О пробации

Закон Республики Казахстан от 30 декабря 2016 года № 38-VІ ЗРК.

      Вниманию пользователей!
      Для удобства пользования РЦПИ создано ОГЛАВЛЕНИЕ.

      Настоящий Закон регулирует общественные отношения в сфере организации и функционирования пробации и устанавливает понятие, цель, задачи, принципы, виды и формы осуществления пробации, а также правовой статус лиц, в отношении которых применяется пробация, и субъектов, ее осуществляющих.

Глава 1. ОБЩИЕ ПОЛОЖЕНИЯ

Статья 1. Понятие, цель и задачи пробации

      1. Пробация – система видов деятельности и индивидуально определяемых мер контрольного и социально-правового характера, направленных на коррекцию поведения лиц, категории которых определены законом, для предупреждения совершения ими уголовных правонарушений.

      2. Целью пробации является содействие в обеспечении безопасности общества путем:

      1) коррекции поведения подозреваемого, обвиняемого;

      2) ресоциализации осужденного;

      3) социальной адаптации и реабилитации лица, освобожденного из учреждения уголовно-исполнительной (пенитенциарной) системы.

      3. В соответствии с указанной целью задачами пробации являются:

      1) оказание социально-правовой помощи лицам, состоящим на учете службы пробации;

      2) исполнение определенных законом видов наказаний, не связанных с лишением свободы;

      3) осуществление контроля за осужденным, отбывающим наказание в виде ограничения свободы, осужденным условно, освобожденным условно-досрочно от отбывания наказания в виде лишения свободы;

      4) участие в подготовке к освобождению осужденного, отбывающего наказание в учреждении уголовно-исполнительной (пенитенциарной) системы.

Статья 2. Законодательство Республики Казахстан о пробации

      1. Законодательство Республики Казахстан о пробации основывается на Конституции Республики Казахстан, состоит из Уголовного, Уголовно-процессуального и Уголовно-исполнительного кодексов Республики Казахстан, настоящего Закона и иных нормативных правовых актов Республики Казахстан.

      2. Международные договоры, ратифицированные Республикой Казахстан, имеют приоритет перед настоящим Законом и применяются непосредственно, кроме случаев, когда из международного договора следует, что для его применения требуется издание закона.

Статья 3. Основные принципы пробации

      Пробация основывается на принципах:

      1) соблюдения прав, свобод и законных интересов человека и гражданина;

      2) законности;

      3) гуманизма;

      4) гласности, за исключением сведений, составляющих государственные секреты и иную охраняемую законом тайну;

      5) дифференцированного и индивидуального подхода при определении объема социально-правовой помощи и осуществлении пробационного контроля в отношении лиц, состоящих на учете службы пробации;

      6) стимулирования правопослушного и активного общественно полезного поведения лиц, состоящих на учете службы пробации;

      7) взаимодействия субъектов, осуществляющих пробацию.

Статья 4. Лица, в отношении которых применяется пробация.Права и обязанности лиц, состоящих на учете службы пробации

      1. Категории лиц, в отношении которых применяется пробация, определяются Уголовным и Уголовно-исполнительным кодексами Республики Казахстан, а также настоящим Законом.

      2. Лица, состоящие на учете службы пробации, имеют право на:

      1) обращение, получение сведений на родном или другом языке, которым они владеют, о своих правах и обязанностях, примененном судом наказании, порядке и условиях исполнения иных мер уголовно-правового воздействия, их изменениях, а также порядке представления предложений, заявлений и жалоб;

      2) обжалование действий или бездействия субъектов, осуществляющих пробацию, в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан;

      3) участие в мероприятиях по ресоциализации, социальной адаптации и реабилитации в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.

      Указанные в пункте 1 настоящей статьи лица имеют также другие права, предусмотренные законодательством Республики Казахстан.

      3. Лица, состоящие на учете службы пробации, обязаны:

      1) исполнять возложенные законом и судом обязанности;

      2) исполнять и соблюдать порядок и условия отбывания наказания и иных мер уголовно-правового воздействия;

      3) выполнять законные требования субъектов, осуществляющих пробацию;

      4) представлять достоверные сведения субъектам, осуществляющим пробацию.

      Указанные в пункте 1 настоящей статьи лица несут также другие обязанности, предусмотренные законом.

Статья 5. Формы осуществления пробации

      1. Пробация осуществляется в формах пробационного контроля и оказания социально-правовой помощи лицам, состоящим на учете службы пробации.

      2. Пробационный контроль представляет собой деятельность службы пробации и полиции по осуществлению контроля за исполнением лицами, состоящими на их учете, обязанностей, возложенных на них законом и судом.

      3. Социально-правовая помощь – комплекс мер, реализуемых на основании индивидуальной программы оказания социально-правовой помощи субъектами, осуществляющими пробацию, направленных на ресоциализацию, социальную адаптацию и реабилитацию лиц, в отношении которых применяется пробация.

Статья 6. Меры ресоциализации, социальной адаптации и реабилитации лиц, в отношении которых применяется пробация

      1. Ресоциализация, социальная адаптация и реабилитация лиц, в отношении которых применяется пробация, обеспечиваются путем:

      1) оказания социально-правовой помощи по вопросам:

      получения медицинских услуг;

      получения среднего образования;

      овладения профессией (профессиональная подготовка, переподготовка и повышение квалификации);

      содействия в трудоустройстве;

      обеспечения психологического сопровождения;

      получения установленных законодательством Республики Казахстан льгот и социальных выплат;

      2) содействия в восстановлении и формировании поддерживающей системы социальных связей, включающего:

      социально-психологическое и психологическое консультирования;

      социальный патронаж;

      помощь в восстановлении семейных и иных социально-позитивных связей при условии взаимного согласия сторон;

      3) социально-бытовой адаптации, включающей:

      обеспечение местом пребывания;

      организацию реабилитационных мероприятий;

      привлечение к участию в культурных мероприятиях;

      4) предоставления консультаций по социально-правовым вопросам.

      2. Меры, предусмотренные пунктом 1 настоящей статьи, реализуются субъектами, осуществляющими пробацию, на основании индивидуальной программы оказания социально-правовой помощи.

      Индивидуальная программа оказания социально-правовой помощи – совокупность мероприятий субъектов, осуществляющих пробацию, по оказанию социально-правовой помощи лицу, состоящему на учете службы пробации, выработанных на основе комплексного изучения его личности и конкретной жизненной ситуации.

Глава 2. СУБЪЕКТЫ, ОСУЩЕСТВЛЯЮЩИЕ ПРОБАЦИЮ, И ИХ КОМПЕТЕНЦИЯ

Статья 7. Субъекты, осуществляющие пробацию

      Субъектами, осуществляющими пробацию, являются государственные органы, действующие в пределах своей компетенции, в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан о пробации, а также граждане, общественные объединения и иные юридические лица – в соответствии со статьей 11 настоящего Закона.

Статья 8. Компетенция органов внутренних дел

      1. К компетенции Министерства внутренних дел Республики Казахстан относятся:

      1) реализация государственной политики в сфере пробации;

      2) осуществление государственного контроля в сфере пробации;

      3) утверждение:

      методики проведения психосоциального тестирования личности подозреваемого, обвиняемого на стадии досудебной пробации;

      методики подготовки досудебного доклада;

      4) выполнение иных функций, возложенных на него настоящим Законом, иными законами Республики Казахстан, актами Президента и Правительства Республики Казахстан.

      2. К компетенции уполномоченного органа уголовно-исполнительной (пенитенциарной) системы относятся:

      1) обеспечение взаимодействия субъектов, осуществляющих пробацию;

      2) координация деятельности учреждений уголовно-исполнительной (пенитенциарной) системы и служб пробации;

      3) разработка:

      методики проведения психосоциального тестирования личности подозреваемого, обвиняемого на стадии досудебной пробации;

      методики подготовки досудебного доклада;

      4) осуществление иных полномочий, предусмотренных законодательством Республики Казахстан.

      3. Полиция в пределах своей компетенции, установленной законодательством Республики Казахстан, осуществляет:

      1) комплекс мер по профилактике, выявлению, изучению, устранению причин и условий, способствующих совершению правонарушений со стороны лиц, находящихся под пробационным контролем;

      2) пробационный контроль в отношении несовершеннолетних;

      3) иные полномочия, предусмотренные законодательством Республики Казахстан.

Статья 9. Полномочия службы пробации

      1. Служба пробации – орган уголовно-исполнительной (пенитенциарной) системы, осуществляющий исполнительные и распорядительные функции по обеспечению исполнения уголовных наказаний без изоляции от общества, а также организации и функционированию пробации.

      2. Служба пробации:

      1) ведет учет лиц, в отношении которых применяется пробация;

      2) устанавливает место жительства лица, в отношении которого применяется пробация, состояние его здоровья, уровень образования и трудовую занятость, а также иные сведения, необходимые для определения объема предоставления ему социально-правовой помощи;

      3) составляет индивидуальную программу оказания социально-правовой помощи лицам, состоящим на учете службы пробации;

      4) разъясняет порядок предоставления и отказа от получения социально-правовой помощи, оказывает содействие в ее получении;

      5) осуществляет подготовку досудебного доклада в отношении подозреваемого, обвиняемого;

      6) разъясняет лицам, к которым применены наказания, не связанные с лишением свободы, порядок исполнения возложенных на них судом обязанностей и последствия их неисполнения;

      7) разъясняет лицам, в отношении которых установлен пробационный контроль, порядок и условия его осуществления и прекращения, а также последствия несоблюдения условий пробационного контроля;

      8) осуществляет пробационный контроль;

      9) запрашивает необходимые для осуществления своих полномочий сведения, справки, характеристики, иную информацию от юридических лиц с соблюдением требований законодательства Республики Казахстан о государственных секретах и иной охраняемой законом тайне;

      10) участвует в разработке и реализации:

      программ в сфере защиты прав несовершеннолетних и семьи;

      механизмов вовлечения субъектов, осуществляющих пробацию, в деятельность по защите прав несовершеннолетних и семьи;

      11) участвует в проведении мониторинга качества услуг по защите прав несовершеннолетних и семьи;

      12) осуществляет иные полномочия, предусмотренные законодательством Республики Казахстан.

      3. Служба пробации осуществляет взаимодействие с государственными органами, гражданами, общественными объединениями и иными юридическими лицами по вопросам оказания социально-правовой помощи лицам, состоящим на ее учете, в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

Статья 10. Компетенция местных исполнительных органов

      Местные исполнительные органы области, города республиканского значения, столицы, района, города областного значения исполняют полномочия в сфере оказания социально-правовой и иной помощи лицам, состоящим на учете службы пробации, путем их социальной адаптации и реабилитации в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

      Сноска. Статья 10 в редакции Закона РК от 27.12.2019 № 292-VІ (порядок введения в действие см. ст.2).

Статья 11. Участие граждан, общественных объединений и иных юридических лиц в осуществлении пробации

      1. Участие граждан, общественных объединений и иных юридических лиц в осуществлении пробации реализуется путем добровольного содействия в предоставлении социально-правовой помощи лицам, в отношении которых применяется пробация, в следующих формах:

      1) разработки и реализации программ и проектов, направленных на совершенствование деятельности службы пробации и социально-правовой помощи лицам, состоящим на учете службы пробации;

      2) проведения социологических и иных мониторингов;

      3) участия в разработке и общественном обсуждении проектов нормативных правовых актов, регулирующих пробацию;

      4) участия в работе консультативно-совещательных и экспертных органов по вопросам пробации;

      5) оказания иного содействия в формах, не противоречащих законодательству Республики Казахстан.

      2. Лица, участвующие в осуществлении пробации, не вправе разглашать персональные данные, а также сведения о частной жизни лиц, в отношении которых применяется пробация, без их письменного согласия.

      3. Международные неправительственные организации могут оказывать помощь службе пробации в соответствии с законодательством Республики Казахстан, международными договорами и иными обязательствами Республики Казахстан.

Глава 3. ВИДЫ ПРОБАЦИИ И ОСОБЕННОСТИ ЕЕ ОСУЩЕСТВЛЕНИЯ

Статья 12. Виды пробации

      К видам пробации относятся:

      1) досудебная пробация – деятельность и совокупность мер по оказанию социально-правовой помощи подозреваемому, обвиняемому, направленных на коррекцию их поведения;

      2) приговорная пробация – деятельность и совокупность мер по установлению и осуществлению пробационного контроля в отношении лиц, осужденных к ограничению свободы, а также осужденных условно, и оказанию им социально-правовой помощи;

      3) пенитенциарная пробация – деятельность и совокупность мер по ресоциализации лиц, отбывающих наказание в виде лишения свободы в учреждениях уголовно-исполнительной (пенитенциарной) системы;

      4) постпенитенциарная пробация – деятельность и совокупность мер по установлению и осуществлению пробационного контроля в отношении лиц, освобожденных из учреждений уголовно-исполнительной (пенитенциарной) системы, и оказанию им социально-правовой помощи.

Статья 13. Досудебная пробация

      1. Досудебная пробация применяется на добровольной основе в отношении подозреваемых, обвиняемых:

      1) несовершеннолетних;

      2) инвалидов;

      3) женщин:

      в возрасте пятидесяти восьми и свыше лет;

      беременных;

      имеющих малолетних детей в возрасте до трех лет;

      4) мужчин:

      в возрасте шестидесяти трех и свыше лет;

      воспитывающих в одиночку малолетних детей в возрасте до трех лет.

      Досудебная пробация не применяется в отношении лиц, к которым применена мера пресечения в виде домашнего ареста или содержания под стражей.

      2. Досудебная пробация осуществляется по письменному заявлению лица, указанного в пункте 1 настоящей статьи, с момента его обращения.

      3. Социально-правовая помощь при досудебной пробации состоит в мерах, перечисленных в статье 6 настоящего Закона.

      4. Служба пробации составляет в отношении лица индивидуальную программу оказания социально-правовой помощи и обеспечивает ее реализацию.

      По результатам реализации указанной программы, а также на основании сведений, полученных в порядке, предусмотренном подпунктом 9) пункта 2 статьи 9 настоящего Закона, служба пробации составляет досудебный доклад, представляемый лицу, к которому применяется досудебная пробация, до начала судебного разбирательства.

      Указанное лицо может участвовать в подготовке досудебного доклада и выражать мнение по его содержанию, которое должно быть отражено в досудебном докладе.

      5. В случае прекращения уголовного дела на стадии досудебного расследования служба пробации прекращает досудебную пробацию. При этом оказание социально-правовой помощи лицу продолжается в соответствии с индивидуальной программой оказания социально-правовой помощи.

Статья 14. Досудебный доклад

      1. Досудебный доклад – информация о личностных особенностях подозреваемого, обвиняемого, выполнении ими мероприятий, предусмотренных индивидуальной программой оказания социально-правовой помощи, следовании рекомендациям службы пробации и принятии ее помощи.

      2. Содержание досудебного доклада включает в себя вводную, описательную и рекомендательную части.

      Во вводной части указываются:

      1) время, дата и место составления досудебного доклада;

      2) должность, фамилия и инициалы лица, составившего досудебный доклад;

      3) фамилия, имя и отчество (при его наличии), число, месяц, год и место рождения подозреваемого, обвиняемого.

      В описательной части излагаются следующие сведения о подозреваемом, обвиняемом:

      1) гражданство, семейное положение, род занятий, образование, место жительства, наличие судимости, иные характеризующие их данные;

      2) выполнение мероприятий, предусмотренных индивидуальной программой оказания социально-правовой помощи;

      3) социальная характеристика;

      4) результаты психосоциального тестирования личности;

      5) оценка рисков совершения ими уголовных правонарушений;

      6) следование рекомендациям службы пробации и принятие ее помощи.

      В рекомендательной части указывается примерный перечень обязанностей и ограничений, которые рекомендуется использовать при назначении лицу наказания и его исполнении.

      Информация, изложенная в досудебном докладе, используется при осуществлении всех видов пробации с учетом ее обновления.

Статья 15. Приговорная пробация

      1. Приговорная пробация применяется в отношении:

      1) осужденного к ограничению свободы;

      2) осужденного условно.

      2. Приговорная пробация в отношении лиц, указанных в пункте 1 настоящей статьи, осуществляется в форме пробационного контроля по правилам статьи 44 Уголовного кодекса Республики Казахстан, продолжительность которого определяется приговором или постановлением суда.

      3. Лицо, в отношении которого установлен пробационный контроль, обязано:

      1) явиться в течение десяти суток со дня вступления приговора или постановления суда в законную силу в службу пробации для постановки на учет;

      2) соблюдать условия и порядок отбывания наказания и иных мер уголовно-правового воздействия;

      3) являться в службу пробации в установленные дни для регистрации и проведения с ним профилактической беседы;

      4) письменно информировать службу пробации об изменении места жительства, работы или учебы;

      5) выполнять иные обязанности, возложенные на него законом и судом.

      4. В случае несоблюдения лицом условий пробационного контроля служба пробации:

      1) в отношении осужденного к ограничению свободы применяет взыскание в виде письменного предупреждения, а в случае злостного уклонения от отбывания наказания представляет в суд материалы для решения вопроса о замене неотбытой части ограничения свободы на наказание в виде лишения свободы;

      2) в отношении осужденного условно вносит представление о продлении срока пробационного контроля либо отмене условного осуждения и исполнении наказания, назначенного приговором суда.

      5. Если по истечении не менее половины установленного срока пробационного контроля осужденный условно своим поведением доказал свое исправление, то служба пробации направляет в суд представление об отмене условного осуждения и снятии с осужденного судимости.

      6. Служба пробации составляет в отношении лица индивидуальную программу оказания социально-правовой помощи и обеспечивает ее реализацию.

      Индивидуальная программа оказания социально-правовой помощи составляется на основе досудебного доклада. В случае, если таковой не составлялся, индивидуальная программа оказания социально-правовой помощи составляется в ходе приговорной пробации.

Статья 16. Пенитенциарная пробация

      1. Пенитенциарная пробация применяется в отношении осужденного, отбывающего наказание в виде лишения свободы в учреждениях уголовно-исполнительной (пенитенциарной) системы.

      2. Ресоциализация осужденного осуществляется с момента его прибытия в учреждение уголовно-исполнительной (пенитенциарной) системы в соответствии с требованиями уголовно-исполнительного законодательства Республики Казахстан.

      3. В отношении осужденного, отбывающего наказание в виде лишения свободы, которому до отбытия срока наказания остался один год, ресоциализация осуществляется службой пробации совместно с администрацией учреждения уголовно-исполнительной (пенитенциарной) системы в форме оказания социально-правовой помощи.

      4. Индивидуальная программа оказания социально-правовой помощи составляется и реализуется службой пробации совместно с администрацией учреждения уголовно-исполнительной (пенитенциарной) системы.

      5. Индивидуальная программа оказания социально-правовой помощи содержит:

      1) данные досудебного доклада (при его наличии), разработанного службой пробации на этапе досудебной пробации;

      2) материалы, характеризующие поведение осужденного в период пребывания в учреждении уголовно-исполнительной (пенитенциарной) системы;

      3) сведения о возмещении и (или) невозмещении исковых требований лицом, подготавливаемым к освобождению;

      4) сведения о социальных связях осужденного, подготавливаемого к освобождению, состоянии его здоровья, уровне образования, трудовых навыках, осведомленности о правовых механизмах реализации прав и свобод, а также иные необходимые сведения для коррекции социального поведения и успешной социальной адаптации осужденного;

      5) конкретные мероприятия, направленные на оказание социально-правовой помощи осужденному, подготавливаемому к освобождению;

      6) планируемые мероприятия по оказанию социально-правовой помощи, трудовому и бытовому устройству осужденного после его освобождения.

      6. Служба пробации совместно с администрацией учреждения уголовно-исполнительной (пенитенциарной) системы по просьбе лиц, подготавливаемых к освобождению, устанавливает их взаимодействие:

      1) с центрами занятости населения для регистрации осужденного и предоставления ему информации о вакансиях;

      2) со специализированными организациями (агентствами) по найму жилья;

      3) с социальными службами для содействия пожилым лицам, инвалидам и лицам без определенного места жительства в получении социальных услуг.

      7. При реализации индивидуальной программы оказания социально-правовой помощи служба пробации:

      1) взаимодействует с иными субъектами, осуществляющими пробацию, по вопросам трудового и бытового устройства лиц, подготавливаемых к освобождению;

      2) проводит работу по разъяснению лицам, в отношении которых применяется пробация, законодательства Республики Казахстан, регламентирующего порядок трудового и бытового устройства, информирует о действующих правовых механизмах реализации и защиты прав и свобод;

      3) разъясняет объем и порядок получения социально-правовой помощи при освобождении из мест лишения свободы;

      4) предварительно информирует о порядке осуществления административного надзора и пробационного контроля, а также последствиях его нарушения.

Статья 17. Постпенитенциарная пробация

      1. Постпенитенциарная пробация применяется в отношении лица:

      1) условно-досрочно освобожденного от отбывания наказания в виде лишения свободы;

      2) освобождаемого из мест лишения свободы, в отношении которого судом установлен административный надзор;

      3) которому лишение свободы было заменено ограничением свободы в соответствии со статьей 73 Уголовного кодекса Республики Казахстан;

      4) которому лишение свободы было заменено штрафом в соответствии со статьей 73 Уголовного кодекса Республики Казахстан;

      5) отбывшего назначенный судом срок наказания в виде лишения свободы.

      2. Постпенитенциарная пробация в отношении лица, условно-досрочно освобожденного от отбывания наказания в виде лишения свободы, применяется в форме пробационного контроля, осуществляемого органами внутренних дел по месту его жительства в соответствии с законодательством Республики Казахстан, а также содействия службы пробации по вопросам оказания социально-правовой помощи.

      3. Постпенитенциарная пробация в отношении лица, которому судом установлен административный надзор, осуществляется в форме оказания социально-правовой помощи.

      4. Постпенитенциарная пробация в отношении лица, которому лишение свободы было заменено ограничением свободы, осуществляется по правилам, предусмотренным статьей 15 настоящего Закона.

      5. Постпенитенциарная пробация в отношении лица, отбывшего назначенный судом срок лишения свободы, осуществляется по его инициативе путем обращения в службу пробации.

      В отношении лица, подпадающего под постпенитенциарную пробацию, указанного в подпункте 1) пункта 1 настоящей статьи, устанавливается пробационный контроль по правилам статьи 169 Уголовно-исполнительного кодекса Республики Казахстан.

      В отношении лица, указанного в подпункте 3) пункта 1 настоящей статьи, устанавливается пробационный контроль по правилам статьи 44 Уголовного кодекса Республики Казахстан и статьи 69 Уголовно-исполнительного кодекса Республики Казахстан.

      6. При составлении индивидуальной программы оказания социально-правовой помощи в отношении лица, к которому применяется постпенитенциарная пробация, учитываются следующие обстоятельства:

      1) длительность пребывания в учреждении уголовно-исполнительной (пенитенциарной) системы, а также его вид для оценки потребности в социальной адаптации и реабилитации;

      2) сохранение или утрата социально полезных связей по причине пребывания в учреждении уголовно-исполнительной (пенитенциарной) системы;

      3) возможности самостоятельного трудового и бытового устройства, сохранение трудовых навыков, а также наличие полученных в период пребывания в учреждении уголовно-исполнительной (пенитенциарной) системы образования и профессии;

      4) наличие возмещенных и (или) невозмещенных исковых требований в период пребывания в учреждении уголовно-исполнительной (пенитенциарной) системы;

      5) потребность в получении специальных социальных услуг;

      6) иные обстоятельства, которые могут повлиять на осуществление постпенитенциарной пробации.

Статья 18. Особенности осуществления пробации в отношении несовершеннолетнего

      Пробация в отношении несовершеннолетнего осуществляется:

      1) с учетом его индивидуальных и возрастных особенностей;

      2) с привлечением семьи;

      3) при взаимодействии с органами, осуществляющими функции по опеке или попечительству, и организациями, осуществляющими функции по защите прав ребенка;

      4) при взаимодействии с гражданами, общественными объединениями и иными юридическими лицами по вопросам оказания социально-правовой помощи несовершеннолетнему.

Статья 19. Осуществление пробационного контроля в отношении несовершеннолетнего

      1. Служба пробации осуществляет пробационный контроль в отношении несовершеннолетнего:

      1) осужденного к наказанию в виде ограничения свободы;

      2) осужденного условно.

      2. Полиция осуществляет пробационный контроль в отношении несовершеннолетнего:

      1) условно-досрочно освобожденного от отбывания наказания в виде лишения свободы;

      2) в отношении которого судом назначена принудительная мера воспитательного воздействия, установленная пунктом 4) части первой статьи 84 Уголовного кодекса Республики Казахстан.

      3. Служба пробации при постановке на учет несовершеннолетнего, в отношении которого установлен пробационный контроль, и определении объема необходимой ему социально-правовой помощи реализует комплекс мер в соответствии со статьями 69, 169 и 174 Уголовно-исполнительного кодекса Республики Казахстан с учетом положений статьи 18 настоящего Закона.

      При необходимости индивидуальной программой оказания социально-правовой помощи несовершеннолетнему предусматривается участие педагога и психолога.

      4. В отношении несовершеннолетнего наряду с мерами, указанными в пункте 3 настоящей статьи, служба пробации совместно с представителями органа опеки и попечительства ежеквартально проводит обследование жилищных условий несовершеннолетнего с составлением акта.

Глава 4. ЗАКЛЮЧИТЕЛЬНЫЕ ПОЛОЖЕНИЯ

Статья 20. Ответственность за нарушение законодательства Республики Казахстан о пробации

      Нарушение законодательства Республики Казахстан о пробации влечет ответственность в соответствии с законами Республики Казахстан.

Статья 21. Порядок введения в действие настоящего Закона

      Настоящий Закон вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

Президент


Республики Казахстан

Н. НАЗАРБАЕВ


Пробация туралы

Қазақстан Республикасының Заңы 2016 жылғы 30 желтоқсандағы № 38-VІ ҚРЗ.

      Қолданушылар назарына!
      Қолданушыларға ыңғайлы болуы үшін РҚАО мазмұнды жасады.

МАЗМҰНЫ

      Осы Заң пробацияны ұйымдастыру және оның жұмыс істеуі саласындағы қоғамдық қатынастарды реттейді және пробация ұғымын, мақсатын, міндеттерін, қағидаттарын, түрлерін және жүзеге асыру нысандарын, сондай-ақ өздеріне қатысты пробация қолданылатын адамдардың және оны жүзеге асыратын субъектілердің құқықтық мәртебесін белгілейді.

1-тарау. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

1-бап. Пробация ұғымы, мақсаты және міндеттері

      1. Пробация – санаттары заңмен айқындалған адамдардың қылмыстық құқық бұзушылықтар жасауының алдын алу үшін олардың мінез-құлқын түзеуге бағытталған бақылау және әлеуметтік-құқықтық сипаттағы қызмет түрлері мен жеке айқындалатын шаралар жүйесі.

      2. Пробацияның мақсаты:

      1) күдіктінің, айыпталушының мінез-құлқын түзеу;

      2) сотталған адамды әлеуметке қосу;

      3) қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесінің мекемесінен босатылған адамды әлеуметтік бейімдеу және оңалту арқылы қоғамның қауіпсіздігін қамтамасыз етуге жәрдемдесу болып табылады.

      3. Көрсетілген мақсатқа сәйкес мыналар пробацияның міндеттері болып табылады:

      1) пробация қызметінің есебінде тұратын адамдарға әлеуметтік-құқықтық көмек көрсету;

      2) бас бостандығынан айырумен байланысты емес жазалардың заңмен айқындалған түрлерін орындау;

      3) бас бостандығын шектеу түріндегі жазасын өтеп жүрген сотталғандарға, шартты түрде сотталғандарға, бас бостандығынан айыру түріндегі жазасын өтеуден шартты түрде мерзімінен бұрын босатылғандарға бақылау жасауды жүзеге асыру;

      4) қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесінің мекемесінде жазасын өтеп жүрген сотталған адамды босатуға дайындауға қатысу.

2-бап. Қазақстан Республикасының пробация туралы заңнамасы

      1. Қазақстан Республикасының пробация туралы заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделеді, Қазақстан Республикасының Қылмыстық, Қылмыстық-процестік және Қылмыстық-атқару кодекстерінен, осы Заңнан және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінен тұрады.

      2. Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттар осы Заңның алдында басым болады және халықаралық шарттан оны қолдану үшін заң шығару талап етілетін жағдайларды қоспағанда, тікелей қолданылады.

3-бап. Пробацияның негізгі қағидаттары

      Пробация:

      1) адам мен азаматтың құқықтарын, бостандықтарын және заңды мүдделерін сақтау;

      2) заңдылық;

      3) ізгілік;

      4) мемлекеттік құпияларды және заңмен қорғалатын өзге құпияны құрайтын мәліметтерді қоспағанда, жариялылық;

      5) пробация қызметінің есебінде тұратын адамдарға қатысты әлеуметтік-құқықтық көмек көлемін айқындау және пробациялық бақылауды жүзеге асыру кезінде сараланған және жеке-дара әдіс;

      6) пробация қызметінің есебінде тұратын адамдардың құқыққа бағынушылық және қоғамға пайдалы белсенді мінез-құлқын ынталандыру;

      7) пробацияны жүзеге асыратын субъектілердің өзара іс-қимылы қағидаттарына негізделеді.

4-бап. Өздеріне қатысты пробация қолданылатын адамдар.Пробация қызметінің есебінде тұратын адамдардың құқықтары мен міндеттері

      1. Өздеріне қатысты пробация қолданылатын адамдар санаттары Қазақстан Республикасының Қылмыстық және Қылмыстық-атқару кодекстерімен, сондай-ақ осы Заңмен айқындалады.

      2. Пробация қызметінің есебінде тұратын адамдардың:

      1) ана тілінде немесе өздері меңгерген басқа тілде өтініш жасауға, өздерінің құқықтары мен міндеттері, соттың қолданған жазасы, қылмыстық-құқықтық ықпал етудің өзге де шараларын орындаудың тәртібі мен шарттары, олардың өзгерістері, сондай-ақ ұсыныстар, арыздар мен шағымдар берудің тәртібі туралы мәліметтерді алуға;

      2) пробацияны жүзеге асыратын субъектілердің әрекеттеріне немесе әрекетсіздігіне Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен шағым жасауға;

      3) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен әлеуметке қосу, әлеуметтік бейімдеу және оңалту жөніндегі іс-шараларға қатысуға құқығы бар.

      Осы баптың 1-тармағында аталған адамдардың Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген басқа да құқықтары бар.

      3. Пробация қызметінің есебінде тұратын адамдар:

      1) заң мен сот жүктеген міндеттерді орындауға;

      2) жазаны және қылмыстық-құқықтық ықпал етудің өзге де шараларын өтеу тәртібі мен шарттарын орындауға және сақтауға;

      3) пробацияны жүзеге асыратын субъектілердің заңды талаптарын орындауға;

      4) пробацияны жүзеге асыратын субъектілерге анық мәліметтер ұсынуға міндетті.

      Осы баптың 1-тармағында аталған адамдардың заңда көзделген басқа да міндеттері бар.

5-бап. Пробацияны жүзеге асыру нысандары

      1. Пробация қызметінің есебінде тұратын адамдарға пробациялық бақылау және әлеуметтік-құқықтық көмек көрсету нысандарында пробация жүзеге асырылады.

      2. Пробациялық бақылау пробация қызметінің есебінде тұратын адамдардың өздеріне заң мен сот жүктеген міндеттерді орындауына бақылауды жүзеге асыру бойынша пробация қызметінің және полицияның жұмысын білдіреді.

      3. Әлеуметтік-құқықтық көмек – пробацияны жүзеге асыратын субъектілер әлеуметтік-құқықтық көмек көрсетудің жеке бағдарламасы негізінде іске асыратын, өздеріне қатысты пробация қолданылатын адамдарды әлеуметке қосуға, әлеуметтік бейімдеуге және оңалтуға бағытталған шаралар кешені.

6-бап. Өздеріне қатысты пробация қолданылатын адамдарды әлеуметке қосу, әлеуметтік бейімдеу және оңалту шаралары

      1. Өздеріне қатысты пробация қолданылатын адамдарды әлеуметке қосу, әлеуметтік бейімдеу және оңалту:

      1) мына мәселелер бойынша әлеуметтік-құқықтық көмек көрсету:

      медициналық көмек алу;

      орта білім алу;

      кәсіпті меңгеру (кәсіптік даярлау, қайта даярлау және біліктілікті арттыру);

      жұмысқа орналасуға жәрдемдесу;

      психологиялық демеуді қамтамасыз ету;

      Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген жеңілдіктер мен әлеуметтік төлемдерді алу;

      2) мыналарды:

      әлеуметтік-психологиялық және психологиялық консультация беруді;

      әлеуметтік патронажды;

      тараптардың өзара келісуі жағдайында отбасылық және өзге де әлеуметтік-жағымды байланыстарды қалпына келтіруге көмектесуді қамтитын әлеуметтік байланыстарды қолдау жүйесін қалпына келтіру және қалыптастыру;

      3) мыналарды:

      келу орнымен қамтамасыз етуді;

      оңалту іс-шараларын ұйымдастыруды;

      мәдени іс-шараларға қатысуға тартуды;

      4) әлеуметтік-құқықтық мәселелер бойынша консультациялар ұсынуды қамтитын әлеуметтік-тұрмыстық бейімдеу арқылы қамтамасыз етіледі.

      2. Осы баптың 1-тармағында көзделген шараларды пробацияны жүзеге асыратын субъектілер әлеуметтік-құқықтық көмек көрсетудің жеке бағдарламасы негізінде іске асырады.

      Әлеуметтік-құқықтық көмек көрсетудің жеке бағдарламасы – пробацияны жүзеге асыратын субъектілердің пробация қызметінің есебінде тұратын адамның жеке басын кешенді зерделеу мен оның нақты өмірлік жағдайы негізінде тұжырымдалған, оған әлеуметтік-құқықтық көмек көрсету жөніндегі іс-шаралар жиынтығы.

2-тарау. ПРОБАЦИЯНЫ ЖҮЗЕГЕ АСЫРАТЫН СУБЪЕКТІЛЕР
ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ҚҰЗЫРЕТІ

7-бап. Пробацияны жүзеге асыратын субъектілер

      Қазақстан Республикасының пробация туралы заңнамасында белгіленген тәртіппен өз құзыреті шегінде әрекет ететін мемлекеттік органдар, сондай-ақ осы Заңның 11-бабына сәйкес азаматтар, қоғамдық бірлестіктер және өзге де заңды тұлғалар пробацияны жүзеге асыратын субъектілер болып табылады.

8-бап. Ішкі істер органдарының құзыреті

      1. Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің құзыретіне:

      1) пробация саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру;

      2) пробация саласындағы мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру;

      3) мыналарды:

      сотқа дейінгі пробация сатысында күдіктінің, айыпталушының жеке басын психологиялық-әлеуметтік тестен өткізу әдістемесін;

      сотқа дейінгі баяндаманы дайындау әдістемесін бекіту;

      4) өзіне осы Заңмен, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарымен, Қазақстан Республикасы Президентінің және Үкіметінің актілерімен жүктелген өзге де функцияларды орындау жатады.

      2. Қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесі уәкілетті органының құзыретіне:

      1) пробацияны жүзеге асыратын субъектілердің өзара іс-қимылын қамтамасыз ету;

      2) қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесі мекемелерінің және пробация қызметтерінің жұмысын үйлестіру;

      3) мыналарды:

      сотқа дейінгі пробация сатысында күдіктінің, айыпталушының жеке басын психологиялық-әлеуметтік тестен өткізу әдістемесін;

      сотқа дейінгі баяндаманы дайындау әдістемесін әзірлеу;

      4) Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асыру жатады.

      3. Полиция Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген өз құзыреті шегінде:

      1) пробациялық бақылауда тұратын адамдар тарапынан құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайлардың профилактикасы, оларды анықтау, зерделеу, жою жөніндегі шаралар кешені;

      2) кәмелетке толмағандарға қатысты пробациялық бақылауды;

      3) Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

9-бап. Пробация қызметінің өкілеттіктері

      1. Пробация қызметі – қылмыстық жазалардың қоғамнан оқшауламай орындалуын қамтамасыз ету, сондай-ақ пробацияны ұйымдастыру және оның жұмыс істеуі жөніндегі атқарушылық және өкімдік функцияларды жүзеге асыратын қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесінің органы.

      2. Пробация қызметі:

      1) өздеріне қатысты пробация қолданылатын адамдардың есебін жүргізеді;

      2) өзіне қатысты пробация қолданылатын адамның тұрғылықты жерін, оның денсаулық жағдайын, білім деңгейін және жұмыспен қамтылуын, сондай-ақ оған әлеуметтік-құқықтық көмек ұсынудың көлемін айқындау үшін қажетті өзге де мәліметтерді анықтайды;

      3) пробация қызметінің есебінде тұратын адамдарға әлеуметтік-құқықтық көмек көрсетудің жеке бағдарламасын жасайды;

      4) әлеуметтік-құқықтық көмек алуды ұсыну және одан бас тарту тәртібін түсіндіреді, оны алуға жәрдемдеседі;

      5) күдіктіге, айыпталушыға қатысты сотқа дейінгі баяндаманы дайындауды жүзеге асырады;

      6) бас бостандығынан айырумен байланысты емес жаза қолданылған адамдарға өздеріне сот жүктеген міндеттерді орындау тәртібін және оларды орындамаудың салдарларын түсіндіреді;

      7) өздеріне қатысты пробациялық бақылау белгіленген адамдарға оның жүзеге асырылу және тоқтатылу тәртібі мен шарттарын, сондай-ақ пробациялық бақылау шарттарын сақтамаудың салдарларын түсіндіреді;

      8) пробациялық бақылауды жүзеге асырады;

      9) Қазақстан Республикасының мемлекеттік құпиялар және заңмен қорғалатын өзге де құпиялар туралы заңнамасының талаптарын сақтай отырып, заңды тұлғалардан өз өкілеттіктерін жүзеге асыру үшін қажетті мәліметтер, анықтамалар, мінездемелер, өзге де ақпарат сұратады;

      10) мыналарды:

      кәмелетке толмағандар мен отбасы құқықтарын қорғау саласындағы бағдарламаларды;

      кәмелетке толмағандар мен отбасы құқықтарын қорғау жөніндегі қызметке пробацияны жүзеге асыратын субъектілерді тарту тетіктерін әзірлеуге және іске асыруға қатысады;

      11) кәмелетке толмағандар мен отбасы құқықтарын қорғау жөніндегі көрсетілетін қызметтердің сапасына мониторинг жүргізуге қатысады;

      12) Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

      3. Пробация қызметі мемлекеттік органдармен, азаматтармен, қоғамдық бірлестіктермен және өзге де заңды тұлғалармен пробация қызметінің есебінде тұратын адамдарға Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес әлеуметтік-құқықтық көмек көрсету мәселелері бойынша өзара іс-қимылды жүзеге асырады.

10-бап. Жергілікті атқарушы органдардың құзыреті

      Облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың, ауданның, облыстық маңызы бар қаланың жергілікті атқарушы органдары пробация қызметінің есебінде тұратын адамдарға Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес оларды әлеуметтік бейімдеу және оңалту арқылы әлеуметтік-құқықтық және өзге де көмек көрсету саласындағы өкілеттіктерді атқарады.

      Ескерту. 10-бап жаңа редакцияда – ҚР 27.12.2019 № 292-VІ (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз) Заңымен.

11-бап. Азаматтардың, қоғамдық бірлестіктердің және өзге де заңды тұлғалардың пробацияны жүзеге асыруға қатысуы

      1. Азаматтардың, қоғамдық бірлестіктердің және өзге де заңды тұлғалардың пробацияны жүзеге асыруға қатысуы өздеріне қатысты пробация қолданылатын адамдарға әлеуметтік-құқықтық көмекті ұсынуға ерікті түрде жәрдемдесу арқылы мынадай нысандарда іске асырылады:

      1) пробация қызметінің жұмысын және пробация қызметінің есебінде тұратын адамдарға әлеуметтік-құқықтық көмекті жетілдіруге бағытталған бағдарламалар мен жобаларды әзірлеу және іске асыру;

      2) социологиялық және өзге де мониторингтер жүргізу;

      3) пробацияны реттейтін нормативтік құқықтық актілердің жобаларын әзірлеуге және қоғамдық талқылауға қатысу;

      4) пробация мәселелері бойынша консультативтік-кеңесші және сарапшы органдардың жұмысына қатысу;

      5) Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін нысандарда өзге де жәрдем көрсету.

      2. Пробацияны жүзеге асыруға қатысатын адамдар өздеріне қатысты пробация қолданылатын адамдардың дербес деректерін, сондай-ақ жеке өмірі туралы мәліметтерді олардың жазбаша келісімінсіз жариялауға құқылы емес.

      3. Халықаралық үкіметтік емес ұйымдар пробация қызметіне Қазақстан Республикасының заңнамасына, Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарына және өзге де міндеттемелеріне сәйкес көмек көрсете алады.

3-тарау. ПРОБАЦИЯ ТҮРЛЕРІ ЖӘНЕ ОНЫ ЖҮЗЕГЕ АСЫРУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ

12-бап. Пробация түрлері

      Пробация түрлеріне мыналар жатады:

      1) сотқа дейінгі пробация – күдіктінің, айыпталушының мінез-құлқын түзеуге бағытталған, оларға әлеуметтік-құқықтық көмек көрсету жөніндегі қызмет пен шаралар жиынтығы;

      2) үкімдік пробация – бас бостандығын шектеуге сотталған, сондай-ақ шартты түрде сотталған адамдарға қатысты пробациялық бақылау белгілеу мен оны жүзеге асыру және оларға әлеуметтік-құқықтық көмек көрсету жөніндегі қызмет пен шаралар жиынтығы;

      3) пенитенциарлық пробация – қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесінің мекемелерінде бас бостандығынан айыру түріндегі жазасын өтеп жүрген адамдарды әлеуметке қосу жөніндегі қызмет пен шаралар жиынтығы;

      4) пенитенциарлықтан кейінгі пробация – қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесінің мекемелерінен босатылған адамдарға қатысты пробациялық бақылау белгілеу мен оны жүзеге асыру және оларға әлеуметтік-құқықтық көмек көрсету жөніндегі қызмет пен шаралар жиынтығы.

13-бап. Сотқа дейінгі пробация

      1. Сотқа дейінгі пробация мынадай күдіктілерге, айыпталушыларға:

      1) кәмелетке толмағандарға;

      2) мүгедектерге;

      3) әйелдерге:

      елу сегіз жастағы және одан асқан әйелдерге;

      жүкті әйелдерге;

      үш жасқа дейінгі жас балалары бар әйелдерге;

      4) ерлерге:

      алпыс үш жастағы және одан асқан ерлерге;

      үш жасқа дейінгі жас балаларды жалғыз өзі тәрбиелейтiн ерлерге қатысты ерікті негізде қолданылады.

      Сотқа дейінгі пробация өздеріне үйқамақ немесе күзетпен қамауда ұстау түріндегі бұлтартпау шарасы қолданылған адамдарға қатысты қолданылмайды.

      2. Сотқа дейінгі пробация осы баптың 1-тармағында аталған адамның жазбаша өтініші бойынша ол өтініш жасаған кезден бастап жүзеге асырылады.

      3. Сотқа дейінгі пробация кезіндегі әлеуметтік-құқықтық көмек осы Заңның 6-бабында санамаланған шаралардан тұрады.

      4. Пробация қызметі адамға қатысты әлеуметтік-құқықтық көмек көрсетудің жеке бағдарламасын жасайды және оның іске асырылуын қамтамасыз етеді.

      Көрсетілген бағдарламаны іске асыру нәтижелері бойынша, сондай-ақ осы Заңның 9-бабы 2-тармағының 9) тармақшасында көзделген тәртіппен алынған мәліметтер негізінде пробация қызметі сот талқылауы басталғанға дейін сотқа дейінгі пробация қолданылатын адамға ұсынылатын сотқа дейінгі баяндаманы жасайды.

      Аталған адам сотқа дейінгі баяндаманы дайындауға қатыса алады және оның мазмұны бойынша сотқа дейінгі баяндамада көрсетілуге тиіс өз пікірін айта алады.

      5. Сотқа дейінгі тергеп-тексеру сатысында қылмыстық іс тоқтатылған жағдайда, пробация қызметі сотқа дейінгі пробацияны тоқтатады. Бұл ретте адамға әлеуметтік-құқықтық көмек көрсету әлеуметтік-құқықтық көмек көрсетудің жеке бағдарламасына сәйкес жалғасады.

14-бап. Сотқа дейінгі баяндама

      1. Сотқа дейінгі баяндама – күдіктінің, айыпталушының жеке басының ерекшеліктері, олардың әлеуметтік-құқықтық көмек көрсетудің жеке бағдарламасында көзделген іс-шараларды орындауы, пробация қызметінің ұсынымдарын ұстануы және оның көмегін қабылдауы туралы ақпарат.

      2. Сотқа дейінгі баяндаманың мазмұны кіріспе, сипаттамалық және ұсынымдық бөліктерді қамтиды.

      Кіріспе бөлігінде:

      1) сотқа дейінгі баяндаманың жасалу уақыты, күні және орны;

      2) сотқа дейінгі баяндаманы жасаған адамның лауазымы, тегі және инициалдары;

      3) күдіктінің, айыпталушының тегі, аты және әкесінің аты (бар болған жағдайда), туған күні, айы, жылы және туған жері көрсетіледі.

      Сипаттамалық бөлікте күдікті, айыпталушы туралы мынадай мәліметтер:

      1) азаматтығы, отбасылық жағдайы, айналысатын кәсібі, білімі, тұрғылықты жері, сотталғандығының бар-жоғы, оларды сипаттайтын өзге де деректер;

      2) әлеуметтік-құқықтық көмек көрсетудің жеке бағдарламасында көзделген іс-шараларды орындауы;

      3) әлеуметтік мінездемесі;

      4) жеке басының психологиялық-әлеуметтік тест нәтижелері;

      5) олардың қылмыстық құқық бұзушылықтар жасауының тәуекелдерін бағалау;

      6) пробация қызметінің ұсынымдарын ұстануы және оның көмегін алуы жазылады.

      Ұсынымдық бөлікте адамға жазаны тағайындау және оны орындау кезінде пайдалануға ұсынылатын міндеттер мен шектеулердің үлгі тізбесі көрсетіледі.

      Сотқа дейінгі баяндамада жазылған ақпарат пробацияның барлық түрлерін жүзеге асыру кезінде, оның жаңартылғаны ескеріле отырып, пайдаланылады.

15-бап. Үкімдік пробация

      1. Үкімдік пробация:

      1) бас бостандығын шектеуге сотталған адамға;

      2) шартты түрде сотталған адамға қатысты қолданылады.

      2. Осы баптың 1-тармағында аталған адамдарға қатысты үкімдік пробация Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 44-бабының қағидалары бойынша пробациялық бақылау нысанында жүзеге асырылады, оның ұзақтығы сот үкімімен немесе қаулысымен айқындалады.

      3. Өзіне қатысты пробациялық бақылау белгіленген адам:

      1) сот үкімі немесе қаулысы заңды күшіне енген күннен бастап он тәулік ішінде есепке қою үшін пробация қызметіне келуге;

      2) жазаны және өзге де қылмыстық-құқықтық ықпал ету шараларын өтеу шарттары мен тәртібін сақтауға;

      3) тіркелу және өзімен профилактикалық әңгімелесу жүргізу үшін белгіленген күндері пробация қызметіне келіп тұруға;

      4) тұрғылықты жерінің, жұмыс немесе оқу орнының өзгергені туралы пробация қызметін жазбаша хабардар етуге;

      5) өзіне заң мен сот жүктеген өзге де міндеттерді орындауға міндетті.

      4. Адам пробациялық бақылау шарттарын сақтамаған жағдайда пробация қызметі:

      1) бас бостандығын шектеуге сотталған адамға қатысты жазбаша ескерту түрінде жазалау қолданады, ал жазасын өтеуден қасақана жалтарған жағдайда сотқа бас бостандығын шектеудің өтелмеген бөлігін бас бостандығынан айыру түріндегі жазаға ауыстыру туралы мәселені шешу үшін материалдар ұсынады;

      2) шартты түрде сотталған адамға қатысты пробациялық бақылау мерзімін ұзарту туралы не шартты түрде соттаудың күшiн жою және сот үкімімен тағайындалған жазаны орындау туралы ұсыну енгізеді.

      5. Егер пробациялық бақылау белгіленген мерзімнің кемінде жартысы өткеннен кейін шартты түрде сотталған адам өзінің мінез-құлқымен түзелгенін дәлелдесе, онда пробация қызметі сотқа шартты түрде соттаудың күшін жою туралы және сотталған адамнан сотталғандықты алу туралы ұсыну жолдайды.

      6. Пробация қызметі адамға қатысты әлеуметтік-құқықтық көмек көрсетудің жеке бағдарламасын жасайды және оның іске асырылуын қамтамасыз етеді.

      Әлеуметтік-құқықтық көмек көрсетудің жеке бағдарламасы сотқа дейінгі баяндаманың негізінде жасалады. Ол жасалмаған жағдайда, әлеуметтік-құқықтық көмек көрсетудің жеке бағдарламасы үкімдік пробация барысында жасалады.

16-бап. Пенитенциарлық пробация

      1. Пенитенциарлық пробация қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесі мекемелерінде бас бостандығынан айыру түріндегі жазасын өтеп жүрген сотталған адамға қатысты қолданылады.

      2. Сотталған адамды әлеуметке қосу Қазақстан Республикасының қылмыстық-атқару заңнамасының талаптарына сәйкес оның қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесі мекемесіне келген кезінен бастап жүзеге асырылады.

      3. Бас бостандығынан айыру түріндегі жазасын өтеп жүрген, жаза мерзімін өтеуге дейін бір жыл қалған сотталған адамға қатысты әлеуметке қосуды пробация қызметі қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесі мекемесінің әкімшілігімен бірлесіп әлеуметтік-құқықтық көмек көрсету нысанында жүзеге асырады.

      4. Әлеуметтік-құқықтық көмек көрсетудің жеке бағдарламасын пробация қызметі қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесі мекемесінің әкімшілігімен бірлесіп жасайды және іске асырады.

      5. Әлеуметтік-құқықтық көмек көрсетудің жеке бағдарламасы:

      1) сотқа дейінгі пробация кезеңінде пробация қызметі әзірлеген сотқа дейінгі баяндаманың (бар болған жағдайда) деректерін;

      2) сотталған адамның қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесі мекемесінде болған кезеңіндегі мінез-құлқын сипаттайтын материалдарды;

      3) босатылуға дайындалатын адамның талап қою талаптарын өтегені және (немесе) өтемегені туралы мәліметтерді;

      4) босатылуға дайындалатын сотталған адамның әлеуметтік байланыстары, оның денсаулық жағдайы, білім деңгейі, еңбек дағдылары, құқықтары мен бостандықтарын іске асырудың құқықтық тетіктері туралы хабардарлығы жөніндегі мәліметтер, сондай-ақ сотталған адамның әлеуметтік мінез-құлқын түзеу және табысты әлеуметтік бейімделуі үшін қажетті өзге де мәліметтерді;

      5) босатылуға дайындалатын сотталған адамға әлеуметтік-құқықтық көмек көрсетуге бағытталған нақты іс-шараларды;

      6) сотталған адам босатылғаннан кейін оған әлеуметтік-құқықтық көмек көрсету, оның жұмысқа орналасуы және тұрмыстық жағдайы бойынша жоспарланатын іс-шараларды қамтиды.

      6. Пробация қызметі қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесі мекемесінің әкімшілігімен бірлесіп, босатылуға дайындалатын адамдардың өтініші бойынша олардың:

      1) сотталған адамды тіркеу үшін және оған бос орындар туралы ақпарат ұсыну үшін халықты жұмыспен қамту орталықтарымен;

      2) тұрғын үйді жалға алу бойынша мамандандырылған ұйымдармен (агенттіктермен);

      3) қарт адамдардың, мүгедектердің және белгілі бір тұрғылықты жері жоқ адамдардың әлеуметтік көрсетілетін қызметтер алуы үшін әлеуметтік қызметтермен өзара іс-қимылын орнатады.

      7. Пробация қызметі әлеуметтік-құқықтық көмек көрсетудің жеке бағдарламасын іске асыру кезінде:

      1) пробацияны жүзеге асыратын өзге де субъектілермен босатылуға дайындалатын адамдардың жұмысқа орналасуы және тұрмыстық жағдайы мәселелері бойынша өзара іс-қимыл жасайды;

      2) өзіне қатысты пробация қолданылатын адамдарға Қазақстан Республикасының жұмысқа орналасу және тұрмыстық жағдай тәртібін регламенттейтін заңнамасын түсіндіру бойынша жұмыс жүргізеді, құқықтары мен бостандықтарын іске асыру мен қорғаудың қолданыстағы құқықтық тетіктері туралы хабардар етеді;

      3) бас бостандығынан айыру орындарынан босатылған кезде әлеуметтік-құқықтық көмек алу көлемі мен тәртібін түсіндіреді;

      4) әкімшілік қадағалаудың және пробациялық бақылаудың жүзеге асырылу тәртібі, сондай-ақ оларды бұзудың салдарлары туралы алдын ала хабардар етеді.

17-бап. Пенитенциарлықтан кейінгі пробация

      1. Пенитенциарлықтан кейінгі пробация:

      1) бас бостандығынан айыру түріндегі жазасын өтеуден шартты түрде мерзімінен бұрын босатылған;

      2) бас бостандығынан айыру орындарынан босатылатын, өзіне сот әкімшілік қадағалау белгілеген;

      3) Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 73-бабына сәйкес бас бостандығынан айыру бас бостандығын шектеуге ауыстырылған;

      4) Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 73-бабына сәйкес бас бостандығынан айыру айыппұлға ауыстырылған;

      5) сот тағайындаған бас бостандығынан айыру түріндегі жаза мерзімін өтеген адамға қатысты қолданылады.

      2. Бас бостандығынан айыру түріндегі жазасын өтеуден шартты түрде мерзімінен бұрын босатылған адамға қатысты пенитенциарлықтан кейінгі пробация Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес оның тұрғылықты жері бойынша ішкі істер органдары жүзеге асыратын пробациялық бақылау, сондай-ақ пробация қызметінің әлеуметтік-құқықтық көмек көрсету мәселелері бойынша жәрдемдесуі нысанында қолданылады.

      3. Сот әкімшілік қадағалау белгілеген адамға қатысты пенитенциарлықтан кейінгі пробация әлеуметтік-құқықтық көмек көрсету нысанында жүзеге асырылады.

      4. Бас бостандығынан айыру жазасы бас бостандығын шектеуге ауыстырылған адамға қатысты пенитенциарлықтан кейінгі пробация осы Заңның 15-бабында көзделген қағидалар бойынша жүзеге асырылады.

      5. Бас бостандығынан айырудың сот тағайындаған мерзімін өтеген адамға қатысты пенитенциарлықтан кейінгі пробация оның бастамашылығы бойынша пробация қызметіне өтініш жасауы арқылы жүзеге асырылады.

      Осы баптың 1-тармағының 1) тармақшасында аталған, пенитенциарлықтан кейінгі пробацияға жататын адамға қатысты Қазақстан Республикасы Қылмыстық-атқару кодексінің 169-бабының қағидалары бойынша пробациялық бақылау белгіленеді.

      Осы баптың 1-тармағының 3) тармақшасында аталған адамға қатысты Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі 44-бабының және Қазақстан Республикасының Қылмыстық-атқару кодексі 69-бабының қағидалары бойынша пробациялық бақылау белгіленеді.

      6. Пенитенциарлықтан кейінгі пробация қолданылатын адамға қатысты әлеуметтік-құқықтық көмек көрсетудің жеке бағдарламасын жасау кезінде мынадай мән-жайлар:

      1) әлеуметтік бейімдеу және оңалту қажеттілігін бағалау үшін қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесі мекемесінде болу ұзақтығы, сондай-ақ оның түрі;

      2) қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесі мекемесінде болуы себебінен әлеуметтік пайдалы байланыстарының сақталуы немесе жоғалуы;

      3) өзі дербес жұмысқа орналасу және тұрмыстық жағдайының мүмкіндіктері, еңбек дағдыларының сақталуы, сондай-ақ қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесі мекемесінде болу кезеңінде алған білімі мен кәсібінің бар-жоғы;

      4) қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесі мекемесінде болу кезеңінде өтелген және (немесе) өтелмеген талап қою талаптарының бар-жоғы;

      5) арнаулы әлеуметтік көрсетілетін қызметтерді алу қажеттілігі;

      6) пенитенциарлықтан кейінгі пробацияны жүзеге асыруға әсер етуі мүмкін өзге де мән-жайлар ескеріледі.

18-бап. Кәмелетке толмаған адамға қатысты пробацияны жүзеге асыру ерекшеліктері

      Кәмелетке толмаған адамға қатысты пробация:

      1) оның дара және жас ерекшеліктері ескеріле отырып;

      2) отбасын тарта отырып;

      3) қорғаншылық немесе қамқоршылық функцияларын жүзеге асыратын органдармен және бала құқықтарын қорғау жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын ұйымдармен өзара іс-қимыл жасай отырып;

      4) азаматтармен, қоғамдық бірлестіктермен және өзге де заңды тұлғалармен кәмелетке толмаған адамға әлеуметтік-құқықтық көмек көрсету мәселелері бойынша өзара іс-қимыл жасай отырып жүзеге асырылады.

19-бап. Кәмелетке толмаған адамға қатысты пробациялық бақылауды жүзеге асыру

      1. Пробация қызметі:

      1) бас бостандығын шектеу түріндегі жазаға сотталған;

      2) шартты түрде сотталған кәмелетке толмаған адамға қатысты пробациялық бақылауды жүзеге асырады.

      2. Полиция:

      1) бас бостандығынан айыру түріндегі жазасын өтеуден шартты түрде мерзімінен бұрын босатылған;

      2) Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 84-бабы бірінші бөлігінің 4) тармағында белгіленген, өзіне сот тәрбиелік ықпал етудің мәжбүрлеу шарасын тағайындаған кәмелетке толмаған адамға қатысты пробациялық бақылауды жүзеге асырады.

      3. Пробация қызметі өзіне қатысты пробациялық бақылау белгіленген кәмелетке толмаған адамды есепке қою және оған қажетті әлеуметтік-құқықтық көмек көлемін айқындау кезінде осы Заңның 18-бабының ережелерін ескере отырып, Қазақстан Республикасы Қылмыстық-атқару кодексінің 69, 169 және 174-баптарына сәйкес шаралар кешенін іске асырады.

      Қажет болған кезде кәмелетке толмаған адамға әлеуметтік-құқықтық көмек көрсетудің жеке бағдарламасында педагог пен психологтің қатысуы көзделеді.

      4. Осы баптың 3-тармағында көрсетілген шаралармен қатар кәмелетке толмаған адамға қатысты пробация қызметі қорғаншылық және қамқоршылық органының өкілдерімен бірлесіп, кәмелетке толмаған адамның тұрғын үй жағдайларын зерттеп-қарауды акт жасай отырып, тоқсан сайын жүргізеді.

4-тарау. ҚОРЫТЫНДЫ ЕРЕЖЕЛЕР

20-бап. Қазақстан Республикасының пробация туралы заңнамасын бұзғаны үшін жауаптылық

      Қазақстан Республикасының пробация туралы заңнамасын бұзу Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жауаптылыққа алып келеді.

21-бап. Осы Заңды қолданысқа енгізу тәртібі

      Осы Заң алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының


Президенті

Н.Назарбаев