болған кезде).

      Жаңартылатын энергия көздері бойынша объектілер электр энергиясы мен қуатының болжамды теңгерімінде олар өндіретін электр энергиясы бөлігінде толық көлемде, қуат бөлігінде мынадай көлемде ескеріледі:

      су ағынымен жұмыс істейтін бөгетсіз гидроэлектр станциялары – қолда бар қуаттан 30 %;

      жел электр станциялары – қолда бар қуаттан 20 %;

      күн электр станциялары – қолда бар қуаттан 0 %;

      6) Қазақстан Республикасының біртұтас электр энергетикалық жүйесі үшін немесе оның қандай да бір аймақтары үшін реттеуші электр қуатының талап етілетін көлемі осы Қағидалардың 2-тармағының 4) тармақшасында көрсетілген Электр желілік қағидаларына сәйкес айқындалатын электр қуатының қайталама резервінің және осы Қағидаларының 15 және 16-тармақтарына сәйкес айқындалатын Қазақстан Республикасының Біртұтас электр энергетикалық жүйесінде жаңартылатын энергия көздері объектілерін интеграциялау үшін өтемдік реттеуші электр қуаты көлемінің қосындысы ретінде айқындалады;

      7) қолда бар реттеуші электр қуатының көлемі;

      8) реттеуші электр қуатының талап етілетін көлемі мен қолдау бар реттеуші электр қуатының көлемінің айырмасы ретінде анықталатын реттеуші электр қуатының тапшылығы. Реттеуші электр қуаты тапшылығының теріс шамасы болған кезде реттеуші электр қуатының тапшылығы нөлге теңестіріледі.

      4. Электр станцияларында қолда бар электр қуатын мәжбүрлі толық пайдаланбауға алып келетін генерацияның шектеулері болған кезде электр энергиясы мен қуатының болжамды теңгерімдерінде осы электр станцияларының қолда бар электр қуаты жүктеменің соңғы 5 жылдағы жылдық ең жоғары сағатындағы нақты орташа қуаты ретінде ескеріледі.

      5. Электр энергиясы мен қуатын тұтыну болжамы кешенді түрде мынадай тәсілдер негізінде орындалады:

      кемінде 5 (бес) жыл соңғы кезеңдердегі үрдістерді талдау;

      электр энергиясының қолданыстағы және жоспарланған ірі тұтынушылары бойынша деректердің негізінде.

      6. Электр энергиясы мен қуатын тұтыну болжамын қалыптастыру кезінде мынадай деректер пайдаланылады:

      әкімшілік облыстар бөлінісінде және тұтастай Қазақстан Республикасы бойынша электр энергиясын тұтынудың соңғы 5 (бес) жылғы тарихи деректері;

      жұмыс істеп тұрған ірі электр энергиясын тұтынушылардан электр энергиясын және электр қуатын тұтыну көлемінің олар жоспарлаған өзгерістері бөлігіндегі ақпарат;

      Сәулет қызметі туралы заңның 60-бабының талаптарына сәйкес әзірленген жобалау алдындағы құжаттама бойынша (оның ішінде тұтынушылардан, мемлекеттік және жергілікті атқарушы органдардан алынған ақпарат бойынша) энергия беруші және энергия өндіруші ұйымдар берген электр желісіне қосуға арналған техникалық шарттар бойынша қабылданған электр энергиясының жаңа ірі тұтынушыларын жоспарланған іске қосу жөніндегі ақпарат. Бұл ретте жаңа ірі тұтынушылардың қуаты электр энергиясы мен қуатының болжамды теңгерімінде жүктеме максимумының бір уақытта болмауын және жобалық қуатқа шыққанға дейін жылдар бойынша қуаттың біртіндеп өсуін ескере отырып қабылданады.

      7. Электр қуатының болжамды теңгерімінде қаралып отырған энергия тапшылығы өңірін сыртқы электрмен жабдықтау жүзеге асырылатын қолданыстағы және жоспарланатын электр байланыстарының өткізу қабілетін ескере отырып, қуат тапшылығының болжамды шамасы (бар болса) көрсетіледі.

      8. Жүйелік оператор жыл сайын 15 (он бесінші) қазанға дейінгі мерзімде электр энергиясы мен қуатының болжамды теңгерімін әзірлейді және мынадай материалдармен бірге уәкілетті органға енгізеді:

      1) осы Қағидаларға 1-қосымшада көзделген нысанға сәйкес электр энергиясы мен қуатының болжамды теңгерімінде ескерілген электр станцияларының тізімі;

      2) осы Қағидаларға 2-қосымшада көзделген нысанға сәйкес электр энергиясы мен қуатының болжамды теңгерімінде ескерілген электр станцияларының қолда бар электр қуаттарының, қолда бар реттеу қуаттарының болжамды мәндері туралы ақпарат;

      3) осы тармақтың 2) тармақшасында көрсетілген, тиісті энергия өндіруші ұйымдардан алынған жазбаша расталған ақпараттың көшірмелері;

      4) уәкілетті органға енгізілген электр энергиясы мен қуатының болжамды теңгерімінде Қазақстан Республикасының біртұтас электр энергетикасы жүйесіндегі электр жүктемесінің жылдық бірлескен ең жоғары сағатына келетін, Қазақстан Республикасының біртұтас электр энергетикасы жүйесіндегі электр жүктемесінің болжамды мәндері өткен жылы бекітілген Электр энергиясы мен қуатының болжамды балансының тиісті мәндеріне қатысты өзгертілген кезде, жүйелік оператор уәкілетті органға осы өзгерісті негіздейтін материалдарды да енгізеді.

      9. Заңның 15-1-бабының 2-тармағына сәйкес уәкілетті орган электр энергиясы мен қуатының алдағы жеті жылдық кезеңге арналған болжамды теңгерімін келіп түскен күнінен бастап 1 (бір) ай ішінде сараптамалық қорытынды алу үшін түсіндірме жазбаның міндетті қосымшасымен оны нарық кеңесіне жібереді.

      10. Нарық кеңесі уәкілетті органға электр энергиясы мен қуатының алдағы жеті жылдық кезеңге арналған болжамды теңгерімінің әзірленген жобасына келіп түскен күнінен бастап 15 (он бес) жұмыс күні ішінде жібереді.

      Сараптамалық қорытынды ұсынымдық сипатқа ие.

      Сараптамалық қорытынды қазақ және орыс тілдерінде беріледі.

      11. Уәкілетті орган сараптамалық қоытындымен келіскен кезде электр энергиясы мен қуатының алдағы жеті жылдық кезеңге арналған болжамды теңгеріміне тиісті өзгерістер мен (немесе) толықтырулар енгізеді.

      12. Заңның 15-1-бабының 5-тармағына сәйкес нарық кеңесі уәкілетті органмен бірлескен отырыс өткізуді талап еткен жағдайда, мұндай отырыс өткізу міндетті болып табылады.

      13. Заңның 15-1-бабының 6-тармағына сәйкес уәкілетті орган электр энергиясы мен қуатының алдағы жеті жылдық кезеңге арналған болжамды теңгерімін келіп түскен күнінен бастап үш ай ішінде бекітеді.

      14. Бекітілген электр энергиясы мен қуатының алдағы жеті жылдық кезеңге арналған болжамды теңгерімі бекітілген күнінен бастап 10 (он) жұмыс күнінен кешіктірілмей уәкілетті органның және жүйелік оператордың интернет-ресурсында орналастырылады.

      15. Қазақстан Республикасының біртұтас электр энергетикалық жүйесінің сенімділігін қамтамасыз ету кезінде жаңартылатын энергия көздерін дамытудың нысаналы көрсеткіштеріне қол жеткізу мақсатында электр энергиясы мен қуатының болжамды теңгерімін әзірлеу кезінде Қазақстан Республикасының біртұтас электр энергетикалық жүйесі үшін өтемдік реттеуші электр қуатының талап етілетін көлемі, оның ішінде оның аймақтары бойынша бөліністе есептеледі.

      16. Өтемдік реттеуші электр қуатының талап етілетін көлемі Қазақстан Республикасының біртұтас электр энергетикалық жүйесінің нақты жұмысы негізінде мынадай тәртіппен:

      1) өткен жылғы қуаттың сальдо-ағындарының Солтүстік, Оңтүстік (Орталық Азияның біріккен энергия жүйесінің ауытқуларын есепке алмағанда) және Батыс аймақтың жоспарлы мәндерінен өзіндік ауытқулары айқындалады. Сальдо-ағындардың ауытқуы 10 (он) минут аралықпен өткен жыл ішіндегі жүйелік оператордың диспетчерлік басқармасының жедел-ақпараттық кешенін өлшеу деректері бойынша ескеріледі;

      2) өткен жылғы Қазақстан Республикасының біртұтас электр энергетикалық жүйесінің аймақтары бойынша орналасқан жаңартылатын энергия көздері объектілерінің нақты және жоспарлы генерациясының жиынтық ауытқулары айқындалады. Жаңартылатын энергия көздері объектілерінің ауытқуы 10 (он) минут аралықпен өткен жыл ішіндегі жүйелік оператордың диспетчерлік басқаруының жедел-ақпараттық кешенін өлшеу деректері бойынша ескеріледі;

      3) жүйелік оператордың диспетчерлік басқаруының жедел-ақпараттық кешенін өлшеу деректері бойынша қуаттың сальдо-ағындарының ауытқуының әрбір өлшенген мәні үшін жаңартылатын энергия көздері объектілерінің үлесі айқындалады. Жаңартылатын энергия көздері объектілерінен өлшемдер болмаған кезде осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көзделген ауытқуларды айқындау электр энергиясын коммерциялық есепке алудың автоматтандырылған жүйесінің сағаттық өлшемдері бойынша қабылданады;

      4) ауытқулардағы жаңартылатын энергия көздері объектілері үлесінің ең жоғары шамасы айқындалады:

      V-және V + МВт, мұнда:

      V- – Қазақстан Республикасының біртұтас электр энергетикалық жүйесінен беруге ауытқулардағы жаңартылатын энергия көздері объектілері үлесінің ең жоғары шамасы;

      V+ – Қазақстан Республикасының біртұтас электр энергетикалық жүйесіне қабылдауға ауытқулардағы жаңартылатын энергия көздері объектілері үлесінің ең жоғары шамасы;

      5) мынадай формула бойынша есептелген жаңартылатын энергия көздерінің жаңа қуаттарын іске қосу коэффициенті айқындалады:

      КЖЭК = (Pболжам + Pфакт) / Pфакт, мұнда:

      К ЖЭК – жаңартылатын энергия көздерінің жаңа қуаттарын іске қосу коэффициенті;

      Pболжам – жаңартылатын энергия көздері объектілерінің жаңадан іске қосылатын белгіленген қуаттарының шамасы;

      Pнақты – өткен жылы жаңартылатын энергия көздері объектілерінің белгіленген қуаты;

      6) өтемдік реттеуші электр қуатының алдағы жылға талап етілетін көлемі осы тармақтың 4) тармақшасына сәйкес есептелген жаңартылатын энергия көздері объектілері үлесінің ең жоғары шамасының осы тармақтың 5) тармақшасына сәйкес есептелген жаңартылатын энергия көздерінің жаңа қуаттарын енгізу коэффициентіне көбейтіндісіне тең формулалары бойынша қабылданады:

      жүктеу резерві:

      V рез(-) = КЖЭК х V- [МВт], мұнда:

      V рез(-) – түсіруге арналған өтемдік реттеуші электр қуатының көлемі;

      түсіруге арналған резерв:

      V рез(+) = КЖЭК х V+ [МВт], мұнда:

      V рез(+) – жүктемеге өтемдік реттеуші электр қуатының көлемі;

      7) өтемдік реттеуші электр қуатының жеті жылдық кезеңге талап етілетін көлемі жаңартылатын энергия көздері объектілерін енгізу жөніндегі нысаналы индикаторларды ескере отырып есептеледі.

  Электр энергиясы мен
қуатының болжамды
теңгерімдерін әзірлеу
қағидаларына
1-қосымша
  Нысан

Электр энергиясы мен қуатының болжамды теңгерімінде ескерілген электр станцияларының тізімі

Электр станцияларының атауы

1. Конденсаторлық электр станциялары

1)


2)


2. Жылу электр орталықтары

1)


2)


3. Гидроэлектр станциялары

1)


2)


4. Газ-турбиналы және бу газды электр станциялары

1)


2)


5. Жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектілері

1)


2)


  Электр энергиясы мен қуатының
болжамды теңгерімдерін
әзірлеу қағидаларына
2-қосымша
  Нысан

Электр энергиясы мен қуатының болжамды теңгерімінде ескерілген электр станцияларының қолда бар электр қуаттарының, қолда бар реттеуші қуаттарының болжамды мәндері туралы ақпарат

      Мегаватт

Электр станциясы

20__ жыл

20__ жыл

20__ жыл

20__ жыл

20__ жыл

20__ жыл

20__ жыл

Ескертпе

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

1


Қолда бар қуаты









Қолда бар реттеу қуаты









2


Қолда бар қуаты









Қолда бар реттеу қуаты









3


Қолда бар қуаты









Қолда бар реттеу қуаты









Қолда бар қуаттар жиынтығы










Қолда бар реттеу қуаттарының жиынтығы