О внесении изменения в приказ Председателя Комитета по водным ресурсам Министерства сельского хозяйства Республики Казахстан от 9 ноября 2016 года № 151 "Об утверждении единой системы классификации качества воды в водных объектах"

Приказ Председателя Комитета водного хозяйства Министерства водных ресурсов и ирригации Республики Казахстан от 20 марта 2024 года № 70. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 29 марта 2024 года № 34195

      ПРИКАЗЫВАЮ:

      1. Внести в приказ Председателя Комитета по водным ресурсам Министерства сельского хозяйства Республики Казахстан от 9 ноября 2016 года № 151 "Об утверждении единой системы классификации качества воды в водных объектах" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 14513) следующее изменение:

      Единую систему классификации качества воды в водных объектах изложить в новой редакции согласно приложению к настоящему приказу.

      2. Управлению государственного контроля в области использования и охране водного фонда Комитета водного хозяйства Министерства водных ресурсов и ирригации Республики Казахстан в установленном законодательством порядке обеспечить:

      1) государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

      2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства водного хозяйства и ирригации Республики Казахстан после его официального опубликования.

      3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего заместителя председателя Комитета водного хозяйства Министерства водных ресурсов и ирригации Республики Казахстан.

      4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

      Председатель Комитета
водного хозяйства
А. Жаканбаев

      "СОГЛАСОВАН"
Министерство здравоохранения
Республики Казахстан

  Приложение к приказу
Председатель Комитета
водного хозяйства
от 20 марта 2024 года № 70
  Утверждена приказом
Председателя Комитета
по водным ресурсам
Министерства сельского хозяйства
Республики Казахстан
от 9 ноября 2016 года № 151

Единая система классификации качества воды в водных объектах*

Нормируемые показатели

Химический символ

Единица измерения

Числовые значения стандартов качества вод по классам качества*

1
класс **

2
класс **

3
класс **

4
класс **

5
класс **

6
класс **

Условия кислородного режима

1

Температура

Tводы

0C

Летом 20-280С

Зимой 5-80С

2

Растворенный кислород

О2

мг О2

≥6

≥4

≥4

4

4

≤3

3

Насыщение кислородом

О2

% насыщения О2

>90%

≥80%

≥60%

≥40%

<40%

≤20 %

4

Биохимическое потребление кислорода (5 суток)

БПК5

мг О2

2,1

2,1

3,0

5,0

6,0

>6,0

5

Биохимическое потребление кислорода (полное)

БПКполн

мг О2

3,0

3,0

6,0

7,0

8,0

>8,0

6

Химическое потребление кислорода (перманганатное)

ХПК (перм)

мг О2

<7,0

7,0

15,0

20,0

20,0

>20,0

7

Химическое потребление кислорода (бихроматное)

ХПК (бихр)

мг О2

≤15,0

15,0

30,0

35,0

40,0

>40,0

8

рН



6,5-8,5

6,5-8,5

6,0-9,0

6,0-9,0

6,0-9,0

<6,0->9,0

Органолептические параметры

9

Запах


балл

<2,0

2,0

2,0

4,0

4,0

5,0

10

Цветность


градус

<20

20

30

40

80

>80

11

Прозрачность


см

>20

20

3-10

2,0

2,0

<2,0

12

Взвешенные вещества


мг/л

Сфон.+ 0,25

Сфон.+ 0,75

Сфон.+ 1,0

Сфон.+ 5,0

Сфон.+ 10,0

фон. 10,0

Минерализация

13

Минерализация общая;
Сумма ионов;
Сухой остаток;
Соленость

Минобщ

мг/л

≤1000

1000

1300

1500

≤2000

>2000

14

Удельная электропроводность


мкСм/см

50

500

1000

1500

1500

>1500

15

Окислительно восстановительный потенциал2

ОВП1

Eh, мВ

400

500

600

700

700

>700

16

Сульфаты

SO42-

мг/л

<100

100

500

≤600

≤1500

>1500

17

Хлориды

Cl-

мг/л

300

350

350

400

400

>400

18

Кальций

Ca2+

мг/л

180

180

170

150

150

180 (150 ***)

19

Магний

Mg2+

мг/л

≤20,0

20,0

60,0

≤100,0

100

>100

20

Натрий

Na+

мг/л

120,0

200,0

200,0

200,0

200,0

>200,0

21

Калий

K+

мг/л

50,0

50,0

50,0

<100,0

100,0

>100,0

22

Щелочность2

HCO3-

мг CaCO3/л

<40,0

40,0-<50,0

50,0-<100,0

100,0-<200,0

200,0

>200

23

Жесткость3


мг-экв/л

<4,0

6

9

10

13

≥15

24

Двуокись углерода

CO2

мг/л

0,2

0,4

1,0

2,0

3,0

≥4,0

Биогенные вещества

25

Общий азот

Nобщ

мг N/л

1,5

4,0

8,0

20,0

20,0

>20,0

26

Нитрат ион

NO3-

мг/л

≤40,0

40,0

45,0

45,0

45,0

>45,0

27

Нитрит ион

NO2-

мг/л

0,1

3,3

3,3

3,3

5,0

>5,0

28

Аммоний ион

NH4+

мг/л

≤0,5

0,5

1,0

2,0

2,6

>2,6

29

Аммиак

NH3·nH2O

мг/л

0,05

0,05

0,10

0,20

0,26

>0,26

Аммиак по азоту


мг/л

<2,0

2,0

2,0

2,3

2,7

>2,7

30

Фосфор общий

Робщ

мг Р/л

0,1

0,2

0,4

1,0

1,0

>1,0

31

Фосфаты

РО43-

мг/л

0,2

0,4

0,7

1,0

≤3,5

>3,5

32

Фосфор треххлористый

PCl3

мг/л

0,01

0,01

0,25

0,60

>0,60

>0,60

33

Бор

В

мг/л

≤0,5

0,5

0,7

1,3

2,0

>2,0

34

Кремний

Si

мг/л

10,0

10,0

12,0

12,0

12,0

>12,0

Металлы

35

Алюминий

Al

мг/л

0,04

0,04

0,50

0,50

0,50

>0,50

36

Бериллий

Ве

мг/л

0,0001

0,0002

0,0002

0,002

0,004

>0,004

37

Железо общее

Feобщ

мг/л

0,1

0,1

0,3

0,5

0,5

>0,5

Железо (2+)

Fe2+

мг/л

≤0,005

0,005

0,01

0,02

0,02

>0,02

Железо (3+)

Fe3+

мг/л

≤0,01

0,01

0,02

0,04

0,05

>0,05

38

Марганец (2+)

Mn2+

мг/л

0,01

0,01

0,10

0,20

0,30

>0,30

39

Кадмий общий

Cdобщ

мг/л

0,005

0,005

0,025

0,125

0,125

>0,125

Кадмий растворенный

Cdраст

мг/л

0,001

0,001

0,005

0,025

0,025

>0,025

40

Свинец общий

Pbобщ

мг/л

0,12

0,60

0,60

1,00

1,00

>1,00

Свинец растворенный

Pbраст

мг/л

0,006

0,03

0,03

0,05

0,05

>0,05

41

Ртуть общая

Hgобщ

мг/л

0,0001

0,0005

0,001

0,001

0,001

>0,001

Ртуть растворенная

Hgраст

мг/л

0,00002

0,0001

0,0002

0,0002

0,0002

>0,0002

42

Никель общий

Niобщ

мг/л

0,01

0,025

0,05

0,10

0,10

>0,10

Никель растворенный

Niраст

мг/л

0,008

0,020

0,04

0,08

0,08

>0,08

43

Медь общая

Cuобщ

мг/л

0,002

0,002

2,0

2,0

2,4

>2,4

Медь растворенная

Cuраст

мг/л

0,001

0,001

1,0

1,0

1,2

>1,2

44

Цинк общий

Znобщ

мг/л

0,04

0,04

0,04

0,12

0,20

>0,20

Цинк растворенный

Znраст

мг/л

0,01

0,01

0,01

0,03

0,05

>0,05

45

Кобальт общий

Coобщ

мг/л

0,01

0,01

0,1

0,1

0,1

>0,1

Кобальт растворенный

Coраст

мг/л

0,005

0,005

0,05

0,05

0,05

>0,05

46

Молибден общий

Мообщ

мг/л

0,002

0,002

0,0040

0,0050

0,0050

>0,0050

Молибден растворенный

Мораст

мг/л

0,001

0,001

0,0020

0,0025

0,0025

>0,0025

47

Хром общий

Сrобщ

мг/л

0,1

0,1

0,55

0,55

0,55

>0,55

Хром (3+)

Сr3+

мг/л

0,07

0,07

0,15

0,15

0,30

>0,30

Хром (6+)

Сr6+

мг/л

≤0,02

0,02

0,05

0,10

0,25

>0,25

Органические вещества

48

Фенолы (летучие)

-

мг/л

0,001

0,001

0,001

0,002

0,005

>0,005

49

Фенолы

-

мг/л

0,001

0,001

0,005

0,10

0,10

>0,10

50

Нефтепродукты

-

мг/л

0,05

0,05

0,10

0,20

0,30

>0,30

51

Нефть и нефтепродукты в растворенном и эмульсированном состоянии

-

мг/л

0,05

0,05

0,10

0,50

1,0

>1,0

52

СПАВ, ПАВ, АСПАВ

-

мг/л

≤0,1

0,1

0,5

0,5

0,7

>0,7

53

Фториды

F-

мг/л

0,75

0,75

1,5

2,0

2,1

>2,1

54

Сероводород

H2S

мг/л

0,003

0,003

0,003

0,003

0,003

>0,003

55

ПАУ и их метаболиты (по бенз(а)пирену)4

-

мг/л

0,00001

0,00001

0,00001

0,00001

0,00001

>0,00001

Ядовитые вещества

56

Цианиды

CN-

мг/л

0,03

0,035

0,035

0,05

0,10

>0,10

57

Мышьяк общий

As

мг/л

0,05

0,05

0,08

0,10

0,10

>0,10

Мышьяк растворенный

-

-

0,002

0,002

0,04

0,05

0,05

>0,05

58

Роданиды

SCN-

мг/л

0,10

0,10

0,10

0,15

0,20

>0,20

Пестициды

59

гамма-ГХЦГ (линдан)

-

мг/л

0,00001

0,00001

0,0001

0,0002

0,0003

>0,0003

60

1, 2, 3, 4, 5, 6 - Гексахлорцикло-гексан5

-

мг/л

0,00001

0,00001

0,00001

0,00001

0,00001

>0,00001

61

ДДТ (сумма изомеров)6

-

мг/л

0,000025

0,000050

0,000065

0,000075

0,000075

>0,000075

Гидробиологические параметры

62

По фитопланктон, зоопланктону, перифитону
Индекс сапробности по Палтле и Букку (в модификации Сладечека)

-

-

<1,0

1,00-
1,50

1,51-
2,50

2,51-
3,50

3,51-
4,00

> 4,00

63

По зообентосу:

-

%

1-20

21-35

36-50

51-65

66-85

86-100 или макробентос отсутствует

- отношение общей численности олигохет к общей численности донных организмов

- биотический индекс по Вудивиссу

-

баллы

10

7-9

5-6

4

2-3

0-1

Микробиологические параметры

64

Лактозоположительные кишечные палочки

ЛКА

в дм3

1000

1000

1000

5000

5000

>5000-<5500

65

Коли-фаги

-

бляшкообразующие ед.

отс.

отс.

<100

100

100

>100-<120

66

Возбудители заболеваний

-


отс.

отс.

отс.

отс.

следы

следы

67

Общее количество бактерий

-

106 кл/см3, кл/мл

<0,5

0,5-1,0

1,1-3,0

3,1-5,0

5,1-10,0

>10,0-<10,5

68

Количество сапрофитных бактерий

-

103 кл/см3
кл/мл

<0,5

0,5-5,0

5,1-10,0

10,1-50,0

50,1-100

>100-<120

69

Отношение общего количества бактерий к количеству сапрофитных бактерий

-


<103

>103

103-102

<102

<102

<102

      Примечание:

      * Единая система классификации качества воды в водных объектах (далее – классификация) разделена на шесть классов водопользования с постепенным переходом от 1-го класса вод "наилучшего качества" до 6-го класса "наихудшего качества". Представленные числовые значения качества вод используются для оценки качества вод в реках, каналах, русловых водохранилищах и не распространяются для морей и озер, включая Каспийское море, Аральское море, озеро Балкаш.

      ** Каждый класс водопользования характеризуется своей категорией водопользования в зависимости от сформировавшегося экологического потенциала водного объекта. Характеристика категорий водопользования приведена в таблице 1 к настоящей классификации. Дифференциация классов водопользования по категориям (видам) водопользования приведена в таблице 2 к настоящей классификации.

      *** 150 мг/л распространяется к содержанию кальция при использовании воды в промышленных целях (риск образования накипи в промышленных установках).

  Таблица 1

Характеристика классов водопользования

Класс качества вод

Характеристика категорий водопользования

1

1 класс
(очень хорошее качество)

Поверхностные воды, в которых нет изменений (или они очень малы) физико-химических и биологических значений качества. Концентрации загрязняющих веществ не влияют на функционирование водных экосистем и не приносят вреда здоровью человека.
Поверхностные воды данного класса предназначены для всех видов (категорий) водопользования.

2

2 класс
(хорошее качество)

Поверхностные воды, которые в незначительной степени затронуты человеческой деятельностью и пригодны для всех видов (категорий) водопользования.
Для использования в целях хозяйственно-питьевого назначения требуются методы простой водоподготовки.

3

3 класс
(умеренно загрязненные)

Поверхностные воды, физико-химические и биологические значения которых умеренно отклонены от природного фона качества воды из-за человеческой деятельности. Регистрируются умеренные признаки нарушения функционирования экосистемы.
Воды этого класса водопользования нежелательно использовать для разведения лососевых рыб, а для использования их в целях хозяйственно-питьевого назначения требуются более эффективные методы очистки. Для всех других категорий водопользования (рекреация, орошение, промышленность) виды этого класса пригодны без ограничения.

4

4 класс
(загрязненные)

Поверхностные воды свидетельствуют о значительных отклонениях физико-химических и биологических значений качества воды от природного фона из-за человеческой деятельности.
Воды этого класса водопользования пригодны только для орошения и промышленного водопользования, включая гидроэнергетику, добычу полезных ископаемых, гидротранспорт. Для использования вод этого класса водопользования для хозяйственно-питьевого водопользования требуется интенсивная (глубокая) подготовка вод на водозаборах. Воды этого класса водопользования не рекомендованы на цели рекреации.

5

5 класс
(очень загрязненные)

Поверхностные воды, которые свидетельствуют о значительных отклонениях физико-химических и биологических значений качества от природного фона качества воды из-за человеческой деятельности.
Воды этого класса пригодны для использования только в целях промышленного водопользования и целей орошения при применении методов отстаивания в картах отстаивания.

6

6 класс
(высоко загрязненные)

Поверхностные воды, имеют значительные отклонения по ряду нормируемых показателей качества вод из-за постоянной антропогенной нагрузки.
Воды этого класса пригодны для использования только для целей гидроэнергетики, водного транспорта, в процессах добычи полезных ископаемых, для которых не требуется соблюдение нормативов качества вод.
Для других целей воды этого класса водопользования не рекомендованы.

      Примечание:

      Поверхностные воды 1 класса водопользования, используемые, исключительно, для питьевых целей, а также поверхностные воды 2 и 3 классов водопользования, которые пригодны для использования в целях хозяйственно-питьевого водоснабжения по органолептическим, санитарно-химическим и микробиологическим показателям должны соответствовать Гигиеническим нормативам показателей безопасности хозяйственно-питьевого и культурно-бытового водопользования (далее – Норматив), утвержденным приказом Министра здравоохранения Республики Казахстан от 24 ноября 2022 года № ҚР ДСМ-138 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 30713).

      В случае очистки сточных вод, а также вод 4 и 5 класса водопользования до показателей Нормативов и приказа Министра здравоохранения Республики Казахстан от 16 мая 2022 года № ҚР ДСМ-44 "Об утверждении Санитарных правил "Санитарно-эпидемиологические требования к организации и проведению санитарно-противоэпидемических и санитарно-профилактических мероприятий по предупреждению паразитарных заболеваний" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 28086) эти воды пригодны для использования в орошении.

  Таблица 2

Дифференциация классов водопользования по категориям (видам) водопользования

Категория водопользования

Назначение/тип очистки

Классы водопользования

1 класс

2 класс

3 класс

4 класс

5 класс

6 класс

Функционирование водных экосистем

-

+

+

-

-

-

-

Рыбоводство/охрана ихтиофауны

Лососевые

+

+

-

-

-

-

Карповые

+

+

+

-

-

-

Хозяйственно-питьевое водоснабжение и водоснабжение предприятий пищевой промышленности

Простая обработка

+

+

-

-

-

-

Нормальная обработка

+

+

+

-

-

-

Интенсивная обработка

+

+

+

-

-

-

Культурно-бытовое водопользование

Туризм, спорт, отдых, купание

+

+

+

-

-

-

Орошение

Без подготовки

+

+

+

+

-

-

При использовании карт отстаивания

+

+

+

+

+

-

Промышленное водопользование

Технологические процессы, процессы охлаждения

+

+

+

+

+

-

Гидроэнергетика

-

+

+

+

+

+

+

Водный транспорт

-

+

+

+

+

+

+

Добыча полезных ископаемых

-

+

+

+

+

+

+

Основные сокращения

oC

градус Цельсия

мг О2/л

миллиграмм кислорода на литр

% насыщения О2/л

процент насыщения кислорода на литр

%

процент

см

сантиметр

мг/л

миллиграмм на литр

мкСм/см

микро Сименс на сантиметр

Eh, мВ

мера способности химического вещества присоединять электроны, милливольт

мг CaCO3/л

миллиграмм карбоната кальция на литр

мг-экв/л

миллиграмм-эквивалент на литр

мг N/л

миллиграмм общего азота на литр

мг Р/л

миллиграмм фосфора общего на литр

кл/см3,

килолитр на сантиметр кубический

кл/мл

килолитр на миллилитр

дм3

дециметр кубический

Сфон

концентрация фоновая

СПАВ

Синтетические поверхностно-активные вещества

ПАВ

Поверхностно-активные вещества

АСПАВ

Анионные синтетические поверхностно-активные вещества

ПАУ

Полициклические ароматические углеводороды

меньше либо равно

больше либо равно

<

меньше

>

больше


"Су объектілерінде су сапасын жіктеудің бірыңғай жүйесін бекіту туралы" Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрлігі Су ресурстары комитеті төрағасының 2016 жылғы 9 қарашадағы № 151 бұйрығына өзгеріс енгізу туралы

Қазақстан Республикасы Су ресурстары және ирригация министрлігінің Су шаруашылығы комитеті Төрағасының 2024 жылғы 20 наурыздағы № 70 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2024 жылғы 29 наурызда № 34195 болып тіркелді

      БҰЙЫРАМЫН:

      1. "Су объектілерінде су сапасын жіктеудің бірыңғай жүйесін бекіту туралы" Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрлігі Су ресурстары комитеті төрағасының 2016 жылғы 9 қарашадағы № 151 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 14513 болып тіркелген) мынадай өзгеріс енгізілсін:

      Су объектілеріндегі су сапасын жіктеудің бірыңғай жүйесі осы бұйрыққа қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын.

      2. Қазақстан Республикасы Су ресурстары және ирригация министрлігі Су шаруашылығы комитетінің Су қорын пайдалану және қорғау саласындағы мемлекеттік бақылау басқармасы заңнамада белгіленген тәртіппен:

      1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуі;

      2) осы бұйрық ресми жарияланғаннан кейін оны Қазақстан Республикасы Су ресурстары және ирригация министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды қамтамасыз етсін.

      3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Су ресурстары және ирригация министрлігі Су шаруашылығы комитеті төрағасының жетекшілік ететін орынбасарына жүктелсін.

      4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

      Су шаруашылығы комитетінің төрағасы А. Жаканбаев

      "КЕЛІСІЛГЕН"

      Қазақстан Республикасының

      Денсаулық сақтау министрлігі

  Су шаруашылығы
комитетінің төрағасы
2024 жылғы 20 наурыздағы
№ 70 Бұйрығына
қосымша
  Қазақстан Республикасы
Ауыл шаруашылығы
министрлігі Су ресурстары
комитеті төрағасының
2016 жылғы 9 қарашадағы
№ 151 бұйрығымен
бекітілген

Су объектілеріндегі су сапасын жіктеудің бірыңғай жүйесі*

Нормаланатын көрсеткіштер

Химиялық символ

Өлшем бірлігі

Сапа класстары бойынша су сапасы стандарттарының сандық мәні

1
класс**

2
класс **

3
класс **

4
класс **

5
класс **

6
класс **

Кислородтық режим шарты

1

Температура

Tсу

oC

Жазда
20-28 °С

Қыста
5-8 °С

2

Еріген оттегі

О2

мг О2/л

≥6

≥4

≥4

4

4

≤3

3

Оттегімен қанығуы

О2

% қанықтыру О2/л

>90%

≥80%

≥60%

≥40%

<40%

≤20 %

4

Оттегіні биохимиялық тұтыну (5 тәулік)

ОБТ5

мг О2/л

2,1

2,1

3,0

5,0

6,0

>6,0

5

Оттегіні биохимиялық тұтыну (толық)

ОБТтолық

мг О2/л

3,0

3,0

6,0

7,0

8,0

>8,0

6

Оттегіні химиялық тұтыну (перманганат)

ОХТ (перм)

мг О2/л

<7,0

7,0

15,0

20,0

20,0

>20,0

7

Оттегін химиялық тұтыну (бихромат)

ОХТ (бихр)

мг О2/л

≤15,0

15,0

30,0

35,0

40,0

>40,0

8

рН



6,5-8,5

6,5-8,5

6,0-9,0

6,0-9,0

6,0-9,0

<6,0->9,0

Органолептикалық параметрлері

9

Иіс


балл

<2,0

2,0

2,0

4,0

4,0

5,0

10

Түстілігі


градус

<20

20

30

40

80

>80

11

Мөлдірлігі


см

>20

20

3-10

2,0

2,0

<2,0

12

Қалқыма заттар


мг/л

Сфон.+ 0,25

Сфон.+ 0,75

Сфон.+ 1,0

Сфон.+ 5,0

Сфон.+ 10,0

>Сфон. 10,0

Минералдылығы

13

Жалпы минералдылығы;
Иондар сомасы;
Құрғақ қалдық;
Тұздылығы

Минжалпы

мг/л

≤1000

1000

1300

1500

≤2000

>2000

14

Меншікті электр өткізгіштік


мкСм/см

50

500

1000

1500

1500

>1500

15

Тотығу-тотықсыздану потенциалы2

ОВП1

Eh, мВ

400

500

600

700

700

>700

16

Сульфаттар

SO42-

мг/л

<100

100

500

≤600

≤1500

>1500

17

Хлоридтер

Cl-

мг/л

300

350

350

400

400

>400

18

Кальций

Ca2+

мг/л

180

180

170

150

150

180 (150 ***)

19

Магний

Mg2+

мг/л

≤20,0

20,0

60,0

≤100,0

100

>100

20

Натрий

Na+

мг/л

120,0

200,0

200,0

200,0

200,0

200,0

21

Калий

K+

мг/л

50,0

50,0

50,0

<100,0

100,0

>100,0

22

Сілтілік2

HCO3-

мг CaCO3/л

<40,0

40,0-<50,0

50,0-<100,0

100,0-<200,0

200,0

>200

23

Кермектілік 3


мг-экв/л

<4,0

6

9

10

13

≥15

24

Көмірқышқыл газы

CO2

мг/л

0,2

0,4

1,0

2,0

3,0

≥4,0

Биогенді заттар

25

Жалпы азот

Nжалпы

мг N/л

1,5

4,0

8,0

20,0

20,0

>20,0

26

Нитрат ион

NO3-

мг/л

≤40,0

40,0

45,0

45,0

45,0

>45,0

27

Нитрит ион

NO2-

мг/л

0,1

3,3

3,3

3,3

5,0

>5,0

28

Аммоний ион

NH4+

мг/л

≤0,5

0,5

1,0

2,0

2,6

>2,6

29

Аммиак

NH3·nH2O

мг/л

0,05

0,05

0,10

0,20

0,26

>0,26

Аммиак азот бойынша


мг/л

<2,0

2,0

2,0

2,3

2,7

>2,7

30

Фосфор жалпы

Ржалпы

мг Р/л

0,1

0,2

0,4

1,0

1,0

>1,0

31

Фосфаттар

РО43-

мг/л

0,2

0,4

0,7

1,0

≤3,5

>3,5

32

Фосфор үш хлорлы

PCl3

мг/л

0,01

0,01

0,25

0,60

>0,60

>0,60

33

Бор

В

мг/л

≤0,5

0,5

0,7

1,3

2,0

>2,0

34

Кремний

Si

мг/л

10,0

10,0

12,0

12,0

12,0

>12,0

Металдар

35

Алюминий

Al

мг/л

0,04

0,04

0,50

0,50

0,50

>0,50

36

Бериллий

Ве

мг/л

0,0001

0,0002

0,0002

0,002

0,004

>0,004

37

Жалпы темір

Feжалпы

мг/л

0,1

0,1

0,3

0,5

0,5

>0,5

Темір (2+)

Fe2+

мг/л

≤0,005

0,005

0,01

0,02

0,02

>0,02

Темір (3+)

Fe3+

мг/л

≤0,01

0,01

0,02

0,04

0,05

>0,05

38

Марганец (2+)

Mn2+

мг/л

0,01

0,01

0,10

0,20

0,30

>0,30

39

Кадмий жалпы

Cdжалпы

мг/л

0,005

0,005

0,025

0,125

0,125

>0,125

Кадмий ерітілген

Cdерт

мг/л

0,001

0,001

0,005

0,025

0,025

>0,025

40

Қорғасын жалпы

Pbжалпы

мг/л

0,12

0,60

0,60

1,00

1,00

>1,00

Қорғасын ерітілген

Pbерт

мг/л

0,006

0,03

0,03

0,05

0,05

>0,05

41

Сынап жалпы

Hgжалпы

мг/л

0,0001

0,0005

0,001

0,001

0,001

>0,001

Сынап ерітілген

Hgерт

мг/л

0,00002

0,0001

0,0002

0,0002

0,0002

>0,0002

42

Никель жалпы

Niжалпы

мг/л

0,01

0,025

0,05

0,10

0,10

>0,10

Никель ерітілген

Niерт

мг/л

0,008

0,020

0,04

0,08

0,08

>0,08

43

Мыс жалпы

Cuжалпы

мг/л

0,002

0,002

2,0

2,0

2,4

>2,4

Мыс ерітілген

Cuерт

мг/л

0,001

0,001

1,0

1,0

1,2

>1,2

44

Мырыш жалпы

Znжалпы

мг/л

0,04

0,04

0,04

0,12

0,20

>0,20

Мырыш етірілген

Znерт

мг/л

0,01

0,01

0,01

0,03

0,05

>0,05

45

Кобальт жалпы

Coжалпы

мг/л

0,01

0,01

0,1

0,1

0,1

>0,1

Кобальт ерітілген

Coерт

мг/л

0,005

0,005

0,05

0,05

0,05

>0,05

46

Молибден жалпы

Можалпы

мг/л

0,002

0,002

0,0040

0,0050

0,0050

>0,0050

Молибден ерітілген

Моерт

мг/л

0,001

0,001

0,0020

0,0025

0,0025

>0,0025

47

Хром жалпы

Сrжалпы

мг/л

0,1

0,1

0,55

0,55

0,55

>0,55

Хром (3+)

Сr3+

мг/л

0,07

0,07

0,15

0,15

0,30

>0,30

Хром (6+)

Сr6+

мг/л

≤0,02

0,02

0,05

0,10

0,25

>0,25

Органикалық заттар

48

Фенолдар (ұшпа)

-

мг/л

0,001

0,001

0,001

0,002

0,005

>0,005

49

Фенолдар

-

мг/л

0,001

0,001

0,005

0,10

0,10

>0,10

50

Мұнай өнімдері

-

мг/л

0,05

0,05

0,10

0,20

0,30

>0,30

51

Ерітілген және эмульсияланған жағдайында мұнай және мұнай өнімдері

-

мг/л

0,05

0,05

0,10

0,50

1,0

>1,0

52

СБАЗ, БАЗ, АСБАЗ

-

мг/л

≤0,1

0,1

0,5

0,5

0,7

>0,7

53

Фторидтер

F-

мг/л

0,75

0,75

1,5

2,0

2,1

>2,1

54

Күкіртті су тегі

H2S

мг/л

0,003

0,003

0,003

0,003

0,003

>0,003

55

ПАК және олардың метаболиттері (бенз(а)пирен бойынша)4

-

мг/л

0,00001

0,00001

0,00001

0,00001

0,00001

>0,00001

Улы заттар

56

Цианидтер

CN-

мг/л

0,03

0,035

0,035

0,05

0,10

>0,10

57

Мышьяк жалпы

As

мг/л

0,05

0,05

0,08

0,10

0,10

>0,10

Мышьяк ерітілген

-

-

0,002

0,002

0,04

0,05

0,05

>0,05

58

Роданидтер

SCN-

мг/л

0,10

0,10

0,10

0,15

0,20

>0,20

Пестицидтер

59

гамма-ГХЦГ (линдан)

-

мг/л

0,00001

0,00001

0,0001

0,0002

0,0003

>0,0003

60

1, 2, 3, 4, 5, 6 - Гексахлорциклді-гексан5

-

мг/л

0,00001

0,00001

0,00001

0,00001

0,00001

>0,00001

61

ДДТ (изомерлер қосындысы)6

-

мг/л

0,000025

0,000050

0,000065

0,000075

0,000075

>0,000075

Гидробиологиялық параметрлері

62

Фитопланктон, зоопланктон, перифитон бойынша
Палтле және Букка бойынша сапроб индексі (Сладечек модификациясы)

-

-

<1,0

1,00-
1,50

1,51-
2,50

2,51-
3,50

3,51-
4,00

> 4,00

63

Зообентос бойынша:

-

%

1-20

21-35

36-50

51-65

66-85

86-100 немесе макробентос жоқ

- олигохет жалпы санының су түбіндегі организмдердің жалпы санына қатынасы

- Вудивисс бойынша биотикалық индекс

-

баллы

10

7-9

5-6

4

2-3

0-1

Микробиологиялық параметрлер

64

Лактозалық оң ішек таяқшалары

ЛКА

в дм3

1000

1000

1000

5000

5000

>5000-<5500

65

Коли-фагтар

-

Бляшка-құраушы бірл.

жоқ

жоқ

<100

100

100

>100-<120

66

Ауру қоздырғыштар

-


жоқ

жоқ

жоқ

жоқ

ізі

ізі

67

Бактериялардың жалпы саны

-

106 кл/см3 кл/мл

<0,5

0,5-1,0

1,1-3,0

3,1-5,0

5,1-10,0

>10,0-<10,5

68

Сапрофитті бактериялар саны

-

103 кл/см3
кл/мл

<0,5

0,5-5,0

5,1-10,0

10,1-50,0

50,1-100

>100-<120

69

Жалпы бактериялар санының сапрофитті бактериялар санына қатынасы

-


<103

>103

103-102

<102

<102

<102

      Ескертпе:

      * Су объектілеріндегі су сапасын жіктеудің бірыңғай жүйесі (бұдан әрі - жіктеу) "ең жақсы сападағы" судың 1-класынан "ең нашар сападағы" 6-класқа біртіндеп ауыса отырып, суды пайдаланудың алты класына бөлінген. Ұсынылған су сапаның сандық мәндері өзендердегі, каналдардағы, арналық су қоймаларындағы судың сапасын бағалау үшін пайдаланылады және Каспий теңізі, Арал теңізі, Балқаш көлін қоса алғанда, теңіздер мен көлдер үшін қолданылмайды.

      ** Су пайдаланудың әрбір класы су объектісінің қалыптасқан экологиялық әлеуетіне байланысты су пайдаланудың өз санатымен сипатталады. Су пайдалану санаттарының сипаттамасы осы жіктеменің 1-кестесінде келтірілген. Су пайдалану сыныптарын кластарын су пайдалану санаттары (түрлері) бойынша бөлу осы жіктеменің 2-кестесінде келтірілген.

      *** 150 мг/л суды өнеркәсіптік мақсатта пайдаланған кезде кальций мөлшеріне таралады (өнеркәсіптік қондырғыларда қақ пайда болу қаупі).

      1-кесте

Суды пайдалану кластарының сипаттамасы

Су сапасы класы

Суды пайдалану санаттарының сипаттамасы

1

1 класс
(өте жақсы сапа)

Физикалық-химиялық және биологиялық сапа мәндерінде өзгерістер жоқ (немесе өте аз) жер үсті сулары. Ластаушы заттардың концентрациясы су экожүйелерінің жұмысына әсер етпейді және адам денсаулығына зиян тигізбейді.
Осы кластағы жер үсті сулары су пайдаланудың барлық түрлеріне (санаттарына) арналған.

2

2 класс
(жақсы сапа)

Адам іс-әрекетінен аз дәрежеде әсері тиген және суды пайдаланудың барлық түрлеріне (санаттарына) жарамды жер үсті сулары.
Ауыз су-шаруашылық мақсатында пайдалану үшін қарапайым су дайындау әдістері қажет.

3

3 класс
(орташа ластанған)

Физикалық-химиялық және биологиялық мәндері адам әрекетіне байланысты су сапасының табиғи фонынан орташа ауытқыған жер үсті сулары. Экожүйенің бұзылуының орташа белгілері тіркеледі.
Суды пайдаланудың осы класындағы суды албырт балықтарын өсіру үшін пайдалану қажет емес, ал оларды ауыз су-шаруашылық мақсатында пайдалану үшін тазартудың неғұрлым тиімді әдістері қажет. Суды пайдаланудың барлық басқа санаттары үшін (рекреация, суару, өнеркәсіп) осы кластың түрлері шектеусіз жарамды.

4

4 класс
(ластанған)

Жер үсті сулары адам әрекетіне байланысты су сапасының физикалық-химиялық және биологиялық мәндерінің табиғи фоннан айтарлықтай ауытқуын көрсетеді.
Суды пайдаланудың осы класындағы сулар гидроэнергетика, тау-кен өндірісі, гидротранспортты қоса алғанда, суару және өнеркәсіптік су пайдалану үшін ғана жарамды. Суды пайдаланудың осы класындағы суды ауыз су-шаруашылық мақсатына пайдалану үшін су қабылдағыштардағы суды қарқынды (терең) дайындау қажет. Суды пайдаланудың осы класындағы сулар рекреациялық мақсатта ұсынылмайды.

5

5 класс
(өте ластанған)

Адамның іс-әрекетіне байланысты су сапасының табиғи фонынан сапаның физикалық-химиялық және биологиялық мәндерінің айтарлықтай ауытқуын көрсететін жер үсті сулары.
Осы кластағы суларды тек өнеркәсіптік суды пайдалану және суару мақсаттары үшін тұндыру карталарында тұндыру әдістерін қолдану кезінде пайдалануға болады.

6

6 класс
(жоғары ластанған)

Жер үсті сулары тұрақты антропогендік жүктемеге байланысты су сапасының бірқатар нормаланған көрсеткіштері бойынша айтарлықтай ауытқуларға ие.
Осы кластағы суларды тек гидроэнергетика, су көлігі мақсаттары үшін, су сапасының стандарттарын сақтауды қажет етпейтін пайдалы қазбаларды өндіру процестерінде пайдалануға болады.
Басқа мақсаттар үшін суды пайдаланудың осы класындағы су ұсынылмайды.

      Ескертпе:

      Тек қана ауыз су мақсаттары үшін пайдаланылатын 1-кластағы жер үсті сулары, сондай-ақ органолептикалық, санитариялық-химиялық және микробиологиялық көрсеткіштер бойынша ауыз су-шаруашылық сумен жабдықтау мақсатында пайдалануға жарамды су пайдаланудың 2 және 3-класты жер үсті сулары Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2022 жылғы 24 қарашадағы № ҚР ДСМ-138 бұйрығымен бекітілген Ауыз су және шаруашылық-тұрмыстық суды пайдалану қауіпсіздігі көрсеткіштерінің гигиеналық нормативтеріне (бұдан әрі - Норматив) (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 30713 болып тіркелген) сәйкес болуы қажет.

      Сарқынды суларды, сондай-ақ су пайдаланудың 4 және 5-класындағы суларды Нормативтердің және "Паразиттік аурулардың алдын алу жөніндегі санитариялық-эпидемияға қарсы және санитариялық-профилактикалық іс-шараларды ұйымдастыруға және жүргізуге қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2022 жылғы 16 мамырдағы № ҚР ДСМ-44 бұйрығымен санитариялық қағидаларын бекіту туралы" санитариялық қағидаларын бекіту туралы" бұйрықтың (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 28086 болып тіркелген) көрсеткіштеріне дейін тазалған жағдайда бұл суларды суару үшін пайдалануға болады.

      2-кесте

Су пайдалану кластарын суды пайдаланудың санаттары (түрлері) бойынша саралау

Суды пайдалану класы

Тазалау мақсаты/түрі

Су пайдалану кластары

1 класс

2 класс

3 класс

4 класс

5 класс

6 класс

Су экожүйелерінің қызметі

-

+

+

-

-

-

-

Балық өсіру/ихтиофаунаны қорғау

Албырт балық

+

+

-

-

-

-

Тұқы балық

+

+

+

-

-

-

Ауыз су-шаруашылық сумен жабдықтау және тамақ өнеркәсібі кәсіпорындарын сумен жабдықтау

Қарапайым өңдеу

+

+

-

-

-

-

Дағдылы өңдеу

+

+

+

-

-

-

Қарқынды өңдеу

+

+

+

-

-

-

Мәдени-тұрмыстық су пайдалану

Туризм, спорт, демалыс, шомылу

+

+

+

-

-

-

Суару

Дайындықсыз

+

+

+

+

-

-

Тұндыру карталарын пайдалану кезінде

+

+

+

+

+

-

Өнеркәсіптік су пайдалану

Технологиялық процестер, салқындату процестері

+

+

+

+

+

-

Гидроэнергетика

-

+

+

+

+

+

+

Су көлігі

-

+

+

+

+

+

+

Тау-кен өндірісі

-

+

+

+

+

+

+

Негізгі қысқартулар

oC

Цельсий дәрежесі

мг О2/л

литріне миллиграмм оттегі

О2/л % қанығу

литрге оттегінің қанығу пайызы

%

пайыз

см

сантиметр

мг/л

литріне миллиграмм

мкСм/см

сантиметрге микро Сименс

Eh, мВ

химиялық заттың электрондарды қосу қабілетінің өлшемі, милливольт

мг CaCO3/л

литріне миллиграмм кальций карбонаты

мг-экв/л

миллиграмм-литрге эквивалент

мг N/л

литріне миллиграмм жалпы азот

мг Р/л

бір литрге жалпы миллиграмм фосфор

кл/см3,

текше сантиметрге килолитр

кл/мл

миллилитрге килолитр

дм3

текше дециметр

Сфон

фондық концентрация

СБАЗ

Синтетикалық беттік активті заттар

БАЗ

Беттік активті заттар

АСБАЗ

Анионды синтетикалық беттік активті заттар

ПАК

Полициклді ароматты көмірсутектер

аз немесе тең

көп немесе тең

<

аз

>

көп