О микрофинансовых организациях

Закон Республики Казахстан от 26 ноября 2012 года № 56-V.

      Вниманию пользователей!
      Для удобства пользования РЦПИ создано Оглавление
      Порядок введения в действие настоящего Закона см. ст. 32

      Настоящий Закон регулирует общественные отношения, связанные с осуществлением деятельности по предоставлению микрокредитов, устанавливает особенности правового положения, создания, деятельности микрофинансовых организаций, а также определяет особенности государственного регулирования микрофинансовых организаций, контроля и надзора за их деятельностью.

Глава 1. ОБЩИЕ ПОЛОЖЕНИЯ

Статья 1. Основные понятия, используемые в настоящем Законе

      В настоящем Законе используются следующие основные понятия:

      1) учетная регистрация – включение микрофинансовой организации в реестр микрофинансовых организаций в соответствии со статьей 14 настоящего Закона;

      2) кредитное досье – документы и сведения, формируемые микрофинансовой организацией на каждого заемщика;

      3) заемщик – физическое или юридическое лицо, заключившее с микрофинансовой организацией договор о предоставлении микрокредита;

      4) целевой микрокредит – микрокредит, выданный на условиях его использования заемщиком на определенные цели в соответствии с заключенным договором о предоставлении микрокредита;

      5) микрокредит – деньги, предоставляемые микрофинансовой организацией заемщику в национальной валюте Республики Казахстан в размере и порядке, определенных настоящим Законом, на условиях платности, срочности и возвратности;

      6) реестр микрофинансовых организаций – единый перечень микрофинансовых организаций;

      7) микрофинансовая организация – юридическое лицо, являющееся коммерческой организацией, официальный статус которого определяется государственной регистрацией в органах юстиции и прохождением учетной регистрации, осуществляющее деятельность по предоставлению микрокредитов, а также дополнительные виды деятельности, разрешенные настоящим Законом;

      8) заявитель – физическое или юридическое лицо, подавшее заявление в микрофинансовую организацию на получение микрокредита;

      9) уполномоченный орган – Национальный Банк Республики Казахстан.

Статья 2. Законодательство Республики Казахстан о микрофинансовых организациях

      1. Законодательство Республики Казахстан о микрофинансовых организациях основывается на Конституции Республики Казахстан и состоит из Гражданского кодекса Республики Казахстан, настоящего Закона и иных нормативных правовых актов Республики Казахстан.

      2. Законы Республики Казахстан "О хозяйственных товариществах" и "О товариществах с ограниченной и дополнительной ответственностью" распространяются на микрофинансовые организации в части, не урегулированной настоящим Законом.

      3. Если международным договором, ратифицированным Республикой Казахстан, установлены иные правила, чем те, которые содержатся в настоящем Законе, то применяются правила международного договора.

Глава 2. ПРЕДОСТАВЛЕНИЕ МИКРОКРЕДИТОВ

Статья 3. Порядок и условия предоставления микрокредитов

      1. Микрофинансовая организация предоставляет микрокредиты в размере, не превышающем восьмитысячекратного размера месячного расчетного показателя, установленного на соответствующий финансовый год законом о республиканском бюджете, на одного заемщика.

      2. Микрофинансовая организация вправе предоставлять микрокредиты только при наличии правил предоставления микрокредитов, утвержденных ее высшим органом.

      2-1. Исключен Законом РК от 29.03.2016 № 479-V (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого официального опубликования).

      3. Исключен Законом РК от 24.11.2015 № 422-V (вводится в действие с 01.01.2016).

      4. Комиссия, вознаграждение и иные платежи, связанные с предоставлением микрокредита, взимаются микрофинансовой организацией после или в момент предоставления микрокредита.

      До заключения договора о предоставлении микрокредита с физическим лицом, не связанного с предпринимательской деятельностью, микрофинансовая организация, обязана предоставить физическому лицу для выбора условия микрокредитования, при которых не предусмотрено взимание комиссий и иных платежей, учитываемых при расчете годовой эффективной ставки вознаграждения по микрокредиту в соответствии с порядком, установленным нормативным правовым актом уполномоченного органа, а также условия микрокредитования, предусматривающие право микрофинансовой организации, взимать, помимо ставки вознаграждения, комиссии и иные платежи, связанные с выдачей и обслуживанием микрокредита и предусмотренные договором о предоставлении микрокредита.

      Микрофинансовые организации обязаны в договорах о предоставлении микрокредита указывать полный перечень комиссий и иных платежей, а также их размеры, подлежащие взиманию в связи с выдачей и обслуживанием микрокредита, и не вправе в одностороннем порядке вводить новые виды комиссий и иных платежей в рамках заключенного договора.

      Сноска. Статья 3 с изменениями, внесенными законами РК от 16.05.2014 № 203-V (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования); от 24.11.2015 № 422-V (порядок введения в действие см. ст. 2); от 29.03.2016 № 479-V (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого официального опубликования).

Статья 4. Договор о предоставлении микрокредита

      1. Договор о предоставлении микрокредита заключается в письменной форме.

      2. Информация по договору о предоставлении микрокредита, заключенному микрофинансовой организацией, подлежит в обязательном порядке предоставлению в кредитное бюро с государственным участием на условиях, определенных законодательством Республики Казахстан о кредитных бюро и формировании кредитных историй.

      3. Договор о предоставлении микрокредита содержит:

      1) наименование микрофинансовой организации и фамилию, имя и отчество (при его наличии) заемщика – физического лица или наименование заемщика – юридического лица;

      2) сумму предоставленного микрокредита;

      2-1) полный перечень комиссий и иных платежей, а также их размеры, подлежащие взиманию в связи с выдачей и обслуживанием микрокредита;

      3) сроки погашения микрокредита;

      4) способ погашения микрокредита (в наличном и (или) безналичном порядке, единовременно либо частями);

      5) метод погашения микрокредита: аннуитетный или дифференцированный, либо другой метод в соответствии с правилами предоставления микрокредитов;

      5-1) очередность погашения задолженности по микрокредиту;

      5-2) порядок исчисления и размер неустойки (штрафа, пени) за несвоевременное погашение основного долга и уплату вознаграждения;

      6) график погашения микрокредита, подписанный обеими сторонами договора о предоставлении микрокредита, с указанием дат погашения и размеров очередных платежей, содержащих суммы погашения микрокредита и вознаграждения, остатков суммы микрокредита на дату следующего погашения, а также с указанием общей суммы микрокредита и вознаграждения на дату подписания договора о предоставлении микрокредита;

      7) обеспечение исполнения заемщиком обязательств по договору о предоставлении микрокредита (при его наличии);

      8) размер ставок вознаграждения по микрокредиту, в том числе размер годовой ставки вознаграждения и годовой эффективной ставки вознаграждения (реальную стоимость микрокредита), рассчитанной в порядке, установленном статьей 5 настоящего Закона;

      8-1) права и обязанности сторон договора о предоставлении микрокредита;

      9) ответственность сторон;

      10) иные условия в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

      4. Обязательным условием договора о предоставлении целевого микрокредита является указание цели микрокредита, а также порядка осуществления контроля за его целевым использованием.

      При нецелевом использовании микрокредита заемщик обязан досрочно возвратить микрофинансовой организации микрокредит и выплатить вознаграждение в части использованного микрокредита, начисленное по договору о предоставлении микрокредита на дату возврата микрокредита.

      4-1. При уступке микрофинансовой организацией права (требования) по договору о предоставлении микрокредита третьему лицу требования и ограничения, предъявляемые законодательством Республики Казахстан к взаимоотношениям кредитора с заемщиком в рамках договора о предоставлении микрокредита, распространяют свое действие на правоотношения заемщика с третьим лицом, которому уступлено право (требование).

      Нарушение третьим лицом, которому уступлено право (требование), требований и ограничений, предъявляемых законодательством Республики Казахстан к взаимоотношениям кредитора с заемщиком в рамках договора о предоставлении микрокредита, влечет ответственность, установленную законами Республики Казахстан.

      5. В договорах о предоставлении микрокредита условия, указанные в подпунктах 1), 2), 3), 4), 5), 5-1), 5-2), 8) пункта 3 и пункте 4 настоящей статьи отражаются начиная с первой страницы договора в указанной последовательности.

      В случае, если в договоре о предоставлении микрокредита предусмотрено, что его отдельные условия определяются примерными условиями, на которые есть ссылка в соответствии со статьей 388 Гражданского кодекса Республики Казахстан, часть договора о предоставлении микрокредита, содержащая подписи сторон, должна содержать обязательные условия, определенные частью первой настоящего пункта.

      6. При изменении условий исполнения договора о предоставлении микрокредита, обеспеченного ипотекой недвижимого имущества, являющегося жилищем и (или) земельным участком с расположенным на нем жилищем, выданного физическому лицу, или выдаче нового микрокредита в целях погашения микрокредита, обеспеченного ипотекой недвижимого имущества, являющегося жилищем и (или) земельным участком с расположенным на нем жилищем, выданного физическому лицу, капитализация (суммирование) просроченного вознаграждения, неустойки (штрафа, пени) к сумме основного долга не допускается.

      Сноска. Статья 4 с изменениями, внесенными законами РК от 24.11.2015 № 422-V (вводится в действие с 01.01.2016); от 06.05.2017 № 63-VI (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого официального опубликования).

Статья 5. Годовая эффективная ставка вознаграждения по микрокредиту

      1. Годовой эффективной ставкой вознаграждения является ставка вознаграждения в достоверном, годовом, эффективном, сопоставимом исчислении по микрокредиту, рассчитываемая с учетом расходов заемщика, включающих в себя вознаграждение, при наличии – комиссионные и иные платежи, подлежащие уплате микрофинансовой организации за предоставление, обслуживание и погашение (возврат) микрокредита.

      Размер годовой эффективной ставки вознаграждения по микрокредиту не должен превышать предельный размер, определенный нормативным правовым актом уполномоченного органа.

      2. Правила расчета годовой эффективной ставки вознаграждения по предоставляемым микрокредитам разрабатываются и утверждаются уполномоченным органом.

      3. При изменении условий договора о предоставлении микрокредита, влекущих изменение суммы (размера) денежных обязательств заемщика и (или) срока их уплаты, расчет уточненного значения годовой эффективной ставки вознаграждения производится исходя из остатка задолженности, оставшегося срока погашения микрокредита на дату, с которой изменяются условия, без учета платежей по микрокредиту, произведенных заемщиком с начала срока действия договора о предоставлении микрокредита.

Статья 6. Обеспечение исполнения заемщиком обязательств по договору о предоставлении микрокредита

      1. Исполнение обязательств заемщиком по договору о предоставлении микрокредита обеспечивается способами, предусмотренными законодательством Республики Казахстан или договором о предоставлении микрокредита.

      1-1. Сумма произведенного заемщиком платежа по договору о предоставлении микрокредита, заключенному с физическим лицом, в случае, если она недостаточна для исполнения обязательства заемщика по договору о предоставлении микрокредита, погашает задолженность заемщика в следующей очередности:

      1) задолженность по основному долгу;

      2) задолженность по вознаграждению;

      3) неустойка (штраф, пеня) в размере, определенном договором о предоставлении микрокредита;

      4) сумма основного долга за текущий период платежей;

      5) вознаграждение, начисленное за текущий период платежей;

      6) издержки микрофинансовой организации по получению исполнения.

      По истечении ста восьмидесяти последовательных календарных дней просрочки сумма произведенного заемщиком платежа по договору о предоставлении микрокредита, заключенному с физическим лицом, в случае, если она недостаточна для исполнения обязательства заемщика по договору о предоставлении микрокредита, погашает задолженность заемщика в следующей очередности:

      1) задолженность по основному долгу;

      2) задолженность по вознаграждению;

      3) сумма основного долга за текущий период платежей;

      4) вознаграждение, начисленное за текущий период платежей;

      3) неустойка (штраф, пеня) в размере, определенном договором о предоставлении микрокредита;

      6) издержки микрофинансовой организации по получению исполнения.

      Изменение условий исполнения договора о предоставлении микрокредита совершается способом, предусмотренным в договоре о предоставлении микрокредита.

      2. Микрофинансовым организациям запрещается в обеспечение исполнения заемщиком обязательств по договору о предоставлении микрокредита принимать акции или доли участия в уставном капитале юридических лиц, за исключением акций или долей участия в уставном капитале юридических лиц, предусмотренных в подпункте 4) пункта 1 статьи 19 настоящего Закона.

      Сноска. Статья 6 с изменением, внесенным Законом РК от 24.11.2015 № 422-V (вводится в действие с 01.07.2016).

Статья 7. Права и обязанности микрофинансовой организации

      1. Микрофинансовая организация вправе:

      1) предоставлять микрокредиты с обеспечением либо без обеспечения исполнения обязательства в соответствии с гражданским законодательством Республики Казахстан;

      1-1) уступить право (требование) по договору о предоставлении микрокредита лицу, указанному в пунктах 4 и 5 статьи 9-1 настоящего Закона, при наличии у заемщика просрочки исполнения обязательства по договору о предоставлении микрокредита свыше девяноста последовательных календарных дней;

      2) запрашивать у заемщика (заявителя) документы и сведения, необходимые для заключения договора о предоставлении микрокредита и исполнения обязательств по нему, определенных правилами предоставления микрокредитов;

      3) осуществлять иные права, установленные настоящим Законом, иными законами Республики Казахстан и договором о предоставлении микрокредита.

      2. Микрофинансовая организация обязана:

      1) в случае изменения места нахождения либо изменения наименования письменно известить об этом уполномоченный орган, а также заемщиков (заявителей) путем опубликования соответствующей информации в двух печатных изданиях на казахском и русском языках по месту нахождения микрофинансовой организации, а также по юридическому адресу заемщика (заявителя) – физического лица и по месту нахождения заемщика (заявителя) – юридического лица либо путем письменного уведомления каждого заемщика (заявителя) в срок не позднее тридцати календарных дней с даты таких изменений;

      2) разместить копию правил предоставления микрокредитов в месте, доступном для обозрения и ознакомления заемщиком (заявителем) микрофинансовой организации, в том числе на интернет-ресурсе микрофинансовой организации при его наличии;

      3) предоставлять заявителю полную и достоверную информацию о платежах, связанных с получением, обслуживанием и погашением (возвратом) микрокредита;

      4) предоставить заявителю до заключения договора о предоставлении микрокредита для ознакомления и выбора метода погашения микрокредита проекты графиков погашения, рассчитанных различными методами. В обязательном порядке заемщику должны быть представлены проекты графиков погашения микрокредита, рассчитанных в соответствии с методиками расчета регулярных платежей по микрокредитам, выдаваемым микрофинансовыми организациями физическим лицам, и временными базами для расчета вознаграждения по таким микрокредитам, установленнными нормативным правовым актом уполномоченного органа, с периодичностью, установленной в договоре о предоставлении микрокредита, следующими методами погашения:

      методом дифференцированных платежей, при котором погашение задолженности по микрокредиту осуществляется уменьшающимися платежами, включающими равные суммы платежей по основному долгу и начисленное за период на остаток основного долга вознаграждение;

      методом аннуитетных платежей, при котором погашение задолженности по микрокредиту осуществляется равными платежами на протяжении всего срока микрокредита, включающими увеличивающиеся платежи по основному долгу и уменьшающиеся платежи по вознаграждению, начисленному за период на остаток основного долга. Размеры первого и последнего платежей могут отличаться от других.

      Микрофинансовой организацией могут быть предложены дополнительные проекты графиков погашения микрокредита, рассчитанных в соответствии с правилами предоставления микрокредитов;

      4-1) в целях предотвращения увеличения задолженности заемщика, являющегося физическим лицом, микрофинансовая организация не вправе требовать выплаты вознаграждения, а также неустойки (штрафов, пени), начисленных по истечении ста восьмидесяти последовательных календарных дней просрочки исполнения обязательства по погашению любого из платежей по суммам основного долга и (или) вознаграждения, по микрокредиту, обеспеченному ипотекой недвижимого имущества, являющегося жильем и (или) земельным участком с расположенным на нем жилищем;

      5) проинформировать заемщика (заявителя) о его правах и обязанностях, связанных с получением микрокредита;

      5-1) сообщать уполномоченному органу по финансовому мониторингу сведения в соответствии с Законом Республики Казахстан "О противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, и финансированию терроризма";

      6) соблюдать тайну предоставления микрокредита;

      7) осуществлять классификацию активов и условных обязательств по предоставленным микрокредитам и создавать против них провизии (резервы) в соответствии с правилами, утвержденными уполномоченным органом по согласованию с государственным органом, осуществляющим руководство в сфере обеспечения поступлений налогов и других обязательных платежей в бюджет;

      8) соблюдать пруденциальные нормативы и иные обязательные к соблюдению нормы и лимиты, методику их расчетов, установленные уполномоченным органом;

      9) представлять отчетность в уполномоченный орган в сроки и порядке, определенные уполномоченным органом;

      10) устранять нарушения законодательства Республики Казахстан, выявленные уполномоченным органом;

      11) письменно уведомлять в течение пятнадцати рабочих дней уполномоченный орган об изменениях, внесенных в документы, предусмотренные подпунктом 6) пункта 1 статьи 14 настоящего Закона;

      12) соблюдать иные требования, установленные настоящим Законом и иным законодательством Республики Казахстан.

      3. Микрофинансовая организация не вправе:

      1) в одностороннем порядке изменять ставки вознаграждения (за исключением случаев их снижения) и (или) способ и метод погашения микрокредита, а также размеры тарифов и комиссий (за исключением случаев их снижения), связанных с выдачей и обслуживанием микрокредитов, действовавших на дату подписания договора о предоставлении микрокредита;

      2) применять к заемщику, являющемуся физическим лицом, досрочно полностью или частично возвратившему микрофинансовой организации сумму микрокредита, штрафные санкции за досрочный возврат микрокредита.

      Сноска. Статья 7 с изменениями, внесенными законами РК от 10.06.2014 № 206-V (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования); от 24.11.2015 № 422-V (порядок введения в действие см. ст. 2); от 06.05.2017 № 63-VI (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого официального опубликования).

Статья 8. Права и обязанности заявителя

      1. Заявитель вправе:

      1) ознакомиться с правилами предоставления микрокредитов, тарифами микрофинансовой организации по предоставлению микрокредитов;

      2) получать полную и достоверную информацию о платежах, связанных с получением, обслуживанием и погашением (возвратом) микрокредита;

      3) отказаться от заключения договора о предоставлении микрокредита.

      2. Заявитель представляет в микрофинансовую организацию документы и сведения, определенные пунктами 3 и 4 статьи 20 настоящего Закона, необходимые для заключения договора о предоставлении микрокредита и договоров, обеспечивающих исполнение обязательств заемщика.

      3. Заявитель имеет иные права и обязанности, установленные настоящим Законом и иными законами Республики Казахстан.

Статья 9. Права и обязанности заемщика

      1. Заемщик имеет право:

      1) ознакомиться с правилами предоставления микрокредитов, тарифами микрофинансовой организации по предоставлению микрокредитов;

      2) распоряжаться полученным микрокредитом в порядке и на условиях, установленных договором о предоставлении микрокредита;

      3) защищать свои права в порядке, установленном законами Республики Казахстан;

      4) досрочно полностью или частично возвратить микрофинансовой организации сумму микрокредита, предоставленную по договору о предоставлении микрокредита;

      4-1) обратиться к банковскому омбудсману в случае уступки права (требования) по заключенному им договору о предоставлении микрокредита для урегулирования разногласий с лицом, указанным в пунктах 4 и 5 статьи 9-1 настоящего Закона. Указанное право распространяется на заемщика, являющегося физическим лицом;

      5) осуществлять иные права, установленные настоящим Законом, иными законами Республики Казахстан и договором о предоставлении микрокредита.

      2. Заемщик обязан:

      1) возвратить полученный микрокредит и выплатить вознаграждение по нему в сроки и порядке, которые установлены договором о предоставлении микрокредита;

      2) представлять документы и сведения, запрашиваемые микрофинансовой организацией в соответствии с настоящим Законом;

      3) выполнять иные требования, установленные настоящим Законом, иным законодательством Республики Казахстан и договорами, заключенными с микрофинансовой организацией.

      Сноска. Статья 9 с изменением, внесенным Законом РК от 06.05.2017 № 63-VI (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого официального опубликования).

Статья 9-1. Порядок передачи задолженности на досудебные взыскание и урегулирование или уступки права (требования)

      1. Микрофинансовой организации запрещается заключать договор с третьими лицами, предметом которого является оказание услуг по досудебным взысканию и урегулированию задолженности, а также сбору информации, связанной с задолженностью заемщика (далее – договор о взыскании задолженности), за исключением случаев заключения такого договора с коллекторским агентством.

      Передача задолженности на досудебные взыскание и урегулирование коллекторскому агентству допускается при наличии в договоре о предоставлении микрокредита права микрофинансовой организации на привлечение коллекторского агентства при допущении заемщиком просрочки исполнения обязательств по договору о предоставлении микрокредита.

      2. Не допускается заключение микрофинансовой организацией договора о взыскании задолженности с коллекторским агентством в отношении физического лица, задолженность которого обеспечена залогом в виде жилища.

      3. В период нахождения задолженности на досудебных взыскании и урегулировании у коллекторского агентства микрофинансовая организация не вправе:

      обращаться с иском в суд о взыскании задолженности;

      требовать выплаты вознаграждения, начисленного в период нахождения задолженности в работе у коллекторского агентства, а также начислять в указанный период неустойку (штраф, пеню) за несвоевременное погашение основного долга и вознаграждения.

      4. Микрофинансовой организации запрещается производить уступку права (требования) по договору о предоставлении микрокредита, заключенному с физическим лицом и обеспеченному залогом в виде жилища, за исключением уступки права (требования) организациям, более пятидесяти процентов долей участия в уставных капиталах либо размещенных акций которых принадлежат государству, при соблюдении одного из следующих условий:

      приобретение прав (требований) является одним из видов деятельности такой организации, предусмотренной законами Республики Казахстан;

      приобретение прав (требований) осуществляется в рамках государственных и правительственных программ или правовых актов государственных органов по поддержке физических лиц.

      5. Микрофинансовой организации запрещается производить уступку права (требования) по договору о предоставлении микрокредита третьему лицу, за исключением уступки права (требования) следующим лицам:

      коллекторскому агентству;

      микрофинансовой организации;

      специальной финансовой компании, созданной в соответствии с законодательством Республики Казахстан о проектном финансировании и секьюритизации, при сделке секьюритизации.

      Требования настоящего пункта не распространяются на случаи, предусмотренные пунктом 4 настоящей статьи.

      6. Микрофинансовая организация не вправе уступать право (требование) по договору о предоставлении микрокредита без согласия заемщика, если иное не предусмотрено законами Республики Казахстан или договором о предоставлении микрокредита.

      7. Не допускается уступка права (требования) по договору о предоставлении микрокредита в отношении одного заемщика нескольким лицам.

      8. При заключении договора, содержащего условия перехода права (требования) микрофинансовой организации по договору о предоставлении микрокредита третьему лицу (далее – договор уступки права требования), микрофинансовая организация обязана:

      1) до заключения договора уступки права требования уведомить заемщика (или его уполномоченного представителя) о возможности перехода прав (требований) третьему лицу, а также об обработке персональных данных заемщика в связи с такой уступкой способом, предусмотренным в договоре о предоставлении микрокредита либо не противоречащим законодательству Республики Казахстан;

      2) уведомить заемщика (или его уполномоченного представителя) о состоявшемся переходе права (требования) третьему лицу способом, предусмотренным в договоре о предоставлении микрокредита либо не противоречащим законодательству Республики Казахстан, в течение тридцати календарных дней со дня заключения договора уступки права требования с указанием назначения дальнейших платежей по погашению микрокредита третьему лицу (наименование и место нахождения лица, которому перешло право (требование) по договору о предоставлении микрокредита), полного объема переданных прав (требований), а также остатков просроченных и текущих сумм основного долга, вознаграждения, комиссий, неустойки (штрафа, пени) и других подлежащих уплате сумм;

      3) передать лицу, которому перешло право (требование) по договору о предоставлении микрокредита, оригиналы и (или) копии следующих документов:

      правоустанавливающие документы на предмет залога (в случае, если микрокредит обеспечен залогом);

      договоры поручительства или гарантии (в случае, если исполнение обязательства по микрокредиту обеспечено поручительством или гарантией);

      расчеты задолженности заемщика на дату уступки права (требования);

      претензионную переписку с заемщиком;

      учредительные документы заемщика – юридического лица, документ, удостоверяющий личность заемщика – физического лица;

      документы, подтверждающие погашение заемщиком задолженности;

      документы по реализации заложенного имущества;

      иные документы в соответствии с договором уступки права требования.

      В случае уступки всех прав (требований) к заемщику микрофинансовая организация передает лицу, которому уступлено право (требование) по договору о предоставлении микрокредита, все имеющиеся у нее оригиналы документов.

      В случае уступки части прав (требований) к заемщику микрофинансовая организация вправе сохранить оригиналы документов, удостоверяющих такие права (требования), и передать лицу, которому частично уступлено право (требование) по договору о предоставлении микрокредита, нотариально засвидетельствованные копии указанных документов.

      За утерю оригиналов правоустанавливающих документов на имущество, являющееся обеспечением по договору о предоставлении микрокредита, микрофинансовая организация, лицо, которому уступлено право (требование) по договору о предоставлении микрокредита, несут ответственность, установленную законами Республики Казахстан;

      4) после заключения договора уступки права требования переводить деньги, полученные от заемщиков в счет погашения задолженности, на банковский счет лица, которому уступлено право (требование) по договору о предоставлении микрокредита, с предоставлением расшифровки платежей в разрезе каждого заемщика.

      9. Лицу, которому перешло право (требование) микрофинансовой организации по договору о предоставлении микрокредита, заключенному с физическим лицом, запрещается переуступать такое право (требование) иным лицам, за исключением обратной продажи (возврата) выкупленного права (требования) первоначальному кредитору, уступки (переуступки) права (требования) коллекторским агентствам, специальной финансовой компании, созданной в соответствии с законодательством Республики Казахстан о проектном финансировании и секьюритизации, при сделке секьюритизации, а также иным микрофинансовым организациям.

      Сноска. Глава 2 дополнена статьей 9-1 в соответствии с Законом РК от 06.05.2017 № 63-VI (порядок введения в действие см. ст. 2).

Статья 10. Прекращение обязательств по договору о предоставлении микрокредита

      1. Обязательства по договору о предоставлении микрокредита прекращаются по основаниям, предусмотренным гражданским законодательством Республики Казахстан.

      2. На требования микрофинансовых организаций к заемщикам по ненадлежащему исполнению договоров о предоставлении микрокредитов сроки претензионной и исковой давности не распространяются.

Глава 3. СОЗДАНИЕ И ДЕЯТЕЛЬНОСТЬ
МИКРОФИНАНСОВЫХ ОРГАНИЗАЦИЙ

Статья 11. Правовое положение микрофинансовой организации

      1. Микрофинансовая организация создается в организационно-правовой форме хозяйственного товарищества.

      2. Микрофинансовой организации запрещается выпускать ценные бумаги.

Статья 12. Формирование уставного капитала микрофинансовой организации

      1. Учредители микрофинансовой организации обязаны полностью оплатить минимальный размер уставного капитала создаваемой микрофинансовой организации к моменту ее государственной регистрации (перерегистрации).

      2. Минимальный размер уставного капитала микрофинансовой организации устанавливается нормативным правовым актом уполномоченного органа.

      3. Уставный капитал микрофинансовой организации формируется исключительно деньгами в национальной валюте Республики Казахстан.

Статья 13. Наименование микрофинансовой организации

      1. Наименование микрофинансовой организации должно в обязательном порядке содержать слова "микрофинансовая организация".

      Допускается сокращение наименования микрофинансовой организации с использованием в наименовании аббревиатуры "МФО".

      2. Юридическое лицо, не зарегистрированное в качестве микрофинансовой организации, не имеет право использовать в своем наименовании слова "микрофинансовая организация", производные от них слова, предполагающие, что оно осуществляет деятельность по предоставлению микрокредитов, или аббревиатуру "МФО".

Статья 14. Учетная регистрация микрофинансовых организаций

      1. Для прохождения учетной регистрации микрофинансовая организация предоставляет в уполномоченный орган:

      1) заявление;

      2) исключен Законом РК от 16.05.2014 № 203-V (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования);

      3) копии документов, подтверждающих оплату уставного капитала, а также информацию о соблюдении минимального размера собственного капитала;

      4) положение о службе внутреннего контроля (при наличии);

      5) бизнес-план, раскрывающий стратегию деятельности микрофинансовой организации, определение сегмента рынка, на который ориентирована микрофинансовая организация, виды услуг, план маркетинга (формирования клиентуры), источники финансирования деятельности организации;

      6) сведения об учредителях (участниках), о первом руководителе (членах) исполнительного органа, главном бухгалтере (при наличии) по состоянию на дату, предшествующую дате представления заявления;

      7) копию правил предоставления микрокредитов;

      8) копию договора о предоставлении информации, заключенного в соответствии с Законом Республики Казахстан "О кредитных бюро и формировании кредитных историй в Республике Казахстан", и копию документа о соответствии требованиям, предъявляемым к участникам системы формирования кредитных историй и их использования.

      2. Правила прохождения учетной регистрации и ведения реестра микрофинансовых организаций разрабатываются и утверждаются уполномоченным органом.

      3. Уполномоченный орган рассматривает заявление для прохождения учетной регистрации в течение пятнадцати рабочих дней со дня представления полного пакета документов.

      4. В срок, установленный пунктом 3 настоящей статьи, уполномоченный орган обязан внести микрофинансовую организацию в реестр микрофинансовых организаций и уведомить ее о данном решении либо дать мотивированный ответ в письменном виде о причинах отказа в учетной регистрации.

      5. Реестр микрофинансовых организаций, прошедших учетную регистрацию, размещается на интернет-ресурсе уполномоченного органа.

      Сноска. Статья 14 с изменениями, внесенными законами РК от 16.05.2014 № 203-V (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования); от 24.11.2015 № 422-V (вводится в действие с 01.01.2016).

Статья 15. Основания отказа в учетной регистрации микрофинансовых организаций

      1. Отказ в учетной регистрации микрофинансовых организаций производится в случаях:

      1) несоответствия представленных документов требованиям, установленным пунктом 1 статьи 14 настоящего Закона;

      2) предоставления недостоверных сведений и информации, подлежащих отражению в документах, указанных в пункте 1 статьи 14 настоящего Закона;

      3) если микрофинансовая организация в течение одного года со дня ее государственной регистрации (перерегистрации) в органах юстиции не обратилась с заявлением о прохождении учетной регистрации;

      4) если у руководителя или одного из учредителей микрофинансовой организации имеется непогашенная или неснятая судимость, а также когда лицо ранее являлось первым руководителем или учредителем микрофинансовой организации в период не более чем за один год до принятия уполномоченным органом решения об исключении из реестра данной микрофинансовой организации;

      5) непредставления документов, предусмотренных пунктом 3 статьи 31 настоящего Закона.

      2. В случае отказа в учетной регистрации юридическое лицо, зарегистрированное в качестве микрофинансовой организации, в течение тридцати рабочих дней вправе повторно представить заявление в соответствии с правилами прохождения учетной регистрации и ведения реестра микрофинансовых организаций или обязано принять решение об изменении наименования либо реорганизации, либо ликвидации.

      Повторно представленное заявление рассматривается уполномоченным органом в течение тридцати рабочих дней.

Статья 16. Основания для исключения из реестра микрофинансовых организаций

      1. Микрофинансовая организация исключается из реестра микрофинансовых организаций в случаях:

      1) осуществления деятельности с систематическими (более трех раз в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) нарушениями норм настоящего Закона, иных законов Республики Казахстан, а также нормативных правовых актов уполномоченного органа;

      2) систематического (более трех раз в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) нарушения пруденциальных нормативов и (или) иных обязательных к соблюдению норм и лимитов;

      3) систематического (более трех раз в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) непредставления отчетности уполномоченному органу;

      4) привлечения к административной ответственности более двух раз за предоставление недостоверной информации;

      5) систематического (более трех раз в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) невыполнения письменных предписаний уполномоченного органа;

      6) привлечения к административной ответственности более двух раз за осуществление видов деятельности, не предусмотренных настоящим Законом;

      7) неосуществления микрофинансовой организацией деятельности в течение двенадцати последовательных календарных месяцев со дня включения в реестр микрофинансовых организаций;

      8) вступления в законную силу решения суда о прекращении деятельности микрофинансовой организации;

      9) принятия микрофинансовой организацией решения о добровольном прекращении своей деятельности путем реорганизации или ликвидации.

      При этом микрофинансовая организация до подачи заявления об исключении из реестра микрофинансовых организаций должна исполнить все свои обязательства. К заявлению одновременно прилагается письмо о подтверждении исполнения всех обязательств;

      10) воспрепятствования более двух раз микрофинансовой организацией проведению проверки, вызвавшего невозможность ее проведения в установленные сроки.

      2. В случае исключения из реестра микрофинансовых организаций уполномоченный орган в течение семи календарных дней со дня исключения письменно уведомляет об этом микрофинансовую организацию.

      Уведомление направляется по адресу, указанному в заявлении для прохождения учетной регистрации.

      3. Решение уполномоченного органа об исключении из реестра микрофинансовых организаций может быть обжаловано в порядке, установленном законами Республики Казахстан.

      Обжалование решений уполномоченного органа об исключении из реестра микрофинансовых организаций не приостанавливает исполнения данных решений.

      4. Микрофинансовой организации запрещается предоставление новых микрокредитов после получения письменного уведомления уполномоченного органа об исключении ее из реестра микрофинансовых организаций.

      5. Микрофинансовая организация обязана в течение тридцати календарных дней с момента уведомления уполномоченным органом об исключении из реестра микрофинансовых организаций принять решение об изменении наименования либо реорганизации, либо ликвидации микрофинансовой организации.

Статья 17. Правила предоставления микрокредитов

      Правила предоставления микрокредитов должны содержать следующие сведения:

      1) порядок подачи заявления на предоставление микрокредита и порядок его рассмотрения;

      2) порядок заключения договора о предоставлении микрокредита;

      3) предельные суммы и сроки предоставления микрокредита;

      4) предельные величины ставок вознаграждения по предоставляемым микрокредитам;

      5) порядок выплаты вознаграждения по предоставленным микрокредитам;

      6) требования к принимаемому микрофинансовой организацией обеспечению;

      7) правила расчета годовой эффективной ставки вознаграждения по предоставляемым микрокредитам;

      8) методы погашения микрокредита.

      Правила предоставления микрокредитов могут содержать также иные условия предоставления микрокредита и сведения, не противоречащие законам Республики Казахстан.

Статья 18. Служба внутреннего контроля

      1. Для осуществления контроля за своей финансово-хозяйственной деятельностью микрофинансовой организацией может быть образована служба внутреннего контроля.

      2. Порядок работы службы внутреннего контроля определяется законодательством Республики Казахстан, а также правилами, положением и иными документами, регулирующими внутреннюю деятельность микрофинансовой организации.

Статья 19. Дополнительные виды деятельности микрофинансовых организаций

      1. Микрофинансовые организации дополнительно к деятельности по предоставлению микрокредитов имеют право осуществлять следующие виды деятельности:

      1) привлечение займов (за исключением привлечения денег в виде займа от граждан в качестве предпринимательской деятельности) и грантов от резидентов и нерезидентов Республики Казахстан;

      2) размещение временно свободных активов на депозитах банков второго уровня;

      3) пользование и распоряжение залоговым имуществом, полученным в качестве обеспечения микрокредита в порядке, предусмотренном законами Республики Казахстан;

      4) приобретение акций или долей участия в уставном капитале кредитных бюро, микрофинансовых организаций, организаций, оказывающих услуги по инкассации банкнот, монет и ценностей, и организаций, имеющих лицензию на охранную деятельность;

      5) реализацию собственного имущества;

      6) оказание консультационных услуг по вопросам, связанным с деятельностью по предоставлению микрокредитов;

      7) сдачу в имущественный наем (аренду) собственного имущества;

      8) осуществление лизинговой деятельности;

      9) реализацию специальной литературы по вопросам деятельности микрофинансовых организаций на любых видах носителей информации;

      10) заключение договоров страхования от имени и по поручению страховых организаций-резидентов Республики Казахстан в качестве страхового агента;

      11) осуществление функций агента эмитента электронных денег в соответствии с законодательством Республики Казахстан;

      12) заключение на организованном рынке ценных бумаг сделок с производными финансовыми инструментами, совершаемых в целях хеджирования.

      2. Микрофинансовым организациям запрещается осуществлять иную не предусмотренную настоящим Законом предпринимательскую деятельность.

Статья 20. Порядок ведения документации по предоставленному микрокредиту

      1. Каждый предоставленный микрокредит регистрируется микрофинансовой организацией в регистрационном журнале заемщиков, ведение которого осуществляется в электронном виде или на бумажном носителе.

      2. Для получения микрокредита заявитель (заемщик) представляет документы, предусмотренные пунктом 3 настоящей статьи.

      3. Кредитное досье формируется со дня подписания заемщиком первого в данной микрофинансовой организации договора о предоставлении микрокредита.

      Кредитное досье содержит следующее:

      1) заявление со сведениями о цели использования микрокредита (в случае предоставления целевого микрокредита), об имуществе, предоставляемом в обеспечение исполнения заемщиком обязательств по погашению микрокредита и выплате вознаграждения с указанием его стоимости, либо об отсутствии обеспечения;

      2) решение органа заемщика – юридического лица на получение микрокредита;

      3) решение органа залогодателя – юридического лица на предоставление предмета залога в обеспечение исполнения обязательств заемщика;

      4) копии учредительных документов заемщика (для юридических лиц);

      5) копию документа, удостоверяющего личность заемщика (для физических лиц);

      6) документы, подтверждающие полномочия представителя заемщика на подписание договора о предоставлении микрокредита;

      7) договор о предоставлении микрокредита;

      8) в случае, если предоставленный микрокредит обеспечен залогом имущества, – договор о залоге, копии документов, подтверждающих право собственности на имущество, а в случаях обязательной регистрации залога имущества – документы, подтверждающие факт регистрации залога имущества.

      4. По микрокредиту, исполнение обязательства по которому обеспечено гарантией или поручительством, к кредитному досье прилагаются следующие дополнительные документы:

      1) договор гарантии или поручительства;

      2) документы, подтверждающие полномочия представителя на подписание гарантийного договора от имени гаранта или договора поручительства от имени поручителя;

      3) решение органа гаранта или поручителя – юридического лица о выдаче гарантии или поручительства в обеспечение исполнения обязательств заемщика.

      5. Документы (или их копии), подтверждающие полное или частичное погашение задолженности по микрокредиту, должны быть приобщены к кредитному досье и отражать источник погашения микрокредита (деньги, перечисленные заемщиком либо вырученные от продажи заложенного имущества).

      Сноска. Статья 20 с изменением, внесенным Законом РК от 29.12.2014 № 269-V (вводится в действие с 01.01.2015).

Статья 21. Тайна предоставления микрокредита

      1. Тайна предоставления микрокредита включает в себя сведения о заемщиках, размерах микрокредитов, об иных условиях договора о предоставлении микрокредита, относящихся к заемщику, и об операциях микрофинансовой организации (за исключением правил предоставления микрокредитов).

      Не относятся к тайне предоставления микрокредита сведения о заключенных договорах о предоставлении микрокредитов микрофинансовой организацией, находящейся в процессе ликвидации.

      2. Микрофинансовые организации гарантируют тайну предоставления микрокредита.

      3. Тайна предоставления микрокредита может быть раскрыта только заемщику, любому третьему лицу на основании письменного согласия заемщика, данного в момент его личного присутствия в микрофинансовой организации, кредитному бюро по предоставленным микрокредитам в соответствии с законами Республики Казахстан, а также лицам, указанным в пунктах 4, 5, 5-1 и 6 настоящей статьи.

      4. Сведения о заемщиках, размерах микрокредитов, об иных условиях договора о предоставлении микрокредита, относящихся к заемщику, об операциях, проводимых микрофинансовой организацией, выдаются:

      1) государственным органам и должностным лицам, осуществляющим функции уголовного преследования: по находящимся в их производстве уголовным делам на основании письменного запроса, заверенного печатью и санкционированного прокурором;

      1-1) органам национальной безопасности и Службе государственной охраны Республики Казахстан с санкции прокурора по их требованию о предоставлении информации, необходимой для предупреждения, вскрытия и пресечения разведывательных и (или) подрывных акций;

      2) судам: по находящимся в их производстве делам на основании определения, постановления, решения и приговора суда;

      3) органам юстиции и частным судебным исполнителям: по находящимся в их производстве делам исполнительного производства на основании санкционированного судом постановления судебного исполнителя, заверенного печатью органов юстиции или печатью частного судебного исполнителя;

      4) прокурору: на основании постановления о производстве проверки в пределах его компетенции по находящемуся у него на рассмотрении материалу;

      5) органам государственных доходов исключительно в целях налогового администрирования: по вопросам, связанным с налогообложением проверяемого лица, на основании предписания;

      6) представителям заемщика: на основании доверенности, по заемщику, являющемуся физическим лицом, на основании нотариально удостоверенной доверенности;

      7) уполномоченному органу в области реабилитации и банкротства: в отношении лица, по которому имеется вступившее в законную силу решение суда о признании банкротом, за период в течение пяти лет до возбуждения дела о банкротстве и (или) реабилитации с санкции прокурора.

      5. Сведения о заемщике, размере микрокредита, об иных условиях договора о предоставлении микрокредита, относящихся к заемщику, в случае смерти заемщика, помимо лиц, предусмотренных в пункте 4 настоящей статьи, также выдаются на основании письменного запроса:

      1) лицам, указанным заемщиком в завещании;

      2) нотариусам: по находящимся в их производстве наследственным делам на основании письменного запроса нотариуса, заверенного его печатью.

      К письменному запросу нотариуса должна быть приложена копия свидетельства о смерти;

      3) иностранным консульским учреждениям: по находящимся в их производстве наследственным делам.

      5-1. Тайна предоставления микрокредита может быть раскрыта банковскому омбудсману по находящимся у него на рассмотрении обращениям заемщиков – физических лиц по урегулированию разногласий, возникающих из договора о предоставлении микрокредита, право (требование) по которому было уступлено лицу, указанному в пунктах 4 и 5 статьи 9-1 настоящего Закона.

      6. Не является раскрытием тайны предоставления микрокредита:

      1) предоставление микрофинансовыми организациями негативной информации в кредитные бюро и предоставление кредитными бюро негативной информации о субъекте кредитной истории в части просроченной задолженности свыше ста восьмидесяти календарных дней;

      2) предоставление микрофинансовыми организациями информации, связанной с микрокредитом, по которому имеется просроченная задолженность по основному долгу и (или) начисленному вознаграждению, лицам, указанным в пунктах 4 и 5 статьи 9-1 настоящего Закона;

      3) предоставление микрофинансовыми организациями коллекторскому агентству информации по микрокредиту в рамках заключенного договора о взыскании задолженности с данным коллекторским агентством.

      Сноска. Статья 21 с изменениями, внесенными законами РК от 07.03.2014 № 177-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 29.09.2014 № 239-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 28.11.2014 № 257 (порядок введения в действие см. пп. 12) ст. 10); от 29.12.2014 № 269-V (вводится в действие с 01.01.2015); от 24.11.2015 № 422-V (вводится в действие с 01.01.2016); от 28.12.2016 № 36-VІ (вводится в действие по истечении двух месяцев после дня его первого официального опубликования); от 06.05.2017 № 63-VI (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого официального опубликования).

Статья 22. Ведение бухгалтерского учета и составление финансовой отчетности

      Ведение бухгалтерского учета и составление финансовой отчетности микрофинансовой организацией, автоматизация ведения бухгалтерского учета осуществляются в соответствии с нормативными правовыми актами уполномоченного органа.

Статья 23. Хранение документов

      Хранение документов, связанных с деятельностью микрофинансовой организации, осуществляется в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

Статья 24. Запрет на деятельность по предоставлению микрокредитов и рекламу, не соответствующую действительности

      1. Юридические лица, не зарегистрированные в качестве микрофинансовых организаций, не вправе осуществлять предпринимательскую деятельность по предоставлению микрокредитов.

      2. Микрофинансовым организациям запрещается реклама их деятельности, не соответствующая действительности на день ее опубликования.

Статья 25. Реорганизация и ликвидация микрофинансовых организаций

      Реорганизация и ликвидация микрофинансовых организаций осуществляются в порядке, предусмотренном законами Республики Казахстан.

Глава 4. ГОСУДАРСТВЕННОЕ РЕГУЛИРОВАНИЕ
МИКРОФИНАНСОВЫХ ОРГАНИЗАЦИЙ, КОНТРОЛЬ
И НАДЗОР ЗА ИХ ДЕЯТЕЛЬНОСТЬЮ

Статья 26. Пруденциальные нормативы и иные обязательные к соблюдению нормы и лимиты, устанавливаемые для микрофинансовой организации

      В состав пруденциальных нормативов и иных обязательных для соблюдения норм и лимитов входят:

      1) минимальный размер уставного капитала;

      2) минимальный размер собственного капитала;

      3) достаточность собственного капитала;

      4) максимальный размер риска на одного заемщика;

      5) коэффициент левереджа.

Статья 27. Компетенция уполномоченного органа

      Уполномоченный орган:

      1) проводит учетную регистрацию;

      2) ведет реестр микрофинансовых организаций;

      3) разрабатывает и утверждает пруденциальные нормативы и иные обязательные к соблюдению микрофинансовой организацией нормы и лимиты, методику их расчетов, а также формы и сроки представления отчетности об их выполнении;

      4) определяет перечень, формы, сроки и порядок представления отчетности микрофинансовой организацией;

      5) разрабатывает и утверждает по согласованию с государственным органом, осуществляющим руководство в сфере обеспечения поступлений налогов и других обязательных платежей в бюджет, правила осуществления классификации активов и условных обязательств по предоставленным микрокредитам и создания провизии (резервов) против них;

      6) осуществляет проверку деятельности микрофинансовой организации;

      6-1) осуществляет контроль за соблюдением микрофинансовыми организациями требований, предусмотренных законодательством Республики Казахстан о противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, и финансированию терроризма;

      7) подает иск в суд о реорганизации либо ликвидации микрофинансовых организаций в случае невыполнения требований, предусмотренных частью первой пункта 2 статьи 15 и пунктом 5 статьи 16 настоящего Закона;

      8) осуществляет иные полномочия, предусмотренные настоящим Законом, иными законами Республики Казахстан и актами Президента Республики Казахстан.

      Сноска. Статья 27 с изменением, внесенным Законом РК от 10.06.2014 № 206-V (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования).

Статья 28. Меры воздействия, применяемые к микрофинансовой организации, и основания их применения

      1. Уполномоченным органом применяются меры воздействия, установленные настоящей статьей, при нарушении микрофинансовой организацией пруденциальных нормативов и иных обязательных к соблюдению норм и лимитов, выявлении неправомерных действий или бездействия должностных лиц и работников микрофинансовой организации, несоблюдении требований законов Республики Казахстан и нормативных правовых актов уполномоченного органа.

      Под мерами воздействия понимаются ограниченные меры воздействия и санкции.

      2. В качестве ограниченных мер воздействия уполномоченный орган имеет право применить к микрофинансовой организации следующие ограниченные меры:

      1) дать обязательное для исполнения письменное предписание;

      2) вынести письменное предупреждение;

      3) составить письменное соглашение;

      Письменным предписанием является указание микрофинансовой организации на принятие обязательных к исполнению коррективных мер, направленных на устранение выявленных нарушений и (или) причин, а также условий, способствовавших их совершению, в установленный срок и (или) на необходимость предоставления в установленный срок плана мероприятий по устранению выявленных нарушений и (или) причин, а также условий, способствовавших их совершению (далее – план мероприятий).

      В плане мероприятий, представленном в срок, установленный письменным предписанием, указываются описания нарушений, причин, приведших к их возникновению, перечень запланированных мероприятий, сроки их осуществления, а также ответственные должностные лица.

      Обжалование письменного предписания уполномоченного органа в суде не приостанавливает его исполнения.

      Письменное предупреждение является уведомлением уполномоченного органа о возможности применения к микрофинансовой организации санкций, предусмотренных пунктом 4 настоящей статьи, в случае выявления уполномоченным органом в течение одного года после вынесения данного предупреждения повторного нарушения норм законодательства Республики Казахстан, аналогичного нарушению, за которое вынесено письменное предупреждение.

      Письменное соглашение заключается между уполномоченным органом и микрофинансовой организацией о необходимости незамедлительного устранения выявленных нарушений и утверждении перечня мер по устранению этих нарушений с указанием сроков их устранения и (или) перечня ограничений, которые на себя принимает микрофинансовая организация, до устранения выявленных нарушений.

      Заключение письменного соглашения необходимо в случаях, когда в деятельности микрофинансовой организации намечено финансовое ухудшение, требующее принятия эффективных скоординированных мер по его улучшению. В письменном соглашении указываются действия и сроки их исполнения, которые предстоит предпринять органу управления и (или) исполнительному органу микрофинансовой организации по устранению недостатков, улучшению финансового состояния. Подписав письменное соглашение, микрофинансовая организация принимает на себя обязательства по выполнению его условий.

      Письменное соглашение подлежит обязательному подписанию со стороны микрофинансовой организации.

      3. Микрофинансовая организация обязана уведомить уполномоченный орган об исполнении мер, указанных в письменном предписании и письменном соглашении, в сроки, предусмотренные данными документами.

      В случае, если срок, установленный для устранения нарушения, будет превышать один месяц, микрофинансовая организация ежемесячно до двадцатого числа месяца уведомляет уполномоченный орган об исполнении мероприятий по устранению имеющихся недостатков.

      Применение одной ограниченной меры воздействия не исключает применения других ограниченных мер воздействия в случаях, предусмотренных законами Республики Казахстан, не приостанавливает и не прекращает действия ранее принятых мер.

      4. В качестве санкций уполномоченный орган исключает микрофинансовую организацию из реестра микрофинансовых организаций по основаниям, предусмотренным в пункте 1 статьи 16 настоящего Закона.

      5. Решение уполномоченного органа о применении к микрофинансовой организации мер воздействия, предусмотренных настоящей статьей, может быть обжаловано в суд.

      6. В случае отсутствия возможности устранения нарушения в сроки, установленные в плане мероприятий, письменном соглашении либо письменном предписании, по независящим от микрофинансовой организации причинам, срок исполнения плана мероприятий, письменного соглашения либо письменного предписания может быть продлен уполномоченным органом в порядке, установленном нормативным правовым актом уполномоченного органа.

      Сноска. Статья 28 с изменениями, внесенными законами РК от 24.11.2015 № 422-V (вводится в действие с 01.01.2016); от 29.03.2016 № 479-V (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого официального опубликования); от 06.05.2017 № 63-VI (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого официального опубликования).

Статья 29. Проверка деятельности микрофинансовой организации

      1. Проверка деятельности микрофинансовой организации осуществляется уполномоченным органом самостоятельно либо с привлечением других государственных органов и (или) организаций.

      2. Микрофинансовая организация обязана оказывать содействие проверяющему органу по вопросам, указанным в задании уполномоченного органа на проверку, а также обеспечивать возможность опроса любых должностных лиц и работников и доступ к любым источникам необходимой для выполнения проверки информации.

      3. Работникам уполномоченного органа запрещается разглашение либо передача третьим лицам сведений, полученных в ходе проверки деятельности микрофинансовой организации.

      4. Лица, осуществляющие проверку, несут ответственность за разглашение сведений, полученных в ходе проверки деятельности микрофинансовой организации, составляющих охраняемую законом тайну, в соответствии с законами Республики Казахстан.

Глава 5. ЗАКЛЮЧИТЕЛЬНЫЕ И ПЕРЕХОДНЫЕ
ПОЛОЖЕНИЯ

Статья 30. Ответственность за нарушение законодательства Республики Казахстан о микрофинансовых организациях

      Нарушение законодательства Республики Казахстан о микрофинансовых организациях влечет ответственность, установленную законами Республики Казахстан.

Статья 31. Переходные положения

      1. Микрокредитные организации, за исключением некоммерческих микрокредитных организаций, в срок до 1 января 2016 года подлежат государственной перерегистрации в соответствии с законами Республики Казахстан.

      В случае несоблюдения требования, установленного настоящим пунктом, микрокредитные организации подлежат реорганизации либо ликвидации в соответствии с законами Республики Казахстан.

      2. Некоммерческие микрокредитные организации в срок до 1 января 2016 года подлежат реорганизации либо ликвидации в соответствии с законами Республики Казахстан.

      3. Микрокредитная организация, перерегистрированная либо преобразованная в микрофинансовую организацию, для прохождения учетной регистрации в соответствии со статьей 14 настоящего Закона дополнительно представляет в уполномоченный орган копию налоговой декларации за последние три года, отражающей доходы по выданным микрокредитам и исчисленную сумму корпоративного подоходного налога.

      4. Микрокредитные организации до 1 января 2016 года руководствуются в своей деятельности нормами, предусмотренными в подпунктах 2)5) и 8) статьи 1, пунктах 2 и 3 статьи 2, статье 3, пунктах 1, 3 и 4 статьи 4, пунктах 1 и 3 статьи 5, статье 6, пункте 1, подпунктах 1)6) и 12) пункта 2, пункте 3 статьи 7, статьях 8-10, пункте 2 статьи 11, пункте 3 статьи 12, статьях 17 и 18, подпунктах 1)9) и 12) пункта 1 статьи 19, статьях 20, 21 и 23, пункте 2 статьи 24, статьях 25, 30 и 31 настоящего Закона.

      Действие пункта 3 статьи 12 настоящего Закона не распространяется на некоммерческие микрокредитные организации.

      5. Микрокредитные организации до 1 января 2016 года вправе осуществлять классификацию активов и условных обязательств по предоставленным микрокредитам и создавать против них провизии (резервы) в соответствии с правилами, утвержденными уполномоченным органом по согласованию с государственным органом, осуществляющим руководство в сфере обеспечения поступлений налогов и других обязательных платежей в бюджет.

      6. До 1 января 2016 года уполномоченный орган рассматривает заявление для прохождения учетной регистрации в течение тридцати рабочих дней со дня представления полного пакета документов, предусмотренных статьей 14 настоящего Закона и пунктом 3 настоящей статьи.

      В срок, установленный частью первой настоящего пункта, уполномоченный орган обязан внести микрофинансовую организацию в реестр микрофинансовых организаций и уведомить ее о данном решении либо дать мотивированный ответ в письменном виде о причинах отказа в учетной регистрации.

Статья 31-1. Уведомление об утверждении услуг по предоставлению микрокредитов

      Микрофинансовая организация обязана уведомить уполномоченный орган об утверждении услуг по предоставлению микрокредитов органом микрофинансовой организации, уполномоченным на утверждение услуг по предоставлению микрокредитов, в течение десяти рабочих дней со дня их утверждения, в порядке, установленном Законом Республики Казахстан "О разрешениях и уведомлениях".

      К уведомлению микрофинансовые организации прилагают следующие документы:

      типовую форму договора о предоставлении микрокредита, утвержденную микрофинансовой организацией;

      выписку из решения микрофинансовой организации об утверждении типовой формы договора о предоставлении микрокредита.

      Сноска. Глава 5 дополнена статьей 31-1 в соответствии с Законом РК от 16.05.2014 № 203-V (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования); в редакции Закона РК от 29.03.2016 № 479-V (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого официального опубликования).

Статья 32. Порядок введения в действие настоящего Закона

      1. Настоящий Закон вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального опубликования, за исключением пунктов 3 и 4 статьи 14 настоящего Закона, которые вводятся в действие с 1 января 2016 года.

      2. Признать утратившим силу Закон Республики Казахстан от 6 марта 2003 года "О микрокредитных организациях" (Ведомости Парламента Республики Казахстан, 2003 г., № 4, ст. 23; 2006 г., № 11, ст. 55; № 23, ст. 140; 2010 г., № 7, ст. 28; 2011 г., № 3, ст. 32).

Президент


Республики Казахстан

Н. НАЗАРБАЕВ


Микроқаржы ұйымдары туралы

Қазақстан Республикасының 2012 жылғы 26 қарашадағы № 56-V Заңы.

      Қолданушылар назарына!
      Қолданушыларға ыңғайлы болуы үшін РҚАО мазмұнды жасады.

МАЗМҰНЫ

      РҚАО-ның ескертпесі!
      Осы Заңның қолданысқа енгізілу тәртібін 32-б. қараңыз.

      Осы Заң микрокредиттер беру жөнiндегi қызметтi жүзеге асыруға байланысты қоғамдық қатынастарды реттейдi, микроқаржы ұйымдарының құқықтық жағдайының, құрылуының, қызметiнiң ерекшелiктерiн белгiлейдi, сондай-ақ микроқаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеудің, олардың қызметін бақылаудың және қадағалаудың ерекшелiктерiн айқындайды.

1-тарау. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

1-бап. Осы Заңда пайдаланылатын негiзгi ұғымдар

      Осы Заңда мынадай негiзгi ұғымдар пайдаланылады:

      1) есептік тіркеу – микроқаржы ұйымын осы Заңның 14-бабына сәйкес микроқаржы ұйымдарының тізіліміне қосу;

      2) кредиттiк дерекнама – микроқаржы ұйымы әрбiр қарыз алушыға қалыптастыратын құжаттар мен мәлiметтер;

      3) қарыз алушы – микроқаржы ұйымымен микрокредит беру туралы шарт жасасқан жеке немесе заңды тұлға;

      4) мақсатты микрокредит – микрокредит беру туралы жасалған шартқа сәйкес қарыз алушының белгiлi бiр мақсаттарға оны пайдалануының талаптарымен берiлген микрокредит;

      5) микрокредит – микроқаржы ұйымы қарыз алушыға осы Заңда айқындалған мөлшерде және тәртiппен ақылылық, мерзімділік және қайтарымдылық шарттарымен Қазақстан Республикасының ұлттық валютасында беретiн ақша;

      6) микроқаржы ұйымдарының тізілімі – микроқаржы ұйымдарының бірыңғай тізбесі;

      7) микроқаржы ұйымы – коммерциялық ұйым болып табылатын, ресми мәртебесі әділет органдарында мемлекеттік тіркелумен және есептік тіркеуден өтуімен айқындалатын, микрокредиттер беру жөнiндегi қызметтi, сондай-ақ осы Заңмен рұқсат етілген қосымша қызмет түрлерін жүзеге асыратын заңды тұлға;

      8) өтініш беруші – микроқаржы ұйымына микрокредит алуға өтініш берген жеке немесе заңды тұлға;

      9) уәкілетті орган – Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі.

2-бап. Қазақстан Республикасының микроқаржы ұйымдары туралы заңнамасы

      1. Қазақстан Республикасының микроқаржы ұйымдары туралы заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негiзделедi және Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінен, осы Заңнан және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтiк құқықтық актiлерiнен тұрады.

      2. "Шаруашылық серіктестіктері туралы" және "Жауапкершілігі шектеулі және қосымша жауапкершілігі бар серіктестіктер туралы" Қазақстан Республикасының заңдары микроқаржы ұйымдарына осы Заңда реттелмеген бөлiгiнде қолданылады.

      3. Егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шартта осы Заңда қамтылғандардан өзгеше қағидалар белгiленсе, онда халықаралық шарттың қағидалары қолданылады.

2-тарау. МИКРОКРЕДИТТЕР БЕРУ

3-бап. Микрокредиттер беру тәртібі мен шарттары

      1. Микроқаржы ұйымы бір қарыз алушыға республикалық бюджет туралы заңда тиісті қаржы жылына белгіленген айлық есептік көрсеткіштің сегіз мың еселенген мөлшерінен аспайтын мөлшерде микрокредиттер береді.

      2. Микроқаржы ұйымы өзінің жоғары органы бекіткен микрокредиттер беру қағидалары болғанда ғана микрокредиттерді беруге құқылы.

      2-1. Алып тасталды - ҚР 29.03.2016 № 479-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).

      3. Алып тасталды - ҚР 24.11.2015 № 422-V (01.01.2016 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

      4. Микрокредит берумен байланысты комиссияны, сыйақыны және өзге де төлемдерді микроқаржы ұйымы микрокредит берілгеннен кейін немесе оны беру кезінде алады.

      Жеке тұлғамен кәсіпкерлік қызметке байланысты емес микрокредит беру туралы шарт жасасқанға дейін микроқаржы ұйымы жеке тұлғаға уәкілетті органның нормативтік-құқықтық актісінде белгіленген тәртіпке сәйкес микрокредит бойынша жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесін есептеу кезінде ескерілетін комиссиялар мен өзге де төлемдерді алу көздемейтін микрокредит беру шарттарын, сондай-ақ сыйақы мөлшерлемесінен басқа, микроқаржы ұйымының микрокредит беруге және оған қызмет көрсетуге байланысты және микрокредит беру туралы шартта көзделген комиссиялар мен өзге де төлемдерді алу құқығы көзделетін микрокредит беру шарттарын таңдау үшін беруге міндетті.

      Микроқаржы ұйымы микрокредит беру туралы шарттарда микрокредит беруге және оған қызмет көрсетуге байланысты алуға жататын комиссиялар мен өзге де төлемдердің толық тізбесін, сондай-ақ олардың мөлшерін көрсетуге міндетті және жасалған шарт шеңберінде комиссиялар мен өзге де төлемдердің жаңа түрлерін біржақты тәртіппен енгізуге құқылы емес.

      Ескерту. 3-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 16.05.2014 № 203-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі); 24.11.2015 № 422-V (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз); 29.03.2016 № 479-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

4-бап. Микрокредит беру туралы шарт

      1. Микрокредит беру туралы шарт жазбаша нысанда жасалады.

      2. Микроқаржы ұйымы жасаған микрокредит беру туралы шарт жөніндегі ақпарат Қазақстан Республикасының кредиттік бюролар және кредиттік тарихты қалыптастыру туралы заңнамасында айқындалған талаптарда мемлекет қатысатын кредиттік бюроға міндетті түрде берілуге жатады.

      3. Микрокредит беру туралы шартта:

      1) микроқаржы ұйымының атауы мен қарыз алушы – жеке тұлғаның тегi, аты және әкесiнiң аты (ол бар болса) немесе қарыз алушы – заңды тұлғаның атауы;

      2) берiлген микрокредит сомасы;

      2-1) микрокредит беруге және оған қызмет көрсетуге байланысты алуға жататын комиссиялар мен өзге де төлемдердің толық тізбесі, сондай-ақ олардың мөлшері;

      3) микрокредиттi өтеу мерзiмдерi;

      4) микрокредиттi өтеу тәсiлi (қолма-қол ақшамен және (немесе) қолма-қол ақшасыз тәртіппен, бiржолғы не бөліп-бөліп);

      5) микрокредиттi өтеу әдiсi: аннуитеттік немесе сараланған не микрокредиттер беру қағидаларына сәйкес басқа да әдіс;

      5-1) микрокредит бойынша берешекті өтеу кезектілігі;

      5-2) негізгі борышты уақтылы өтемегені және сыйақыны төлемегені үшін тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлды) есептеу тәртібі және мөлшері;

      6) микрокредитті өтеу және сыйақы сомалары қамтылған кезекті төлемдерді өтеу күндері және мөлшерлері, келесі өтеу күніне микрокредит сомасының қалдықтары көрсетіле отырып, сондай-ақ микрокредит беру туралы шартқа қол қойылған күнгі микрокредиттің және сыйақының жалпы сомасы көрсетілген микрокредит беру туралы шарттың екі тарабы да қол қойған микрокредитті өтеу кестесі;

      7) микрокредит беру туралы шарт бойынша (ол бар болса) қарыз алушының мiндеттемелердi орындауын қамтамасыз ету;

      8) микрокредит бойынша сыйақы мөлшерлемелерінің мөлшері, оның ішінде жылдық сыйақы мөлшерлемесінің және осы Заңның 5-бабында белгіленген тәртіппен есептелген жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесінің (микрокредиттің нақты құны) мөлшері;

      8-1) микрокредит беру туралы шарт тараптарының құқықтары мен міндеттері;

      9) тараптардың жауапкершілігі;

      10) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес өзге де талаптар қамтылады.

      4. Микрокредиттің мақсатын, сондай-ақ оның мақсатты пайдаланылуына бақылауды жүзеге асыру тәртібін көрсету мақсатты микрокредит беру туралы шарттың міндетті талабы болып табылады.

      Микрокредит мақсатында пайдаланылмаған кезде қарыз алушы микроқаржы ұйымына микрокредитті мерзімінен бұрын қайтаруға және микрокредитті қайтару күні микрокредит беру туралы шарт бойынша есептелген, пайдаланылған микрокредит бөлігіндегі сыйақыны төлеуге міндетті.

      4-1. Микроқаржы ұйымы микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықты (талап етуді) үшінші тұлғаға берген кезде, қарыз алушының құқық (талап ету) берілген үшінші тұлғамен құқықтық қатынастарына Қазақстан Республикасының заңнамасында кредитордың қарыз алушымен микрокредит беру туралы шарт шеңберіндегі өзара қатынастарына қойылатын талаптар мен шектеулердің күші қолданылады.

      Өзіне құқық (талап ету) берілген үшінші тұлғаның Қазақстан Республикасының заңнамасында кредитордың қарыз алушымен микрокредит беру туралы шарт шеңберіндегі өзара қатынастарына қойылатын талаптар мен шектеулерді бұзуы Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылыққа алып келеді.

      5. Микрокредит беру туралы шарттарда осы баптың 3-тармағының 1), 2), 3), 4), 5), 5-1), 5-2), 8) тармақшаларында және 4-тармағында көрсетілген талаптар шарттың бірінші бетінен бастап аталған дәйектілікпен көрсетіледі.

      Егер микрокредит беру туралы шартта оның жекелеген талаптары Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің 388-бабына сәйкес сілтемесі бар үлгілік талаптармен айқындалатыны көзделсе, микрокредит беру туралы шарттың тараптардың қолдарын қамтитын бір бөлігі осы тармақтың бірінші бөлігінде айқындалған міндетті талаптарды қамтуға тиіс.

      6. Жеке тұлғаға берілген тұрғынжай және (немесе) тұрғынжай орналасқан жер учаскесі болып табылатын жылжымайтын мүлік ипотекасымен қамтамасыз етілген микрокредит беру немесе жеке тұлғаға берілген тұрғынжай және (немесе) тұрғынжай орналасқан жер учаскесі болып табылатын жылжымайтын мүлік ипотекасымен қамтамасыз етілген микрокредитті өтеу мақсатында жаңа микрокредит беру туралы шартты орындау талаптарын өзгерту кезінде, мерзімі өткен сыйақыны, тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлды) негізгі борыш сомасына капиталдандыруға (жинақтап қосуға) жол берілмейді.

      Ескерту. 4-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 24.11.2015 № 422-V (01.01.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 06.05.2017 № 63-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

5-бап. Микрокредит бойынша жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесі

      1. Микрокредитті бергені, оған қызмет көрсеткені және оны өтегені (қайтарғаны) үшін микроқаржы ұйымына төленуге жататын сыйақыны, олар бар болса – комиссиялық және өзге де төлемдерді қамтитын, қарыз алушының шығыстарын ескере отырып есептелетін, микрокредит бойынша анық, жылдық, тиімді, салыстырмалы түрде есептелген сыйақы мөлшерлемесі жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесі болып табылады.

      Микрокредит бойынша жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесінің мөлшері уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде айқындалған шекті мөлшерден аспауға тиіс.

      2. Берілетін микрокредиттер бойынша жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесін есептеу қағидасын уәкілетті орган әзірлейді және бекітеді.

      3. Қарыз алушының ақшалай міндеттемелерінің сомасын (мөлшерін) және (немесе) оларды төлеу мерзімін өзгертуге әкеп соғатын микрокредит беру туралы шарттың талаптары өзгерген кезде жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесінің нақтыланған мәнін есептеу микрокредит беру туралы шарттың қолданылу мерзімі басталғаннан бері микрокредит бойынша қарыз алушы жасаған төлемдер ескерілмей, талаптары өзгертілетін күнгі берешек қалдығы, микрокредитті өтеудің қалған мерзімі негізге алына отырып жүргізіледі.

6-бап. Қарыз алушының микрокредит беру туралы шарт бойынша мiндеттемелерді орындауын қамтамасыз ету

      1. Қарыз алушының микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемелерді орындауы Қазақстан Республикасының заңнамасында немесе микрокредит беру туралы шартта көзделген тәсiлдермен қамтамасыз етiледi.

      1-1. Жеке тұлғамен жасалған микрокредит беру туралы шарт бойынша қарыз алушының жүргізген төлем сомасы, егер бұл қарыз алушының микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемелерін орындау үшін жеткіліксіз болса, қарыз алушының берешегін мынадай кезектілікпен өтейді:

      1) негізгі борыш бойынша берешек;

      2) сыйақы бойынша берешек;

      3) микрокредит беру туралы шартта айқындалған мөлшердегі тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл);

      4) төлемдердің ағымдағы кезеңі үшін негізгі борыш сомасы;

      5) төлемдердің ағымдағы кезеңі үшін есепке жазылған сыйақы;

      6) микроқаржы ұйымының орындауды алу бойынша шығасылары.

      Мерзімін өткізіп алудың қатарынан күнтізбелік бір жүз сексен күні өткеннен кейін жеке тұлғамен жасалған микрокредит беру туралы шарт бойынша қарыз алушының жүргізген төлем сомасы, егер бұл қарыз алушының микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемелерін орындау үшін жеткіліксіз болса, қарыз алушының берешегін мынадай кезектілікпен өтейді:

      1) негізгі борыш бойынша берешек;

      2) сыйақы бойынша берешек;

      3) төлемдердің ағымдағы кезеңі үшін негізгі борыш сомасы;

      4) төлемдердің ағымдағы кезеңі үшін есепке жазылған сыйақы;

      5) микрокредит беру туралы шартта айқындалған мөлшердегі тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл);

      6) микроқаржы ұйымының орындауды алу бойынша шығасылары.

      Микрокредит беру туралы шартты орындау талаптарын өзгерту микрокредит беру туралы шартта көзделген тәсілмен жасалады.

      2. Қарыз алушының микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемелерді орындауын қамтамасыз етуі үшін микроқаржы ұйымдарының осы Заңның 19-бабы 1-тармағының 4) тармақшасында көзделген заңды тұлғалардың акцияларын немесе жарғылық капиталына қатысу үлестерін қоспағанда, заңды тұлғалардың акцияларын немесе жарғылық капиталына қатысу үлестерін қабылдауына тыйым салынады.

      Ескерту. 6-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 24.11.2015 № 422-V (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-б. қараңыз) Заңымен.

7-бап. Микроқаржы ұйымының құқықтары мен мiндеттерi

      1. Микроқаржы ұйымы:

      1) Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасына сәйкес міндеттеменің орындалуы қамтамасыз етілетін не қамтамасыз етілмейтін микрокредиттер беруге;

      1-1) қарыз алушыда микрокредит беру туралы шарт бойынша қатарынан күнтізбелік тоқсан күннен асатын міндеттемелерді орындау мерзімінің өтуі болған кезде, микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықты (талап етуді) осы Заңның 9-1-бабының 4 және 5-тармақтарында көрсетілген тұлғаға беруге;

      2) микрокредиттер беру қағидаларында айқындалған, микрокредит беру туралы шартты жасау және ол бойынша мiндеттемелердi орындау үшiн қажетті құжаттар мен мәлiметтердi қарыз алушыдан (өтініш берушіден) сұратуға;

      3) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында және микрокредит беру туралы шартта белгіленген өзге де құқықтарды жүзеге асыруға құқылы.

      2. Микроқаржы ұйымы:

      1) орналасқан жерi өзгерген не атауы өзгерген жағдайда бұл туралы уәкілетті органға, сондай-ақ қарыз алушыларды (өтініш берушілерді) микроқаржы ұйымының орналасқан жері бойынша, сондай-ақ қарыз алушы (өтініш беруші) – жеке тұлғаның заңды мекенжайы бойынша және қарыз алушы (өтініш беруші) – заңды тұлғаның орналасқан жері бойынша екi баспа басылымында қазақ және орыс тілдерінде тиiстi ақпарат жариялау арқылы не мұндай өзгерiстер болған күннен бастап күнтiзбелiк отыз күннен кешіктірілмейтін мерзімде әрбір қарыз алушыны (өтініш берушіні) жазбаша хабардар ету арқылы жазбаша хабарлауға;

      2) микрокредиттер беру қағидаларының көшiрмесiн микроқаржы ұйымы қарыз алушысының (өтініш берушісінің) көруі және онымен танысуы үшін қолжетiмдi жерде, оның ішінде микроқаржы ұйымының интернет-ресурсы бар болса, сонда орналастыруға;

      3) өтініш берушіге микрокредитті алуға, оған қызмет көрсетуге және оны өтеуге (қайтаруға) байланысты төлемдер туралы толық және анық ақпарат беруге;

      4) микрокредит беру туралы шартты жасасқанға дейін өтініш берушіге микрокредитті өтеу әдісімен танысу және оны таңдау үшін түрлі әдістермен есептелген өтеу кестелерінің жобаларын беруге міндетті. Қарыз алушыға микроқаржы ұйымдары жеке тұлғаларға беретін микрокредиттер бойынша тұрақты төлемдерді есептеу әдістемесіне және уәкілетті органның нормативтік-құқықтық актісінде белгіленген осындай микрокредиттер бойынша сыйақыны есептеуге арналған уақытша базаларға сәйкес микрокредит беру туралы шартта белгіленген кезектілікпен есептелген микрокредитті өтеу кестелерінің жобалары мынадай өтеу әдістерімен міндетті түрде ұсынылуға тиіс:

      сараланған төлемдер әдісі, бұл ретте микрокредит бойынша берешектерді өтеу негізгі борыш бойынша төлемдердің тең сомаларын және негізгі борыштың қалдығы кезеңіне есептелген сыйақыны қамтитын азайтылып отыратын төлемдермен жүзеге асырылады;

      аннуитеттік төлемдер әдісі, бұл ретте микрокредит бойынша берешектерді өтеу негізгі борыш бойынша ұлғайтылып отыратын төлемдерді және негізгі борыштың қалдығы кезеңіне есептелген сыйақы бойынша азайтылып отыратын төлемдерді қамтитын микрокредиттің бүкіл мерзімі ішінде тең төлемдермен жүзеге асырылады. Бірінші және соңғы төлем мөлшерлері бір-бірінен ерекшеленуі мүмкін.

      Микроқаржы ұйымы микрокредиттер беру қағидаларына сәйкес есептелген микрокредитті өтеу кестелерінің қосымша жобаларын ұсыныуы мүмкін;

      4-1) жеке тұлға болып табылатын қарыз алушының берешегінің ұлғаюын болдырмау мақсатында микроқаржы ұйымы негізгі борыш және (немесе) сыйақы сомалары, тұрғынжай және (немесе) тұрғынжай орналасқан жер учаскесі болып табылатын жылжымайтын мүлік ипотекасымен қамтамасыз етілген микрокредит бойынша кез келген төлемді өтеу жөніндегі міндеттемені орындаудың мерзімін өткізіп алудың қатарынан күнтізбелік бір жүз сексен күні өткеннен кейін сыйақы төлемін, сондай-ақ тұрақсыздық айыбын (айыппұлдарды, өсімпұлдарды) төлеуді талап етуге құқылы емес.

      5) қарыз алушыға (өтініш берушіге) микрокредит алуға байланысты оның құқықтары мен мiндеттерi туралы ақпарат беруге;

      5-1) "Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті органға мәліметтерді хабарлауға;

      6) микрокредит беру құпиясын сақтауға;

      7) салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер түсімін қамтамасыз ету саласында басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік органмен келісім бойынша уәкілетті орган бекіткен қағидаларға сәйкес, берілген микрокредиттер бойынша активтер мен шартты міндеттемелерді сыныптауды жүзеге асыруға және оларға қарсы провизияларды (резервтерді) құруға;

      8) уәкілетті орган белгiлеген пруденциялық нормативтерді және сақталуы міндетті өзге де нормалар мен лимиттерді, оларды есептеу әдістемесін сақтауға;

      9) уәкілетті орган айқындаған мерзімдерде және тәртіппен уәкілетті органға есептілік ұсынуға;

      10) уәкілетті орган анықтаған Қазақстан Республикасының заңнамасын бұзушылықты жоюға;

      11) он бес жұмыс күні ішінде уәкілетті органды осы Заңның 14-бабы 1-тармағының 6) тармақшасында көзделген құжаттарға енгізілген өзгерістер туралы жазбаша хабардар етуге;

      12) осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңнамасында белгiленген өзге де талаптарды сақтауға мiндеттi.

      3. Микроқаржы ұйымы:

      1) біржақты тәртіппен микрокредит беру туралы шартқа қол қойған күні қолданыста болған, микрокредиттерді беруге және оларға қызмет көрсетуге байланысты сыйақы мөлшерлемелерін (оларды төмендету жағдайларын қоспағанда) және (немесе) микрокредиттi өтеу тәсiлi мен әдісін, сондай-ақ тарифтер мен комиссиялардың мөлшерлерін (оларды төмендету жағдайларын қоспағанда) өзгертуге;

      2) жеке тұлға болып табылатын, микроқаржы ұйымына микрокредит сомасын мерзімінен бұрын толық немесе ішінара қайтарған қарыз алушыға микрокредитті мерзімінен бұрын қайтарғаны үшін айыппұл санкцияларын қолдануға құқылы емес.

      Ескерту. 7-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 10.06.2014 № 206-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі); 24.11.2015 № 422-V (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз); 06.05.2017 № 63-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

8-бап. Өтініш берушінің құқықтары мен мiндеттерi

      1. Өтініш беруші:

      1) микрокредиттер беру қағидаларымен, микроқаржы ұйымының микрокредиттер беру тарифтерімен танысуға;

      2) микрокредитті алуға, оған қызмет көрсетуге және оны өтеуге (қайтаруға) байланысты төлемдер туралы толық және анық ақпарат алуға;

      3) микрокредит беру туралы шарт жасасудан бас тартуға құқылы.

      2. Өтініш беруші микроқаржы ұйымына микрокредит беру туралы шарт және қарыз алушының міндеттемелерінің орындалуын қамтамасыз ететін шарттар жасасу үшін қажетті, осы Заңның 20-бабының 3 және 4-тармақтарында айқындалған құжаттар мен мәліметтерді ұсынады.

      3. Өтініш берушінің осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында белгіленген өзге де құқықтары мен мiндеттерi бар.

9-бап. Қарыз алушының құқықтары мен мiндеттерi

      1. Қарыз алушының:

      1) микрокредиттер беру қағидаларымен, микроқаржы ұйымының микрокредиттер беру тарифтерімен танысуға;

      2) алған микрокредитке микрокредит беру туралы шартта белгіленген тәртіппен және талаптармен билік етуге;

      3) өз құқықтарын Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен қорғауға;

      4) микрокредит беру туралы шарт бойынша берілген микрокредит сомасын микроқаржы ұйымына мерзімінен бұрын толық немесе ішінара қайтаруға;

      4-1) микрокредит беру туралы өзі жасасқан шарт бойынша құқық (талап ету) басқаға берілген жағдайда, осы Заңның 9-1-бабы 4 және 5-тармақтарында көрсетілген тұлғамен келіспеушіліктерді реттеу үшін банк омбудсманына жүгінуге құқығы бар. Көрсетілген құқық жеке тұлға болып табылатын қарыз алушыға қолданылады;

      5) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында және микрокредит беру туралы шартта белгіленген өзге де құқықтарды жүзеге асыруға құқығы бар.

      2. Қарыз алушы:

      1) микрокредит беру туралы шартта белгiленген мерзiмдерде және тәртiппен алынған микрокредиттi қайтаруға және ол бойынша сыйақыны төлеуге;

      2) микроқаржы ұйымы осы Заңға сәйкес сұрататын құжаттар мен мәлiметтердi беруге;

      3) осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңнамасында және микроқаржы ұйымымен жасалған шарттарда белгіленген өзге де талаптарды орындауға мiндеттi.

      Ескерту. 9-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 06.05.2017 № 63-VI Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).

9-1-бап. Берешекті сотқа дейін өндіріп алуға және реттеуге немесе құқықты (талап етуді) басқаға беру тәртібі

      1. Микроқаржы ұйымының коллекторлық агенттікпен осындай шарт жасасу жағдайларын қоспағанда, оның үшінші тұлғалармен нысанасы берешекті сотқа дейін өндіріп алу және реттеу, сондай-ақ қарыз алушының берешегіне байланысты ақпарат жинау жөнінде қызметтер көрсету болып табылатын шарт (бұдан әрі – берешекті өндіріп алу туралы шарт) жасасуына тыйым салынады.

      Микрокредит беру туралы шартта қарыз алушы микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемелерді орындау мерзімінің өтуіне жол берген жағдайда микроқаржы ұйымының коллекторлық агенттікті тартуға құқығы болған кезде берешекті сотқа дейін өндіріп алу және реттеу үшін коллекторлық агенттікке беруге жол беріледі.

      2. Микроқаржы ұйымының коллекторлық агенттікпен берешегі тұрғынжай түріндегі кепілмен қамтамасыз етілген жеке тұлғаға қатысты берешекті өндіріп алу туралы шарт жасасуына жол берілмейді.

      3. Берешек коллекторлық агенттікте сотқа дейін өндіріп алуда және реттеуде болған кезеңде микроқаржы ұйымы:

      сотқа берешекті өндіріп алу туралы талап қойып жүгінуге;

      берешек коллекторлық агенттікте жұмыста болған кезеңде есепке жазылған сыйақыны төлеуді талап етуге, сондай-ақ негізгі борышты және сыйақыны уақтылы өтемегені үшін көрсетілген кезеңге тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлды) есепке жазуға құқылы емес.

      4. Мынадай талаптардың бірі сақталған кезде:

      құқықтарды (талап етулерді) сатып алу Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген осындай ұйым қызметі түрлерінің бірі болып табылғанда;

      құқықтарды (талап етулерді) сатып алу жеке тұлғаларды қолдау жөніндегі мемлекеттік және үкіметтік бағдарламалар немесе мемлекеттік органдардың құқықтық актілері шеңберінде жүзеге асырылғанда, құқықты (талап етуді) жарғылық капиталдарына қатысу үлестерінің не орналастырылған акцияларының елу пайыздан астамы мемлекетке тиесілі ұйымдарға беруді қоспағанда, микроқаржы ұйымының жеке тұлғамен жасасылған және тұрғынжай түріндегі кепілмен қамтамасыз етілген микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықты (талап етуді) басқаға беруді жүргізуіне тыйым салынады.

      5. Микроқаржы ұйымының құқықты (талап етуді) мынадай тұлғаларға:

      коллекторлық агенттікке;

      микроқаржы ұйымына;

      секьюритилендіру мәмілесі кезінде Қазақстан Республикасының жобалық қаржыландыру және секьюритилендіру туралы заңнамасына сәйкес құрылған арнайы қаржы компаниясына беруін қоспағанда, оның микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықты (талап етуді) үшінші тұлғаға беруді жүргізуіне тыйым салынады.

      Осы тармақтың талаптары осы баптың 4-тармағында көзделген жағдайларға қолданылмайды.

      6. Егер Қазақстан Республикасының заңдарында немесе микрокредит беру туралы шартта өзгеше көзделмесе, микроқаржы ұйымы микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықты (талап етуді) қарыз алушының келісімінсіз басқаға беруге құқылы емес.

      7. Микрокредит беру туралы шарт бойынша бір қарыз алушыға қатысты құқықты (талап етуді) бірнеше тұлғаға беруге жол берілмейді.

      8. Микроқаржы ұйымының микрокредит беру туралы шарт бойынша құқығының (талап етуінің) үшінші тұлғаға өтуі талаптары қамтылған шарт (бұдан әрі – талап ету құқығын басқаға беру шарты) жасасылған кезде, микроқаржы ұйымы:

      1) талап ету құқығын басқаға беру шарты жасасылғанға дейін қарыз алушыны (немесе оның уәкілетті өкілін) құқықтардың (талап етулердің) үшінші тұлғаға өту мүмкіндігі туралы, сондай-ақ осындай басқаға беруге байланысты қарыз алушының дербес деректерінің өңделетіні туралы микрокредит беру туралы шартта көзделген не Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін тәсілмен хабардар етуге;

      2) талап ету құқығын басқаға беру шарты жасасылған күннен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде қарыз алушыны (немесе оның уәкілетті өкілін) микрокредитті өтеу жөніндегі бұдан былайғы төлемдердің үшінші тұлғаға (микрокредит беру туралы шарт бойынша құқық (талап ету) өткен тұлғаның атауы және тұрған жері) тағайындалатынын, берілген құқықтардың (талап етулердің) толық көлемін, сондай-ақ, негізгі борыштың, сыйақының, комиссиялардың, тұрақсыздық айыбының (айыппұлдың, өсімпұлдың) мерзімі өткен және ағымдағы сомаларының және төленуге жататын басқа да сомалардың қалдықтарын көрсете отырып, құқықтың (талап етудің) үшінші тұлғаға өткені туралы микрокредит беру туралы шартта көзделген не Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін тәсілмен хабардар етуге;

      3) микрокредит беру туралы шарт бойынша құқық (талап ету) өзіне өткен тұлғаға мынадай құжаттардың:

      кепіл нысанасына (егер микрокредит кепілмен қамтамасыз етілген жағдайда) құқық белгілеуші құжаттардың;

      кепілгерлік немесе кепiлдiк шарттарының (егер микрокредит бойынша міндеттемелерді орындау кепілгерлікпен немесе кепiлдiкпен қамтамасыз етілген жағдайда);

      қарыз алушы берешегінің құқық (талап ету) басқаға берілген күнгі есептеулерінің;

      қарыз алушымен наразылық хат алмасудың;

      қарыз алушының – заңды тұлғаның құрылтай құжаттарының, қарыз алушының – жеке тұлғаның жеке басын куәландыратын құжатының;

      қарыз алушының берешекті өтегенін растайтын құжаттардың;

      кепілге салынған мүлікті өткізу жөніндегі құжаттардың;

      талап ету құқығын басқаға беру шартына сәйкес өзге де құжаттардың түпнұсқаларын және (немесе) көшірмелерін беруге міндетті.

      Қарыз алушыға қойылатын барлық құқықтар (талап етулер) басқаға берілген жағдайда, микроқаржы ұйымы өзінде бар барлық құжаттардың түпнұсқаларын микрокредит беру туралы шарт бойынша құқық (талап ету) берілген тұлғаға береді.

      Қарыз алушыға қойылатын құқықтардың (талап етулердің) бір бөлігі басқаға берілген жағдайда, микроқаржы ұйымы осындай құқықтарды (талап етулерді) куәландыратын құжаттардың түпнұсқаларын сақтауға және көрсетілген құжаттардың нотариат куәландырған көшірмелерін микрокредит беру туралы шарт бойынша құқық (талап ету) ішінара берілген тұлғаға беруге құқылы.

      Микроқаржы ұйымы, микрокредит беру туралы шарт бойынша құқық (талап ету) берілген тұлға микрокредит беру туралы шарт бойынша қамтамасыз ету болып табылатын мүлікке құқық белгілеуші құжаттардың тұпнұсқаларын жоғалтқаны үшін Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болады.

      4) талап ету құқығын басқаға беру шартын жасасқаннан кейін төлемдердің әрбір қарыз алушы бөлінісінде таратып жазылуын бере отырып, қарыз алушылардан алынған ақшаны микрокредит беру туралы шарт бойынша құқық (талап ету) берілген тұлғаның банктік шотына берешекті өтеу есебіне аударуға міндетті.

      9. Сатып алынған құқықты (талап етуді) бастапқы кредиторға кері сатуды (қайтаруды), құқықты (талап етуді) коллекторлық агенттіктерге, секьюритилендіру мәмілесі кезінде Қазақстан Республикасының жобалық қаржыландыру және секьюритилендiру туралы заңнамасына сәйкес құрылған арнайы қаржы компаниясына, сондай-ақ өзге де микроқаржы ұйымдарына беруді (қайта беруді) қоспағанда, жеке тұлғамен жасасылған микрокредит беру туралы шарт бойынша микроқаржы ұйымының құқығы (талап етуі) өткен тұлғаның осындай құқықты (талап етуді) өзге тұлғаларға қайта беруіне тыйым салынады.

      Ескерту. 2-тарау 9-1-баппен толықтырылды - ҚР 06.05.2017 № 63-VI Заңымен (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз).

10-бап. Микрокредит беру туралы шарт бойынша мiндеттемелердi тоқтату

      1. Микрокредит беру туралы шарт бойынша мiндеттемелер Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасында көзделген негiздер бойынша тоқтатылады.

      2. Микрокредиттер беру туралы шарттарды тиісінше орындамағаны бойынша қарыз алушыларға қойылатын микроқаржы ұйымдарының талаптарына наразылық және талап қою мерзімдерінің өтуі қолданылмайды.

3-тарау. МИКРОҚАРЖЫ ҰЙЫМДАРЫН ҚҰРУ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ҚЫЗМЕТI

11-бап. Микроқаржы ұйымының құқықтық жағдайы

      1. Микроқаржы ұйымы шаруашылық серiктестiктің ұйымдық-құқықтық нысанында құрылады.

      2. Микроқаржы ұйымына бағалы қағаздар шығаруға тыйым салынады.

12-бап. Микроқаржы ұйымының жарғылық капиталын қалыптастыру

      1. Микроқаржы ұйымының құрылтайшылары құрылатын микроқаржы ұйымын мемлекеттiк тiркеу (қайта тіркеу) кезінде оның жарғылық капиталының ең төменгi мөлшерiн толық төлеуге мiндеттi.

      2. Микроқаржы ұйымының жарғылық капиталының ең төменгi мөлшерi уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленеді.

      3. Микроқаржы ұйымының жарғылық капиталы тек қана Қазақстан Республикасының ұлттық валютасындағы ақшамен қалыптастырылады.

13-бап. Микроқаржы ұйымының атауы

      1. Микроқаржы ұйымының атауында мiндеттi түрде "микроқаржы ұйымы" деген сөздер болуға тиiс. Атауында "MҚҰ" деген аббревиатураны пайдалана отырып, микроқаржы ұйымының атауын қысқартып жазуға жол беріледі.

      2. Микроқаржы ұйымы ретiнде тiркелмеген заңды тұлғаның өз атауында "микроқаржы ұйымы" деген сөздердi, оның солардан туындайтын, микрокредиттер беру жөнiндегi қызметтi жүзеге асыратындығын меңзейтін сөздерді немесе "МҚҰ" деген аббревиатураны пайдалануға құқығы жоқ.

14-бап. Микроқаржы ұйымдарын есептік тіркеу

      1. Микроқаржы ұйымы есептік тіркеуден өту үшін уәкілетті органға:

      1) өтінішті;

      2) алып тасталды - ҚР 16.05.2014 № 203-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі);

      3) жарғылық капиталдың төленгенін растайтын құжаттардың көшірмелерін, сондай-ақ меншікті капиталдың ең төменгі мөлшерінің сақталғаны туралы ақпаратты;

      4) ішкі бақылау қызметі туралы ережені (бар болса);

      5) микроқаржы ұйымы қызметінің стратегиясын, микроқаржы ұйымы бағдарланған нарық сегментінің айқындамасын, қызмет түрлерін, маркетинг (клиентураны қалыптастыру) жоспарын, ұйымның қызметін қаржыландыру көздерін ашып көрсететін бизнес-жоспарды;

      6) өтініш берген күннің алдындағы күнгі жағдай бойынша құрылтайшылар (қатысушылар) туралы, атқарушы органның бірінші басшысы (мүшелері), бас бухгалтер (болған кезде) туралы мәліметтерді;

      7) микрокредиттер беру қағидаларының көшірмесін;

      8) "Қазақстан Республикасындағы кредиттік бюролар және кредиттік тарихты қалыптастыру туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жасалған ақпарат беру туралы шарттың көшірмесін және кредиттік тарихтарды қалыптастыру және оларды пайдалану жүйесінің қатысушыларына қойылатын талаптарға сәйкестігі туралы құжаттың көшірмесін береді.

      2. Есептік тіркеуден өту және микроқаржы ұйымдарының тізілімін жүргізу қағидасын уәкілетті орган әзірлейді және бекітеді.

      3. Уәкілетті орган есептік тіркеуден өтуге арналған өтінішті құжаттардың толық топтамасы ұсынылған күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде қарайды.

      4. Уәкілетті орган осы баптың 3-тармағында белгіленген мерзімде микроқаржы ұйымын микроқаржы ұйымдарының тізіліміне енгізуге және оны осы шешім туралы хабардар етуге не есептік тіркеуден бас тарту себептері туралы жазбаша түрде дәлелді жауап беруге міндетті.

      5. Есептік тіркеуден өткен микроқаржы ұйымдарының тізілімі уәкілетті органның интернет-ресурсында орналастырылады.

      Ескерту. 14-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 16.05.2014 № 203-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі); 24.11.2015 № 422-V (01.01.2016 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

15-бап. Микроқаржы ұйымдарын есептік тіркеуден бас тарту негіздері

      1. Микроқаржы ұйымдарын есептік тіркеуден бас тарту:

      1) ұсынылған құжаттар осы Заңның 14-бабының 1-тармағында белгіленген талаптарға сәйкес келмеген;

      2) осы Заңның 14-бабының 1-тармағында көрсетілген құжаттарда көрсетілуге тиіс анық емес мәліметтер мен ақпарат берілген;

      3) егер микроқаржы ұйымы әділет органдарында мемлекеттік тіркелген (қайта тіркелген) күнінен бастап бір жыл ішінде есептік тіркеуден өту туралы өтініш жасамаған;

      4) егер микроқаржы ұйымы басшысының немесе құрылтайшыларының бірінің өтелмеген немесе алып тасталмаған соттылығы болған, сондай-ақ уәкілетті орган осы микроқаржы ұйымын тізілімнен шығару туралы шешім қабылдағанға дейін бір жылдан аспайтын кезеңде тұлға бұрын микроқаржы ұйымының бірінші басшысы немесе құрылтайшысы болған;

      5) осы Заңның 31-бабының 3-тармағында көзделген құжаттар ұсынылмаған жағдайларда жүргізіледі.

      2. Есептік тіркеуден бас тартылған жағдайда, микроқаржы ұйымы ретінде тіркелген заңды тұлға отыз жұмыс күні ішінде есептік тіркеуден өту және микроқаржы ұйымдарының тізілімін жүргізу қағидаларына сәйкес қайтадан өтініш беруге құқылы немесе атауын өзгерту не қайта ұйымдастыру не тарату туралы шешім қабылдауға міндетті.

      Уәкілетті орган қайта берілген өтінішті отыз жұмыс күні ішінде қарайды.

16-бап. Микроқаржы ұйымдарының тізілімінен шығару үшін негіздер

      1. Микроқаржы ұйымы микроқаржы ұйымдарының тізілімінен:

      1) қызметін осы Заңның, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарының, сондай-ақ уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілерінің нормаларын ұдайы (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде үш реттен көп) бұза отырып жүзеге асырған;

      2) пруденциялық нормативтерді және (немесе) сақталуға міндетті өзге де нормалар мен лимиттерді ұдайы (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде үш реттен көп) бұзған;

      3) уәкілетті органға есептілікті ұдайы (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде үш реттен көп) ұсынбаған;

      4) анық емес ақпаратты бергені үшін әкімшілік жауаптылыққа екі реттен көп рет тартылған;

      5) уәкілетті органның жазбаша нұсқамаларын ұдайы (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде үш реттен көп рет) орындамаған;

      6) осы Заңда көзделмеген қызмет түрлерін жүзеге асырғаны үшін әкімшілік жауаптылыққа екі реттен көп рет тартылған;

      7) микроқаржы ұйымы микроқаржы ұйымдарының тізіліміне қосылған күннен бастап қатарынан күнтізбелік он екі ай бойы қызметті жүзеге асырмаған;

      8) микроқаржы ұйымының қызметін тоқтату туралы сот шешімі заңды күшіне енген;

      9) микроқаржы ұйымы қайта ұйымдастыру немесе тарату жолымен өз қызметін ерікті түрде тоқтату туралы шешім қабылдаған жағдайларда шығарылады. Бұл ретте, микроқаржы ұйымы микроқаржы ұйымдарының тізілімінен шығару туралы өтініш бергенге дейін өзінің барлық міндеттемелерін орындауға тиіс. Өтінішке бір мезгілде барлық міндеттемелерінің орындалғанын растау туралы хат қоса беріледі;

      10) микроқаржы ұйымы тексеру жүргізуге, оны белгіленген мерзімдерде жүргізуге мүмкіндік бермейтін екі реттен көп рет кедергі жасаған жағдайларда шығарылады.

      2. Микроқаржы ұйымдарының тізілімінен шығарылған жағдайда, шығарылған күннен бастап күнтізбелік жеті күн ішінде уәкілетті орган микроқаржы ұйымын бұл жөнінде жазбаша түрде хабардар етеді.

      Хабарлама есептік тіркеуден өту үшін өтініште көрсетілген мекенжай бойынша жіберіледі.

      3. Микроқаржы ұйымдарының тізілімінен шығару туралы уәкілетті органның шешіміне Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен шағым жасалуы мүмкін.

      Микроқаржы ұйымдарының тізілімінен шығару туралы уәкілетті органның шешімдеріне шағым жасау осы шешімдердің орындалуын тоқтата тұрмайды.

      4. Микроқаржы ұйымдарының тізілімінен өзінің шығарылғаны туралы уәкілетті органның жазбаша хабарламасын алғаннан кейін микроқаржы ұйымының жаңа микрокредиттер беруіне тыйым салынады.

      5. Микроқаржы ұйымы микроқаржы ұйымдарының тізілімінен шығарылғаны туралы уәкілетті орган хабарлаған сәттен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде микроқаржы ұйымының атауын өзгерту не оны қайта ұйымдастыру не тарату туралы шешім қабылдауға міндетті.

17-бап. Микрокредиттер беру қағидалары

      Микрокредиттер беру қағидаларында мынадай мәлiметтер:

      1) микрокредит беруге арналған өтінішті беру тәртібі және оны қарау тәртібі;

      2) микрокредит беру туралы шартты жасасу тәртібі;

      3) микрокредиттiң шекті сомалары және оны беру мерзiмдерi;

      4) берiлетiн микрокредиттер бойынша сыйақы мөлшерлемелерінің шектi шамалары;

      5) берiлген микрокредиттер бойынша сыйақы төлеу тәртiбi;

      6) микроқаржы ұйымы қабылдайтын қамтамасыз етуге қойылатын талаптар;

      7) берілетін микрокредиттер бойынша жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесін есептеу қағидалары;

      8) микрокредитті өтеу әдістері қамтылуға тиіс.

      Микрокредиттер беру қағидаларында микрокредит берудің өзге де шарттары және Қазақстан Республикасының заңдарына қайшы келмейтін мәліметтер де қамтылуы мүмкін.

18-бап. Iшкi бақылау қызметi

      1. Микроқаржы ұйымы өзiнiң қаржы-шаруашылық қызметiн бақылауды жүзеге асыруы үшiн iшкi бақылау қызметiн құруы мүмкін.

      2. Iшкi бақылау қызметiнiң жұмыс тәртiбi Қазақстан Республикасының заңнамасында, сондай-ақ микроқаржы ұйымының iшкi қызметiн реттейтiн қағидаларда, ережеде және өзге де құжаттарда айқындалады.

19-бап. Микроқаржы ұйымдары қызметiнiң қосымша түрлерi

      1. Микроқаржы ұйымдары микрокредиттер беру жөнiндегi қызметiне қосымша мынадай қызмет түрлерiн:

      1) Қазақстан Республикасының резиденттерiнен және резидент еместерiнен қарыздар (азаматтардан кәсiпкерлiк қызмет ретiнде қарыз түрiнде ақша тартуды қоспағанда) мен гранттар тартуды;

      2) уақытша бос активтердi екiншi деңгейдегi банктердiң депозиттерiне орналастыруды;

      3) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген тәртiппен микрокредиттi қамтамасыз ету ретiнде алынған кепiлдегі мүлiкті пайдалануды және оған иелік етуді;

      4) кредиттік бюролардың, микроқаржы ұйымдарының, банкноттарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау жөнінде қызметтер көрсететін ұйымдардың және күзет қызметіне лицензиясы бар ұйымдардың акцияларын немесе жарғылық капиталына қатысу үлестерін сатып алуды;

      5) меншікті мүлкiн өткізуді;

      6) микрокредиттер беру жөнiндегi қызметке байланысты мәселелер бойынша консультациялық қызметтер көрсетуді;

      7) меншікті мүлкiн мүліктік жалға беруді (жалдауды);

      8) лизинг қызметiн іске асыруды;

      9) микроқаржы ұйымдары қызметінің мәселелері жөніндегі арнайы әдебиетті ақпарат тасымалдағыштың кез келген түрінде өткізуді;

      10) Қазақстан Республикасының резиденттері – сақтандыру ұйымдарының атынан және тапсырмасы бойынша сақтандыру агенті ретінде сақтандыру шарттарын жасасуды;

      11) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес электрондық ақша эмитентінің агенті функцияларын іске асыруды;

      12) хеджирлеу мақсатында жасалатын туынды қаржы құралдарымен мәмілелерді бағалы қағаздардың ұйымдастырылған нарығында жасасуды жүзеге асыруға құқығы бар.

      2. Микроқаржы ұйымдарына осы Заңда көзделмеген өзге кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға тыйым салынады.

20-бап. Берiлген микрокредит бойынша құжаттама жүргiзу тәртiбi

      1. Микроқаржы ұйымы қарыз алушыларды тiркеу журналында берiлген әрбiр микрокредиттi тiркейдi, оның жүргізілуі электрондық түрде немесе қағаз тасымалдағышта жүзеге асырылады.

      2. Микрокредит алу үшiн өтініш беруші (қарыз алушы) осы баптың 3-тармағында көзделген құжаттарды ұсынады.

      3. Кредиттік дерекнама аталған микроқаржы ұйымында микрокредит беру туралы алғашқы шартқа қарыз алушы қол қойған күннен бастап қалыптастырылады.

      Кредиттiк дерекнамада мыналар:

      1) микрокредиттi пайдалану мақсаты туралы (мақсатты микрокредит берiлген жағдайда), қарыз алушының микрокредиттi өтеу және құнын көрсете отырып, сыйақы төлеу жөнiндегi мiндеттемелерінің орындалуын қамтамасыз етуге ұсынатын мүлкі туралы не қамтамасыз етудiң жоқ екендігі туралы мәлiметтері бар өтiнiш;

      2) қарыз алушы – заңды тұлға органының микрокредит алу туралы шешімі;

      3) кепіл беруші – заңды тұлға органының қарыз алушы міндеттемелерінің орындалуын қамтамасыз етуге кепіл нысанасын беру туралы шешімі;

      4) қарыз алушының құрылтай құжаттарының көшiрмелерi (заңды тұлғалар үшiн);

      5) қарыз алушының жеке басын куәландыратын құжаттың көшiрмесi (жеке тұлғалар үшiн);

      6) қарыз алушы өкiлiнiң микрокредит беру туралы шартқа қол қою өкiлеттiгiн растайтын құжаттар;

      7) микрокредит беру туралы шарт;

      8) егер берiлген микрокредит мүлiк кепiлiмен қамтамасыз етiлген жағдайда – кепiл туралы шарт, мүлікке меншік құқығын растайтын құжаттардың көшірмелері, ал мүлік кепілі міндетті тіркелетін жағдайда – мүлік кепілінің тіркелу фактісін растайтын құжаттар қамтылады.

      4. Мiндеттемесiнің орындалуы кепiлдiкпен немесе кепілгерлікпен қамтамасыз етiлген микрокредит бойынша кредиттiк дерекнамаға мынадай қосымша құжаттар:

      1) кепiлдiк немесе кепілгерлік шарты;

      2) өкiлдiң кепілдік беруші атынан кепiлдiк беру шартына немесе кепілгердің атынан кепілгерлік шартқа қол қоюға өкiлеттiгiн растайтын құжаттар;

      3) қарыз алушының міндеттемелерінің орындалуын қамтамасыз ету үшін кепілдік немесе кепілгерлік беру туралы кепілдік беруші немесе кепілгер – заңды тұлға органының шешімі қоса беріледі.

      5. Микрокредит бойынша берешектiң толық немесе iшiнара өтелгенiн растайтын құжаттар (немесе олардың көшірмелері) кредиттiк дерекнамаға қоса берiлуге және оларда микрокредиттi өтеу көзi (қарыз алушы аударған не кепiлдегі мүлiктi сатудан түскен ақша) көрсетілуге тиiс.

      Ескерту. 20-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 29.12.2014 № 269-V Заңымен (01.01.2015 бастап қолданысқа енгізіледі).

21-бап. Микрокредит беру құпиясы

      1. Микрокредит беру құпиясы қарыз алушылар, микрокредиттердiң мөлшерлерi туралы, микрокредит беру туралы шарттың қарыз алушыға қатысты өзге де талаптары туралы және микроқаржы ұйымының операциялары туралы (микрокредиттер беру қағидаларын қоспағанда) мәлiметтердi қамтиды.

      Тарату процесіндегі микроқаржы ұйымының микрокредиттер беру туралы жасасқан шарттары жөнiндегi мәлiметтер микрокредит беру құпиясына жатпайды.

      2. Микроқаржы ұйымдары микрокредит бepу құпиясына кепiлдiк бередi.

      3. Микрокредит беру құпиясы берілген микрокредиттер бойынша Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес қарыз алушыға, микроқаржы ұйымында жеке өзінің қатысуымен берілген жазбаша келісімі негізінде кез келген үшінші тұлғаға, кредиттік бюроға ғана, сондай-ақ осы баптың 4, 5, 5-1 және 6-тармақтарында көрсетiлген тұлғаларға ашылуы мүмкiн.

      4. Қарыз алушылар, микрокредиттердiң мөлшерлерi туралы, микрокредит беру туралы шарттың қарыз алушыға қатысты өзге де талаптары туралы, микроқаржы ұйымы жүргiзген операциялар туралы мәлiметтер:

      1) қылмыстық қудалау функциясын жүзеге асыратын мемлекеттік органдар мен лауазымды адамдарға: олар жүргiзiп жатқан қылмыстық iстер бойынша мөрмен расталған және прокурор санкция берген жазбаша сұрау салу негiзiнде;

      1-1) прокурордың санкциясымен Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздік органдарына және Мемлекеттік күзет қызметіне: барлау және (немесе) нұқсан келтіру акцияларының алдын алу, оларды әшкерелеу және жолын кесу үшін қажетті ақпаратты беру туралы олардың талап етуі бойынша;

      2) соттарға: олар жүргiзiп жатқан iстер бойынша соттың ұйғарымы, қаулысы, шешiмi және үкiмi негiзiнде;

      3) әділет органдарына және жеке сот орындаушыларына: олар жүргізіп жатқан атқарушылық іс жүргізу істері бойынша әділет органдарының мөрімен немесе жеке сот орындаушысының мөрімен расталған, сот орындаушысының сот санкция берген қаулысы негізінде;

      4) прокурорға: оның құзыретi шегiнде өзінің қарауында жатқан материал бойынша тексеру ісін жүргізу туралы қаулы негiзiнде;

      5) салықтық әкімшілендіру мақсатында ғана мемлекеттік кіріс органдарына: тексерiлетiн тұлғаға салық салуға байланысты мәселелер бойынша нұсқама негiзiнде;

      6) қарыз алушының өкiлдерiне: сенімхат негізінде, жеке тұлға болып табылатын қарыз алушы бойынша нотариат куәландырған сенімхат негізінде;

      7) оңалту және банкроттық саласындағы уәкілетті органға: өзі жөнінде соттың банкрот деп тану туралы заңды күшіне енген шешімі бар тұлғаға қатысты, банкроттық және (немесе) оңалту туралы іс қозғалғанға дейін бес жыл ішіндегі кезең үшін прокурордың санкциясымен беріледі.

      5. Қарыз алушы, микрокредит мөлшерi туралы, микрокредит беру туралы шарттың қарыз алушыға қатысты өзге де талаптары жөнiндегi мәлiметтер қарыз алушы қайтыс болған жағдайда, осы баптың 4-тармағында көзделген тұлғалардан басқа, жазбаша сұрау салу негiзiнде, сондай-ақ:

      1) қарыз алушы өсиетте көрсеткен тұлғаларға;

      2) нотариустарға: өздері жүргiзiп жатқан мұрагерлiк iстер бойынша нотариустың мөрiмен расталған, оның жазбаша сұрау салуы негiзiнде беріледі.

      Нотариустың жазбаша сұрау салуына қайтыс болу туралы куәлiктiң көшiрмесi қоса берiлуге тиiс;

      3) шетелдiк консулдық мекемелерге: олар жүргiзiп жатқан мұрагерлiк iстер бойынша берiледi.

      5-1. Микрокредит беру құпиясы банк омбудсманына оның қарауында жатқан, қарыз алушылардың – жеке тұлғалардың өзі бойынша құқық (талап ету) осы Заңның 9-1-бабының 4 және 5-тармақтарында көрсетiлген тұлғаға берілген микрокредит беру туралы шарттан туындайтын келіспеушіліктерді реттеу жөніндегі жүгінулері бойынша ашылуы мүмкін.

      6. Мыналар:

      1) кредиттік бюроларға микроқаржы ұйымдарының теріс ақпарат беруі және күнтізбелік жүз сексен күннен асатын мерзімі өткен берешегі жөнінде кредиттік тарих субъектісі туралы кредиттік бюролардың теріс ақпарат беруі;

      2) микроқаржы ұйымдарының негізгі борыш және (немесе) есепке жазылған сыйақы бойынша мерзімі өткен берешегі бар микрокредитке байланысты ақпаратты осы Заңның 9-1-бабының 4 және 5-тармақтарында көрсетілген тұлғаларға беруі;

      3) микроқаржы ұйымдарының коллекторлық агенттікке осы коллекторлық агенттікпен берешекті өндіріп алу туралы жасасқан шарт шеңберінде микрокредит жөнінде ақпарат беруі микрокредит беру құпиясының ашылуы болып табылмайды.

      Ескерту. 21-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 07.03.2014 N 177-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 29.09.2014 N 239-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 28.11.2014 № 257-V (қолданысқа енгізілу тәртібін 10-баптың 12) тармақшасынан қараңыз); 29.12.2014 № 269-V (01.01.2015 бастап қолданысқа енгізіледі); 24.11.2015 № 422-V (01.01.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 28.12.2016 № 36-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін екі ай өткен соң қолданысқа енгізіледі); 06.05.2017 № 63-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

22-бап. Бухгалтерлiк есепті жүргiзу және қаржылық есептiлiкті жасау

      Микроқаржы ұйымының бухгалтерлік есепті жүргізуі және қаржылық есептілікті жасауы, бухгалтерлік есептің жүргізілуін автоматтандыру уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес жүзеге асырылады.

23-бап. Құжаттарды сақтау

      Микроқаржы ұйымының қызметiне байланысты құжаттарды сақтау Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.

24-бап. Микрокредиттер беру жөнiндегi қызметке және шындыққа сай келмейтiн жарнамаға тыйым салу

      1. Микроқаржы ұйымдары ретiнде тiркелмеген заңды тұлғалардың микрокредиттер беру жөнiндегi кәсiпкерлiк қызметтi жүзеге асыруға құқығы жоқ.

      2. Микроқаржы ұйымдарына өздерiнiң қызметi туралы оны жариялау күнінде шындыққа сай келмейтiн жарнама жасауға тыйым салынады.

25-бап. Микроқаржы ұйымдарын қайта ұйымдастыру және тарату

      Микроқаржы ұйымдарын қайта ұйымдастыру және тарату Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген тәртiппен жүзеге асырылады.

4-тарау. МИКРОҚАРЖЫ ҰЙЫМДАРЫН МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУ, ОЛАРДЫҢ
ҚЫЗМЕТІН БАҚЫЛАУ ЖӘНЕ ҚАДАҒАЛАУ

26-бап. Микроқаржы ұйымы үшін белгіленетін пруденциялық нормативтер және сақталуы мiндеттi өзге де нормалар мен лимиттер

      Пруденциялық нормативтердің және сақталуы мiндеттi өзге де нормалар мен лимиттердің құрамына:

      1) жарғылық капиталдың ең төменгi мөлшерi;

      2) меншікті капиталдың ең төменгі мөлшері;

      3) меншікті капиталдың жеткiлiктiлiгi;

      4) бір қарыз алушыға тәуекелдің ең жоғарғы мөлшері;

      5) левередж коэффициенті кіреді.

27-бап. Уәкілетті органның құзыреті

      Уәкілетті орган:

      1) есептік тіркеуді жүргізедi;

      2) микроқаржы ұйымдарының тізілімін жүргізеді;

      3) пруденциялық нормативтердi және микроқаржы ұйымының сақтауы мiндеттi өзге де нормалар мен лимиттердi және оларды есептеу әдістемесін, сондай-ақ олардың орындалуы туралы есептілікті табыс етудің нысандары мен мерзімдерін әзірлейді және бекітеді;

      4) микроқаржы ұйымының есептілік тiзбесiн, нысандарын, оны табыс ету мерзiмдерi мен тәртiбiн айқындайды;

      5) берілген микрокредиттер бойынша активтер мен шартты міндеттемелерді сыныптауды жүзеге асыру және оларға қарсы провизиялар (резервтер) құру қағидаларын әзірлейді және салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің түсімін қамтамасыз ету саласындағы басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік органмен келісім бойынша бекітеді;

      6) микроқаржы ұйымының қызметіне тексеруді жүзеге асырады;

      6-1) микроқаржы ұйымдарының Қазақстан Республикасының қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы заңнамасында көзделген талаптарды сақтауын бақылауды жүзеге асырады;

      7) осы Заңның 15-бабы 2-тармағының бірінші бөлігінде және 16-бабының 5-тармағында көзделген талаптарды орындамаған жағдайда, микроқаржы ұйымдарын қайта ұйымдастыру не тарату туралы сотқа талап арыз береді;

      8) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

      Ескерту. 27-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 10.06.2014 № 206-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі).

28-бап. Микроқаржы ұйымына қолданылатын ықпал ету шаралары және оларды қолдану негіздері

      1. Уәкілетті орган микроқаржы ұйымы пруденциялық нормативтерді және сақталуы міндетті өзге де нормалар мен лимиттерді бұзған, микроқаржы ұйымының лауазымды адамдары мен жұмыскерлерінің заңсыз әрекеттері немесе әрекетсіздігі анықталған, Қазақстан Республикасы заңдарының және уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілерінің талаптары сақталмаған кезде, осы бапта белгіленген ықпал ету шараларын қолданады.

      Ықпал ету шаралары деп шектеулі ықпал ету шаралары мен санкциялар түсініледі.

      2. Уәкілетті орган шектеулі ықпал ету шаралары ретінде микроқаржы ұйымына мынадай шектеулі шараларды қолдануға:

      1) орындалуы мiндеттi жазбаша нұсқама беруге;

      2) жазбаша ескерту шығаруға;

      3) жазбаша келісім жасауға құқығы бар.

      Анықталған бұзушылықтарды және (немесе) оларды жасауға ықпал еткен себептерді, сондай-ақ жағдайларды белгiленген мерзiмде жоюға бағытталған орындалуы міндетті түзету шараларын қолдануға және (немесе) анықталған бұзушылықтарды және (немесе) оларды жасауға ықпал еткен себептерді, сондай-ақ жағдайларды жою жөніндегі іс-шаралар жоспарын (бұдан әрі – іс-шаралар жоспары) белгiленген мерзiмде ұсыну қажеттілігіне арналған микроқаржы ұйымына берілген нұсқау жазбаша нұсқама болып табылады.

      Жазбаша нұсқамада белгіленген мерзімде ұсынылған іс-шаралар жоспарында бұзушылықтардың, олардың туындауына алып келген себептердің сипаттамасы, жоспарланған іс-шаралар тізбесі, оларды жүзеге асыру мерзімдері, сондай-ақ жауапты лауазымды адамдар көрсетіледі.

      Уәкiлеттi органның жазбаша нұсқамасына сотқа шағым жасау оның орындалуын тоқтата тұрмайды.

      Уәкілетті орган жазбаша ескерту шығарылғаннан кейін бір жыл ішінде осы ескерту шығарылған бұзушылыққа ұқсас Қазақстан Республикасының заңнамасының нормалары қайтадан бұзылғанын анықтаған жағдайда, уәкiлеттi органның микроқаржы ұйымына осы баптың 4-тармағында көзделген санкцияларды қолдану мүмкiндiгi туралы хабарламасы жазбаша ескерту болып табылады.

      Жазбаша келісім уәкілетті орган мен микроқаржы ұйымының арасында анықталған бұзушылықтарды дереу жою қажеттілігі және осы бұзушылықтарды жою мерзімдерін көрсете отырып, оларды жою жөніндегі шаралар тізбесін және (немесе) анықталған бұзушылықтар жойылғанға дейін микроқаржы ұйымы өзіне алған шектеулердің тізбесін бекіту туралы жасалады.

      Жазбаша келісім микроқаржы ұйымының қызметінде қаржылық жай-күйді жақсарту бойынша тиімді үйлестірілген шаралар қолдануды талап ететін қаржылық нашарлау байқалған жағдайларда жасалуы қажет. Жазбаша келісімде микроқаржы ұйымының басқару органы және (немесе) атқарушы органы алдағы уақытта кемшіліктерді жою, қаржылық жай-күйді жақсарту бойынша қолданатын іс-қимылдар мен олардың орындалу мерзімдері көрсетіледі. Жазбаша келісімге қол қоя отырып, микроқаржы ұйымы оның шарттарын орындау жөнінде өзіне міндеттемелер қабылдайды.

      Жазбаша келісімге микроқаржы ұйымы тарапы міндетті түрде қол қоюға тиіс.

      3. Микроқаржы ұйымы уәкілетті органды жазбаша нұсқамада және жазбаша келісімде көрсетілген шаралардың осы құжаттарда көзделген мерзімдерде орындалғаны туралы хабардар етуге міндетті.

      Егер бұзушылықты жою үшін белгіленген мерзім бір айдан асатын болса, микроқаржы ұйымы орын алған кемшіліктерді жою жөніндегі іс-шаралардың орындалуы туралы уәкілетті органды ай сайын айдың жиырмасына дейін хабардар етеді.

      Бір шектеулі ықпал ету шарасын қолдану Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларда басқа шектеулі ықпал ету шараларының қолданылуын жоққа шығармайды, бұдан бұрын қабылданған шаралардың қолданылуын тоқтата тұрмайды және тоқтатпайды.

      4. Уәкілетті орган осы Заңның 16-бабының 1-тармағында көзделген негіздер бойынша санкциялар ретінде микроқаржы ұйымын микроқаржы ұйымдарының тізілімінен шығарады.

      5. Уәкiлеттi органның микроқаржы ұйымына осы бапта көзделген ықпал ету шараларын қолдану туралы шешіміне сотқа шағымдануға болады.

      6. Бұзушылықты іс-шаралар жоспарында, жазбаша келісімде не жазбаша нұсқамада белгіленген мерзімдерде микроқаржы ұйымына байланысты емес себептер бойынша жою мүмкіндігі болмаған жағдайда, іс-шаралар жоспарын, жазбаша келісімді не жазбаша нұсқаманы орындау мерзімін уәкілетті орган өзінің нормативтік-құқықтық актісінде белгіленген тәртіппен ұзартуы мүмкін.

      Ескерту. 28-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 24.11.2015 № 422-V (01.01.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 29.03.2016 № 479-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 06.05.2017 № 63-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

29-бап. Микроқаржы ұйымының қызметін тексеру

      1. Микроқаржы ұйымының қызметiн тексерудi уәкілетті орган дербес не басқа мемлекеттік органдарды және (немесе) ұйымдарды тарта отырып жүзеге асырады.

      2. Микроқаржы ұйымы уәкiлеттi органның тексеруге берген тапсырмасында көрсетiлген мәселелер бойынша тексерушi органға жәрдемдесуге, сондай-ақ кез келген лауазымды адамдар мен қызметкерлерден жауап алу мүмкiндiгiн және тексерудi орындауға қажеттi кез келген ақпарат көзіне қолжетімділікті қамтамасыз етуге мiндеттi.

      3. Уәкiлеттi органның қызметкерлерiне микроқаржы ұйымының қызметiн тексеру барысында алынған мәлiметтердi жария етуге не үшiншi тұлғаларға беруге тыйым салынады.

      4. Тексерудi жүзеге асыратын адамдар микроқаржы ұйымының қызметiн тексеру барысында алынған, заңмен қорғалатын құпияны құрайтын мәлiметтердi жария еткенi үшiн Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жауапты болады.

5-тарау. ҚОРЫТЫНДЫ ЖӘНЕ ӨТПЕЛІ ЕРЕЖЕЛЕР

30-бап. Қазақстан Республикасының микроқаржы ұйымдары туралы заңнамасын бұзғаны үшiн жауаптылық

      Қазақстан Республикасының микроқаржы ұйымдары туралы заңнамасын бұзу Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылыққа әкеп соғады.

31-бап. Өтпелі ережелер

      1. Коммерциялық емес микрокредиттік ұйымдарды қоспағанда, микрокредиттік ұйымдар 2016 жылғы 1 қаңтарға дейінгі мерзімде Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес мемлекеттік қайта тіркелуге жатады.

      Осы тармақта белгіленген талаптар сақталмаған жағдайда, микрокредиттік ұйымдар Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес қайта ұйымдастырылуға не таратылуға жатады.

      2. Коммерциялық емес микрокредиттік ұйымдар 2016 жылғы 1 қаңтарға дейінгі мерзімде Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес қайта ұйымдастырылуға не таратылуға жатады.

      3. Қайта тіркелген не микроқаржы ұйымы болып қайта құрылған микрокредиттік ұйым осы Заңның 14-бабына сәйкес есептік тіркеуден өту үшін берілген микрокредиттер бойынша табыстар мен корпоративтік табыс салығының есептелген сомасы көрсетілген, соңғы үш жылдағы салық декларациясының көшірмесін уәкілетті органға қосымша ұсынады.

      4. Микрокредиттік ұйымдар 2016 жылғы 1 қаңтарға дейін өз қызметінде осы Заңның 1-бабының 2)5) және 8) тармақшаларында, 2-бабының 2 және 3-тармақтарында, 3-бабында, 4-бабының 1, 3 және 4-тармақтарында, 5-бабының 1 және 3-тармақтарында, 6-бабында, 7-бабының 1-тармағында, 2-тармағының 1)6) және 12) тармақшаларында, 3-тармағында, 810-баптарында, 11-бабының 2-тармағында, 12-бабының 3-тармағында, 17 және 18-баптарында, 19-бабы 1-тармағының 1)9) және 12) тармақшаларында, 20, 21 және 23-баптарында, 24-бабының 2-тармағында, 25, 30 және 31-баптарында көзделген нормаларды басшылыққа алады.

      Осы Заңның 12-бабы 3-тармағының күші коммерциялық емес микрокредиттік ұйымдарға қолданылмайды.

      5. Микрокредиттік ұйымдар 2016 жылғы 1 қаңтарға дейін салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің түсімін қамтамасыз ету саласында басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік органмен келісім бойынша уәкілетті орган бекіткен қағидаларға сәйкес берілген микрокредиттер бойынша активтер мен шартты міндеттемелерді сыныптауды жүзеге асыруға және оларға қарсы провизияларды (резервтерді) құруға құқылы.

      6. 2016 жылғы 1 қаңтарға дейін уәкілетті орган осы Заңның 14-бабында және осы баптың 3-тармағында көзделген құжаттардың толық топтамасын ұсынған күннен бастап отыз жұмыс күні ішінде есептік тіркеуден өту үшін өтінішті қарайды.

      Осы тармақтың бірінші бөлігінде белгіленген мерзімде уәкілетті орган микроқаржы ұйымын микроқаржы ұйымдарының тізіліміне енгізуге және осы шешімі туралы оны хабардар етуге не есептік тіркеуден бас тартудың себептері туралы жазбаша түрде дәлелді жауап беруге міндетті.

31-1-бап. Микрокредит беру жөніндегі көрсетілетін қызметтерді бекіту туралы хабарлама

      Микроқаржы ұйымы уәкілетті органды микрокредиттер беру жөніндегі көрсетілетін қызметтерді бекітуге уәкілетті микроқаржы ұйымының органы микрокредиттер беру жөніндегі көрсетілетін қызметтерді бекіткені туралы олар бекітілген күннен бастап он жұмыс күні ішінде "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген тәртіппен хабардар етуге міндетті.

      Микроқаржы ұйымдары хабарламаға мынадай құжаттарды қоса береді:

      микроқаржы ұйымы бекіткен микрокредит беру туралы шарттың үлгілік нысанын;

      микроқаржы ұйымының микрокредит беру туралы шарттың үлгілік нысанын бекіту туралы шешімінен үзінді көшірмені.

      Ескерту. 5-тарау 31-1-баппен толықтырылды - ҚР 16.05.2014 № 203-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі); жаңа редакцияда - ҚР 29.03.2016 № 479-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).

32-бап. Осы Заңды қолданысқа енгізу тәртібі

      1. Осы Заң, 2016 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілетін осы Заңның 14-бабының 3 және 4-тармақтарын қоспағанда, алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

      2. "Микрокредиттік ұйымдар туралы" 2003 жылғы 6 наурыздағы Қазақстан Республикасы Заңының (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2003 ж., № 4, 23-құжат; 2006 ж., № 11, 55-құжат; № 23, 140-құжат; 2010 ж., № 7, 28-құжат; 2011 ж., № 3, 32-құжат) күші жойылды деп танылсын.

      Қазақстан Республикасының
      Президентi Н.НАЗАРБАЕВ