Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне қаржы нарығын реттеу мәселелері бойынша өзгеріс пен толықтырулар енгізу туралы

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2019 жылғы 31 мамырдағы № 82 қаулысы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2019 жылғы 10 маусымда № 18823 болып тіркелді.

      Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін жетілдіру мақсатында Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

      1. "Пруденциалдық қалыптардың қалыптық және өзге де орындалуы міндетті нормалар мен лимиттерді маңызы мен есептеу әдістемелерін, белгілі бір күнге шекті банк капиталының мөлшерін және Ашық валюталық позицияларды есептеу қағидалары мен олардың лимиттерін белгілеу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2017 жылғы 13 қыркүйектегі № 170 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15886 болып тіркелген, 2017 жылғы 25 қазанда Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкінде жарияланған) мынадай өзгеріс пен толықтыру енгізілсін:

      көрсетілген қаулымен бекітілген Пруденциалдық қалыптардың қалыптық және өзге де орындалуы міндетті нормалар мен лимиттерді маңызы мен есептеу әдістемелерінде, белгілі бір күнге шекті банк капиталының мөлшерінде:

      2-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "2. Қалыптарда мынадай ұғымдар пайдаланылады:

      1) баланстық құн - бухгалтерлік баланста қарыз бойынша қалыптастырылған провизиялар (резервтер) шегерілгеннен кейін танылатын қарыз сомасы;

      2) бірыңғай қарыздар - кредиттік тәуекелге ұқсас сипаттамалары бар қарыздар тобы;

      3) жеке қарыздар - әрбір осындай қарыз бойынша провизиялар (резервтер) есептелетін қарыздар;

      4) инвестициялық қарыз (кредит) - мынадай талаптарға сәйкес келетін қарыз (кредит):

      қарыз (кредит) мерзімі 5 (бес) және одан астам жылды құрайды;

      қарыз (кредит) шартының талаптарымен толық мерзімінен бұрын өтеуге тыйым белгіленген. Қарызды ішінара өтеу қарыз алушының бизнес-жоспарында көзделген мерзімде және тәртіппен жүзеге асырылады;

      қарыз (кредит) заңды тұлғаға материалдық өндірісті, өндірістік және көлік инфрақұрылымын құруға, кеңейтуге және жаңғыртуға бағытталған іс-шаралар кешенін іске асыруды көздейтін оның бизнес-жоспарына сәйкес беріледі;

      5) кепілдің тұрақсыз түрлері – болашақта түсетін мүлік және ақша (Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жасасқан мемлекеттік-жекешелік әріптестік келісімшарты бойынша, жағдайлары Қалыптардың 2-1-тармағында көзделген банктік қарыз шарты бойынша кепіл болып табылатын инвестициялық шығындардың өтемақысын есепке жатқызуға арналған шотқа аударылатын ақша түсімі бойынша мемлекеттік серіктестікке қойылатын талап құқықтарын, сондай-ақ Қалыптардың 2-2-тармағында көзделген талаптарға сәйкес келгенде банктік қарыз шарты бойынша кепіл болып табылатын off-take келісімшарты бойынша болашақта түсетін ақшаны қоспағанда), оның ішінде үлестік қатысу шарттары бойынша (мемлекеттің қатысуы бар компаниялармен (квазимемлекеттік сектор субъектілерімен) жасалған шарттар бойынша келіп түсетін ақшаны қоспағанда), сақтандыру шарттары (Standard & Poor's рейтингтік агенттігінің "ВВ+" төмен емес рейтингі немесе Moody's Іnvestors Servіce және Fіtch агенттіктерінің (бұдан әрі - басқа рейтингтік агенттіктер) рейтингі бар сақтандыру компанияларымен жасалған, міндеттемелерді шартсыз және кері қайтарусыз орындау туралы тармақтары бар сақтандыру шарттарын, жағдайлары Қалыптардың 2-1-тармағында көзделген сақтандыру шарттарын қоспағанда), жеке немесе заңды тұлғалардың кепілдіктері (Standard & Poor's рейтингтік агенттігінің "ВВ+" төмен емес кредиттік рейтингі немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осындай деңгейдегі рейтингі бар заңды тұлғалардың кепілдіктерін, Standard & Poor's рейтингтік агенттігінің немесе басқа рейтингтік агенттіктердің "В-" төмен емес кредиттік рейтингі бар екінші деңгейдегі банктердің кепілдіктерін, сондай-ақ ұлттық басқарушы холдингтер және олардың еншілес ұйымдары берген кепілдіктерді қоспағанда), материалдық емес активтер, жарғылық капиталға қатысу үлестері немесе Қазақстан Республикасының сауда-саттықты ұйымдастырушыларының және (немесе) халықаралық қор биржалары танитын сауда-саттықты ұйымдастырушылардың ресми тізіміне енгізілмеген бағалы қағаздар (айналым қаражатын қаржыландырумен байланысты емес мақсаттарға берілген қарыздар бойынша берешегінің есептелген сыйақыларды, салықтық есептеулерді және есептелген амортизацияны (EBІTDA) төлеу жөніндегі шығыстарды шегергенге дейінгі пайдасына қатынасы 4-тен аспайтын заңды тұлғалардың кепілмен қамтамасыз етуге қабылданған жарғылық капиталына қатысу үлестерін және (немесе) бағалы қағаздарын қоспағанда), қағазға басып шығарылған астық қолхаттары, Қазақстан Республикасынан тыс жердегі кепілмен қамтамасыз ету (көрсетілген елдердің кепілмен қамтамасыз етудің тиісінше ресімделуін растайтын құқығына сәйкес банктің заң консультанттарының немесе еншілес ұйымдары мамандарының қорытындысы болған кезде Еуразиялық Экономикалық Одақ елдеріндегі кепілмен қамтамасыз етуін қоспағанда);

      6) қарыз - банктің банктік қарыз, лизингтік, факторингтік, форфейтингтік операцияларды жүзеге асыруы, вексельдерді есепке алу және бұрын берілген банктік қарыздар бойынша дебиторлық берешек;

      7) қарыз алушы - қарыз (кредит) шартын жасасқан жеке немесе заңды тұлға;

      8) провизиялар (резервтер) - қарыздың құнсыздануына құрылған резервтер;

      9) тең қарыз алушы - қарыз алушымен бірге қарыз (кредит) шартына қол қоятын және қарыз (кредит) шарты бойынша алған ақшаны қайтару бойынша міндеттемелерді орындауға ортақ жауап беруші ретіндегі жеке немесе заңды тұлға;

      10) off-take келісімшарты - өндіруші (жеткізуші) мен тапсырыс берушінің арасында жеткізудің құны, саны (көлемі) және мерзімдері бойынша алдын ала келісілген талаптармен болашақта жеткізумен тауарларды және (немесе) қызметтерді сату туралы жасалған келісім.";

      мынадай мазмұндағы 2-2-тармақпен толықтырылсын:

      "2-2. Off-take келісімшарты бойынша болашақта түсетін ақша мынадай талаптар сақталған жағдайларда:

      1) мыналар тапсырыс беруші болғанда:

      дауыс беретін акцияларының (жарғылық капиталға қатысу үлестерінің) 50 (елу) пайызынан астамы мемлекетке немесе ұлттық басқарушы холдингке тікелей немесе жанама тиесілі заңды тұлға, не;

      мемлекеттік мекеме, не;

      облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органы;

      Standard & Poor's рейтингтік агенттігінің немесе басқа рейтингтік агенттіктердің "ВВ+" төмен емес рейтингі бар заңды тұлға, не;

      ірі жүйе құраушы кәсіпорын, не;

      осы тармақшаның екінші, үшінші, төртінші, бесінші және алтыншы абзацтарында көрсетілген тұлғалар соңғы 2 (екі) жыл ішінде кірісінің кем дегенде 70 (жетпіс) пайызын қалыптастыратын заңды тұлға;

      2) келісімшарттың талаптарында өндіруші (жеткізуші) келісімшарт бойынша қабылдаған міндеттемелерді тиісінше орындаған кезде тапсырыс берушінің өндірушінің (жеткізушінің) алдындағы өзінің міндеттемелерін міндетті орындауы көзделгенде;

      3) өндіруші (жеткізуші) - қарыз алушының кредиттік бюроның деректері бойынша соңғы 2 (екі) жылда күнтізбелік 30 (отыз) күннен асатын мерзімді мерзімі өткен берешегінің болмауымен көрінетін оң кредиттік тарихы болғанда.

      Қалыптардың мақсаты үшін ірі жүйе құраушы кәсіпорындарға мынадай өлшемшарттарға сәйкес келетін кәсіпорындар жатады:

      өнімді сатудан (қызмет көрсетуден) түскен түсім – соңғы 2 (екі) жылда жыл сайын кемінде 50 (елу) миллиард теңге;

      салық аударымдары – соңғы 2 (екі) жылда жыл сайын кемінде 3 (үш) миллиард теңге.".

      2. Күші жойылды – ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 12.11.2019 № 189 (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      3. Қаржы ұйымдарының әдіснамасы және реттеу департаменті (Сәлімбаев Д.Н.) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

      1) Заң департаментімен (Сәрсенова Н.В.) бірлесіп осы қаулыны Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

      2) осы қаулы мемлекеттік тіркелген күннен бастап күнтізбелік он күн ішінде оны қазақ және орыс тілдерінде Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің "Қазақстан Республикасының Заңнама және құқықтық ақпарат институты" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына ресми жариялау және Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне енгізу үшін жіберуді;

      3) осы қаулыны ресми жарияланғаннан кейін Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ресми интернет-ресурсына орналастыруды;

      4) осы қаулы мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Заң департаментіне осы қаулының осы тармағының 2), 3) тармақшаларында және 4-тармағында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

      4. Сыртқы коммуникациялар департаменті – Ұлттық Банктің баспасөз қызметі осы қаулы мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде оның көшірмесін мерзімді баспасөз басылымдарында ресми жариялауға жіберуді қамтамасыз етсін.

      5. Осы қаулының орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Төрағасының орынбасары О.А. Смоляковқа жүктелсін.

      6. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі.

      Ұлттық Банк
Төрағасы
Е. Досаев

      "КЕЛІСІЛДІ"

      Қазақстан Республикасы

      Ұлттық экономика министрлігінің

      Статистика комитеті

      2019 жылғы "___" _________

О внесении изменения и дополнений в некоторые нормативные правовые акты Республики Казахстан по вопросам регулирования финансового рынка

Постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 31 мая 2019 года № 82. Зарегистрировано в Министерстве юстиции Республики Казахстан 10 июня 2019 года № 18823.

      В целях совершенствования нормативных правовых актов Республики Казахстан Правление Национального Банка Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:

      1. Внести в постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 13 сентября 2017 года № 170 "Об установлении нормативных значений и методик расчетов пруденциальных нормативов и иных обязательных к соблюдению норм и лимитов размера капитала банка на определенную дату и Правил расчета и лимитов открытой валютной позиции" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 15886, опубликовано 25 октября 2017 года в Эталонном контрольном банке нормативных правовых актов Республики Казахстан) следующие изменение и дополнение:

      в Нормативных значениях и методиках расчетов пруденциальных нормативов и иных обязательных к соблюдению норм и лимитов размера капитала банка на определенную дату, утвержденных указанным постановлением:

      пункт 2 изложить в следующей редакции:

      "2. В Нормативах используются следующие понятия:

      1) балансовая стоимость - сумма, по которой заем признается в бухгалтерском балансе после вычета сформированных по ним провизий (резервов);

      2) однородные займы - группа займов со сходными характеристиками кредитного риска;

      3) индивидуальные займы - займы, по которым провизии (резервы) рассчитываются по каждому такому займу;

      4) инвестиционный заем (кредит) - заем (кредит), соответствующий следующим требованиям:

      срок займа (кредита) составляет 5 (пять) и более лет;

      условиями договора займа (кредита) установлен запрет на полное досрочное погашение. Частичное погашение займа осуществляется в сроки и порядке, предусмотренные бизнес-планом заемщика;

      заем (кредит) предоставляется юридическому лицу в соответствии с его бизнес-планом, предусматривающим реализацию комплекса мероприятий, направленных на создание, расширение и модернизацию материального производства, производственной и транспортной инфраструктуры;

      5) нетвердые виды залога - имущество и деньги, поступающие в будущем (за исключением прав требований к государственному партнеру по денежным поступлениям, перечисляемым на счет, предназначенный для зачисления компенсации инвестиционных затрат, по договору государственно-частного партнерства, заключенному в соответствии с законодательством Республики Казахстан, являющимся залогом по договору банковского займа, условия которого предусмотрены в пункте 2-1 Нормативов, а также денег, поступающих в будущем по off-take контракту, являющемуся залогом по договору банковского займа, при соответствии условиям, предусмотренным в пункте 2-2 Нормативов), в том числе по договорам долевого участия (за исключением денег, поступающих по договорам, заключенным с компаниями с государственным участием (субъектами квазигосударственного сектора), договоры страхования (за исключением договоров страхования, содержащих пункты о безусловном и безотзывном исполнении обязательств, заключенных со страховыми организациями, имеющими рейтинг не ниже "ВВ+" рейтингового агентства Standard&Poor's или рейтинг агентств Moody's Investors Service и Fitch (далее - другие рейтинговые агентства), договоров страхования, условия которых предусмотрены в пункте 2-1 Нормативов), гарантии физических или юридических лиц (за исключением гарантий юридических лиц, имеющих кредитный рейтинг не ниже "ВВ+" рейтингового агентства Standard&Poor's или рейтинг аналогичного уровня одного из других рейтинговых агентств, гарантий банков второго уровня, имеющих кредитный рейтинг не ниже "В-" рейтингового агентства Standard&Poor's или других рейтинговых агентств, а также гарантий, выданных национальными управляющими холдингами и их дочерними организациями), нематериальные активы, доли участия в уставном капитале или ценные бумаги, не включенные в официальный список организаторов торгов Республики Казахстан и (или) организаторов торгов, признаваемых международными фондовыми биржами, (за исключением принятых в залоговое обеспечение долей участия в уставном капитале и (или) ценных бумаг юридических лиц, у которых отношение задолженности по займам, выданным на цели, не связанные с финансированием оборотных средств, к прибыли до вычета расходов по выплате начисленных вознаграждений, налоговых отчислений и начисленной амортизации (EBITDA) составляет не более 4), бумажные зерновые расписки, залоговое обеспечение, находящееся за пределами Республики Казахстан (за исключением залогового обеспечения, находящегося в странах Евразийского Экономического Союза, при наличии заключения юридических консультантов или специалистов дочерних организаций банка согласно праву указанных стран, подтверждающих надлежащее оформление залогового обеспечения);

      6) заем - осуществление банком банковских заемных, лизинговых, факторинговых, форфейтинговых операций, учет векселей и дебиторская задолженность по ранее выданным банковским займам;

      7) заемщик - физическое или юридическое лицо, заключившее договор займа (кредита);

      8) провизии (резервы) - резервы, созданные под обесценение займа;

      9) созаемщик - физическое или юридическое лицо, подписывающее договор займа (кредита) вместе с заемщиком и выступающее по договору займа (кредита) в качестве солидарного ответственного за выполнение обязательств по возврату полученных денег;

      10) off-take контракт - соглашение между производителем (поставщиком) и заказчиком о продаже товаров и (или) услуг с поставкой в будущем на заранее оговоренных условиях по стоимости, количеству (объему) и срокам поставки.";

      дополнить пунктом 2-2 следующего содержания:

      "2-2. Деньги, поступающие в будущем по off-take контракту, исключаются из нетвердых видов залога в случае соблюдения следующих условий:

      1) заказчиком является:

      юридическое лицо, более 50 (пятидесяти) процентов голосующих акций (долей участия в уставном капитале) которого прямо или косвенно принадлежат государству или национальному управляющему холдингу, либо;

      государственное учреждение, либо;

      местный исполнительный орган области, города республиканского значения, столицы;

      юридическое лицо с рейтингом не ниже "ВВ+" рейтингового агентства Standard & Poor's или других рейтинговых агентств, либо;

      крупное системообразующее предприятие, либо;

      юридическое лицо, не менее 70 (семидесяти) процентов доходов которого в течение последних 2 (двух) лет формируются лицами, указанными в абзацах втором, третьем, четвертом, пятом и шестом настоящего подпункта;

      2) условиями контракта предусматривается обязательное исполнение заказчиком своих обязательств перед производителем (поставщиком) при надлежащем исполнении производителем (поставщиком) обязательств, принятых по контракту;

      3) у производителя (поставщика) - заемщика имеется положительная кредитная история по данным кредитного бюро, выражающаяся в отсутствии просроченной задолженности сроком более 30 (тридцати) календарных дней за последние 2 (два) года.

      Для целей Нормативов к крупным системообразующим предприятиям относятся предприятия, соответствующие следующим критериям:

      выручка от реализации продукции (оказания услуг) составляет не менее 50 (пятидесяти) миллиардов тенге ежегодно за последние 2 (два) года;

      налоговые отчисления составляют не менее 3 (трех) миллиардов тенге ежегодно за последние 2 (два) года.".

      2. Утратил силу постановлением Правительства РК от 12.11.2019 № 189 (вводится в действие с 01.01.2020).

      3. Департаменту методологии и регулирования финансовых организаций (Салимбаев Д.Н.) в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить:

      1) совместно с Юридическим департаментом (Сарсенова Н.В.) государственную регистрацию настоящего постановления в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

      2) в течение десяти календарных дней со дня государственной регистрации настоящего постановления направление на казахском и русском языках в Республиканское государственное предприятие на праве хозяйственного ведения "Институт законодательства и правовой информации Республики Казахстан" Министерства юстиции Республики Казахстан для официального опубликования и включения в Эталонный контрольный банк нормативных правовых актов Республики Казахстан;

      3) размещение настоящего постановления на официальном интернет-ресурсе Национального Банка Республики Казахстан после его официального опубликования;

      4) в течение десяти рабочих дней после государственной регистрации настоящего постановления представление в Юридический департамент сведений об исполнении мероприятий, предусмотренных подпунктами 2), 3) настоящего пункта и пунктом 4 настоящего постановления.

      4. Департаменту внешних коммуникаций – пресс-службе Национального Банка обеспечить в течение десяти календарных дней после государственной регистрации настоящего постановления направление его копии на официальное опубликование в периодические печатные издания.

      5. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на заместителя Председателя Национального Банка Республики Казахстан Смолякова О.А.

      6. Настоящее постановление вводится в действие после дня его первого официального опубликования.

      Председатель
Национального Банка
Е. Досаев

      "СОГЛАСОВАНО"
Комитет по статистике
Министерства национальной экономики
Республики Казахстан
"___" _____________ 2019 года