Азаматтық авиация әуеайлақтарының (тікұшақ айлақтарының) пайдалануға жарамдылығы нормаларына сәйкестігін бағалау әдістемесін бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2015 жылғы 31 наурыздағы № 376 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылы 14 желтоқсанда № 12408 болып тіркелді.

      Ескерту. Бұйрықтың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      "Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 14-бабы 1-тармағының 41-40) тармақшасына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

      Ескерту. Кіріспе жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1. Қоса беріліп отырған азаматтық авиация әуеайлақтарының (тікұшақ айлақтарының) пайдалануға жарамдылығы нормаларына сәйкестігін бағалау әдістемесі бекітілсін.

      Ескерту. 1-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің Азаматтық авиация комитеті (Б.К. Сейдахметов):

      1) осы бұйрықтың заңнамада бекітілген тәртіппен Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін;

      2) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде оның көшірмелерін мерзімді баспа басылымдарында және "Әділет" ақпараттық-құқықтық жүйесінде ресми жариялауға жіберуді;

      3) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің интернет-ресурсында және мемлекеттік органдардың интранет-порталында орналастырылуын;

      4) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Респубикасы Инвестициялар және даму министрлігінің Заң департаментіне осы бұйрықтың 2-тармағының 1), 2) және 3) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

      3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму вице-министріне жүктелсін.

      4. Осы бұйрық оның алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

      Қазақстан Республикасының
Инвестициялар және даму министрі
Ә.Исекешев

      "КЕЛІСІЛДІ"

      Қазақстан Республикасының

      Ұлттық экономика министрі

      ________________ Е.А.Досаев

      2015 жылғы 13 қыркүйек

      "КЕЛІСІЛДІ"

      Қазақстан Республикасының

      Ішкі істер министрі

      _______________ Қ.Н.Қасымов

      2015 жылғы 30 қазан

      "КЕЛІСІЛДІ"

      Қазақстан Республикасының

      Қорғаныс министрі

      ______________ И.Н.Тасмағамбетов

      2015 жылғы 9 қараша



  Қазақстан Республикасы
Инвестициялар және даму министрінің
2015 жылғы 31 наурыздағы
№ 376 бұйрығымен бекітілген

Азаматтық авиация әуеайлақтарының (тікұшақ айлақтарының) пайдалануға жарамдылығы нормаларына сәйкестігін бағалау әдістемесі

      Ескерту. Тақырып жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-бөлім. Әуеайлақтар

1-тарау. Жалпы ережелер

      Ескерту. 1-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 13.01.2021 № 11 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1. Осы Азаматтық авиация әуеайлақтарының (тікұшақ айлақтарының) пайдалануға жарамдылығы нормаларына сәйкестігін бағалау әдістемесі (бұдан әрі - СБӘ) "Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы" Қазақстан Республикасының Заңына 14-бабы 1-тармағының 41-40) тармақшасына сәйкес, сондай-ақ халықаралық стандарттар мен Халықаралық азаматтық авиация ұйымының (бұдан әрі - ИКАО құжаттары) ұсынылған тәжірибесін және Мемлекетаралық авиация комитеті (бұдан әрі - МАК) ұсыныстарының талаптарын есепке ала отырып, Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2015 жылғы 31 наурыздағы № 381 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 12303 болып тіркелген) қолданыстағы Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясы әуеайлақтарының (тікұшақ айлақтарының) пайдалануға жарамдылығы нормаларының (бұдан әрі - ҚР АА ӘПЖН) талаптарына әуеайлақтардың (тікұшақ айлақтарының) сипаттамалары мен параметрлерінің сәйкестігін бағалау үшін әзірленген.

      Ескерту. 1-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2. Осы СБӘ әуеайлақ кешенінің сипаттамалары мен параметрлерінің ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкестігін бағалау үшін қажетті технологиялық операциялардың тізбесінен тұрады. Сәйкестікті бағалау әуеайлақ кешенін жерүсті және ұшуда тексерудің және оларды ҚР АА ӘПЖН талаптарымен салыстырып тексерудің нәтижелері бойынша жүргізіледі.

      3. Әуеайлақ (тікұшақ айлағы) кешенінің сипаттамалары мен параметрлерінің ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкестігін бағалау нәтижелері бойынша азаматтық авиация ұйымының басшысы қол қоятын және мөрімен расталатын сәйкестік кестесі жасалады. Сәйкестік кестелерін толтыру тәртібі осы СБӘ-де келтірілген.

      4. СБӘ-ға өзгерістер ҚР АА ӘПЖН-де баяндалған тәртіпке сәйкес қажеттілігіне қарай енгізіледі.

      5. Әуеайлақ кешені мен оның жабдықтарын жерүсті және ұшуда тексеріп-қарауды әуеайлақ қызметі, сертификатталған органдар немесе осы жұмыс түрлерін жүргізуге құқығы бар мамандандырылған жобалау немесе ғылыми тексеру институттары жүзеге асырады.

2-тарау. Әуеайлақтың деректері және әуеайлақтардың физикалық сипаттамалары

      Ескерту. 2-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 13.01.2021 № 11 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Әуеайлақ класын және жасанды төсемді ұшу-қону
жолақтарының дәрежесін айқындау

      6. Әуеайлақ дәрежесі:

      1) бір жолақты әуеайлақтарда жасанды ұшу-қону жолағының (бұдан әрі - ЖҰҚЖ) класымен;

      2) көп жолақты әуеайлақтарда стандарттық жағдайда неғұрлым ұзын ЖҰҚЖ дәрежесімен анықталады.

      Стандартты жағдайда ұзындығын есептеу және әуеайлақ (ЖҰҚЖ) дәрежесін анықтау жаңа әуеайлақты (ЖҰҚЖ) пайдалануға берген кезде және ЖҰҚЖ-ды қайта жаңартудан (ұзартқаннан) кейін жүргізіледі.

      Нәтижелері еркін нысанда толтырылатын Әуеайлақты тексеру актісіне (бұдан әрі - Әуеайлақты тексеру актісі) енгізіледі.

      7. ЖҰҚЖ дәрежесін анықтау үшін ЖҰҚЖ-дың стандарттық жағдайдағы ұзындығын анықтау қажет. ЖҰҚЖ ұзындығы стандарттық жағдайда (Lсm)


формуласы бойынша анықталады:

      мұндағы Lф - ЖҰҚЖ-дың нақты ұзындығы, (метр); орындау (ЖҰҚЖ-ды салуға немесе қайта жаңартуға) құжаттамасы бойынша, ал ол болмаған кезде мамандандырылған жобалау ұйымы жүргізетін әуеайлақты тексеру материалдары бойынша анықталады;

      Кр - теңіз деңгейінен ЖҰҚЖ-ның биіктігін ескеретін түзету коэффициенті (метр):



      НЖҰҚЖ - ЖҰҚЖ-ның үстіңгі бетінің теңіз деңгейіне қатысты ең жоғарғы нүктесі ЖҰҚЖ-ның орындау ұзына бойы пішіні бойынша анықталады, (метр);

      Кt - әуеайлақтағы ауаның температурасын ескеретін түзету коэффициенті:



      tесеп =1,07

t13 - 3о - әуеайлақтағы ауаның есепті температурасы, оС;

      t13 - жылдың ең ыстық айында сағат 13-те әуеайлақтағы ауаның орташа айлық температурасы, оС (Климатологиялық анықтама бойынша қабылданады);

      tст - әуеайлақтың теңіз деңгейінен орналасқан биіктігінен стандартты атмосфера температурасының тәуелділігі оС. Осы СБӘ-ге 1-қосымшада ұсынылған кесте бойынша анықталады;

      Кi - ЖҰҚЖ-ның орташа ұзына бойы еңісін ескеретін түзету коэффициенті; мынадай формула бойынша анықталады:

      Lф < 1000 м кезінде Кi = 1 + 5 iср;

      1000 м < Lф < 2600 м кезінде Кi = 1 + 8 iср;

      Lф> 2600 м кезінде Кi = 1 + 9 iср.

      iср - ЖҰҚЖ-ның орташа ұзына бойы еңісі ЖҰҚЖ шеттерінің биіктіктері белгілерінің ЖҰҚЖ-ның нақты ұзындығына айырмашылығы қатынасымен анықталады; шеттерінің биіктіктері белгілері ҰҚЖ-ның орындау пішіні бойынша анықталады.

      ЖҰҚЖ класы және/немесе кодтық нөмірі әуеайлақтың физикалық сипаттамалары мен элементтерін таңбалаудың сәйкестігі кестесін толтырған кезде көрсетіледі (осы СБӘ-нің 2-қосымшасына сәйкес).

2-параграф. Әуеайлақ элементтерінің геометриялық өлшемдерінің
сәйкестігін бағалау

      8. Әуеайлақта:

      1) ұшудың әрбір бағыты үшін:

      екпiн алу орындалатын қашықтық (ЕОҚ);

      ұшуда орындалатын қашықтық (ҰОҚ);

      үзiлген ұшу орындалатын қашықтық (ҮҰОҚ) орналастырылады;

      2) қонудың әрбір бағыты үшін:

      Егер осы ұшу-қону жолағында (бұдан әрі - ҰҚЖ) аралық ҰҚЖ-ның шеттеріне жалғаспайтын) рульдеу жолдарынан (бұдан әрі - РЖ) ұшуға рұқсат берілсе, онда ЕОҚ, ҰОҚ пен ҮҰОҚ әрбір осындай РЖ-дан анықталады. Бұл ретте қашықтықтың басы есебінде РЖ-ның осі желісінің ЖҰҚЖ-ның осі желісімен қиылысу орны қабылданады.

      ҚР АА ӘПЖН-ның тәртіптеріне әуеайлақ ҰҚЖ-ның орындалатын қашықтықтардың мәні осы СБӘ-нің 3-қосымшасына сәйкес сәйкестік кестесіне енгізіледі.

      Сәйкестік кесте мынадай тәртіппен толтырылады:

      1-бағанда ҚР АА ӘПЖН-ның тармағы көрсетіледі;

      2-бағанда қашықтықтардың мәндері көрсетіледі. Бұл ретте ұшуға рұқсат етілген барлық РЖ-дан ұшу қашықтықтары көрсетіледі;

      3-бағанда растау құжаттарының нөмірлері: Әуеайлақ нұсқауы;

      4-бағанда орындалатын қашықтықтардың ҚР АА ӘПЖН-ның тармағының талаптарына сәйкестігі туралы көрсетіледі;

      5-бағанда ҰҚЖ-ны ұшуға қолдану ерекшеліктері туралы мәліметтер (ҰҚЖ-ды бір жақты қолданғанда ұшу МБ=..., ғана, қону МБ=..., ғана, сондай-ақ тежеудің шеткі жолағының (бұдан әрі - ТШЖ) және/немесе кедергіден бос жолағының (бұдан әрі - БЖ) болуы және олардың ұзындығы, аралас шегі) көрсетіледі.

      Кестенің соңында растау құжаттарының атауы мен күні көрсетіледі. Әуеайлақта екі және одан да көп ЖҰҚЖ болған кезде осы СБӘ-нің кестесі әрбір ЖҰҚЖ үшін толтырылады.

      Ескерту. 8-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 13.01.2021 № 11 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      9. ЖҰҚЖ осінен ұшу жолағының (бұдан әрі - ҰЖ) жоспарлаған бөлігіне және жабдықталған немесе жабдықталмаған ЖҰҚЖ-ды қамтитын ұшу жолақтарының шекараларына дейінгі қашықтық орындау құжаттамасы және/немесе тексеру материалдары бойынша анықталады.

      ҰЖ-ның жоспарланған бөлігінің еніне және ҰЖ еніне әуеайлақтың өзге де элементтері: топырақты ҰҚЖ және/немесе оның ҰЖ, іргелес жатқан ҰҚЖ, олардың жиектерімен РЖ-ның ұшу жолақтары бет алуы мүмкін.

      ЖҰҚЖ немесе ТШЖ шетінен ұшу жолағы учаскесінің ұзындығы әуеайлақты тексеру құжаттамасының мәліметтері бойынша анықталады.

      10. ҰЖ-ның жоспарлаған (топырақты) бөлігін жасанды төсемді (ЖҰҚЖ, бүйірлі қауіпсіздік жолақтарымен, рульдеу жолдарымен, ТШЖ және басқалармен) қиылысқан орындарында кемерлердің болмауы визуалды немесе әуеайлақты тексеру кезінде анықталады және тексеру актісінде белгіленеді.

      11. ЖҰҚЖ шегінің алдында бекітілген учаскелердің өлшемдері орындау құжаттамасы (ЖҰҚЖ-ды салу, қайта жаңарту немесе күшейту) бойынша анықталады. Көрсетілген құжаттама болмаған кезде олардың өлшемдері бекітілген учаскенің (трапеция пішініндегі учаске үшін осы СБӘ-нің 4-қосымшасының суретіндегі тиісінше А-Б және В-Г кесінділері) ішкі және сыртқы ендерін және учаскенің ұзындығын (осы СБӘ-нің 4-қосымшасының суретіндегі Д-Е кесіндісі) өлшеу арқылы тексеріп-қарау кезінде анықталады.

      12. ҚР АА ӘПЖН-ның 21-тармағының талаптарына сәйкестігін бағалау ҰЖ-ның жоспарланған бөлігінің нақты өлшемдерін және әуеайлақта белгіленген әуеайлақ техникасын пайдалану тәртібін ескере отырып, Кедергілерді тексеру актісінің деректері бойынша да, сонда-ақ визуалды қарау деректері бойынша да жүргізіледі.

      Жекелеген жағдайларда (мысалы, сыңғақ негізінің болмауы, оны жеңіл әрі сыңғақ ретінде сәйкестендіруге мүмкіндік бермейтін объектінің стандартқа сай келмейтін кескіні) ҰЖ-ның жоспарланған бөлігі шегінде орналасқан объектілердің жеңілдігі және сынғыштығы құрылымының сипаттамасымен немесе өзге де құжаттармен (мысалы, жабдықтарды әзірлеуші жүргізген сынақ актілерімен және сынақ актілері бойынша НИИ қорытындыларымен) расталады.

      13. ҚР АА ӘПЖН-ның 22-тармағының талаптарына сәйкестігін бағалау ҰЖ-ның жоспарланған бөлігінің нақты өлшемдерін ескере отырып, Кедергілерді тексеру актісінің деректері бойынша жүргізіледі.

      14. ЖҰҚЖ-ның ені орындау құжаттамасы бойынша (ЖҰҚЖ-ды салуға немесе қайта жаңартуға) анықталады. Аталған құжаттама болмаған кезде ҰҚЖ-ның ені әуеайлақты (ЖҰҚЖ) тексеру материалдары бойынша анықталады. Егер ЖҰҚЖ-да ені әр түрлі учаскелер болса, онда оның ені ретінде неғұрлым төменгі мәні қабылданады.

      15. Шеткі учаскеде РЖ болмаған кезде ЖҰҚЖ кеңейтілуінің болуы визуалды қараумен анықталады. Кеңейтілуі бар ЖҰҚЖ-ның ені (осы СБӘ-нің 4-қосымшасының суретіндегі К-Л кесіндісі) (ЖҰҚЖ-ды салуға немесе қайта жаңартуға) орындау құжаттамасы бойынша анықталады. Аталған құжаттама болмаған кезде кеңейтілуі бар ҰҚЖ ені әуеайлақты (ЖҰҚЖ) тексеру материалдары бойынша анықталады.

      16. ҰҚЖ-ға енгізуге арналған ЖҚҰЖ-ның ұзына бойғы пішіні жалпы жағдайда оның өсі бойынша ЖҰҚЖ пішінінің негізгі өзгерісін көрсететін сынған желіні білдіреді

      Ұзына бойғы ЖҰҚЖ пішіннің мысалы осы СБӘ-нің 5-қосымшасында келтірілген.

      Бұл ЖҰҚЖ пішіні 50 метр (бұдан әрі - м) аспайтын қадаммен орындалған ЖҰҚЖ, ҰЖ және шеткі қауіпсіздік аймағының (бұдан әрі - ШҚА) ұзына бойғы пішінінің геодезиялық түсірілімінің деректері бойынша немесе ЖҰҚЖ-ның орындау геодезиялық түсірілімінің деректері бойынша алынуы мүмкін.

      Ұзына бойғы пішінде сыну нүктелерінің арасында орналасқан учаскелердің еңістері және ҰҚЖ шеттерінің (шектерінің), сыну нүктелерінің, ТШЖ мен еркін аймақтың (ЕА) шеттерінің абсолюттік биіктігі көрсетіледі.

      ҰҚЖ шегінен тыс жерлердегі ұзына бойғы пішіннің желісін оның осін жалғастыру бойынша үзік сызықпен сызу ұсынылады.

      Көлденең масштабы 1:25000 немесе 1:50000 болып қабылдануы мүмкін. Көлденең және тік масштабтарының ара қатынасы әдетте 10:1 мәніне тең немесе осы мәнге жақын қабылданады.

      ЖҰҚЖ учаскесінің ұзына бойғы еңісі мынадай формула бойынша анықталады:



      мұндағы: Нн, Нк - ЖҰҚЖ учаскесінің басы мен аяғының өсі бойынша белгілері, м;

      Lф - ЖҰҚЖ учаскесінің нақты ұзындығы.

      17. ҰЖ шетінің сыртындағы қауіпсіздіктің шеткі аймағының (бұдан әрі - ҚША) болуы мен өлшемдері орындау құжаттамасы және/немесе әуеайлақты тексеру материалдарының деректері бойынша анықталады.

      Егер ҰЖ шетінен ҚША учаскесінің ұзындығы жердің күрделі бедерінің немесе кедергілердің нормативтік ұзындығынан кем болса, бұл орналастыратын арақашықтықты тағайындау кезінде ескерілгендігін тексеру қажет. Орналастыратын арақашықтық осы СБӘ-нің 6-қосымшасына сәйкес ҰЖ шетінен ҚША учаскесінің жеткіліксіз ұзындығы (орналастыратын арақашықтықтың қысқаруы) кезінде анықталады.

      18. ҚР АА ӘПЖН-ның 28-тармағына сәйкестігін бағалау ҰЖ-ның жоспарланған бөлігінің нақты өлшемдерін ескере отырып, Кедергілерді тексеру актісінің деректері бойынша немесе оны визуалды қарау деректері бойынша да жүргізіледі.

      19. ҚР АА ӘПЖН-ның 30-тармағына сәйкестігін бағалау геодезиялық түсірілім материалдары бойынша жүргізіледі. ҚША-ның геодезиялық түсірілімі болмаған жағдайда әуеайлақ пен оның элементтерін тексеру материалдары пайдаланылуы мүмкін.

      20. Еркін аймақтың (ЕА) ұзындығы мен ені, егер ол көзделген болса, әуеайлақтың (салуға, қайта жаңартуға) орындау құжаттамасы бойынша және/немесе әуеайлақты тексеру нәтижелері бойынша анықталады.

      Еркін аймақтың ұзындығы екпін алудың орналастырылатын арақашықтығының (ЕАОА) жартысынан аспауы керек (егер бірнеше ЕОҚ белгіленген болса, онда ұшудың осы бағыты үшін ЕОҚ-тың барынша төменгісі ескеріледі) және 300-400 метрден аспайды.

      Ескертпе. ЕА-ның бүкіл аумағы әуеайлақ пайдаланушыларының бақылауында. Осы шарт орындалмаған кезде ЕА-ның ұзындығы азайтылады.

      21. Жер бедерінің жағдайларынан ЕА-ның үстіңгі бетінің сәйкестігін бағалау үшін геодезиялық түсірілім материалдарын пайдалану қажет.

      ЕА аумағында геодезиялық түсірілім болмаған жағдайда әуеайлақ пен оның элементтерін тексеру материалдары пайдаланылуы мүмкін.

      Оның осі бойынша ЕА бедерінің кез келген нүктесінің биіктігі мынадан аспауы тиіс:



      мұндағы: Но - ЕА-ның басындағы (ЕОҚ-тың аяғындағы) ЖҰҚЖ осінің белгісі;

      L - ЖҰҚЖ осін жалғастыру бойынша өлшенген ЕА бедерінің нүктесінен ЕА-ның басына дейінгі қашықтық.

      22. ЕА бедерінің ҚР АА ӘПЖН-ның 34-тармағының талаптарына сәйкестігін бағалау кезінде осы СБӘ-нің өткен тармақтарында айтылған материалдар пайдаланылады.

      23. ҚР АА ӘПЖН-ның 35-тармағына сәйкестігін бағалау Кедергілерді тексеру актісінің деректері бойынша да, ЕА-ны визуалды қарау деректері бойынша да жүргізіледі.

      Әуе кемелері үшін қауіп төндіретін объектілерге жеңіл және сыңғақ емес болып табылатын объектілер жатады. Олардың қатарына бедердің күрт биіктемелері, мысалы, топырақ дуалы немесе дамба жатады.

      Ескертпе. Жекелеген жағдайларда (мысалы, сыңғақ негіздің болмауы, оны жеңіл және сыңғақ ретінде сәйкестендіруге мүмкіндік бермейтін объектінің стандартқа сай келмейтін кескіні) еркін аймақ (ЕА) шегінде орналасқан объектілердің жеңілдігі мен сынғақтығы олардың конструкциясының сипаттамасымен немесе өзге де құжаттармен (мысалы, әзірлеушілер жүргізген жабдықтардың сынақ актілерімен және сынақ актілері бойынша ҒЗИ қорытындыларымен) расталады.

      24. Тежеудің шеткі жолағының (ТШЖ) өлшемдері, егер ол бар болса, орындаушылық құжаттама бойынша (салуға, қайта жаңартуға) немесе әуеайлақты тексеру нәтижелері бойынша анықталады.

      25. Егер ТШЖ-ның беріктігі есептелген немесе нақты төсемі анықталса, ҚР АА ӘПЖН-ның 37-тармағының талаптары анықталады.

      ТШЖ төсемі үшін есептеу жүктемесі Г тобының ЖҰҚЖ төсемінің учаскесі үшін кем дегенде 0,5 есептік жүктемесін құрауы мүмкін.

      Сәйкестікті бағалау жобалау құжаттамасының деректері бойынша немесе жобалау ұйымның қорытындысы бойынша жүргізіледі.

      Ескертпе. Жасанды төсемсіз ТШЖ-ны ҚР АА ӘПЖН талаптарына бағалау, тексерулер жүргізудің арнайы әдісі әзірленбей жүргізілмейді.

      26. Әрбір РЖ үшін ұшақ индексін анықтау мынадай тәртіппен жүргізіледі:

      1) ҰЖН-ға (ӘАНП) сәйкес әрбір РЖ үшін әуеайлақты қосалқы ретінде пайдаланатын әуе кемелерін (бұдан әрі - ӘК) қоса алғанда, осы РЖ-да пайдаланылатын барлық ӘК-нің индекстері анықталады:

      ӘК-нің әрбір типі үшін индексті анықтау тәртібі мынадай:

      қанаттың құлашы бойынша - ҚР АА ӘПЖН-ның 4-қосымшасы кестесінің 2-бағанына сәйкес қанаттың құлашы бойынша индексі анықталады;

      сыртқы шиналары бойынша шассидің жолтабаны бойынша (шасси жолтабанының, арбашық пен шинаның жолтабанының ені мәндерінің сомасы) - ҚР АА ӘПЖН-ның 4-қосымшасы кестесінің 3-бағанына сәйкес шассидің жолтабаны бойынша индексі;

      ҚР АА ӘПЖН-ның 4-қосымшасы кестесінің екі индексінен ең үлкен индексі таңдап алынады, ол бойынша осы ӘК-нің индексі анықталады.

      2) әрбір РЖ үшін ӘК-нің анықталған индекстерінен ҚР АА ӘПЖН-ның 39-44-тармақтары бойынша РЖ-ның өлшемдері мен сипаттамалары сәйкестігінің бағалауы жүргізілетін ең үлкен индексі таңдап алынады.

      ӘК-нің кейбір типтерінің индекстері:

      1-индекс - Ан-2, Ан-28, Л-410;

      2-индекс - Як-40, Ан-72, Ан-74;

      3-индекс - Ан-24, Ан-26, Ан-30, Ан-32, Ил-14, Ил-114;

      4-индекс - Ту-134, Як-42, Ил-18, Ан-12, Ту-204;

      5-индекс - Ту-154;

      6-индекс - Ил-62, Ил-76, Ил-86, Ил-96.

      27. РЖ-ның ені (РЖ-ны салуға, қайта жаңартуға немесе күшейтуге) орындау құжаттамасы бойынша анықталады. Аталған құжаттама болмаған жағдайда РЖ-ның ені әуеайлақты (РЖ) тексеру материалдары бойынша анықталады.

      28. РЖ мен екі бүйірлік қауіпсіздік жолағының (бұдан әрі - БҚЖ) немесе бекітілген жиектерінің жалпы ені (РЖ-ні салуға, қайта жаңартуға немесе күшейтуге) орындау құжаттамасы бойынша анықталады. Аталған құжаттама болмаған жағдайда РЖ мен екі БҚЖ-ның және екі бекітілген жиектерінің жалпы ені өлшеулер арқылы анықталады. Қисық сызықты учаскелерде РЖ-ның ені өлшеу орнында РЖ-ның осьтік сызығына қарай перпендикуляр бойынша анықталады.

      29. РЖ-ның осьтік сызығы мен қозғалмайтын кедергілер арасындағы қашықтық әуеайлақты тексеру материалдары бойынша анықталады.

      Тексеру кезінде осы қашықтық РЖ-ның осьтік сызығына перпендикулярлы жүргізілетін өлшеулер арқылы белгіленеді.

      30. Қатарлас РЖ-лардың осьтік сызықтарының арасындағы қашықтық РЖ-ның осьтік сызығына перпендикулярлы жүргізілетін өлшеулерді пайдалану арқылы анықталады. Қатарлас РЖ-лардың осьтік сызықтарының арасындағы қашықтықты, егер ол 100 м аспайтын жағдайда болса, анықталады.

      31. РЖ-ның ЖҰҚЖ-ға қосылатын орындарындағы шеңберлену радиустарын (РЖ-ны салуға, қайта жаңартуға немесе күшейтуге) орындау құжаттамасы бойынша анықтайды. Аталған құжаттама болмаған жағдайда РЖ-ның шеңберлену радиустары әуеайлақты (РЖ) тексеру материалдары бойынша анықталады.

      Егер РЖ төсемі жиегінің шеңберленуі сынық сызық бойынша орындалса және орындау құжаттамасында шеңберленудің нақты радиусы көрсетілмесе, ол РЖ-ның ЖҰҚЖ-ға қосылатын орында шеңберлену радиусын анықтау кестесі бойынша осы СБӘ-нің 7-қосымшасына сәйкес анықталады:

      РЖ төсемінің шеңберлену жоспарында (орындау құжаттамасында немесе сызбасының көшірмесінде) ЖҰҚЖ мен РЖ төсемдерінің ішкі жиектерімен жасалатын бұрыштың биссектрисасы жүргізіледі;

      А және Б шеңберленуі басталуының нүктелерінен биссектрисамен қиылысына дейін (O1 және О2 нүктелері) перпендикулярлар жүргізеді;

      AO1 мен БO2 қашықтықтары өлшенеді, олардың ең төмені анықталады;

      ең төмен қашықтық (АО1) РЖ шеңберленуінің нақты радиусы болып қабылданады.

      32. Перронда жермен жүру бағытының осьтік сызықтары мен қозғалмайтын кедергілер арасындағы қашықтық әуеайлақты тексеру материалдары бойынша анықталады.

      Тексеру кезінде бұл қашықтық жермен жүру бағытының осьтік сызығы бойынша жүргізілетін өлшеулер арқылы белгіленеді.

      33. Радиобиіктік өлшегіштің жұмыс аймағы мен оның өлшемдері (салуға, қайта жаңартуға) орындау құжаттамасы бойынша немесе әуеайлақты тексеру материалдары бойынша анықталады.

      34. Әуеайлақта оның периметрінің қоршауы болуын әуеайлақты визуалды тексеру кезінде анықталады.

      Әрбір ҰҚЖ үшін оған жататын РЖ-мен сәйкестігін бағалау жөніндегі жұмыс нәтижелері әуеайлақтың физикалық сипаттамалары мен элементтерінің таңбалануының сәйкестігі кестесіне осы СБӘ-нің 2-қосымшасына сәйкес енгізіледі

      Сәйкестік кестесі мынадай тәртіппен толтырылады:

      1-баған - ҚР АА ӘПЖН-ның қарастырылатын тармақтарының нөмірлері көрсетіледі;

      2-баған - тексеру нәтижелері бойынша анықталған әуеайлақ элементтерінің (стандарттық жағдайлар үшін көрсетілетін ЖҰҚЖ ұзындығын қоспағанда) нақты параметрлері көрсетіледі, бұл ретте: кеңейтілуі бар ЖҰҚЖ-ның ені ЖҰҚЖ шетіне түйісетін РЖ болмаған жағдайда көрсетіледі; РЖ мен екі БҚЖ-ның ені оларда ӘК-нің 4, 5 және 6-индекстерін пайдалану кезінде барлық РЖ үшін көрсетіледі;

      3-баған - растайтын құжаттың реттік нөмірі көрсетіледі. Растайтын құжаттар ретінде мынадай құжаттар:

      Әуежайларды жобалауға лицензиясы бар жобалау ұйым берген әуеайлақ класы туралы қорытынды;

      Әуеайлақ пен оның элементтерін тексеру актісі;

      мамандандырылған ұйым орындаған орындаушылық жобалау құжаттамалары;

      ҰЖ және ҰЖН орындау пішіні;

      Әуеайлақ ауданында кедергілерді тексеру актісі;

      4-баған - тексерулер мен сынақтар қорытындыларын ҚР АА ӘПЖН талаптарымен салыстыру нәтижелері көрсетіледі және мынадай:

      бағаланатын параметр ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкес келген жағдайда "Сәйкес келеді";

      ҚР АА ӘПЖН талаптарынан ауытқу болған кезде ұшу қауіпсіздігінің баламалық деңгейін қамтамасыз ету туралы қорытынды болған жағдайда "Баламалы түрде сәйкес келеді";

      бағаланатын параметрі ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкес келмеген және жоғарыда айтылған "Қорытынды" болмаған жағдайда "Сәйкес келмейді" деген жазбалар жазылады;

      5-баған - ҚР АА ӘПЖН талаптарынан ауытқулар болған жағдайда азаматтық авиация ұйымдары осыларға сәйкес АА ұйымдары ұшу қауіпсіздігінің баламалы деңгейін қамтамасыз ету жөніндегі іс-шараларды орындаған құжаттардың нөмірлері, күні мен атаулары көрсетіледі, сондай-ақ қажет болған жағдайда кестенің басқа бағандарының мазмұнын түсіндіретін қосымша ақпарат көрсетіледі.

      СБӘ-нің осы бөлімінде айтылған әдістемелері бойынша әуеайлақ элементтерінің сәйкестігін бағалау жаңа салынған әуеайлақты немесе оның жекелеген элементтерін пайдалануға беру кезінде және әуеайлақ та, оның элементтері де қайта жаңартылғаннан кейін жүргізіледі, ЖҰҚЖ мен әуеайлақ класы туралы қорытындыны әуежайларды жобалауға лицензиясы бар жобалау ұйым дайындайды және бекітеді және оның нәтижелері Тексеру актісіне енгізіледі.

3-параграф. Әуеайлақтың жасанды төсемдерінің беріктігін және
ТҰҚЖ-ның салмақ көтергіштік қабілетін бағалау

      35. Әуеайлақ элементтерінің жасанды төсемдерінің беріктігін есептеу жаңадан салынған әуеайлақты (немесе әуеайлақтың жекелеген элементтерін) пайдалануға беру кезінде не әуеайлақ төсемдерін қайта жаңартудан (күшейтуден) кейін жүргізіледі.

      Төрт дөңгелекті стандартты тірекке жасанды төсемдердің жіктемелік сандары (бұдан әрі - PCN) осы СБӘ-нің 8-қосымшасының 1 және 2-суреттерде белгіленген кестесі бойынша анықталады.

      Әуеайлақ төсемдерінің алынған жіктемелік сандарының негізінде ACN-PCN әдісі бойынша Әуеайлақтық төсемдердің беріктігі туралы қорытынды жасалады, онда осы әуеайлақта пайдаланылатын ӘК-нің типтері және шектеулері бар ӘК-ні пайдалану режимі көрсетіледі. Беріктік туралы қорытынды бес жылда кем дегенде бір рет жаңартылып отырады.

      Топырақтық ҰҚЖ беріктігінің көрсеткіші ӘК-нің ұшуы басталар алдында және топырақтың беріктігі өзгерген әрбір жағдайда, көктем және күз мерзімде лайсаң кезінде, жаз мерзімде жаңбыр жауған кезеңде, жөндеу жұмыстарынан кейін тұрақты бақыланады және ҚР АА ӘПЖН 55 тармағының талаптарына сәйкес қолданылады.

      36. Әуеайлақтық төсемдердің беріктігіне бағалау жүргізу кезінде әуеайлақтың жасанды төсемдерінің және топырақтық элементтерінің беріктігі мен жай-күйі сәйкестігінің кестесі осы СБӘ-нің 9-қосымшасына сәйкес толтырылады.

      Кестені толтыру тәртібі мынадай:

      1-баған - ҚР АА ӘПЖН тармақтары реті бойынша көрсетіледі;

      2-баған - жасанды төсемі бар әуеайлақ элементтері көрсетіледі және төсемдердің үстіңгі бетінің жай-күйін сипаттау жүргізіледі;

      3-баған - әуеайлақтың әрбір элементі бойынша жасанды төсемнің беріктігі есебінің нәтижелері келтіріледі (әуеайлақтың қандай да бір элементінде PCN-тің әр түрлі сандары бар төсем учаскелері болған кезде кестеге Fн-нің ең төменгі мәніне сәйкес келетін PCN-нің саны енгізіледі);

      4-баған - 3-бағанда көрсетілген төсемнің типімен және негізінің беріктік санатына сәйкес (әуеайлақтың осы элементінде пайдаланылатын ӘК) ACN ӘК-нің жіктемелік сандары келтіріледі;

      5-баған - Растау құжатының реттік нөмірі көрсетіледі. Растау құжаты ретінде:

      Әуеайлақтар бойынша әдістеме, ӘАНП немесе ӘҰЖН;

      Әуеайлақ пен оның элементтерін тексеру актісі;

      Әуежайларды жобалауға лицензиясы бар жобалау ұйым берген беріктік туралы қорытынды қолданылуы мүмкін.

      Растау құжаттарының тізбесі сәйкестік кестесінің соңында растау құжаттар жолында көрсетіледі;

      6-баған - тексеру және сынау нәтижелерін (3- және 4-баған) ҚР АА ӘПЖН талаптарымен салыстыру нәтижелері көрсетіледі және:

      бағаланатын параметр ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкес келген жағдайда "Сәйкес келеді";

      ҚР АА ӘПЖН талаптарынан бас тартқан кезде ұшу қауіпсіздігінің баламалық деңгейін қамтамасыз ету туралы қорытынды болған жағдайда "Баламалы түрде сәйкес келеді";

      бағаланатын параметрі ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкес келмеген және жоғарыда айтылған "Қорытынды" болмаған жағдайда "Сәйкес келмейді" деген жазбалар жазылады;

      7-баған - ҚР АА ӘПЖН талаптарынан ауытқу болған жағдайда әуайлақ пайдаланушы ұшу қауіпсіздігінің баламалы деңгейін қамтамасыз ету жөніндегі іс-шараларды орындаған құжаттардың нөмірлері, күні мен атаулары, сондай-ақ PCN<ACN кезінде әуеайлақ элементтері бойынша ӘК қозғалысының қарқындылығын шектеу және кестенің басқа бағандарын толтыру тәртібін түсіндіретін қосымша ақпарат көрсетіледі.

4-параграф. Әуеайлақтың жасанды төсемі мен топырақтың үстіңгі
беттері жай-күйінің сәйкестігін бағалау

      37. Бөтен заттардың немесе төсемді бұзатын өнімдердің, арматураның жалаң өзекшелерінің, ЖҰҚЖ, РЖ, перрон, ЖҰҚЖ-ның шетжақтарына жанасатын ҰЖ және ТШЖ-ның бекітілген учаскелерінің, бүйірлік қауіпсіздік жолақтарының немесе ЖҰҚЖ мен РЖ-ның бекітілген жиектерінің қабыршақтану учаскелерінің, сондай-ақ ЖҰҚЖ төсемінің үстіңгі бетінің тұйықталған төмендеулерінің болуы визуалды анықталады.

      ҰЖ-ның бекітілген учаскелерінің перроны мен ЖҰҚЖ-ның шетжақтарына жанасатын ҰЖ және ТШЖ-ның бекітілген учаскелерінің және ЖҰҚЖ-ның шетжақтарына және ЖҰҚЖ мен РЖ-ның бүйірлік қауіпсіздік жолақтарына жанасатын іргелес плиталардың немесе жарықтардың жиектері арасындағы жіктер кертпелерінің, ЖҰҚЖ, РЖ-ның жасанды төсемдерінің бүкіл үстіңгі бетіндегі мастиканың балқымалы қатпарлары, плиталар жиектерінің ойықтары мен жарықшақтарының өлшемдері (осы СБӘ-нің 10-қосымшасы) сызғыштың көмегімен анықталады.

      Толқын тәрізді түзілімдер бүкіл ЖҰҚЖ-ның үстіңгі бетінде үш метрлік сырықтың және өлшегіштің (сызғыштың) көмегімен өлшенеді.

      38. ӘК дөңгелектері жолтабандарының, тегістелмеген учаскелердің, микротегіссіздіктердің, топырақтың ойықтары мен шұңқырларының болуы визуалды немесе автомобильдің жүріп өтуі арқылы анықталады. Микротегіссіздік мәндері үш метрлік сырықтың және өлшегіштің (сызғыштың) көмегімен өлшенеді.

      Бөтен заттардың болуы визуалды анықталады.

      Мезотегіссіздіктердің болуы және олардың көлемдері ақаулы учаскеде бір немесе екі сипаттағы бағыттар бойынша пішінді нивелирлі түсіру бойынша анықталады.

      Әуеайлақтың жасанды төсемдері мен топырақты элементтерінің үстіңгі бетінің нақты жай-күйін тексеру жылына екі рет жүргізіледі. Нәтижелері Әуеайлақ пен оның элементтерін тексеру актісімен ресімделеді.

      39. Әуеайлақ төсемі тегістілігінің критерийі R ЖҰҚЖ-ның осьтік сызығына қатарлас және соңғысынан тиісінше екі жағына қарай 3 - 5 м қашықтықта болатын ЖҰҚЖ-ның екі ұзына бойғы қималары үшін анықталады.

      Тегістіліктің көрсеткішін анықтау үшін бастапқы деректер ретінде мамандандырылған ұйым орындаған ЖҰҚЖ ұзына бойғы пішіндерін 0,5 м қадаммен геодезиялық түсіру (нивелирлеу) нәтижелері, немесе арнайы зертхана-ұшақтары жабдықтарының құрамына кіретін (әуеайлақтық төсем бетінің тегістілігін өлшегіш) АТБТӨ/ИРПАП тегістілік өлшегішінің (арнайы арбашаның) көмегімен алынған деректер болып табылады.

      АТБТӨ/ИРПАП арнайы арбашасының көмегімен нивелирлеу мен өлшеулер жоғарыда көрсетілген қималарда жүргізіледі.

      Қималардың әрқайсысы үшін әуеайлақ төсемнің R тегістілік критерийі есептеу бағдарламасы бойынша жүргізілетін есептеулердің нәтижесінде анықталады.

      R тегістілік критерийінің соңғы мәні ретінде (әр түрлі қималар үшін) екі анықталған мәндердің неғұрлым төмені қабылданады.

      Төсемнің тегістілігі:

      қанағаттанарлықсыз (R тегістілік критерийінің мәні 2-ден неғұрлым төмен кезде);

      қанағаттанарлық (R мәнінің 2-ден 5-ке дейін қоса алғанда);

      жақсы (R мәні 5-тен жоғары болған кезде) болуы мүмкін.

      ЖҰҚЖ-ның үстіңгі бетінің тегістілігін тексеру және бағалау бес жылда кем дегенде бір рет жүзеге асырылады.

      Егер R тегістілігінің көрсеткіші 3-тен аспаса, онда бағалауды жүргізген ұйым ЖҰҚЖ-ның әуеайлақтық төсемдерінің тегістілігін жақсарту жөнінде қажетті ұсыным беру қажет. R 2 және 3 мәндерінің шегінде тұрғандығы белгіленген жағдайларда келесі бағалауды 2 жылдан кешіктірмей жүргізу қажет.

      Егер R тегістілігінің көрсеткіші 2-ден кем болса, әуежай пайдаланушы тегістілік көрсеткішін кейіннен бағалай отырып, төсемдердің тегістілігін жақсарту бойынша шараларды орындайды.

      Төсемнің тегістілігін бағалау нәтижелері СБӘ-нің 9-қосымшасының сәйкестік кестесіне енгізіледі. Растау құжаты ретінде ЖҰҚЖ төсемдері тегістілігінің бағалауын (R көрсеткішін есептеу) жүргізген ұйымның қорытындысы болып табылады.

5-параграф. Кедергілерді анықтау сәйкестігін бақылау

      40. Әуеайлақты пайдалану қауіпсіздігі мен тиімділігі әуеайлақтағы және оның айналасындағы жасанды және табиғи объектілерге байланысты болады. Олар ұшу мен қонудың минимумдарына, әуе кемелерінің ұшу салмағына, сондай-ақ әуеайлақ ауданындағы ұшу бағыттарына ықпал етеді. Осыған байланысты әуеайлақтың айналасындағы әуе кеңістігінің белгілі бір аудандарын оның ажырамас бөлігі ретінде қарау керек, ал әуеайлақ пайдаланушы осы аудандардағы кедергілерді тиімді бақылауға алуы қажет.

      ҚР АА ӘПЖН-ның 63-85 тармақтардың талаптарына сәйкестігін қамтамасыз ету үшін:

      1) кедергілер туралы деректер алу;

      2) кедергілерді шектеу және жою жөніндегі іс-шараларды орындау;

      3) ұшу және қонуға бет алу сұлбаларын белгілеу кезінде кедергілерді ескеру;

      4) кедергілер туралы ақпаратты әуеайлақ ауданында Әуеайлақ нұсқаулыққа, ҰЖН-ға немесе ӘНПА-ға және аэронавигациялық ақпараттың тиісті жинақтарына (бұдан әрі - AIP) енгізу қажет.

      Әуеайлақ пайдаланушы мынадай құжаттарды ресімдейді:

      1) Әуеайлақ ауданында кедергілерді тексеру актісі (бұдан әрі - Тексеру актісі) осы СБӘ-нің 11-қосымшасында келтірілген нысанға сәйкес;

      2) АА ӘПЖН-ның талаптарына кедергілердің сәйкестігі кестесі осы СБӘ-нің 12-қосымшасына сәйкес.

      Кедергілердің биіктігі мен орналасуы туралы деректерді осы СБӘ-нің 13-қосымшасын ескере отырып әуеайлақ пайдаланушы алады. Геодезиялық жұмыстарды орындайтын мамандандырылған ұйымдарды тарту ұсынылады. Әуеайлақ пен оның айналасындағы кедергілердің нақты жай-күйін мерзімді тексеру нәтижелерін ескере отырып кедергілер туралы деректерді алғаннан кейін осы СБӘ-нің 12-қосымшасының сәйкестік кестесінде:

      1-бағанда - ҚР АА ӘПЖН-ның тиісті тармақтары;

      2-бағанда - "Кедергілердің биіктігі мен орналасуы туралы деректер алынды";

      3-бағанда - растау құжаттар, растау құжаты ретінде:

      Әуеайлақ ауданындағы кедергілерді топографиялық түсіру жөніндегі есебі;

      Тексеру актісі;

      4-бағанда - бағалайтын параметрлер ҚР АА ӘПЖН-ның талаптарына сәйкес келген жағдайда "Сәйкес келеді" немесе ҚР АА ӘПЖН-ның талаптарына сәйкес келмеген жағдайда "Сәйкес келмейді" көрсетіледі.

6-параграф. Кедергілерді шектеу сәйкестігін бағалау

      41. ҚР АА ӘПЖН-ның 64-71-тармақтарының талаптарына сәйкестікті бағалау үшін кедергіні шектеу бетінен шығып тұрған кедергілер тізбесін анықтау қажет: ішкі көлденең, конусты, қонуға бет алу және өтпелік. Бұл тізбе есептеу кестелерінің және беттер жоспарларының көмегімен жасалады. Беттер жоспарлары әуеайлақ ауданында жаңа объектінің құрылысын немесе қолда бар объектінің қайта құруын (биіктік көлемін ұлғайтуға қатысты) бағалау кезінде пайдаланылады.

      Жоспарлар мен есептеу кестелері Тексеру актісіне енгізіледі.

      Шектеу беттері жоспарларын және есептеу кестелерін дайындауы осы СБӘ-нің 14-қосымшасында келтірілген.

      Осы СБӘ-нің 12-қосымшасының сәйкестік кестесінде:

      1-бағанда - ҚР АА ӘПЖН-ның тиісті тармақтары;

      2-бағанда - "Шектеу беттері аймақтарындағы қауіпті кедергілердің тізбесі айқындалды (қонуға бет алу, өтпелік, ішкі көлденең және конусты) және оларды жою бойынша шаралар белгіленді:

      қонуға бет алу бетінің, өтпелік, конусты және ішкі көлденең беттерден биік тұрған кедергілердің таңбалауы мен жарықпен қоршалуы бар және ескерілген.

      Қонуға бет алу бетінің, өтпелік, ішкі көлденең және конустық беттердің аймақтарында қауіпті кедергілер санын ұлғайту шектелген.";

      3-бағанда - растау құжаттары, растау құжаты ретінде Кедергілерді тексеру актісі пайдаланылуы мүмкін;

      4-бағанда - бағалайтын параметрлер ҚР АА ӘПЖН-ның талаптарына сәйкес келген жағдайда "Сәйкес келеді" немесе ҚР АА ӘПЖН-ның талаптарына сәйкес келмеген жағдайда "Сәйкес келмейді" көрсетіледі;

      5-бағанда - қосымша ретінде осы СБӘ-нің 14-қосымшасындағы "Әуеайлақ бойынша қауіпті кедергілер" кестесі қолданылады.

      42. ҚР АА ӘПЖН-ның 72-77-тармақтары бойынша осы СБӘ-нің 12-қосымшасының сәйкестік кестесін толтырған кезінде мыналар көрсетіледі:

      1-бағанда - ҚР АА ӘПЖН-ның тиісті тармақтары;

      2-бағанда - "Шектеу беттері аймақтарындағы қауіпті кедергілер тізбесі анықталды (қонуға бет алу, өтпелік, ішкі көлденең және конусты) және оларды жою бойынша шаралар белгіленеді.

      Қонуға бет алудың ішкі бетінен, ішкі өтпелік беттерден және үзілген қону бетінен биік тұрған кедергілер жоқ.

      Қонуға бет алу бетінен, өтпелік, конусты және ішкі көлденең беттерден биік тұрған кедергілер таңбаланған, жарықпен қоршалған және ескерілген.

      Қонуға бет алу бетінің, өтпелік, ішкі көлденең, конусты беттердің, сыртқы көлденең беттердің аймақтарында қауіпті кедергілер санын ұлғайту шектелген";

      3-бағанда - растау құжаттары, растау құжаты ретінде Кедергілерді тексеру актісі пайдаланылуы мүмкін;

      4-бағанда - бағалайтын параметрлер ҚР АА ӘПЖН-ның талаптарына сәйкес келген жағдайда "Сәйкес келеді" немесе ҚР АА ӘПЖН-ның талаптарына сәйкес келмеген жағдайда "Сәйкес келмейді";

      5-бағанда - СБӘ-нің 14-қосымшасындағы "Әуеайлақ бойынша қауіпті кедергілер" кестесі қосымша ретінде қолданылады.

      43. ҚР АА ӘПЖН-ның 78-81-тармақтары бойынша осы СБӘ-нің 12-қосымшасының сәйкестік кестесін толтырған кезінде төмендегілер көрсетіледі:

      1-бағанда - ҚР АА ӘПЖН-ның тиісті тармақтары;

      2-бағанда - "Ұшып-көтерілу беттерінің аймағындағы қауіпті кедергілер тізбесі айқындалды және оларды жою бойынша шаралар белгіленді.

      Ұшып-көтерілу бетінен биік тұрған кедергілердің таңбалауы, жарықпен қоршауы бар және ұшу сұлбаларын белгілеу кезінде ескерілген.

      Ұшып-көтерілу беттерінің аймақтарында қауіпті кедергілер санын ұлғайтуға болмайды";

      3-бағанда - растау құжаттары, растау құжаты ретінде кедергілерді тексеру актісі пайдаланыла алады.

      4-бағанда - бағалайтын параметрлер ҚР АА ӘПЖН-ның талаптарына сәйкес келген жағдайда "Сәйкес келеді" немесе ҚР АА ӘПЖН-ның талаптарына сәйкес келмеген жағдайда "Сәйкес келмейді";

      5-бағанда - СБӘ-нің 14-қосымшасындағы "Әуеайлақ бойынша қауіпті кедергілер"кестесі қосымша ретінде қолданылады.

7-параграф. Кедергілерді есепке алу және жою сәйкестігін
бағалау

      44. Әуеайлақ аймағында орналасқан кедергілерді есепке ала отырып ұшу және қонуға бет алу маршруттарын (сызбаларын) әзірлеу және осы сызбалардың барлық кезеңдері бойынша тиісті ең төменгі қауіпсіз биіктікті, сондай-ақ әуеайлақ ауданында MSA секторында ұшудың ең төменгі қауіпсіз биіктіктерін (бұдан әрі - ТҚБ) белгілеу қамтамасыз етіледі.

      Шектеу беттер аймақтарындағы кедергілерді есепке алу мен бағалау және ұшу, қонуға бет алу сызбаларын әзірлеу, осы сызбалардың барлық кезеңдері бойынша ұшудың қауіпсіз биіктігін белгілеу кезінде пайдаланылатын басқа да критерийлер ҚР АА ӘПЖН-ның талаптарына және ИКАО құжаттарына сәйкес орындалады (Халықаралық азаматтық авиация туралы конвенцияның 14-қосымшасы және 15-қосымшасы мен "ӘК ұшуларын жүргізу" Doc 8168 OPS/611 (PANS-OPS), "Ұшып-көтерілу және қону үшін әуеайлақтардың минимумдерін айқындаудың бірыңғай әдістемесі")

      Тексеру актісінде көрсетілген барлық кедергілерді (шектеу беттерінен биік тұрған және тұрмаған) есепке алынады.

      Осы талаптарды орындаған кезде ҚР АА ӘПЖН-ның талаптарына әуеайлақ кедергінің сәйкестік кестесінде осы СБӘ-нің 12-қосымшасына сәйкес мыналар көрсетіледі:

      2-бағанда - ҚР АА ӘПЖН-ге және Халықаралық азаматтық авиация туралы конвенцияның 14 және 15-қосымшаларына сәйкес анықталған кедергілер қонуға бет алу сызбаларын және кедергілерді ұшып өтудің ең төменгі қауіпсіз биіктігі мен әуеайлақ ауданынан ұшу сызбаларын белгілеген жағдайда ескерілген.";

      3-бағанда - Әуеайлақ бойынша нұсқаулық және/немесе ҰЖН;

      4-бағанда - "Сәйкес келеді".

      45. Әуеайлақ бойынша нұсқаулыққа немесе ҰЖН-ге кедергілерді тексеру актісінен "Кедергілерді ұшып өтудің ең төменгі қауіпсіз биіктігі" кестесі (осы СБӘ-нің 14-қосымшасы) енгізілуі тиіс. Бұдан басқа, "Кедергілерді ұшып өтудің ең төменгі қауіпсіз биіктігі" кестеде (осы СБӘ-нің 14-қосымшасы) келтірілген кедергілер туралы деректер халықаралық әуеайлақтар бойынша аэронавигациялық ақпарат жиынтыққа енгізілетін "А" түріндегі картаға енгізіледі. Осындай кедергілер туралы деректерді "А" түріндегі картаға енгізу ережесі ИКАО-ның құжаттарында (Халықаралық азаматтық авиация туралы конвенцияның 4-қосымшасының 3-тарауында "Аэронавигациялық карталар" және "Аэронавигациялық карталар жөніндегі басшылықта" DOC8697-AN889/2) айтылған.

      Сәйкестік кестеде осы СБӘ-нің 12-қосымшасына сәйкес мыналар көрсетіледі:

      2-бағанда - "Кедергілерді ұшып өтудің ең төменгі қауіпсіз биіктігі ҰЖН-да, ұшу жинақтарында және "А" түріндегі картада аэронавигациялық ақпарат жиынтыққа (AIP) көрсетілген;

      3-бағанда - ҰЖН, ААЖ;

      4-бағанда - "Сәйкес келеді";

      5-бағанда - қосымша ретінде кедергілерді ұшып өтудің ең төменгі қауіпсіз биіктігі кестесі қолданылады.

      46. ҚР АА ӘПЖН-ның тиісті тармағы бойынша осы СБӘ-нің 12-қосымшасының сәйкестік кестесінде сәйкес мыналар көрсетіледі:

      2-бағанда - алғашқы 3000 м шегінде қонуға бет алудың беттерінің аймағында және МҚК__о мен МҚК__о өтпелі беттерінің аймағында қауіпті кедергілердің санын ұлғайтуға болмайды;

      3-бағанда - Тексеру актісі;

      4-бағанда - "Сәйкес келеді";

      47. Әуеайлақ бойынша нұсқаулықта, ҰЖН-да, ААЖ-да, халықаралық әуеайлақтарға арналатын AIP-та ұшып-көтерілудің әрбір жеке бағыты бойынша істен шыққан қозғалтқышпен ұшып-көтерілген кезде ұшақтардың барынша жоғары ұшып-көтерілу массасын анықтау кезінде ұшып-көтерілу беті аймағының шекараларында (1,2 % еңістігі бар беттің үстінен немесе 100 м биіктіктен жоғары тұрған кедергілер, қайсысы төменірек болуына байланысты) есепке алуға жататын кедергілер туралы деректер беріледі. Сондай-ақ, кедергілер бойынша деректер жергілікті өңір мен кедергілер туралы электрондық деректердің мемлекеттік тізіліміне енгізіледі.

      "Кедергілерді көлегейлеу" жалпы ережелері "Әуеайлақтар", 1-том Халықаралық азаматтық авиация туралы конвенцияның 14-қосымшасында және "Әуежай қызметтері жөніндегі нұсқау" Doc 9137 6-бөлімінде және осы СБӘ-нің 15-қосымшасында берілген.

      Осы талаптарды орындаған кезде осы СБӘ-нің 12-қосымшасының сәйкестік кестесінде мыналар көрсетіледі:

      2-бағанда - Ұшып-көтерілу бетінің шекара шегінде орналасқан және ұшып-көтерілу бетімен ортақ басталуы және 1,2% еңістігі бар немесе ұшып-көтерілу бетінің төменгі шегінің деңгейіне қатысты биіктігі 100 м-ге ие көлегейленбеген кедергілер ҰЖН-ға (АНПА), AIP және жергілікті өңір мен кедергілер туралы электрондық деректердің мемлекеттік тізіліміне енгізілген.";

      3-бағанда - ҰЖН, AIP, жергілікті өңір мен кедергілер туралы электрондық деректердің мемлекеттік тізілімі;

      4-бағанда - "Сәйкес келеді";

      5-бағанда - қосымша ретінде" осы СБӘ-нің 14-қосымшасының 4 кестесі ("Әуеайлақта ӘК-нің барынша жоғары ұшу массасын айқындау кезінде ескерілуі қажетті кедергілер" кестесі) қолданылады.

3-тарау. Визуалды құралдардың сәйкестігін бағалау

      Ескерту. 3-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 13.01.2021 № 11 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы талаптар

      48. ҚР АА ӘПЖН-ның 86, 93, 95-тармақтарынының талаптарына сәйкестікті бағалау әуеайлақты тексеру кезінде визуалды жүргізеді.

      49. Жарықсигналдық жабдық (ЖСЖ) жүйесіне кіретін оттардың құрамы, олардың мақсаты бойынша ҚР АА ӘПЖН-ның 8 және 26-қосымшаларына сәйкестігі тұрғысынан салыстырылады.

      Жоғары қарқынды оттар (бұдан әрі - ЖҚО) санаты формуляр және жарамдылық куәлігі бойынша, ал қонудың пайдаланылатын бағытының санаты - Аэронавигациялық ақпараттар жинағы бойынша айқындалады. ЖҚО санаты пайдаланылатын қону бағытының санатынан төмен болмауы қажет.

      50. ICAO және/немесе МАК-тің сәйкестік сертификаттарының болуы мен қолдану мерзімі тексеріледі.

      51. Нақты жағдайларға байланысты оттардың қарқындылығын түзетуді жүзеге асыруға мүмкіндік беретін ЖҚО-I, ЖҚО-II, ЖҚО-III оттары жүйесінің жарығын реттеу құралдарының болуы тексеріледі.

      52. Жарық көрінісінің сақталуы және оттар жүйесінің іске жарамдылығы тексеріледі.

      Командалық ақпараттың сақтанымдылығын тексеру былай жүргізіледі: қону диспетчерінің жедел басқару панелінен (бұдан әрі - ЖБП) жарық-сигналдық жабдықты қосу командалары беріледі; жабдық іске қосылғаннан кейін, командалық-диспетчерлік пункттегі (бұдан әрі - КДП) қашықтан басқару аппаратурасының қоректендірілуі ажыратылады. Бұл ретте, жарық-сигналдық құралдар, басқару аппаратурасы іске қосылмай тұрып берілген командамен қосылған күйінде қалады.

      53. Сыртқы байқау процесінде оттар арматураларының түрлері, жарық көрсеткіштері мен көздері салыстырылады және олардың орнатылған жабдықтың техникалық құжаттамасына сәйкестігі тексеріледі.

2-параграф. Әуеайлақтарды, кедергілер мен объектілерді таңбалау
сәйкестігін бағалау

      54. ЖҰҚЖ төсемдерін таңбалау сәйкестігін бағалау визуалды да, сондай-ақ өлшеу құралдарының көмегімен аспаптық түрде де жүргізіледі. Сәйкестікті тексеру процесінде белгілердің болуы, саны мен мөлшері, сондай-ақ өзара орналасуы айқындалады: ҰҚЖ табалдырығының, тіркеліп белгіленген қашықтық пен жерге қону аймақтарының белгілері, магниттік қону жолы бұрыштарының (бұдан әрі - МҚЖБ) және жолақтың ұзына бойғы осінің белгіленуі.

      ЖҰҚЖ табалдырығын белгілеудің таңбалау жолақтарының қажетті санын айқындау үшін ЖҰҚЖ еніне байланысты есептің келесі нәтижелерін басшылыққа алу мақсатқа лайық:

      ЖҰҚЖ ені, м.................60 45 30 23 18

      жолақтардың саны 16 12 8 6 4

      Қатарлас ЖҰҚЖ кезінде "L" және "R" белгілерінің болуы визуалды айқындалады және табалдырық белгілері мен МҚЖБ арасындағы қашықтық өлшенеді.

      55. ЖҰҚЖ қиылысу орындарында басты ЖҰҚЖ таңбалауының сақталуы және қосалқы ЖҰҚЖ таңбалауының үзілуі тексеріледі.

      56. ЖҰҚЖ табалдырығының тұрақты немесе уақытша ығыстырылған кезінде мыналар айқындалады: ығыстырылған табалдырықты белгілейтін көлденең сызықтың; осьтік жолақтың ескі таңбалауынан түрлендірілген көрсеткіш нұсқағыштардың болуы, өлшемдері және орналасуы. Сондай-ақ ЖҰҚЖ-ның пайдаланылмайтын учаскесінде барлық қалған таңбалау белгілерінің жойылғанына көз жеткізу қажет.

      57. А, Б, В дәрежелі немесе 4-кодтық нөмірі ЖҰҚЖ-да және I, II немесе III санаты бойынша қонуға дәл бет алу ЖҰҚЖ-да ЖҰҚЖ шетінің таңбалауы болуын, оның өлшемін (енін), және орналасуын анықтайды, сондай ақ РЖ-ның ҰҚЖ-ға жанасу орындарында және ЖҰҚЖ қиылысу орындарында шетінің таңбалауы үзілетінін айқындайды.

      58. ЖҰҚЖ-ның барлық таңбалау белгілерінің түсі визуалды бағаланады.

      59. РЖ таңбалауының сәйкестігін бағалау кезінде ұзына бойғы осьтің таңбалау белгілерінің, РЖ-дағы күту орындарының және бүйірлік таңбалау жолақтарының болуы, өлшемдері мен орналасуы (қажет болған жағдайда) визуалды және аспаппен белгіленеді.

      Бүйірлік таңбалау жолақтары РЖ-ның көтергіш емес төсемдерін, сондай-ақ РЖ-ның өзіндегі төсемдерден РЖ жиектерінің ажыратуға қиын төсемдерін ажыратып белгілеу үшін салынады.

      60. РЖ осьтік желісінің таңбалау жолағының ені өлшенеді.

      Әуеайлақты тексеру кезінде, бұдан басқа, қисық сызықты учаскелерде және РЖ қиылыстарында РЖ таңбалау сызығының жинақтау радиусы өлшенеді. ӘК Кейбір типтері бұрылыстарының ең төменгі радиустарының мәні осы СБӘ-нің 16-қосымшасында көрсетілген.

      РЖ-ның осьтік таңбалау сызығының нақты жинақталу радиусын осы СБӘ-нің 43-тармағында айтылған әдістеме бойынша заттық тексеру кезінде айқындау қажет.

      61. ҰҚЖ осіне қатарласа жалғасқан РЖ осінің таңбалау сызығының ұзақтығы аспаппен айқындалады (осы СБӘ-нің 17-қосымшасы).

      62. Жабдықталған және жабдықталмаған ҰҚЖ-дан РЖ-дағы күту орны таңбалауының алшақтығы өлшеу аспаптарының көмегімен айқындалады. Өлшеулер ҰҚЖ-ның осьтік желісіне перпендикулярлы жүргізіледі.

      63. РЖ төсемдерінен РЖ бүйір қауіпсіздік жолағының (бұдан әрі - БҚЖ) көтергіш емес төсемдерін бөлетін бүйірлік рульдеу таңбалау жолақтарының өлшемдері мен орналасуы, сондай-ақ РЖ қиылысу орнын таңбалау аспаппен айқындалады.

      64. РЖ-ның барлық таңбалау белгілерінің түсі визуалды бағаланады.

      65. Перронның таңбалауының сәйкестігін тексеру - таңбалау белгілерінің түсі бойынша визуалды да, сондай-ақ белгілердің өлшемдері мен өзара орналасуы бойынша аспаппен де жүргізіледі.

      66. ЖҰҚЖ-ның таңбалау белгілерінің сәйкестігін бағалау: "Т" қону белгісінің, бұрыштық және осьтік таңбалау белгілерінің сәйкестігін бағалау визуалды да, өлшеу аспаптарының көмегімен де жүргізіледі. Сәйкестікті тексеру үдерісінде белгілердің болуы, орналасуы, саны, өлшемдері және түсі айқындалады.

      67. ҰҚЖ, РЖ немесе олардың жекелеген учаскелерінің қозғалыс үшін жабықтығын таңбалау сәйкестігін бағалау визуалды да, өлшеу аспаптарының көмегімен, аспаппен жүргізіледі. Сәйкестікті тексеру үдерісінде таңбалаудың болуы, орналасуы, саны, өлшемдері мен түсі айқындалады.

      68. ҚР АА ӘПЖН-ның 126-тармағының талаптарына сәйкес таңбалануы қажет барлық жылжымайтын тұрақты және уақытша объектілер мен құрылыстарда таңбалаудың болуы тексеріледі.

      69. Әуеайлақ қоршауы шегінде орналасқан әуе қозғалысына қызмет көрсету (бұдан әрі - ӘҚҚК), радионавигация және қондыру объектілерінде, әуеайлақтың жұмыс алаңында тұрған көлік құралдарында және жылжымалы объектілерде, сондай-ақ таңбалауға жататын коммуникация желілерінде таңбалаудың болуы тексеріледі.

      70. Объектілер мен құрылыстардағы таңбалау белгілерінің түсі, тік төртбұрышты пішіндегі объектілерде және биік объектілердегі таңбалау белгілерінің пішіні мен орналасу дұрыстығы визуалды бағаланады.

      71. VOR әуеайлақ пунктінің таңбалау сызықтарының өлшемдері мен ені өлшенеді. Таңбалау сызықтарының түсі визуалды бағаланады.

      Төсемдер таңбалауының және кедергілер мен объектілер таңбалауының сәйкестігін бағалау бойынша жұмыстардың нәтижелері физикалық сипаттамалар сәйкестігінің және әуеайлақ элементтерінің күндізгі таңбалауы сәйкестігінің кестесіне енгізіледі. (осы СБӘ-нің 2-қосымшасы).

      Төсемдер мен кедергілер таңбалауын тексеру кем дегенде жылына бір рет, ал кедергілер мен объектілердің таңбалау белгілері өлшемдерінің сәйкестігін бағалау таңбалауды салу немесе жаңарту кезінде жүргізіледі.

      Осы СБӘ-нің 96-140-тармақтары бойынша тексерулер қорытындылары Әуеайлақ пен оның элементтерін тексеру актісіне енгізіледі.

3-параграф. Әуеайлақ оттарының сәйкестігін бағалау

      72. Сыртқы бақылау процесінде от арматурасының, жарық көрсеткіштері мен көздерінің түрлері салыстырылады және орнатылған жабдықтың техникалық құжаттамасына олардың сәйкестігі тексеріледі.

      Оттың немесе жарық көрсеткішінің жоғарғы нүктесінің биіктігі ҰҚЖ немесе РЖ шетінің деңгейімен өлшенеді.

      73. Азаймайтын авариялық қордың болуы тексеріледі.

      74. Талаптар ҚР АА ӘПЖН-да сипатталмаған оттардың кіші жүйелерін орнатқан жағдайда олардың ИКАО стандарттарына сәйкестігі және оларды орнату азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйыммен (бұдан әрі - уәкілетті ұйым) келісілуі тексеріледі.

      Ескерту. 74-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 23.07.2019 № 539 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      75. Қарқындылығы аз оттардың (бұдан әрі - ҚАО) жарық-сигналдық жүйесіне кіретін оттардың құрамы олардың мақсаты бойынша ҚР АА ӘПЖН-ның талаптарының сәйкестігіне салыстырылады.

      Оттардың орналасу сызбасының ҚР АА ӘПЖН-ның талаптарына сәйкестігі ЖСЖ орнатуға жобаның орындаушылық құжаттамасы, сыртқы тексеру, сондай-ақ қолданыстағы бағдарламаға және әдістемеге сәйкес орындалатын ұшу тексеруімен айқындалады.

      Әуеайлақтардың оттары мен элементтерінің арасындағы қашықтықтар өлшенеді және алынған нәтижелер ҚР АА ӘПЖН-ның талаптарымен салыстырылады.

      Ұшу тексеруі кезінде жарық-сигналдық қону жабдығының және рульдеу жабдығының нақты құрамының, орналасуының және түстілігінің ҚР АА ӘПЖН-ның талаптарын көрсетілген параметрлермен салыстыру жүргізіледі. Осымен бір мезгілде оттар арасындағы аралықтарда елеулі ауытқулардың болмауы анықталады.

      Қону жарық-сигналдық жабдықтары қонуға бет алу, қону және ұшып-көтерілу кезінде тексеріледі. Қонуға бет алу кезінде, сондай-ақ жүйенің фотоға түсірілуі жүргізіледі.

      Жақындау оттарының жарық топтарын, жарық көкжиектерінің және бет алу оттарының жарық топтарының реттелу дұрыстығының ұшу тексерісі екінші айналымға кетумен қалыпты глиссада бойынша қонуға бет алу кезінде жүргізіледі. Оттарды тексеру глиссадаға кіргеннен кейін жүйенің оттарын айыруды қамтамасыз ететін қашықтықта жүргізіледі. ҰҚЖ-ның бүйірлік және осьтік оттары мен жерге қону аймағының оттары қону, қонғаннан кейінгі жүгіріс және ұшып-көтерілу кезінде тексеріледі.

      Жарықтылық сатыларын қайта қосқан кезде қараңғы аралықтардың болмауына визуалды көз жеткізеді.

      ЖСЖ-ның ұшу тексерісін қолданыстағы бағдарламаға сәйкес жүргізеді. Оның қорытындысы бойынша Ұшу тексерісінің нәтижелері бойынша акті жасалады (бұдан әрі - Ұшу тексерісінің акті). Бұл Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің міндетін атқарушының. 2015 жылғы 26 наурыздағы № 350 бұйрығымен (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізбесінде № 11637 болып тіркелген) бекітілген Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясының ұшуын электрлі жарықпен-техникалық қамтамасыз ету қағидаларымен бекітілген нысанға сәйкес жасалады.

      Оттардың үзілулері немесе жарықтылығы бойынша басқаларынан күрт ерекшеленуі жоқ болса, оларды жарамды және дұрыс реттелген деп есептеуге болады.

      76. ЖҚО жүйесі оттарының сәйкестігін бағалау осы СБӘ-нің 75-тармағына ұқсас жүргізіледі.

      77. Глиссаданы визуалды индекстеу жүйесінің сәйкестігін бағалау осы СБӘ-нің 75-тармағына ұқсас жүргізіледі.

      ПАПИ/АПАПИ жүйелерінде оттарды орнату орнына дейін "D" қашықтығын айқындау әдістемесі осы СБӘ-нің 18-қосымшасында келтірілген.

      Жарық топтарының биіктету бұрыштары мен көлденең жазықтықта оттарды орнату бұрыштары глиссадалық оттарды реттеуге арналған құжаттамаға сәйкес тексеріледі.

      Кедергілерден қорғау бетінің үстінен биік тұрған кедергілердің болмауы әуеайлақ ауданында Кедергілерді тексеру актісінің деректерін пайдалана отырып белгіленеді.

      Әрбір кедергі үшін оның орналасқан орнындағы бетінің абсолюттік биіктігі айқындалады:



      мұнда Hо - ҰҚЖ табалдырығының абсолюттік биіктігі;


- кедергілерден қорғау бетінің еңістену бұрышы;

      Xп - ҰҚЖ табалдырығынан кедергіге дейінгі метр қашықтығы.

      Hп - әрбір кедергінің абсолюттік биіктігі, кедергілерден қорғау беті биіктігінің Н тиісті мәніне тең немесе одан кем болады.

      78. РЖ-дағы оттардың сәйкестігін бағалау осы СБӘ-нің 75-тармағына ұқсас жүргізіледі.

4-параграф. Жарық сигналдық жабдық сипаттамаларының сәйкестігін
бағалау

      79. Жарықтылықты реттегіштердің әр сатыда өлшенген шығыс токтарының мәндері пайдалану құжаттамасында келтірілген шығыс токтарының мәндерімен салыстырылады және аталған саты оттары жарықтылығының пайыздық үлесінің сәйкестігі белгіленеді. Өлшеулер кабельдік сақинаны нақты жүктемемен қоректендіретін әрбір реттегіштің шығыс тізбегіне дәлдік класы 0,5 в мәнінен төмен емес электродинамикалық немесе электромагниттік жүйе амперметрінің көмегімен жүргізіледі.

      Рульдеу оттарының және басқарылмайтын жарық көрсеткіштері жарықтылығының реттелу дұрыстығын рульдеу диспетчері олардың жарықтылығын 10, 30, 100% (5, 20, 100%) қоса отырып рульдеу кезінде тексереді, ал басқарылатын жарық көрсеткіштері мен бағдаршамдар қосылуының дұрыстығы оларды тиісті диспетчерлердің жедел басқару пульттен (бұдан әрі - ЖБП) негізгі рульдеу маршруттары бойынша қосуы арқылы тексеріледі.

      Белгіленген жабдықтар жинағына кіретін құрылғының көмегімен әрбір кіші жүйеде ішінара 4-5 от таңдалып тексеріледі. Оттарды орнату бұрыштарының өлшенген мәндері ҚР АА ӘПЖН-да келтірілген мәндерге сәйкес келуі қажет.

      80. Тексерулер қону, рульдеу және старт диспетчерінің ЖБП-ден жарық-сигналдық жабдықты қосуы арқылы жүргізіледі. Бұл ретте аспап жабдықтар түрінің және оларды бақылау жөніндегі техникалық құжаттамасына сәйкес жарық-сигналдық жабдықты басқару бойынша қажетті қызметтерді қамтамасыз етуі мүмкін.

      Оттардың жарықтылық сатылары бойынша реттелуін оларды қону диспетчерінің ЖБП-ден қосу және жарықтылық реттегіштерін берілген сатыға қосу дұрыстығын анықтау арқылы тексереді.

      81. Трансформаторлық қосалқы станцияда (бұдан әрі - ТҚС) тікелей сыртқы тексеру арқылы қолданыстағы нормалар бойынша әрбір кіші жүйедегі кабельдік желілер мен қоректендіру көздерінің нақты саны айқындалады.

      82. Кабельдік сақиналарды оқшаулау кедергісі 2,5 кВ мегаомметрмен өлшенеді және ҚР АА ӘПЖН-ның талаптарымен салыстырылады.

      83. Резеңке оқшаулауы бар жоғары вольтті кабельдерді сынақтан өткізу кезінде кабель тізбегіне түсетін кернеу жерге қатысты мынадай болады:

      3 кВ дейінгі кабельдер үшін - 1 мин ішінде 6 кВ тұрақты ток;

      5-6 кВ дейінгі кабельдер үшін - 1 мин ішінде 10 кВ тұрақты ток.

      Әуеайлақ белгілерінің сәйкестігін бағалау визуалды да, өлшеу аспаптарының көмегімен де жүргізіледі. Сәйкестікті тексеру процесінде белгілердің болуы, орналасуы, саны, өлшемдері және түсі айқындалады.

5-параграф. Маркерлер сәйкестігін бағалау

      84. РЖ шетіндегі маркерлердің болуы мен түсі визуалды, ал орналасуы өлшеу аспаптарының көмегімен айқындалады.

      85. Маркерлердің болуы әуеайлақтың барлық топырақты элементтерінің болуына тексеріледі. Әуеайлақтың топырақты элементтері маркерлердің боялуы визуалды бағаланады. Маркерлердің мөлшері, нысаны және орналасу дұрыстығы өлшеу аспаптарының көмегімен айқындалады.

      86. Перронның прожекторлық жарықтандырудың болуы сырттай бақыланумен тексеріледі.

      87. Желкөрсеткіштің болуы, орналасуы, нысаны мен түсі әуеайлақты тексеру кезінде визуалды бағаланады.

      88. Телескопиялық траппен визуалды жалғағыш жүйесінің болуы мен орналасуы визуалды айқындалады.

      89. РТҚ, ІІБ объектілерінде, және басқа да объектілерде жарықтандыру жабдығының болуы тікелей әуеайлақта сыртқы байқау арқылы тексеріледі.

      Осы СБӘ сәйкес айқындалған әуеайлақ маңындағы аумақтар шегінде орналасқан басқа да ведомство объектілерінің жарықтандырылуын тексеру орнатылған жабдықтың орналасу, электр қоректендіру, басқару, сипаттамасы (түрі) сызбасын көрсете отырып, құрылыс салуға рұқсат берілген келісу құжаттары, сондай-ақ сыртқы тексеру арқылы жүргізіледі.

      Сөре бойынша оттардың орналасу дұрыстығы, сондай-ақ объектілерді жарықпен таңбалау сапасы объектілерді орнатуға арналған құжаттама бойынша және сыртқы байқау (визуалды) тексеріледі.

      Әуеайлақтың жарық беретін сигнал жабдықтарының жүйесін бағалау үшін қондырудың әрбір бағытына осы СБӘ-нің 19-қосымшасына сәйкес ҚАО, ЖҚО-I, ЖҚО-II, ЖҚО-III жарық беретін сигнал жабдықтары жүйесінің сәйкестік кестесі толтырылады.

      Сәйкестік кестесін толтыру тәртібі мынадай:

      1-баған - ҚР АА ӘПЖН-ның бағаланатын тармақтарының нөмірі көрсетіледі.

      2-баған - ҚР АА ӘПЖН-ның тиісті тармақтары бойынша тексеру және сынақ нәтижелері көрсетіледі.

      3-баған - растайтын құжаттың реттік нөмірі көрсетіледі; жарықсигналдық жабдықтар бойынша сәйкестік кестесін толтыру үшін растайтын құжаттар ретінде еркін нысанда құрастырылған Жерүсті тексеру актісі және Ұшуды тексеру актісі дайындалады

      Жерүсті тексеру актісі мыналарды қамтуы тиіс:

      қондыру, ұшыру және жермен жүру құралдары оттарының барлық кіші жүйесін көрсете отырып, аталған әуеайлаққа жататын ҚР АА ӘПЖН-ның барлық тармақтары бойынша сынақтардың нәтижелері;

      әуеайлақ (метрмен) элементтеріне қатысты оттардың, белгілердің және көрсеткіштердің нақты орналасқан орны және олардың түсі;

      оттардың (кабельді сақина) әрбір кіші жүйесінің жүзеге асырылған электроқоректендіруі (кабель сақинасының саны);

      кабель желілерінің ең төменгі оқшаулау қарсылығы;

      бөгейтін оттардың орналасуы мен сипаттамасы;

      4-баған - ҚР АА ӘПЖН-ның талаптарымен тексеру және сынақ қорытындыларының кедергісінің нәтижесі көрсетіледі және мынадай жазба жазылады:

      "Сәйкес келеді" - бағалау параметрі ҚР АА ӘПЖН-ның талаптарына сәйкес келген жағдайда, "Баламалы түрде сәйкес келеді" - ҚР АА ӘПЖН-ның талаптарынан ауытқу болған кезде ұшулар қауіпсіздігінің баламалы деңгейін қамтамасыз ету туралы қорытынды болған жағдайда;

      "Сәйкес келмейді" - бағалау параметрі ҚР АА ӘПЖН-ның талаптарына сәйкес келмеген және жоғарыда айтылған Қорытындыда айтылмаған жағдайда;

      5-баған - ҚР АА ӘПЖН-ның талаптарынан ауытқушылық болған жағдайда соған сәйкес азаматтық авиация ұйымдары ұшу қауіпсіздігінің баламалы деңгейін қамтамасыз етуі жөнінде іс-шараларды орындаған құжаттың нөмірі, күні мен атауы көрсетіледі, сондай-ақ кестенің басқа бағандарындағы жазбаның мазмұнын (қажет болған жағдайда) түсіндіретін қосымша ақпарат көрсетіледі.

4. Радиотехникалық жабдықтардың сәйкестігін бағалау

      Ескерту. 4-тарау алып тасталды – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 23.07.2019 № 539 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

5. Метеорологиялық жабдықтың сәйкестігін бағалау

      Ескерту. 5-тарау алып тасталды – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 23.07.2019 № 539 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

6-тарау. Электрмен жабдықтаудың және электр жабдығының сәйкестігін бағалау

      Ескерту. 6-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 13.01.2021 № 11 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.


1-параграф. Әуеайлақтардың электрмен жабдықталуының сәйкестігін
бағалау

      153. Электрмен жабдықтаудың және электр жабдығының ҚР АА ӘПЖН-ға сәйкестігін бағалау құрамды орналастыру, әуеайлақтағы жабдықтың өлшемдері мен сипаттамаларын жер үстінде тексеру және алынған нәтижелерді ҚР АА ӘПЖН талаптарымен салыстырудың негізінде жүргізіледі.

      Электрмен жабдықтауды тексеру нәтижелері электрмен жабдықтау және электр жабдығының ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкестік кестесін 23-қосымшасына сәйкес енгізілуі қажет.

      Кестені толтыру үлгісі мынадай:

      1-баған - ҚР АА ӘПЖН тармақтарының нөмірлері көрсетіледі, оған сәйкесінше электрмен жабдықтау тексеріледі;

      2-баған - ҚР АА ӘПЖН-ның тиісті тармақтары бойынша тексерулер мен сынақ нәтижелері көрсетіледі;

      3-баған - тексеру қорытындыларын ҚР АА ӘПЖН талаптарымен салыстыру нәтижелері көрсетіліп, жазба жазылады:

      "Сәйкес келеді" - бағаланатын өлшем ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкес келген жағдайда;

      "Баламалы түрде сәйкес келеді" - ҚР АА ӘПЖН талаптарынан ауытқу болған кезде ұшу қауіпсіздігінің баламалы түрде деңгейін қамтамасыз ету туралы қорытынды болған жағдайда;

      "Сәйкес келмейді" - бағаланатын өлшем ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкес келмеген және жоғарыда көрсетілген Қорытынды болмаған жағдайда;

      4-баған - ауытқулар болмаған жағдайда оған сәйкес азаматтық авиация ұйымдары ұшу қауіпсіздігінің баламалы түрде деңгейін қамтамасыз ету жөніндегі іс-шараларды орындаған құжаттар нөмірлері, күні және атаулары көрсетіледі, сондай-ақ кестенің басқа бағандарының мазмұнын түсіндіретін қосымша ақпарат көрсетіледі.

      Кестенің соңында растайтын құжат көрсетіледі. Әуеайлақтың және оның объектілерінің электрмен жабдықтау және электр жабдығының ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкестігін растайтын құжат азаматтық авиация ұйымының басшысы бекіткен Тексеру актісі болып табылады.

      Еркін нысанда жасалатын актіде электрмен жабдықтауды ҚР АА ӘПЖН-ның барлық тармақтары бойынша тексеру нәтижелері көрсетіледі.

      Әуежайды қоректендіретін орталықтандырылған электрмен жабдықтаудың тәуелсіз көздерінің саны мына құжаттардың бірі бойынша тексеріледі: Энергиямен жабдықтаушы ұйымның техникалық шарттары, Мемэнергоқадағалау актісі, Электр қондырғыларды пайдалануға қабылдау актісі, әуежайдың электр желілерін салу немесе қайта жаңарту жобасы бойынша орындау құжаттамасы.

      Енгізу ЭБЖ-дің өткізу қабілетінің ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкестігі қалыпты немесе авариядан кейінгі режимде максималды тұтынылатын қуаттың әрбір көзден енгізу ЭБЖ-дің өткізу қабілетімен салыстыру нәтижесінде белгіленеді. Қалыпты режимде ең үлкен тұтынылатын қуат жүктеме кестесі бойынша қабылданады. Авариядан кейінгі режимде ең үлкен тұтынылатын қуат (әрбір көзден қоректену үшін) тұтынылатын қуат сияқты, қалыпты режимде бір ажыратылған сыртқы көз кезінде немесе есептеу жолымен алынуы мүмкін. ЭБЖ-дің өткізу қабілеті қолданыстағы Электр қондырғыларын орнату қағидаларының (бұдан әрі - ЭКО) сәйкес анықталады.

2-параграф. Әуеайлақ объектілерінің электрмен қоректендіруге
сәйкестігін бағалау

      154. Объектіде сенімділік санаты (электрмен жабдықтаудың орталықтандырылған көздерінен енгізу жабдықтары, дербес көздер, АВР, РУ құрылғылары, трансформаторлар) бойынша осы объектіге берілген электрмен жабдықтауды қамтамасыз ететін құрылғының болуы тексеріледі.

      Жабдықты электр энергияның резервті көзіне ауыстырған кезде электрмен қоректендіруді беруді үзу уақыты әрбір көзде кернеудің кезекпен жоғалуын бейнелеу жолымен тексеріледі. Бұл ретте кернеудің ажыратылған сәтінен бастап оны қалпына келтірген сәтке дейінгі уақыт анықталады.

      Объектінің электр схемалары бойынша оларды талдау нәтижесінде:

      электр желісімен резервтелетін электр энергиясының негізгі көзі ретінде дербес дизель - генераторлық құрылғыны пайдалану мүмкіндігі;

      төмен кернеу жағынан АВР-дың болуы;

      кепілдік берілген (үздіксіз) қоректендіру қалқандарының орналасуы анықталады.

      Электрмен қоректендірудің химиялық көзінен үздіксіз жұмыстың ықтимал уақыты электр энергиясы көзінің және құрылғының паспорт деректерін салыстырумен анықталады.

      Бөгде ұйымдардың ӘҚБ объектілерінің, радионавигацияның, қону және байланыс жұмыстарын қамтамасыз етумен байланыссыз электр қабылдағыштарды, қосуының болмауы осы объектілер мен әуежайдың электрмен жабдықтау схемалары бойынша тексеріледі.

      Заттық тексеру кезінде электрмен жабдықтау схемасында көзделмеген қосылулардың болмауы, пайдалану құжаттамасы тексеріледі.

3-параграф. Қоректендірудің жергілікті көздерінің сәйкестігін
бағалау

      155. Автоматтандыру дәрежесі және дизель-генератордың қуаты дизель-генераторды пайдалану құжаттамасы бойынша, сондай-ақ аккумулятор батареяларының пайдалану құжаттамасы тексеріледі.

      Заттық тексеру кезінде дербес көзден жабдыққа (орталықтандырылған электрмен жабдықтаудың ажыратылған көздері кезінде) кернеудің берілуі тексеріледі.

      Өзара резервтелетін кабельдік ЭБЖ санын тексеру принциптік электр cxeмасы бойынша, ал объектіде - кабельдік желілердің шығар ұштығы бойынша жүргізіледі.

4-параграф. Авариялық-құтқару құрылғысының сәйкестігін бағалау
және III санатты жағдайларда жұмыс пен өзара іс-әрекет тәртібі

      156. Авариялық-құтқару құралдарының ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкестігін бағалау нәтижелері авариялық-құтқару құралдарының сәйкестік кестесіне осы СБӘ-ге 24-қосымшаға сәйкес енгізіледі.

      Сәйкестік кестесін толтыру тәртібі мынадай:

      1-баған - ҚР АА ӘПЖН-ның бағаланатын тармақтарының нөмірлері көрсетіледі;

      2-баған - ҚР АА ӘПЖН-ның тиісті тармақтары бойынша тексерулер мен сынақтар нәтижелері көрсетіледі;

      3-баған - тексерулер мен сынақтар қорытындыларын ҚР АА ӘПЖН талаптарымен салыстыру нәтижелері көрсетіледі және жазба жазылады:

      "Сәйкес келеді" - бағаланатын өлшем ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкес келген жағдайда;

      "Баламалы түрде сәйкес келеді" - ҚР АА ӘПЖН талаптарынан ауытқулар болған кезде ұшу қауіпсіздігінің баламалы түрде деңгейін қамтамасыз ететін қорытынды болған жағдайда;

      "Сәйкес келмейді" - бағаланатын өлшем ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкес келмеген және жоғарыда көрсетілген Қорытынды болмаған жағдайда;

      4-баған - ҚР АА ӘПЖН талаптарынан ауытқыған жағдайда оған сәйкес азаматтық авиация ұйымы ұшу қауіпсіздігінің баламалы түрде деңгейін қамтамасыз ету жөніндегі шараларды орындайтын құжаттардың нөмірлері, күні және атауы көрсетіледі, сондай-ақ кестенің басқа бағанындағы жазбаларды түсіндіретін қосымша ақпарат беріледі.

      Кестенің соңында растайтын құжаттар - Авариялық-құтқару құралдарының азаматтық авиация ұйымының басшысы бекіткен Тексеру актісі көрсетіледі.

      Еркін түрде жасалатын актіде ҚР АА ӘПЖН-ның барлық тармақтары бойынша тексеру нәтижелері көрсетіледі. Әуеайлақтағы авариялық-құтқару құралдарының сәйкестігін тексеру жылына бір реттен жиі емес жүргізіледі.

      Өрттен қорғанудың талап етілетін деңгейі (бұдан әрі - ӨҚТД) бойынша ҰҚЖ санаты мынадай тәртіппен анықталады:

      ҰЖН бойынша осы ҰҚЖ-да пайдаланылатын ӘК типтері анықталады;

      ӘК типтерінің жалпы тізбесінен фюзеляждің ең үлкен ұзындығы мен ені барлары таңдап алынады (осы СБӘ-ге 25-қосымшаға сәйкес).

      Осы деректер бойынша ҚР АА ӘПЖН-ның 58-қосымшасына сәйкес ӨҚТД бойынша әрбір ҰҚЖ-дың санаты анықталады. ӨҚТД бойынша ҰҚЖ санатын анықталуы осы СБӘ-ге 27-қосымшада келтірілген.

      157. Жауынгерлік әзірлікте ӨА-ның болуы мен саны оларды авариялық-құтқару станцияларында қарау кезінде анықталады. Өрт сөндіру құрамының, оның ішінде ӨА-дағы көбік жасаушының саны және оларды берудің жиынтық өнімділігі ӨА-ның паспорттық деректері бойынша анықталады.

      Әуеайлақтағы ӨА-ның жалпы саны ҰҚЖ санына, олардың ӨҚТД бойынша санатына және орналасуына, орналасқан орнына және ӨА-ның тактикалық-техникалық сипаттамаларына байланысты болады. ӨА орналасуы осы СБӘ-ге 26-қосымшада берілген.

      158. Әрбір ӨА-ның талап етілетін жабдықпен жинақталуы қарау барысында анықталады.

      Қарау кезінде жабдықтың жұмысқа қабілеттілігі тексеріледі.

      159. ҚР АА ӘПЖН-ның 59-қосымшасында көрсетілген әрбір ҰҚЖ үшін санға қатысты көбік жасаушының екі еселенген резервінің болуы тексеру сәтіне әуеайлақта (ӨА-да май толтырылғанды қоспағанда) көбік жасаушының іс жүзінде болуымен анықталады.

      Әуеайлақта ӨА-ға суды қайта құю пункттерінің болуы визуалды анықталады.

      160. ӨА-ны өрістету уақыты оларды қорғаудың талап етілетін деңгейін қамтамасыз ететін әрбір ӨА және ҰҚЖ әрбір соңғы бойынша анықталады. Өрістету уақыты өрт-құтқару есебіне дабыл белгісі жариялаған сәттен бастап ҰҚЖ соңына дейін жеткен лафеттік бағаннан өрт сөндіру құрамын беруді бастау сәтіне дейін есептеледі.

      Өрістету уақыты тәжірибелі тексеру барысында анықталады және хронометр тіркейді. Тексеру оптималды көрінуде және төсемнің қанағаттанарлық жағдайында жүргізіледі.

      Тәжірибе тексеру жүргізу және оның міндеттері туралы хабарланған өрт-құтқару есебі тексеру басталмастан бұрын авариялық-құтқару станциясының (бұдан әрі - АҚС) кезекші үй-жайында болуы тиіс. Дабыл кезекші үй-жайында дауыстап хабарланады.

      ӨҚТД бойынша 4-10 санатты ҰҚЖ бар әуеайлақтарда ҰҚЖ-ға көбік жабу үшін ұсынылған құрылғылардың (КЖҚ) болуы оларды қарау және осы құрылғыларға техникалық құжаттаманы тексеру кезінде анықталады.

      ҰҚЖ-ға талап етілетін мөлшерде (ҚР АА ӘПЖН-ның 60-қосымшасы бойынша) көбік жолақтарын түсіру мүмкіндігі көбік жолақтарын түсіру схемасын талдау нәтижесінде анықталады. Көбік жолақтарын түсіру схемалары КЖҚ саны мен тактикалық-техникалық сипаттамаларынан шыға келе, осы әуеайлақта пайдаланылатын ӘК типтері үшін жасалады.

      Көбік жолағын түсіру уақыты әуеайлақта қабылданған түсіру схемасына және пайдаланылатын КЖҚ-ның тактикалық-техникалық сипаттамаларынан шыға келе есептеп анықталады.

      161. Әуеайлақта АҚС-тың болуы және онда ЖРҚ мен ӨА орналасуы визуалды анықталады. АҚС-та байланыс құралдары мен сигнал берудің болуы АҚС-ты тексеру кезінде анықталады. Бұдан басқа, байланыс және хабарлау схемасы қаралады, сондай-ақ байланыс құралдары мен сигнал берудің жұмысқа қабілеттілігі тексеріледі.

      162. Жүріп өту мүмкіндігі жоғары көлік құралының болуы және іздестіру-құтқару жұмыстарын жүргізу үшін УҚТ және ҚТ - радиостанциялармен жабдықталуы әуеайлақты тексеру кезінде анықталады. Көлік құралын қараған кезде радиостанцияның жұмысқа қабілеттілігі тексеріледі.

      Егер Г, Д, Е класты әуеайлақтарда көлік құралдарын бөлуді басқа ұйымдар жүзеге асырса, онда осы ұйымдардың өзара іс-қимыл жоспарлары қаралады.

      163. Әуеайлақта санитарлық автомобильдердің (автомобильдің) болуы және олардың таңу материалдарымен және зембілдермен, авариялық медициналық қондырғылармен жабдықталуы әуеайлақты тексеру кезінде анықталады.

      164. Әуеайлақта жүзу көлік құралдарының болуы және олардың байланыс, жарықтандыру құралдарымен, топтық және жеке жүзу құралдарымен жабдықталуы әуеайлақты тексеру кезінде анықталады.

      Жүзу құралдарын қараған кезде байланыс, жарықтандыру құралдарының жұмысқа қабілеттілігі тексеріледі.

      165. Жүзу құралдарын басқа ұйымдар бөлген жағдайда, осы ұйымдардың өзара іс-қимыл жоспарлары қаралады.

      166. Әуеайлақта стационарлық командалық пункттің және өрт байланысы пунктінің бар болуы қарап анықталады. Байланыс құралдарының бар болуы пункттерді тексеру кезінде анықталады. Бұдан басқа, байланыс және хабарлау схемасы қаралады, сондай-ақ байланыс құралдарының жұмысқа қабілеттілігі тексеріледі.

      167. Басшылықты авариялық-құтқару жұмыстарымен қамтамасыз ету және оны дауыс зорайтқыш құрылғымен, әуе электр байланысы құралдарымен жарақтандыру үшін әуеайлақта ӨКП-ның болуы әуеайлақты тексеруде анықталады. Қарау кезінде көлік құралының СКП, АҚҚ, ұшу басшысымен, ӨА-мен байланысын жүзеге асыру мүмкіндігі тексеріледі.

      168. Байқау пункттерінің болуы әуеайлақты тексеру кезінде анықталады. Әрбір ҰҚЖ-да ӘК-нің ұшуын және қонуын байқау мүмкіндігі байқау пунктінен тікелей визуалды және оптикалық аспаптардың (мысалы, бинокльдің) көмегімен анықталады. Байланыс құралдарының болуы пункттерді тексеру кезінде анықталады.

      169. ӨА тұрақ орындарының бар болуы және сәйкестігі әуеайлақты тексеруде анықталады.

      170. III санат бойынша пайдалану жағдайларында әуеайлақ қызметтерінің жұмыс тәртібі және өзара іс-қимылы Әуеайлақ жөніндегі нұсқаулықта және ӘАП-да (ӘАҰЖ) тексеріледі.

2-бөлім. Тікұшақ айлақтары
7-тарау. Тікұшақ айлақтарының мәліметтерінің, тікұшақ айлақтарының түрлерінің және физикалық сипаттамаларының сәйкестігін бағалау

      Ескерту. 7-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 13.01.2021 № 11 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Тікұшақ айлақтарының класын анықтау

      171. Бет үстінен көтеріңкі тікұшақ айлақтарының класы ҚР АА ӘПЖН-да көрсетілген "Д" мөлшеріне қарай үш класқа бөлінеді.

      172. Бет деңгейіндегі тікұшақ айлақтарының класы "Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы" 2010 жылғы 15 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңының 63-бабының ережелеріне сәйкес жіктеледі.

2-параграф. Тікұшақ айлақтарының сипаттамаларын, өлшемдерін
бағалау

      173. Тікұшақ айлағының бақылау нүктесі әуеайлақпен біріктірілмеген тікұшақ айлағы үшін тағайындалады, тікұшақ айлағының бастапқы немесе жоспарланған геометриялық орталығының жанында орналасады және оның бастапқы орналасу орны өзгеріссіз қала береді.

      174. Тікұшақ айлақтарының мәліметтері, тікұшақ айлағының бақылау нүктесінің орналасуы, тікұшақ айлағының асып кетуі, қону және ажырау аймақтары өлшенеді және тікұшақ айлақтарының иесі (пайдаланушысы) аэронавигациялық ақпарат қызметінің уәкілетті органына тапсырылады.

      Тікұшақ айлағындағы әр құрылыс үшін тиісті дәрежеде мынадай деректер өлшенеді немесе сипатталады:

      1) тікұшақ айлағының типі: бет деңгейінде орналасқан, бет үстінен көтеріңкі орналасқан, немесе тікұшақ палубасы;

      2) қону және жерден көтерілу аймағы: өлшемдері ең жақын метрге немесе футқа дейінгі дәлдікпен, еңістігі, бетінің типі, көтергіштік қабілеті тоннада;

      3) қонуға бет алу және ұшып-көтерілу аймағының типі: FATO типі, нөмірін белгілейтін (егерде қарастырылған болса) градустың жүзден бір бөлігіне дейін дәлдіктегі шынайы пеленг, ұзындығы, ені ең жақын метрге немесе футқа дейінгі дәлдікпен, еңістігі, бетінің типі;

      4) қауіпсіздік аймағы: ұзындығы, ені және бетінің типі;

      5) тікұшақтарға арналған жерүсті БЖЖ, әуеде рульдеу үшін және әуеде қозғалу үшін бағытының БЖЖ белгіленуі, ені және бетінің түрі;

      6) перрон: бетінің типі, тікұшақтар тұрағы;

      7) кедергілерден бос жолағы: ұзындығы, жер бетінің пішіні;

      8) қонуға бет алу сұлбаларының визуалды құралдары, ILS, FATO, TLOF, БЖЖ таңбалауы және перрондардың оттары;

      9) құрал-аспаптар бойынша қону жүйесін (ILS) құрайтын курстық және глиссадалық радиомаяктардың немесе микротолқындық қону жүйесінің (MLS) азимуталдық және бұрыштық-өңірлік антенналарының және TLOF немесе FATO тиісті жиектері арасындағы ең жақын метрге немесе футқа дейінгі дәлдіктегі қашықтықтар.

      Аэронавигациялық ақпарат қызметінің уәкілетті органына келесі географиялық координаттар градустармен, минутпен және секундтың жүзден бір бөлігінде өлшенеді және хабарланады:

      қону немесе жерден көтерілу аймағының және/немесе қонуға бет алудың және ұшып-көтерілудің соңғы сатысы аймағының әр табалдырығының (қажет болғанда) геометриялық ортасының;

      тікұшақтарға арналған жерүсті БЖЖ, әуемен бұру-жылжу үшін БЖК және әуемен қозғалу бағытының тиісті осьтік желісі нүктелерінің;

      тікұшаққа арналған әр тұрақ орнының;

      тораптық диспетчерлік аудандағы (2-аудан) және тікұшақ айлағындағы (3-аудан) кедергілердің;

      Тікұшақ айлағы үшін тиісті жағдайларда ең жақын метрге немесе футқа дейінгі дәлдікпен келесі арақашықтықтар хабарланады:

      орналастырылатын ұшып-көтерілу арақашықтығы (TODAH);

      орналастырылатын үзілген ұшып-көтерілу арақашықтығы (RTODAH);

      орналастырылатын қону арақашықтығы (LDAH).

3-параграф. Тікұшақ айлақтарының түрлерінің сәйкестігін
бағалау, олардың физикалық сипаттамалары

      Төменде келтірілген техникалық талаптар тек жерүсті тікұшақ айлақтарына ғана қатысты. Су бетінде орналасқан тікұшақ айлағы қарастырылған жағдайда тиісті критерийлерді тиісті уәкілетті орган белгілейді.

4-параграф. Бет деңгейіндегі тікұшақ айлақтарының сипаттамаларын анықтау

      175. Жер беті деңгейіндегі тікұшақ айлақтарында қонуға бет алу және ұшып-көтерілу соңғы кезеңінің бір аймағы FATO қарастырылған, ол ұшу немесе рульдеу жолақтарында, немесе олардың жанында орналасуы мүмкін.

      176. FATO аймағы кедергілерден еркін аймақ болып табылады.

      177. Тікұшақтардың 1-класының ұшу-техникалық сипаттамаларын пайдалануы үшін FATO аймағы тікұшақтарды Ұшу-пайдалану нұсқамасында (ҰПН) қарастырылған өлшемдеріне сәйкес келуі қажет. Еніне талаптар қойылмаған жағдайда, ені FATO аймағы қызмет ететін ең үлкен ұшақтың ең үлкен аумақты өлшемінен (D) кем болмауы тиіс. Тікұшақтардың 2 немесе 3-класының ұшу-техникалық сипаттамаларын пайдалануы үшін FATO аймағы қызмет көрсететін тікұшақтардың ең жоғары ұшу салмағы (МТОМ) 3175 кг-нан асқан жағдайда ең үлкен тікұшақтың 1 D-ден кем емес, ал тікұшақтардың салмағы МТОМ 3175 кг немесе одан кем болған жағдайда ең үлкен тікұшақтың 0,83 D диаметрімен шеңберді салуға болатын аймақтар қарастырылады.

      Тікұшақтың ҰПН FATO термині пайдаланбаған жағдайда ұшудың тиісті бейіні үшін тікұшақтың ҰПН-де көрсетілген қону/ұшып-көтерілу минималды аймағы пайдаланылады.

      178. Кез келген бағытта FATO аймағының орта еңісі 3% артық емес көрсеткішті құрайды, FATO аймағының беті салмақ түсетін бұранда ағынының әсеріне төзіп, тегіс еместігі болмау керек және 1-класындағы ұшу-техникалық сипаттамасы бар тікұшақтардың тоқтатылған ұшуды орындау үшін қажетті салмақ түсетін беріктігі болуы қажет.

      Тікұшақтардың 2 немесе 3-класының ұшу-техникалық сипаттамаларын пайдалануы үшін қону және ажырау аймағының (бұдан әрі - TLOF) айналасында FATO аймағының беті статикалық жүктемеге төзіп және жердің әсерін қамтамасыз етуі қажет.

5-параграф. Кедергілерден еркін жолақтардың сәйкестігін бағалау

      179. Тікұшақтар үшін тоқтатылған ұшудың орналастырылған аймақтың соңында орналасқан кедергілерден еркін жолақтар көзделген. Тікұшақтар үшін тиісті қауіпсіздік енінен кем емес кедергілерден еркін жолақтың ені көзделеді.

      Кедергілерден еркін тікұшақ жолағының беті жазықтықтан аспауы тиіс, жоғарылайтын еңісі 3 % тең болуы қажет.

      Кедергілерден еркін тікұшақ жолағында орналасқан және ауада тікұшақтарға әлеуетті қауіпті төндіретін объекті кедергі ретінде қарастырып, жою қажет.

6-параграф. Жерге қону және ажырау аймағын анықтау

      180. Тікұшақ айлақтарында кем дегенде бір TLOF аймағы көзделеді. TLOF аймағы FАТО аймағында немесе одан тыс жерде орналасуы мүмкін.

      TLOF аймағы Ұшуды жүргізу нұсқаулығына немесе тікұшақ айлағының аэронавигациялық паспортына сәйкес ең үлкен тікұшаққа қызмет көрсетуге арналған осы аймақ 0,83 D диаметрімен шеңберді қамтуы тиіс және динамикалық жүктемеге төзуі қажет.

      TLOF аймағының еңістері аймақ бетіндегі судың жиналуын болдырмау үшін кез келген бағытта 2 %-дан аспауы тиіс.

      TLOF аймағы FATO аймағында орналасқан жағдайда TLOF аймағының ортасы FATO аймағының шегінен 0,5 D кем емес қашықтықта орналасуы тиіс.

7-параграф. Қауіпсіздік аймағын анықтау әдістемесі

      181. Аспап-құралдар және визуалды метеорологиялық жағдайларында (бұдан әрі - АВЖ) FATO аймағының айналасында қауіпсіздік аймағы ҰЖН немесе ӘАНП-да көрсетіледі. Қауіпсіздік аймағы FATO аймағының контурының шегінен ең үлкен тікұшақтың (2-3 класындағы) қай өлшемі үлкен болатынына байланысты кемінде 3 м немесе 0,5 D қашықтықта жайылған. Бұл FATO аймағы ең үлкен тікұшақтарға қызмет етуге арналған.

      FATO аймағын айналған қауіпсіздік аймағы 1 класындағы (2-3 класты) тікұшақтар үшін FATO аймағы төртбұрышты болған жағдайда 2 D кем емес көрсеткішті құрайды немесе FATO аймағы дөңгелек болған жағдайда 2 D тең келеді.

      182. Ұлғаймалы 45о еңіспен қорғалатын бүйірлік жерүсті кедергілер өтпейтін қауіпсіздік аймағының шегінен 10 м қашықтыққа дейін қамтамасыз етілуі қажет; егер кедергілер FATO аймағының бір жағынан ғана орналастырылса, олар бүйірлік жер үстінен осындай еңіспен ғана өтуі мүмкін.

      Құрал-аспаптық метеорологиялық жағдайларда (АМЖ) қауіпсіздік аймағы жатық бағытта ось желісінің әр жағынан 45 м кем емес және FATO аймағының шегінен 60 м кем емес жазылады (осы СБӘ-ге 28-қосымша).

      183. Қауіпсіздік аймағында функционалдық қызмет етуі бойынша осы аймақта орналасуы мүмкін сынғыш объектілерден басқа қандай да бір қозғалмайтын объектілер болмауы тиіс. Объектілердің сынғыштығы құрылғылардың сипаттамасымен немесе басқа құжаттармен (мысалы, жабдықтарды жасаушы жүргізген Тексеру актісі немесе Тексеру актісі бойынша ҒЗИ қорытындысы) расталады. Тікұшақтардың ұшу кезінде қауіпсіздік аймағында қозғалмалы объектілердің болуына тыйым салынады, бұл ҰЖН (ӘАНП) белгіленеді.

      184. Өздерінің функционалдық қызмет етуі бойынша қауіпсіздік аймағында орналастырылған объектілер FATO аймағының шегі бойында орналасып, FATO аймағының шегінен 25 см биіктігінен басталатын және FATO аймағынан нақты өлшемдері көрсетілген Кедергілерді тексеру актіге сәйкес 5 % градиентімен шетке шығып ұлғаятын жазықтықтың шегінен аспаса, биіктігі бойынша 25 см аспауы қажет.

      185. FATO аймағының диаметрі 1 D-ден кем болған жағдайда өздерінің функционалдық қызмет етуі бойынша қауіпсіздік аймағында орналастырылған объектілердің ең жоғары салыстырмалы биіктігі 5 см-ден аспауы тиіс, қатты жер бетінің ұлғаймалы еңісі FATO аймағының шегінен 4 %-дан аспайды.

      Салмақ түсетін бұранданың ағыны әсерінен қатты заттардың таратылуын алдын алу мақсатында ұшу алдында және үзілістерде қажет болған жағдайда қауіпсіздік аймағы бетінің жиналуы қамтамасыз етіледі.

8-параграф. Жерүсті РЖ және тікұшақтарға арналған жерүсті
рульдеу бағыттарының сәйкестігін бағалау

      РЖ ұшақтар және тікұшақтар арқылы пайдаланылған жағдайда ұшақтарға арналған РЖ және тікұшақтарға арналған жерүсті РЖ қатысты ережелер қарастырылуы қажет, қатаң талаптар қойылады.

      186. Тікұшақтарға арналған жерүсті РЖ сипаттамалары мен өлшемдері, шектеулері ҚР АА ӘПЖН-ға сәйкес қарастырылады және ҰЖН тікұшақ айлағының (АНП) көрсетіледі (осы СБӘ-ге 29-қосымша).

9-параграф. Әуе РЖ және тікұшақтарға арналған рульдеудің әуе
бағыттарының сәйкестігін бағалау

      Әдеттегідей, жердің әсерімен және 37 сағ/км (20 торап) кем емес жол жылдамдығымен байланысты биіктігінде әуе РЖ тікұшақтың жерүсті қозғалысын қамтамасыз етуі қажет.

      187. Тікұшақтарға арналған жерүсті РЖ сипаттамалары мен өлшемдері, шектеулері ҚР АА ӘПЖН-ға сәйкес қарастырылады және тікұшақ айлағының ҰЖН-да (АНП) көрсетіледі (осы СБӘ-нің 30-қосымшасы).

      188. Тікұшақтарға арналған әуе РЖ жерүсті авариялық қонуды орындау үшін жарамды етіп қарастырылады.

10-параграф. Ауада қозғалу бағыттарының сәйкестігін бағалау

      Ауада қозғалу бағыты жер бетінің деңгейінен жоғары 30 м (100 фут) биіктікте және ауада қозғалу бағытының ось желісінің бағытына қарай 120о аспайтын ауытқулармен болуы тиіс және 37 сағ/км (20 түйін) аспайтын жол жылдамдығымен 270 м кем емес радиусымен бұрылысты орындауды қажеттілігін туғызбайтындай есептелуі тиіс. Ауада жүру бағыты авторотация режимінде қонуды орындауға мүмкіндік беретіндей немесе бір бұзылған қозғалтқышпен жердегі және судағы адамдарға дене жарақтарын келтіру, немесе мүлікке зиян келтіру қауіпін азайту есебімен таңдалады.

      189. Ауада жүру бағытының ені күндізгі ұшу үшін тікұшақтардың ең үлкен габариттік ені көрсеткішінен 7,0 Д кем емес, түнгі ұшулар үшін тікұшақтардың ең үлкен габариттік ені көрсеткішінен 10,0 Д кем емес мәнді құрайды. Бұл мәлімет ҰЖН-да (АНП) көрсетілген.

11-параграф. Перрондарың сәйкестігін бағалау

      190. Тікұшақтың тұрақ орны, оның өлшемдері мен оған қойылатын талаптар ҚР АА ӘПЖН-да, тікұшақ айлағының АНП-да көрсетілген. ҚР АА ӘПЖН-ның 527-536-тармақтарының талаптарына сәйкестігін бағалау осы СБӘ-нің 31-34-қосымшаларына сәйкес тексеру материалдары бойынша анықталады.

12-параграф. ҰҚЖ немесе РЖ қатысты қонуға бет алудың және
ұшып-көтерілудің соңғы кезеңі аймағын анықтау

      191. FATO аймағы ҰҚЖ немесе РЖ жанында орналасқан және АМЖ жағдайларында бірмезгілді ұшулар жоспарланған жағдайда ҰҚЖ немесе РЖ шегі мен FATO аймағы шегінің арасындағы қашықтық осы СБӘ-ге 35-қосымшадағы кестесінде көрсетілген қашықтықтан кем емес белгіленеді және тексеру мен өлшеу арқылы анықталады, тексеру материалдары Актілерде көрсетіледі.

8-тарау. Жер үстінен көтеріңкі тікұшақ айлақтары

      Ескерту. 8-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 13.01.2021 № 11 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      Жер үстінен көтерілген тікұшақ айлақтарын жобалау бойынша нұсқамалық материал Тікұшақ айлақтары бойынша нұсқамасында көрсетілген (Doc 9261).

      192. Жер үстінен көтерілген тікұшақ айлақтары үшін қызметкерлердің, қардың, жүктердің, жанармай құю және өртке қарсы жабдықтардың болуымен байланысты қосымша жүктеме бойынша мәліметтер тікұшақ айлақтарының түрлі элементтерін жобалау барысында қаралып, тікұшақ айлағының паспортында көрсетіледі.

1-параграф. Қонуға бет алудың және ұшып-көтерілудің соңғы
сатысы аймағы мен қону және ажырау аймағын анықтау

      Жер үстінен көтерілген тікұшақ айлақтарында кем дегенде бір FATO аймағы қарастырылады, бұл ретте FATO аймағы мен TLOF аймағы сәйкес келеді.

      193. FATO аймағының өлшемдері, оларға және қонуға бет алу және ұшып-көтерілудің соңғы кезеңі аймағы мен қону және ажырау аймағына қойылатын талаптар ҚР АА ӘПЖН, ҰЖН (АНП) көрсетілген. Нұсқамалық материал Тікұшақ айлақтары бойынша нұсқамасында (Doc 9261) көрсетілген.

2-параграф. Кедергілерден еркін жолақтардың сәйкестігін бағалау

      194. Тікұшақтарға қатысты кедергілерден еркін жолағы қарастырылған жағдайда ол тоқтатылған ұшудың орналастырылған аймағының аяқ жағында орналастырылады. Жолақтардың өлшемдері Тексеру актісінде белгіленген тексерулер мен өлшемдер негізінде анықталады.

      195. Кедергілерден еркін жолағында орналастырылған және ауада ұшып жүрген тікұшақтарға қауіп төндіруі мүмкін объект кедергі ретінде қарастырылады және жойылуға жатады, бұл туралы Қорытынды жасалады.

3-параграф. Қону және ажырау аймақтардың сәйкестігін бағалау

      196. TLOF аймағының бірі FATO аймағымен сәйкес келуі тиіс, FATO аймағының ұқсас өлшемдері мен сипаттамалары болуы мүмкін. TLOF қосымша аймақтары тікұшақтар тұрағы орындарымен сәйкес келуі мүмкін, бұл туралы ҰЖН-ға (АНП) мәлімет енгізіледі.

      197. TLOF аймағы тікұшақтар тұрағы орындарымен сәйкес келген жағдайда TLOF аймағы қызмет көрсетіп отырған ең үлкен тікұшақтың 0,83 D кем емес шеңберінің диаметрімен тең өлшемін көздейді. Тікұшақ тұрағының орнымен сәйкес келетін TLOF аймағының еңістері аймақ бетіндегі судың жинақталуын алдын алуды қамтамасыз етуі тиіс, бірақ кез келген бағытта 2 %-дан аспауы тиіс. Жерде тікұшақтардың рульденуі кезінде TLOF аймағы статикалық, динамикалық жүктемеге және осы аймақ қызмет ететін тікұшақтардың қозғалысымен шартталған жүктемесіне төзуі тиіс және динамикалық жүктемесіне төзетін аймағы болуы тиіс.

4-параграф. Қауіпсіздік аймағын анықтау

      198. FATO аймағының айналасында міндетті түрде қатты болуға тиісті емес қауіпсіздік аймағы болуы қажет.

      199. Тікұшақ айлағы үшін FATO аймағын айналып отырған қауіпсіздік аймағы, оның өлшемдері мен қойылатын талаптар түрлі класындағы тікұшақтар үшін Ұшу жөніндегі нұсқаулығымен анықталады.

5-параграф. Тікұшақтар үшін рульдеудің жерүсті РЖ және жерүсті
бағыттарын анықтау

      ҚР АА ӘПЖН-да көрсетілген техникалық талаптар тікұшақтардың маневр жасау кезінде бір уақытта операцияларды орындаудың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге арналған.

      200. Тікұшақтар үшін жерүсті РЖ өлшемдері және талаптары ҚР АА ӘПЖН-да анықталған. Жерүсті РЖ әуеайлақтарды (тікұшақтар) пайдалану жарамдылығы нормаларына сәйкестігі орындаушылық құжаттама (РЖ салуға, қайта салуға немесе күшейтуге) бойынша анықталады.

6-параграф. Тікұшақтар үшін әуе РЖ және рульдеудің әуе
бағыттарының сәйкестігін анықтау

      201. Тікұшақтар үшін әуе РЖ және тікұшақтарда әуе бағыттарының өлшемдері мен талаптары Ұшу жөніндегі нұсқаулығында, ҚР АА ӘПЖН-да анықталған. Әуе РЖ әуеайлақтарды (тікұшақтар) пайдалану жарамдылығы нормаларына сәйкестігі тікұшақтардың ұшуды нақты орындауы бойынша анықталады.

      202. Тікұшақтар үшін әуе РЖ бетінің жатық еңісі 2 %-дан аспауы тиіс, ал ұзына бойғы еңісі - 7 %-дан аспауы тиіс. Кез келген жағдайда бұл еңістер әуе РЖ қызмет ететін тікұшақтардың қонуы кезіндегі еңістерге қойылатын шектеулерден аспауы тиіс. Әуе РЖ ҚР АА ӘПЖН 585-тармағының талаптарына сәйкестігі Тексеру актісімен анықталып, еңістердің сәйкестігі Қонуға бет алу схемасымен анықталады.

7-параграф. Перрондардың сәйкестігін бағалау

      203. Тікұшақтар тұрағының орындарына қойылатын талаптар, олардың өлшемдері ҚР АА ӘПЖН-да анықталған. Тұрақ орындарының, еңістердің, оларды бұрылыс мақсатында, жер бетінде рульдеу мақсатында пайдаланудың өлшемдерінің сәйкестігі Тексеру және өлшеу актісінде анықталады. Қорғау аймағының (бұрылыс үшін пайдалану кезінде) болуы анықталады.

9-тарау. Тікұшаққа арналған палубалар

      Ескерту. 9-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 13.01.2021 № 11 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      Жоғарыда келтірілген техникалық талаптар құрылыстарда орналасқан және пайдалы кендерді өндіру, мүмкіндіктердің іздестіруін жүргізу, құрылыстарды салу сияқты мақсаттарда пайдаланылатын тікұшақтарға арналған палубаларға қатысты болады. Кемелердің палубалардағы тікұшақ айлақтары туралы ережелерді 10-бөлімнен қараңыз.

1-параграф. Қонуға бет алу және ұшып-көтерілу соңғы кезеңі
аймағын және қону мен ажырау аймағын анықтау

      204. Тікұшаққа арналған палубалардағы FATO аймағы мен TLOF аймағы сәйкес келеді. "Тікұшаққа арналған палубалар" тарауында FATO аймағы қарастырылған жағдайда ол TLOF аймағын қамтиды. Тікұшаққа арналған палубаларында кем дегенде бір FATO аймағы көзделеді.

      205. Қонуға бет алу және ұшып-көтерілу соңғы кезеңі аймағының, қону мен ажырау аймағының өлшемдері мен оларға қойылатын талаптар ҚР АА ӘПЖН-да анықталған. FATO аймағының кез келген конфигурациясы болуы мүмкін, бірақ оның жеткілікті өлшемдері болуы тиіс. FATO аймағы мен қонуға бет алу және ұшып-көтерілу соңғы кезеңі аймағының, қону мен ажырау аймағының сәйкестігі тікұшақ айлақтарын тексеру материалдары бойынша анықталады.

10-тарау. Кемелер палубаларындағы тікұшақ айлақтары

      Ескерту. 10-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 13.01.2021 № 11 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      206. Тікұшақтар үшін пайдалану алаңдары кеменің артқы жағында немесе оның тұмсығында орналасса немесе кеменің қондырмаларынан жоғары әдейі салынған жағдайда олар арнайы жабдықталған палубалық тікұшақтар айлақтары деп есептеледі.

1-параграф. Қонуға бет алу мен ұшып-көтерілудің соңғы сатысы
аймағын және қону мен ажырау аймағын анықтау

      Тікұшаққа арналған палубалардағы FATO аймағы мен TLOF аймағы сәйкес келеді. "Тікұшаққа арналған палубалар" тарауында FATO аймағы ескерілген жағдайда ол TLOF аймағын қамтиды.

      207. Тікұшаққа арналған палубаларда кем дегенде бір FATO аймағы қарастырылады. Тікұшаққа арналған палубаларда FATO аймағының (аймақтарының), қонуға бет алу және ұшып-көтерілу соңғы кезеңі аймағының, қону мен ажырау аймағының өлшемдері мен оларға қойылатын талаптар ҚР АА ӘПЖН-да бекітілген және олардың сәйкестігі тікұшақ айлақтарын тексеру және өлшеу материалдары бойынша анықталады.

      208. FATO аймағының шегі айналасында сынғыш объектілерден басқа өзінің функционалдық қызмет етуі бойынша болуға тиісті қандай да бір жылжымайтын объектілер болмауы қажет. Тексеру материалдары бойынша анықталады.

      209. Объектілер өзінің функционалдық қызмет етуіне қарай FATO аймағының шегінде орналасады, салыстырмалы биіктігі бойынша 25 см-ден аспауы қажет. Бұл сәйкестік өлшеу нәтижесінде анықталады.

      210. FАТО аймағының беті адамдар мен тікұшақтардың тайғанауына қарсы тұру қажет. Бұл сәйкестік техникалық құралдар арқылы өлшеуін тексеру және өндіру арқылы анықталады.

11-тарау. Кедергілерді шектеудің және жоюдың сәйкестігін бағалау

      Ескерту. 11-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 13.01.2021 № 11 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      Техникалық талаптардың мақсаты - осы тікұшақ айлақтарында тікұшақтардың жоспарланатын ұшуларының қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін тікұшақ айлақтары айналасында кедергілерден еркін сақталуы тиіс әуе кеңістігін анықтау. Бұған әуе кеңістігіне кедергілердің өтіп кетуінің болуы мүмкін шектерін белгілейтін, кедергілерді шектеудің бірқатар беттерін орнату жолымен қол жеткізіледі.

      211. Кедергілерді шектеудің жер бетіне қойылатын талаптары FATO аймағын болжамды пайдаланылуын, яғни қону барысында ауада қалықтау немесе қону үшін орындалатын маневрлерді, немесе ұшып-көтерілу және қонуға бет алу түрі кезіндегі орындалатын маневрлерді есепке ала отырып белгіленген. Ұшып-көтерілу және қону FATO аймағының екі бағытына қарай жүзеге асырылатын жағдайда кейбір жер бетінің қызметтері төменірек орналасқан басқа жер бетімен салынатын аса қатал талаптарына байланысты өз мәнін жоғалтуы мүмкін.

      Осы СБӘ-нің 624-659-тармақтарын талаптарына сәйкестікті бағалау үшін кедергілерді шектеу бетінен шығып тұратын кедергілердің тізбесін анықтауы қажет: ішкі жатық, конустық, ауыспалы және қонуға бет алу беті. Бұл тізбе беттің есептік кестелері мен жоспарлары (сызбалары) көмегімен құралады. Бет жоспарлары (сызбалары) тікұшақ айлағының ауданында жаңа кедергілерді салу немесе бар кедергілерді көбейту мүмкіндігін бағалау барысында пайдаланылады.

      Жоспарлар (сызбалар) және есептік кестелер кедергілерді тексеру актінің құрамына енгізіледі. Шектелген кедергілердің жоспарларын және есептік кестелерін дайындалуы осы СБӘ-нің 14-қосымшасында көрсетілген.

      Қонуға бет алу бетінен жоғары орналасқан кедергілер ауыспалы, конустық және ішкі жатық беттерімен есептеледі, таңбаланады және жарықпен қоршалады. Осы және сыни кедергілер бойынша "сәйкес келеді", "сәйкес келмейді" бағасы беріледі.

      Кедергілер жеке тізбеге енгізіліп, оларды жою бойынша шаралар белгіленеді.

12-тарау. Кедергілерді есепке алуың сәйкестігін бағалау және кедергілерді жою

      Ескерту. 12-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 13.01.2021 № 11 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      212. Қонуға бет алу беті көлбеу беті немесе қауіпсіздік аймағының шегінен жоғарыланатын және FАТО аймағының ортасынан өтетін олардың ось желісіне симметрия бойынша орналасқан беттер комбинациясы болып табылады (осы СБӘ-нің 37-қосымшасы). Ауыспалы бет қауіпсіздік аймағының бүйірлік шегі және қонуға бет алу бетінің бүйірлік шегінің бір бөлігі бойында орналасқан және жоғарыға қарай және ішкі жатық бетіне немесе алдын ала белгіленген салыстырмалы биіктігіне дейін түрлі жақтарына жазылған беті болып табылады (осы СБӘ-ге 37 және 41-қосымшалар).

      213. Ішкі жатық бетінің шеңбер түріндегі нысаны бар және FATO аймағының және оған тиіп тұрған учаскелердің үстіндегі жатық бетінде орналасқан (осы СБӘ-ге 37 және 41-қосымшалар).

      214. Конустық бет, егер ішкі жатық бет қамтамасыз етілмесе, ішкі жатық бетінің шегінен немесе ауыспалы беттің жоғары шегінен түрлі жақтарға жазылатын бет болып табылады (осы СБӘ-ге 37 және 41-қосымшалар).

      215. Ұшу кезіндегі биіктеу беті көлбеу беті, беттер комбинациясы немесе, егер бұрылыс жасалған болса, қауіпсіздік аймағының аяқ жағынан жоғарылайтын және олардың FATO аймағының ортасынан өтетін ось желісіне симметрия бойынша орналасқан күрделі бет болып табылады (осы СБӘ-ге 37-қосымша).

      216. Тікұшаққа арналған палубаның FATO аймағы шегінің бастапқы нүктесінде бастау алатын және осы нүктеден бастап жазылатын күрделі бет. FATO аймағы жағдайында 1 D-ден кем бастапқы нүкте FATO аймағының ортасынан 0,5 D-ден кем емес орналастырылады.

      217. Кедергілерден бос беттер немесе секторлар белгіленген мөлшердегі доғамен тартылады.

      218. Кедергілерден бос тікұшақпалуба секторы екі құрамдауышты қамтиды - біреуі тікұшақпалубаның деңгейінен жоғары, ал екіншісі тікұшақпалубаның деңгейінен төмен (осы СБӘ-нің 38-қосымшасы).

      1) тікұшақпалуба деңгейінен жоғары бет, өзіне осы тікұшақпалубада қызмет көрсетілуі тиіс тікұшақ үшін ұшып шығуының ыңғайлы траекториясымен кедергісіз өтуін қамтамасыз ететін қашықтыққа сыртқа қарай созылатын тіректік d шеңберінің шегінде орналасқан шегімен кем дегенде 210о доғаның секторын құрайтын тікұшақпалуба беті асырылымының деңгейіндегі көлденең жазықтық болып табылады.

      2) тікұшақпалуба деңгейінен төмен бет, (кем дегенде) 210о доға секторының шегінде қосымша төмен қарай созылады да, тікұшақпалуба асырылымының деңгейіндегі FATO аймағының жиегінен төмендеп барып, FATO аймағының ортасынан өтетін және өзіне осы тікұшақпалубада қызмет көрсетілуі тиіс тікұшақ типінің қозғалтқышы істен шыққан жағдайда тікұшақпалубадан төмен орналасқан кедергілерден қауіпсіз ұшып өтуін қамтамасыз ететін қашықтыққа созылатын кем дегенде 180о доға секторында су деңгейіне дейін созылады.

      Кедергілер, қажеттілігіне байланысты, құрылыс үстінде сақталған жағдайда, тікұшақпалуба шектелген кедергілер секторына ие болуы мүмкін.

      219. Кедергілерден бос сектордың бастапқы нүктесінде басталатын және өзінің шектерінде FATO аймағының деңгейінен жоғары кедергілердің белгіленген биіктігі орнатылатын, кедергілерден бос сектормен қамтылмаған сектордың шектерінде орналасқан күрделі бет.

      220. Шектелген кедергілер беті 150о-тен аспайтын доғамен тартылады. Оның өлшемдері мен орналасуы осы СБӘ-нің 39-қосымшасының суретінде көрсетілген мәндерге сәйкес келеді.

      221. Тікұшақтар үшін қонуға дәлме-дәл бет алумен жабдықталған FATO аймағы үшін кедергілерді шектеудің келесі беттері тағайындалады (осы СБӘ-нің 42-қосымшасының 1-кестесі):

      1) ұшып-көтерілу кезіндегі биіктік жинақтау беті;

      2) қонуға бет алу беті;

      3) өтпелі беттер;

      4) конустық бет.

      222. Қонуға дәлме-дәл емес бет алумен жабдықталған FATO аймағы үшін кедергілерді шектеудің келесі беттері тағайындалады (осы СБӘ-нің 42-қосымшасы, 2-кесте):

      1) ұшып-көтерілу кезіндегі биіктік жинақтау беті;

      2) қонуға бет алу беті;

      3) өтпелі беттер;

      4) конустық бет, егерде ішкі көлденең бет қамтамасыз етілмесе.

      223. Жабдықталмаған FATO аймағы үшін кедергілерді шектеудің келесі беттерін тағайындалады:

      1) ұшып-көтерілу кезіндегі биіктік жинақтау беті;

      2) қонуға бет алу беті.

      224. Қонуға дәлме-дәл емес бет алумен жабдықталған FATO аймағы үшін кедергілерді шектеудің келесі беттерін тағайындау керек (осы СБӘ-нің 42-қосымшасы 2-кесте):

      1) ішкі көлденең бет;

      б) конустық бет.

      Егерде түзу сызық бойымен қонуға дәлме-дәл емес бет алу екі шетінде де қамтамасыз етілсе, ішкі көлденең бет қажет болмауы мүмкін.

      225. Беттердің еңістігі, осы СБӘ-нің 40-қосымшасының 1-4-суреттерінде көрсетілгендей белгіленеді және орналастырылады, ал олардың өлшемдері осы СБӘ-нің 42-қосымшаның 1-4-кестелерінде көрсетілген мәндерден кем болмауы тиіс.

      226. Тиісті уәкілетті органның пікірі бойынша, жаңа объект немесе өлшемдері ұлғайтылғаннан соң қолда бар жылжымайтын объектімен көлегейленетін жағдайлардан басқа, ҚР АА ӘПЖН-ның 653-655 тармақтарында көрсетілген кез келген беттерден жоғары етіп жаңа объектілер салуға немесе қолда бар объектілердің өлшемдерін ұлғайтуға жол берілмейді.

      Объектінің көлегейлену қағидаларын негіздеп қолдануға болатын жағдайлардың сипаттамалары Әуежайларға қызмет көрсету жөніндегі нұсқаудың 6 бөлімінде мазмұндалады (Doc 9137).

      227. ҚР АА ӘПЖН-ның 653-655-тармақтарда көрсетілген кез келген беттерден жоғары орналасқан объектілерді, тиісті уәкілетті органның пікірі бойынша, бұл объект қолда бар жылжымайтын объектімен көлегейленген, не болмаса авиациялық тексерудің нәтижесінде бұл объектінің ұшу қауіпсіздігінің деңгейін төмендетпейтіні немесе тікұшақтар ұшуларының тұрақтылығына елеулі әсерін тигізбейтіні анықталған жағдайлардан басқа, мүмкіндігінше жою қажет.

      228. Бет деңгейіндегі тікұшақ айлақтарында бір бірінен кем дегенде 150о алыстайтын, қонуға беттеудің және ұшып-көтерілу кезінде биіктік жинақтаудың ең болмағанда екі беті қарастырылады.

      229. Бет үстінен көтеріңкі орналасқан тікұшақ айлақтары үшін кедергілерді шектеу беттеріне қатысты талаптар, ҚР АА ӘПЖН-ның 652- 656 тармақтарында көрсетілген беттік деңгейдегі тікұшақ айлақтарына қойылатын талаптарға сәйкес келеді.

      230. Бет үстінен көтеріңкі орналасқан тікұшақ айлағы үшін бір бірінен кем дегенде 150о алыстайтын, қонуға бет алудың және ұшып-көтерілу кезінде биіктік жинақтаудың ең болмағанда екі беті қарастырылады.

13-тарау. Визуалды құралдардың сәйкестігін бағалау

      Ескерту. 13-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 13.01.2021 № 11 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      231. Визуалды құралдардың ҚР АА Әуеайлақтарды (тікұшақ айлақтарын) пайдалануға жарамдылығы нормаларының талаптарына сәйкестігін бағалау тікұшақ айлақтарын тексеру кезінде визуалды жүргізіледі. Жарық сигналы жабдықтарының жүйесіне енетін шамдар құрамы салыстырылып, олардың ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкестігі анықталады.

      232. ЖҚО санаты формуляр және жарамдылық куәлігі бойынша анықталады, ал қонудың пайдаланылатын бағытының санаты - Аэронавигациялық ақпараттың жинағы бойынша анықталады. ЖҚО санаты қонудың пайдаланылатын бағытының санаты төмен болмауы қажет.

      233. ICAO және (немесе) МАК сертификаттарының бар болуы және қолданылу мерзімі тексеріледі.

      234. Командалық ақпараттың сақталуын тексеру төмендегідей тәртіп бойынша жүзеге асырылады: ӘҚБ диспетчерінің БП-дан жарық сигналды жабдықтарын қосу командасы жіберіледі; жабдықтар қосылғаннан кейін КДП-ға қашықтықтан басқару аппаратурасынан қуат беру көзі алынады. Бұл орайда жарық-сигналдық құралдар басқару аппаратурасын іске қосқанға дейін берілген командаларымен қосылған күйінде қалуы қажет.

      Орнатылған жабдықтарды сыртқы тексеру барысында оттардың арматураларының, белгілердің және жарық көздерінің типтері салыстырылып, олардың техникалық құжаттамасына сәйкестігі тексеріледі.

1-параграф. Тікұшақтардың, кедергілердің және объектілердің
таңбалануы сәйкестігін бағалау

      235. Тікұшақ айлағында ҚР АА ӘПЖН-ның 681-685-тармақтарында және осы СБӘ-нің 44-қосымшасына сәйкес орнатылған тікұшақ айлақтық айырма таңбалауына сәйкестігі тексеріледі.

      Таңбалау сәйкестігінің бағалануы визуалды, сондай-ақ өлшеулер арқылы жүзеге асырылады. Сәйкестігін тексеру барысында ҚР АА ӘПЖН-ға сәйкес орнатылған белгілердің бар болуы, саны және өлшемі, сонымен қатар өзара орналасуы анықталады.

      236. Тікұшақ айлағы атауының таңбалануы көзбен шолып айыратын басқа құралдары жеткіліксіз болып табылатын тікұшақ айлағында қамтамасыз етіледі. Тікұшақ айлағы атауының таңбалануына қойылатын талаптар ҚР АА ӘПЖН-да анықталып, осы СБӘ-ге 4-қосымшада белгіленген.

      237. Барынша жол берілетін массаның таңбалануы TLOF аймағының шеңберінде орналастырылып, беттен жоғары көтерілген тікұшақ айлағында және тікұшақ палубасында белгіленуі тиіс. Барынша жол берілетін массаның таңбалануы бір таңбалы, екі таңбалы немесе үш таңбалы саннан құралады. Таңбалануы тонналарда (1000 кг) белгіленіп, ең жақын тұрған 1000 кг-ға дейін жинақталады да, одан кейін "т" әріпі қойылады. Таңбаланудың цифрлық және әріптік белгілерінің түсі фонға (аяға) қарай қарама-қарсы болуы тиіс, ал цифрлар мен әріптердің өздерінің осы СБӘ-ге 45-қосымшадағы суретінде көрсетілген форма мен өлшемдері болуы қажет.

      238. D мәнінің таңбалануы беттен жоғары көтерілген тікұшақ айлағы мен тікұшақ палубасында қойылады.

      239. Ең жоғары болуы мүмкін D мәнінің таңбалануы FATO аймағының шеңберінде орналастырылады. D мәні FATO аймағының бетіне оның фонына (аясына) қарама-қарсы түспен, көбінесе ақ түспен қойылуы тиіс. D мәні ең жақын тұтас санға дейін жинақталып, 0,5 саны кем жағына қарай жинақталады, мысалы, 19,5 саны 19 деп жинақталса, 19,6 саны 20 болып жинақталады.

      240. FATO аймағының таңбалануы немесе маркерлер FATO аймағының ұзындығы анық көрсетілмеген жер бетінің деңгейінде орналасқан тікұшақ айлағында көрсетілуі тиіс. Маркер пайдаланылған жағдайда оның сипаттамалары ИКАО 14-қосымшасы I-томының 5.5.8.3-тармақтарында көрсетілген сипаттамаларға сәйкес келеді.

      241. FATO аймағы белгіленуінің таңбалауы осы СБӘ-нің 19-қосымшасының суретінде көрсетілгендей, FATO аймағының бас жағында орналасады.

      242. FATO аймағы белгіленуінің таңбалауы "Әуеайлақтар", 1-том Халықаралық азаматтық авиация туралы конвенцияның 14-қосымшасының 5.2.2.4 және 5.2.2.5-тармақтарында сипатталған және осы СБӘ-нің 46-қосымшаның суретінде көрсетілгендей Н әрібімен толықтырылған ҰҚЖ белгіленуінің таңбалауынан құралады.

      243. Қонудың көзделген нүктесінің таңбалануы FATO аймағының шеңберінде орналасқан, ұшқыш TLOF аймағына кіргенге дейін белгілі бір нүктесіне қарай қонуға бет алуды орындау қажет болған жағдайда тікұшақ айлақтарында қамтамасыз етіледі (осы СБӘ-нің 47-қосымшасы).

      244. Тікұшақ айлағында егер TLOF аймағының периметрі анық көрсетілмеген жағдайда TLOF аймағының таңбалануы қамтамасыз етіледі.

      245. TLOF аймағының таңбалануы TLOF аймағының периметрі бойынша орналастырылады.

      246. TLOF аймағының таңбалануы ені кем дегенде 30 см-ге тең үздіксіз ақ сызықтан құралады.

      247. Жерге қону (берілген) орын нүктесінің таңбалануы тікұшақ нақты орында қонып немесе орналастырылуы талап етілген жағдайда қамтамасыз етіледі. Тікұшақтарға арналған палубада жерге қону нүктесінің таңбалануы FATO аймағының ортасында орналасады.

      248. Жерге қону (берілген) орын нүктесінің таңбалануы шасси тиісті жүктемеге төзетін аймақтың ішінде орналасуы тиіс және ұшқыштың креслосы таңбалаудан жоғары орналасқан жағдайда тікұшақтың барлық бөліктері кез келген кедергіден қауіпсіз қашықтықта орналастырылады.

      249. Тікұшақ палубасында кедергілерден еркін сектордың таңбалануы қамтамасыз етілуі тиіс және ол FATO аймағының периметрі бойынша немесе TLOF таңбалауында орналастырылады. Белгіленген бағыттық бұрыштардың диапазонында тікұшақ қонуының алдын алу үшін қонуға тыйым салынған тікұшақ палубасы секторының таңбалануы қамтамасыз етілуі қажет (осы СБӘ-нің 48-49-қосымшалардың суреттері).

      РЖ ось желісінің таңбалануы және ИКАО 14-қосымшасы I-томының 5.2.8 және 5.2.9-тармақтарында сипатталған рульдеу барысындағы күту орнының таңбалануына қатысты техникалық талаптарды тікұшақтардың жерүсті рульдеуіне арналған РЖ үшін тең дәрежеде қолдануға болады.

      250. Ауада рульдеу үшін РЖ маркерлермен белгіленуі тиіс. Маркерлер жердің үстінде тікұшақтардың рульдеуіне арналған РЖ-да пайдаланбауы тиіс. Ауада рульдеу үшін РЖ таңбалануына қойылатын талаптар ҚР АА ӘПЖН-да баяндалған және осы СБӘ-нің 51-қосымшасына сәйкес қатаң сақталуы тиіс.

      251. Ауада рульдеу бағыты осы СБӘ-ге 52-қосымшаға сәйкес ауада рульдеу бағытының маркерлерімен белгіленуі тиіс.

      252. Арнайы шығырлық алаңда шығырлық алаңның таңбалануы қамтамасыз етіледі (осы СБӘ-нің 43-қосымшасының суреті).

      253. ЖҰҚЖ-ның барлық маркерлік белгілерінің түсі визуалды бағаланады. РЖ таңбалануының сәйкестігін визуалды және аспаптармен тексеру арқылы бағалау барысында ұзына бойғы осінің, РЖ-дағы күту орындарының және бүйірлік маркерлі жолақтардың (қажет болған жағдайда) бар болуы, өлшемдері мен орналасуы белгіленеді.

      254. Бүйірлік маркерлі жолақтар РЖ-ның салмақ түспейтін төсемдерін, сонымен қатар РЖ жиектерінің РЖ төсемдерінен ажыратуға қиын төсемдерін белгілеу үшін салынады.

      255. РЖ осьтік желісінің таңбалау жолағының ені өлшенеді.

      256. Тікұшақ айлағында тексеріп қарау барысында қисықсызықты учаскелерінде және РЖ қиылыстарында РЖ таңбалау сызығының дөңгелектену радиусы өлшенеді.

      РЖ-ның осьтік таңбалау сызығының дөңгелектенуінің нақты радиусын заттай тексеру кезінде анықтау қажет.

      257. ҰҚЖ осіне параллель созылған РЖ осінің таңбалау сызығының ұзақтығы аспаптар арқылы анықталады (осы СБӘ-нің 17-қосымшасы).

      258. РЖ-да күту орындары таңбалануының жабдықталған және жабдықталмаған тікұшақ айлақтарынан алыстығы өлшеу аспаптары арқылы анықталады. Өлшеулер ҰҚЖ-ның осьтік желісіне перпендикуляр бойынша жүзеге асырылады.

      259. РЖ БҚЖ салмақ түспейтін төсемдерін РЖ төсемдерінен ажырататын рульдеу бүйірлік таңбалау жолақтарының өлшемдері мен орналасуы, сонымен қатар РЖ-ның қиылысқан желілерінің таңбалануы аспаптар арқылы анықталады.

      260. РЖ-ның барлық таңбалау белгілердің түсі визуалды бағаланады.

      Перронның таңбалануының сәйкестігін тексеру таңбалау белгілердің түсі бойынша визуалды, белгілердің өлшемі және олардың өзара орналасуы бойынша аспаптар арқылы жүзеге асырылады.

      261. "Т" қону белгінің, бұрыштық және осьтік таңбалау белгілердің сәйкестігін бағалау визуалды және өлшеу аспаптар арқылы жүзеге асырылады. Сәйкестікті тексеру барысында белгілердің бар болуы, орналасуы, цифры, өлшемі және түсі анықталады.

      262. Қонуға тыйым салынған, тікұшақ бөлігінің қозғалысы үшін жабылған, РЖ немесе олардың жеке учаскелерінің таңбалануының сәйкестігін бағалау визуалды және өлшеу аспаптары арқылы жүзеге асырылады. Сәйкестікті тексеру барысында белгілердің бар болуы, орналасуы, саны, өлшемі және түсі анықталады.

      263. ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкес таңбалануға тиісті барлық жылжымайтын тұрақты объектілерінде және құрылыстарында таңбалануының бар болады.

      Тікұшақ айлағын қоршау шеңберінде, көлік құралдарында және тікұшақ айлағының жұмыс алаңында орналасқан, сонымен қатар таңбалануға жатпайтын коммуникация желілерінде орналасқан ӘЖБ, радионавигация және қону объектілерінде таңбалануы тексеріледі.

      Объект пен құрылыстардағы таңбалау белгілерінің түсі, тік төртбұрышты нысандағы объектілерде және биік объектілерде таңбалау белгілерінің формалары мен орналасуының дұрыстығы визуалды бағаланады.

      Төсемдердің таңбалануы мен кедергілер мен объектілердің таңбалануының сәйкестігін бағалау бойынша жұмыстардың нәтижелері әуеайлақтың физикалық сипаттамалары мен элементтерінің күндізгі таңбалануының сәйкестігі кестесіне енгізіледі.

      264. Төсемдер мен кедергілердің таңбалануын тексеру кем дегенде жылына бір рет жүргізіледі, ал кедергілер мен объектілердің таңбалау белгілерінің сәйкестігін бағалануы таңбалауды түсіру немесе жаңарту барысында жүзеге асырылады.

      Тексерудің нәтижелері Әуеайлақты және оның элементтерін тексеру актісіне енгізіледі.

2-параграф. Тікұшақ айлақтарында оттардың сәйкестігін бағалау

      265. Сыртқы тексеру барысында оттар арматураларының, белгілердің және жарық көздерінің типі салыстырылып, қондырылған жабдықтарға берілген техникалық құжаттамасына сәйкестігі тексеріледі.

      266. Оттың жоғары нүктесінің немесе жарық белгісінің биіктігі тікұшақ айлағының немесе РЖ жұмыс бөлігінің шетінің деңгейінен бастап өлшенеді.

      267. Төмендетілмейтін авариялық қордың бар болуы тексеріледі. ҚР АА ӘПЖН-да талаптары көрсетілмеген оттардың ішкі жүйесі қондырылған жағдайда олардың халықаралық стандарттарға сәйкестігі және олардың қондырылуы уәкілетті ұйыммен келісімі тексеріледі.

      Ескерту. 267-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 23.07.2019 № 539 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      268. КҚО жарық сигналды жабдықтарының жүйесіне енетін оттар құрамы салыстырылып, олардың функционалдық қызмет етуі бойынша ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкестігі тексеріледі.

      269. Оттар және әуеайлақтың элементтері арасындағы қашықтықтар өлшеніп, алынған нәтижелер ҚР АА ӘПЖН талаптарымен салыстырылады.

      270. Оттардың орналасу сызбасының ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкестігі ЖСЖ қондыру бойынша жобаның орындаушылық құжаттамасы бойынша сыртқы тексеріп қарау арқылы, сонымен қатар қолданыстағы бағдарлама және осы СБӘ-ге сәйкес орындалатын ұшу тексеру арқылы анықталады.

      Ұшу тексеру барысында жарық сигналды қону жабдығының және рульдеу жабдығының нақты құрамының, орналасуы мен түсінің аталып көрсетілген көрсеткіштердің ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкестігімен салыстырылады. Бір уақытта оттар арасындағы аралықтарда елеулі ауытқулары анықталады.

      Қону жарық сигналды жабдығы қонуға бет алу, қону және ұшып-көтерілу кезінде тексеріледі. Қонуға бет алу кезінде жүйе суретке түсіріледі.

      Жақындау оттарының жарықтық шоқ сәулелерін, жарықтық көкжиектерін және бет алу оттардың реттеу дұрыстығын ұшу тексерілуі екінші шеңберге кету қалыпты глиссадасы бойынша қонуға бет алу кезінде жүзеге асырылады. Глиссадаға кіргеннен кейін жүйе оттарының айыруын қамтамасыз ететін қашықтықтан оттардың тексерілуі жүзеге асырылады. Бүйірлік және осьтік оттар мен жерге қону аймағының оттары қону, қонудан кейінгі екпін алуы және ұшып-көтерілу кезінде тексеріледі.

      Жарықтылықтың сатыларын ауыстыру кезінде визуалды жарақталмаған (қараңғылы) аралықтың жоқтығына көз жеткізеді.

      ЖСЖ ұшу тексерілуі қолданыстағы бағдарламаға сәйкес жүзеге асырылады. Оның нәтижесі бойынша Ұшуды тексеру актісі жасалады.

      271. Оттарды қалдырып кетуі немесе жарқындығы бойынша кенет айырылатын оттар болмаған жағдайда оттар түзелген және дұрыс реттелген болып есептелінеді.

      272. ЖҚО жүйесінің оттарының сәйкестігін бағалау осы СБӘ-нің 75-76-тармақтары ұқсас жүргізіледі.

      Глиссаданың көзбен шолынатын индикациясы жүйесінің сәйкестігін бағалау осы СБӘ-нің 75-76-тармақтарына ұқсас жүргізіледі.

      273. "D" қашықтығын анықталуы осы СБӘ-нің 18-қосымшасына сәйкес жүргізіледі.

      274. Жарықтық шоқ сәулелерінің жоғарылап кету бұрыштары және жатық беттегі оттарды қондыру бұрыштары глиссадалық оттардың реттелуіне берілген құжаттамасына сәйкес тексеріледі.

      275. Кедергілерден қорғау бетінен жоғары орналасқан кедергілердің жоқтығы Әуеайлақ ауданындағы кедергілерді тексеру актісінің мәліметтерін пайдалана отырып орнатылады.

      Әр кедергі үшін оның орналасқан жеріндегі беттің абсолюттік биіктігі анықталады:



      мұнда Но - ҰҚЖ шегінің абсолюттік биіктігі;


- кедергілерден қорғау беті еңісінің бұрышы;

      Хп - ҰҚЖ шегінен кедергіге дейінгі метрмен өлшенетін қашықтық.

      Әр кедергінің абсолюттік биіктігі Нп кедергілерден қорғау беті биіктігінің тиісті мәніне Н тең немесе кем болуы мүмкін.

      РЖ-да оттардың сәйкестігін бағалау осы СБӘ-нің 78-тармағына ұқсас жүргізіледі.

      277. Тікұшақ айлақтары мен тікұшақтарға арналған палубалардың кеме қатынасына жарамды су кеңістігіне жақын орналасқан жағдайда аэронавигациялық жерүсті оттар кеме қатынасына қиындық туғызбайтындығына назар аудару тиіс.

      Әдетте, тікұшақтар, бейтаныс жарық көздеріне жақын ұшып келетіндіктен, халықаралық ережелерге сәйкес орнатылған навигациялық оттар болып табылмайтын оттардың орналасуын тікелей немесе шағылысқан көз қаратпайтын әсерін болдырмайтындай мұндай экрандауды немесе осы оттардың орнатылуын қамтамасыз ету маңызды.

      Төменде келтірілген техникалық талаптар жабдықталмаған FATO аймағында немесе қонуға нақты емес бет алуға арналған FATO аймағында пайдалану үшін арналған жүйелер үшін әзірленген.

      278. Алыс визуалды дәлдеу қажет болған жағдайларда, бірақ та мұндай дәлдеу басқа визуалды құралдарымен де қамтамасыз етіле алмаса немесе тікұшақ айлағының танылуын қиындататын қоршаған оттар бар болған жағдайда, бекітілген аралықпен қайталанатын бірқатар жарқылдар мен осы СБӘ-нің 53-қосымшада көрсетілген өлшемдерге тең жарық күші бар тікұшақ айлағының маягі қарастырылуы қажет.

3-параграф. Жақындау оттары жүйесінің сәйкестігін бағалау

      279. Жақындау оттарының жүйесі ұшқыштарға түнгі уақытта қонуға бет алудың тиімді бағытын көрсетіп отыруға пайдалылығы және мүмкін болатын тікұшақтар айлақтарында қамтамасыз етілуі тиіс. Жақындау оттарының құрамына және орналасуына қойылатын талаптар ҚР АА ӘПЖН және осы СБӘ-нің 52-қосымшасында айқындалған.

      280. Жалтылдақ оттар жарқылының жиілігі секундына бір жарқылға тең болуы керек, ал осы оттар жарығының бөлінуі осы СБӘ-нің 53-қосымшаға сәйкес болуы тиіс. Жарқылдардың тізбектілігі ең алыс оттан басталып жарық көкжиегіне қарайтын бағытта жалғасады.

      281. Көптеген жағдайларға байланысты оттардың қарқындылығын түзету үшін жарықтылықтың тиісті басқарылуын қарастыру қажет.

4-параграф. Жарықсигналдық жабдық сипаттамаларының
сәйкестігін бағалау

      282. Әр сатыда өлшенген жарықтылық реттегіштерінің әр сатыда өлшенген шығыс токтарының мәндері пайдалану құжаттамасында келтірілген шығыс токтары мәндерімен салыстырылады және осы сатыдағы оттар жарықтылығының пайыздық үлесінің сәйкестілігі белгіленеді. Өлшемдер нақты жүктемемен кабельді шеңберіне қуат беретін шығыс буындағы әр реттеуішінде 0,5 в кем емес дәлдік класының электродинамикалық немесе электромагнитті жүйесі амперметрінің көмегімен жүргізіледі.

      Рульдеу оттардың және басқарылмайтын жарықтық белгілердің жарықтығын реттеу дұрыстығы олардың жарықтылығын рульдеу барысында рульдеу диспетчері 10, 30, 100% (5, 20, 100 %)-ға ауыстырып отыруы арқылы тексеріледі, ал басқарылып отыратын жарық белгілері мен бағдаршамдардың қосылу дұрыстығы оларды рульдеудің негізгі бағыттары бойынша тиісті диспетчерлердің ЖБП-ден қосу арқылы тексеріледі.

      Орнатылған жабдықтар кешеніне кіретін қондырғы арқылы әрбір ішкі жүйе 4-5 оттар бойынша таңдап алынып тексеріледі. Оттарды орнату бұрыштарының өлшенген мәндері ҚР АА ӘПЖН-да келтірілген мәндерге сәйкес болуы қажет.

      Тексерулер қондыру, рульдеу және старт диспетчерінің ЖБП-ден жарықсигналдық жабдықты қосуы арқылы жүзеге асырылады. Сонымен қатар, аппаратура жабдықтың типі мен оны бақылаудың техникалық құжаттамасына сәйкес жарықсигналдық жабдықтармен басқару жөніндегі функциялармен қамтамасыз етуі қажет.

      Сатылар бойынша оттар жарықтылығының реттелуі қону диспетчерінің ЖБП-ден қосуы және белгіленген сатыдағы жарықтылық реттегіштерінің қосылу дұрыстығын тексеру арқылы жүзеге асырылады.

      Трансформаторлық қосалқы станциялардағы (бұдан әрі - ТҚС) тікелей сыртқы тексеріп қарау арқылы кабельді желілердің және қолданыстағы нормалар бойынша әрбір ішкі жүйедегі қуат көздерінің нақты саны анықталады.

      Кабельді сақиналардың оқшаулау кедергісі 2,5 кВ-қа мегаомметрмен өлшеніп, ҚР АА ӘПЖН талаптарымен салыстырылады.

      Резиналы оқшауламасы бар жоғары вольтті кабельдердің сынақтарын жүргізу кезінде кабельдік тізбекке қоса берілетін кернеу жерге қатысты төмендегідей болуы қажет:

      1 минут бойы тұрақты токтың 6 кВ - 3 кВ дейінгі кабельдер үшін;

      1 минут бойы тұрақты токтың 10 кВ - 5-6 кВ дейінгі кабельдер үшін.

      Әуеайлақтық белгілердің сәйкестігін бағалау визуалды және өлшеу аспаптар арқылы да жүргізіледі. Сәйкестікті тексеру барысында белгілердің бар болуы, орналасуы, өлшемдері және түсі анықталады.

      283. Тікұшақтардың қонуға бет алуына қызмет көрсету үшін, қону алаңшасының бағыттағышына қарай визуалды бағыттау жүйесі ҚР АА ӘПЖН-да көзделеді, әсіресе түнде мынадай жағдайлардың бірі немесе екеуі де туындағанда:

      1) кедергілерді ұшып өту кезінде шуылды төмендетудің пайдалану тәсілдері немесе қозғалысты басқару ережелері ұшудың нақты бағытының ұсталуын талап еткенде;

      2) тікұшақ айлағының айналасын қоршаған орта визуалды жерүсті бағдарларының жеткіліксіз санын қамтамасыз еткенде;

      3) жақындау оттарының жүйесін нақты анықтау мүлдем қиын болғанда.

      284. Қону алаңшасының бағыттағышына қарай оттардың визуалды бағыттау жүйесі, тікұшақтың бағытталуы берілген жол сызығының бойымен FATO аймағына қараған бағытта жүзеге асырылатындай болып орналастырылады, жүйе ұшу учаскесінің соңында FATO аймағының екінші және үшінші бұрылысының арасында қонуға бет алудың тиімді бағытының бойымен орналасуы қажет. Оттар сынғыш болады және мүмкіндігінше төмен орналастырылады. Егер жүйе оттары жекелеген жарық көздері болып көрінуі қажет болса, олар жүйенің барынша қамтылған кезінде ұшқышқа көрінетін екі оттың арасындағы тартылған бұрыш доғаның кем дегенде 3'-на тең болатындай етіп орналастырылады. Жүйе оттарының және қарқындылығы бірдей немесе одан астам басқа оттар арасындағы тартылған бұрыштар да доғаның 3'-на тең болуы қажет.

      285. Қонуға визуалды бет алу глиссадасының нұсқағышы осы тікұшақ айлағы қонуға бет алуды қамтамасыз етудің басқадай визуалды немесе визуалды емес құралдарымен жабдықталғанына қарамастан, егер де тікұшақ айлағында, әсіресе түнде келесі бағдарлар орын алса, бұл тікұшақ айлағына қонуға бет алуды қамтамасыз ету үшін қарастырылуы тиіс:

      1) кедергілердің ұшып өту ережелері, авиациялық шуылды азайту тәсілдері немесе қонуға бет алуға арналған ӘҚБ сұлбалары ұшудың, оның траекториясының нақты бұрышпен орындалуын талап етеді;

      2) тікұшақ айлағы жанындағы бетте визуалды бағдарлар аз болғанда;

      3) осы тікұшақтың сипаттамалары қонуға бет алудың белгіленген режимде орындалуын талап етеді.

      286. Тікұшақтардың ұшуларын қамтамасыз ету үшін глиссаданы визуалдық индексациялаудың стандарттық жүйелері ретінде келесі жүйелер саналады:

      1) "Әуеайлақтар", 1-том Халықаралық азаматтық авиация туралы конвенцияның 14-қосымшасының 5.3.5.23-5.3.5.40-тармақтарында көрсетілген техникалық талаптарды қанағаттандыратын, жүйелердің "глиссадамен келе жатырсың" секторының бұрыштық өлшемі 45'-ке ұлғайтылған жағдайлардан басқа, РАРI және АРАРI жүйелері;

      2) ИКАО 14-қосымшасының І томының 5.3.5.6-5.3.5.21-тармақтары қоса мазмұндалған техникалық талаптарды қанағаттандыратын тікұшақтың қонуға бет алу траекториясын индикациялау жүйесі (НАРI).

      287. Қонуға визуалды бет алу глиссадасының нұсқағышы, тікұшақтың FATO аймағының шектеріндегі берілген орналасу орнына қарай бағытталатындай, қонуға бет алудың соңғы кезеңінде және қону кезеңінде ұшқыштың көз қарықтыруының алдын алатындай етіп орналастырылады.

      288. Қонуға визуалды бет алу глиссадасының нұсқағышы номиналдық дәлдеп қону нүктесіне жақын орналасуы тиіс және қонуға бет алудың жиі пайдаланылатын бағытының азимуты бойынша қойылады.

      289. От(тар) сынғыш негізге мүмкіндігінше неғұрлым төменірек орнатылады.

      290. Кедергілерді қорғау беті глиссаданы визуалды индикациялау жүйесін пайдалану болжанатын жерлерде орнатылады (осы СБӘ-нің 55-қосымшасы).

      291. Кедергілерді қорғау бетінің сипаттамалары, яғни оның басталуы, кеңеюі, ұзындығы және еңістік бұрышы осы СБӘ-нің 56-қосымшасының, кестесінде көрсетілген мәндерге сәйкес келеді.

      292. Тиісті уәкілетті органның пікірі бойынша, жаңа объект немесе оның үстіне салынатын құрылыс қолданыстағы жылжымайтын объектімен көлегейленетін жағдайлардан басқа, жаңа объектілерді салуға немесе қолданыстағы объектілердің үстіне құрылыстарды кедергілерден қорғау бетінен жоғары шығып тұратындай етіп салуға рұқсат етілмейді.

5-параграф. Ұшып-көтерілу мен қонуға бет алудың соңғы сатысы
аймағының оттарын бағалау

      293. Жер бетінің деңгейінде орналасқан, түнгі уақытта пайдалануға арналған тікұшақ айлағында ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкес FATO аймағы мен TLOF аймағы сәйкес келіп немесе FATO аймағының ұзақтығы ұшуларға жеткілікті болатын жерде қамтамасыз ете алмайтын жағдайлардан басқа FATO аймағының оттары қамтамасыз етіледі. FATO, TLOF аймақтарының оттарының орналасуы, оттар сипаттамалары ҚР АА ӘПЖН-ның 811-843 тармақтарда көрсетілген.

      294. Прожекторлық жарықтандыру түнде пайдалануға арналатын шығырдың көмегімен жүктерді өңдеу аймағында қамтамасыз етіледі. (осы СБӘ-нің 58-қосымшасының суреті).

6-параграф. Кедергілерді белгілеудің визуалды құралдарын
бағылау

      295. ИКАО 1-қосымшасы І томының 6-тарауына енгізілген кедергілерді таңбалауға және жарықпен қоршауға байланысты қойылатын техникалық талаптар, тікұшақ айлақтарына және шығырды пайдалана отырып, жүктерді өңдеу аймақтарына қатысты бірдей дәрежеде қолданыла алады. Түнде пайдаланылатын тікұшақ айлақтарында оларға қоршау оттарын қоюға мүмкіндік болмаған жағдайда кедергілер прожекторлармен жарықталады (осы СБӘ-нің 58-қосымшасының суреті).

      296. Кедергілерді жарықтауға арналған прожекторлар кедергі толықтай жарықталатындай және мүмкіндігінше тікұшақ ұшқыштарын көз шағылыстырмайтындай етіп орналастырылуы тиіс.

      297. Кедергілерді прожектор арқылы жарықтау кем дегенде 10 кд/м2 тең жарықтылықты жасауға келетіндей етіп болуы қажет.

      298. Тікұшақтарға қауіп төндіретін кедергілер ауадан тез және жеңіл танылуы қажет. Күндіз бұл кедергілерді тануын жақсарту үшін ені 0,5 м-ден кем емес, бірақ 6 м-ден артық емес кезектесіп тұратын қара және ақ, қара және сары, немесе қызыл және сары жолақтарын салуы талап етіледі. Жолақтың түсі жалпы фонға қарама-қарсы келетіндей етіп таңдалуы қажет. Түстер BS 381 С (1996) стандартына немесе BS 4800 баламалы түстерге сәйкес келуі қажет.

      299. Қарама-қарсы түстермен таңбаланатын кедергілер тікұшақ айлағының немесе ТҚҚ шегінің жанында орналасқан кез келген торлы құрылымдарды және крандардың жебесін қамтиды. Тікұшақ алаңының жанында және/немесе оның деңгейінен жоғары орналасқан тірек бөліктері мен теңіз құрылғылардың тіректері дәл осылай таңбаланады.

      300. Қону аймағынан жоғары орналасқан барлық объектілер ШКС шегінің жанында орналасқан объектілердің жақындығы мен биіктігі туралы тікұшақ экипажына көзбен шолынатын ақпаратты беретін 10 кандельден кем емес қарқындылығымен барлық жаққа бағытталған қызыл оттармен таңбалануы тиіс. Бұл талап құрылғыда орналасқан барлық крандарға қатысты болады. Қону аймағын 15 м-ден жоғары асып өтетін объектілер әр 10 м сайын жоғарыдан төмен қарай қону аймағына дейін бірдей қарқындылықпен барлық жаққа бағытталған қызыл оттармен жабдықталуы қажет (басқа объектілермен қоршалған оттар орналасқан жерлерден басқа). Өңделген жерлердің және мінбелердің қайырмалы сызықтары сияқты кейбір объектілер үшін барлық аралық жаққа бағытталған қызыл оттарды орнату орнына жалпы прожекторлық жарықтануын орнату тиімді болады. Бұл жағдайда прожекторлық жарықтануы тікұшақ экипажының көзін шағылыстырмайтындай бүкіл қырылымға жарық түсіретіндей етіп орнатылуы тиіс. Прожекторлық жарықтанудың орналасуы уәкілетті ұйыммен келісілуі қажет.

      Ескерту. 300-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 23.07.2019 № 539 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      301. Барлық жаққа бағытталған 25-200 кандел қарқындылығымен қызыл оттар құрылыстың ең биік нүктесінде орналастырылуы тиіс. Мұндай оттар орнату мүмкін емес жерлерде (мысалы, өңделген жерлердің қайырмалы сызығының жоғары бөлігінде) олар осы құрылымдардың биіктігіне жақынырақ орнатылады.

      302. Өзін-өзі көтеретін бұрғы қондырғыларында тіректердің жоғары нүктелерін таңбалауы үшін 25-200 кандел қарқындылығымен барлық жаққа бағытталған қызыл оттарды орнату ұсынылады. Тікұшақ алаңына тиіп тұратын әрбір тірекке әр 10 м сайын аралығымен жоғарыдан төменге қарай қону аймағына дейін 10 кандельден кем емес қарқындылығымен аралық барлық жаққа бағытталған қызыл оттар орнатылуы қажет. Тіректердің барлық жақтан жарықтануын қамтамасыз ету үшін оттарды жеткілікті санда орнату қажет. Баламалы жарық ретінде тіректер тікұшақ экипажының көзін қарықтырмайтын жалпы прожекторлық жарықпен жабдықталуы мүмкін.

      303. Қону аймағынан 1 км шеңберінде және одан жоғары орналасқан кез келген қосымша құрылымдар барлық жаққа бағытталған қызыл оттармен жабдықталуы қажет.

      304. Кедергіні белгілейтін барлық жаққа бағытталған қызыл оттар қону аймағынан жоғары барлық бағыттардан көрінетіндей етіп орнатылуы қажет.

      305. Қондырғының (кеменің) авариялық электр қуат көзіне кедергілерді жарықтау жүйесін қамтуы тиіс. Жарық сигналды жабдықтардың кез келген бұзылулары мен ауытқулары туралы мәлімет тез арада тікұшақтың пайдаланушысына жіберілуі қажет. Жарық сигналды жабдықтар тоқтаусыз қуат көздерінен (UPS) қуат алуы тиіс.

      306. Тікұшақ айлағында жел нұсқағыш орнатылып (осы СБӘ-ге 61-қосымша) және ұшуда немесе тікұшақ айлағының жұмыс алаңында тұрған әуе кемесінен көрінетіндей, жақын орналасқан объектілер оған ауаның ауытқу әсерін тигізбейтіндей етіп орнатылуы қажет.

      Перронның прожекторлық жарықтануының бар болуы сыртқы тексеріп қарау арқылы тексеріледі.

      Жел нұсқағыштың бар болуы, орналасуы, формасы мен түсі тікұшақ айлағын тексеру барысында визуалды бағаланады.

      РТЖ, ӘЖБ объектілерінде жарықпен қоршау жабдығының және басқа объектілердің бар болуы сыртқы тексеріп қарау арқылы жүзеге асырылады.

      Қабаттар бойынша оттардың орналасу дұрыстығы, объектілердің жарықтық таңбалануының дұрыстығы мен сапасы объектілерді орнатудың құжаттамасы және сыртқы тексеріп қарау арқылы (визуалды) тексеріледі.

      Тікұшақ айлағының жарық сигналды жабдықтар жүйесін бағалау үшін КҚО, ЖҚО-І, ЖҚО-ІІ, ЖҚО-ІІІ жарық сигналды жабдықтар жүйесінің сәйкестік кестесі толтырылады (осы СБӘ-ге 19-қосымшаның кестесі).

      Сәйкестік кестесін толтыру тәртібі мынадай:

      1-баған - ҚР АА ӘПЖН бағаланатын пукттердің нөмірлері көрсетіледі;

      2-баған - ҚР АА ӘПЖН тиісті пункттер бойынша тексеру мен сынақтардың нәтижелері көрсетіледі;

      3-баған - растайтын құжаттың реттік нөмірі көрсетіледі; растайтын құжаттар ретінде жарық сигналды жабдықтар бойынша сәйкестік кестесін толтыру үшін Жерүсті тексеру актісі мен Ұшуды тексеру актісі дайындалады.

      Жерүсті тексеру актісінде мынадай мәліметтер қамтылады:

      Осы тікұшақ айлағындағы орналасқан қону, ұшып-көтерілу және рульдеу құралдары оттарының барлық ішкі жүйелері көрсетілген осы айлаққа қатысты тексеру нәтижелері;

      тікұшақ айлағы элементтеріне (метрмен) қатысты оттардың, белгілердің және белгілеуіштердің нақты орналасуы және олардың түстері;

      оттардың әрбір ішкі жүйесінің орындалған электр қуаты көзі (кабельді шеңберлердің саны);

      кабель желілері оқшауламасының ең төменгі кедергісі;

      қоршау оттарының орналасуы мен сипаттамалары.

      4-баған - тексеру мен сынақтардың қорытындыларын ҚР АА ӘПЖН талаптарымен салыстырудың нәтижелері көрсетіліп, тиісті жазба жасалады:

      "Сәйкес келеді" - ҚР АА ӘПЖН талаптарына бағаланатын көрсеткіші сәйкес келген жағдайда;

      "Баламалы түрде сәйкес келеді" - ҚР АА ӘПЖН талаптарынан ауытқу болған жағдайда ұшу қауіпсіздігінің баламалы деңгейін қамтамасыз ету туралы қорытындысы орын алған жағдайда;

      "Сәйкес келмейді" - ҚР АА ӘПЖН талаптарына бағаланатын көрсеткіштің сәйкес келмеген және жоғарыда аталған Қорытынды болмаған жағдайында;

      5-баған - ҚР АА ӘПЖН талаптарынан ауытқу орын алған жағдайда нөмірі, күні және атауы көрсетілген құжаттарға сәйкес азаматтық авиация ұйымы ұшу қауіпсіздігінің баламалы деңгейін қамтамасыз ету бойынша іс-шаралар орындағаны, сонымен қатар кестенің басқа бағандарда жазбалардың мазмұнын түсіндіретін (қажет болған жағдайда) қосымша ақпарат беріледі.

14-тарау. Радиотехникалық жабдықтың сәйкестігін бағалау әдістемесі

      Ескерту. 14-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 13.01.2021 № 11 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      307. Теңіз қондырғыларында (кемелерде) жабдықталған тікұшақ айлақтарына ұшуды қамтамасыз ету үшін әуе жүрісін қамтамасыз ететін радиотехникалық жабдықтың және ҚР ӘПЖН-ның 15-тарауында көрсетілген әуе қозғалысына қызмет көрсетудің басқа да құралдарының белгілі бір құрамы орнатылады.

      308. Ұшуды қамтамасыз ететін жабдықтар талап етілетін сапасымен пайдаланудың нақты жағдайларында қондырғының (кеменің) басқа радиоэлектрондық құралдарымен бір уақытта жұмыс жасау жағдайында қызмет етуі тиіс. Жабдықтың әрбір түріне өндіруші-кәсіпорынның пайдаланушылық құжаттамасы болуы қажет.

      309. Радиотехникалық жабдықтардың құрамы, сипаттамалары мен орналасуы төменде көрсетілген, бірақ қондырғыда (кемеде) тікұшақты пайдалану тактикасына байланысты жобалау кезеңінде нақтылануы мүмкін. Жабдықтың құрамы нақты қондырғы (кеме) үшін таңдалған ұшу ережелерінде анықталады.

      Тікұшақ айлағында орналастырылған радиотехникалық жабдық құрамының ҚР АА ӘПЖН-ның талаптарына сәйкестігі салыстырылады.

      Сәйкестігін бағалау тікұшақ айлағында орналасқан радиожарықтехникалық құралдардың бір уақытта жұмыс жасау барысында пайдаланудың нақты жағдайларында нақты радиотехникалық жабдықтарды тексеру барысында жүзеге асырылады. Тексерілетін жабдықтың көрсеткіштері мен сипаттамалары пайдаланушылық құжаттаманың талаптарына сәйкес келуі қажет, ал тікұшақ айлағы радиожабдығының жұмыс сапасын бақылау журналдарында диспетчерлер құрамы мен ӘК экипаждары тарапынан жүйелік ескертулер болмауы қажет.

      Өндіруші-ұйымның нақты жабдыққа берілген пайдаланушылық құжаттамасының бар болуы және оның пайдаланушылық құжаттаманың ведомосында көрсетілген тізіміне сәйкестігі, формулярлары (паспорттары) және жабдықтарды пайдалануға жарамдылығы куәліктері тексеріледі.

      ILS жабдығының санаты жарамдылық формуляры мен куәлігі бойынша анықталады, ал қонудың пайдаланылатын бағытының санаты - аэронавигациялық ақпарат жинағы бойынша анықталады. ILS жабдығының санаты қонудың пайдаланылатын бағытының санаты төмен болмауы қажет.

      Бұл жүйенің жабдықтары құрамының бағалануы әуеайлақта жабдықтардың бар болуын тексеру жолымен визуалды жүзеге асырылады.

      Глиссада еңісі бұрышының бағалануы ҰЖН көрсетілген қону бағытының глиссадасы еңісі бұрышының мәнін тексеру арқылы орындалады.

      Радиомаяктардың көрсеткіштерінің бағалануы I, II немесе III санаты бойынша қону жүйесінің радиомаяктарын ұшуды тексеру бойынша қолданыстағы нұсқамаларына сәйкес орындалады.

      БРМ және ГРМ (бір жиілік үшін 50 % және екі жиілік үшін 80%) сәулелендіру құатын төмендету барысында автоматты бақылау жүйесі жарамсыздануын тексеру БРМ және ГРМ және бағам мен глиссаданың құрылысының әрекет ету аймағын бағалау бойынша ұшуды орындау барысында орындалады. Ұшуды тексеру актісінде "Ескерту" бағанында осы тексеру орындалған сәулелендіру қуатының мәні туралы жазба енгізіледі.

1-параграф. Жетектік радиостанцияның (ЖРС) сәйкестігін бағалау

      310. Сәулелендіру сипаттамаларын, ЖРС тану сигналдарын және көрсеткіштерін бағалау жетекті радиостанциялардың ұшу тексерудің қолданыстағы бағдарламасы мен әдістемесіне сәйкес жүзеге асырылады.

      ЖРС орналастырылуын тексеру оны қондыру бойынша құжаттамасының ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкестігін бағалау немесе геодезиялық түсірілімнің ҚР АА ӘПЖН талаптарымен салыстыру барысында жүзеге асырылады.

      311. Қосымша маркерлі радиомаяктың қолдану аймағын тексеру маркерлі қабылдауыштың индикаторының (табло, дыбыстық белгі) қосылуы ұзақтығын тіркеу арқылы ұшудың бекітілген биіктігінде ұшуды тексеру барысында жүзеге асырылады. Диспетчер экипажды дыбыстық құрылғының жұмысқа қосылуынан бастап аяғына дейін тіркеу қажеттілігі туралы алдын ала ескертеді. Дыбыстық құрылғының жұмысқа қосылу уақыты мен ӘК ұшу жылдамдығын біле тұра оператор қосымша маркерлі радиомаяктың әрекет ету аймағын (Ls) төмендегідей формула бойынша анықтайды:



      мүнда, VВС - ӘК ұшу жылдамдығы, м/с;


- дыбыстық құрылғының жұмысқа қосылған уақыты, с.

      312. Қосымша маркерлі радиомаяктың тану белгілерінің бар болуын ILS және ҚЖЖ қону жүйесінің құрамына енетін МРМ тану белгілерінен айыруды тексеру бұл сигналдарды тыңдау және салыстыру арқылы жүзеге асырылады.

      Маркерлі радиомаяктардың көрсеткіштерін бағалау радиомаяктарды ұшуды тексеру бойынша қолданыстағы нұсқамасына сәйкес жүзеге асырылады.

2-параграф. ӨЖР құралдарының әуе электрбайланысының
сәйкестігін бағалау

      313. Әуеайлақтың электрбайланысының функционалдық желілерімен жабдықталуын бағалау әуе электрбайланысының арналары бойынша ӘК экипаждарымен және жерүсті электробайланысының арналары бойынша ӘҚБ өзара әрекеттесетін пункттер мен тікұшақ айлағының қызметтерімен радиоалмасуды жүзеге асыру мүмкіндіктерін анықтау арқылы жүргізіледі.

      314. Байланыс сапасының тексерілуі диспетчерлердің ӘК экипаждарымен және ішкі электро және радиобайланысының абоненттерімен келіссөз жүргізуін бағалау барысында жүргізіледі.

      Әуе байланысының арналарында және жерүсті электробайланысындағы жүргізілетін келіссөздердің сапасы былай бағаланады:

      "өте жақсы" - радиоалмасуды еш бөгеліссіз түсіну;

      "жақсы" - радиоалмасуды қиындықсыз түсіну;

      "қанағаттанарлық" - радиоалмасуды қиындықпен түсіну;

      "қанағаттанғысыз" - радиоалмасу мәтінін түсінбеу.

      Әуе электр байланысы құралдарын тексеру нәтижелері "Байланыс сапасын бағалау бойынша ұшуды тексеру актісіне" жазылады.

      Әуеайлақішілік электр байланысы құралдарын тексеру нәтижелері "Байланыс сапасын бағалау бойынша жерүсті тексеру актісіне" жазылады.

      315. Антенналық-фидерлік жүйесі бар қабылдау және беру құрылғыларының негізгі және резервтік жинақтарының болуын бағалау әрбір арна үшін оларды қарау кезінде, сондай-ақ байланысты негізгі және резервтік жинақтарда жүргізу мүмкіндігін анықтау кезінде өткізіледі.

      316. Электрмен қоректендірудің химиялық көздерінен радиостанция жұмысының ұзақтығы химиялық көздері мен радиостанцияға берілген пайдаланушылық құжаттамасы мәліметтері негізінде анықталады.

3-параграф. Дыбыс жазу құралдарының сәйкестігін бағалау

      317. Дыбыс тасымалдауышында уақыт белгілерінің тіркелу дәлдігін бағалау жазылған белгілердің хронометр (дәл сағаттар немесе секунд өлшеуіш) көрсеткіштерін салыстыру жолымен үш немесе алты сағат ішінде жүргізіледі. Тексеру дыбыстық магнитофонды пайдаланумен жүзеге асырылады.

      Жазылған ақпаратты сақтау үшін алмалы тасымалдауыштың болуы тексеріледі.

      318. Әуе байланысы арналарындағы жазбалар мен сөйлесуді жүргізу сапасын бағалау диспетчердің ӘК экипажымен сөйлесулерінің магнитофондық жазбасын тыңдау арқылы жүргізіледі.

      Әуе байланысы, жерүсті электр байланысы және метеохабарлама арналардағы сөйлесулердің сапасы мынадай түрде бағаланады:

      "өте жақсы" - жазылған ақпаратты еш бөгеліссіз түсіну;

      "жақсы" - жазылған ақпаратты қиындықсыз түсіну;

      "қанағаттанарлық" - жазылған ақпаратты қиындықпен түсіну;

      "қанағаттанғысыз" - жазылған ақпаратты түсінбеу.

      Бақылауды қамтамасыз ету құралдарын тексеру нәтижелері "Объективті бақылау құралдарын жерүсті тексеру актісіне" жазылады.

      319. Тікұшақ әуеайлағындағы ӘҚБ-ның радиотехникалық жабдық пен диспетчерлік пункттерді бағалау үшін ӘҚБ-дағы радиотехникалық жабдық пен диспетчерлік пункттердің сәйкестік кестесі (5.1-кесте) толтырылады.

      320. ҚР АА ӘПЖН ӘҚБ-дағы радиожарықтехникалық жабдық пен диспетчерлік пункттердің сәйкестігін бағалау құрамды, орналастыруды, әуеайлақтағы ӘҚБ жабдықтары мен пункттерінің өлшемдерін жерүсті және ұшуды тексеру және алынған нәтижелерді ҚР АА ӘПЖН талаптарымен салыстырудың негізінде жүргізіледі.

      Тексеру нәтижелері ӘҚБ-ның радиотехникалық жабдық пен диспетчерлік пункттер үшін сәйкестік кестесіне (осы СБӘ-ге 20-қосымша) жазылады.

      Сәйкестік кестесін толтыру үлгісі мынадай:

      1-баған - ҚР АА ӘПЖН-ның бағаланатын тармақтарының нөмірлері көрсетіледі;

      2-баған - ҚР АА ӘПЖН-ның тиісті тармақтары бойынша тексерулер мен сынақтар нәтижелері көрсетіледі;

      3-баған - растаушы құжаттың реттік нөмірі көрсетіледі; растайтын құжат ретінде:

      тікұшақ айлағы ауданындағы ҰЖН;

      Объектіні пайдалануға қабылдап алу актісі;

      Ұшуды тексеру актісі;

      Жерүсті тексеруінің протоколы (Актісі).

      Растайтын құжаттардың тізбесі ҚР АА ӘПЖН-ның сәйкестігіне бағаланатын жабдықтың әрбір түрінен кейін көрсетіледі;

      4-баған - ҚР АА ӘПЖН талаптарымен тексерулер мен сынақтар қорытындыларын салыстыру нәтижелері көрсетіліп, жазба жазылады:

      "Сәйкес келеді" - бағаланатын өлшем ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкес болған жағдайда;

      "Баламалы түрде сәйкес келеді" - ҚР АА ӘПЖН талаптарынан ауытқу болғанда ұшу қауіпсіздігінің баламалы деңгейін қамтамасыз ету туралы қорытынды болған жағдайда;

      "Сәйкес келмейді" - бағаланатын өлшем ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкес келмеген және жоғарыда аталған Қорытынды болмаған жағдайда;

      5-баған - ҚР АА ӘПЖН талаптарынан ауытқу кезінде оған сәйкес азаматтық авиация ұйымы ұшу қауіпсіздігінің баламалы деңгейін қамтамасыз ету жөніндегі іс-шараларды орындаған құжаттардың нөмірлері, күні және атаулары көрсетіледі, сондай-ақ (қажет болған жағдайда) кестенің басқа бағанындағы жазбалардың мазмұнын түсіндіретін қосымша ақпарат көрсетіледі.

      Егер тікұшақ әуеайлағында қандай да бір жабдық орнатылмаса, онда жабдықтың аталған түріне сәйкестік кестесінің кіші бөлімі толтырылмайды және "Жабдық орнатылған жоқ" деген жазба жазылады.

      Егер тікұшақ әуеайлағында жабдықтың бірнеше жинағы бір ҰҚЖ-да (мысалы, екі ЖРЛ) орнатылса, онда сәйкестік кестесі жабдықтың әрбір жиынына толтырылады.

15-тарау. Метеорологиялық жабдықтың сәйкестігін бағалау

      Ескерту. 15-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 13.01.2021 № 11 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      321. Метеорологиялық жабдықтың ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкестігін бағалау құрамды, метеожабдықты орналастыру және техникалық өлшемдерін жерүсті тексеру, сондай-ақ ӘК-нің ұшуын және қонуын қамтамасыз ету үшін қажетті метеоақпараттың жеткілікті болуының негізінде жүргізіледі.

      Тікұшақ айлағының метеожабдығының сәйкестігін бағалау нәтижелері бойынша метеорологиялық жабдықтың ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкестік кестесі осы СБӘ-ге 21-қосымшаға сәйкес толтырылады. Кестені толтыру тәртібі мынадай:

      кестенің тақырыбы - тікұшақ айлағының атауы, дәрежесі және ҰҚЖ нөмірі, қонудың магниттік бағыттары және қону бағытының санаты жазылады;

      1-баған - ҚР АА ӘПЖН бағаланатын тармағының нөмірі көрсетіледі;

      2-баған - метеожабдық үлгісі, оның сипаттамалары және орнатылған жинақтардың саны көрсетіледі, кейбір үлгідегі метеожабдық болмаған кезде оның атауы көрсетіліп, сызық қойылады, бұдан басқа, 2-бағанда ҚР АА ӘПЖН талаптарынан ауытқудың қысқаша сипаттамасы (мәні) келтіріледі;

      3-баған - мынадай жазба жасалады:

      "Сәйкес келеді" - бағаланатын өлшем ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкес келген жағдайда;

      "Баламалы түрде сәйкес келеді" - ҚР АА ӘПЖН талаптарынан ауытқу болғанда ұшу қауіпсіздігінің баламалы деңгейін қамтамасыз ету туралы қорытынды болған жағдайда.

      ҚР АА ӘПЖН-тарауларына сәйкестігін бағалау нәтижелері АМӨЖ-бен жабдықталған тікұшақ айлақтары үшін ғана кестеге енгізіледі;

      4-баған - ҚР АА ӘПЖН талаптарынан ауытқу кезінде оған сәйкес азаматтық авиация ұйымы ұшу қауіпсіздігінің баламалы деңгейін қамтамасыз ету жөніндегі іс-шараларды орындаған құжаттар нөмірлері, күні және атаулары көрсетіледі, сондай-ақ қажет болған жағдайда кестенің басқа бағандарын толтыруды түсіндіретін мәліметтер көрсетіледі.

      Кестенің соңында растайтын құжат көрсетіледі. Тікұшақ айлағының метеожабдығының сәйкестігін растайтын құжат Тікұшақ айлағы метеожабдығының ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкестігін тексеру актісі болып табылады.

      Акт комиссияның тексеру нәтижелері бойынша жасалады және оны азаматтық авиация ұйымының басшылары және АМӨЖ бекітеді. Актіде мыналар көрсетіледі:

      тікұшақ айлағында орнатылған барлық метеожабдықтардың пайдалану құжаттамалардың болуы, регламенттік жұмыстарды жүргізудің уақтылығы және жүйелілігі және формулярлар мен паспорттарда жазбаның болуы, метеошаманы өлшеу құралдарын тексеру уақыты және нәтижелері;

      тікұшақ айлағы метеожабдығының құрамы, ҰҚЖ-ға қатысты метеошаманың бастапқы өлшеу түрлендіргіштерін орнату биіктігі және орны;

      сыртқа шығарылатын көрсету құралдарына берілетін метеоақпараттың көлемі;

      метеожабдықтың техникалық сипаттамалары;

      оларды РТЖБП базасымен соңғы тексеру бойынша байланыс желісінің техникалық сипаттамалары;

      ҚР АА ӘПЖН-ның талаптарында көзделген өзге де сипаттамалар.

      322. Актіде тікұшақ айлағы метеожабдығының ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкестігі туралы шешім болады.

      Актіге тікұшақ айлағына қатысты метеожабдықты орналастыру схемасы қоса беріледі, онда тікұшақтардың қону және жерден көтерілу орындарына қатысты метеожабдықты өлшеу түрлендіргіштеріне дейінгі арақашықтық, бастапқы өлшеу түрлендіргіштерін көрсеткіштермен (тіркеуіштермен) немесе арнайы ЭЕМ-мен байланыстыратын байланыс желісінің ұзындығы, метеоақпараттың көрсету құрылғыларын орнату орны көрсетіледі. Схеманы азаматтық авиация басшылары және АМӨЖ бекітуі тиіс.

      323. Тікұшақ айлағында орнатылған метеожабдықтың пайдаланушылық құжаттамасының болуы тексеріледі. Метеожабдықта регламенттік жұмыстарды жүргізілуінің уақыттылылығы және жүйелілігі тексеріліп, бұл туралы формуляр мен паспорттарда жазбалардың болуы, метеошамаларды өлшеу құралдарын тексерудің уақыты мен нәтижелері тексеріледі.

      Метеожабдықтың іс жүзіндегі құрамын бағалау нәтижелері Тікұшақ айлағының метеожабдығын тексеру актісіне және сәйкестік кестесіне енгізіледі.

      324. Арақашықтық пен биіктікті өлшеу үшін PC-50, PC-100 үлгілі өлшеу рулеткалары немесе осыған ұқсас сипаттамалары бар басқалары қолданылады.

      325. КМҚ басқару пульттерін (көрсеткіштерін) және тіркеушілерін, сондай-ақ жел өлшемдері пульттерін (көрсеткіштерін) орналастыру визуалды бағаланады, яғни олардың метеобақылаушылардың жұмыс үй-жайларында болуы анықталады.

      326. Бағалау нәтижелеріне:

      Тікұшақ айлағының метеожабдығын тексеру актісіне - КМҚ-ның бастапқы өлшеу түрлендіргіштерінің блоктарын (негізгі және қосымша) орнату биіктігі және тікұшақ айлағының деңгейінен жел өлшемдері;

      327. Көрінудің қалқан бағытынан тікұшақтардың қону және жерден көтерілу орнына қарай бағыты бойынша байқау орнынан қашықтықты өлшеу жүргізіледі.

      Іс жүзіндегі қашықтықты өлшеу нәтижелері метеожабдықты орналастыру схемасына енгізіледі.

      328. Бұлттардың төменгі шегі биіктігі (БТШБ) немесе тік көрінім (ТК) өлшеуіштерін орналастыру визуалды бағаланады. Бұл ретте (БТШБ) (ТК) бастапқы өлшеуіш түрлендіргіштерінің орналасу алшақтығы, сондай-ақ метеобақылаушылардың жұмыс орындарында басқару пульттерінің болуы анықталады.

      329. (БТШБ) (ТК) қашықтан өлшегіштерді орналастырудың ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкестігін бағалау визуалды жүргізіледі. Бұл ретте ЖЖРМ-да (БТШБ) (ТК) бастапқы өлшеуіш түрлендіргіштерінің және басқару пульттерінің - ЖЖРИ жұмыс үй-жайларында, көрсеткіштердің (қашықтықтан басқару пульттерінің) - метеобақылаушылардың жұмыс орнында болуы және орналасуы анықталады.

      330. Метеобақылаушылардың жұмыс бөлмелеріндегі атмосфералық қысымды өлшеуіштердің, метеоалаңда ауа температурасы мен ылғалдығын өлшеуіштердің болуы визуалды анықталады.

      331. Метеорологиялық өлшеу жүйелерінің (АМӨЖ бар болған жағдайда) орналасуының ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкестігін бағалау визуалды жүргізіледі.

      332. Метеобайқаушылардың жұмыс бөлмелерінде ӘҚБ диспетчері беретін метеоақпаратты тіркеу құралдарының болуы визуалды тексеріледі.

      333. ӘҚБ-ның диспетчерлік пункттерінде, синоптик пен метеобайқаушының (бақылау) жұмыс үй-жайларында метеоақпараттың (индикациялау блоктары) көріну құралдарының болуы, сондай-ақ метеобайқаушының ӘҚБ диспетчерлері мен синоптиктермен дауыс зорайтқыш және телефон байланысының болуы визуалды тексеріледі.

      334. Жабдықталмаған тікұшақ айлақтарында бақылау пункттері мен ӘҚБ диспетчерлері арасында дауыс ұлғайтқыш және телефон байланысының болуы визуалды тексеріледі.

1-параграф. Метеоақпараттың техникалық талаптарға
сәйкестігін бағалау

      335. Сыртқа шығарылатын көрсету құралдарына (индикациялау блоктары) берілетін метеоақпарат көлемінің сәйкестігін бағалау сыртқа шығарылатын және бақылау көрсету құралдарында (индикациялау блоктары) көрсетілетін метеоақпаратты визуалды салыстыру әдісімен жүргізіледі. Тексеру үшін дыбыс зорайтқыш және телефон байланысы пайдаланылады.

      336. Барлық көрсету құралдарына берілетін метеоақпараттың тіркелуін қамтамасыз етілуін тексеру телеграф аппаратында тіркелетін және көрсету құралдарында (индикациялау блоктары) көрінетін метеоақпаратты салыстырып тексеру әдісімен жүргізіледі. Көрсету құралдарында (индикациялау блоктары) көрінетін метеоақпарат тіркелген ақпаратқа көлемі бойынша да, метеошаманың мәні бойынша да ұқсас болуы қажет. Тексеру үшін дыбыс зорайтқыш және телефон байланысы пайдаланылады.

      337. Метеоақпаратты жаңарту көрсету құралдарында метеоақпаратты ауыстырудың іс жүзіндегі жиілігін осы жабдық үшін орнатылғанмен салыстыру әдісімен тексеріледі.

      Осылайша метеошамаларды өлшеудің (бақылаудың) аяқталу сәті, оларды өңдеу және сыртқа шығарылатын көрсету құралдарына (индикациялау блоктары) келіп түсу (көріну) сәттері арасындағы іс жүзіндегі уақыт анықталады. Көрсету құралдарында метеоақпаратты жаңартудың іс жүзіндегі уақытын анықтау үшін секундөлшеуіш пайдаланылады.

      Көрсету құралдарында (индикациялау блоктары) кейінгі ауысатын метеоақпаратты, байқауларды аяқтау, олардың нәтижелерін өңдеу және сыртқа шығарылатын көрсету құралдарында (индикациялау блоктары) метеоақпараттың келіп түсу (көріну) сәттері арасындағы орташа (іс жүзіндегі) уақыт Әуеайлақтың метеожабдығын тексеру актісіне енгізіледі.

      338. Диапазондағы метеошамаларды Қазақстан Республикасының Үкіметі бекіткен ҚР АА ӘПЖН-ның 94-қосымшасында көрсетілген дәлсіздіктің жол берілетін шектерімен өлшеудің қамтамасыз етілуін бағалау тікұшақ айлағында орнатылған метеошамаларды өлшеудің барлық құралдарының жұмысқа қабілеттілігін тексеру әдісімен жүргізіледі.

      Метеошамаларды өлшеу құралдарының жұмысқа қабілеттілігін тексеру метеошаманы өлшеудің тиісті құралына пайдалану құжаттамасы бойынша жүргізіледі.

      Растайтын құжаттар бұйымға формулярда жұмысқа қабілеттілігін және техникалық қызмет көрсетуді тексеру туралы жазбалар немесе өлшеу құралдарын ведомстволық тексеру нәтижелері болып табылады.

      339. Автоматты өлшеу, өлшеу нәтижелерін өңдеу және көрсету құралдарына және байланыс желілеріне ҰҚЖ, КМҚ, БТШБ (ТК) жел өлшемдерінде, ҰҚЖ шегі деңгейіндегі қысымда, ауа температурасы мен ылғалдығында көрінудің қашықтығы туралы ақпаратты беру, сондай-ақ автоматты түрде өлшенбейтін (бұлттар саны - жалпы және төменгі қабаттағы, атмосфералық құбылыстар, оның ішінде авиация үшін қауіпті), оларды өңдеу және көрсету құралдары мен байланыс желілеріне беру автоматтандырылған метеорологиялық өлшеу жүйесінің (АМӨЖ) тиісті жинағына пайдалану құжаттамасы бойынша жүргізіледі.

      Тұрақты токқа кедергіні және метеошаманың бастапқы өлшеу түрлендіргіштерінен басқару пульттеріне дейін белгі беруге және метеоақпаратты индикациялаудың сыртқа шығарылатын блоктарына беруге арналған байланыс желісін оқшаулау кедергісін өлшеу КМ-61С типті кабельдік құрылғының немесе кедергіні өлшеу диапазоны 0-ден 2000 Ом-ға дейін және кернеуі 100 В дейін кезінде 2000 МОМ-ға дейін кедергіні оқшаулау көмегімен, ретімен тізбектеліп жүргізіледі.

16-тарау. Электрмен жабдықтаудың және электр жабдығының сәйкестігін бағалау

      Ескерту. 16-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 13.01.2021 № 11 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      340. Электрмен жабдықтаудың және электр жабдығының ҚР АА ӘПЖН-ға сәйкестігін бағалау құрамды, орналастыру, тікұшақ айлағының жабдықтың өлшемдері мен сипаттамаларын жер үстінде тексеру және алынған нәтижелерді ҚР АА ӘПЖН талаптарымен салыстырудың негізінде жүргізіледі.

      Электрмен жабдықтауды тексеру нәтижелері сәйкестік кестесіне осы СБӘ-нің 23-қосымшасына сәйкес енгізілуі тиіс.

      Кестені толтыру үлгісі мынадай:

      1-баған - ҚР АА ӘПЖН тармақтарының нөмірлері көрсетіледі, оған сәйкесінше электрмен жабдықтау тексеріледі;

      2-баған - ҚР АА ӘПЖН-ның тиісті тармақтары бойынша тексерулер мен сынақ нәтижелері көрсетіледі;

      3-баған - тексеру қорытындыларын ҚР АА ӘПЖН талаптарымен салыстыру нәтижелері көрсетіліп, жазба жазылады:

      "Сәйкес келеді" - бағаланатын өлшем ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкес келген жағдайда;

      "Баламалы түрде сәйкес келеді" - ҚР АА ӘПЖН талаптарынан ауытқу болған кезде ұшу қауіпсіздігінің баламалы деңгейін қамтамасыз ету туралы қорытынды болған жағдайда;

      "Сәйкес келмейді" - бағаланатын өлшем ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкес келмеген және жоғарыда көрсетілген Қорытынды болмаған жағдайда;

      4-баған - ауытқулар болмаған жағдайда оған сәйкес азаматтық авиация ұйымдары ұшу қауіпсіздігінің баламалы деңгейін қамтамасыз ету жөніндегі іс-шараларды орындаған құжаттар нөмірлері, күні және атаулары көрсетіледі, сондай-ақ кестенің басқа бағандарының мазмұнын түсіндіретін қосымша ақпарат көрсетіледі.

      Кестенің соңында растайтын құжат- азаматтық авиация ұйымының басшысы бекіткен Тексеру актісі көрсетіледі.

      342. Еркін нысанда жасалатын актіде электрмен жабдықтауды ҚР АА ӘПЖН-ның барлық тармақтары бойынша тексеру нәтижелері көрсетіледі.

      343. Әуежайды қоректендіретін орталықтандырылған электрмен жабдықтаудың тәуелсіз көздерінің саны мына құжаттардың бірі бойынша тексеріледі: Энергиямен жабдықтаушы ұйымның техникалық шарттары (бұдан әрі - ТШ), Мемэнергоқадағалау актісі, Электр қондырғыларды пайдалануға қабылдау актісі, әуежайдың электр желілерін салу немесе қайта жаңарту жобасы бойынша орындау құжаттамасы.

      344. Енгізу электр беретін желілердің (бұдан әрі - ЭБЖ) өткізу қабілетінің ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкестігі қалыпты және авариядан кейінгі режимде ең үлкен тұтынылатын қуаттың әрбір көзден енгізу ЭБЖ-нің өткізу қабілетімен салыстыру нәтижесінде белгіленеді. Қалыпты режимде ең үлкен тұтынылатын қуат жүктеме кестесі бойынша қабылданады. Авариядан кейінгі режимде ең үлкен тұтынылатын қуат (әрбір көзден қоректену үшін) тұтынылатын қуат сияқты, қалыпты режимде бір ажыратылған сыртқы көз кезінде немесе есептеу жолымен алынуы мүмкін.

1-параграф. Әуеайлақ объектілерінің электрмен қоректендіруге
сәйкестігін бағалау

      345. Объектіде сенімділік санаты (электрмен жабдықтаудың орталықтандырылған көздерінен енгізу құрылғылары, дербес көздер, резервті автоматты түрде енгізу (бұдан әрі - РАЕ), РУ құрылғылары, трансформаторлар) бойынша осы объектіге берілген электрмен жабдықтауды қамтамасыз ететін құрылғының болуы визуалды тексеріледі.

      346. Құрылғыны электр энергиясының резервті көзіне ауыстырған кезде электрмен қоректендіруді беруді үзу уақыты әрбір көзде кернеудің кезекпен жоғалуын бейнелеу жолымен тексеріледі. Бұл ретте кернеудің ажыратылған сәтінен бастап оны қалпына келтірген сәтке дейінгі уақыт анықталады.

      347. Объектінің электр схемалары бойынша оларды талдау нәтижесінде:

      электр желісімен резервтелетін электр энергиясының негізгі көзі ретінде дербес дизель-генераторлық құрылғыны пайдалану мүмкіндігі;

      төмен кернеу жағынан РАЕ-ның болуы;

      кепілдік берілген (үздіксіз) қоректендіру қалқандарының орналасуы анықталады.

      348. Электрмен қоректендірудің химиялық көзінен үздіксіз жұмыстың ықтимал уақыты электр энергиясы көзінің және құрылғының паспорт деректерін салыстырумен анықталады.

      349. Бөгде ұйымдардың ӘҚБ объектілерінің, радионавигацияның, қону және байланыс жұмыстарын қамтамасыз етумен байланыссыз электр қабылдағыштарды, қосуының болмауы осы объектілер мен әуежайдың электрмен жабдықтау схемалары бойынша тексеріледі.

      Заттық тексеру кезінде электрмен жабдықтау схемасында көзделмеген қосылулардың болмауы, пайдалану құжаттамасы тексеріледі.

2-параграф. Қоректендірудің дербес көздерінің сәйкестігін
бағалау

      350. Автоматтандыру дәрежесі және дизель-генератордың қуаты дизель-генераторды пайдалану құжаттамасы бойынша, сондай-ақ аккумулятор батареяларының пайдалану құжаттамасы тексеріледі.

      351. Заттық тексеру кезінде дербес көзден жабдыққа (орталықтандырылған электрмен жабдықтаудың ажыратылған көздері кезінде) кернеудің берілуі тексеріледі.

      352. Өзара резервтелетін кабельдік ЭБЖ санын тексеру принципті электр cызбасы бойынша, ал объектіде - кабельдік желілердің шығар ұшы бойынша жүргізіледі.

17-тарау. Авариялық-құтқару құрылғысының сәйкестігін бағалау

      Ескерту. 17-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 13.01.2021 № 11 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      353. Авариялық-құтқару құралдарының ҚР АА ӘПЖН талаптарына және ҚР АА ӘПЖН 96-қосымшасының талаптарына сәйкестігін бағалау нәтижелері осы СБӘ-ге 24-қосымшасының сәйкестік кестесіне енгізіледі.

      Авариялық-құтқару құралдарының сәйкестік кестесін толтыру үлгісі осы СБӘ-ге 24-қосымшада келтірілген.

      Сәйкестік кестесін толтыру тәртібі мынадай:

      1-баған - ҚР АА ӘПЖН-ның бағаланатын тармақтарының нөмірлері көрсетіледі;

      2-баған - ҚР АА ӘПЖН-ның тиісті тармақтары бойынша тексерулер мен сынақтар нәтижелері көрсетіледі;

      3-баған - тексерулер мен сынақтар қорытындыларын ҚР АА ӘПЖН талаптарымен салыстыру нәтижелері көрсетіледі және мынадай жазба жазылады:

      "Сәйкес келеді" - бағаланатын өлшем ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкес келген жағдайда;

      "Баламалы түрде сәйкес келеді" - ҚР АА ӘПЖН талаптарынан ауытқулар болған кезде ұшу қауіпсіздігінің баламалы деңгейін қамтамасыз ететін қорытынды болған жағдайда;

      "Сәйкес келмейді" - бағаланатын өлшем ҚР АА ӘПЖН талаптарына сәйкес келмеген және жоғарыда көрсетілген Қорытынды болмаған жағдайда;

      4-баған - ҚР АА ӘПЖН талаптарынан ауытқыған жағдайда оған сәйкес азаматтық авиация ұйымы ұшу қауіпсіздігінің баламалы түрде деңгейін қамтамасыз ету жөніндегі шараларды орындайтын құжаттардың нөмірлері, күні және атауы көрсетіледі, сондай-ақ кестенің басқа бағанындағы жазбаларды түсіндіретін қосымша ақпарат беріледі.

      Кестенің соңында растайтын құжат - азаматтық авиация ұйымының басшысы бекіткен Тексеру актісі көрсетіледі.

      354. Еркін нысанда жасалатын актіде ҚР АА ӘПЖН-ның барлық тармақтары бойынша тексеру нәтижелері көрсетіледі. Әуеайлақтағы Авариялық-құтқару құралдарының сәйкестігін тексеру жылына бір реттен жиі емес жүргізіледі.

      355. Жауынгерлік әзірлікте өрт сөндіру автокөліктердің (бұдан әрі - ӨА) болуы мен саны оларды авариялық-құтқару станцияларында қарау кезінде анықталады. Өрт сөндіру құрамының, оның ішінде ӨА-дағы көбік жасаушының саны және оларды берудің жиынтық өнімділігі ПА-ның паспорттық деректері бойынша анықталады.

      356. Тікұшақ айлағындағы ӨА-ның жалпы саны тікұшақ айлағының дәрежесіне, олардың талап етілетін өрттен қорғау деңгейі (бұдан әрі - ТӨҚД) бойынша санатына және орналасуына, орналасқан орнына және ӨА-ның тактикалық-техникалық сипаттамаларына байланысты болады.

      357. Әрбір ӨА-ның талап етілетін жабдықпен жинақталуы қарау барысында анықталады.

      Қарау кезінде жабдықтың жұмысқа қабілеттілігі тексеріледі.

      358. ҚР АА ӘПЖН-ның қосымшасында көрсетілген әрбір ҰҚЖ үшін санға қатысты көбік жасаушының екі еселенген резервінің болуы тексеру сәтіне тікұшақ айлағында (ӨА - да май толтырылғанды қоспағанда) көбік жасаушының іс жүзінде болуымен анықталады.

      359. Тікұшақ айлағында ӨА-ға суды қайта құю пункттерінің болуы визуалды анықталады.

      360. ӨА-ны өрістету уақыты ҚР АА ӘПЖН-ның ережелері бойынша анықталады. Өрістету уақыты өрт-құтқару есебіне дабыл белгісі жариялаған сәттен бастап тікұшақ айлағында өрт орнына жеткен лафеттік бағаннан өрт сөндіру құрамын беруді бастау сәтіне дейін есептеледі.

      Өрістету уақыты тәжірибелі тексеру барысында анықталады және хронометр тіркейді.

      Тексеру оптималды көрінуде және төсемнің қанағаттанарлық жағдайында жүргізіледі.

      361. Тәжірибе тексеру жүргізу және оның міндеттері туралы хабарланған өрт-құтқару есебін тексеру басталмастан бұрын авариялық-құтқару станциясының (АҚС) кезекші бөлмесінде болады. Дабыл кезекші бөлмесінде дауыстап хабарланады.

      362. Тікұшақ айлағында АҚС-тың болуы мен ӨА орналасуы визуалды анықталады. АҚС-та байланыс құралдары мен сигнал берудің болуы АҚС-ты тексеру кезінде анықталады. Байланыс және хабарлау схемасы қаралады және байланыс құралдары мен сигнал берудің жұмысқа қабілеттілігі тексеріледі.

      363. Жүріп өту мүмкіндігі жоғары көлік құралының болуы және іздестіру-құтқару жұмыстарын жүргізу үшін УҚТ және ҚТ-радиостанциялармен жабдықталуы тікұшақ айлағын тексеру кезінде анықталады. Көлік құралын қараған кезде радиостанцияның жұмысқа қабілеттілігі тексеріледі.

      364. Тікұшақ айлағында жүзу көлік құралдарының болуы және олардың байланыс, жарықтандыру құралдарымен, топтық және жеке жүзу құралдарымен жабдықталуы тікұшақ айлағын тексеру кезінде анықталады.

      365. Жүзу құралдарын қараған кезде байланыс, жарықтандыру құралдарының жұмысқа қабілеттілігі тексеріледі.

      Егер жүзу құралдарын басқа ұйымдар бөлген жағдайда, осы ұйымдардың өзара әрекеттесу жоспарлары қарастырылады.

      366. Тікұшақ айлағында стационарлық командалық пункттің және өрт байланысы пунктінің болуы қарап анықталады. Байланыс құралдарының болуы пункттерді тексеру кезінде анықталады. Бұдан басқа, байланыс және хабарлау схемасы қаралады, сондай-ақ байланыс құралдарының жұмысқа қабілеттілігі тексеріледі.

      367. Басшылықты авариялық-құтқару жұмыстарымен қамтамасыз ету және оны дауыс зорайтқыш құрылғымен, әуе электр байланысы құралдарымен жарақтандыру үшін тікұшақ айлағында ПКП-ның болуы тікұшақ айлағын тексеруде анықталады. Қарау кезінде көлік құралының СКП, АҚҚ, ұшу басшысымен, ӨА-мен байланысын жүзеге асыру мүмкіндігі тексеріледі.

      368. Бақылау пункттерінің болуы тікұшақ айлағын тексеру кезінде анықталады. Әрбір ҰҚЖ-да ӘК-нің ұшуын және қонуын байқау мүмкіндігі байқау пунктінен тікелей визуалды және оптикалық аспаптардың (мысалы, бинокльдің) көмегімен анықталады. Байланыс құралдарының болуы пункттерді тексеру кезінде анықталады. ӨА тұрақ орындарының болуы және сәйкестігі тікұшақ айлағын тексеру барысында анықталады.

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
1-қосымша

      Ескерту. 1-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Стандартты атмосфера температурасының әуеайлақтың теңіз
деңгейінен есептегендегі биіктігіне тәуелділігі


  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
2-қосымша

      Ескерту. 2-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Әуеайлақтың физикалық сипаттамалары мен элементтерінің
таңбалануының сәйкестігі кестесі

ӘПЖН пункті

Тексеру және сынау қорытындылары

Растайтын құжат

ҚР ӘПЖН сәйкестігі

Ескерту

1

2

3

4

5






РАСТАЙТЫН ҚҰЖАТТАР:

1.

      М. О. ______________________________ ____________ _____________

      (Өтінім Берушінің Лауазымы) (қолы) (Т.А.Ә.)

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
3-қосымша

      Ескерту. 3-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

ҚР АА ӘПЖН-ның тәртіптеріне әуеайлақ
ҰҚЖ-ның орындалатын қашықтықтардың
СӘЙКЕСТІК КЕСТЕСІ

ӘПЖН пункті

Тексеру және сынау қорытындылары

Растайтын құжат

ҚР ӘПЖН сәйкестігі

Ескерту

1

2

3

4

5






РАСТАЙТЫН ҚҰЖАТТАР:

.

      М.О. ___________________________ _______ ________________ ___________

      (Өтінім Берушінің Лауазымы) (қолы) (Т.А.Ә.) (күні)

      М.О. "Қазаэронавигация"

      РМК директоры (филиал атауы) ____________ _______________ ___________

      (қолы) (Т.А.Ә.) (күні)

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
4-қосымша

      Ескерту. 4-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

ЖҰҚЖ-ның кеңейтілуімен енін және ЖҰҚЖ шегі алдындағы
бекітілген учаскенің өлшемін анықтау схемасы


  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
5-қосымша

      Ескерту. 5-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

ЖҰҚЖ бойлық пішіні


      ҰЖ бойлық пішінінің ЖҰҚЖ осіне жалғасқан жері үзік сызықпен белгіленген

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
6-қосымша

      Ескерту. 6-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Орналастырылатын арақашықтықтардың қысқартылуы


  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
7-қосымша

      Ескерту. 7-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

РЖ-ның ЖҰҚЖ-ға түйіскен жеріндегі шеңберленген радиусын
анықтау схемасы


  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
8-қосымша

      Ескерту. 8-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Стандартты төрт дөңгелекті тіреуге арналған PCN = |(Fн)
графиктері


      1-сурет. Қатты емес жабын



      2-сурет. Қатты жабын

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
9-қосымша

      Ескерту. 9-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Әуеайлақтың жасанды жамылғылары мен топырақты элементтері
беттерінің беріктігі мен жағдайының
СӘЙКЕСТІК КЕСТЕСІ

ҚР ӘПЖН тармағы

Жамылғылар беріктігін тексеру және бағалау қорытындылары

Пайдаланылатын ӘК түрлері және олардың ACN жіктеу сандары

Растайтын құжат

ҚР ӘПЖН сәйкестігі

Ескертпе

Әуеайлақ элементтері

PCN жасанды жамылғы беріктігінің индексі

1

2

3

4

5

6

7

Растайтын құжаттар:

1.

      М.О. ________________________ _______ ______________ ________________

      (өтініш берушінің қызметі) (қолы) (Т.А.Ә.) (күні)

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
10-қосымша

      Ескерту. 10-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Жоспардағы сынықтар мен шұңқырлардың өлшемдерін анықтау


  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
11-қосымша

      Ескерту. 11-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Әуеайлақ ауданында кедергілерді тексеру
АКТІСІ

      КЕЛІСІЛГЕН БЕКІТЕМІН

      ______________________________ ______________________________

      ("Қазаэронавигация" РМК (өтініш берушінің қызметі)

      филиалы директорының қызметі)

      ______________________________ ______________________________

      (қолы, Т.А.Ә.) (қолы, Т. А.Ә.)

_______________Әуеайлақ ауданында кедергілерді тексеру

      (атауы) АКТІСІ

      өтінім беруші __________________ ________________ _______________

      (лауазымы) (қолы) (Т.А.Ә.)

      _______________ "Қазаэронавигация" РМК филиалының

      (атауы)

      ______________________ ______________________ _______________________

      (лауазымы) (қолы) (Т.А.Ә.)

      орындаушы________________________________

      (ұйым атауы)

__________________ ӘУЕАЙЛАҚ АУДАНЫНДАҒЫ КЕДЕРГІЛЕРДІ

      (атауы) МЕРЗІМДІК ТЕКСЕРУ НӘТИЖЕЛЕРІН ТІРКЕУ ПАРАҒЫ

Р/с

№№

Тексеру күні

Тексеруші (лер) қызметі (тері) мен Т.А.Ә.

Тексеру нәтижелері**

1

2

3

4

* - Тексеру актісі әуеайлақта және оның айналасында кедергілердің нақты жағдайына сәйкестігі (жылына кем дегенде екі рет) тексеріліп тұрады. Тексеру нәтижелері бойынша хаттама толтырылады, ол басшы бекіткеннен кейін Тексеру актісіне қосымша ретінде тіркеледі.

** - 4-бағанда басшы бекіткен тексеру хаттамасы көрсетіледі.


      1. Әуеайлақ бойынша жалпы деректер

      1.1. Әуеайлақ атауы ____________

      1.2. Кедергілер туралы деректер ортасы ӘБН-да орналасқан

      радиусы 50 км шеңбер шегінде алынған.

      1.3. Әуеайлақтың ______ ЖҰҚЖ бар (қону МБ__ -__) "____"

      сыныбы.

      (ЖҰҚЖ саны)

      ЖҰҚЖ ________ (қону МБ ___ -____) "_____" сыныбы.

      (ЖҰҚЖ нөмірі)

      ЖҰҚЖ ________ (қону МБ ___ -____) "_____" сыныбы.

      (ЖҰҚЖ нөмірі)

      1.4. Әуеайлақ сыныбы немесе кодтық атауы (бар болғанда) –

      "_____".

      1.5. ЖҰҚЖ тиісті шегімен байланысты Х О У координаталарының

      тікбұрышты жүйесінде ЖҰҚЖ шектеріне қатысты ӘБН-ның орналасуы:

      ҰҚЖ____________

      (ЖҰҚЖ нөмірі)

      - координаталардың басталуы - қону МБ____ болатын ҰҚЖ шегі:

      Х = ________ м;

      У = ________ м

      - координаталардың басталуы - қону МБ____ болатын ҰҚЖ шегі:

      Х = ________ м;

      У = ________ м

      ҰҚЖ____________

      (ЖҰҚЖ нөмірі)

      - координаталардың басталуы - қону МБ ____ болатын ҰҚЖ шегі:

      Х = ________ м;

      У = ________ м

      - координаталардың басталуы - қону МБ ____ болатын ҰҚЖ шегі:

      Х = ________ м;

      У = ________ м

      Растайтын құжат: _________________________________________

      (атауы)

      1.6. Әуеайлақ қонуының санатталған бағыттары:

      қону МБ ______________(санаты көрсетілуі тиіс)

      қону МБ ______________(санаты көрсетілуі тиіс)

      1.7. Әуеайлақ биіктігі - _________ м.

      Растайтын құжат: _________________________________________

      (атауы)

      2. Әрбір ҰҚЖ бойынша деректер

      ЖҰҚЖ қону МБ ________

      1-кесте

ЖҰҚЖ-ның нақты азимуты

Растайтын құжат: ________________________

_________________________________________

(атауы)


ЖҰҚЖ ұзындығы


ЖҰҚЖ ені


ЖҰҚЖ шегі жанындағы ЕА ұзындығы: - қону МБ болатын _____

- МБ болатын _____


ҰЖ ені


ЖҰҚЖ немесе АТЖ шеттерімен түйіскен жерінде ҰЖ-ның топырақты учаскілердің ұзындығы:

- қону МБ болатын _____

- қону МБ болатын _____


ЖҰҚЖ соңынан аралас шегіне (бар болған жағдайда) дейінгі қашықтық:

- қону МБ болатын_____

- қону МБ болатын_____


ЖҰҚЖ шегінің биіктігі: қону МБ болатын - ____

қону МБ болатын - ______

Растайтын құжат:


ҰЖ-ның жоспарлаған бөлігі шеңберінде немесе ЕА шегі жанында осі бойынша ең жоғары нүктенің биіктігі:

қону МБ болатын - _____

қону МБ болатын - _____

Растайтын құжат: ________________________


ҰҚЖ-ның санатталған бағытының шегінен кейін 1800 м қашықтықта орналасқан ЖҰҚЖ ось сызығының биіктігі:

қону МБ болатын - _____

қону МБ болатын - _____



      3. ______________.Әуеайлақ кедергілерінің тізбесі

Әуеайлақ кедергілерінің тізбесі

2-кесте

Кедергінің №

Кедергінің атауы

АТЖ-ға қатысты полярлық координаталар

Тікбұрышты координаталар

WGS-84 географиялық координаталары

Н(м) кедергінің абсолюттік биіктігі

Растайтын құжат

Sп

м

Aп

Қону МБ

Қону МБ

град

мин

сек

Xп

Yп

Xп

Yп











N

E































      4. Кедергілерді шектеу беттерінің жоспарлары

      Тізбе көрсетіледі және Халықаралық азаматтық авиация туралы

      конвенцияға 14-қосымшаға сәйкес кедергілерді шектеу беттерінің

      жоспарлары келтіріледі.

      5. Есептік кестелер

      Тізбе көрсетіліп, осы СБӘ-ге 20-қосымшаның 1-есептік кестелері

      беріледі.

      6. Әуеайлақ бойынша қауіпті кедергілер.

      Осы СБӘ-ге 14-қосымша 2-кесте беріледі.

      7. Әуе кемелердің максималды ұшу салмағын анықтау кезінде есепке

      алынатын кедергілер

      Осы СБӘ-ге 14-қосымша 3, 4-кестелері беріледі.

      8. Шектелген беттерден биік орналасқан кедергілердің тізбесі

      3-кесте

Р/с

№№

Кедергілер атауы*

Полярлық координаталар

Абсолюттік биіктік

Кесіп өтілетін беті

Sп, м

Ап

гр.

мин.

1

2

3

4

5

6

7























      ҚОЛДАРЫ: _______________

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
12-қосымша

      Ескерту. 12-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Әуеайлақ кедергілерінің ҚР ӘПЖН
талаптарына сәйкестік кестесі

ҚР ӘПЖН тармағы

Тексерулер мен сынақтардың нәтижелері

Растайтын құжат

ҚР ӘПЖН сәйкестігі

Ескерту

1

2

3

4

5






      Егер әуеайлақта ҰҚЖ-ның барлық бағыттары I, II, III санаты

      бойынша қонуға нақты кіру үшін жабдықталса, сәйкестігі көрсетілмейді.

      I, II, III санаты бойынша қонуға нақты кіру үшін жабдықталмаған

      аспаптар бойынша қонуға нақты кірудің барлық бағыттары көрсетілмейді.

      Сыртқы көлденең беті оны пайдалану кезінде ғана көрсетіледі.

      М.О. _______________________ _______ ________________ _________

      (өтініш берушінің қызметі) (қолы) (Т.А.Ә.) (күні)

      М.О. "Қазаэронавигация" РМК ________ _______________ __________

      (филиалдың атауы) директоры (қолы) (Т.А.Ә.) (күні)

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
13-қосымша

      Ескерту. 13-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Кедергілердің биіктігі және орналасуы туралы деректер

      1. Биіктігі мынадай көрсеткіштерден асатын кедергілер анықталуға тиіс:

      а) жарық сигналды жүйенің жарықтарынан, курстық радиомаяктың бақылау антеннасынан, жеңіл және сыңғақ конструкциясы бар ШРЛ-дың бұрыштық шағылыстырушылардан басқа ұшу жолағы немесе ҰҚЖ+ЕА ("А" аймағы) шегіндегі жер деңгейі;

      б) GSS'G' және LTT'L' учаскелерінде ("Б" аймағы) 0,8 % еңісімен үстіңгі беттің биіктігі (1-сурет). Үстіңгі беттің биіктігін санаудың басталуы қайсысы ҰҚЖ-дан алысырақ орналасқандығына байланысты ҰЖ немесе ЕА-ның аяғында ҰҚЖ-ның ось сызығы бойындағы жер бедерінің биіктігі болып табылады;

      в) GSTL және G'S'T'L' учаскелерінде ("В" аймағы) 2% еңісімен үстіңгі беттің биіктігі (1-сурет). Үстіңгі беттің биіктігін санаудың басталуы қайсысы ҰҚЖ-дан алысырақ орналасқандығына байланысты ҰЖ немесе ЕА-ның шегінде ҰҚЖ-ның осі профилінің немесе ось жалғасының ең жақын тұрған нүктесінің биіктігі болып табылады;

      г) ВЕЕ'В' аймағында ("Г" аймағы) ҰҚЖ-ның ең төменгі шегінің деңгейіне қатысты 50 м (1-сурет);

      д) ӘБН орталығында радиусы 50 км шеңбердің аясында ҰҚЖ-ның ең төменгі шегі деңгейіне қатысты 100 м ("Д" аймағы) (1-сурет).

      Егер шеңбердің кейбір учаскесінде (учаскелерінде) ұшуға тыйым салынған болса, онда осы учаскенің аясында кедергілерді анықтау ең жоғары кедергіні (кедергілерді) анықтаумен шектеледі.

      Сонымен қатар, әуеайлақты пайдаланушының пікірінше, ұшуды орындау үшін қауіп төндіруі мүмкін кедергілердің биіктігі мен орналасуы туралы мәліметтер алынуы тиіс.

      Ескертпе. Егер б), в), г) және д) тармақшаларында көрсетілген биіктіктер бір-біріне жақын орналасқан кедергілердің (жер бедері, қалалық құрылыстар және т.б.) басым санынан артылса, онда ең биік кедергілер немесе ҰҚЖ-ға жақын орналасқан кедергілер ғана анықталуға тиіс. Ұшып кетудің үстіңгі бетінің аймағы аясында б) және г) тармақшаларында көрсетілген көрсеткіштерден асатын барлық объектілер анықталады (жер бедерімен "көлеңкеленген" объектілерден басқа).

      2. Кедергілер туралы мәлімет алу үшін:

      а) 1-суретте көрсетілген аймақтар аясында табиғи және жасанды кедергілердің топографиялық түсірілімін (жердің бедері туралы мәліметтерді алу үшін тиісті топографиялық карталарды пайдалануға болады) жасау керек.

      Ескертпе. Жеңілдету мақсатында 1-суретте оған тиісті аймақтары бар бір ҰҚЖ көрсетілген. Бірнеше ҰҚЖ бар әуеайлақтарында олардың әрқайсысына тиісті аймақтар орнатылады.

      б) ӘБН орталығында радиусы 50 км шеңберінің аясында кедергілер туралы кез келген тиімді мәліметтер көзін (түсірілім, карта мәліметтері, құрылысты келісу жөніндегі актілер және т.б.) пайдалану тиіс.



      1-сурет. Кедергілерді анықтау үшін аймақтар мен үстіңгі беттер

      3. Координаталар мен кедергілер биіктігін анықтаудың дәлдігі мыналардан төмен болмауы тиіс (1-сурет):

      а) GSS'G' және TLLT' ("Б") аймақтарында: деңгейлес қашықтықтар - қашықтықтардан бастап тиісінше SS' және ТТ' сызықтарына дейінгі 1/500 пропорциядағы дәлдіктің одан кейін төмендеуімен SS' және ТТ' сызықтарында 5 м;

      кедергілердің биіктігі - қашықтықтардан бастап тиісінше SS' және ТТ' сызықтарына дейінгі 1/1000 пропорциядағы нақтылықтың кейінгі төмендетілуімен SS' және ТТ' сызықтарының алғашқы 300 м-дегі 0,5 м;

      б) GLTS, G’L’T’S’ ("В") және BEE’B’("Г") аймақтарында (1-сурет):

      көлденең қашықтықтар - ӘБН-нан 5000 м және осы қашықтықтың шегінен тыс 12 м аясында 5 м; кедергілердің биіктігі қашықтықтан ӘБН-ге дейінгі 1/1000 пропорциядағы дәлдіктің одан кейін төмендеуімен ӘБН-нен 2000 м аясында 1 м, бірақ барлық жағдайларда 10 м-ден төмен емес;

      в) BEE'B' ("Д") аймағынан тыс шеңбер аясында (1-сурет);

      көлденең қашықтықтар - 50 м, кедергілер биіктігі - 10 м.

      4. Кедергілердің орналасуы координаталардың тікбұрышты және полярлық жүйелерінде, аэронавигациялық ақпарат құжаттары үшін WGS-84 Бүкіләлемдік геодезиялық координаталар жүйесінде белгіленеді.

      Әуеайлақ бойынша кедергілер туралы мәліметтерді тапсыру үшін ӘБН-да басталатын (2-сурет) және ӘБН-нан өтетін нағыз меридианнан саналып қоятын азимуттардың полярлық жүйесі ең қолайлы жүйе болып табылады.

      Есептік кестелерді дайындау барысында XOY координаталардың тікбұрышты жүйесі пайдаланылады. ҰҚЖ-ның тиісті шегінің орта нүктесі оның бастауы болып табылады (3-сурет).

      ОХ және OY осьтері көлденең орналасады, сонымен қатар ОХ осі ҰҚЖ осінің жалғасы бойынша бағытталып, ОХ осі бойынша жағымды мәндер қонуға кірудің бағытына қарама-қарсы бағыт бойынша, ал OY осі бойынша жағымды мәндер қонуға кірудің бағытына қатысты оң жағы бойынша есептеледі.

      Әуеайлақ сызбаларын дайындауда және есептеуде әуеайлаққа қону және оның аумағынан шығу үшін геодезиялық жүйедегі WGS-84 географиялық координаталар қолданылады, нақтылық, рұқсат беруі және тұтастығы халықаралық азаматтық авиация конвенциясының және icaodoc 9674 "дүние-жүзілік геодезиялық жүйе WGS-84" 14 және 15-қосымшасына сәйкес келіп, 1.2. "әуеайлақ кедергілерінің тізімі" қосымшасының кестесіне енгізіледі.

      Кедергілердің биіктігі теңіздің орта деңгейіне қатысты (абсолюттік белгілерде) көрсетіледі.

      Кедергілердің полярлық координаталардың тікбұрышты координаталарға өзгертілуі мынадай формулалар бойынша орындалады:

      Хп = + Sn соs (Ап -Аұқж) + Хәбн:

      Yn = - Sn sin (Ап -Авпп) + Укта;

      мұнда Xn; Yn - кедергінің тікбұрышты координаталары;

      Sn - ӘБН-нен кедергіге дейінгі қашықтық;

      An - кедергіге қатысты ӘБН-мен нағыз азимуты;

      Авпп - XOY координаталардың бастауы ретінде таңдалған ҰҚЖ шегінің бағыты бойынша ҰҚЖ-ның нағыз азимуты;

      Хкта; Укта - XOY координаталардың таңдалған жүйесінде ӘБН-ның тікбұрышты координаталары.



      2-сурет. Координаталардың полярлық және тікбұрышты жүйелерінің

      өзара орналасуы



      3-сурет. XOY координаталары бастауының орналасуы: а - ҰҚЖ-ның

      жылжытылған шегі кезінде; б - ҰҚЖ-ның басындағы шегі кезінде

      Кедергілердің тікбұрышты координаталарының (Хп, Уп) полярлық координаталарына (Sп, Ап) өзгерілуі мынадай тәртіп бойынша орындалады:

      Ең алдымен ӘБН-нен кедергіге дейінгі қашықтық анықталады:



      Кедергінің нағыз азимуты Ап функциялардың белгілеріне байланысты анықталады


және мыналарды құрайды:




      5. Кедергілерді анықтау кезінде радиотехникалық және метеорологиялық жабдықтардың антенналары мен құрылыстары сияқты объектілерге, сондай-ақ уақытша және жылжымалы объектілерге (мысалы, РЖ-да, тұрақ орындары мен алдын ала старттағы әуе кемелері, автомобиль немесе темір жолдарымен жүретін көлік құралдары, ірі габаритті механизмдер, қойма крандары) ерекше назар аударылуы тиіс. Сондай-ақ құрылыстарды салу кезіндегі олардың биіктіктері мен құрылыс жабдықтардың (мысалы, құрылыс крандары) биіктіктерінің өзгерістерін ескеру қажет. Салынып жатқан құрылыстардың биіктіктері, пайдаланылатын құрылыс жабдықтарының биіктіктері мен орналасуы өзгерген кезде Тексеру актісіне тиісті нақтылаулар енгізіледі.

      Объектіні тапқан жағдайда, ILS негізгі бетінің кез келген нүктесі арқылы еніп және кедергіге үстемдік етіп, бірақ аэронавигациялық талаптардың мақсатын өзінің функционалдық мақсатын сақтап, есептеу барысында ең аз абсолютті/қатысты биіктікте қауіпсіз ұшу ОСА/Н (ОСА/Н ағылшын тілінен қысқартылған сөз) кедергілері келесі нақты жағдайларда ықыласқа алынбайды:өкілетті орындарға сәйкес бекітіліп, беті арқылы енетін қандайда бір бөлім, ең аз салмақты, сынғыш бекітпе және әуе кемелерінің ұшу қауіпсіздігіне сәтсіздік көрсетпейді.

      6. Кедергілерді анықтау кезінде нүктелі және созылмалы кедергілерді ажырату керек. Біріншілерге діңгектер, құбырлар, жеке ағаштар және т.б., екіншілерге - ғимараттар, төбелер, электр желілері, жолдар, орман алқаптары және т.б. жатады.

      Нүктелі кедергі оның төбесінің абсолюттік биіктігімен және тікбұрышты координаталар жүйесінде Хп, Уп екі координатаның және/немесе полярлық координаталар жүйесінде Sп, Aп координаталарымен белгіленеді.

      Аэронавигация тұрғысынан кішігірім сызықтық көлемдерінің созылыңқы кедергісі нүктелі кедергіде ретінде белгіленеді.

      Егер кедергінің біршама ұзындығы болса немесе созылмалы кедергіні нүктелі кедергі ретінде берілуі дәлелсіз пайдаланушылық шектеулерге әкеп соғатын болса, мұндай кедергі бірнеше нүктелі кедергілер ретінде беріледі.

      Мұндай нүктелі кедергілердің саны, орналасуы мен биіктігі созылмалы кедергінің нысанын толықтай көрсете алатындай болуы мүмкін.

      I, II және III санат бойынша қонуға нақты кіру үшін жабдықталған ҰҚЖ бағыттары үшін ұшу жолағының жанында орналасқан созылмалы кедергілер нүктелі кедергілер жиынтығы ретінде беріледі, олардың арасындағы қашықтық төмендегідей көрсеткіштерден аспауға тиіс:

      - Y осі бойынша 60 м;

      - Х осі бойынша 100 м.

      Төменде кейбір жиі кездесетін созылмалы кедергілердің нүктелі кедергілермен берілуіне жалпы тәсіл сипатталып отыр:

      а) Ғимараттар. Бұл үлгідегі кедергілер оның ең жоғары нүктесінің абсолюттік биіктігімен және ҰҚЖ-ның ось сызығына немесе оның жалғасына ең жақын орналасқан ғимараттың нүктесінің координаталарымен (Хп, Уп және/немесе Sп, Ап) белгіленеді. Егер ғимарат ҰҚЖ-ның ось сызығының жалғасында орналасқан болса, Х координатасы ғимарат бөлігінің ҰҚЖ шегіне жақын нүктесімен анықталып, ал Уп=0.

      б) Қыраттар. Егер қыраттың төбесі 3.4а-суретінде көрсетілген BEE'B' аймағында орналасқан болса, кедергілер туралы деректер құрамына төбеден басқа, екі тігінен орналасқан жазықтықпен қиылған нысан ретінде қыраттың бөктері енгізіледі. Бұл жазықтықтың біреуі ҰҚЖ-ның ось сызығының жалғасына перпендикулярлы, ал екіншісі параллельді орналасқан. Қырат бөктері нүктелі кедергілер қатарымен берілген, олардың әрқайсысының биіктігі 4-суретте көрсетілгендей, көрші бөктердің биіктігінен 10 немесе 20 м (топографиялық карталарда немесе басқа геодезиялық материалдардағы горизонтальдарға сәйкес) биік орналасқан.

      Алысырақ орналасқан қыраттар үшін биіктік бойынша бөлуде үлкен аралықтар, мысалы, 40 немесе 50 м, пайдаланылуы мүмкін. Егер қыраттың төбесі ҰҚЖ-ның ось сызығының жалғасында орналасқан болса, деректерге қыраттың төбесі мен ҰҚЖ осінің жалғасы бойынша қыраттың қиылған орнына сәйкес келетін нүктелі кедергілер қатары енгізіледі. Егер қыраттың бөктері ҰҚЖ осінің жалғасын қиып өтетін болса, қыраттың төбесінен бастап ҰҚЖ ось сызығының жалғасына дейін орналасқан бөктерінің бөлігі бойынша деректер алынады.

      Қыратта орман немесе бұталар болған және олардың биіктігі туралы деректер берілмеген жағдайда барлық тиісті биіктіктер 20 м-ге ұлғаяды.

      4-суретте көрсетілген қыраттың бөктері нүктелі кедергілер ретінде берілгенде дәлелсіз пайдаланушылық шектеулер пайда болса, қыраттың бөктерінің нысандарын нақтырақ айқындау мақсатында биіктік бойынша бөлу аралықтарын қысқарту жөн.



      4-сурет. Қыраттың берілуі

Атауы

Xn, м

Yn, м

Habc, м

232-төбе

9200

890

232

232-1-төбе

8850

890

232

232-2-төбе

8609

890

220

232-3-төбе

8250

890

200

232-4-төбе

7200

890

180

232-төбе

9200

890

232

232-1-төбе

9200

790

232

232-2-төбе

9200

720

220

232-3-төбе

9200

640

200

232-4-төбе

9200

550

180


      3) Электр қуатын беру желілері. Электр қуатын беру желілері бірнеше учаскелерге, мысалы, тіректердің саны бойынша бөлінеді. Әр кедергінің (ЭҚЖ учаскесінің) орналасуы туралы деректер 5-суретке сәйкес беріледі. Әр кедергінің биіктігі тиісті учаскеде ЭҚЖ-ның ең үлкен биіктігі болып табылады. Дәлелсіз пайдаланушылық шектеулердің пайда болған жағдайда ЭҚЖ учаскелерге бөлу аралықтарын қысқартуға тиіс, бұл осы түрдегі кедергілерді нақты анықтауға мүмкіндік береді.

      4) Жол. Жол да бірнеше учаскелерге бөлінеді. Әр нүктелі кедергінің (жол учаскесі) координаталары электр қуатын беру желісі жағдайына ұқсас беріледі (5-сурет), ал нүктелі кедергінің биіктігі төмендегілерге тең болып қабылданады:

      - осы учаскедегі автокөлік жолы төсемінің ең жоғары биіктігі плюс 5 метр;

      - осы учаскедегі темір жолы төсемінің ең жоғары биіктігі және 5,5 метр

      Автомобиль жолдарының жарық беру тіректері немесе темір жолдың байланыс аспаларының тіректері тиісінше жекелеген нүктелі кедергілер және электр қуатын беру желілері ретінде берілген. Көлік биіктігі бұл жағдайда ескерілмейді.

      5) Орман алқабы. Орман алқабы туралы деректер 6-суретте көрсетілген BEE'B' аймағы шегінде орналасқан жағдайда ғана көрсетіледі. Жазық жердегі орман алқаптары ҰҚЖ-ға немесе оның осінің жалғасына ең жақын орналасқан шегімен белгіленеді. Орман алқабының шегі көлденең де, тігінен де (бөлу аралықтары 50-100 м болып немесе биіктік пен бағыт бойынша маңызды өзгерістері орын алмаған жағдайда одан да көп аралықпен белгіленеді) оның сипатын толықтай көрсететін учаскелерге бөлінеді (6-сурет). Әр нүктелі кедергінің (орман шегінің учаскесі) биіктігі ағаштар төбелерінің ең жоғары биіктігі болып табылады. Егер орман алқабы биіктікте орналасқан болса, онда деректер 5 тармағы-ережелеріне сәйкес беріледі.

      7. Кедергілерді айқындау және олардың координаталары мен биіктіктерін анықтау бойынша жүргізілген топографиялық-геодезиялық жұмыстардың нәтижелері мыналарды қамтиды:

      1) топографиялық-геодезиялық жұмыстарды жүргізу кезінде пайдаланылатын құжаттар көрсетілетін жалпы бөлігі, аспаптар, бастапқы тармақтар тізбесі, сондай-ақ камералдық жұмыстарды жүргізу кезінде пайдаланылған материалдар көрсетіледі;

      2) координаталарды және кедергілер биіктіктерін анықтаудың, оның ішінде кедергілер туралы деректерді беру үшін модельдерді сипаттаудың әдістері көрсетіледі;

      3) кедергілердің полярлық, тікбұрышты және географиялық координаталары мен абсолюттік биіктіктері көрсетілген кедергілердің тізбесі;

      4) ҰҚЖ шектеріне, ҰҚЖ ұзақтығына, жылжытылған шектеріне дейінгі қашықтықтарға қатысты ҰҚЖ-ның нағыз азимуты, ӘБН-ның тікбұрышты координаталары туралы деректер;



      5-сурет. ЭҚЖ берілуі

Атауы

Xn, м

Yn, м

Habc, м

ЭҚЖ-1

ЭҚЖ-2

ЭҚЖ-3

ЭҚЖ-4

ЭҚЖ-5

ЭҚЖ-6

ЭҚЖ-7

3870

3670

3450

3200

2875

2675

2600

650

701

752

810

870

890

950

485

480

490

510

520

520

520




      6-сурет. Орман алқабының берілуі

Атауы

Xn, м

Yn, м

Habc, м

Орман-1

Орман-2

Орман-3

(және орман алқабының шегі бойында нүктелер бойынша ары қарай)

1800

890

2780

520

1060

-990

362

358

365


      5) ҰҚЖ осі мен оның жалғасы бойынша, ӘБН және ҰҚЖ шектерінің орналасуы бойынша, қажет болған жағдайда ҰҚЖ-ға қатысты кедергілер бойынша ҰЖ және ЕА (бар болған жағдайда) бейінін белгілеу арқылы графикалық материал.

      Кедергілер координаталары мен биіктіктер тізбелері, ҰҚЖ, ӘБН, ЕА туралы деректер, сондай-ақ тиісті графикалық материалды ашық материал түрінде рәсімдеу ұсынылады.

      8. Топографиялық-геодезиялық жұмыстарының нәтижелері негізінде Тексеру актісін дайындалынады, оған айқындалған кедергілер туралы деректер енгізіледі.

      Авиакәсіпорын белгілі мерзімде,бірақ жылына кем дегенде екі реттен кем емес, Тексеру актісінің әуеайлақта және оның жанындағы кедергілердің нақты жағдайына сәйкестігі тексеріледі. Тексерудің орындалуы Тексеру актісінің тіркеу парағында тіркеледі. Тексеруді жүргізген әуежайдың мамандары еркін нысандағы хаттаманы толтырады, оны әуежайдың басшысы бекіткеннен кейін Тексеру актісіне қосымша ретінде тіркеледі.

      Кедергілердің саны өзгерген кезде (бар кедергілерді жою, жаңа кедергілердің пайда болуы), олардың координаталары мен биіктіктері өзгерген жағдайда (бар кедергілердің, әуе кемелер тұрағының орындарының тасымалдануы немесе ауысуы, ҰҚЖ шегі қалыпының өзгертілуі және т.б.) растайтын құжаттарға (мысалы, құрылысты келісу, РТҚ-ны ауыстыру, құрылыс жабдықтарды орнату құжаттамасы) немесе жүргізілген өлшемдерге сілтеме жасалған тиісті деректер хаттамаға енгізіледі.

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
14-қосымша

      Ескерту. 14-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Шектеу беттері жоспарларын және есептеу кестелерін дайындау
Жабдықталмаған ҰҚЖ және аспаптар бойынша қонуға кіру ҰҚЖ

      1. Әрбір әуеайлақ үшін ішкі көлденең және конусты беттерінің бір жоспары дайындалады. Қонуға кіру беттері мен ауыспалы беттерінің жоспарлар саны әуеайлақтағы аспаптар бойынша қонуға кіру бағыттарының санымен анықталады.

      Жоспарлардың масштабы нақты әуеайлақтың ерекшеліктері ескеріле отырып таңдалады (ҰҚЖ саны мен ұзындығы, кедергілер саны мен олардың орналасу тығыздығы және т.б.), бірақ барлық жағдайда масштаб мынадай көрсеткіштерден кем болмауы мүмкін: 1:100000 - сыртқы көлденең бет үшін; 1:50000 - ішкі көлденең, конусты, қонуға кіру және ауыспалы бет үшін.

      Жоспарларда шектеу кедергілерден биік орналасқан, олардың нөмірлері көрсетілген барлық кедергілер көрсетіледі.

      2. Ішкі көлденең және конусты беттерінің сыртқы шектерінің салынуы осы қосымшаның 1 және 2-суреттерінде көрсетілген.

      ҰҚЖ әуеайлақтары үшін ішкі көлденең бет әр ҰҚЖ-ның класына сәйкес келетін радиустарымен анықталады. Әуеайлақтардағы конустық беттің биіктігі ең жоғары класстағы ҰҚЖ үшін ҚР ӘПЖН белгілейтін конустық беттің биіктігімен анықталады.

      Конустық беттің сыртқы шегін жоспарға енгізу үшін ішкі көлденең беттің радиустарын мыналарға арттыру қажет:

      А, Б, В және Г кластағы ҰҚЖ бар әуеайлақтар үшін



      А, Б, В және Г кластағы ҰҚЖ жоқ әуеайлақтар үшін:



      Жоспарларға шектеу беттердің биіктіктерін анықтау формулалары жазылуы тиіс. Бұл формулалар осы қосымшаның 1 және 2-суреттерінде келтірілген формулаларға әуеайлақ биіктігі мен нақты мәндерін және r радиусын қою арқылы шығарылады.



      1-сурет. Бір ҰҚЖ бар әуеайлақтың ішкі көлденең және конустық

      беттерінің жоспары (масштабта орындалмаған)

      Белгілер:

      Н - кедергілерді шектеу бетінің биіктігі; На - әуеайлақ биіктігі;

      L - шектер арасындағы қашықтық; r = 4000 м - А, Б, В және Г кластағы әуеайлақтар;

      r = 3500 м - Д, Е кластағы әуеайлақтар;


r = 2000 м - А, Б, В, Г кластағы әуеайлақтар;

r = 1200 м - Д және Е кластағы әуеайлақтар.


      2-сурет. Екі ҰҚЖ бар әуеайлақтың ішкі көлденең және конустық

      беттерінің жоспары (масштабта орындалмаған)

      Белгілер:

      Н - кедергілерді шектеу бетінің биіктігі; На - әуеайлақ биіктігі;

L - масштаб ескерілген жоспар бойынша анықталады;

      r = 4000 м - А, Б, В және Г кластағы әуеайлақтар;

      r = 3500 м - Д, Е кластағы әуеайлақтар

      Мысалы, На = 100 м және r = 4000 м үшін ішкі көлденең бетінің биіктігі мыналарға тең болады:



      Жоспарға: "Н = 150 м" жазылады.

      ҰҚЖ шегі жағынан орналасқан конустық беттің бөлігі үшін осыған ұқсас:



      Жоспарға:


жазылады.

      3. Қонуға кіру беті мен ауыспалы беттің жоспарлары осы қосымшаның 3-суретінде көрсетілген.

      ҰЖ жанынан (3.12 және 3.13-суреттегі АБ сызығы) орналасқан ауыспалы беті аймағы бөлігінің сыртқы шегі қисық сызықты, өйткені АБ сызығының әр нүктесінен ҰЖ ось сызығына дейінгі қашықтық ҰЖ бойлық бейініне байланысты болады.

      ҰҚЖ ось сызығының немесе оның жалғасынан бастап осы шектің нүктесіне дейінгі қашықтық мыналарға тең болады:

      500 + 7 (На - Но) - А, Б, В немесе Г кластағы (немесе 4,3 кодтық нөмірі) ҰҚЖ үшін,

      325 + 5 (На - Но) - Д немесе Е кластағы ҰҚЖ үшін,

      мұнда:

      На - әуеайлақтың абсолюттік биіктігі;

      Но - ауыспалы беттің шегіндегі нүктенің Х координатасына сәйкес келетін ҰҚЖ ось сызығының немесе оның жалғасының абсолюттік биіктігі.

      3 және 4-суреттерге сәйкес жоспарларды құру кезінде бұл сызық А және В нүктелерін қосатын тік сызық болып көрсетілуі мүмкін.

      А, Б, В немесе Г кластағы ҰҚЖ қонуға кіру бетінің екінші және көлденең орналасқан секторларының ұзындығы төмендегілерге тең болатын көлденең орналасқан сектор (Нг) биіктігіне байланысты болады

      Нг = Hа + 150 м,

      егер қонуға кіру аймағындағы ең жоғарғы кедергінің абсолюттік биіктігі (Нп max) На + 150 м сомасынан арттырылмаса;

      Нг = Нп max,

      егер Hп max На + 150 м сомасынан артық болса.



      3-сурет. А, Б, В және Г кластағы ҰҚЖ үшін қонуға кіру беті және

      ауыспалы беттерінің жоспары



      4-сурет. Д және Е сыныбындағы ҰҚЖ үшін қонуға кіру беті

      және ауыспалы беттердің жоспары

      3-суретте көрсетілген, ауыспалы беттің аймағы аяқталатын С нүктесі На әуеайлақтың биіктігі мен (H1) ҰҚЖ шегінің арақатынасына байланысты қонуға кіру бетінің бірінші, сондай-ақ екінші секторының ұзындығы шеңберінде орналасуы мүмкін.

      Қонуға кіру беті мен ауыспалы беттің жоспарында ҰҚЖ шегімен байланысты болған және ҰҚЖ бағытында қонуға кіру жүзеге асырылатын XOY координаталардың тікбұрышты жүйесі ғана пайдаланылады. Координаталардың тиісті осьтері жоспарда белгіленеді (3 және 4-сурет).

      Бұл жоспарларға шектеу беттердің биіктігін анықтау формулаларын енгізу ұсынылады. Бұл формулалар ҰҚЖ шегінің биіктігі (Н 1 ), әуеайлақ биіктігі (Н а ) және қонуға кіру аймағындағы ең жоғары кедергінің биіктігінің (Н пmax ) нақты мәндерін 3 және 4-суреттерде көрсетілген формулаларға қою арқылы шығарылады.

      4. Қонуға кіру беті және ішкі деңгейлес немесе конустық беттердің ортақ аймақтары болуы мүмкін. Қонуға кіру бетінде, сонымен қатар ішкі деңгейлес немесе конустық беттерінде де орналасқан кедергілерді жою және шектеу үшін кедергі орналасқан жерде ең төмен биіктігі бар беті пайданылады.

      Кедергілердің биіктігін есепке ала отырып, оларды шектеу беттерінің өзара орналасу үлгісі 5 және 6-суретте көрсетілген.

      Кедергілердің орналасуын анығырақ көрсету және әуеайлақ аумағында биік объектілерді салуды келісу барысында шешім қабылдауды жеңілдету мақсатында қонудың барлық бағыттары үшін М 1:100000 картасында 6-суретте көрсетілген жоспарлар сияқты жоспарларды құру ұсынылады. Мұндай жоспарлар Кедергілерді тексеру актісіне енгізілуі мүмкін.

      5. Әрбір әуеайлақ үшін әрқайсысына түрі жағынан бірдей мынадай 1- кестелер толтырылады:

      а) сыртқы деңгейлес, ішкі деңгейлес және конустық беттері үшін есептік кесте (бір кесте);

      б) қонуға кіру және ауыспалы беттері үшін есептік кесте (қонуға кіру бойынша әр бағытқа бір кестеден).

      1-Есептік кестені толтыру тәртібі (мынадай):

      - кестенің атауында әуеайлақтың атауы және осы есептік кесте толтырылатын кедергілерді шектеу беттерінің атауы көрсетіледі. Ұшудың бағыты да көрсетіледі (МБ =...). Сондай-ақ, кестенің атауында ХОУ координаталарды есептеудің бастауы ретінде таңдалған ҰҚЖ шегі көрсетіледі ("Координаталардың басталуы - МБ =... болатын ҰҚЖ шегі");

      - 1-ден 5-шы бағанға дейінгі тиісті беттер аймақтарында орналасқан кедергілер туралы мәлімет беріледі. Егер сондай кедергі бірнеше беттер аймақтарына түсетін болса, ол тиісті есептік кестелерге енгізіледі;





      6-сурет. А, Б, В және Г класындағы (немесе 4,3 кодтық нөмірі)

      ҰҚЖ үшін беттердің шектелуінің өзара орналасу үлгісі.

      6-бағанда ұшу жолағы осінің екі жағынан да ені ± 750 м құрайтын аймағында орналасқан кедергілердің "Х" координатасына сәйкес келетін ҰЖ аясында ҰҚЖ ось сызығы мен оның жалғасының биіктігі көрсетіледі;

      7-бағанда кедергілерді шектеудің тиісті бетінің белгісі қойылады:

      СД - сыртқы деңгейлес, К - конустық, ІД - ішкі деңгейлес, ҚК - қонуға кіру, А - ауыспалы;

      8-бағанда кедергінің Х және Y координаталарын сәкес келетін Х және Y координаталар мәндері үшін 1-3-суреттерде көрсетілген формулалар бойынша есептелген кедергінің абсолюттік биіктігі (Н) көрсетіледі.

      Ескертпе. Бірнеше ҰҚЖ-сы бар әуеайлақтарда конустық беттің формасының маңызды күрделілігі салдарынан оның биіктігі кедергі орнатылған жерде жоспардың көмегімен анықталады. Ол үшін жоспарда кедергіден бастап (перпендикуляр бойынша) Ішкі деңгейлес шегіне (L) дейін қысқа қашықтық есептеліп, тіркеледі. Конустық беттің биіктігі кедергілер орналасқан жерде мынадай формулаға тең болады:



      - 9-бағанда кедергінің биіктігі (Нп) мен шектеуші бетінің биіктігі (Н) арасындағы әртүрлілігі (Нп - Н) көрсетіледі;

      - 10-бағанда шектеуші кедергіден биік орналасқан кедергілер үшін "Қауіпті кедергі" деп көрсетіледі, кедергі мынадай жағдайлардан басқа:

      а) басқа жылжымайтын кедергілермен "көлеңкеленген".

      Бұл жағдайда "Қауіпті емес, N кедергісімен көлеңкелінген...", деп көрсетіледі;

      б) ауыспалы беттен биік орналасқан, бірақ ауыспалы бетпен шектеу бойынша талаптар ескерілмейтін объектілер санына жатады:

      - ҰҚЖ жанында орналасуы тиіс навигациялық құралдар (бұл жағдайда "Функционалдық мәні бойынша қауіпті емес" деп көрсетіледі),

      - РЖ-да әуе кемелері (бұл жағдайда "Қауіпті емес, бекітілген бағыт бойынша жүретін ӘК" деп көрсетіледі);

      - қозғалыстағы әуеайлақтық көлік құралдары (бұл жағдайда "қауіпті емес, бекітілген бағыт бойынша жүретін әуеайлақтық көлік құралы" деп көрсетіледі);

      в) сыртқы деңгейлес беттен биік болады, оның талаптары жаңадан салынған объектілерге ғана қойылады. Бұл жағдайда "Қауіпті емес" деп көрсетіледі.

      Бұл есептік кестелерде Х, У координаталары (3, 4-бағандар) және кедергілер биіктіктері (5-баған) Кедергілерді тексеру актісінің мәліметтеріне сәйкес белгіленеді, ал кедергілерді шектеу бетінің биіктігі (8-баған) 0,1 м-ге дейін жеткізіліп көрсетіледі.

      Шектеу бетінен кедергіні асыру (9-баған) 1 м-ге дейін жеткізіліп көрсетіледі.

      Шектеу беттерінен асатын барлық кедергілер Кедергілерді тексеру актісінің 1.3.- П. (осы СБӘ-ге 11-қосымша) жинақ кестесінде көрсетіледі.

      6. Барлық есептік кестелерде қауіпті кедергі деп белгіленген кедергілер "...әуеайлақ бойынша (әуеайлақтың аты көрсетіледі) қауіпті кедергілер" бірыңғай кестеге (осы қосымшаның 2-кестесі) жинақталады. Бұл кесте Кедергілерді тексеру актісіне енгізіледі.

      Кесте мынадай тәртіппен толтырылады:

      1-бағаннан бастап 5-бағанға дейін қауіпті кедергілердің орналасуы мен биіктігі туралы мәліметтер көрсетіледі, бұл кедергілердің орналасуы координаталардың полярлық жүйесінде белгіленеді, өйткені бұл кесте әуеайлақ бойынша ортақ кесте болып табылады. Бұл кестедегі кедергілердің нөмірі мен атауы Тексеру актісіне сәйкес белгіленеді;

      6-бағанда шектеуші бет көрсетіледі. Егер кедергі бір уақытта бірнеше бетті қиып өтсе және қауіпті кедергі болып табылса, 6-бағанда осы беттердің әрқайсысы белгіленеді;

      7-бағанда әр шектеуші беттен биік орналасқан кедергінің биіктігі өлшемі көрсетіледі;

      8-бағанда орын алған кедергілерді жою бойынша іс-шаралар көрсетіледі.

      7. Әр қауіпті кедергінің ұшудың қауіпсіздігі мен тиімділігіне әсер ету дәрежесін анықтау үшін арнайы аэронавигациялық зерттеу жүргізіледі. Бұл тексеруді жүргізу үшін осы әуеайлақ әуе кемелерін пайдалануы көзделіп отырған әуеайлақ қызметтерінің мамандары және авиакомпаниялардың өкілдері тартылады. Ұшу бағытына қатысты әр кедергінің орналасуы ескеріледі, оның ұшуы мен қонуы үшін минимумдарына, әуе кемелерінің едәуір коммерциялық жүктелуіне әсері және тағы басқалары бағаланады. Қауіпті кедергілерді жою немесе белгілі бір аймақтарда ұшу мүмкіндігін болдырмау бойынша шаралар зерттеу негізінде жүргізіледі, өйткені әр қауіпті кедергі ұшу қауіпсіздігіне әлеуетті қауіп төндіреді, мысалы, түнгі ұшу кезінде кедергілер ұшып кету немесе қону аймағында орналасқан болса кедергілерді жарықтандырудан бас тартуға немесе күндізгі ұшу кезінде каркасты құрылғыларды немесе мачталарды көре алмағанына байланысты.

      8. Қауіпті кедергілерді және оларды жою бойынша іс-шараларды анықтау орын алған кедергілерге қатысты ҚР ӘПЖН талаптарына сәйкестігі болып табылады.

      9. Орын алған жаңа және көлемі ұлғайған объектілерді шектеу бөлігінде ҚР ӘПЖН талаптарына сәйкестігі жаңа объектілерді салуды немесе бар объектілерді қайта жаңартуды келісу кезеңінде қамтамасыз етіледі. Жаңа немесе көлемі ұлғайған орын алып отырған объектілерді шектеу үшін сыртқы деңгейлес бет қабылданылады.

      Алайда жоғарыда аталған кедергілердің көптеген әуеайлақтарда ұшу тиімділігіне, сондай-ақ ұшу қауіпсіздігіне кері әсер етуі мүмкін

      Сыртқы деңгейлес беттің көлемдері әуеайлақтың ауданында маневр жасау схемаларын құру үшін пайдаланылатын кедергілерді есепке алу аймақтарының көлеміне сәйкес орналастырылады. Сыртқы деңгейлес бетті А, Б, В, Г кластағы әуеайлақтар үшін ортасы ӘБН-да орналасқан және 15 000 м радиусы бар және Д және Е кластағы (немесе 4,3 кодтық нөмір) әуеайлақтар үшін 8 000 м шеңбер ретінде қабылдауға болады (7-сурет).

      Сыртқы деңгейлес беті конустық беттің жоғарғы шегінің биіктігінде, яғни А, Б, В, Г кластағы (немесе 4,3 кодтық нөмір) әуеайлақтардың деңгейінен 150 м және Д және Е кластағы әуеайлақтардың деңгейінен 110 м биіктікте орналасқан.

      Сыртқы деңгейлес бетті қиып өтетін кедергілер қауіпті кедергілерге жатпайтындығына қарамастан оларға қатысты да 7-тармақта аэронавигациялық зерттеуді өткізу тиіс.

      Қолданыстағы жаңа және көлемі ұлғайған объектілерді шектеу бөлігінде ҚР ӘПЖН талаптарын орындау кезінде сәйкестік кестесінде мыналар көрсетіледі:

      2-бағанда "Алғашқы 3000 м аясындағы қонуға кіру бетінің аймағында және ауыспалы беттің аймағында қауіпті кедергілер санының ұлғаюы мүмкін емес. Ішкі деңгейлес және конустық беттер, сыртқы деңгейлес беттер (бар болған жағдайда) аймақтарында және қонуға кіру беті аймағының басталуынан 3 000 м қашықтықта кедергілер санының ұлғаюы шектелген" ескерілмеген;

      4-бағанда - "Сәйкес келеді".



      7-сурет. Ұшып кету және қонуға кіру беттеріне қатысты сыртқы

      деңгейлес бет және оның орналасуы.

      Белгілер: СДБ - сыртқы деңгейлес бет;

      R - А, Б, В, Г класындағы әуеайлақтар үшін 15000 м;

      R - Д, Е класындағы әуеайлақтар үшін 8000 м;

      В - ұшу беті;

      ЗП - қонуға кіру беті

      Сыртқы деңгейлес бет қолданыстағы жаңа немесе көлемі ұлғайған объектілерді шектеуге ғана арналған. Әуеайлақты пайдаланушы қажет болған жағдайда ұлғайтылатын беттің ең төмен көлемдері көрсетілген.

I, II, III санат бойынша нақты кіру үшін жабдықталған ҰҚЖ

      10. Аспаптар бойынша қонуға кіру үшін жабдықталған ҰҚЖ үшін кедергілерді шектеу және жою ҚР ӘПЖН-ның барлық талаптарынан басқа I, II немесе III санат бойынша нақты кіру үшін жабдықталған ҰҚЖ-ы бар әуеайлақтар үшін кедергілерді шектеу және жою бойынша ҚР ӘПЖН талаптарына төмендегілер жатады:

      а) ҰҚЖ жанындағы қонуға кірудің ішкі бетімен, ішкі ауыспалы бетпен және тоқтатылған қонудың бетімен (ҰҚЖ мен ауыспалы бетке қатысты бұл беттердің орналасуы 8-суретте көрсетілген) шектелген кедергілерден бос әуе кеңістігін қамтамасыз ету бойынша талабы;

      б) қонуға кіру бетін оның барлық ұзындығы бойынша жаңа немесе көлемі ұлғайған орын алған объектілерімен қиып өтуге тыйым салу.

      Көрсетілген ішкі деңгейлес бет, конустық бет, қонуға кіру беті мен ауыспалы беттер үшін орналасқан бар кедергілерді жою бойынша іс-шараларды жүргізу үшін осы қосымшаның 1-7-тармақтарын басшылыққа алу қажет.

      Қонуға кірудің ішкі беті (ҚІБ деп белгіленеді), ішкі ауыспалы бет (ІАБ) және үзілген қону беті (ҮҚБ) үшін кедергілердің болмауы I, II, III санаты бойынша қонуға нақты кіру үшін жабдықталған әр бағытқа арналып жасалған тиісті жоспарларды (9-10-сурет) және есептік кестелерді (осы қосымшаның -1 кесте) пайдалану арқылы расталады.

      Жоспарлар осы қосымшаның 1-7-тармақтарына сәйкес 1:10 000 кем емес масштабын пайдалану арқылы дайындалады.

      Барлық қауіпті кедергілерді анықтау және оларды жою бойынша іс-шараларды жүргізу орын алып отырған кедергілер бөлігінде ҚР ӘПЖН сәйкестігін айқындайды.

      I, II, III санат бойынша қонуға нақты кіру үшін жабдықталған ҰҚЖ бар әуеайлақтарда жаңа немесе көлемі ұлғайған бар объектілерді шектеу осы объектілердің қонуға кіру бетінің ұзындығы бойында кесіп өтуге тыйым салуды есепке ала отырып, осы қосымшаның 9-тармағында көрсетілген тәртіп бойынша жүзеге асырылады.



      8-сурет. I, II, III санат бойынша қонуға кіру үшін жабдықталған

      ҰҚЖ үшін кедергілерді шектеу бетінің өзара орналасуы

      (қонуға кіру бағыты бойынша көрінісі)



Нүкте

Координаталар, м

X

Y

A

Xa = 960

ya = 3(ha - H1) + 186

b

xb = 60

yb = 3(ha - H1) + 240

C

xc = - 1800

yc = 3(ha - H*0) + 240

d

xd = 30(h*0 - ha) - 3600

yd = 3(ha - H*0) + 240


      Белгілер: Н*0 - ҰҚЖ шегінен (Х = - 1800 м) 1800 м қашықтықта орналасқан ҰҚЖ-ның ось сызығының абсолюттік биіктігі

      9а-сурет. Қонуға кірудің ішкі бетінің, ішкі ауыспалы беттердің

      және тоқтатылған беттің жоспары (ҰҚЖ шегінен ҰҚЖ-ның соңына

      дейінгі қашықтық 1800 м кем емес).



Нүкте

Координаталар

Х

Y

A

ХA = 960

YA = 3 (На - Н1) + 204

B

ХB = 60

YB = 3 (На - Н1) + 258

C

ХC = -1800

YC = 3 (На - Н*0) + 258

D

ХD = 30 (Н*0 - НА) - 3600

YD = 3 (На - Н*0) + 258


      Белгілер: Н*0 - ҰҚЖ шегінен кейін (Х = - 1800) 1800 м қашықтықта орналасқан ҰҚЖ ось сызығының абсолюттік биіктігі

      9 б-сурет. Қанаттың құлашы 65-тен 75 м-ге дейінгі және сыртқы

      авиашиналары бойынша 10,5 м-ге дейінгі шассилердің жолтабанымен ӘК

      қабылдау үшін арналған А класындағы ҰҚЖ үшін қонуға кірудің ішкі

      бетінің, ішкі ауыспалы беттердің және тоқтатылған беттің жоспары

      (ҰҚЖ шегінен ҰҚЖ-ның соңына дейінгі қашықтық 1800 м кем емес).



Нүкте

Координаталар

Х

Y

A

ХA = 960

YA = 3 (На - Н1)+204

B

ХB = 60

YB = 3 (На - Н1)+258

C

ХC = -1800

YC = 3 (На - Н*0)+258

D

ХD = 30 (Н*0 - НА) - 3600

YD = 3 (На - Н*0)+258


      Белгілер: Н*0 - ҰҚЖ шегінен кейін (Х = - 1800) 1800 м қашықтықта орналасқан ҰҚЖ ось сызығының абсолюттік биіктігі

      9 в-сурет. Қанаттың құлашы 65-тен 75 м-ге дейінгі және сыртқы әуе

      шиналар бойынша 10,5 м-ге дейінгі шассилердің жолтабанымен ӘК

      қабылдау үшін арналған Б сыныптағы ҰҚЖ үшін қонуға кірудің ішкі

      бетінің, ішкі ауыспалы беттердің және тоқтатылған беттің жоспары

      (ҰҚЖ шегінен ҰҚЖ-ның соңына дейінгі қашықтық 1800 м кем емес).



      Белгілер: Н*0 - ҰҚЖ соңында ось сызығының абсолюттік биіктігі (Х = - L)

      10-сурет. Қонуға кірудің ішкі бетінің, ішкі ауыспалы беттердің

      және тоқтатылған беттің жоспары (ҰҚЖ шегінен ҰҚЖ-ның соңына

      дейінгі қашықтық 1800 м кем емес).

Ұшуға арналған ҰҚЖ

      11. Ұшуға арналған кедергілерді шектеу және жою бойынша ҚР ӘПЖН талаптары ұшудың әр бағыты үшін кедергілерден еркін белгілі бір әуе кеңістігін құруды көздейді. Кеңістік шеңберінде жалғастырылған ұшу барысында әуе кемесі белгілі бір ең төменгі биіктігіне жетіп, бұл биіктікте ұшып кету әуеайлағында қонуға кіруге немесе ұшу сызбасына ары қарай шығу үшін қатты жүруге және осы сызба бойынша жүруге мүмкіндік береді. Бұл әуе кеңістігі ұшу бетінде анықталады (11 және 12-сурет).

      Ұшу беті жалғастырылған ұшу траекториясының бойында орналастырылады. Әдеттегідей мұндай траектория (жоспарда) ҰҚЖ ось сызығының жалғасы болып табылады. Алайда жердің маңызды қыраттары немесе ірі құрылыстар орын алған жағдайда жоғарыда аталған ең төменгі биіктікке қол жеткізу үшін бетбұрыстар қажет болуы мүмкін. Мұндай бетбұрыс әуеайлақта жергілікті жағдайды ескере отырып орналастырылады және Ұшуды жүргізу бойынша нұсқаулықта егжей-тегжей сипатталады (12-сурет).

      ҚР ӘПЖН-да көрсетілген ұшу бетінің ұзындығы ең төменгі болып табылады, нақты әуеайлақ жағдайында қажет болған жағдайда ең жоғары биіктікке қол жеткізу мүмкіндігін қамтамасыз ету үшін ұлғаюы мүмкін.

      12. Ұшу бетінің жоспары ұшып кетудің әр бағыты үшін қонуға кіру және ауыспалы беттер аймақтарының жоспарлары секілді құрылған масштабта дайындалады.

      Бұл қарастырылып отырған ұшу бағыты үшін жоспарларды біріктіруге мүмкіндік береді.

      Ұшу бетінің жоспарын құру кезінде ұшар алдындағы екпін басталатын ҰҚЖ шегімен байланысты болған XOY координаталардың тік бұрышты жүйесі пайдаланылады (11 және 12-сурет). Координаталардың тиісті осьтері жоспарда көрсетіледі.

      13. Ұшудың әр бағыты үшін есептік кестені толтырған жөн (3.4-кесте), ал оны қонуға кіру беті және дәл сондай ұшу бағытының ауыспалы беті үшін есептік кестесімен біріктіруі қажет.

      Ұшу беті үшін есептік кесте (немесе ұшуға жататын біріккен кестенің бөлігі) мынадай тәртіп бойынша толтырылады:

      1-5 бағанда ұшу бетінің аймағында орналасқан кедергілер туралы мәліметтер көрсетіледі (11 және 12-кесте);

      6-бағанда сызықша қойылады;

      7-бағанда ұшу бетінің белгіленуі көрсетіледі (В).



      Егер объектінің бірде-бірі 3,33 пайыздық көрсеткішімен еңіспенен ұшу бетіне қол жеткізе алмаған жағдайда, жаңа объектілердің биіктігін ұшу бетінің орын алған еңісті сақтап қалу жағдайына байланысты шектеу қою жөн. Бұл еңіс кемінде 1,6 пайыздан кем емес болуы мүмкін.

      11-сурет. Тік сызық бойынша ұшу бетінің жоспары



      Белгілер: Lр - бұрылыстың басталуына дейінгі қашықтық;

      R - бұрылу радиусы

      12-сурет. Бетбұрысты ұшу бетінің жоспары (А, Б, В, Г класындағы ҰҚЖ).

      - 8-бағанда 11 немесе 12-суреттегі формула бойынша анықталатын кедергінің орналасу жерінде ұшу бетінің абсолюттік биіктігі белгіленеді. 12-суреттегі формуласына қажетті D қашықтығын қою жоспар бойынша графика түрінде анықталады. D қашықтығы аймақ басталғаннан ұшу беті аймағының осіне перпендикуляр кедергі арқылы өтетін АА сызығы мен аймақ осімен қиылысқан жеріне дейінгі шеңберде орналасқан ұшу беті аймағының ось сызығы бөлігінің ұзындығы болып табылады (12-сурет);

      - 9-бағанда кедергінің биіктігі (Нп) мен шектеуші кедергінің биіктігі (Н) арасындағы айырмашылық (Нп - Н) көрсетіледі;

      - 10-бағанда ұшу бетінен биік орналасқан кедергілер бойынша ұшу бетінен биік орналасқан кедергі басқа жылжымайтын кедергімен "көлеңкелінген" жағдайлардан басқа "Қауіпті кедергі" деп белгіленеді.

      Әуеайлақ биіктігі (На) мен ұшу бетінің төменгі шегінің биіктігі (Н2) арасындағы арақатынасына байланысты ұшу бетінің аймағы ішкі деңгейлес немесе конустық беттері ұшу бетінен төмен орналасқан ішкі деңгейлес және конустық беттерінің аймақтарымен жалпы бөліктеріне ие болып, шектеуші беттерге айналады. Беттердің мұндай орналасуы мен олардың кедергілерді шектеудің нәтижелі бетін құру үлгісі 5 және 6-суретте көрсетілген.

      Ұшу бетін қиып өтетін барлық кедергілер жинақ кестесіне енгізіледі ("Қауіпті кедергі").

      14. ҚР ӘПЖН талаптарына сәйкестігі жаңа немесе көлемі ұлғаятын орын алған объектілерді келісу кезеңінде қамтамасыз етіледі. Бұл үшін ұшу бетінің жоспары, тиісті есептік кесте пайдаланылады.

Кедергілерді есепке алу

      15. Ұшудың әрбір бағыты үшін әуеайлақ ұшып шығу схемасын (схемаларын) жасайды.

      Кедергілер туралы мәліметтерді беру бөлігінде ҚР ӘПЖН талаптарын орындау үшін ақпараттық беттен биік орналасқан ұшып көтерілу беті аймағында кедергілерді анықтау қажет. Мұндай кедергілер ұшып көтерілудің әр бағытына жеке құрылатын есептік кестелер көмегімен анықталады.

      Кесте мынадай тәртіп бойынша толтырылады:

      1 бағаннан 5-бағанға дейін ұшып көтерілу беті аймағының аясында орналасқан кедергілердің орналасуы мен биіктігі туралы мәліметтер енгізіледі;

      - 6-бағанда ұшып көтерілу бетінің басталуынан кедергіге дейінгі D қашықтығы көрсетіледі. Ұшып көтерілу бетінің тік аймағында (11-сурет) немесе осы аймақтың қисық сызықты бөлігі аясында (12-сурет) орналасқан кедергілер үшін D қашықтығы мынадай формула бойынша анықталуы мүмкін:



      7-бағанда Н кедергінің орналасу жерінде ақпараттық бетінің абсолюттік биіктігі белгіленеді (13-сурет);

      8-бағанда кедергінің абсолюттік биіктігі Нп және тиісті белгісі бар ақпараттық бетінің биіктігі Н арасындағы айырмашылығы (Нп - Н) көрсетіледі;

      9-бағанда ақпараттық бетінен биік орналасқан, бірақ басқа жылжымайтын кедергімен "көлеңкелінген" кедергілер ("көлеңкеленген" кедергілерді анықтау қағидалары осы осы СБӘ-ге 15-қосымшада көрсетілген) бойынша "N.. кедергімен көлеңкеленген" деп көрсетіледі.



      13-сурет. Аэронавигациялық ақпарат (ақпараттық беті)

      құжаттарында кедергілер туралы мәлімет беру беті

      Ақпараттық беттен биік орналасқан, басқа кедергілермен "көлеңкеленбеген" кедергілер "Максималды ұшу салмағын анықтау барысында есепке алынуы тиіс кедергілер" 4-кестесіне енгізіледі. Ұшудың осы бағытында немесе жалпы әуеайлақ бойынша мұндай кедергілер болмаған жағдайда ұшудың осы бағыты немесе ұшудың әр бағыты бойынша 4-кестеде "Кедергілер жоқ" деп жазылады.

      4-кесте мынадай тәртіппен толтырылады:

      1-бағанда ақпараттық беттен биік орналасқан кедергінің атауы көрсетіледі;

      2-бағанда D + (- Xв - Lвпп) ретінде анықталатын ұшу жақтан ҰҚЖ соңынан кедергіге дейінгі қашықтық белгіленеді;

      3-бағанда 3.7-кестеге енгізілетін кедергі ұшу жағынан ҰҚЖ бітетін жерінің деңгейінен биік орналасқаны белгіленеді, яғни Нп - Нв өлшемі.

      4-кесте Ұшуды жүргізу нұсқаулығына және Кедергілерді тексеру актісіне енгізіледі. Сонымен қатар 4-кестеде көрсетілген кедергілер туралы мәліметтер халықаралық әуеайлақтар бойынша ААЖ-ға енетін "А" типтегі картаға енгізіледі.

      16. ҚР ӘПЖН 82-тармағының талаптарын орындау үшін мыналарда көрсетілген ережелер пайдаланылады:

      а) "Ұшу және қону үшін әуеайлақтардың минимумдерін айқындаудың бірыңғай әдістемесінде" (радиомаяк жүйесі бойынша қонуға кіру үшін 1х10-7 көрсеткішін пайдаланбай ұшып өтудің ең төменгі қауіпсіз биіктіктерін анықтау және қонуға кірудің аралық кезеңінде ұшу биіктігін анықтау);

      б) ҚР АӘА НҰЕ (әуеайлақ шеңбері бойынша ұшу биіктігін анықтау);

      в) ҚР АА НҰЕ (әуеайлақ ауданында* ұшудың ең төмен қауіпсіз биіктіктерді анықтау);

1, 2, 3, 4, 5 есептік кестелердің нысандары

1-кесте

Есептік кесте

      ________________________________________________________________ үшін

      (кедергілерді шектеу беттерінің атаулары және қажет болған

      жағдайда қону МБ = _____ көрсетіледі)

      Әуеайлақ ___________ ХОУ координаталардың басталуы - қону

      (атауы) МБ = ____ болатын ҰҚЖ шегі

Кедергілердің* №№

Кедергілердің атауы*

ҰҚЖ шегінен қашықтық, м (Х)

ҰҚЖ осінен немесе оның жалғасынан қашықтығы, м (Y)

Кедергінің абсолюттік белгісі, м (Нп)

1

2

3

4

5


      кестенің жалғасы

Х, м**(Н0) координатасына сәйкес келетін ҰҚЖ осінің абсолюттік белгісі

Кедергілерді шектеу беті

Шектеуші беттің абсолюттік биіктігі, м

Шектеуші бетінен биік орналасқан кедергінің асып кетуі, м

Ескертпе

6

7

8

9

10







      * Кедергілердің нөмірлері мен атауы Кедергіні тексеру актісіне

      сәйкес қойылады.

      ** ҰЖ ұзындығы шегінде ҰҚЖ ось сызығының әрбір жағына 750 м-ден

      алыс емес орналасқан қонуға кіру беті, ауыспалы бет, қонуға кірудің

      ішкі беті, ішкі ауыспалы беттер және тоқтатылған қону бетінің

      кедергілері үшін есептік кестелерде ғана ескеріледі.

      ________________________ ________________ _____________________

      (орындаушының қызметі) (қолы) (Т.А.Ә)

      2-кесте

Қауіпті кедергілер

Кедергілердің №№

Кедергілердің атауы

ӘБН-нен алыстату (Sп), м

Нағыз азимут (А)

Кедергінің абсолюттік белгісі (Нп), м

град.

Мин.

1

2

3

4

5

6

      2-кестенің жалғасы

Шектеуші бет

Шектеуші беттен кедергінің асырылуы, м

Қауіпті кедергілерді жою бойынша іс-шаралар

7

8

9


      М.О.

      _____________________________ ________________ ________________

      (өтініш берушінің қызметі) (қолы) (Т.А.Ә)

      _________________

      (күні)

      3-кесте

Қону МБ _________ болатын ұшу бағытында ақпараттық беттен биік
орналасқан кедергілерді анықтауға арналған есептік кесте

      Әуеайлақ ________________ ХОУ координаталардың басталуы - қону

      (атауы)

      МБ = ____болатын ҰҚЖ шегі

Кедергілердің* №№

Кедергілердің атауы*

ҰҚЖ шегінен қашықтық (Х), м

ҰҚЖ ось сызығы немесе оның жалғасынан басталатын қашықтық (У), м

Кедергінің абсолюттік белгісі (Нп), м

1

2

3

4

5







      3-кестенің жалғасы

D қашықтығы, м

Ақпараттық беттің абсолюттік биіктігі (Н), м

Ақпараттық бет үстінен кедергінің асып кетуі, м

Ескерту

6

7

8

9






      * Кедергілердің нөмірлері мен атауы Кедергілерді тексеру актісіне сәйкес белгіленеді.

      ____________________________ ___________ ______________________

      (орындаушының қызметі) (қолы) (Т.А.Ә)

      4-кесте

______________ әуеайлағында ӘК ең жоғары ұшу салмағын анықтау

      (атауы) барысында ескеру қажет кедергілер

Кедергілердің атауы

ҰҚЖ біткен жерінен қашықтық, м

ҰҚЖ біткен жерінің деңгейінен биіктік, м

1

2

3

Қону МБ = ____




Қону МБ _________





      М.О. Әуежай басқарушысы________________________________________

      _________ _______________________ ___________

      (қолы) (Т.А.Ә) (күні)

      5-кесте

Кедергілердің ұшып өтуінің ең төмен қауіпсіз биіктіктері
_____________ әуеайлағы

      (атауы)

ӘК санаты

РМЖ

ҚРЖ (ҚРЛ)

ҚЖЖ 2NDB

ЖЖРС NDB

Ескертпе

I

II

III

Қону МБ _____________

A







B







C







D







Қону МБ _____________

A







B







C







D








      М.О. Әуежай басқарушысы________________________________________

      _________ _______________________ ___________

      (қолы) (Т.А.Ә) (күні)

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
15-қосымша

      Ескерту. 15-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Кедергілерді "көлеңкелеу"
1. Жалпы ережелер

      "Көлеңкеленген" болып "көлеңке" аймағында орналасқан "көлеңкелейтін" кедергінің шыңынан өтетін "көлеңкелі" бетті қиып өтпейтін кедергі есептеледі.

      "Көлеңке" аймағы жеңіл және сынғыш кедергі болып табылмайтын жылжымайтын кедергілер арқылы пайда болады.

      Егер созылмалы кедергі "көлеңкелі" аймағында жартылай ғана орналасқан болса, оның қалған бөлігі "көлеңке" ережелері пайдаланбайтын жай кедергі ретінде қаралады.

2. Ішкі деңгейлес және конустық беттер

      Ішкі деңгейлес және конустық беттер шегінде орналасқан нүктелі кедергілерден "көлеңкелі" аймағы кедергі орналасқан нүктенің ортасында 100 м радиусты шеңбер ретінде белгіленген. "Көлеңке етуші" бет төмен түсетін 15 % еңіспен кедергінің шыңынан өтеді (1-сурет).

      Ішкі деңгейлес және конустық беттері шегінде орналасқан созылған кедергілерден "көлеңке" аймағы кедергінің периметрі бойынша ені 100 м жолақ болып табылады. "Көлеңке" беті төмен түсетін15 % еңіспен кедергінің үстінен өтеді (1-суретті қараңыз).

      Қонуға кіру, ауыспалы немесе ұшып көтерілу беттерінің шектері жанында орналасқан кедергілерден түсетін "көлеңке" бұл кедергілердің аймақтарына таратылмайды (1-суретті қараңыз).

      "Көлеңке етуші" кедергіден L қашықтықта орналасқан "көлеңкелі" беттің биіктігі төмендегілерге тең болады:



      мұнда (НП)- "көлеңкелі" кедергінің биіктігі;

      L - "көлеңкелі" кедергіден қашықтық.

      L қашықтығы ішкі деңгейлес және конустық беттің жоспары бойынша анықталады. Алайда нүктелі кедергілер үшін бұл қашықтық төмендегілерге тең болады:



      мұнда (ХП, YП)- "көлеңке етуші" нүктелі кедергінің тік бұрышты координаталары;

      X, У - "көлеңке етуші" беттің биіктігін анықтауға қажет нүктенің тікбұрышты координаталары.

      L қашықтығын анықтау үшін тікбұрышты координаталар өз белгілермен формулаларға қойылады.



      1-сурет. Ішкі деңгейлес және конустық беттер шегінде орналасқан

      кедергілермен "көлеңке" аймағының құрылуына:

      1 - кедергі; 2 - "көлеңке" аймағы; 5, 6 - "көлеңке" аймағындағы

      кедергілер;

      3, 4, 7, 8 - шектеуші беттер.

3. Қонуға бет алу

      Қонуға кіру бетінің шеңберінде орналасқан нүктелі кедергілері "көлеңке етуші" кедергілер ретінде қаралмайды.

      Қонуға кіру бетінің жоспарында (2-сурет) созылған кедергілерден "көлеңкелеу" аймағын сызу үшін "көлеңке етуші" кедергіден қонуға кіру бетінің екі жақтағы шектеріне параллельді сызықтар жүргізіледі.

      "Көлеңке етуші" бет екі жазықтық арқылы құрылады. Оның біреуі ҰҚЖ бағытында төмен түсетін 15 % еңіспен "көлеңке етуші" кедергінің жоғары жағынан өтсе, екіншісі - ҰҚЖ бағытына көлденең өтеді (2-суретті қараңыз). "Көлеңке етуші" бет қонуға кіру бетімен қиылысу нүктесіне дейін немесе "көлеңке етуші" кедергінің шеттерінен өткізілген сызықтар ("көлеңкелеу" аймағын құрайтын сызықтар) қиылысатын нүктесіне дейін созылады. Бұл "көлеңке етуші" кедергіге жақын орналасқан нүктесіне байланысты болады (2-суретті қараңыз).

      ҰҚЖ бағытындағы "көлеңке етуші" беттің биіктігі мыналарға тең болады.



      ҰҚЖ-дан бағытындағы "көлеңке етуші" кедергінің биіктігі Н=НП. тең болады.



      2-сурет. Қонуға кіру бетінің шеңберінде үздіксіз кедергілер

      арқылы аймақтың құрылуына:

      1 - кедергі; 2 - "көлеңкелеу" аймағы

4. Ұшып көтерілу беті

      Ұшып көтерілу шегінде "көлеңкелеу" аймағы ұшып көтерілу беті үшін көлбеу бетін 1,6%-ға және ақпараттық бет үшін - 1,2% артық кез келген жылжымайтын (нүктелі немесе созылмалы, бірақ жеңіл және сыңғыш емес) кедергі арқылы құрылады.

      Оның ішкі шегі "көлеңке етуші" кедергінің жоғары жағы арқылы ұшып көтерілу беті аймағының осіне перпендикуляр орналасқан сызығынан басталады. "Көлеңке етуші" бет аймақтың ішкі шегінен ҰҚЖ бағытында тиісті жағдайда 1,6 % немесе 1,2% еңіспен ұшып кету бетімен қиылысқан жеріне дейін көлденең өткізілген жазықтықпен құрылады (3-сурет).

      "Көлеңке етуші" беттің биіктігі Н=Нп тең болады.



      3-сурет. Ұшып көтерілу бет шегінде "көлеңкелеу" аймағының жасалуына:

      1 - кедергі, 2, 4 - шектеу беттері, 3 - "көлеңке етуші" бет;

      5 - "көлеңкелеу" аймағы.

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
16-қосымша

      Ескерту. 16-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

ӘК кейбір түрлері үшін бұрылуының ең төмен радиустарының
мәндері

ӘК түрі

Ил-18

Ил-62

Ил-76

Ил-86

Ту-134

Ту-154

Ан-12

Ан-24(26)

Ан-28

Як-40

Як-42

Л-410

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

ӘК бұрылуының ең төмен радиусы, м

19

30

12,7

24,5

16

22

15

12

6,4

10

18

4,8

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
17-қосымша

      Ескерту. 17-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

РЖ-ның осьтік таңбалау желісінің ҰҚЖ ось желісімен
түйіндесудің (А) ақтығын анықтау схемасы


  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
18-қосымша

      Ескерту. 18-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

ПАПИ/АПАПИ жүйелерінде шамдарды орнату жеріне дейінгі
D қашықтығын анықтау

      1. ПАПИ/АПАПИ (Dном қашықтығы) номиналды орны анықталады, ПАПИ/АПАПИ шамдары ҰҚЖ ось желісінің тиісті нүктесімен бір деңгейде орналасып, ал бұл деңгей ҰҚЖ шегінің деңгейіне сәйкес келеді.

      а) Жабдықталмаған ҰҚЖ:


жүйесі үшін;

жүйесі үшін.

      мұнда Нм - ұшқыш көз деңгейі мен шасси дөңгелегінің төменгі нүктесі (1-кестенің 1-бағаны) арасындағы тік қашықтық және ең үлкен ӘК ҰҚЖ шегінен жоғары осы нүктенің биіктігі (1-кестенің 2 немесе 3-бағаны) сомасына тең ең төмен биіктік;


- ПАПИ жүйесіндегі 2-ші шамның шоқ сәулесінің биікке көтерілу бұрышы (1-сурет);

- АПАПИ жүйесінде 1-шамның шоқ сәулесінің биікке көтерілу бұрышы (2-сурет).

      ә) Жабдықталған ҰҚЖ:


жүйесімен жабдықталған ҰҚЖ,

      Dном = 15 м/tg Ө - ҚРЛ немесе ҚЖЖ, ЖЖРС, ВОР, ВОР/ДМЕ жүйесімен жабдықталған ҰҚЖ.

      Нот - осы әуеайлақтың ILS (СП) тірек нүктенің биіктігі;


- осы әуеайлақ тұрақты түрде пайдаланатын ең үлкен ӘК (ең ұзақ DН қашықтығы бар) ILS борттық глиссадты антеннасы мен ұшқыш көзінің деңгейі арасындағы тік қашықтық;

      Ө - глиссаданың еңіс бұрышы.

      1-кесте

Қонуға кіру конфигурациясындағы ұшқыш көзінің деңгейі мен ұшақ шассиі дөңгелегінің арасындағы тік қашықтық, ма)

ҰҚЖ шегінің үстінде шасси дөңгелегінің төменгі нүктесі биіктігінің қалаулы қоры, м б),в)

ҰҚЖ шегінің үстінде шасси дөңгелегінің төменгі нүктесі биіктігінің ең төмен қоры, м г)

3-дейін

3-тен 5-ке дейін

5-тен 8-ге дейін

8-ден 14-ке дейін

6

9

9

9

3****

4

5

6


      * Тік қашықтықтар тобын таңдау кезінде осы ҰҚЖ-ны тұрақты түрде пайдаланатын ұшақтар ғана қарастырылады. Осы ұшақтардың ішінде ең үлкен ұшақтар ұшқыштың көздері деңгейі мен шасси дөңгелектерінің төменгі нүктесі арасындағы тік қашықтықтар тобын анықтайды.

      ** Әдеттегідей, (2) бағанда көрсетілген ҰҚЖ шегінің үстінде шасси дөңгелектерінің төменгі нүктесі биіктігінің қалаулы қоры қамтамасыз етіледі.

      Жеке жағдайларда егер биіктік қорының төмендетілген мәндері тиімді екендігі расталатын болса, (2) бағанда көрсетілген ҰҚЖ шегінің үстінде шасси дөңгелектерінің төменгі нүктесі биіктігі қорының мәндері (3) бағандағы мәндеріне дейін (бірақ бұл мәндерден төмен емес) төмендетілуі мүмкін.

      *** ҰҚЖ-ның жылжытылған шегінің үстінен шасси дөңгелектерінің төменгі нүктесі биіктігінің ең төмен қорын пайдалану кезінде ұшқыш көзінің деңгейі мен шасси дөңгелектерінің төменгі нүктесі арасындағы тік қашықтықтардың таңдалған тобындағы ең жоғары мәнді ұшақ ҰҚЖ жағынан ұшып өткен кезінде (2) бағанда көрсетілген тиісті қалаулы қор қамтамасыз етілген жағдайда қамтамасыз етіледі.

      **** ҰҚЖ шегінің үстінен дөңгелектердің төменгі нүктесі биіктігінің бұл қоры жеңіл турбореактивті емес ұшақтар пайдаланатын ҰҚЖ-да 1,5 м-ге дейін төмендетілуі мүмкін.

      2. Төмендегідей жағдайларда Dном қашықтығын түзету қажет:

      Dном қашықтығына сәйкес келетін ҰҚЖ осінің биіктігі ҰҚЖ шегінің деңгейінен 0,3 м-ден артық болса;

      ПАПИ/АПАПИ орналасуына сәйкес келетін ҰҚЖ осінің биіктігінен 0,3 м-ге артық болса ПАПИ/АПАПИ шамдарының (линзалардың) биіктігі.

      ҰҚЖ осінің биіктігі бойынша (Dном) қашықтығын түзету үшін мыналарға тең келетін DD1түзетуі анықталады:



      мұндағы М = (

-0002') - ПАПИ үшін; М = (

-0002') - АПАПИ үшін;

      Но - ҰҚЖ шегінің биіктігі;

      Н - Dномқашықтығына сәйкес келетін ҰҚЖ ось желісінің биіктігі.

      Түзетілген қашықтық:




өз белгісімен қосылады, яғни Но < Н болғанда шамдарды DD1 өлшеміне дейін ҰҚЖ шегіне қарай, ал Но > Н болғанда - ҰҚЖ шегінен жылжыту керек.

жаңа мәні кезінде ҰҚЖ осі биіктігі ҰҚЖ шегінің деңгейінен 0,3 м-ге дейін арттылса, қайта түзету жүргізіліп, биіктіктердегі айырма 0,3 м-ден кем түспегенше түзетуді қайта-қайта өткізу керек болады.

      3. Шамдар (линзалар) биіктігі бойынша түзетуді енгізу үшін төмендегілерге тең болатын DD2 түзету анықталады:



      мұнда М = (

- 0002') - ПАПИ үшін; М = (

- 0002') - АПАПИ үшін;

      h - D'ном қашықтықтағы ҰҚЖ ось желісінің деңгейінен шамдар (линзалардың) биіктігі;

      Н - D'ном қашықтықтағы ҰҚЖ ось желісінің биіктігі.

      Түзетілген қашықтық:




түзетуі

түзетуі сияқты да өз белгісімен қосылады. Барлық жағдайларда нәтижелі қашықтық ПАПИ/АПАПИ жүйесін пайдаланатын едәуір үлкен ӘК үшін осы қосымшаның 1-кестесінде қарастырылған ҰҚЖ шегінің үстінен шасси дөңгелегінің биіктігі қорын қамтамасыз ету қажет.

      4. D қашықтығын есептеудің толық үлгісі ИКАО Doc 9157 - AN/901 "Әуеайлақтарды жобалау бойынша нұсқаулығында" берілген, 4-бөлімі "Көзбен шолу құралдары".

      5. ПАПИ/АПАПИ глиссаданың ILS глиссадасымен сәйкестігін қамтамасыз ету кезінде ILS (СП) глиссаданың номиналды бұрышы үшін I және II санаттарының жүйелері үшін ± 0,075 9 және ІІІ санаттағы жүйесі үшін ± 0,040 6 рұқсат етіледі. 9=30 бұрышы үшін сәйкесінше ± 13,5' және ± 7,2' бұрышы үшін сәйкесінше рұқсат етілген. Стандартты орнатылғыш ПАПИ бұрыштары ±10' шамасында глиссаданы қамтамасыз етеді, ал бұл глиссадалардың сәйкес келмеуіне әкеп соқтыруы мүмкін. ILS (СП) глиссадасы оның 5' және одан да көп номиналды бұрышынан үнемі айырылған жағдайда, ПАПИ жүйесі ILS (СП) глиссаданың нақты,бірақ номиналды емес еңісі бойынша орнатылады.

      Пилоттың көз деңгейі мен ILS борттық антеннасы арасындағы түрлі қашықтықтарына ие түрлі типтегі ӘК-ні есепке ала отырып, глиссадалардың сәйкес келу дәрежесі ПАПИ "глиссадасында" секторды 20'-дан 30'-дейін кеңейту арқылы ұлғайтылуы мүмкін.



      1-сурет. 2о30’ - 4о шеңберінде Ө үшін ПАПИ шамдарының шоқ

      сәулелерінің орналасуы мен биіктен көтерілу бұрыштары



      2-сурет. АПАПИ шамдарының шоқ сәулелерінің орналасуы мен биіктен

      көтерілу бұрыштары.

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
19-қосымша

      Ескерту. 19-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

КҚО, ЖҚО-І, ЖҚО-II, ЖҚО-III жарық беретін сигнал жабдықтары
жүйесінің сәйкестік

ҚР ӘПЖН тармақтары

Тексеру қорытындылары

Растайтын құжат

ҚР ӘПЖН сәйкестігі

Ескертпе

1

2

3

4

5






Растайтын құжаттар:

1.

      М.О. ________________________ ________ ________________________

      (өтініш берушінің лауазымы) (қолы) (Т.А.Ә.)

      ______________________

      (күні)

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
20-қосымша

ӘЖБ радиотехникалық қамтамасыз етуі мен диспетчерлік пункттерінің ҚР ӘПЖН талаптарына сәйкестігінің кестесі

      Ескерту. 20-қосымша алып тасталды – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 23.07.2019 № 539 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
21-қосымша

Метеорологиялық жабдықтарының ҚР ӘПЖН талаптарына сәйкестігінің кестесі

      Ескерту. 21-қосымша алып тасталды – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 23.07.2019 № 539 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
22-қосымша

Сезімталдықты өлшеу әдістемесі

      Ескерту. 22-қосымша алып тасталды – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 23.07.2019 № 539 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
23-қосымша

      Ескерту. 23-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1-кесте

Электрмен жабдықтаудың және ондағы электр
жабдықтардың ҚР ӘПЖН талаптарына сәйкестік кестесі

ҚР ӘПЖН тармақтары

Сынақтар мен тексерулер қорытындысы

ҚР ӘПЖН-ға сәйкестігі

Ескерту

1

2

3

4

      М.О.

      Әуежайдың басшысы _________ ________________ __________

      (қолы) (Т.А.Ә.) (күні)

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
24-қосымша

      Ескерту. 24-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1-кесте

Авариялық-құтқару құралдарының ҚР ӘПЖН
талаптарына сәйкестік кестесі

ҚР ӘПЖН тармақтары

Сынақтар мен тексерулер қорытындысы

ҚР ӘПЖН-ға сәйкестігі

Ескертпе

1

2

3

4





Растайтын құжат:

1.

      М.О.

      Әуежайдың басшысы _________ ________________ __________

      (қолы) (Т.А.Ә.) (күні)

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
25-қосымша

      Ескерту. 25-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

ӘК-ның кейбір түрлерінің ӨҚТД бойынша санатын анықтауға
арналған көлемі

ӘК үлгісі

Фюзеляждың ұзындығы, м

Фюзеляждың ені, м

ӘК үлгісі

Фюзеляждың ұзындығы, м

Фюзеляждың ені, м

Ил 86

59,54

6,1

Ан 12

31,1

4,1

Ил-96

55,35

6,1

Ан 30

24,5

3,0

Ил-62

53,18

4,1

Ан 26

23,8

2,9

Ил 18

35,9

3,5

Ан 24

23,53

2,9

Ту-134

35,0

2,9

Як-40

20,36

2,8

Ил 76

46,6

4,8

Л-410

13,6

2,7

Ту 154

47,9

3,8

Ан 28

13,1

2,5

Ту 204

45,17

4,1

Ан 2

12,7

2,6

Як 42

36,20

3,8







  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
26-қосымша

ӨА-ның әуеайлақта орналасу үлгісі


      1-сурет. Екі ҰҚЖ қатар орналасқан жағдайдағы ӨА орналасу үлгісі

      ҰҚЖ бір-біріне параллельді және жақын орналасқан, № 1 ҰҚЖ ӨҚТД бойынша 6-санатта, ал № 2 ҰҚЖ - 7-санатта. Әуеайлақтағы ӨА-ның жалпы саны үшке тең. Бұл жағдайда бұрылу уақыты бойынша талаптарды орындау кезінде (ҚР ӘПЖН 459-тармағы) әрбір ҰҚЖ үшін ӨА-ның саны мен өрт сөндіретін құрам қоры да, осы ӨА-ның барлығын бірге жеткізудің нормативтік шамасы да есептелген.



      2-сурет. ҰҚЖ тангенциалдық схема бойынша орналасқан жағдайда ӨА

      орналасу үлгісі

      ҰҚЖ бір бірінен айтарлықтай алыс қашықтықта орналасқан, №2 ҰҚЖ ӨҚТД бойынша жетінші санатта, ал №1 ҰҚЖ - 6-санатта. Бұл жағдайда әуеайлақтағы ӨА жалпы саны төртке тең, бұл бұрылу уақытына қойылатын талаптарды орындау кезінде әрбір ҰҚЖ үшін ӨА-ның саны мен өрт сөндіретін құрам қорын, барлық ӨА-ны бірге пайдаланудың нормативтік шамасын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.



      3-сурет. Екі ҰҚЖ бір-бірінен едәуір алшақ орналасқан жағдайдағы

      ӨА орналасу үлгісі

      Екі ҰҚЖ бір бірінен едәуір алшақ қашықтықта орналасқан, №2 ҰҚЖ ӨҚТД бойынша жетінші санатта, ал №1 ҰҚЖ - 6-санатта. Әуеайлақтағы ӨА-ның ең аз саны алтыға тең.

      Бұрылу уақытына қойылатын талаптарды орындау кезінде әрбір ҰҚЖ үшін ӨА-ның саны мен өрт сөндіретін құрам қорын, барлық ӨА-ны бірге пайдаланудың нормативтік шамасын

      № 1 ҰҚЖ үшін № 1, 2, 3 ӨА;

      № 2 ҰҚЖ үшін № 4, 5, 6 ӨА қамтамасыз етеді.

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
27-қосымша

      Ескерту. 27-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Авариялық-құтқару құралдарының ҚР ӘПЖН талаптарына
сәйкестігін анықтау

      Әуеайлақта екі ҰҚЖ бар (№1 ҰҚЖ мен №2 ҰҚЖ). №2 ҰҚЖ-дан Ан-24, Ту-134, Ту-154 ұшақтары ұшады. №1 ҰҚЖ-дан Ан-24 және Ту-134 ұшақтары ұшады. Ту 134 ұшағы ең үлкен ұшақ болғандықтан, №1 ҰҚЖ-ға ӨҚТД бойынша 6-санат берілген. №2 ҰҚЖ үшін ең үлкен ұшақ - Ту-154. №2 ҰҚЖ-ның осы ұшақтың фюзеляж ұзындығы мен ені бойынша санаты 7-ге тең.

      Әуеайлақта екі ҰҚЖ бар (№ 1 ҰҚЖ мен № 2 ҰҚЖ).

      № 2 ҰҚЖ ӨҚТД бойынша 7-санатта, № 1 ҰҚЖ - алтыншы.

      Әуеайлақта барлығы төрт ӨА бар: АЦ-40 (375), АА-60 (7310) және АА-40 (43105) үлгісіндегі 2 автомобиль.

      № 1 ҰҚЖ-ны қорғауды АЦ-40 (375), АА-60 (7310) және АА-40 (43105) қамтамасыз етеді. № 2 ҰҚЖ-ны қорғауды АЦ-40 (375), АА-40 (43105) № 1 және АА-40 (43105) № 2 қамтамасыз етеді.

      Тәжірибелі тексерулер қорытындысы бойынша ӨА бұрылу уақытының мәні есептелді, олар мынадай кестелерде берілген.

      № 1 ҰҚЖ қорғанысын қамтамасыз ететін ӨА бұрылу уақыты

ӨА үлгісі

Қону МБ = 1800

MKпoc = 3600

Бұрылу уақыты, с

АЦ-40 (375)

АА-60 (7310)

АА-40 (43105) № 1

175

184

170

180

193

176


      № 2 ҰҚЖ қорғанысын қамтамасыз ететін ӨА бұрылу уақыты

ӨА үлгісі

Қону МБ = 1500

Қону МБ = 3300

Бұрылу уақыты, с

АЦ 40 (375)

АА 40 (43105) - № 1

АА 40 (43105) - № 2

165

200

172

145

215

160


      Кестелерден ӨА-ның нақты бұрылу уақытының ҚР ӘПЖН талаптарына сәйкес келетінін көруге болады.

      1-үлгі. Әуеайлақта бір типті екі КШҚ бар, әуеайлақтағы өрт сөндіретін АА-60 (7310) автомобилі үстіне орнатылған КШҚ-ның тактикалық-техникалық сипаттамасы мынадай:

      көбік ату жиілігі - 80…100;

      көбік қабатының биіктігі, см - 8…20;

      қамту ені, м - 4…8;

      көбік шашыратуы, м3/с:

      қамту ені мынадай болғанда 4 м - 2,4…3,8;

      қамту ені мынадай болғанда 8 м - 3,8…4,8;

      су мен көбік түзгіш қоры, м3 - 12,9.

      ГТД (жолақтың ең кіші көлемі ұзындығы - 900 м, ені 24 м, биіктігі - 5 см) болатын 4 моторлы ұшақты қондыру үшін көбікті жолақ жасау қажет.

      Ең кіші көлемді жолақ үшін көбіктің қажет көлемі 900 м құрайды. АА-60 (7310) үлгісіндегі екі ӨА пайдаланған жағдайда қолдағы су мен көбік түзгіштің қоры 25,8 м3 құрайды, бұл 2064 м3 көбік алуға мүмкіндік береді (есептелген көбік ату жиілігі 80-ге тең).

      Көбікті жолақ жасау схемасы әзірленген (1-сурет), оған сәйкес ҰҚЖ-ға ұзындығы 1000 м, ені 24 м және биіктігі 8 см көбікті жолақ жасалады.



      1-сурет. Көбікті жолақты екі КШҚ машинасымен шашырату схемасы

      КШҚ көбікті жолақтың геометриялық ортасынан қарама-қарсы бағытта қозғалады. КШҚ жұмысы бірге жүреді. Әр құрылғы ең көп дегенде 12 м3 су мен көбік түзгіш жұмсап, 960 м3 көбік шығарып, жалпы ұзындығы 1500 м және ені 8 м болатын учаскені көбікпен жабады. Бір КШҚ-дағы су мен көбік түзгіш қоры 12,9 м3 құрайды. Демек, жоғарыда көрсетілген схеманы іске асыруға әбден болады және ол көлемі жағынан ҚР ӘПЖН талаптарына сәйкес келеді.

      Көбікті жолақты шашыратудың есептелген уақыты бір КШҚ жұмысының уақытына тең, ол шыққан көбік көлемін (960 м3) көбік шығарудың ең аз мәніне (3,8 м3/с) бөлу арқылы анықталады. Тиісінше, көбікті жолақ шашырату уақыты 4,2 минутты құрайды, бұл ҚР ӘПЖН талаптарына сәйкес келеді.

      2-үлгі. Әуеайлақта ҰҚЖ бетіне көбік шашырататын құрылғы бар, оның тактикалық-техникалық сипаттамасы мынадай:

      көбік ату жиілігі - 40…50;

      көбікті қабат биіктігі, см - 5…20;

      қамту ені, м - 14;

      көбік шашырату, м3/с - 1,2…1,5;

      су мен көбік түзгіш қоры, м3 - 17,5.

      ГТД (жолақтың ең кіші көлемі ұзындығы - 750 м, ені 12 м, биіктігі - 5 см) болатын 3 моторлы ұшақты қондыру үшін көбікті жолақ жасау қажет. Ең кіші көлемді жолақ үшін көбіктің қажет көлемі 450 м3 құрайды. Су мен көбік түзгіштің қоры 17,5 м3 құрайды, бұл 680 м3 көбік алуға мүмкіндік береді (есептелген көбік ату жиілігі 40-қа тең). Көбікті жолақ жасау схемасы әзірленген (2-сурет), оған сәйкес КШҚ бір өтіп шыққан кезде ҰҚЖ бетінде ұзындығы 800 м, ені 14 м және биіктігі 6 см көбікті жолақ жасайды.



      2-сурет. Бір КШҚ машинасымен көбікті жолақ жасау схемасы

      Аталған көлемдегі көбікті жолақ жасау үшін 672 м3 көбік қажет, бұл үшін көбік шашырату жиілігі 40 болған жағдайда, 16,8 м3 су мен көбік түзгіш талап етіледі.

      Қолда бар су мен көбік түзгіш қоры (17,5 м3) талап етілетін қордан асатын болса, онда келтірілген схеманы іске асыруға болады және ол ҚР ӘПЖН талаптарына сәйкес келеді.

      Шыққан көбік көлемін (672 м3) көбік шығарудың ең аз мәніне (1,2 м3/с) бөлу арқылы анықталатын көбікті жолақты шашыратудың есептелген уақыты 9,34 минутты құрайды және ҚР ӘПЖН талаптарына сәйкес келеді.

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
28-қосымша

      Ескерту. 28-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.



      Сурет. Жабдықталған FATO-ның қауіпсіздік аймағы

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
29-қосымша

      Ескерту. 29-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.



      Жерүсті рулдеу маршруты=1,5х ең үлкен габариттік ені

      Сурет. Жерүсті рульдеу маршруты

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
30-қосымша

      Ескерту. 30-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.



      Жерүсті рульдеу маршруты = 2 х ең үлкен габариттік ені

      Сурет. Әуеде рульдеу маршруты

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
31-қосымша

      Ескерту. 31-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.



  Тұрақ орны = 1,2 D
Сурет. Тікұшақтың тұрақ орны
Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
32-қосымша

      Ескерту. 32-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

 

      Сурет. Тікұшақ тұрақ орнының қорғау аймағы

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
33-қосымша

      Ескерту. 33-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.



      Сурет. Рульдеу/БЖЖ әуе маршруттарымен қоса, қалқуы кезінде кері

      бұрылыстарды орындауға арналған тікұшақтардың тұрақ орындары:

      бірмезгілді операциялар үшін

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
34-қосымша

      Ескерту. 34-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.



      Сурет. Бұру-жылжу/БЖЖ әуе маршруттарымен қоса, қалқуы кезінде кері

      бұрылыстарды орындауға арналған тікұшақтардың тұрақ орындары:

      бірмезгілді емес операциялар үшін

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
35-қосымша

      Ескерту. 35-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      Кесте

FATO-ға арналатын ең аз қауіпсіз қашықтықтар

Егерде ұшақтың және/немесе тікұшақтың салмағы мынадай болса:

FATO шегінің және ҰҚЖ жиегінің немесе БЖЖ жиегінің арасындағы қашықтық

3175 кг дейін, бірақ 3175 кг қоспағанда

60 м

3175 кг бастап 5760 кг дейін, бірақ 5760 кг қоспағанда

120 м

5760 кг бастап 100 000 кг дейін, бірақ 100 000 кг қоспағанда

180 м

100 000 кг және одан астам

250 м

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
36-қосымша

      Ескерту. 36-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.



      Сурет. Бағамы шектелген операцияларды орындау барысында кеменің

      бүйіріне қонуға рұқсат етілген бағамдар

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
37-қосымша

      Ескерту. 37-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.





      Ескертпе. Бұл суретте тікұшақтар үшін қонуға дәлме-дәл емес кіруге арналатын FATO аймағы бар және кедергілерден бос жолағы бар тікұшақ айлағының кедергілерді шектеу беттері көрсетілген.

      Сурет. Кедергілерді шектеу беттері

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
38-қосымша

      Ескерту. 38-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.





      150о секторы (Талаптарды қанағаттандыру мақсатында, шеңбер бойымен басқа да қалыптарын пайдалануға және бүкіл секторды көрсетілген қалыпқа қатысты ±15о шектерінде бұруға болады)

      Сурет. Тікұшақ айлағының кедергілерден бос секторы

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
39-қосымша

      Ескерту. 39-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.



      Сурет. Тікұшақпалубасындағы кедергілерді шектеу секторлары

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
40-қосымша

      Ескерту. 40-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.



      1-сурет. Ұшып-көтерілу/қонуға кіру кезінде биіктік жинақтау беті

      (жабдықталмаған FATO аймағы)



      2-сурет. Ұшып-көтерілу кезінде биіктік жинақтау беті

      жабдықталған FATO үшін



      3-сурет. Дәлме-дәл қонуға кірумен жабдықталған

      FATO жағдайындағы қонуға кіру беті



      4-сурет. Қонуға дәлме-дәл емес кірумен жабдықталған FATO-ға

      арналатын қонуға кіру беті

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
41-қосымша

      Ескерту. 41-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.



      Ішкі көлденең бет болмаған жағдайдағы баламалы шешім Қонуға дәлме-дәл кіру (шектес пішіндер)

      Сурет. Кедергілерді шектеудің өтпелі, ішкі көлденең және конустық

      беттері

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
42-қосымша

      Ескерту. 42-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1-кесте

Кедергілерді шектеу беттерінің өлшемдері мен еңістері

      Жабдықталған fato аймағы (қонуға дәлме-дәл кіру)


FATO аймағының үстіндегі биіктігі 30 бұрышпен қонуға кіру

FATO аймағының үстіндегі биіктігі 60 бұрышпен қонуға кіру

Беттер және олардың өлшемдері

90 м

(300 фут)

60 м

(200 фут)

45 м

(150 фут)

30 м

(100 фут)

90 м

(300 фут)

60 м

(200 фут)

45 м

150 фут)

30 м

(100 фут)

Қонуға кіру беті

Ішкі шегінің ұзындығы

90 м

90 м

90 м

90 м

90 м

90 м

90 м

90 м

FATO соңынан қашықтығы

60 м

60 м

60 м

60 м

60 м

60 м

60 м

60 м

FATO үстіндегі биіктікке дейін әр жағының ауытқуы

25 %

25 %

25 %

25 %

25 %

25 %

25 %

25 %

FATO үстіндегі биіктікке дейінгі қашықтығы

1 745 м

1 163 м

872 м

581 м

870 м

580 м

435 м

290 м

FATO үстіндегі биіктіктегі ені

962 м

671 м

526 м

380 м

521 м

380 м

307,5 м

235 м

Параллельді секторға дейінгі ауытқуы

15 %

15 %

15 %

15 %

15 %

15 %

15 %

15 %

Параллельді секторға дейінгі қашықтығы

2 793 м

3 763 м

4 246 м

4 733 м

4 250 м

4 733 м

4 975 м

5 217 м

Параллельді сектордың ені

1 800 м

1 800 м

1 800 м

1 800 м

1 800 м

1 800 м

1 800 м

1 800 м

Сыртқы шегіне дейінгі қашықтық

5 462 м

5 074 м

4 882 м

4 686 м

3 380 м

3 187 м

3 090 м

2 993 м

Сыртқы шектегі ені

1 800 м

1 800 м

1 800 м

1 800 м

1 800 м

1 800 м

1 800 м

1 800 м

Бірінші сектордың енісі

2,5 %

(1:4)

2,5 %

(1:40)

2,5 %

(1:4)

2,5 %

(1:40)

5 %

(1:20)

5 %

(1:20)

5 %

(1:20)

5 %

(1:20)

Бірінші сектордың ұзындығы

3 000 м

3 000 м

3 000 м

3 000 м

1 500 м

1 500 м

1 500 м

1 500 м

Екінші сектордың енісі

3 %

(1:33,3)

3 %

(1:33,3)

3 %

(1:33,3)

3 %

(1:33,3)

6 %

(1:16,66)

6 %

(1:16,66)

6 %

(1:16,66)

6 %

(1:16,66)

Екінші сектордың ұзындығы

2 500 м

2 500 м

2 500 м

2 500 м

1 250 м

1 250 м

1 250 м

1 250 м

Беттің жалпы ұзындығы

10 000 м

10 000 м

10 000 м

10 000 м

8 500 м

8 500 м

8 500 м

8 500 м

Конустық беті

Енісі

Биіктігі

5 %

55 м

5 %

55 м

5 %

55 м

5 %

55 м

5 %

55 м

5 %

55 м

5 %

55 м

5 %

55 м

Өтпелі бет

Енісі

Биіктігі

14,3 %

45 м

14,3 %

45 м

14,3 %

45 м

14,3 %

45 м

14,3 %

45 м

14,3 %

45 м

14,3 %

45 м

14,3 %

45 м


      2-кесте

Кедергілерді шектеу беттерінің өлшемдері мен еңістері

      Жабдықталмаған fato аймағы (және қонуға дәлме-дәл емес кіруге)

Беттер және олардың өлшемдері

Жабдықталмаған FATO аймағы (көзбен шолу жағдайда)

Қонуға дәлме-дәл емес кіруге арналатын FATO аймағы (қонуға құрал-аспаптың көмегімен кіру)

Тікұшақтың ұшу-техникалық сипаттамаларының класы



1

2

3

Қонуға кіру беті

Ішкі шектің ені

Қауіпсіздік аймағының ені

Қауіпсіздік аймағының ені

Ішкі шектің орналасуы

Шегі

Шегі

Бірінші сектор

Ауытқуы

күндіз

10%

10%

10%

16%

түнде

15%

15%

15%



Ұзындығы (м*)

күндіз

245ма

245ма

245ма

2500м

түнде

245ма

245ма

245ма



Сыртқы ені (м**)

күндіз

49мb

49мb

49мb

890м

түнде

73,5мb

73,5мb

73,5мb



Енісі (максимальді)



8%*

8%*

8%*

3,33%

Екінші сектор

Ауытқуы

күндіз

10%

10%

10%

-

түнде

15%

15%

15%



Ұзындығы

күндіз

***

***

***

***

түнде

***

***

***

***

Сыртқы ені

күндіз

****

****

****

****

түнде

****

****

****

****

Енісі (максимальді)



12,5%

12,5%

12,5%

-

Үшінші сектор

Ауытқуы



параллельді

параллельді

параллельді

-

Ұзындығы

күндіз

*****

*****

*****

-

түнде

*****

*****

*****


Сыртқы ені

күндіз

****

****

****

-

түнде

****

****

****


Енісі

(максимальді)



15%

15%

15%

-

Ішкі горизонтальді

Биіктігі


-

-

-

45м

Радиусы


-

-

-

2000м

Конустық

Енісі


-

-

-

5%

Биіктігі


-

-

-

55м

Өтпелі

Енісі


-

-

-

20%

Биіктігі


-

-

-

45м

* Еңіс пен ұзындық тікұшақтарға дағдарыс аймақтарды "айналып өту" қағидаларын сақтап қону үшін тежеуді жүзеге асыруға мүмкіндік береді.

** Бұл өлшемге ішкі шектің ені қосылады.

*** Ішкі шектен ауытқуы күндізгі уақыттағы ұшуларды орындағанда алып жүруші винттің 7 диаметріне және түнгі уақыттағы ұшуларды орындағанда алып жүруші винттің 10 диаметріне тең енін қамтамасыз ететін нүктеге дейінгі қашықтығымен анықталады.

**** Жалпы ені күндізгі уақыттағы ұшуларды орындағанда алып жүруші винттің 7 диаметріне және түнгі уақыттағы ұшуларды орындағанда алып жүруші винттің 10 диаметріне тең.

***** Ішкі шектен қонуға кіру бетінің ішкі шектің асырылымынан 150 м қатысты биіктікке жететін нүктеге дейінгі қашықтығымен анықталады.


      3-кесте

Кедергілерді шектеу беттерінің өлшемдері мен еністері

      Түзусызықтық ұшып-көтерілу

Беттер және олардың өлшемдері

Құрал-аспап бойынша емес (көзбен шолу жағдайда

Құрал-аспап бойынша

Тікұшақтың ұшу-техникалық сипаттамаларының класы

1

2

3

Ұшып-көтерілу кезіндегі биіктік жинақтау беті

Ішкі шектің ені

Қауіпсіздік аймағының ені

90 м

Ішкі шектің орналасуы

Кедергілерден бос аймақтың шегі немесе соңы

Кедергілерден бос аймақтың шегі немесе соңы

Бірінші сектор

Ауытқуы (%)

күндіз

10

10

10

30

түнде

15

15

15


Ұзындығы

күндіз

*

245м**

245м**

2850м

түнде

*

245м**

245м**


Сыртқы ені

күндіз

***

49м****

49м****

1800м

түнде

***

73,5м****

73,5м****


Енісі

(максималды)



4,5%*

8%**

8%**

3,5%

Екінші сектор

Ауытқуы

күндіз

параллельді

10%

10%

параллельді

түнде

параллельді

15%

15%


Ұзындығы

күндіз

***

*

*

1510 м

түнде

*****

*

*


Сыртқы ені

күндіз

***

***

***

1800 м

түнде

***

***

***


Енісі

(максималды)



4,5%

15%

15%

3,5%

Үшінші сектор

Ауытқуы


параллельді

параллельді

параллельді

-

Ұзындығы

күндіз

*****

*****

7640 м

*****


түнде

*****

******


*****

Сыртқы ені

күндіз

***

***

1800 м

***


түнде

***

***


***

Еңкіштігі

(максималды)


15%

15%

2%

15%

*. Еңкіштік пен ұзындық тікұшақтарға дағдарыс аймақтарды "айналып өту" қағидаларын сақтап қону үшін тежеуді жүзеге асыруға мүмкіндік береді.

**. Бұл өлшемге ішкі шектің ені қосылады.

***. Ішкі шектен ауытқуы күндізгі уақыттағы ұшуларды орындағанда алып жүруші винттің 7 диаметріне және түнгі уақыттағы ұшуларды орындағанда алып жүруші винттің 10 диаметріне тең енін қамтамасыз ететін нүктеге дейінгі қашықтығымен анықталады.

****. Күндізгі уақыттағы ұшуларды орындағанда алып жүруші винттің 7 диаметріне және түнгі уақыттағы ұшуларды орындағанда алып жүруші винттің 10 диаметріне тең жалпы ені.

*****. Ішкі шектен қонуға кіру бетінің ішкі шектің асырылымынан 150 м қатысты биіктікке жететін нүктеге дейінгі қашықтығымен анықталады.


      4-кесте

Қисық сызықты траектория бойынша қонуға кіру/ұшып-көтерілу
кезіндегі биіктік жинақтау аймағына қатысты критерийлері

      Қону аспап-құралынсыз ұшып-көтерілудің және қонуға кірудің соңғы

      сатысы

Құрал

Қойылатын талап

Бағытты өзгерту

Талаптарға сәйкес (максимальді 120о.

Осьтік сызыққа кері бұрылыс жасау радиусы

Кем дегенде 270 м.

Ішкі дәлізге дейінгі қашықтық*

а) 1 класты ұшу-техникалық сипаттамалары бар тікұшақтар үшін - тікұшақтарға арналатын қауіпсіздік аймағының немесе кедергілерден бос жолақтың соңынан кем дегенде 305 м.

b) 2 және 3 класты ұшу-техникалық сипаттамалары бар тікұшақтар үшін - FATO аймағының соңынан кем дегенде 370 м.

Ішкі дәліздің ені

- күндіз

Ішкі шектің ені плюс ішкі дәлізге дейінгі қашықтықтың 20%-ы.

- түнде

Ішкі шектің ені плюс ішкі дәлізге дейінгі қашықтықтың 30%-ы.

Сыртқы дәліздің ені

- күндіз

Ішкі шектің ені плюс ішкі дәлізге және алып жүруші винттің 7 диаметрін құрайтын минимальді еніне дейінгі қашықтықтың 20%-ы.

- түнде

Ішкі шектің ені плюс ішкі дәлізге және алып жүруші винттің 10 диаметрін құрайтын минимальді еніне дейінгі қашықтықтың 30%-ы.

Ішкі және сыртқы дәліздің асырылымы

Ішкі дәлізден қашықтығымен және берілген градиентпен (градиенттермен) анықталады.

Еңкіштіктер

1 және 3 кестелеріне сәйкес.

Ауытқуы

1 және 3 кестелеріне сәйкес.

Аймақтың жалпы ұзындығы

1 және 3 кестелеріне сәйкес.

*Ұшып-көтерілгеннен кейін кері бұрылысты орындауды бастауға дейінгі немесе соңғы сатыдағы кері бұрылысты аяқтауға қажетті минималды қашықтықты білдіреді.


      Ұшып-көтерілу немесе қонуға кіру кезінде, биіктік жинақтау аймағының жалпы ұзындығының шектерінде, тағы бір кері бұрылысты орындау қажет болуы мүмкін. Ішкі және сыртқы дәліздердің ені аймақтың максимальді енімен бірдей болатын жағдайларды қоспағанда, ұқсас критерийлер келесі кезектегі кері бұрылыстарға қатысты қолданылады.

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
43-қосымша

      Ескерту. 43-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.



      "Тек қана шығыр" жазуы тікұшақ пилотына жақсы көрінуі үшін

      ақ түске боялады.

      Сурет. Кеме бортындағы шығырлы алаң

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
44-қосымша

      Ескерту. 44-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.



      Сурет. Тікұшақ айлағының тану таңбалауы (крест аясында көрсетілген)

      кедергілерден бос секторды ескере отырып бағдарланған)

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
45-қосымша

      Ескерту. 45-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.



      Барлық өлшем бірліктері сантиметрлермен көрсетілген.

      Сурет. Барынша рұқсат етілетін массаны таңбалауға арналған сандар

      мен әріптердің пішіні мен өлшемдері

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
46-қосымша

      Ескерту. 46-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.



      Сурет. FATO аймағын белгілеу таңбалауы.

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
47-қосымша

      Ескерту. 47-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.



      Сурет. Дәлдеп қону нүктесінің таңбалауы

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
48-қосымша

      Ескерту. 48-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.



      Сурет. Тікұшақпалубасының қонуға тыйым салынған секторының таңбалауы

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
49-қосымша

      Ескерту. 49-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.



      Сурет. Қонуға тыйым салынған бағыттың сегменттерін

      орналастыруға арналған техникалық сипаттамалар

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
50-қосымша

      Ескерту. 50-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.



      Бұл сигнал көздемелі шеңберде орналасқан "Н" белгісін жасырып тұр.

      Сурет. Құрылысқа кеменің қонуына тыйым салынған

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
51-қосымша

      Ескерту. 51-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.



      1-сурет. Әуе арқылы рульдеуге арналған маркер



      2-сурет. Әуе бойынша рульдеу маршрутының маркері

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
52-қосымша

      Ескерту. 52-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.



      Сурет. Жақындау оттарының жүйесі

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
53-қосымша

      Ескерту. 53-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.



      Сурет. Тікұшақтардың жабдықталмаған ҰҚЖ-ға қонуын қамтамасыз

      етуге арналған оттар изоканделінің диаграммасы

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
54-қосымша

      Ескерту. 54-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.



      Сурет. "Траекториядағы" секторды кеңейту бұрышы

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
55-қосымша

      Ескерту. 55-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.



      Сурет. Глиссаданы визуалды индексациялау жүйелеріне арналған

      кедергілерді қорғау беті

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
56-қосымша

      Ескерту. 56-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      Кесте

Кедергілерден қорғау бетінің өлшемдері мен еңістері

Беті және өлшемдері

Жабдықталмаған fato аймағы

Қонуға дәлме-дәл емес кіруге арналатын fato аймағы

Ішкі шегінің ұзындығы

Қауіпсіздік аймағының ені

Қауіпсіздік аймағының ені

FATO аймағының соңынан қашықтығы

Минимумы 3 м

60 м

Ауытқу

10 %

15 %

Жалпы ұзындығы

2500 м

2500 м

Енісі

PAPI A* - 0,57ғ

A* - 0,57ғ


HAPI A - 0,65ғ

A - 0,65ғ


APAPI A* - 0,9ғ

A* - 0,9ғ

* "Глиссададан төмен" сигналының жоғарғы шегінің бұрышы.

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
57-қосымша

      Ескерту. 57-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.



      Сурет. Қонуға кіру және ұшып көтерілудің соңғы кезеңі аймағының

      (FATO) тұмсықтағы және артқы жағындағы бөлігінде кедергілерді шектеу

      беті

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
58-қосымша

      Ескерту. 58-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.



      Сурет. Түнгі жұмыстарды жүргізу. Жарықтандыруға қойылатын талаптар.

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
59-қосымша

      Ескерту. 59-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.



      Сурет. HAPI сигналының форматы

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
60-қосымша

      Ескерту. 60-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      Кесте

Тікұшақ алаңының периметрі бойынша оттардың изокандел
диаграммасы

Жоғарылау бұрышы

Қарқындылығы

0о-90о

60cd max

>20о-90о

3cd min

>10о-20о

15cd min

0о-10о

30cd min

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
61-қосымша

      Ескерту. 61-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1-кесте

Тікұшақ айлағы метеожабдығының құрамы

Р/с

Жабдықтың атауы

Құрал-аспаптық ұшулар (ҚАҰ) үшін жабдықталған кемелер, ТҚ

Құрал-аспаптық ұшулар (ҚАҰ, КҰАЖ) үшін жабдықталмаған кемелер, ТҚ

1

Көрінім алыстығын өлшегіш-тіркегіштер (жинақ)

1

1

2

Бұлттардың төменгі шегінің биіктігін (БТШБ) өлшегіштер (жинақ)

1

1

3

Жел параметрлерінің өлшегіштері (жинақ)

2 (олардың біреуі - қосалқы)

1

4

Атмосфералық қысым өлшегіштері, дана.

2 (олардың біреуі - қосалқы)

2 (олардың біреуі - қосалқы)

5

Температура және ылғалдық өлшегіштері (жинақ)

1

1

6

Жарықтандырылған желмеңзегіш

1*

1*

      * Мата енінен жасалған конустың өлшемдері: ұзындығы 1,2 метр, диаметрі 0,3 метр (үлкені) және 0,15 м (кішісі); ақ пен қара немесе қызыл аралас жолақтары бар (5 жолақ), шеткі жолақтары қара (қызыл).

      2-кесте

Метеожабдыққа қойылатын талаптар

Р/с

Метео ұлғайтылымы

Өлшем диапазоны

1

Метеорологиялық көрінім алыстығы (аспаптық) м.

200 - 6000

2

Бұлттардың төменгі шегінің биіктігі м.

30 - 1000

3

Желдің бағыты. град.

0 - 360

4

Желдің жылдамдығы, орташаланған, 2 мин. ішінде. м/с

1 - 40

5

Желдің максимальді жылдамдығы, өткен 10 мин. ішінде, м/с

1 - 50

6

Қысым, гПа (мб)

600 - 1080

7

Ауа температурасы, оС

-60 - +50

8

Ауаның салыстырмалы ылғалдығы, %

30 - 100

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
62-қосымша

      Ескерту. 62-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Тікүшақ алаңдар үшін авариялық-құтқару жабдығының ең аз
құрылымы

Жабдықтар мен құралдар атауы

Саны

Ажыратылмалы кілт

1

Үлкен балта (сына тәрізді емес немесе авиациялық)

1

Бұрандамакескіш сайман

1

Үлкен сүймен

1

Қармауыш немесе ілгек

1

Металл кескіш қолара 6 қосалқы шербегімен қоса

1

Ыстыққа төзімді өрт көрпесі

1

Басқыш (а)

1

Құтқару сым арқаны (15 м)

1

Құтқару белбеуі

1

Бүйірлік тістеуіктер

1

Бұрауыштар жинағы

1

Бауларды кесуге арналған пышақ қынабымен қоса (б)

Б

Отқа төзімді қолғаптар (б)

Б

Тыныс алу аппараттары

2

Шам

2

Электржетегімен қоса (в) (кескіш сайман)

1

      а. Бүйірінде жатқан тікұшақ ішіндегі зардап шеккендерге жету үшін.

      б. Бұл жабдық тікұшақ командасының әр мүшесінде болуы қажет.

      в. Бұл жабдық "Д" мәнін 24 метрден астам тікұшақтарды пайдалану кезінде болуы қажет.

      Жабдықтың өлшемдері көрсетілмеген, бірақ та олар осы қондырғыда пайдаланылатын тікұқшақтардың типіне сәйкес болуы қажет.

  Азаматтық авиация
әуеайлақтарының (тікұшақ
айлақтарының) пайдалануға
жарамдылығы нормаларына
сәйкестігін бағалау әдістемесіне
63-қосымша

      Ескерту. 63-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 02.03.2023 № 132 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1-кесте

Өрттен қорғанудың талаптық деңгейі (ӨҚТД) бойынша тікұшақ
айлақтарының санаты

ӨҚТД бойынша тікұшақ айлақтарының санаты

Фюзеляждің ұзындығы (м)

В1

0-ден 15 дейін, бірақ 15 қоспағанда

В2

15-тен 24 дейін, бірақ 24 қоспағанда

В3

24-тен 35, дейін, бірақ 35 қоспағанда

2-кесте

Беттік деңгейде орналасқан тікұшақ айлақтарына арналатын
негізгі және қосымша өртсөндіргіш заттардың саны

Негізгі өртсөндіргіш заттар - су үілдірінен пайда болатын көбік *

Қосымша өртсөндіргіш заттар

Санаты

Су (л)

Көбік ерітіндісін беру өнімділігі (л/мин)**

Құрғақ химиялық ұнтақтар (кг)

Галогендер (кг)

СО2 (кг)

В1

500

250

23

23

45

В2

1000

500

45

45

90

В3

1600

800

90

90

180

3-кесте

Беттік деңгейден көтеріңкі орналасқан тікұшақ айлақтарына
арналатын негізгі және қосымша өртсөндіргіш заттардың саны

Негізгі өрт сөндіргіш заттар - су үілдірінен пайда болатын көбік *

Қосымша өртсөндіргіш заттар

Санаты

Су (л)

Көбік ерітіндісін беру өнімділігі (л/мин)**

Құрғақ химиялық ұнтақтар (кг)

Галогендер (кг)

СО2 (кг)

В1

2500

250

45

45

90

В2

5000

500

45

45

90

В3

8000

800

45

45

90


      * - көбік концентратының қасиеттері мен сипаттамалары "B" деңгейінің сипаттамаларын (Әуежай қызметтері бойынша нұсқаудың І бөлігінің 8.1.5.-т. (DOC 9137) - "құтқару және өртпен күресу") қанағаттандыруы тиіс.

      ** - авариялық тікұшақтан эвакуациялауды қамтамасыз ету үшін өртті сөндіру ұзақтығы бет деңгейінде орналасқан тікұшақ айлағы үшін кем дегенде 2 мин. және бет деңгейінен көтеріңкі орналасқан тікұшақ айлағы үшін кем дегенде 10 мин. болуы тиіс.

Об утверждении методики оценки соответствия нормам годности аэродромов (вертодромов) к эксплуатации гражданских воздушных судов

Приказ Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 31 марта 2015 года № 376. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 14 декабря 2015 года № 12408.

      Сноска. Заголовок - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      В соответствии с подпунктом 41-40) пункта 1 статьи 14 Закона Республики Казахстан "Об использовании воздушного пространства Республики Казахстан и деятельности авиации" ПРИКАЗЫВАЮ:

      Сноска. Преамбула - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1. Утвердить прилагаемую методику оценки соответствия нормам годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов) гражданской авиации.

      Сноска. Пункт 1 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2. Комитету гражданской авиации Министерства по инвестициям и развитию Республики Казахстан (Сейдахметов Б.К.) обеспечить:

      1) в установленном законодательством порядке государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

      2) в течение десяти календарных дней после государственной регистрации настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан, направление его копии на официальное опубликование в периодические печатные издания и информационно-правовую систему "Әділет";

      3) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства по инвестициям и развитию Республики Казахстан и на интранет-портале государственных органов;

      4) в течение десяти рабочих дней после государственной регистрации настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан представление в Юридический департамент Министерства по инвестициям и развитию Республики Казахстан сведений об исполнении мероприятий, предусмотренных подпунктами 1), 2) и 3) пункта 2 настоящего приказа.

      3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего вице-министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан.

      4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

Министр


по инвестициям и развитию


Республики Казахстан

А. Исекешев

      "СОГЛАСОВАН"

      Министр национальной экономики

      Республики Казахстан

      ______________ Е. А. Досаев

      9 ноября 2015 года

      "СОГЛАСОВАН"

      Министр внутренних дел

      Республики Казахстан

      ______________ К. Н. Касымов

      13 сентября 2015 года

      "СОГЛАСОВАН"

      Министр обороны

      Республики Казахстан

      ___________ И. Н. Тасмагамбетов

      30 октября 2015 года



  Утверждена
приказом Министра
по инвестициям и развитию
Республики Казахстан
от 31 марта 2015 года № 376

Методика оценки соответствия нормам годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов) гражданской авиации

      Сноска. Заголовок - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Раздел 1. Аэродромы

Глава 1. Общие положения

      Сноска. Заголовок главы 1 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 13.01.2021 № 11 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1. Настоящая Методика оценки соответствия нормам годности аэродромов (вертодромов) к эксплуатации аэродромов (вертодромов) гражданской авиации (далее - МОС) разработана в соответствии с подпунктом 41-40) пункта 1 статьи 14 Закона Республики Казахстан "Об использовании воздушного пространства Республики Казахстан и деятельности авиации", а также с учетом требований международных стандартов и рекомендуемой практики Международной организации гражданской авиации (далее - документы ИКАО) и Межгосударственного авиационного комитета (далее - МАК) для оценки соответствия характеристик и параметров аэродромов (вертодромов) требованиям действующих Норм годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов) гражданской авиации, утвержденных приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 31 марта 2015 года № 381 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов № 12303) (далее - НГЭА ГА РК).

      Сноска. Пункт 1 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2. Настоящая МОС содержит перечень технологических операций, необходимых для оценки соответствия характеристик и параметров комплекса аэродрома требованиям НГЭА ГА РК. Оценка соответствия производится по результатам наземных и летных проверок комплекса аэродрома (вертодрома) и их сопоставления с требованиями НГЭА ГА РК.

      3. По результатам оценки соответствия характеристик и параметров комплекса аэродрома (вертодрома) требованиям НГЭА ГА РК составляются таблицы соответствия, которые подписываются руководителем организации гражданской авиации и заверяются печатью. Порядок заполнения таблиц соответствия приведены в настоящей МОС.

      4. Изменения в настоящую МОС вносятся по мере необходимости в соответствии с порядком, изложенным в НГЭА ГА РК.

      5. Наземные и летные обследования и проверки комплекса аэродрома (вертодрома) и его оборудования осуществляются службами аэропорта, сертификационными органами или специализированными проектными или научно-исследовательскими институтами, имеющими право на проведение данных видов работ.

Глава 2. Данные аэродрома и физические характеристики аэродромов

      Сноска. Заголовок главы 2 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 13.01.2021 № 11 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Определение класса аэродрома класса
взлетно-посадочных полос с искусственным покрытием

      6. Класс аэродрома определяется:

      1) на однополосных аэродромах - классом искусственной взлетно-посадочной полосы (далее - ИВПП);

      2) на многополосных аэродромах - классом ИВПП, имеющей наибольшую длину в стандартных условиях.

      Расчет длин в стандартных условиях и определение класса аэродрома (ИВПП) производятся при вводе нового аэродрома (ИВПП) в эксплуатацию и после реконструкции (удлинения) ИВПП.

      Результаты заносятся в Акт обследования аэродрома, который заполняется в призвольной форме (далее - Акт обследования аэродрома).

      7. Для определения класса ИВПП необходимо определить длину ИВПП в стандартных условиях. Длина ИВПП в стандартных условиях (Lст) определяется по формуле:

      Lст =


      где: Lф - фактическая длина ИВПП, (метры), определяется по исполнительной документации (на строительство или реконструкцию ВПП), а при ее отсутствии - по материалам обследования аэродрома, проводимого специализированной проектной организацией;

      Кр- поправочный коэффициент, учитывающий высоту ИВПП над уровнем моря, (метры):



      Нивпп - наивысшая точка поверхности ИВПП относительно уровня моря, определяется по исполнительному продольному профилю ИВПП, (метры);

      Кt - поправочный коэффициент, учитывающий температуру воздуха на аэродроме:



      tpacч =1,07Хt13 - 3о - расчетная температура воздуха на аэродроме, оС;

      t13 - среднемесячная температура воздуха на аэродроме в 13 часов самого жаркого месяца в году, оС (принимается по климатологическим справочникам);

      tст – зависимость температуры стандартной атмосферы от высоты расположения аэродрома над уровнем моря, оС, которая определяется по графику, представленному в приложении 1 к настоящей МОС;

      Кi - поправочный коэффициент, учитывающий средний продольный уклон ИВПП, определяется по следующим формулам:

      при Lф < 1000 м Кi = 1 + 5 iср;

      при 1000 м <Lф < 2600 м Кi = 1 + 8 iср;

      при Lф > 2600 м Кi = 1 + 9 iср.

      iср - средний продольный уклон ИВПП; определяется отношением разности отметок высот концов ИВПП к фактической длине ИВПП; отметки высот концов определяются по исполнительному профилю ВПП.

      Класс ИВПП и/или кодовый номер указывается при заполнении таблицы соответствия физических характеристик и маркировки элементов аэродрома согласно приложению 2 к настоящей МОС.

Параграф 2. Оценка соответствия геометрических
размеров элементов аэродрома

      8. На аэродроме устанавливаются:

      1) для каждого направления взлета:

      располагаемая дистанция разбега (далее - РДР);

      располагаемая дистанция взлета (далее - РДВ);

      располагаемая дистанция прерванного взлета (далее - РДПВ);

      2) для каждого направления посадки:

      располагаемая посадочная дистанция (далее - РПД).

      Если на данной взлетно-посадочной полосе (далее - ВПП) допускается взлет от промежуточных (не примыкающих к концам ВПП) рулежных дорожек (далее - РД), то РДР, РДВ и РДПВ определяются от каждой из таких РД. При этом за начало дистанции принимается место пересечения осевой линии РД с осевой линией ИВПП.

      Значения располагаемых дистанций ВПП аэродрома требованиям НГЭА ГА РК вносятся в таблицу соответствия согласно приложению 3 к настоящей МОС.

      Таблица соответствия заполняется в следующем порядке:

      графа 1 - указывается пункт НГЭА ГА РК;

      графа 2 - указываются значения дистанций. При этом, указываются взлетные дистанции от всех РД, от которых разрешен взлет;

      графа 3 - указываются номера подтверждающих документов: Руководство по аэродрому;

      графа 4 - указывается о соответствии располагаемых дистанций требованиям пункта НГЭА ГА РК;

      графа 5 - указываются сведения об особенностях использования ВПП для полетов (при одностороннего использования ВПП - взлет только с магнитного курса (далее - МК) МК=..., посадка только с МК=..., наличие и длинны концевой полосой торможения (далее - КПТ) и/или полосы, свободной от препятствии (далее - СЗ), смещенного порога).

      В конце таблицы указываются название и дата подтверждающих документов. При наличии на аэродроме двух и более ИВПП таблица настоящей МОС заполняется для каждой ИВПП.

      Сноска. Пункт 8 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 13.01.2021 № 11 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      9. Расстояния от оси ИВПП до спланированной части летной полосы (далее - ЛП) и границ ЛП, которая включает оборудованную или необорудованную ИВПП, определяются по исполнительной документации и/или материалам обследования.

      В ширину спланированной части ЛП и в ширину ЛП могут входить и иные элементы аэродрома: грунтовая ВПП и/или ее ЛП, ЛП соседней/соседних ВПП, РД с их обочинами.

      Длина участка летной полосы за концом ИВПП или КПТ определяется по данным исполнительной документации обследования аэродрома.

      10. Отсутствие уступов в местах сопряжения спланированной (грунтовой) части ЛП с искусственными покрытиями (ИВПП, боковыми полосами безопасности, рулежными дорожками, КПТ и др.) определяется визуально или при обследовании аэродрома и отмечается в акте обследования.

      11. Размеры укрепленных участков перед порогом ИВПП определяются по исполнительной документации (на строительство, реконструкцию или усиление ИВПП). При отсутствии указанной документации их размеры определяются при обследовании путем измерений внутренней и внешней ширины укрепленного участка (для участка, имеющего форму трапеции, соответственно отрезки А-Б и В-Г на рисунке приложения 4 к настоящей МОС) и длины участка (отрезок Д-Е на рисунке приложения 4 к настоящей МОС).

      12. Оценка соответствия требованиям пункта 21 НГЭА ГА РК производится как по данным Акта обследования препятствий с учетом фактических размеров спланированной части ЛП и установленного на аэродроме порядка использования аэродромной техники, так и по данным ее визуального осмотра.

      В отдельных случаях (например, отсутствие ломкого основания, нестандартная конфигурация объекта, не позволяющая идентифицировать его как легкий и ломкий) легкость и ломкость объектов, расположенных в пределах спланированной части ЛП, подтверждается описаниями их конструкции или иными документами (например, актами испытаний, проведенных разработчиком оборудования, и заключением научно-исследовательского института по актам испытаний).

      13. Оценка соответствия требованиям пункта 22 НГЭА ГА РК производится по данным Акта обследования препятствий с учетом фактических размеров спланированной части ЛП.

      14. Ширина ИВПП определяется по исполнительной документации (на строительство или реконструкцию ИВПП). При отсутствии указанной документации ширина ВПП определяется по материалам обследования аэродрома (ИВПП). Если ИВПП имеет участки различной ширины, то в качестве ее ширины принимается наименьшее значение.

      15. Наличие уширения ИВПП при отсутствии РД на концевом участке определяется визуальным осмотром. Ширина ИВПП с уширением (отрезок К-Л на рисунке приложения 4 к настоящей МОС) определяется по исполнительной документации (на строительство или реконструкцию ИВПП). При отсутствии указанной документации ширина ВПП с уширением определяется по материалам обследования аэродрома (ИВПП).

      16. Предназначенный для включения в ИПП продольный профиль ИВПП представляет собой в общем случае ломаную линию, отражающую основные изменения профиля ИВПП по ее оси.

      Продольный профиль ИВПП приведен в приложении 5 к настоящей МОС.

      Профиль ИВПП может быть получен по данным геодезической съемки продольного профиля ИВПП, ЛП и концевая зона безопасности, выполненной с шагом не более 50 метров (далее – м) или по данным исполнительной геодезической съемки ИВПП.

      На продольном профиле указываются уклоны участков, расположенных между точками излома, и абсолютные высоты концов (порогов) ВПП, точек излома, концов КПТ и свободной зоны.

      Линию продольного профиля за пределами ВПП по продолжению ее оси рекомендуется наносить пунктирной линией.

      Горизонтальный масштаб может быть принят 1:25000 или 1:50000. Соотношение горизонтального и вертикального масштабов обычно принимается равным 10:1 или близким к этому значению.

      Продольный уклон участка ИВПП определяется по формуле:



      где: Нн, Нк - отметки по оси начала и конца участка ИВПП, м;

      Lф - фактическая длина участка ИВПП.

      17. Наличие и размеры концевой зоны безопасности (далее - КЗБ) за концом ЛП определяется по данным исполнительной документации и/или материалам обследования аэродрома.

      Если длина участка КЗБ за концом ЛП меньше нормативной длины из-за сложного рельефа местности или препятствий, то необходимо проверить, учтено ли это при расчете располагаемых дистанций. Располагаемые дистанции при недостаточной длине участка КЗБ за концом ЛП (сокращение распологаемых дистанций), определяются в соответствии с приложением 6 к настоящей МОС.

      18. Оценка соответствия пункту 28 НГЭА ГА РК производится по данным Акта обследования препятствий с учетом фактических размеров спланированной части ЛП или по данным ее визуального осмотра.

      19. Оценка соответствия требованиям пункта 30 НГЭА ГА РК производится по материалам геодезической съемки. В случае отсутствия геодезической съемки КЗБ могут быть использованы материалы обследования аэродрома и его элементов.

      20. Длина и ширина СЗ, если она предусмотрена, определяется по исполнительной документацией аэродрома (на строительство, реконструкцию) и/или по результатам обследования аэродрома.

      Длина СЗ не может превышать половины РДР (если установлено несколько РДР, то учитывается минимальная РДР для данного направления взлета) и не превышает 300-400 м.

      Примечание. Вся территория СЗ контролируется эксплуатантом аэродрома. При невыполнении этого условия длина СЗ уменьшается.

      21. Для оценки соответствия поверхности СЗ из условий рельефа местности необходимо использовать материалы геодезической съемки.

      В случае отсутствия геодезической съемки на территорию СЗ могут быть использованы материалы обследования аэродрома и его элементов.

      Высота любой точки рельефа СЗ по ее оси не может превышать:

      Нр< Но + 0,125 L,

      где: Но - отметка оси ИВПП в начале свободной зоны (конце РДР);

      L - расстояние от точки рельефа СЗ до начала СЗ, измеренное по продолжению оси ИВПП.

      22. При оценке соответствия рельефа СЗ требованиям пункта 34 НГЭА ГА РК используются материалы, упомянутые в предыдущем пункте настоящей МОС.

      23. Оценка соответствия требованиям пункта 35 НГЭА ГА РК производится как по данным Акта обследования препятствий и по данным визуального осмотра СЗ.

      К объектам, представляющим опасность для воздушных судов, относятся объекты, не являющиеся легкими и ломкими. К их числу также относятся резкие возвышения рельефа, например, земляной вал или дамба.

      Примечание. В отдельных случаях (например, отсутствие ломкого основания, нестандартная конструкция объекта, не позволяющая идентифицировать его как легкий и ломкий) легкость и ломкость объектов, расположенных в пределах СЗ, подтверждается описаниями их конструкции или иными документами (например, актами испытаний, произведенными разработчиком оборудования, и заключениями НИИ по актам испытаний).

      24. Размеры КПТ, если она имеется, определяются по исполнительной документации (на строительство, реконструкцию) или по результатам обследования аэродрома.

      25. Требования пункта 37 НГЭА ГА РК определяются, если установлено расчетная или фактическая прочность покрытие КПТ.

      Расчетная нагрузка для покрытия КПТ может составлять не менее 0,5 расчетной нагрузки для участка покрытия ИВПП группы Г.

      Оценка соответствия производится по данным проектной документации или по заключению специализированной проектной организацией.

      Примечание. Оценка КПТ без искусственного покрытия требованиям НГЭА ГА РК не производится до разработки метода проведения исследований.

      26. Определение индекса самолета для каждой РД производится в следующем порядке:

      1) согласно ИПП (АНПА) для каждой РД определяются индексы всех воздушных судов (далее - ВС), эксплуатируемых на данной РД, включая ВС, использующие аэродром в качестве запасного.

      Порядок определения индекса для каждого типа ВС следующий:

      по размаху крыла - в соответствии с колонкой 2 таблицы приложения 4 к НГЭА ГА РК, определяется индекс по размаху крыла;

      по колее шасси по внешним шинам (сумма значений ширины колеи шасси колеи тележки и шины) - в соответствии с колонкой 3 таблицы приложения 4 к НГЭА ГА РК, определяется индекс по колее шасси;

      из двух индексов таблицы приложения 4 к НГЭА ГА РК, выбирается наибольший, по которому и определяется индекс данного ВС;

      2) из определенных индексов ВС для каждой РД выбирается наибольший, по которому производится оценка соответствия размеров и характеристик РД по пунктам 39-44 НГЭА ГА РК.

      Индексы некоторых типов ВС:

      Индекс 1 - Ан-2, Ан-28, Л-410;

      Индекс 2 - Як-40, Ан-72, Ан-74;

      Индекс 3- Ан-24, Ан-26, Ан-30, Ан-32, Ил-14, Ил-114;

      Индекс 4 - Ту-134, Як-42, Ил-18, Ан-12, Ту-204;

      Индекс 5 - Ту-154;

      Индекс 6 - Ил-62, Ил-76, Ил-86, Ил-96.

      27. Ширина РД определяется по исполнительной документации (на строительство, реконструкцию или усиление РД). При отсутствии указанной документации ширина РД определяется по материалам обследования аэродрома (РД).

      28. Общая ширина РД и двух боковых полос безопасности (далее - БПБ) или укрепленных обочин определяется по исполнительной документации (на строительство, реконструкцию или усиление РД). При отсутствии указанной документации общая ширина РД и двух укрепленных обочин определяется путем измерений. На криволинейных участках ширина РД определяется по перпендикуляру к осевой линии РД в месте измерения.

      29. Расстояние между осевой линией РД и неподвижными препятствиями определяется по материалам обследования аэродрома.

      При обследовании это расстояние устанавливается путем измерений, производимых перпендикулярно осевой линии РД.

      30. Расстояние между осевыми линиями параллельных РД определяется с использованием измерений, производимых перпендикулярно осевой линии РД. Расстояние между осями параллельных РД определяется в случае, если оно не превышает 100 м.

      31. Радиусы закругления РД в местах их примыкания к ИВПП определяются по исполнительной документации (на строительство, реконструкцию или усиление РД). При отсутствии указанной документации радиусы закругления РД определяются по материалам обследования аэродрома (РД).

      Если закругление кромки покрытия РД выполнено по ломаной линии, и в исполнительной документации не указан фактический радиус закругления, он определяется по схеме определения радиуса закругления РД в месте примыкания к ИВПП в соответствии с приложением 7 к настоящей МОС):

      на плане закругления покрытия РД (в исполнительной документации или на копии чертежа) проводится биссектриса угла, образуемого внутренними кромками покрытий ИВПП и РД;

      из точек начала закругления А и Б проводятся перпендикуляры до пересечения с биссектрисой (точки O1 и О2);

      измеряются расстояния AO1 и БO2, определяется наименьшее из них;

      наименьшее расстояние (АО1) принимается за фактический радиус закругления РД.

      32. Расстояние между осевой линией маршрута руления на перроне и неподвижными препятствиями определяется по материалам обследования аэродрома.

      При обследовании это расстояние устанавливается путем измерений, производимых перпендикулярно осевой линии маршрута руления.

      33. Рабочая зона радиовысотомера и ее размеры определяются по исполнительной документации (на строительство, реконструкцию) или по результатам обследования аэродрома.

      34. Наличие на аэродроме ограждения его периметра определяется при обследовании аэродрома визуально.

      Результаты работ по оценке соответствия для каждой ВПП с относящимися к ней РД заносятся в таблицу соответствия физических характеристик и дневной маркировки элементов аэродрома согласно приложения 2 к настоящей МОС).

      Таблица соответствия заполняется в следующем порядке:

      графа 1 - указываются номера рассматриваемых пунктов НГЭА ГА РК;

      графа 2 - указываются фактические параметры элементов аэродрома (за исключением длины ИВПП, указываемой для стандартных условий), определенные по результатам проверок, при этом: ширина ИВПП с уширением указывается в случае отсутствия РД, примыкающей к концу ИВПП; ширина РД и двух БПБ указывается для всех РД при эксплуатации на них ВС индексов 4, 5 и 6;

      графа 3 - указывается порядковый номер подтверждающего документа. В качестве подтверждающих документов могут использоваться:

      заключение о классе аэродрома, выданное проектной организацией, имеющей лицензию на проектирование аэродромов;

      акт обследования аэродрома и его элементов;

      исполнительная проектная документация, выполненная специализированной организацией;

      исполнительный профиль ЛП и ИПП;

      акт обследования препятствий в районе аэродрома;

      графа 4 - указываются результаты сопоставления итогов проверок и испытаний с требованиями НГЭА ГА РК, и делается запись:

      "Соответствует" - в случае соответствия оцениваемого параметра требованиям НГЭА ГА РК;

      "Эквивалентно соответствует" - в случае наличия Заключения об обеспечении эквивалентного уровня безопасности полетов при имеющемся отступлении от требований НГЭА ГА РК;

      "Не соответствует" - в случае несоответствия оцениваемого параметра требованиям НГЭА ГА РК и отсутствия упомянутого выше "Заключения";

      графа 5 - в случае наличия отступлений от требований НГЭА ГА РК указываются номера, даты и названия документов, в соответствии с которыми организациями ГА выполнены мероприятия по обеспечению эквивалентного уровня безопасности полетов, а также отражается дополнительная информация, поясняющая, при необходимости, содержание других граф таблицы.

      Оценка соответствия элементов аэродрома по методикам, изложенным в настоящей МОС, производится при вводе в эксплуатацию вновь построенного аэродрома или отдельных его элементов и после реконструкции как аэродрома, так и его элементов, Заключение о классе ИВПП и аэродрома подготавливается и утверждается проектной организацией, имеющей лицензию на проектирование аэродромов и его результаты заносятся в Акт обследования аэродрома.

Параграф 3. Оценка прочности искусственных
покрытий аэродрома и несущей способности ГВПП

      35. Расчет прочности искусственных покрытий элементов аэродрома производится при вводе в эксплуатацию вновь построенного аэродрома (или отдельных элементов аэродрома) либо после реконструкции (усиления) аэродромных покрытий.

      Классификационные числа искусственных покрытий (далее - PCN) для стандартной четырехколесной опоры определяются по графикам, указанным на рисунках 1 и 2 приложения 8 к настоящей МОС.

      На основании полученных классификационных чисел покрытий аэродрома составляется Заключение о прочности аэродромных покрытий по методу ACN-PCN, где указываются типы ВС эксплуатируемых на данном аэродроме и режим эксплуатации ВС с ограничениями. Заключение о прочности обновляется не реже одного раза в пять лет или при изменении прочности покрытия аэродрома.

      Показатель прочности грунтовых ВПП регулярно контролируется перед началом полетов ВС и в каждом случае изменения прочности грунта, весенний и осенний период во время распутиц, в летний сезон в период дождей, после ремонтных работ и эксплуатируется в соответствии требованиями пункта 55 НГЭА ГА РК.

      36. Для проведения оценки прочности аэродромных покрытий заполняется таблица соответствия прочности и состояния поверхности искусственных покрытий и грунтовых элементов аэродрома в соответствии с приложением 9 к настоящей МОС).

      Порядок заполнения таблицы следующий:

      графа 1 - указываются пункты НГЭА ГА РК по порядку;

      графа 2 - указываются элементы аэродрома, на которых имеются искусственные покрытия, и приводится описание состояния поверхности покрытий;

      графа 3 - приводятся результаты расчета прочности искусственных покрытий по каждому элементу аэродрома (при наличии на каком-либо элементе аэродрома участков покрытия, имеющих различные числа PCN, в таблицу заносится число PCN, соответствующее минимальному значению Fн;

      графа 4 - приводятся классификационные числа ВС ACN (эксплуатируемых ВС на данном элементе аэродрома) в соответствии с типом покрытия и категорией прочности основания, указанными в графе 3;

      графа 5 - указывается порядковый номер подтверждающего документа.

      В качестве подтверждающего документа могут быть использованы:

      Руководство по аэродромам, АНПА или ИПП;

      Акт обследования аэродрома и его элементов;

      Заключение о прочности, выданное проектной организацией, имеющей лицензию на проектирование аэродромов.

      Перечень подтверждающих документов указывается в конце таблицы соответствия в строке подтверждающие документы;

      графа 6 - указываются результаты сопоставления результатов проверок и испытаний (графы 3 и 4) с требованиями НГЭА РК и делается запись:

      "Соответствует" - в случае соответствия оцениваемого параметра требованиям НГЭА РК;

      "Эквивалентно соответствует" - в случае наличия Заключения об обеспечении эквивалентного уровня безопасности полетов при имеющемся отступлении от требований НГЭА РК;

      "Не соответствует" - в случае несоответствия оцениваемого параметра требованиям НГЭА РК и отсутствия упомянутого выше Заключения;

      графа 7 - в случае отступлений от требований НГЭА РК указываются номера, даты и названия документов, в соответствии с которыми эксплуатантом аэродрома выполнены мероприятия по обеспечению эквивалентного уровня безопасности полетов, а также ограничения интенсивности движения ВС по элементам аэродрома при PCN<ACN и дополнительная информация, поясняющая порядок заполнения других граф таблицы.

Параграф 4. Оценка соответствия состояния
искусственных покрытий и грунтовых поверхностей аэродрома

      37. Наличие посторонних предметов или продуктов разрушения покрытия, оголенных стержней арматуры, участков шелушения на поверхности искусственных покрытий ИВПП, РД, перрона, укрепленных участков ЛП и КПТ, примыкающих к торцам ИВПП, боковых полос безопасности или укрепленных обочин ИВПП и РД, а так же замкнутых понижений поверхности покрытия ИВПП определяется визуально.

      Размеры уступов в швах между соседними плитами или кромками трещин, наплывы мастики, выбоины и сколы кромок плит (приложение 10 к настоящей МОС) на всей поверхности искусственных покрытий ИВПП, РД, перрона, укрепленных участков ЛП и КПТ, примыкающих к торцам ИВПП и боковых полос безопасности ИВПП и РД определяются с помощью линейки.

      Волнообразования измеряются с помощью трехметровой рейки и промерника (линейки) на всей поверхности ИВПП.

      38. Наличие колей от колес ВС, не спланированных участков, микронеровностей, выбоин и впадин грунта определяется визуально или путем проезда автомобиля. Величины микронеровностей измеряются с помощью трехметровой рейки и промерника (линейки).

      Наличие посторонних предметов определяется визуально.

      Наличие мезонеровностей и их величины определяются по нивелирной съемке профиля по одному или двум характерным направлениям на дефектном участке.

      Обследование фактического состояния поверхности искусственных покрытий и грунтовых элементов аэродрома производится два раза в год. Результаты оформляются Актом обследования аэродрома и его элементов.

      39. Критерий ровности R аэродромного покрытия определяется, для двух продольных сечений ИВПП, параллельных ее осевой линии и отстоящих от последней соответственно в ту и другую сторону на расстояние 3 - 5 м.

      Исходными данными для определения показателя ровности могут являться результаты геодезической съемки (нивелирования) продольных профилей ИВПП с шагом 0,5 м, выполненных специализированной организацией, либо данные, полученные с помощью измерителя ровности (специальной тележки) ИРПАП, входящего в состав оборудования специальных самолетов-лабораторий.

      Нивелирование и измерения с помощью специальной тележки ИРПАП проводятся в указанных сечениях.

      Для каждого из сечений критерий ровности R определяется в результате расчетов по программе для вычисления критерия ровности аэродромного покрытия.

      В качестве окончательного значения критерий ровности R принимается из двух определенных (для разных сечений) величин меньшая.

      Ровность покрытия считается:

      неудовлетворительной при значении критерия ровности R меньшем 2;

      удовлетворительной при значениях R от 2 до 5 включительно;

      хорошей при значении R большем 5.

      Обследование и оценку ровности покрытий ИВПП необходимо осуществлять не реже одного раза в пять лет.

      Если показатель ровности R не превосходит 3, то организация, производившая оценку, разрабатывает рекомендации по улучшению ровности аэродромных покрытий ИВПП. В случаях, когда установлено, что R находится в пределах величин 2 и 3, последующая оценка проводится не позднее, чем через 2 года.

      Если показатель ровности R менее 2-х, эксплуатантом аэродрома проводятся мероприятия для улучшения ровности покрытий с последующей оценкой показателя ровности.

      Результаты оценки ровности покрытия R заносятся в таблицу соответствия приложения 9 к МОС. Подтверждающим документом является заключение организации, произведшей оценку ровности (вычисление показателя R) покрытий ИВПП.

Параграф 5. Оценка соответствия
выявления препятствий

      40. Безопасность и эффективность использования аэродрома зависит от искусственных и естественных объектов на аэродроме и его окрестностях. Они влияют на минимумы для взлета и посадки, взлетную массу ВС, а также на маршруты полета в районе аэродрома. В связи с этим определенные районы воздушного пространства вокруг аэродрома следует рассматривать как его неотъемлемую часть и эксплуатанту аэродрома необходимо устанавливать эффективный контроль за препятствиями в этих районах.

      Для обеспечения соответствия требованиям пунктов 63-85 НГЭА ГА РК необходимо:

      1) получить данные о препятствиях;

      2) выполнить мероприятия по ограничению и устранению препятствий;

      3) учесть препятствия при установлении схем вылета и захода на посадку;

      4) включить информацию о препятствиях в районе аэродрома в Руководство по аэродрому, ИПП или АНПА и соответствующие сборники аэронавигационной информации (далее - AIP).

      Эксплуатантом аэродрома оформляются следующие документы:

      1) Акт обследования препятствий в районе аэродрома (далее - Акт обследования) по форме согласно приложению 11 настоящей МОС;

      2) Таблица соответствия препятствий требованиям НГЭА ГА РК согласно приложения 12 настоящей МОС.

      Данные о высоте и расположении препятствий берутся эксплуатантом аэродрома с учетом приложения 13 к настоящей МОС. Рекомендуется привлекать специализированные организации, выполняющие геодезические работы. После получения данных о препятствиях с учетом результатов периодических проверок фактического состояния препятствий на аэродроме и в его окрестностях в таблице соответствия приложение 12 к настоящей МОС указываются:

      графа 1 - соответствующий пункт НГЭА ГА РК;

      графа 2 - "Получены данные о высоте и расположении препятствий";

      графа 3 - подтверждающие документы, в качестве подтверждающего документа используются:

      отчет по топографической съемке препятствий в районе аэродрома;

      Акт обследования;

      графа 4 - "Соответствует" - в случае соответствия оцениваемого параметра требованиям НГЭА ГА РК или "не соответствует" - в случае несоответствия оцениваемого параметра требованиям НГЭА ГА РК;

Параграф 6. Оценка соответствия
ограничения препятствий

      41. Для оценки соответствия требованиям пунктов 64-71 НГЭА ГА РК необходимо определить перечень препятствий, выступающих за поверхности ограничения препятствий: внутреннюю горизонтальную, коническую, захода на посадку и переходную. Этот перечень составляется с помощью расчетных таблиц и планов поверхностей. Планы поверхностей используются при оценке строительства в районе аэродрома новых объектов или реконструкции существующих объектов (в части увеличения высотных размеров).

      Планы и расчетные таблицы включаются в Акт обследования.

      Подготовка планов ограничительных поверхностей и расчетных таблиц приведена в приложении 14 к настоящей МОС.

      В таблице соответствия приложения 12 к настоящей МОС указывается:

      графа 1 - соответствующие пункты НГЭА ГА РК;

      графа 2 - "Определен перечень критических препятствий в зонах ограничительных поверхностей (захода на посадку, переходной, внутренней горизонтальной и конической) и намечены меры по их устранению;

      препятствия, возвышающиеся над поверхностью захода на посадку, переходной, конической и внутренней горизонтальной поверхностями, имеют маркировку и светоограждение и учтены.

      Ограничено увеличение числа критических препятствий в зонах поверхности захода на посадку, переходной, внутренней горизонтальной и конической поверхностей";

      графа 3 - подтверждающие документы, в качестве подтверждающего документа может быть использован Акт обследования;

      графа 4 - "Соответствует" - в случае соответствия оцениваемого параметра требованиям НГЭА ГА РК или "не соответствует" - в случае несоответствия оцениваемого параметра требованиям НГЭА ГА РК;

      графе 5 - в качестве приложения применяется таблица "Критические препятствия по аэродрому" в приложении 14 к настоящей МОС.

      42. При заполнении таблицы соответствия приложения 12 к настоящей МОС по пунктам 72-77 к НГЭА ГА РК, указывается следующее:

      графа 1 - соответствующие пункты НГЭА ГА РК;

      графа 2 - "Определен перечень критических препятствий в зонах ограничительных поверхностей (захода на посадку, переходной, внутренней горизонтальной и конической) и намечены меры по их устранению.

      Препятствия, возвышающиеся над внутренней поверхностью захода на посадку, внутренними переходными поверхностями и поверхностью прерванной посадки отсутствуют.

      Препятствия, возвышающиеся над поверхностью захода на посадку, переходной, конической и внутренней горизонтальной поверхностями, имеют маркировку и светоограждение и учтены.

      Ограничено увеличение числа критических препятствий в зонах поверхности захода на посадку, переходной, внутренней горизонтальной, конической поверхностей и внешней горизонтальной поверхности";

      графа 3 - подтверждающие документы, в качестве подтверждающего документа может быть использован Акт обследования;

      графа 4 - "Соответствует" - в случае соответствия оцениваемого параметра требованиям НГЭА ГА РК или "не соответствует" - в случае несоответствия оцениваемого параметра требованиям НГЭА ГА РК;

      графа 5 -в качестве приложения применяется таблица "Критические препятствия по аэродрому" в приложении 14 к настоящей МОС.

      43. При заполнении таблицы соответствия приложения 12 к настоящей МОС по пунктам 78-81 к НГЭА ГА РК, указывается следующее:

      графа 1 - соответствующие пункты НГЭА ГА РК;

      графа 2 - "Определен перечень критических препятствий в зонах поверхностей взлета и намечены меры по их устранению.

      Препятствия, возвышающиеся над поверхностью взлета имеют маркировку и светоограждение и учтены при установлении схем вылета.

      Исключено увеличение количества критических препятствий в зонах поверхностей взлета";

      графа 3 - подтверждающие документы, в качестве подтверждающего документа может быть использован Акт обследования;

      графа 4 - "Соответствует" - в случае соответствия оцениваемого параметра требованиям НГЭА ГА РК или "не соответствует" - в случае несоответствия оцениваемого параметра требованиям НГЭА ГА РК;

      графа 5 - в качестве приложения применяется таблица "Критические препятствия по аэродрому" в приложении 14 к настоящей МОС.

Параграф 7. Оценка соответствия учета
и устранения препятствий

      44. С учетом расположенных в районе аэродрома препятствий обеспечивается разработка маршрутов (схем) вылета и захода на посадку и установление соответствующих минимальных безопасных высот по всем этапам этих схем, а также минимальных безопасных высот (далее - МБВ) полета в районе аэродрома, минимальных безопасных высот в секторе (MSA).

      Учет и оценка в зонах ограничительных поверхностей препятствии, и другие критерии, используемые при разработке схем вылета и захода на посадку, установлении безопасных высот полета по всем этапам этих схем проводиться в соответствии требованиями НГЭА ГА РК и документов ИКАО (Приложение 14 и Приложение 15 к Конвенции о международной гражданской авиации и Doc 8168 OPS/611 (PANS-OPS) "Производства полетов ВС", "Единой методике определения минимумов аэродромов для взлета и посадки").

      Учету подлежат все препятствия (возвышающиеся и не возвышающиеся в зонах ограничительных поверхностей) указанные в Акте обследования.

      При выполнении данных требований в таблице соответствия препятствий аэродрома требованиям НГЭА ГА РК согласно приложения 12 к настоящей МОС указывается:

      графа 2 - "При установлении схем захода на посадку и минимальных безопасных высот пролета препятствий и схем вылета из района аэродрома препятствия, выявленные согласно НГЭА ГА РК и Приложений 14 и 15 к Конвенции о международной гражданской авиации, учтены";

      графа 3 - Руководство по аэродрому и/или ИПП;

      графа 4 - "Соответствует".

      45. В Руководство по аэродрому и ИПП вносится таблица "Минимальные безопасные высоты пролета препятствий" (приложение 14 к настощей МОС) из Акта обследования. Кроме того, данные о препятствиях, приведенных в таблице "Минимальные безопасные высоты пролета препятствий" (приложение 14 к настощей МОС), вносятся на карту типа "А", включаемую в сборник аэронавигационной информации (AIP) по международным аэродромам. Правила нанесения данных о таких препятствиях на карты типа "А" изложены в документах ИКАО (глава 3 приложения 4 к конвенции о международной гражданской авиации "Аэронавигационные карты" и "Руководство по аэронавигационным картам" DOC8697-AN889/2).

      В таблице соответствия приложения 12 к настощей МОС указывается:

      графа 2 - "Минимальные безопасные высоты пролета препятствий указаны в ИПП, полетных сборниках и в сборник аэронавигационной информации (AIP)на карте типа "А";

      графа 3 - ИПП, АИП;

      графа 4 - "Соответствует";

      графа 5 - в качестве приложения применяется таблица "Минимальные безопасные высоты пролета препятствий".

      46. В таблице соответствия приложения 12 к настоящей МОС по соответствующему пункту НГЭА ГА РК указывается:

      графа 2 - "Исключено увеличение числа критических препятствий в зонах поверхностей захода на посадку в пределах первых 3000 м и в зонах переходных поверхностей с МКпос ___о и МКпос ___о";

      графа 3 - Акт обследования;

      графа 4 - "Соответствует".

      47. Отдельно, для каждого направления взлета, в Руководстве по аэродрому, ИПП, в AIP для международных аэродромов представляются данные о препятствиях, подлежащих учету при определении максимальной взлетной массы самолетов при взлете с отказом двигателя (препятствия, возвышающиеся над поверхностью с наклоном 1,2 % или над высотой 100 м, в зависимости от того, что меньше), в границах зоны поверхности взлета. Также данные по препятствиям вносятся в государственный реестр электронных данных о местности и препятствиях.

      Основные положения "Затенения препятствий" представлены в приложении 14 к конвенции о международной гражданской авиации "Аэродромы", том I, в части 6 Doc 9137 "Руководство по аэропортовым службам" и приложении 15 к настоящей МОС.

      При выполнении этих требований в таблице соответствия приложения 12 к настоящей МОС указывается:

      графа 2 - "Незатененные препятствия, расположенные в пределах границ поверхности взлета и превышающие поверхность, имеющую общее начало с поверхностью взлета и наклон 1,2 %, или высоту 100 м относительно уровня нижней границы поверхности взлета, внесены в ИПП (АНПА), AIP и государственный реестр электронных данных о местности и препятствиях.";

      графа 3 - ИПП, AIP, государственный реестр электронных данных о местности и препятствиях;

      графа 4 - "Соответствует";

      графа 5 - в качестве приложения применяется таблица 4 приложения 14 к настоящей МОС (таблица "Препятствия, которые необходимо учитывать при определении максимальной взлетной массы ВС на аэродроме").

Глава 3. Оценка соответствия визуальных средств

      Сноска. Заголовок главы 3 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 13.01.2021 № 11 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие требования

      48. Оценка соответствия требований пунктов 86, 93, 95 НГЭА ГА РК производится визуально при обследовании аэродрома.

      49. Сравнивается состав огней, входящих в систему светосигнального оборудования (далее - ССО), по их назначению на соответствие приложениям 8 и 26 к НГЭА ГА РК.

      Категория огней высокой интенсивности (далее - ОВИ) определяется по формуляру и удостоверению годности, а категория эксплуатируемого направления посадки - по Сборнику аэронавигационной информации. Категория ОВИ не может быть ниже категории эксплуатируемого направления посадки.

      50. Проверяется наличие и срок действия сертификатов соответствия ICAO и/или МАК.

      51. Проверяется наличие средств регулирования яркости систем огней ОВИ-I, ОВИ-II и ОВИ-III, позволяющие осуществлять корректировку интенсивности огней в зависимости от конкретных условий.

      52. Проверяется сохранность световой картины и работоспособность системы огней.

      Проверка сохранности командной информации производится следующим образом: с панели оперативного управления (далее - ПОУ) диспетчера посадки подаются команды на включение светосигнального оборудования; после включения оборудования снимается питание с аппаратуры дистанционного управления на командно-диспетчерском пункте (далее - КПД). При этом светосигнальные средства остаются во включенном состоянии с поданными до включения аппаратуры управления командами.

      53. В процессе внешнего осмотра сравнивается тип арматур огней, указателей и источников света и проверяется их соответствие технической документации на установленное оборудование.

Параграф 2. Оценка соответствия маркировки аэродромов,
препятствий и объектов

      54. Оценка соответствия маркировки покрытий ИВПП производится как визуально, так и инструментально с помощью измерительных инструментов. В процессе проверки соответствия определяются наличие, количество и размеры, а также взаиморасположение знаков: порога ВПП, зон фиксированного расстояния и приземления, обозначения посадочных магнитных путевых углов (далее - ПМПУ) и продольной оси полосы.

      Для определения необходимого количества маркировочных полос обозначения порога ИВПП в зависимости от ширины ИВПП целесообразно руководствоваться следующими результатами расчета:

      Ширина ИВПП, м 60 45 30 23 18

      Количество полос 16 12 8 6 4

      При параллельных ИВПП визуально определяется наличие знаков "L" и "R" и измеряются расстояния между знаками порога и ПМПУ.

      55. В местах пересечения ИВПП проверяется сохранность маркировки главной ИВПП и прерывание маркировки вспомогательной ИВПП.

      56. При постоянно или временно смещенном пороге ИВПП, определяются: наличие, размеры и расположение поперечной линии, обозначающей смещенный порог; стрелок-указателей, преобразованных из старой маркировки осевой полосы. Необходимо также убедиться в ликвидации всех остальных маркировочных знаков на неиспользуемом участке ИВПП.

      57. На ИВПП класса А, Б, В или кодовый номер 4 и ИВПП, точного захода на посадку по I, II или III категории устанавливают наличие маркировки края ИВПП, ее размер (ширину) и расположение, а также определяют, прерывается ли маркировка края в местах примыкания РД к ВПП и в местах пересечения ИВПП.

      58. Визуально оценивается цвет всех маркировочных знаков ИВПП.

      59. При оценке соответствия маркировки РД визуально и инструментально устанавливаются наличие, размеры и расположение маркировочных знаков продольной оси, мест ожидания на РД и боковых маркировочных полос (при их необходимости).

      Боковые маркировочные полосы наносятся для обозначения ненесущих покрытий РД, а также трудно различимых покрытий обочин РД от покрытий самих РД.

      60. Измеряется ширина маркировочной полосы осевой линии РД.

      При обследовании аэродрома, кроме того, измеряется радиус закругления маркировочной линии РД на криволинейных участках и на пересечениях РД. Значения минимальных радиусов поворота некоторых типов ВС указаны в приложении 16 к настоящей МОС.

      Фактический радиус закругления осевой маркировочной линии РД необходимо определять при натурном обследовании по методике, изложенной в пункте 43 настоящей МОС.

      61. Протяженность маркировочной линии оси РД, продолженной параллельно оси ВПП, определяется инструментально (Приложение 17 к настоящей МОС).

      62. Удаленность маркировки места ожидания на РД от оборудованных и необорудованных ВПП определяется с помощью измерительных инструментов. Измерения производятся перпендикулярно к осевой линии ВПП.

      63. Размеры и расположение рулежных боковых маркировочных полос, отделяющих ненесущие покрытия боковых полос безопасности (далее - БПБ) РД от покрытий РД, а также маркировка места пересечения РД определяются инструментально.

      64. Цвет всех маркировочных знаков РД оценивается визуально.

      65. Проверка соответствия маркировки перрона производится как визуально - по цвету маркировочных знаков, так и инструментально - по размерам знаков и их взаиморасположению.

      66. Оценка соответствия маркировочных знаков ГВПП: посадочного знака "Т", угловых и осевых маркировочных знаков производится как визуально, так и инструментально с помощью измерительных инструментов. В процессе проверки соответствия определяются наличие, расположение, количество, размеры и цвет знаков.

      67. Оценка соответствия маркировки закрытых для движения ВПП, РД или их отдельных участков производится как визуально, так и инструментально с помощью измерительных инструментов. В процессе проверки соответствия определяются наличие, расположение, количество, размеры и цвет маркировки.

      68. Проверяется наличие маркировки на всех неподвижных постоянных и временных объектах и сооружениях, которые в соответствии с требованиями пункта 126 НГЭА ГА РК необходимо замаркировать.

      69. Проверяется наличие маркировки на объектах обслуживания воздушного движения (далее - ОВД), радионавигации и посадки, расположенных в пределах ограждения аэродрома, на транспортных средствах и подвижных объектах, находящихся на рабочей площади аэродрома, а также на подлежащих маркировке линий коммуникаций.

      70. Визуально оценивается цвет маркировочных знаков на объектах и сооружениях, форма и правильность расположения маркировочных знаков на объектах прямоугольной формы и высотных объектах.

      71. Измеряются размеры, ширина маркировочных линий аэродромного пункта VOR. Цвет маркировочных линий оценивается визуально.

      Результаты работ по оценке соответствия маркировки покрытий и маркировки препятствий и объектов заносятся в таблицу соответствия физических характеристик и дневной маркировки элементов аэродрома приложения 2 к настощей МОС.

      Обследование маркировки покрытий и препятствий должно производиться не реже одного раза в год, а оценка соответствия размеров маркировочных знаков препятствий и объектов производится при нанесении или обновлении маркировки.

      Результаты проверок по пунктам 96-140 настоящей МОС заносятся в Акт обследования аэродрома и его элементов.

Параграф 3. Оценка соответствия аэродромных огней

      72. В процессе внешнего осмотра сравнивается тип арматур огней, указателей и источников света и проверяется их соответствие технической документации на установленное оборудование.

      Высота верхней точки огня или светового указателя измеряется от уровня края ВПП или РД.

      73. Проверяется наличие неснижаемого аварийного запаса.

      74. В случае установки подсистем огней, требования к которым не описаны в НГЭА ГА РК, проверяется их соответствие стандартам ИКАО и согласование их установки с уполномоченной организацией в сфере гражданской авиации (далее-уполномоченная организация).

      Сноска. Пункт 74 в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 23.07.2019 № 539 (вводится в действие с 01.08.2019).

      75. Сравнивается состав огней, входящих в систему светосигнального оборудования огни малой интенсивности (далее - ОМИ), по их назначению на соответствие требованиям НГЭА ГА РК.

      Соответствие схемы расположения огней требованиям НГЭА ГА РК определяется по исполнительной документации проекта на установку ССО, внешним осмотром, а также летной проверкой, выполняемой в соответствии с действующей программой и методикой.

      Измеряются расстояния между огнями и элементами аэродрома, и полученные результаты сравниваются с требованиями НГЭА ГА РК.

      При летной проверке производится сопоставление фактического состава, расположения и цветности светосигнального посадочного оборудования и рулежного оборудования с требованиями НГЭА ГА РК к перечисленным параметрам. Одновременно определяется отсутствие заметных отклонений в интервалах между огнями.

      Посадочное светосигнальное оборудование проверяется при заходах на посадку, посадках и взлетах. При заходах на посадку производится также фотографирование системы.

      Летная проверка правильности регулировки световых пучков огней приближения, световых горизонтов и входных огней производится при заходах на посадку по нормальной глиссаде с уходом на второй круг. Проверка огней производится с расстояния, обеспечивающего различение огней системы после входа в глиссаду. Боковые и осевые огни ВПП и огни зоны приземления проверяются при посадке, пробеге после посадки и взлете.

      При переключении ступеней яркости визуально убеждаются в отсутствии темновых промежутков.

      Летная проверка ССО производится согласно действующей программе. По ее итогам составляется Акт по результатам летной проверки (далее – Акт летной проверки, который составляется по форме в соответствии с Правилами электросветотехнического обеспечения полетов гражданской авиации Республики Казахстан, утвержденными приказом исполняющего обязанности Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 26 марта 2015 года № 350 (зарегистрированный в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов № 11637).

      Огни можно считать исправными и правильно отрегулированными, если отсутствуют пропуски огней или огни, резко отличающиеся от других по яркости.

      76. Оценка соответствия огней системы ОВИ проводится аналогично пункта 75 настоящей МОС.

      77. Оценка соответствия системы визуальной индексации глиссады проводится аналогично пункта 75 настоящей МОС.

      Определение расстояния D до места установки огней в системах

      ПАПИ/АПАПИ проводится в соответствии с приложением 18 к настоящей МОС.

      Углы возвышения световых пучков и углы установки огней в горизонтальной плоскости проверяются в соответствии с документацией на регулировку глиссадных огней.

      Отсутствие препятствий, выступающих над поверхностью защиты от препятствий устанавливается с использованием данных Акта обследования в районе аэродрома.

      Для каждого препятствия определяется абсолютная высота поверхности в месте его расположения:

      H = (Xп - 60) t

+ Ho,

      где: Но - абсолютная высота порога ВПП;


- угол наклона поверхности защиты от препятствий;

      Хп - расстояние до препятствия от порога ВПП в метрах.

      Абсолютная высота каждого препятствия Нп равняется или должно быть меньше значения высоты поверхности защиты от препятствий Н.

      78. Оценка соответствия огней на РД проводится аналогично пункта 75 настоящей МОС.

Параграф 4. Оценка соответствия характеристик
светосигнального оборудования

      79. Сравниваются измеренные на каждой ступени значения выходных токов регуляторов яркости со значениями выходных токов, приведенными в эксплуатационной документации, и устанавливается соответствие процентной доли яркости огней данной ступени. Измерения проводятся с помощью амперметра электродинамической или электромагнитной системы класса точности не ниже 0,5 в выходной цепи каждого регулятора, питающего кабельное кольцо с фактической нагрузкой.

      Правильность регулировки яркости рулежных огней и неуправляемых световых указателей проверяется при рулении переключением их яркости на 10, 30, 100 % (5, 20, 100 %) диспетчером руления, а правильность включения управляемых световых указателей и светофоров проверяется их включением по основным маршрутам руления с пульта оперативного управления (далее - ПОУ) соответствующих диспетчеров.

      С помощью устройства, входящего в комплект установленного оборудования, выборочно проверяются по 4-5 огней в каждой подсистеме. Измеренным значениям углов установки огней нужно соответствовать значениям, приведенным в НГЭА ГА РК.

      80. Проверки производятся путем включения светосигнального оборудования с ПОУ диспетчера посадки, руления и старта. При этом аппаратура может обеспечивать необходимые функции по управлению светосигнальным оборудованием в соответствии с технической документацией на тип оборудования и контролю за ним.

      Регулировка яркости огней по ступеням проверяется путем включения их с ПОУ диспетчера посадки и проверки правильности включения регуляторов яркости на заданную ступень.

      81. Непосредственно на трансформаторной подстанции (далее - ТП) внешним осмотром определяется фактическое количество кабельных линий и источников питания в каждой из подсистем по действующим нормам.

      82. Сопротивление изоляции кабельных колец измеряется мегомметром на 2,5 кВ и сравнивается с требованиями НГЭА ГА РК.

      83. При проведении испытаний высоковольтных кабелей с резиновой изоляцией напряжение, прикладываемое к кабельной цепи, по отношению к земле составляет:

      6 кВ постоянного тока в течение 1 мин - для кабелей до 3 кВ;

      10 кВ постоянного тока в течение 1 мин - для кабелей до 5 - 6 кВ.

      Оценка соответствия аэродромных знаков производится как визуально, так и инструментально с помощью измерительных инструментов. В процессе проверки соответствия определяются наличие, расположение, количество, размеры и цвет знаков.

Параграф 5. Оценка соответствия маркеров

      84. Наличие и цвет маркеров края РД определяется визуально, а расположение с помощью измерительных инструментов.

      85. Проверяется наличие маркеров на всех грунтовых элементах аэродрома. Визуально оценивается окраска маркеров грунтовых элементов аэродрома. Размеры, форма и правильность расположения маркеров определяется с помощью измерительных инструментов.

      86. Наличие прожекторного освещения перрона проверяется внешним осмотром.

      87. Наличие, расположение, форма и цвет ветроуказателя оцениваются визуально при обследовании аэродрома.

      88. Наличие и расположение системы визуальной стыковки с телескопическим трапом определяется визуально.

      89. Наличие оборудования светоограждения на объектах радиотехнического оборудования (далее - РТО), ОВД и других объектах непосредственно на аэродроме проверяется внешним осмотром.

      Проверка светоограждения объектов других ведомств, расположенных в пределах приаэродромной территории, которые определены согласно настоящей МОС, производится по документам согласования разрешения на строительство с указанием схемы размещения, электропитания, управления и характеристик (типа) установленного оборудования, а также внешним осмотром.

      Правильность расположения огней по ярусам, а также правильность и качество световой маркировки объектов проверяются по документации на установку объектов и внешним осмотром (визуально).

      Для оценки систем светосигнального оборудования аэродрома заполняется таблица соответствия систем светосигнального оборудования ОМИ, ОВИ-I, ОВИ-II, ОВИ-III согласно приложения 19 к настоящей МОС на каждое направление посадки.

      Порядок заполнения таблицы соответствия следующий:

      графа 1 - указываются номера оцениваемых пунктов НГЭА ГА РК;

      графа 2 - указываются результаты проверок и испытаний по соответствующим пунктам НГЭА ГА РК;

      графа 3 - указывается порядковый номер подтверждающего документа; в качестве подтверждающих документов для заполнения таблиц соответствия по светосигнальному оборудованию готовятся Акт наземной проверки, который составляется в произвольной форме и Акт летной проверки.

      Акт наземной проверки включает в себя следующее:

      результаты испытаний по всем пунктам НГЭА ГА РК, относящимся к данному аэродрому, с указанием всех подсистем огней средств посадки, взлета и руления;

      действительное местоположение огней, знаков и указателей относительно элементов аэродрома (в метрах) и их цвета;

      реализованное электропитание каждой подсистемы огней (число кабельных колец);

      минимальное сопротивление изоляции кабельных линий;

      расположение и характеристики заградительных огней;

      графа 4 - указываются результаты сопоставления итогов проверок и испытаний с требованиями НГЭА ГА РК, и делается запись:

      "Соответствует" - в случае соответствия оцениваемого параметра требованиям НГЭА ГА РК;

      "Эквивалентно соответствует" - в случае наличия Заключения об обеспечении эквивалентного уровня безопасности полетов при имеющемся отступлении от требований НГЭА ГА РК;

      "Не соответствует" - в случае несоответствия оцениваемого параметра требованиям НГЭА ГА РК и отсутствия упомянутого выше Заключения;

      графа 5 - при наличии отступлений от требований НГЭА ГА РК указываются номера, даты и названия документов, в соответствии с которыми организацией ГА выполнены мероприятия по обеспечению эквивалентного уровня безопасности полетов, а также отражается дополнительная информация, поясняющая (при необходимости) содержание записей в других графах таблицы.

4. Оценка соответствия радиотехнического оборудования

      Сноска. Глава 4 раздела 1 исключена приказом Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 23.07.2019 № 539 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

5. Оценка соответствия метеорологического оборудования

      Сноска. Глава 5 раздела 1 исключена приказом Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 23.07.2019 № 539 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 6. Оценка соответствия электроснабжения и электрооборудования

      Сноска. Заголовок главы 6 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 13.01.2021 № 11 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Оценка соответствия электроснабжения аэродромов

      153. Оценка соответствия электроснабжения и электрооборудования НГЭА РК производится на основе наземных проверок состава, размещения, параметров и характеристик имеющегося на аэродроме оборудования и сопоставления полученных результатов с требованиями НГЭА РК.

      Результаты проверки электроснабжения необходимо свести в таблицу соответствия электроснабжения и электрооборудования требованиям НГЭА ГА РК согласно приложения 23 к настоящей МОС.

      Порядок заполнения таблицы следующий:

      графа 1 - указываются номера пунктов НГЭА РК, на соответствие которым проверяется электроснабжение;

      графа 2 - указываются результаты проверок и испытаний по соответствующим пунктам НГЭА РК;

      графа 3 - указываются результаты сопоставления итогов проверок с требованиями НГЭА РК и делается запись:

      "Соответствует" - в случае соответствия оцениваемого параметра требованиям НГЭА РК;

      "Эквивалентно соответствует" - в случае наличия Заключения об обеспечении эквивалентного уровня безопасности полетов при имеющемся отступлении от требований НГЭА РК;

      "Не соответствует" - в случае несоответствия оцениваемого параметра требованиям НГЭА РК и отсутствия выше указанного Заключения;

      графа 4 - в случае наличия отступлений указываются номера, даты и названия документов, в соответствие с которыми организацией гражданской авиации выполнены мероприятия по обеспечению эквивалентного уровня безопасности полетов, а также отражается дополнительная информация, поясняющая содержание других граф таблицы.

      В конце таблицы указывается подтверждающий документ. Документом, подтверждающим соответствие электроснабжения и электрооборудования аэродрома и его объектов требованиям НГЭА РК, является Акт проверки, утвержденный руководителем организации гражданской авиации.

      В Акте, составляемом в произвольной форме, отражаются результаты проверки электроснабжения по всем пунктам НГЭА РК.

      Количество независимых источников централизованного электроснабжения, питающих аэропорт, проверяется по одному из следующих документов: технических условии энергоснабжающей организации, Акт Госэнергонадзора, Акт приемки в эксплуатацию электроустановок, исполнительная документация по проекту на строительство или реконструкцию электрических сетей аэропорта.

      Соответствие пропускной способности вводных линий электропередач (далее - ЛЭП) требованиям НГЭА РК устанавливается в результате сравнения максимальной потребляемой мощности в нормальном или послеаварийном режиме с пропускной способностью вводных ЛЭП от каждого источника. Максимальная потребляемая мощность в нормальном режиме принимается по графику нагрузок. Расчеты производятся ежегодно. Максимальная потребляемая мощность в послеаварийном режиме (для питания от каждого источника) может быть получена, как и потребляемая мощность, в нормальном режиме при одном отключенном внешнем источнике или расчетным путем. Пропускная способность ЛЭП определяется в соответствии с действующими Правилам устройства электроустановок (далее - ПУЭ).

Параграф 2. Оценка соответствия электропитания
объектов аэродрома

      154. Визуально на объекте проверяется наличие оборудования, обеспечивающего электроснабжение по заданной для данного объекта категории надежности (вводные устройства от централизованных источников электроснабжения, автономные источники, устройства АВР, РУ, трансформаторы).

      Время перерыва подачи электропитания при переключении оборудования на резервный источник электроэнергии проверяется путем имитации пропадания напряжения поочередно на каждом из источников При этом определяется время с момента отключения напряжения до момента его восстановления.

      По электрическим схемам объекта в результате их анализа определяется:

      возможность использования автономной дизель-генераторной установки в качестве основного источника электроэнергии, резервируемого электрической сетью;

      наличие АВР на стороне низкого напряжения;

      расположение щитов гарантированного (бесперебойного) питания.

      Возможное время непрерывной работы от химического источника электропитания определяется сравнением паспортных данных источника электроэнергии и оборудования.

      Отсутствие подключений сторонних организаций электроприемников, не связанных с обеспечением работы объектов УВД, радионавигации, посадки и связи проверяется по схемам электроснабжения этих объектов и аэропорта.

      При натурном обследовании также проверяется отсутствие подключений, не предусмотренных схемой электроснабжения, эксплуатационная документация.

Параграф 3. Оценка соответствия автономных источников питания

      155. Степень автоматизации и мощность дизель-генератора проверяются по эксплуатационной документации на дизель-генератор, также проверяется эксплуатационная документация аккумуляторных батарей.

      При натурном обследовании проверяется подача напряжения от автономного источника к оборудованию (при отключенных источниках централизованного электроснабжения).

      Проверка количества взаиморезервирующих кабельных ЛЭП производится по принципиальным электрическим cxeмам, а на объекте - по наконечникам отходящих кабельных линий.

Параграф 4. Оценка соответствия аварийно-спасательного
оборудования и порядок работы и взаимодействия в условиях III
категории

      156. Результаты оценки соответствия аварийно-спасательных средств требованиям НГЭА ГА РК заносятся в таблицу соответствия аварийно-спасательных средств согласно приложения 24 настоящей МОС.

      Порядок заполнения таблицы соответствия следующий:

      графа 1 - указываются номера оцениваемых пунктов НГЭА ГА РК;

      графа 2 - указываются результаты проверок и испытаний по соответствующим пунктам НГЭА ГА РК;

      графа 3 - указываются результаты сопоставления итогов проверок и испытаний с требованиями НГЭА ГА РК, и делается запись:

      "Соответствует" - в случае соответствия оцениваемого параметра требованиям НГЭА ГА РК;

      "Эквивалентно соответствует" - в случае наличия Заключения об обеспечении эквивалентного уровня безопасности полетов при имеющемся отступлении от требований НГЭА ГА РК;

      "Не соответствует" - в случае несоответствия оцениваемого параметра требованиям НГЭА ГА РК и отсутствия упомянутого выше Заключения;

      графа 4 - в случае отступлений от требований НГЭА ГА РК указываются номера, даты и названия документов, в соответствие с которыми организацией гражданской авиации выполнены мероприятия по обеспечению эквивалентного уровня безопасности полетов, а также отражается дополнительная информация, поясняющая содержание записей в других графах таблицы.

      В конце таблицы указывается подтверждающие документы - Акт проверки аварийно-спасательных средств, утвержденный руководителем организации гражданской авиации.

      В Акте, которая составляется в произвольной форме, отражаются результаты проверки по всем пунктам НГЭА РК. Проверка соответствия аварийно-спасательных средств на аэродроме производится не реже одного раза в год.

      Категория ВПП определяется по уровню требуемой пожарной защиты (далее - УТПЗ) в следующем порядке:

      определяются типы ВС, эксплуатируемых на данной ВПП;

      из общего перечня типов ВС выбираются те, которые имеют наибольшую длину и ширину фюзеляжа в соответствии с приложением 25 к настоящей МОС).

      По этим данным определяется категория каждой ВПП по УТПЗ согласно приложению 58 к НГЭА ГА РК. Определение соответствия аварийно-спасательных средств требованиям НГЭА ГА РК приведено в приложении 27 к настоящей МОС.

      157. Наличие и количество ПА, находящихся в боевой готовности, определяется при их осмотре на аварийно-спасательных станциях. Количество огнетушащих составов, в том числе пенообразователя, находящихся на ПА, и суммарная производительность их подачи определяются по паспортным данным ПА.

      Общее количество ПА на аэродроме зависит от количества ВПП, их категории по УТПЗ и расположения, места размещения и тактико-технических характеристик ПА. Размещение ПА представлены в приложении 26 к настоящей МОС.

      158. Укомплектованность каждого ПА требуемым оборудованием определяется в ходе осмотра.

      При осмотре проверяется работоспособность оборудования.

      159. Наличие двукратного резерва пенообразователя по отношению к количеству, указанному в приложении 59 к НГЭА РК, для каждой ВПП, определяется по фактическому наличию пенообразователя на аэродроме (за исключением заправленного в ПА) на момент проверки.

      Наличие на аэродроме пунктов для повторных заправок ПА водой определяется визуально.

      160. Время развертывания ПА определяется для каждого конца ВПП и по каждому ПА, обеспечивающему требуемый уровень их защиты. Временем развертывания считается время от момента объявления сигнала тревоги пожарно-спасательному расчету до момента начала подачи огнетушащего состава из лафетного ствола ПА, достигшего конца ВПП.

      Время развертывания определяется в ходе опытной проверки и фиксируется хронометром. Проверка производится при оптимальной видимости и удовлетворительном состоянии покрытия.

      Пожарному-спасательному расчету, извещенному о проведении опытной проверки и ее задачах, перед началом проверки необходимо находиться в дежурном помещении аварийно-спасательной станции (далее - АСС). Тревога объявляется голосом в дежурном помещении.

      Наличие на аэродромах, имеющих ВПП 4 - 10 категорий по УТПЗ, устройств, рекомендованных для покрытия ВПП пеной (УПП), определяется при их осмотре и проверке технической документации на эти устройства.

      Возможность нанесения на ВПП пенных полос требуемых размеров (по приложению 60 к НГЭА РК) определяется в результате анализа схем нанесения пенных полос. Схемы нанесения пенных полос составляются для эксплуатируемых на данном аэродроме типов ВС исходя из количества и тактико-технических характеристик УПП.

      Время нанесения пенной полосы определяется расчетом исходя из принятой на аэродроме схемы нанесения и тактико-технических характеристик используемых УПП.

      161. Наличие АСС на аэродроме и размещение в них ПСР и ПА определяются визуально. Наличие на АСС средств связи и сигнализации определяется при обследовании АСС. Кроме того, рассматривается схема связи и оповещения, а также проверяется работоспособность имеющихся средств связи и сигнализации.

      162. Наличие транспортного средства повышенной проходимости и оснащение его УКВ и КВ-радиостанциями для проведения поисково-спасательных работ определяется при обследовании аэродрома. При осмотре транспортного средства проверяется работоспособность радиостанции.

      В случае если на аэродромах класса Г, Д, Е выделение транспортных средств осуществляется другими организациями, то рассматриваются планы взаимодействия этих организаций.

      163. Наличие на аэродроме санитарных автомобилей (автомобиля) и их оснащение аварийными медицинскими укладками с перевязочным материалом и носилками определяется при обследовании аэродрома.

      164. Наличие на аэродроме плавучих транспортных средств и оснащение их средствами связи, освещения, групповыми или индивидуальными плавсредствами определяется при обследовании аэродрома.

      При осмотре плавсредств проверяется работоспособность средств связи и освещения.

      165. В случае если плавсредства выделяются другими организациями, то рассматриваются планы взаимодействия этих организаций.

      166. Наличие на аэродроме стационарного командного пункта и пункта пожарной связи определяется осмотром. Наличие средств связи определяется при обследовании пунктов. Кроме того, рассматривается схема связи и оповещения, а также проверяется работоспособность имеющихся средств связи.

      167. Наличие на аэродроме ПКП для обеспечения руководства аварийно-спасательными работами и оснащение его громкоговорящей установкой, средствами воздушной электросвязи определяется при обследовании аэродрома. При осмотре проверяется возможность осуществления связи транспортного средства с СКП, АСС, руководителем полетов, ПА.

      168. Наличие наблюдательных пунктов определяется при обследовании аэродрома. Возможность наблюдения за взлетом, и посадкой ВС на каждой ВПП определяется непосредственно с наблюдательного пункта визуально и с помощью оптических приборов (например, бинокля). Наличие средств связи определяется при обследовании пунктов.

      169. Наличие и соответствие мест стоянки ПА определяется при обследовании аэродрома.

      170. Порядок работы и взаимодействия служб аэродрома в условиях эксплуатации по III категории проверяется в Руководстве по аэродрому и ИПП (АНПА).

Раздел 2. Вертодромы
Глава 7. Оценка соответствия данных вертодромов, типов и физических характеристик вертодромов

      Сноска. Заголовок главы 7 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 13.01.2021 № 11 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Определение класса вертодромов

      171. Класс вертодромов, приподнятых над поверхностью, подразделяется на три класса, в зависимости от величины "Д", указанны в НГЭА ГА РК.

      172. Класс вертодромов на уровне поверхности классифицируется согласно положений статьи 63 Закона Республики Казахстан от 15 июля 2010 года "Об использовании воздушного пространства Республики Казахстан и деятельности авиации".

Параграф 2. Оценка соответствия характеристик,
размеров вертодрома

      173. Для вертодрома, не совмещенного с аэродромом, устанавливается контрольная точка вертодрома, которая располагается вблизи начального или запланированного геометрического центра вертодрома и ее начальное местоположение, как правило, остается неизменным.

      174. Данные вертодрома, местоположение контрольной точки вертодрома, превышение вертодрома, зоны приземления и отрыва измеряются и передаются полномочному органу аэронавигационной информации владельцем (эксплуатантом) вертодрома.

      Для каждого сооружения на вертодроме соответственно замеряются или описываются следующие данные:

      1) тип вертодрома: расположенный на уровне поверхности, приподнятый над поверхностью или вертопалуба;

      2) зона приземления и отрыва: размеры с точностью до ближайшего метра или фута, уклон, тип поверхности, несущая способность в тоннах;

      3) тип зоны этапа захода на посадку и взлета: тип FATO, истинный пеленг с точностью до одной сотой градуса, обозначающий номер (если предусматривается), длина, ширина с точностью до ближайшего метра или фута, уклон, тип поверхности;

      4) зона безопасности: длина, ширина и тип поверхности;

      5) наземная РД для вертолетов, РД для руления по воздуху и маршрут для передвижения по воздуху: обозначение, ширина, тип поверхности;

      6) перрон: тип поверхности, стоянки вертолетов;

      7) полоса, свободная от препятствий: длина профиль земной поверхности;

      8) визуальные средства для схем захода на посадку, маркировка и огни FATO, TLOF, РД и перронов;

      9) расстояния с точностью до ближайшего метра или фута между курсовым и глиссадным радиомаяками, составляющими систему посадки по приборам (ILS), или азимутальной и угломестной антеннами микроволновой системы посадки (MLS) и соответствующими кромками TLOF или FATO.

      Полномочному органу службы аэронавигационной информации измеряются и сообщаются в градусах, минутах и сотых долях секунды географические координаты:

      геометрического центра зоны приземления и отрыва и/или каждого порога зоны конечного этапа захода на посадку и взлета;

      точек соответствующей осевой линии наземной РД для вертолетов, РД для руления по воздуху и маршрута для передвижения по воздуху;

      каждого места стоянки для вертолета;

      препятствий в узловом диспетчерском районе (район 2) и на вертодроме (район 3).

      Для вертодрома объявляются в соответствующих случаях с точностью до ближайшего метра или фута следующие дистанции:

      располагаемая взлетная дистанция (TODAH);

      располагаемая дистанция прерванного взлета (RTODAH);

      располагаемая посадочная дистанция (LDAH).

Параграф 3. Оценка соответствия типов вертодромов, их
физические характеристики

      Нижеприведенные технические требования касаются только наземных вертодромов. В тех случаях, когда рассматривается расположенный на воде вертодром, надлежащие критерии устанавливаются соответствующим полномочным органом.

Параграф 4. Определение характеристик вертодромов на уровне
поверхности

      175. На вертодроме, на уровне поверхности предусматривается, по крайней мере, одна зона конечного этапа захода на посадку и взлета (далее - зона FATO), которая может быть расположена на летной или рулежной полосах, либо вблизи них.

      176. Зона FATO является свободной от препятствий.

      177. Размерам зоны FATO для использования вертолетами летно-техническими характеристиками класса 1 необходимо соответствовать предусмотренным в Руководстве по летной эксплуатации вертолетов (далее - РЛЭ). При отсутствии требований к ширине, ширине необходимо быть не менее наибольшего габаритного размера (D) самого большого вертолета, для обслуживания которого предназначена зона FATO. Для использования вертолетами, с летно-техническими характеристиками класса 2 или 3 класса предусматриваются зоны, в пределах которой можно провести круг диаметром не менее 1 D самого большого вертолета, когда максимальная взлетная масса (далее - МТОМ) вертолетов, для обслуживания которых предназначена зона FATO, превышает 3175 кг, 0,83 D самого большого вертолета, когда МТОМ вертолетов составляет 3175 кг или менее.

      В тех случаях, когда в РЛЭ вертолета термин FATO не употребляется, используется минимальная зона посадки/(взлета), указанная в РЛЭ вертолета для соответствующего профиля полета.

      178. Средний уклон зоны FATO в любом направлении составляет не более 3 %, поверхности зоны FATO необходимо выдерживать воздействие струи несущего винта, не иметь неровностей и иметь несущую прочность, достаточную для выполнения прерванного взлета вертолетами с летно-техническими характеристиками класса 1.

      Поверхности зоны FATO вокруг зоны приземления и отрыва (далее - зона TLOF), для использования вертолетами с летно-техническими характеристиками классов 2 и 3, необходимо выдерживать статическую нагрузку и обеспечивать влияние земли.

Параграф 5. Оценка соответствия полос свободных от препятствий

      179. Для вертолетов предусматриваются свободные от препятствий полосы, которые размещаются за концом располагаемой зоны прерванного взлета. Ширина полосы, свободной от препятствий, для вертолетов предусматривается не меньше ширины соответствующей зоны безопасности.

      Поверхность вертолетной полосы, свободной от препятствий, не может выступать над плоскостью, иметь восходящий уклон 3 %.

      Объект, расположенный на вертолетной полосе, свободной от препятствий, и представляющий потенциальную угрозу для безопасности вертолетов в воздухе, следует рассматривать как препятствие и устранять.

Параграф 6. Определение зоны приземления и отрыва

      180. На вертодроме предусматривается, по крайней мере одна зона TLOF. Зона TLOF может располагаться в пределах зоны FАТО или вне ее.

      Зона TLOF согласно ИПП или аэронавигационного паспорта вертодрома (далее - АНП) может иметь размеры, чтобы вместить круг диаметром 0,83 D самого большого вертолета, для обслуживания которого рассчитана данная зона и необходимо выдерживать динамическую нагрузку.

      Уклоны зоны TLOF для предотвращения скопления воды на поверхности зоны не могут превышать 2 % в любом направлении.

      В случае, когда зона TLOF находится внутри зоны FATO, центру зоны TLOF необходимо располагаться на расстоянии не менее 0,5 D от границы зоны FATO.

Параграф 7. Определение зоны безопасности

      181. Зона безопасности вокруг зоны FATO в приборных и визуальных метеорологических условиях (далее - ВМУ) указывается в ИПП или АНП. Зона безопасности простирается за пределы контура зоны FATO на расстояние, по крайней мере, на 3 м или на 0,5 D, в зависимости от того, какая величина больше, самого большого вертолета (2-3 класса), для обслуживания которого рассчитана зона FATO.

      Зона безопасности, окружающая зону FATO, для вертолетов класса 1 (2-3 класса) составляет не менее 2 D, когда зона FATO является четырехугольной, или равен 2 D, когда зона FATO является круговой.

      182. Необходимо обеспечить защищаемую боковую поверхность с восходящим уклоном 45о от границы зоны безопасности до расстояния 10 м, сквозь которую не проникают препятствия. Если препятствия располагаются только с одной стороны зоны FATO, они могут проникать сквозь боковую поверхность с таким уклоном.

      В приборных метеорологических условиях (далее - ПМУ) зона безопасности простирается в поперечном направлении не менее чем на 45 м с каждой стороны осевой линии и не менее чем на 60 м от границ зоны FATO (приложение 28 к настоящей МОС).

      183. В зоне безопасности не может быть каких-либо неподвижных объектов, за исключением ломких объектов, которые в силу их функционального назначения могут располагаться в этой зоне. Ломкость объектов подтверждается либо описаниями конструкции или другими документами (например, Актами испытаний, проведенных разработчиками оборудования или заключением НИИ по Актам испытаний). Во время полетов вертолетов запрещается наличие подвижных объектов в зоне безопасности, что отмечается в ИПП (АНП).

      184. Объекты, которые в силу их функционального назначения размещаемые в зоне безопасности, не могут превышать по высоте 25 см, если они располагаются вдоль границы зоны FATO, и выходить за пределы плоскости, берущей начало на высоте 25 см над границей зоны FATO и восходящей в сторону от зоны FATO с градиентом 5 % согласно Акту обследования препятствий с указанием фактических размеров.

      185. Когда диаметр зоны FATO составляет менее 1 D, максимальная относительная высота объектов, размещаемых по функциональному назначению в зоне безопасности, не может превышать 5 см, восходящий уклон твердой поверхности зоны безопасности, в направлении от границы зоны FATO не превышает 4 %.

      В целях предотвращения разноса твердых предметов под воздействием струи несущего винта обеспечивается уборка поверхности зоны безопасности перед выполнением полетов и в перерывах при необходимости.

Параграф 8. Оценка соответствия наземных РД и наземных
маршрутов руления для вертолетов

      В том случае, когда РД предназначена для использования самолетами и вертолетами, необходимо рассматривать положения, касающиеся РД для самолетов и наземных РД для вертолетов, и применять более строгие требования.

      186. Характеристики и размеры наземной РД для вертолетов, ограничения предусматриваются согласно НГЭА ГА РК и отражаются в ИПП (АНП) вертодрома (приложение 29 к настоящей МОС).

Параграф 9. Оценка соответствия воздушных РД и воздушных
маршрутов руления для вертолетов

      Воздушной РД необходимо обеспечивать движение вертолета над поверхностью на высоте, как правило, связанной с влиянием земли и с путевой скоростью менее 37 км/ч (20 уз).

      187. Характеристики и размеры наземной РД для вертолетов, ограничения предусматриваются согласно НГЭА РК и отражаются в ИПП (АНП) вертодрома (приложение 30 к настоящей МОС).

      188. Поверхность воздушной РД для вертолетов предусматривается пригодной для выполнения аварийной посадки.

Параграф 10. Оценка соответствия маршрутов
передвижения по воздуху

      Маршрут передвижения по воздуху может быть на высоте не выше 30 м (100 фут) над уровнем земли и с отклонениями в направлении осевой линии маршрута передвижения по воздуху не превышающими 120о и рассчитываются таким образом, чтобы не создавать необходимость выполнять разворот с радиусом менее 270 м с путевой скоростью, не превышающей 37 км/ч (20 уз). Маршруты передвижения по воздуху выбираются таким образом, чтобы они позволяли выполнять посадку в режиме авторотации или с одним неработающим двигателем с таким расчетом, чтобы, как минимум, приуменьшить риск нанесения телесных повреждений лицам, находящимся на земле или в воде, или ущерба имуществу.

      189. Ширина маршрута передвижения по воздуху для дневных полетов составляет не менее 7,0 Д значения наибольшей габаритной ширины вертолетов, 10,0 Д значения наибольшей габаритной ширины вертолетов для ночных полетов. Информация приводится в ИПП (АНП).

Параграф 11. Оценка соответствия перронов

      190. Место стоянки вертолета, размеры и требования к нему отражены в НГЭА ГА РК, АНП вертодрома. Оценка соответствия требованиям пунктов 527-536 НГЭА ГА РК определяются по материалам обследования согласно приложений 31-34 к настоящей МОС.

Параграф 12. Определение зоны конечного этапа захода на посадку
и взлета относительно ВПП или РД

      191. В тех случаях, когда зона FATO размещена возле ВПП или РД и планируются одновременные полеты в условиях ВМУ, расстояние между границей ВПП или РД и границей зоны FATO устанавливаются не менее указанной в таблице приложения 35 к настоящей МОС и определяется путем обследования и замеров, материалы обследования отражаются в Актах.

Глава 8. Вертодромы, приподнятые над поверхностью

      Сноска. Заголовок главы 8 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 13.01.2021 № 11 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      Инструктивный материал по проектированию вертодромов, приподнятых над поверхностью, приведен в Руководстве по вертодромам (Doc 9261).

      192. Для вертодромов, приподнятых над поверхностью, данные по дополнительной нагрузке, обусловленной присутствием персонала, снега, грузов, топливозаправочного и противопожарного оборудования предусматриваются при проектировании различных элементов вертодрома и указываются в Паспорте вертодрома.

Параграф 1. Определение зоны конечного этапа захода на посадку
и взлета и зоны приземления и отрыва

      На вертодромах, приподнятых над поверхностью, предусматривается, по крайней мере, одна зона FATO, при этом зона FATO и одна зона TLOF совпадают.

      193. Размеры зоны FATO, требования, предъявляемые к ним и к зонам конечного этапа захода на посадку и взлета и зоны приземления и отрыва указаны в НГЭА ГА РК, ИПП (АНП). Инструктивный материал имеется в Руководстве по вертодромам (Doc 9261).

Параграф 2. Оценка соответствия полос,
свободных от препятствий

      194. В случае, когда для вертолетов предусматривается полоса, свободная от препятствий, она располагается за концом располагаемой зоны прерванного взлета. Размеры полос определяются на основе обследования и замеров, отражаемых в Акте обследования.

      195. Объект, который расположен на полосе, свободной от препятствий, и который может представлять угрозу для находящихся в воздухе вертолетов, следует рассматривать как препятствие и подлежит устранению, о чем составляется Заключение.

Параграф 3. Оценка соответствия зон приземления и отрыва

      196. Одной зоне TLOF необходимо совпадать с зоной FATO, может иметь аналогичные размеры и характеристики зоны FATO. Дополнительные зоны TLOF могут совмещаться с местами стоянки вертолетов, о чем вносится информация в ИПП (АНП).

      197. В том случае, когда зона TLOF совмещена с местом стоянки вертолета, зона TLOF предусматривает размеры с диаметром круга не менее 0,83 D самого большого вертолета, для обслуживания которого предназначена зона. Уклоны зоны TLOF, совмещенной с местом стоянки вертолета, должны обеспечивать предотвращение скопления воды на поверхности зоны, но не могут превышать 2 % в любом направлении. При рулении вертолетов на земле, зоне TLOF нужно выдерживать статическую, динамическую нагрузку и выдерживать нагрузку, обусловленную движением вертолетов, для обслуживания которых предназначена эта зона, иметь зону, выдерживающую динамическую нагрузку.

Параграф 4. Определение зоны безопасности

      198. Зоне безопасности необходимо быть вокруг зоны FATO, которой не обязательно быть твердой.

      199. Для вертодрома зона безопасности окружающая зону FATO, ее размеры и требования определяется Инструкцией по производству полетов для вертолетов разного класса.

Параграф 5. Определение наземных РД и наземных маршрутов
руления для вертолетов

      Приведенные технические требования в НГЭА ГА РК предназначены для обеспечения безопасности выполнения одновременных операций при маневрировании вертолетов.

      200. Размеры и требования к наземной РД для вертолетов определены в НГЭА ГА РК. Соответствие НГЭА ГА РК наземной РД определяется по исполнительной документации (на строительство, реконструкцию или усиление РД).

Параграф 6. Определение соответствия воздушных РД и воздушные
маршруты руления для вертолетов

      201. Размеры и требования к воздушной РД для вертолетов и воздушные маршруты на вертодроме определены ИПП, НГЭА ГА РК. Соответствие НГЭА ГА РК воздушной РД определяется по фактическому выполнению полетов вертолетов.

      202. Поперечный уклон поверхности воздушной РД для вертолетов не может превышать 2 %, а продольный уклон - не может превышать 7 %. В любом случае эти уклоны не могут превышать ограничения на уклоны при посадке вертолетов, для обслуживания которых предназначена воздушная РД. Соответствие воздушных РД требованиям пункта 585 НГЭА ГА РК определяется Актом обследования, соответствие уклонов определяется Схемой захода на посадку.

Параграф 7. Оценка соответствия перрона

      203. Требования к местам стоянки вертолетов, их размеры определены НГЭА ГА РК. Соответствие размеров мест стоянки, уклонов, использования их для целей разворота, для руления по земле определяется Актом обследования и замерами. Определяется наличие защитной зоны (при использовании для разворотов).

Глава 9. Вертопалубы

      Сноска. Заголовок главы 9 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 13.01.2021 № 11 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      Приведенные технические требования относятся к вертопалубам, расположенным на сооружениях и используемым для таких целей, как разработка полезных ископаемых, проведение изысканий, строительство сооружений.

Параграф 1. Определение зоны конечного этапа захода на посадку
и взлета и зоны приземления и отрыва

      204. Зона FATO и зона TLOF на вертопалубах совпадают. Считается, что в тех случаях, когда в разделе "Вертопалубы" упоминается зона FATO, она включает зону TLOF. На вертопалубе предусматривается, по крайней мере, одна зона FATO.

      205. Размеры и требования к зонам конечного этапа захода на посадку и взлета, к зонам приземления и отрыва определены НГЭА ГА РК. Зона FATO может иметь любую конфигурацию, но нужно иметь достаточные размеры. Соответствие зоны FATO и зон конечного этапа захода на посадку и взлета, зон приземления и отрыва определяется по материалам обследования вертодрома.

Глава 10. Вертодромы на палубах судов

      Сноска. Заголовок главы 10 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 13.01.2021 № 11 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      206. В тех случаях, когда эксплуатационные площадки для вертолетов размещаются на корме или в носовой части судна или намеренно сооружены выше надстроек судна, они считаются специально оборудованными палубными вертодромами.

Параграф 1. Определение зоны конечного этапа захода на
посадку и взлета и зоны приземления и отрыва

      На палубных вертодромах зона FATO и зона TLOF совпадают. Считается, что в тех случаях, когда в главе "вертодромы на палубах судов" упоминается зона FATO, она включает зону TLOF.

      207. Для палубных вертодромов предусматривается, по крайней мере, одна зона FATO. Размеры и требования к зоне (ам) FATO, зонам конечного этапа захода на посадку и взлета и зоны приземления и отрыва на палубных вертодромах установлены НГЭА ГА РК и их соответствие требованиям НГЭА ГА РК определяется по материалам обследования и замерам.

      208. Вокруг границы зоны FATO не может быть каких-либо неподвижных объектов, за исключением ломких объектов, которые по своему функциональному назначению могут там находиться. Ломкие объекта определяется по материалам обследования.

      209. Объекты, которые в силу их функционального назначения располагаются на границе зоны FATO, не могут превышать по относительной высоте 25 см. Соответствие определяется в результате замеров.

      210. Поверхности зоны FАТО нужно противостоять скольжению людей и вертолетов. Соответствие определяется путем обследования и производства замеров техническими средствами.

Глава 11. Оценка соответствия ограничения и удаления препятствий

      Сноска. Заголовок главы 11 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 13.01.2021 № 11 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      Цель технических требований - определение воздушного пространства вокруг вертодромов, которое следует сохранять свободным от препятствий, с тем, чтобы обеспечить безопасность планируемых полетов вертолетов на этих вертодромах. Это достигается путем установления ряда поверхностей ограничения препятствий, определяющих допустимые пределы проникновения препятствий в воздушное пространство.

      211. Требования к поверхностям ограничения препятствий указаны с учетом предполагаемого использования зоны FATO, то есть выполняемых при посадке маневров для висения или посадки, или маневра при взлете и типе захода на посадку. В тех случаях, когда взлет и посадка осуществляются в обоих направлениях зоны FATO, функции некоторых поверхностей могут утратить свое значение в связи с более жесткими требованиями, налагаемыми другой поверхностью, расположенной ниже.

      Для оценки соответствия требованиям пунктов 624-659 НГЭА ГА РК необходимо определить перечень препятствий, выступающих за поверхности ограничения препятствий: внутреннюю горизонтальную, коническую, переходную и захода на посадку. Этот перечень составляется с помощью расчетных таблиц и планов (схем) поверхностей. Планы (схемы) поверхностей используются при оценке допустимости строительства в районе вертодрома новых препятствий или увеличения существующих препятствий.

      Планы (схемы) и расчетные таблицы включаются в состав Акта обследования препятствий. Подготовка планов ограничительных препятствий и расчетных таблиц приведена в приложении 14 к настоящей МОС.

      Препятствия, возвышающиеся над поверхностью захода на посадку, переходной, конической и внутренней горизонтальной поверхностями учитываются, имеют маркировку и светоограждение. По ним и критическим препятствиям дается оценка "соответствует", "не соответствует".

      Критические препятствия вносятся в отдельный перечень и намечаются меры по их устранению.

Глава 12. Оценка соответствия учета и устранение препятствий

      Сноска. Заголовок главы 12 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 13.01.2021 № 11 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      212. Поверхность захода на посадку представляет собой наклонную плоскость или комбинацию плоскостей, восходящих от границы зоны безопасности и расположенных симметрично их осевой линии, проходящей через центр зоны FАТО (приложение 37 к настоящей МОС). Переходная поверхность представляет поверхность, расположенную вдоль боковой границы зоны безопасности и части боковой границы поверхности захода на посадку и простирающаяся вверх и в стороны до внутренней горизонтальной поверхности или заранее установленной относительной высоты (приложения 37 и 41 к настоящей МОС).

      213. Внутренняя горизонтальная поверхность, имеет форму круга и расположена в горизонтальной плоскости над зоной FATO и прилегающими к ней участками (приложения 37 и 41 к настоящей МОС).

      214. Коническая поверхность представляет поверхность, восходящую в стороны от границы внутренней горизонтальной поверхности или от верхней границы переходной поверхности, если не обеспечивается внутренняя горизонтальная поверхность (приложения 37 и 41 к настоящей МОС).

      215. Поверхность набора высоты при взлете представляет наклонную поверхность, комбинацию поверхностей или, если выполняется разворот, сложную поверхность, восходящую от конца зоны безопасности и расположенных симметрично их осевой линии, проходящей через центр зоны FATO (приложение 37 к настоящей МОС).

      216. Сложная поверхность - поверхность берущая начало в исходной точке границы зоны FATO вертопалубы и простирающаяся от этой точки. В случае зоны FATO, меньшей 1 D, исходная точка располагается на расстоянии не менее 0,5 D от центра зоны FATO.

      217. Поверхности или секторы, свободные от препятствий, стягиваются дугой установленной величины.

      218. Сектор вертопалубы, свободный от препятствий, включает два компонента - один выше и один ниже уровня вертопалубы (приложение 38 к настоящей МОС):

      1) поверхность выше уровня вертопалубы представляет собой горизонтальную плоскость на уровне превышения поверхности вертопалубы, которая образует сектор дуги по крайней мере 210о с вершиной, расположенной на границе опорного круга D, простираясь наружу на расстояние, которое будет обеспечивать беспрепятственное прохождение траектории вылета, приемлемой для вертолета, для обслуживания которого предназначена вертопалуба;

      2) поверхность ниже уровня вертопалубы находится в пределах сектора дуги (как минимум) 210о дополнительно простирается вниз, опускаясь от кромки зоны FATO на уровне превышения вертопалубы до уровня воды в секторе дуги не менее 180о, который проходит через центр зоны FATO и простирается на расстояние, которое будет обеспечивать безопасный пролет препятствий ниже вертопалубы в случае отказа двигателя на вертолетах того типа, для обслуживания которых предназначена вертопалуба.

      В том случае, когда препятствия в силу необходимости находятся на сооружении, вертопалуба может иметь сектор ограниченных препятствий.

      219. Сложная поверхность, берущая начало в исходной точке сектора, свободного от препятствий, и расположенная в пределах сектора, который не охвачен сектором, свободным от препятствий, в пределах которого выше уровня зоны FATO будет устанавливаться определенная высота препятствий.

      220. Сектор ограниченных препятствий стягивается дугой не более 150о. Его размеры и расположение соответствуют указанным на рисунке приложения 39 к настоящей МОС.

      221. Для вертодромов на уровне поверхности ограничения препятствий устанавливаются для зоны FATO, оборудованной для точного захода на посадку (таблица 1 приложение 42 к настоящей МОС):

      1) поверхность набора высоты при взлете;

      2) поверхность захода на посадку;

      3) переходные поверхности;

      4) коническая поверхность.

      222. Для зоны FATO, оборудованной для неточного захода на посадку устанавливаются следующие поверхности ограничения препятствий (таблица 2 приложение 42 к настоящей МОС):

      1) поверхность набора высоты при взлете;

      2) поверхность захода на посадку;

      3) переходные поверхности;

      4) коническая поверхность, если не обеспечивается внутренняя горизонтальная поверхность.

      223. Для необорудованной зоны FATO устанавливаются следующие поверхности ограничения препятствий:

      1) поверхность набора высоты при взлете;

      2) поверхность захода на посадку.

      224. Для зоны FATO, оборудованной для неточного захода на посадку следует устанавливать следующие поверхности ограничения препятствий (таблица 2 приложения 42 к настоящей МОС):

      1) внутренняя горизонтальная поверхность;

      2) коническая поверхность.

      Внутренняя горизонтальная поверхность может не требоваться, если неточный заход на посадку с прямой обеспечивается на обоих концах.

      225. Наклоны поверхностей устанавливаются и располагаются, как указано на рисунках 1 - 4 приложения 40 к настоящей МОС, а их размеры могут быть не менее величин, указанных в таблицах 1 - 4 приложения 42 к настоящей МОС.

      226. Не допускается сооружение новых объектов или увеличение размеров существующих объектов выше любых поверхностей, указанных в пунктах 653-655 НГЭА ГА РК, за исключением случаев, когда, по мнению соответствующего полномочного органа, новый объект или объект после увеличения размеров будет затеняться существующим неподвижным объектом.

      Описание условий, при которых можно обоснованно применять принципы затенения объекта, излагаются в части 6 Руководства по обслуживанию аэропортов (Doc 9137).

      227. Объекты, расположенные выше любых поверхностей, указанных в пунктах 653-655 НГЭА ГА РК, необходимо по возможности удаляют, за исключением случаев, когда, по мнению соответствующего полномочного органа, данный объект затеняется имеющимся неподвижным объектом или же в результате авиационного исследования установлено, что этот объект не будет снижать уровень безопасности полетов или серьезно влиять на регулярность полетов вертолетов.

      228. На вертодромах на уровне поверхности предусматриваются, по крайней мере, две поверхности захода на посадку и набора высоты при взлете с удалением друг от друга не менее чем на 150о.

      229. Требования в отношении поверхностей ограничения препятствий для вертодромов, приподнятых над поверхностью, соответствуют требованиям к вертодромам на уровне поверхности в пунктах 652-656 НГЭА ГА РК.

      230. Для вертодрома, приподнятого над поверхностью, предусматриваются, по крайней мере, две поверхности захода на посадку и набора высоты при взлете, удаленные друг от друга не менее чем на 150о.

Глава 13. Оценка соответствия визуальных средств

      Сноска. Заголовок главы 13 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 13.01.2021 № 11 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      231. Оценка соответствия визуальных средств требованиям НГЭА ГА РК производится визуально при обследовании вертодрома. Сравнивается состав огней, входящих в систему светосигнального оборудования, определяется их соответствие назначению требованиям НГЭА ГА РК.

      232. Категория ОВИ определяется по формуляру и удостоверению годности, а категория эксплуатируемого направления посадки - по сборнику аэронавигационной информации. Категория ОВИ не может быть ниже категории эксплуатируемого направления посадки.

      233. Проверяется наличие и срок действия сертификатов соответствия ICAO и (или) МАК.

      234. Проверка сохранности командной информации производится следующим образом: с ПОУ диспетчера УВД подаются команды на включение светосигнального оборудования; после включения оборудования снимается питание с аппаратуры дистанционного управления на КПД. При этом светосигнальным средствам необходимо оставаться во включенном состоянии с поданными до включения аппаратуры управления командами.

      В процессе внешнего осмотра установленного оборудования сравниваются типы арматур огней, указателей и источников света и проверяется их соответствие технической документации.

Параграф 1. Оценка соответствия маркировки вертодромов,
препятствий и объектов

      235. На вертодроме проверяется соответствие вертодромной опознавательной маркировки, располагаемой в соответствии с пунктами 681-685 НГЭА ГА РК и приложения 44 к настоящей МОС.

      Оценка соответствия маркировки производится как визуально, так и с помощью измерений. В процессе проверки соответствия определяется наличие, количество и размеры, а также взаиморасположение знаков, установленных НГЭА ГА РК.

      236. Маркировка названия вертодрома обеспечивается на вертодроме, где другие средства визуального опознавания являются недостаточными. Требования к маркировке названия вертодрома определены НГЭА ГА РК и указаны в приложении 44 настоящей МОС.

      237. Маркировка максимально допустимой массы располагается в пределах зоны TLOF и наносится на вертодроме, приподнятом над поверхностью, и на вертопалубе. Маркировка максимально допустимой массы состоит из однозначной, двузначной или трехзначной цифры. Маркировка выражается в тоннах (1000 кг) с округлением до ближайших 1000 кг, после которой следует буква "т". Цветам цифровых и буквенных знаков маркировки необходимо быть контрастным по отношению к фону, а самим цифрам и буквам необходимо иметь форму и размеры, указанные на рисунке приложения 45 к настоящей МОС.

      238. Маркировка значения D наносится на вертодроме, приподнятом над поверхностью, и на вертопалубе.

      239. Маркировка максимально допустимого значения D располагается в пределах зоны FATO. Значение D наносится на поверхность зоны FATO контрастным на ее фоне, предпочтительно белым цветом. Значение D округляется до ближайшего целого числа, при этом 0,5 округляется в меньшую сторону, например 19,5 становится 19, а 19,6 становится 20.

      240. Маркировка или маркеры зоны FATO наносятся на вертодроме, расположенном на уровне поверхности земли, где протяженность зоны FATO не является четко выраженной. В тех случаях, когда используется маркер, его характеристики, соответствуют характеристикам, указанным в пункте 5.5.8.3 тома I Приложения 14 ИКАО.

      241. Маркировка обозначения зоны FATO располагается в начале зоны FATO, как показано на рисунке приложения 19 к настоящей МОС.

      242. Маркировка обозначения зоны FATO состоит из маркировки обозначения ВПП, описанной в пунктах 5.2.2.4 и 5.2.2.5 Приложения 14 к конвенции международной организации гражданской авиации тома I "Аэродромы" и дополненной буквой Н и показано на рисунке приложения 46 к настоящей МОС.

      243. Маркировка прицельной точки посадки располагается в пределах зоны FATO обеспечивается на вертодроме в тех случаях, когда необходимо, чтобы пилот выполнял заход на посадку по направлению к определенной точке еще до входа в зону TLOF (приложение 47 к настоящей МОС).

      244. На вертодроме обеспечивается маркировка зоны TLOF, если периметр зоны TLOF не является четко выраженным.

      245. Маркировка зоны TLOF располагается по периметру зоны TLOF.

      246. Маркировка зоны TLOF состоит из непрерывной белой линии шириной, по крайней мере, 30 см.

      247. Маркировка точки приземления (заданного) местоположения обеспечивается в тех случаях, когда требуется, чтобы вертолет приземлялся или точно размещался в конкретном месте. На вертопалубе центр маркировки точки приземления находится в центре зоны FATO.

      248. Маркировка точки приземления (заданного) местоположения располагается таким образом, что, шасси нужно размещаться внутри выдерживающей соответствующую нагрузку зоны и все части вертолета будут находиться на безопасном расстоянии от любого препятствия, когда кресло пилота находится над маркировкой.

      249. На вертопалубе необходимо обеспечивать маркировку сектора, свободного от препятствий и расположить по периметру зоны FATO или на маркировке зоны TLOF. Для предотвращения посадки вертолета в диапазоне установленных курсовых углов обеспечивается маркировка запрещенного для посадки сектора вертопалубы (рисунки приложении 48 и 49 к настоящим МОС).

      Технические требования в отношении маркировки осевой линии РД и маркировки места ожидания при рулении, изложенные в пунктах 5.2.8 и 5.2.9 тома I Приложения 14 ИКАО, в равной степени применимы к РД, предназначенным для наземного руления вертолетов.

      250. РД для руления по воздуху отмечается маркерами. Маркеры не используются на РД, предназначенных для руления вертолетов по земле. Требования к маркировке РД для руления по воздуху изложены в НГЭА ГА РК и соблюдаются согласно приложению 51 к настоящей МОС.

      251. Маршрут руления по воздуху необходимо отметить маркерами маршрутов руления по воздуху согласно приложения 52 к настоящей МОС.

      252. На специализированной лебедочной площадке обеспечивается маркировка лебедочной площадки (рисунок приложения 43 к настоящей МОС).

      253. Визуально оценивается цвет всех маркировочных знаков ИВПП. При оценке соответствия маркировки РД визуально и инструментально устанавливаются наличие, размеры и расположение маркировочных знаков продольной оси, мест ожидания на РД и боковых маркировочных полос (при их необходимости).

      254. Боковые маркировочные полосы наносятся для обозначения ненесущих покрытий РД, а также трудно различимых покрытий обочин РД от покрытий самих РД.

      255. Измеряется ширина маркировочной полосы осевой линии РД.

      256. При обследовании вертодрома, кроме того, измеряется радиус закругления маркировочной линии РД на криволинейных участках и на пересечениях РД.

      Фактический радиус закругления осевой маркировочной линии РД необходимо определять при натурном обследовании.

      257. Протяженность маркировочной линии оси РД, продолженной параллельно оси ВПП, определяется инструментально (Приложение 17 к настоящей МОС).

      258. Удаленность маркировки места ожидания на РД от оборудованных и необорудованных вертодромов определяется с помощью измерительных инструментов. Измерения производятся перпендикулярно к осевой линии ВПП.

      259. Размеры и расположение рулежных боковых маркировочных полос, отделяющих ненесущие покрытия БПБ РД от покрытий РД, а также маркировка места пересечения РД определяются инструментально.

      260. Цвет всех маркировочных знаков РД оценивается визуально.

      Проверка соответствия маркировки перрона производится как визуально по цвету маркировочных знаков, так и инструментально по размерам знаков и их взаиморасположению.

      261. Оценка соответствия посадочного знака "Т", угловых и осевых маркировочных знаков производится как визуально, так и инструментально с помощью измерительных инструментов. В процессе проверки соответствия определяются наличие, расположение, количество, размеры и цвет знаков.

      262. Оценка соответствия маркировки запрещенной для посадки, закрытых для движения части вертодрома, РД или их отдельных участков производится как визуально, так и инструментально с помощью измерительных инструментов. В процессе проверки соответствия определяются наличие, расположение, количество, размеры и цвет маркировки.

      263. Проверяется наличие маркировки на всех неподвижных постоянных и временных объектах и сооружениях, которые в соответствии с требованиями НГЭА ГА РК маркируются.

      Проверяется наличие маркировки на объектах УВД, радионавигации и посадки, расположенных в пределах ограждения вертодрома, на транспортных средствах и подвижных объектах, находящихся на рабочей площади вертодрома, а также на подлежащих маркировке линий коммуникаций.

      Визуально оценивается цвет маркировочных знаков на объектах и сооружениях, форма и правильность расположения маркировочных знаков на объектах прямоугольной формы и высотных объектах.

      Результаты работ по оценке соответствия маркировки покрытий и маркировки препятствий и объектов заносятся в таблицу соответствия физических характеристик и дневной маркировки элементов аэродрома.

      264. Обследование маркировки покрытий и препятствий производится не реже одного раза в год, а оценка соответствия размеров маркировочных знаков препятствий и объектов производится при нанесении или обновлении маркировки.

      Результаты проверок заносятся в Акт обследования вертодрома и его элементов.

Параграф 2. Оценка соответствия огней на вертодроме

      265. В процессе внешнего осмотра сравнивается тип арматур огней, указателей и источников света и проверяется их соответствие технической документации на установленное оборудование.

      266. Высота верхней точки огня или светового указателя измеряется от уровня края рабочей части вертодрома или РД.

      267. Проверяется наличие неснижаемого аварийного запаса. В случае установки подсистемы огней, требования к которым не описаны в НГЭА ГА РК, проверяется их соответствие международным стандартам и согласование их установки с уполномоченной организацией.

      Сноска. Пункт 267 в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 23.07.2019 № 539 (вводится в действие с 01.08.2019).

      268. Сравнивается состав огней, входящих в систему светосигнального оборудования ОМИ по их назначению на соответствие требованиям НГЭА ГА РК.

      269. Измеряются расстояния между огнями и элементами аэродрома, и полученные результаты сравниваются с требованиями НГЭА ГА РК.

      270. Соответствие схемы расположения огней требованиям НГЭА ГА РК определяется по исполнительной документации проекта на установку ССО, внешним осмотром, а также летной проверкой, выполняемой в соответствии с действующей программой и настоящей МОС.

      При летной проверке производится сопоставление фактического состава, расположения и цветности светосигнального посадочного оборудования и рулежного оборудования с требованиями НГЭА ГА РК к перечисленным параметрам. Одновременно определяется отсутствие заметных отклонений в интервалах между огнями.

      Посадочное светосигнальное оборудование проверяется при заходах на посадку, посадках и взлетах. При заходах на посадку производится также фотографирование системы.

      Летная проверка правильности регулировки световых пучков огней приближения, световых горизонтов и входных огней производится при заходах на посадку по нормальной глиссаде с уходом на второй круг. Проверка огней производится с расстояния, обеспечивающего различение огней системы после входа в глиссаду. Боковые и осевые огни и огни зоны приземления проверяются при посадке, пробеге после посадки и взлете.

      При переключении ступеней яркости визуально убеждаются в отсутствии неосвещенных (темновых) промежутков.

      Летная проверка ССО производится согласно действующей программе. По ее итогам составляется Акт летной проверки.

      271. Огни можно считать исправными и правильно отрегулированными, если отсутствуют пропуски огней или огни, резко отличающиеся от других по яркости.

      272. Оценка соответствия огней системы ОВИ проводится аналогично пунктов 75-76 настоящей МОС.

      Оценка соответствия системы визуальной индикации глиссады проводится аналогично пунктам 77 настоящей МОС.

      273. Определение расстояния "D" проводится в соответствии с Приложением 18 настоящей МОС.

      274. Углы возвышения световых пучков и углы установки огней в горизонтальной плоскости проверяются в соответствии с документацией на регулировку глиссадных огней.

      275. Отсутствие препятствий, выступающих над поверхностью защиты от препятствий устанавливается с использованием данных Акта обследования препятствий в районе аэродрома.

      Для каждого препятствия определяется абсолютная высота поверхности в месте его расположения:

      H = (Xп - 60)

+ Ho,

      где: Но - абсолютная высота порога ВПП;


- угол наклона поверхности защиты от препятствий;

      Хп - расстояние до препятствия от порога ВПП в метрах.

      Абсолютная высота каждого препятствия Нп может быть равна или меньше значения высоты поверхности защиты от препятствий Н.

      276. Оценка соответствия огней на РД проводится аналогично пункта 78 настощей МОС.

      277. В случае расположения вертодромов и вертопалуб вблизи водного пространства, пригодного для судоходства, следует обратить внимание на то, чтобы аэронавигационные наземные огни не создавали трудностей для судоходства.

      Поскольку вертолеты, как правило, будут подходить очень близко к посторонним источникам света, особенно важно обеспечивать такое экранирование или расположение этих огней, если такие огни не являются навигационными огнями, установленными в соответствии с международными правилами, чтобы исключалось прямое или отраженное ослепляющее воздействие.

      Приведенные ниже технические требования разработаны для систем, предназначенных для использования в необорудованной зоне FATO или в зоне FATO, предназначенной для неточного захода на посадку.

      278. В случаях необходимости дальнего визуального наведения и не обеспечения такого наведения другими визуальными средствами или наличия окружающих огней, затрудняющих опознавание вертодрома, необходимо предусматреть вертодромный маяк с установленным интервалом повторяющихся серий вспышек и силой света равной величинам, указанным в приложении 53 к настоящей МОС.

Параграф 3. Оценка соответствия системы огней приближения

      279. Система огней приближения обеспечивается на вертодроме, где целесообразно и практически возможно указывать пилотам в ночное время предпочтительное направление захода на посадку. Требования к составу и расположению огней приближения отражены в НГЭА ГА РК и приложении 52 к настоящей МОС.

      280. Частоте вспышек проблесковых огней нужно равняться одной вспышке в секунду, а распределению света этих огней необходимо соответствовать приложению 53 к настоящей МОС. Последовательность вспышек начинается от самого дальнего огня и продолжается в направлении к световому горизонту.

      281. Для корректировки интенсивности огней в зависимости от превалирующих условий следует предусматривать соответствующее управление яркостью.

Параграф 4. Оценка соответствия характеристик
светосигнального оборудования

      282. Сравниваются измеренные на каждой ступени значения выходных токов регуляторов яркости со значениями выходных токов, приведенными в эксплуатационной документации, и устанавливается соответствие процентной доли яркости огней данной ступени. Измерения проводятся с помощью амперметра электродинамической или электромагнитной системы класса точности не ниже 0,5 в выходной цепи каждого регулятора, питающего кабельное кольцо с фактической нагрузкой.

      Правильность регулировки яркости рулежных огней и неуправляемых световых указателей проверяется при рулении переключением их яркости на 10, 30, 100 % (5, 20, 100 %) диспетчером руления, а правильность включения управляемых световых указателей и светофоров проверяется их включением по основным маршрутам руления с ПОУ соответствующих диспетчеров.

      С помощью устройства, входящего в комплект установленного оборудования, выборочно проверяются по 4 - 5 огней в каждой подсистеме. Измеренным значениям углов установки огней необходимо соответствовать значениям, приведенным в НГЭА ГА РК.

      Проверки производятся путем включения светосигнального оборудования с ПОУ диспетчера посадки, руления и старта. При этом аппаратура обеспечивает необходимые функции по управлению светосигнальным оборудованием в соответствии с технической документацией на тип оборудования и контролю за ним.

      Регулировка яркости огней по ступеням проверяется путем включения их с ПОУ диспетчера посадки и проверки правильности включения регуляторов яркости на заданную ступень.

      Непосредственно на трансформаторной подстанции (ТП) внешним осмотром определяется фактическое количество кабельных линий и источников питания в каждой из подсистем по действующим нормам.

      Сопротивление изоляции кабельных колец измеряется мегомметром на 2,5 кВ и сравнивается с требованиями НГЭА ГА РК.

      При проведении испытаний высоковольтных кабелей с резиновой изоляцией напряжение, прикладываемое к кабельной цепи, по отношению к земле необходимо:

      6 кВ постоянного тока в течение 1 мин - для кабелей до 3 кВ;

      10 кВ постоянного тока в течение 1 мин - для кабелей до 5 - 6 кВ.

      Оценка соответствия аэродромных знаков производится как визуально, так и инструментально с помощью измерительных инструментов. В процессе проверки соответствия определяются наличие, расположение, размеры и цвет знаков.

      283. Cистема визуального наведения в створ посадочной площадки для обслуживания заходов на посадку вертолетов предусматривается НГЭА ГА РК, когда, особенно ночью, имеет место одно или оба из следующих условий:

      1) эксплуатационные приемы снижения шума при пролете препятствий или правила управления движением требуют выдерживания конкретного направления полета;

      2) окружающая среда вертодрома обеспечивает незначительное количество визуальных наземных ориентиров;

      3) физически невозможно установить систему огней приближения.

      284. Система огней визуального наведения в створ посадочной площадки располагается таким образом, что осуществляется наведение вертолета вдоль заданной линии пути по направлению к зоне FATO, системе необходимо располагаться в конце участка полета между вторым и третьим разворотами зоны FATO и располагаться вдоль предпочтительного направления захода на посадку. Огни являются ломкими и устанавливаются как можно ниже. Если необходимо, чтобы огни системы были видны как отдельные источники, они располагаются таким образом, чтобы при максимальном охвате системы стягивающий угол между двумя огнями, видимыми пилотом, был не менее 3' дуги. Стягивающие углы между огнями системы и другими огнями такой же или большей интенсивности, также необходимо быть не менее 3' дуги.

      285. Указатель глиссады визуального захода на посадку предусматривается для обеспечения захода на посадку на вертодром, независимо от того, оборудован ли этот вертодром другими визуальными или не визуальными средствами обеспечения захода на посадку, где существуют, особенно ночью, следующие условия:

      1) правила пролета препятствий, приемы снижения авиационного шума или схемы УВД для захода на посадку требуют выполнения полета под конкретным углом наклона его траектории;

      2) вблизи вертодрома имеется мало визуальных ориентиров на поверхности;

      3) характеристики данного вертолета требуют выполнения захода на посадку в установившемся режиме.

      286. Стандартными системами визуальной индикации глиссады для обеспечения полетов вертолетов являются следующие:

      1) системы РАРI и АРАРI, отвечающие техническим требованиям, содержащимся в пунктах 5.3.5.23 - 5.3.5.40 Приложения 14 к конвенции международной организации гражданской авиации тома I "Аэродромы", за исключением того, что угловой размер сектора "на глиссаде" систем увеличивается до 45';

      2) система индикации траектории захода на посадку вертолета (НАРI), отвечающая техническим требованиям, содержащимся в пунктах 5.3.5.6 - 5.3.5.21 тома I Приложения 14 ИКАО включительно.

      287. Указатель глиссады визуального захода на посадку располагается таким образом, чтобы вертолет наводился в направлении заданного местоположения в пределах зоны FATO и чтобы предотвратить ослепление пилота на конечном этапе захода на посадку и этапе посадки.

      288. Указатель глиссады визуального захода на посадку располагается вблизи номинальной прицельной точки посадки и выставляться по азимуту предпочтительного направления захода на посадку.

      289. Огонь(и) устанавливается(ются) на ломком основании как можно ниже.

      290. Поверхность защиты препятствий устанавливается там, где предполагается использовать систему визуальной индикации глиссады (приложение 55 к настоящей МОС).

      291. Характеристики поверхности защиты препятствий, т.е. ее начало, расширение, длина и угол наклона соответствуют значениям, указанным в таблице приложения 56 к настоящей МОС.

      292. Не разрешается возводить новые объекты или надстраивать существующие объекты таким образом, чтобы они выступали за поверхность защиты препятствий, за исключением случаев, когда, по мнению соответствующего полномочного органа, новый объект или его надстройка будут заслоняться существующим неподвижным объектом.

Параграф 5. Оценка огней зоны конечного этапа захода на
посадку и взлета

      293. На вертодроме, расположенном на уровне поверхности земли, предназначенном для использования ночью, согласно НГЭА ГА РК обеспечиваются огни зоны FATO, за исключением тех случаев, когда они могут не обеспечиваться там, где зона FATO и зона TLOF почти совпадают или протяженность зоны FATO достаточная для полетов. Расположение огней зоны FATO, TLOF, характеристики огней указаны в пунктах 811-843 НГЭА ГА РК.

      294. Прожекторное освещение обеспечивается в зоне обработки грузов с помощью лебедки, предназначенной для использования ночью (рисунок приложения 58 к настоящим МОС).

Параграф 6. Оценка визуальных средств для обозначения
препятствий

      295. Технические требования в отношении маркировки и светоограждения препятствий, включенные в главу 6 тома I Приложения 1 ИКАО, в равной степени применимы к вертодромам и зонам обработки грузов с использованием лебедки. На вертодроме, предназначенном для использования ночью, препятствия освещаются прожекторами, если нет возможности выставить на них заградительные огни (рисунок приложения 58 к настоящей МОС).

      296. Прожекторам для освещения препятствий необходимо располагаться таким образом, чтобы полностью освещать препятствие и, насколько это практически возможно, не ослеплять пилотов вертолетов.

      297. Прожекторному освещенюе препятствий нужно быть таким, чтобы создавать яркость, по крайней мере 10 кд/м2.

      298. Препятствиям, представляющим опасность для вертолетов, нужно быть легко опознаваемыми с воздуха. Для улучшения опознавания этих препятствий днем, требуется нанесение чередующихся черных и белых, черных и желтых, или красных и белых полос, шириной не менее 0.5 м, но не более 6 м. Цвета необходимо подбирать таким образом, чтобы в максимальной степени обеспечить контрастность с общим фоном. Цветам нужно соответствовать стандарту BS 381 С (1996) или эквивалентным цветам BS 4800.

      299. Препятствия, маркируемые контрастными цветами, включают в себя любые решетчатые структуры и стрелы кранов, расположенные вблизи вертолетной площадки или границы СОП. Части опор и опоры морских установок, расположенные в непосредственной близости и (или) выше уровня вертолетной площадки, маркируются таким же образом.

      300. Все объекты, расположенные выше посадочной зоны, маркируются всенаправленными красными огнями, интенсивностью не менее 10 кандел, дающими визуальную информацию экипажу вертолета о близости и высоте объектов, расположенных вблизи границы СОП. В частности, это требование относится ко всем кранам, расположенным на установке. Объекты, превышающие посадочную зону более чем на 15 м., необходимо оборудовать через каждые 10 м. сверху вниз промежуточными всенаправленными красными огнями одинаковой интенсивности до уровня посадочной зоны (за исключением тех мест, где такие огни могут быть загорожены другими объектами). Для некоторых объектов, таких как откидных линий отжига и вышек, в качестве альтернативы установке промежуточных всенаправленных красных огней, предпочтительно устанавливать общее прожекторное освещение, при условии того, что прожекторное освещение будет располагаться таким образом, чтобы оно освещало всю структуру, при этом, не ослепляя экипаж вертолета. Расположение прожекторного освещения необходимо согласовывать с уполномоченной организацией.

      Сноска. Пункт 300 в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 23.07.2019 № 539 (вводится в действие с 01.08.2019).

      301. Всенаправленные красные огни с интенсивностью 25 - 200 кандел установливаются на самой высокой точке сооружения. Там, где установка таких огней не приемлема (например, на верхней части откидных линий отжига) они установливаются как можно ближе к вершине этих структур.

      302. На самоподъемных буровых установках, для маркировки верхних точек опор, рекомендуется установка всенаправленных красных огней интенсивностью 25-200 кандел. Дополнительно, на каждую опору, прилегающую к вертолетной площадке, необходимо установить промежуточные всенаправленные красные огни с интенсивностью не менее 10 кандел с интервалом через каждые 10 м сверху вниз до уровня посадочной зоны. Необходима установка достаточного количества огней, для обеспечения освещения опор со всех направлений. В качестве альтернативного освещения, опоры могут быть оборудованы общим прожекторным освещением, при условии, что оно не будет ослеплять экипаж вертолета.

      303. Любые вспомогательные структуры, находящиеся в пределах 1 км от посадочной зоны и расположенные существенно выше нее, также необходимо оборудовать всенаправленными красными огнями.

      304. Всенаправленные красные огни, обозначающие препятствия необходимо расположить так, чтобы их было видно со всех направлений выше посадочной зоны.

      305. Аварийное электропитание установки (судна) включает в себя систему освещения препятствий. О любых сбоях и отклонениях в работе светосигнального оборудования, необходимо немедленно сообщаться эксплуатанту вертолетов. Светосигнальное оборудование должно быть запитано от источников бесперебойного питания (UPS).

      306. На вертодроме необходимо установить ветроуказатель (приложение 61 к настоящей МОС) и расположить таким образом, чтобы он был виден с воздушного судна, находящегося в полете или на рабочей площади вертодрома, и так, чтобы на него не оказывали воздействия возмущения воздуха, создаваемые близко расположенными объектами.

      Наличие прожекторного освещения перрона проверяется внешним осмотром.

      Наличие, расположение, форма и цвет ветроуказателя оцениваются визуально при обследовании вертодрома.

      Наличие оборудования светоограждения на объектах РТО, УВД и других объектах непосредственно на вертодроме проверяется внешним осмотром.

      Правильность расположения огней по ярусам, а также правильность и качество световой маркировки объектов проверяются по документации на установку объектов и внешним осмотром (визуально).

      Для оценки систем светосигнального оборудования вертодрома заполняется таблица соответствия систем светосигнального оборудования ОМИ, ОВИ-I, ОВИ-II, ОВИ-III (таблица приложения 19 к настоящей МОС).

      Порядок заполнения таблицы соответствия следующий:

      графа 1 - указываются номера оцениваемых пунктов НГЭА ГА РК;

      графа 2 - указываются результаты проверок и испытаний по соответствующим пунктам НГЭА ГА РК;

      графа 3 - указывается порядковый номер подтверждающего документа; в качестве подтверждающих документов для заполнения таблиц соответствия по светосигнальному оборудованию подготовливаются Акт наземной проверки и Акт летной проверки.

      Акт наземной проверки включает в себя следующее:

      результаты испытаний всех подсистем огней средств посадки, взлета и руления установленных на вертодроме;

      действительное местоположение огней, знаков и указателей относительно элементов вертодрома (в метрах) и их цвета;

      реализованное электропитание каждой подсистемы огней (число кабельных колец);

      минимальное сопротивление изоляции кабельных линий;

      расположение и характеристики заградительных огней;

      графа 4 - указываются результаты сопоставления итогов проверок и испытании и делается запись:

      "Соответствует" - в случае соответствия оцениваемого параметра требованиям НГЭА ГА РК;

      "Эквивалентно соответствует" - в случае наличия Заключения об обеспечении эквивалентного уровня безопасности полетов при имеющемся отступлении от требований НГЭА ГА РК;

      "Не соответствует" - в случае несоответствия оцениваемого параметра требованиям НГЭА ГА РК и отсутствия упомянутого выше Заключения;

      графа 5 - при наличии отступлений от требовании НГЭА ГА РК указываются номера, даты и названия документов, в соответствии с которыми организацией ГА выполнены мероприятия по обеспечению эквивалентного уровня безопасности полетов, а также отражается дополнительная информация, поясняющая (при необходимости) содержание записей.

Глава 14. Оценка соответствия радиотехнического оборудования

      Сноска. Заголовок главы 14 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 13.01.2021 № 11 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      307. Для обеспечения полетов на вертодромы, оборудованные на морских установках (судах) установливается определенный состав радиотехнического оборудования и других средств для обслуживания воздушного движения, указанным в главе 15 НГЭА ГА РК.

      308. Оборудование для обеспечения полетов функционирует в условиях одновременной работы с другими радиоэлектронными средствами установки (судна) в реальных условиях эксплуатации с требуемым качеством. На каждый тип оборудования нужна эксплуатационная документация предприятия - изготовителя.

      309. Состав, характеристики и размещение радиотехнического оборудования указаны ниже, однако могут быть уточнены на этапе проектирования исходя из тактики применения вертолета на установке (судне). Состав оборудования определяется правилами полетов, выбранными для конкретной установки (судна).

      Сравнивается состав радиотехнического оборудования, размещенного на вертодроме на соответствие с требованиями НГЭА ГА РК.

      Оценка соответствия производится в ходе проверки функционирования конкретного радиотехнического оборудования в реальных условиях эксплуатации при одновременной работе радиосветотехнических средств, установленных на вертодроме. При этом, параметрам и характеристикам проверяемого оборудования нужно соответствовать требованиям эксплуатационной документации, а в журналах контроля качества работы радиооборудования вертодрома необходимо исключить систематические замечания со стороны диспетчерского состава и экипажей ВС.

      Проверяется фактическое наличие эксплуатационной документации организации-изготовителя на конкретное оборудование и ее соответствие перечню, указанному в ведомости эксплуатационных документов, наличие формуляров (паспортов) и удостоверений годности к эксплуатации оборудования.

      Категория оборудования ILS определяется по формуляру и удостоверению годности, а категория эксплуатируемого направления посадки - по Сборнику аэронавигационной информации. Категория оборудования ILS не может быть ниже категории эксплуатируемого направления посадки.

      Оценка состава оборудования данной системы выполняется визуально путем проверки наличия оборудования на аэродроме.

      Оценка угла наклона глиссады выполняется путем проверки значения угла наклона глиссады направления посадки, указанного в ИПП.

      Оценка параметров радиомаяков выполняется в соответствии с действующим руководством по летной проверке радиомаяков систем посадки I, II или III категории.

      Проверка срабатывания системы автоматического контроля при уменьшении мощности излучения КРМ и ГРМ (50 % для одночастотного и 80 % для двухчастотного) производится при выполнении полетов по оценке зоны действия КРМ и ГРМ и структуры курса и глиссады. В Акте летной проверки, в графе "Примечание", делается запись о значении мощности излучения, при котором выполнялась данная проверка.

Параграф 1. Оценка соответствия приводной радиостанции (ПРС)

      310. Оценка характеристик излучения, наличия опознавательного сигнала и параметров приводной радиостанции (далее - ПРС) производится в соответствии с действующей программой и методикой летной проверки приводных радиостанций.

      Проверка размещения ПРС производится при оценке соответствия документации на ее установку требованиям НГЭА ГА РК или при сравнении данных геодезической съемки с требованиями НГЭА ГА РК.

      311. Проверка зоны действия дополнительного маркерного радиомаяка производится в ходе летной проверки на установленных высотах полета путем фиксации продолжительности срабатывания индикатора (табло, звукового сигнала) маркерного приемника. Диспетчер заранее предупреждает экипаж о необходимости фиксации начала и конца срабатывания сигнального устройства. Зная время срабатывания сигнального устройства и скорость полета ВС, оператор определяет зону действия (Ls) дополнительного маркерного радиомаяка по формуле:

      Ls = VBCx

cp,

      где: VВС - скорость полета ВС, м/с;


cp - время срабатывания сигнального устройства, с.

      312. Проверка наличия сигналов опознавания дополнительного маркерного маяка от сигналов опознавания МРМ, входящих в состав систем посадки ILS и ОСП, производится путем прослушивания и сравнения этих сигналов.

      Оценка параметров маркерных радиомаяков производится в соответствии с действующим руководством по летной проверке радиомаяков.

Параграф 2. Оценка соответствия средств ОВЧ
воздушной электросвязи

      313. Оценка оснащенности аэродрома функциональными сетями электросвязи производится путем определения возможности произвести радиообмен по каналам воздушной электросвязи с экипажами ВС и по каналам наземной электросвязи со взаимодействующими пунктами УВД и службами вертодрома.

      314. Проверка качества связи производится при оценке переговоров диспетчеров с экипажами ВС и абонентами внутренней электро- и радиосвязи.

      Качество переговоров на каналах воздушной связи и наземной электросвязи оценивается следующим образом:

      "отлично" - понимание радиообмена без малейшего напряжения внимания;

      "хорошо" - понимание радиообмена без затруднений;

      "удовлетворительно" - понимание радиообмена с напряжением внимания;

      "неудовлетворительно" - невозможность разобрать текст радиообмена.

      Результаты проверки средств воздушной электросвязи заносятся в "Акт летной проверки по оценке качества связи".

      Результаты проверки средств внутренней электросвязи заносятся в "Акт наземной проверки по оценке качества связи".

      315. Оценка наличия основного и резервного комплектов приемного и передающего устройств с антенно-фидерной системой для каждого канала производится при их осмотре, а также при определении возможности ведения связи на основном и резервном комплектах.

      316. Продолжительность работы радиостанции от химических источников электропитания определяется на основе данных эксплуатационной документации на химический источник и радиостанцию.

Параграф 3. Оценка соответствия средств звукозаписи

      317. Оценка точности регистрации на звуконосителе сигналов времени производится в течение трех или шести часов путем сравнения записанных сигналов с показаниями хронометра (точных часов или секундомера). Проверка осуществляется с использованием воспроизводящего магнитофона.

      Проверяется наличие съемного носителя для хранения записанной информации.

      318. Оценка качества записи и воспроизведения переговоров на каналах воздушной связи производится прослушиванием магнитофонных записей переговоров диспетчера с экипажем ВС.

      Качество переговоров на каналах воздушной связи, наземной электросвязи и метеовещания оценивается следующим образом:

      "отлично" - понимание записанной информации без малейшего напряжения внимания;

      "хорошо" - понимание записанной информации без затруднений;

      "удовлетворительно" - понимание записанной информации с напряжением внимания;

      "неудовлетворительно" - невозможность разобрать записанную информацию.

      Результаты проверки средств обеспечения контроля заносятся в "Акт наземной проверки средств объективного контроля".

      319. Для оценки радиотехнического оборудования и диспетчерских пунктов ОВД вертодрома заполняется таблица соответствия радиотехнического оборудования и диспетчерских пунктов ОВД (таблица 5.1).

      320. Оценка соответствия радиосветотехнического оборудования и диспетчерских пунктов ОВД НГЭА ГА РК производится на основе наземных и летных проверок состава, размещения, параметров имеющегося на вертодроме оборудования и пунктов ОВД и сопоставления полученных результатов с требованиями НГЭА ГА РК.

      Результаты проверок заносятся в таблицу соответствия для радиосветотехнического оборудования и диспетчерских пунктов ОВД (таблица приложения 20 к настоящей МОС).

      Порядок заполнения таблицы соответствия следующий:

      графа 1 - указываются номера оцениваемых пунктов НГЭА ГА РК;

      графа 2 - указываются результаты проверок и испытаний по соответствующим пунктам НГЭА ГА РК;

      графа 3 - указывается порядковый номер подтверждающего документа; в качестве подтверждающего документа могут быть:

      ИПП в районе вертодрома;

      Акт приемки в эксплуатацию объекта;

      Акт летной проверки;

      Протокол (Акт) наземной проверки.

      Перечень подтверждающих документов указывается после каждого вида оборудования, оцениваемого на соответствие НГЭА ГА РК;

      графа 4 - указываются результаты сопоставления итогов проверок и испытаний с требованиями НГЭА ГА РК и делается запись:

      "Соответствует" - в случае соответствия оцениваемого параметра требованиям НГЭА ГА РК;

      "Эквивалентно соответствует" - в случае наличия Заключения об обеспечении эквивалентного уровня безопасности полетов при имеющемся отступлении от требований НГЭА ГА РК;

      "Не соответствует" - в случае несоответствия оцениваемого параметра требованиям НГЭА ГА РК и отсутствия упомянутого выше Заключения;

      графа 5 - при наличии отступлений от требований НГЭА ГА РК указываются номера, даты и названия документов, в соответствии с которыми организацией ГА выполнены мероприятия по обеспечению эквивалентного уровня безопасности полетов, а также отражается дополнительная информация, поясняющая (при необходимости) содержание записей в других графах таблицы.

      Если на вертодроме не установлено какое-либо оборудование, то подраздел таблицы соответствия на данный вид оборудования не заполняется и делается запись: "Оборудование не установлено".

      Если на вертодроме установлено несколько комплектов оборудования (например, два ПРЛ), то таблица соответствия заполняется на каждый комплект оборудования.

Глава 15. Оценка соответствия метеорологического оборудования

      Сноска. Заголовок главы 15 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 13.01.2021 № 11 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      321. Оценка соответствия метеорологического оборудования требованиям НГЭА ГА РК производится на основе наземных проверок состава, размещения и технических параметров метеооборудования, а также достаточности метеоинформации, необходимой для обеспечения взлета и посадки ВС.

      По результатам оценки соответствия метеооборудования аэродромов заполняется таблица соответствия метеорологического оборудования требованиям НГЭА ГА РК (таблица приложения 21 к настоящей МОС). Порядок заполнения таблицы следующий:

      заголовок таблицы - вписывается название вертодрома, класс, магнитные курсы посадки и категория направления посадки;

      графа 1 - указывается номер оцениваемого пункта НГЭА ГА РК;

      графа 2 - указываются тип метеооборудования, его характеристики и количество установленных комплектов; при отсутствии метеооборудования некоторых типов указывается его наименование и ставится прочерк; кроме того, в графе 2 приводится краткое описание (суть) отступления от требований НГЭА ГА РК;

      графа 3 - делается запись:

      "Соответствует" - в случае соответствия оцениваемого параметра требованиям НГЭА ГА РК;

      "Эквивалентно соответствует" - в случае наличия Заключения об обеспечении эквивалентного уровня безопасности полетов на вертодроме при имеющемся отступлении от требований НГЭА ГА РК.

      Результаты оценки соответствия глав НГЭА ГА РК для вертодромов, оборудованных АМИС вносятся в таблицу.

      графа 4 - в случае наличия отступлений от требований НГЭА ГА РК указываются номера, даты и названия документов, в соответствии с которыми организацией ГА выполнены мероприятия по обеспечению эквивалентного уровня безопасности полетов, а также сведения, поясняющие, при необходимости, заполнение других граф таблицы.

      В конце таблицы указывается подтверждающий документ. Документом, подтверждающим соответствие метеооборудования вертодрома, является Акт проверки метеооборудования вертодрома на соответствие требованиям НГЭА ГА РК.

      Акт составляется по результатам проверки комиссией и утверждается руководством организации гражданской авиации и АМСГ. В Акте отражаются:

      наличие эксплуатационной документации на все установленное на вертодроме метеооборудование, своевременность и регулярность проведения регламентных работ, и наличие записи об этом в формулярах и паспортах, время и результаты проверки средств измерения метеовеличин;

      состав метеооборудования вертодрома, высота и место установки первичных измерительных преобразователей метеовеличин относительно ВПП;

      объем метеоинформации, передаваемой на выносные средства отображения;

      технические характеристики метеооборудования;

      технические характеристики линий связи по последней проверке их базой ЭРТОС;

      другие характеристики, предусмотренные требованиями НГЭА ГА РК.

      322. Акт содержит вывод о соответствии метеооборудования аэродрома требованиям НГЭА ГА РК.

      К Акту прилагается схема размещения метеооборудования относительно вертодрома, в которой указываются расстояния до размещенных первичных измерительных преобразователей метеовеличин относительно места приземления и отрыва вертолетов, длина линий связи, соединяющих первичные измерительные преобразователи с указателями (регистраторами) или специализированными ЭВМ, места установки средств отображения метеоинформации. Схема утверждается руководителями организации гражданской авиации и АМСГ.

      323. Проверяется наличие эксплуатационной документации на все метеооборудование, установленное на вертодроме. Проверяется своевременность и регулярность проведения регламентных работ на метеооборудовании и наличие записей об этом в формулярах и паспортах, время и результаты поверки средств измерения метеовеличин.

      Результаты оценки фактического состава метеооборудования вносятся в Акт проверки метеооборудования вертодрома и в таблицу соответствия.

      324. Для измерения расстояний и высоты применяются рулетки измерительные типа PC-50, PC-100 или другие, имеющие аналогичные характеристики.

      325. Размещение пультов управления (указателей) и регистраторов МДВ, а также пультов (указателей) параметров ветра оценивается визуально, т.е. определяется их наличие в рабочих помещениях метеонаблюдателей.

      326. Результаты оценки заносятся:

      в Акт проверки метеооборудования вертодрома - высоты установки блоков (основных и вспомогательных) первичных измерительных преобразователей МДВ и параметров ветра над вертодромом.

      327. Производится измерение расстояний от места наблюдения до каждого ориентира видимости по направлению к месту приземления и отрыва вертолетов.

      Результаты измерения фактических расстояний вносятся в схему размещения метеооборудования.

      328. Размещение измерителей высоты нижней границы облаков (далее - ВНГО) или вертикальной видимости (далее - ВВ) оценивается визуально. При этом определяется удаленность установки первичных измерительных преобразователей ВНГО (ВВ) от рабочих помещений метеонаблюдателей, а также наличие пультов управления на рабочих местах метеонаблюдателей.

      329. Оценка соответствия требованиям НГЭА ГА РК размещения дистанционных измерителей ВНГО (ВВ) производится визуально. При этом определяются наличие и установка первичных измерительных преобразователей ВНГО (ВВ) указателей (пультов дистанционного управления) - на рабочих местах метеонаблюдателей.

      330. Визуально определяется наличие измерителей атмосферного давления в рабочем помещении метеонаблюдателей, измерителей температуры и влажности воздуха на метеоплощадке.

      331. Оценка соответствия требованиям НГЭА ГА РК размещения метеорологических измерительных систем (АМИС если такие имеются) производится визуально.

      332. Визуально проверяется наличие в рабочем помещении метеонаблюдателей средств регистрации метеоинформации, передаваемой диспетчерам УВД.

      333. Визуально проверяется наличие средств отображения (блоков индикации) метеоинформации на диспетчерских пунктах УВД, в рабочих помещениях синоптика и метеонаблюдателя (контрольное), а также наличие громкоговорящей и телефонной связи метеонаблюдателя с диспетчером УВД и синоптиками.

      334. Визуально проверяется наличие громкоговорящей и телефонной связи между пунктами наблюдений и диспетчером УВД на необорудованных вертодромах.

Параграф 1. Оценка соответствия метеоинформации, техническим
требованиям

      335. Оценка соответствия объема передаваемой на выносные средства отображения (блоки индикации) метеоинформации производится методом визуального сопоставления метеоинформации, отображаемой на выносных и контрольном средствах отображения (блоках индикации). Для проверки используется громкоговорящая и телефонная связь.

      336. Проверка обеспеченности регистрации всей передаваемой на средства отображения метеоинформации производится методом сличения высвечиваемой на средствах отображения (блоках индикации) метеоинформации. Метеоинформации, высвечиваемой на средствах отображения (блоках индикации), нужно быть идентичной регистрируемой и по объему, и по значению метеовеличин. Для проверки используется громкоговорящая и телефонная связь.

      337. Обновление метеоинформации проверяется методом сравнения фактической частоты смены метеоинформации на средствах отображения с установленной для данного оборудования. Так же определяется и фактическое время между моментами окончания измерений (наблюдений) метеовеличин, их обработки и моментами поступления (высвечивания) на выносные средства отображения (блоки индикации). Для определения фактического времени обновления метеоинформации на средствах отображения используется секундомер.

      Среднее (фактическое) время между последующими сменами метеоинформации на средствах отображения (блоках индикации), моментами окончания наблюдений, обработки их результатов и поступления (высвечивания) метеоинформации на выносные средства отображения (блоки индикации) вносится в Акт проверки метеооорудования вертодрома.

      338. Оценка обеспеченности измерения метеовеличин в диапазонах и с пределами допускаемых погрешностей измерения, указанными в приложении 94 к НГЭА ГА РК производится методом проверки работоспособности всех средств измерения метеовеличин, установленных на вертодроме.

      Проверка работоспособности средств измерения метеовеличин производится по эксплуатационной документации на соответствующее средство измерения метеовеличины.

      Подтверждающими документами являются записи о проверке работоспособности и технического обслуживания в формуляре на изделие или результаты ведомственной поверки средств измерений.

      339. Автоматическое измерение, обработка результатов измерений и выдача на средства отображения и в линии связи информации о дальности видимости, МДВ, ВНГО (ВВ) параметрах ветра, давлении на уровне порога ВПП, температуре и влажности воздуха, а также обеспеченности ручного ввода метеовеличин, не измеряемых автоматически (количестве облаков - общее и нижнего яруса, атмосферные явления, в том числе опасные для авиации), их обработке и выдаче на средства отображения и в линии связи производятся по эксплуатационной документации на соответствующий комплект АМИС.

      Измерение сопротивления постоянному току и сопротивления изоляции линий связи, предназначенных для передачи сигналов от первичных измерительных преобразователей метеовеличин до пультов управления и для передачи метеоинформации на выносные блоки индикации, производится с помощью кабельного прибора типа КМ - 61С или другого, имеющего диапазон измерения сопротивления от 0 до 2000 Ом и сопротивление изоляции до 2000 МОм при напряжении до 100 В, в последовательности.

Глава 16. Оценка соответствия электроснабжения и электрооборудования

      Сноска. Заголовок главы 16 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 13.01.2021 № 11 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      340. Оценка соответствия электроснабжения и электрооборудования производится на основе наземных проверок состава, размещения, параметров и характеристик имеющегося на вертодроме оборудования и сопоставления полученных результатов с требованиями НГЭА ГА РК.

      341. Результаты проверки электроснабжения сводятся в таблицу соответствия приложения 23 к настоящей МОС.

      Порядок заполнения таблицы следующий:

      графа 1 - указываются номера пунктов НГЭА ГА РК, на соответствие которым проверяется электроснабжение;

      графа 2 - указываются результаты проверок и испытаний по соответствующим пунктам НГЭА ГА РК;

      графа 3 - указываются результаты сопоставления итогов проверок с требованиями НГЭА ГА РК и делается запись:

      "Соответствует" - в случае соответствия оцениваемого параметра требованиям НГЭА ГА РК;

      "Эквивалентно соответствует" - в случае наличия Заключения об обеспечении эквивалентного уровня безопасности полетов при имеющемся отступлении от требований НГЭА ГА РК;

      "Не соответствует" - в случае несоответствия оцениваемого параметра требованиям НГЭА ГА РК и отсутствия упомянутого выше Заключения;

      графа 4 - в случае наличия отступлений указываются номера, даты и названия документов, в соответствии с которыми организации ГА выполнены мероприятия по обеспечению эквивалентного уровня безопасности полетов, а также отражается дополнительная информация, поясняющая содержание других граф таблицы.

      В конце таблицы указывается подтверждающий документ - Акт проверки, утвержденный руководителем организации гражданской авиации.

      342. В Акте, составляемом в произвольной форме, отражаются результаты проверки электроснабжения по всем пунктам НГЭА ГА РК.

      343. Количество независимых источников централизованного электроснабжения, питающих аэропорт, проверяется по одному из следующих документов: технические условия (далее - ТУ) энергоснабжающей организации, Акт Госэнергонадзора, Акт приемки в эксплуатацию электроустановок, исполнительная документация по проекту на строительство или реконструкцию электрических сетей аэропорта.

      344. Соответствие пропускной способности вводных линий электропередач (далее - ЛЭП) требованиям НГЭА ГА РК устанавливается в результате сравнения максимальной потребляемой мощности в нормальном или послеаварийном режиме с пропускной способностью вводных ЛЭП от каждого источника. Максимальная потребляемая мощность в нормальном режиме принимается по графику нагрузок. Расчеты производятся ежегодно. Максимальная потребляемая мощность в послеаварийном режиме (для питания от каждого источника) может быть получена, как и потребляемая мощность, в нормальном режиме при одном отключенном внешнем источнике или расчетным путем.

Параграф 1. Оценка соответствия электропитания объектов
аэродрома

      345. Визуально на объекте проверяется наличие оборудования, обеспечивающего электроснабжение по заданной для данного объекта категории надежности (вводные устройства от централизованных источников электроснабжения, автономные источники, устройства автоматический ввод резерва (далее - АВР), РУ, трансформаторы).

      346. Время перерыва подачи электропитания при переключении оборудования на резервный источник электроэнергии проверяется путем имитации пропадания напряжения поочередно на каждом из источников. При этом определяется время с момента отключения напряжения до момента его восстановления.

      347. По электрическим схемам объекта в результате их анализа определяется:

      возможность использования автономной дизель-генераторной установки в качестве основного источника электроэнергии, резервируемого электрической сетью;

      наличие АВР на стороне низкого напряжения;

      расположение щитов гарантированного (бесперебойного) питания.

      348. Возможное время непрерывной работы от химического источника электропитания определяется сравнением паспортных данных источника электроэнергии и оборудования.

      349. Отсутствие подключений сторонних организаций электроприемников, не связанных с обеспечением работы объектов УВД, радионавигации, посадки и связи проверяется по схемам электроснабжения этих объектов и вертодрома. При натурном обследовании проверяется отсутствие подключений, не предусмотренных схемой электроснабжения, эксплуатационная документация.

Параграф 2. Оценка соответствия автономных источников питания

      350. Степень автоматизации и мощность дизель-генератора проверяются по эксплуатационной документации на дизель-генератор, также проверяется эксплуатационная документация аккумуляторных батарей.

      351. При натурном обследовании проверяется подача напряжения от автономного источника к оборудованию (при отключенных источниках централизованного электроснабжения).

      352. Проверка количества взаиморезервирующих кабельных ЛЭП производится по принципиальным электрическим cxeмам, а на объекте - по наконечникам отходящих кабельных линий.

Глава 17. Оценка соответствия аварийно-спасательного оборудования

      Сноска. Заголовок главы 17 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 13.01.2021 № 11 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      353. Результаты оценки соответствия аварийно-спасательных средств требованиям НГЭА ГА РК и приложения 96 к НГЭА ГА РК заносятся в таблицу соответствия приложения 24 к настоящей МОС.

      Порядок заполнения таблицы соответствия следующий:

      графа 1 - указываются номера оцениваемых пунктов НГЭА ГА РК;

      графа 2 - указываются результаты проверок и испытаний по соответствующим пунктам НГЭА ГА РК;

      графа 3 - указываются результаты сопоставления итогов проверок и испытаний с требованиями НГЭА ГА РК и делается запись:

      "Соответствует" - в случае соответствия оцениваемого параметра требованиям НГЭА ГА РК;

      "Эквивалентно соответствует" - в случае наличия Заключения об обеспечении эквивалентного уровня безопасности полетов при имеющемся отступлении от требований НГЭА ГА РК;

      "Не соответствует" - в случае несоответствия оцениваемого параметра требованиям НГЭА ГА РК и отсутствия упомянутого выше Заключения;

      графа 4 - в случае отступлений от требований НГЭА ГА РК указываются номера, даты и названия документов, в соответствие с которыми организацией ГА выполнены мероприятия по обеспечению эквивалентного уровня безопасности полетов, а также отражается дополнительная информация, поясняющая содержание записей в других графах таблицы.

      В конце таблицы указывается подтверждающий документ - Акт проверки, утвержденный руководителем организации гражданской авиации.

      354. В Акте, составляемом в произвольной форме, отражаются результаты проверки по всем пунктам НГЭА ГА РК. Проверка соответствия аварийно-спасательных средств на аэродроме производится не реже одного раза в год.

      355. Наличие и количество пожарных автомобилей (далее - ПА), находящихся в боевой готовности, определяется при их осмотре на аварийно-спасательных станциях. Количество огнетушащих составов, в том числе пенообразователя, находящихся на ПА, и суммарная производительность их подачи определяются по паспортным данным ПА.

      356. Общее количество ПА на вертодроме зависит от класса вертодрома, их категории по уровню требуемой пожарной защиты (далее - УТПЗ) и расположения, места размещения и тактико-технических характеристик ПА.

      357.Укомплектованность каждого ПА требуемым оборудованием определяется в ходе осмотра.

      При осмотре проверяется работоспособность оборудования.

      358. Наличие резерва пенообразователя по отношению к количеству, указанному в приложении НГЭА ГА РК, определяется по фактическому наличию пенообразователя на вертодроме (за исключением заправленного в ПА) на момент проверки.

      359. Наличие на вертодроме пунктов для повторных заправок ПА водой определяется визуально.

      360. Время развертывания ПА определено положениями НГЭА ГА РК. Временем развертывания считается время от момента объявления сигнала тревоги пожарно-спасательному расчету до момента начала подачи огнетушащего состава из лафетного ствола ПА, достигшего места пожара на вертодроме.

      Время развертывания определяется в ходе опытной проверки и фиксируется хронометром.

      Проверка производится при оптимальной видимости и удовлетворительном состоянии покрытия.

      361. Пожарно-спасательный расчет, извещенный о проведении опытной проверки и ее задачах, перед началом проверки находится в дежурном помещении АСС. Тревога объявляется голосом в дежурном помещении.

      362. Наличие АСС на вертодроме и ПА определяются визуально. Наличие на АСС средств связи и сигнализации определяется при обследовании АСС. Рассматривается схема связи и оповещения и проверяется работоспособность имеющихся средств связи и сигнализации.

      363. Наличие транспортного средства повышенной проходимости и оснащение его УКВ и КВ - радиостанциями для проведения поисково-спасательных работ определяется при обследовании вертодрома. При осмотре транспортного средства проверяется работоспособность радиостанции.

      364. Наличие на вертодроме плавучих транспортных средств и оснащение их средствами связи, освещения, групповыми или индивидуальными плавсредствами определяется при обследовании вертодрома.

      365. При осмотре плавсредств проверяется работоспособность средств связи и освещения.

      В случае если плавсредства выделяются другими организациями, то рассматриваются планы взаимодействия этих организаций.

      366. Наличие на вертодроме стационарного командного пункта и пункта пожарной связи определяется осмотром. Наличие средств связи определяется при обследовании пунктов. Кроме того, рассматривается схема связи и оповещения, а также проверяется работоспособность имеющихся средств связи.

      367. Наличие на вертодроме ПКП для обеспечения руководства аварийно-спасательными работами и оснащение его громкоговорящей установкой, средствами воздушной электросвязи определяется при обследовании вертодрома. При осмотре проверяется возможность осуществления связи транспортного средства с СКП, АСС, руководителем полетов, ПА.

      368. Наличие наблюдательных пунктов определяется при обследовании вертодрома. Возможность наблюдения за взлетом, и посадкой ВС на каждой ВПП определяется непосредственно с наблюдательного пункта визуально и с помощью оптических приборов (например, бинокля). Наличие средств связи определяется при обследовании пунктов. Наличие и соответствие мест стоянки ПА определяется при обследовании вертодрома.

  Приложение 1
к Методике оценки соответствия нормам
  годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
  гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 1 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Зависимость температуры стандартной атмосферы
от высоты аэродрома над уровнем моря


  Приложение 2
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 2 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Таблица соответствия
физических характеристик и дневной маркировки элементов
аэродрома

Пункт

НГЭА ГА РК

Результаты проверок и испытаний

Подтверждающий документ

Соответствие НГЭА ГА РК

Примечание

1

2

3

4

5






Подтверждающие документы:

1.

      ___________________________________ __________________ ______________

      М.П. (должность заявителя) (подпись) (Ф. И. О.)

  Приложение 3
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 3 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

ТАБЛИЦА СООТВЕТСТВИЯ
располагаемых дистанций ВПП аэродрома требованиям НГЭА РК

Пункт

НГЭА

Результаты проверки

Подтверждающий документ

Соответствие НГЭА РК

Примечание

1

2

3

4

5






ПОДТВЕРЖДАЮЩИЕ ДОКУМЕНТЫ:

1.

      М. П. __________________ ________________ ________________ __________

      (должность заявителя) (подпись) (Ф.И.О.) (дата)

      М.П. Директор (наименов. филиала) _________ _______________ _________

      РГП "Казаэронавигация (подпись) (Ф.И.О.) (дата)

  Приложение 4
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 4 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Схема определения ширины ИВПП с уширением и размеров
укрепленного участка перед порогом ИВПП


  Приложение 5
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 5 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Продольный профиль ИВПП


      Пунктиром изображен продольный профиль ЛП по продолжению оси ИВПП

  Приложение 6
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 6 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Сокращение располагаемых дистанций


  Приложение 7
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 7 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Схема определения радиуса закругления РД
в месте примыкания к ИВПП


  Приложение 8
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 8 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Графики PCN = |(Fн) для стандартной четырехколесной опоры


      Рис. 1. Нежесткие покрытия



      Рис. 2. Жесткие покрытия

  Приложение 9
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 9 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Таблица соответствия прочности и состояния поверхности
искусственных покрытий и грунтовых элементов аэродрома

Пункт НГЭА РК

Результаты проверок и оценки прочности покрытий

Типы эксплуатируемых ВС и их классификационные числа ACN

Подтверждающий документ

Соответствие НГЭА РК

Примечание

Элементы аэродрома

Индекс прочности искусственного покрытия PCN

1

2

3

4

5

6

7








Подтверждающие документы:
1.

      М.П. ________________________________________ _______________________

      (должность заявителя) (подпись)

      _________________________________________ ______________________

      (Ф. И. О.) (дата)

  Приложение 10
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 10 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Определение размеров сколов и выбоин в плане


  Приложение 11
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 11 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      форма

АКТ обследования препятствий в районе аэродрома

      СОГЛАСОВАНО УТВЕРЖДАЮ

      ________________________________ ____________________________

      (должность директора филиала РГП (должность заявителя)

      "Казаэронавигация")

      ________________________________ ____________________________

      (подпись, Ф.И.О.) (подпись, Ф.И.О.)

А К Т
обследования препятствий в районе аэродрома ___________________

      (наименование)

      от заявителя:_________________ ___________________ __________________

      (должность) (подпись) (Ф.И.О.)

      от _______________ филиала РГП "Казаэронавигация"

      (наименование)

      ____________________ ____________________ ___________________________

      (должность) (подпись) (Ф.И.О.)

      от исполнителя ________________________________________________

      (наименование организации)

      _______________________ ____________________ ________________________

ЛИСТ РЕГИСТРАЦИИ ПЕРИОДИЧЕСКИХ ПРОВЕРОК
ПРЕПЯТСТВИЙ В РАЙОНЕ АЭРОДРОМА ____________________

      (наименование)

№№ пп

Дата проверки*

Должность и Ф.И.О. проверявшего(их)

Результаты проверки**

1

2

3

4

* - периодически (не реже двух раз в год) проверяется соответствие Акта обследования фактическому состоянию препятствий на аэродроме и его окрестностях. По результатам проверки оформляется протокол, который после утверждения руководителем включается в Акт обследования в качестве приложения.

** - в графе 4 указывается протокол проверки, утвержденный руководителем.


      1. Общие данные по аэродрому

      1.1. Наименование аэродрома__________________________________________

      1.2. Данные о препятствиях получены в пределах круга радиусом 50 км с

      центром в КТА.

      1.3. Аэродром имеет __________ ИВПП (МКпос ___ -____) класса "_____".

      (кол. ИВПП)

      ИВПП ___________ (МКпос ___ -____) класс "_____".

      (номер ИВПП)

      ИВПП ___________ (МКпос ___ -____) класс "_____".

      (номер ИВПП)

      1.4. Класс аэродрома или кодовое обзначение (при наличии) - "_____".

      1.5. Расположение КТА относительно порогов ИВПП в прямоугольной

      системе координат ХОУ, связанной с соответствующим порогом ИВПП:

      ВПП______________

      (номер ИВПП)

      - начало координат - порог с МКпос____:

      Х = ________ м;

      У = ________ м

      - начало координат - порог с МКпос____:

      Х = ________ м;

      У = ________ м

      ВПП ____________

      (номер ИВПП)

      - начало координат - порог с МКпос____:

      Х = ________ м;

      У = ________ м

      - начало координат - порог с МКпос____:

      Х = ________ м;

      У = ________ м

      Подтверждающий документ:_______________________________________

      (наименование)

      1.6. Категорированные направления посадки аэродрома:

      МКпос______________(с указанием категории)

      МКпос______________(с указанием категории)

      1.7. Высота аэродрома - _________ м.

      Подтверждающий документ: ______________________________________

      (наименование)

      2. Данные по каждой ВПП

      ИВПП МКпос ________

      Таблица 1

Истинный азимут ИВПП
Подтверждающий документ: _________________________________________
(наименование)


Длина ИВПП


Ширина ИВПП


Длина СЗ у порога ИВПП:
- с МКпос _____
- с МКпос _____


Ширина ЛП


Длина грунтовых участков ЛП примыкающих к концам
ИВПП или КПТ:
- с МКпос _____
- с МКпос _____


Расстояние от конца ИВПП до смещенного порога (при его наличии):
- с МКпос _____
- с МКпос _____


Высота порога ИВПП:
с МКпос - ______
с МКпос - ______
Подтверждающий документ:


Высота наивысшей точки в пределах спланированной части ЛП или СЗ по ее оси у порога:
с МКпос - ____
с МКпос - _____
Подтверждающий документ: _________________________


Высота осевой линии ИВПП на расстоянии 1800 м за
порогом категорированного направления ВПП:
с МКпос - _____
с МКпос - _____



      3. Перечень препятствий аэродрома ___________________________________

Перечень препятствий аэродрома

      Таблица 2

№ препятствия

Наименование препятствия

Полярные координаты относительно КТА

Прямоугольные координаты

Географическиекоординаты WGS-84

Абсолютная высота препятствия Н(м)

Подтверждающий документ

Sп
м

Aп

МКпос

МКпос

Градус

Минуты

Секунд

Xп

Yп

Xп

Yп











N

E
































      4. Планы поврехностей ограничения препятствий

      Указывается перечень и приводятся планы поверхностей ограничения

      препятствий в соответствии с Приложением 14 к Конвенции о

      международной гражданской авиации.

      5. Расчетные таблицы

      Указывается перечень и приводятся расчетные таблицы 1 приложения 14 к

      настощей МОС.

      6. Критические препятствия по аэродрому.

      Приводится таблица 2 приложения 14 к настощей МОС.

      7. Препятствия, подлежащие учету при определении максимальной

      взлетной массы воздушных судов.

      Приводятся таблицы 3,4 приложения 14 к настощей МОС.

      8. Перечень препятствий возвышающихся над ограничительными

      поверхностями.

      Таблица 3

№№ пп

Наименование
препятствий*

Полярные
координаты

Абсолютная высота

Пересекаемая поверхность

Sп, м

Ап

гр.

мин.

1

2

3

4

5

6

7



















































      ПОДПИСИ:

  Приложение 12
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 12 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Таблица соответствия
препятствий аэродрома требованиям НГЭА ГА РК

Пункт НГЭА ГА РК

Результаты проверок и испытаний

Подтверждающий документ

Соответствие НГЭА ГА РК

Примечание

1

2

3

4

5






      Соответствие не указывается, если на аэродроме все направления ВПП оборудованы для точного захода на посадку по I, II, III категории.

      Указываются все направления захода на посадку по приборам, не оборудованные для точного захода на посадку по I, II, III категории.

      Внешняя горизонтальная поверхность указывается в случае ее применения.

      М.П. ____________________ ____________________ ________________

      (должность заявителя) (подпись) (Ф.И.О.) (дата)

      М.П. Наименование филиала РГП "КАЗАЭРОНАВИГАЦИЯ"

      ______________________ _____________________________ ________________

      (должность ) (подпись) (Ф.И.О.) (дата)

  Приложение 13
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 13 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Данные о высоте и расположении препятствий

      1. Выявлению подлежат препятствия, высота которых превышает:

      а) уровень земли в пределах летной полосы или ВПП + СЗ (Зона "А") за исключением огней светосигнальной системы, контрольной антенны курсового радиомаяка, уголковых отражателей ПРЛ, имеющих легкую и ломкую конструкцию;

      б) высоту поверхности с наклоном 0,8 % на участках GSS'G' и LTT'L' (Зона "Б") (рис. 1). Началом отсчета высоты поверхности является высота рельефа на продолжении осевой линии ВПП в конце ЛП или СЗ, в зависимости от того, что дальше от ВПП;

      в) высоту поверхности с наклоном 2% на участках GSTL и G'S'T'L' (Зона "В") (рис. 1). Началом отсчета высоты поверхности является высота ближайшей точки профиля оси ВПП или ее продолжения в пределах летной полосы или СЗ, в зависимости от того, что дальше;

      г) 50 м относительно уровня самого низкого порога ВПП в зоне ВЕЕ'В' (Зона "Г") (рис. 1);

      д) 100 м относительно уровня самого низкого порога ВПП в пределах круга с радиусом 50 км с центром в КТА (Зона "Д") (рис. 1).

      Если на некотором участке (участках) круга полеты запрещены, то выявление препятствий в пределах такого участка сводится к определению наивысшего (наивысших) препятствия (препятствий).

      Кроме того, необходимо получить данные о высоте и расположении препятствий, которые, по мнению эксплуатанта аэродрома могут представлять опасность для выполнения полетов.

      Примечание. Если указанные в подпунктах б), в), г) и д) высоты превышает большое число близкорасположенных друг к другу препятствий (рельеф, городская застройка и т.д.), выявлению подлежат только наиболее высокие препятствия или препятствия, расположенные ближе к ВПП. В пределах зоны поверхности взлета выявляются все объекты, превышающие критерии, указанные в подпунктах б) и г) (кроме "затененных" рельефом местности).

      2. Для получения данных о препятствиях необходимо:

      а) произвести топографическую съемку естественных и искусственных препятствий (для получения данных о рельефе местности допускается использование соответствующих топографических карт) в пределах зон, показанных на рис. 1.

      Примечание. В целях упрощения на рис. 1 показана одна ВПП с соответствующими ей зонами. На аэродромах с несколькими ВПП для каждой из них устанавливаются соответствующие зоны.

      б) использовать любой приемлемый источник данных (данные съемки, карты, акты по согласованию строительства и т.д.) о препятствиях в пределах круга радиуса 50 км с центром в КТА (рис. 1).



      Рис. 1. Зоны и поверхности для выявления препятствий

      3. Точность определения координат и высот препятствий может быть не ниже (рис. 1);

      а) в зонах GSS'G' и TLLT' ("Б"): горизонтальные расстояния - 5 м на линиях SS' и ТТ' с последующим понижением точности в пропорции 1/500 от расстояний до линий SS' и ТТ' соответственно;

      высота препятствий - 0,5 м на первых 300 м от линий SS' и ТТ' с последующим понижением точности в пропорции 1/1000 от расстояний до линий SS' и ТТ' соответственно;

      б) в зонах GLTS, G'L'T'S' ("В") и в зоне BEE'B'("Г") (рис. 1):

      горизонтальные расстояния - 5 м в пределах 5000 м от КТА и 12 м за пределами этого расстояния; высота препятствий - 1 м в пределах 2000 м от КТА с последующим понижением точности в пропорции 1/1000 от расстояния до КТА, но во всех случаях не хуже 10 м;

      в) в пределах круга за пределами зоны BEE'B' ("Д") (рис. 1);

      горизонтальные расстояния - 50 м, высота препятствий - 10 м.

      4. Положение препятствий указывается в прямоугольной и полярной системах координат, для документов аэронавигационной информации во Всемирной геодезической системе координат WGS-84.

      Для представления данных о препятствиях по аэродрому в целом наиболее удобна полярная система с началом в КТА (рис. 2) и азимутами, отсчитываемыми от проходящего через КТА истинного меридиана.

      При подготовке расчетных таблиц используется прямоугольная система координат XOY. Ее началом является средняя точка соответствующего порога ВПП (рис. 3).

      Оси ОХ и OY располагаются горизонтально, причем ось ОХ направлена по продолжению оси ВПП так, что положительные значения по оси ОХ измеряются в направлении, противоположном направлению захода на посадку, а положительные значения по оси OY измеряются, вправо относительно направления захода на посадку.

      При подготовке и расчете аэродромных схем захода на посадку и выхода из района аэродрома используются географические координаты геодезической системы координат WGS-84, точность, разрешение и целостность которых соответствует Приложениям 14 и 15 к Конвенции о международной гражданской авиации и Doc 9674 "Руководство по Всемирной геодезической системе WGS-84" и заносятся в таблицу "Перечень препятствий аэродрома".

      Высоты препятствий указываются относительно среднего уровня моря (в абсолютных отметках).

      Преобразование полярных координат препятствия в прямоугольные выполняется по формулам:

      Хп = + Sп соs (Ап - Авпп) + Хкта: Yn = Snsin (Ап - Авпп) + Укта;

      где: Xn; Yn - прямоугольные координаты препятствия;

      Sn - расстояние от КТА до препятствия;

      An - истинный азимут с КТА на препятствие;

      Авпп - истинный азимут ВПП в направлении того порога, который выбранв качестве начала координат XOY;

      Хкта; Укта - прямоугольные координаты КТА в выбранной системе координат XOY.



      Рис. 2. Взаимное расположение полярной и прямоугольной систем

      координат



      Рис. 3. Расположение начала координат XOY: а - при смещенном

      пороге ВПП; б - при пороге в начале ВПП

      Преобразование прямоугольных координат препятствия (Хп, Уп) в полярные (Sп, Ап) выполняется в следующем порядке:

      Вначале определяется расстояние от КТА до препятствия:



      Истинный азимут Ап препятствия определяется в зависимости от знака функций





      и составляет:

      а) при Р > 0 и Q > 0

      Аn = AИВПП-b



      где:

= arcsin


      б) при Р > 0 и Q < 0, Ап = Авпп +

180о;

      в) при Р < 0 и Q < 0, Ап = Авпп -

180о;

      г) при Р < 0 и Q >0, Ап = Авпп +


      5. При выявлении препятствий следует обращать особое внимание на такие объекты, как антенны и сооружения радиотехнического и метеорологического оборудования, а также на временные и подвижные объекты (например, воздушные суда на РД, местах стоянки или на предварительном старте, транспортные средства, движущиеся по автомобильным или железным дорогам, крупногабаритные механизмы, складские краны). Также необходимо учитывать изменение высоты сооружений в процессе их строительства и высоту строительного оборудования (например, строительных кранов). При изменении высоты строящихся сооружений, высоты и расположения используемого строительного оборудования в Акт обследования вносятся соответствующие уточнения.

      При выявлении объекта (препятствия), который проникает через любую из основных поверхностей ILS и становится доминирующим препятствием, но который в силу своего функционального назначения необходимо сохранять в целях удовлетворения аэронавигационных требований, может при определенных условиях не приниматься во внимание при расчетах минимальной абсолютной/относительной безопасной высоты пролета препятствия ОСА/Н (сокращенная аббревиатура на английском языке ОСА/Н) при наличии следующего положения: соответствующим полномочным органом должно быть установлено, что та часть, которая проникает через поверхность, имеет минимальную массу, ломкое крепление и не окажет неблагоприятного влияния на безопасность полетов воздушных судов.

      6. При выявлении препятствий следует различать точечные и протяженные препятствия. К первым относятся мачты, трубы, отдельные деревья и т.п., ко вторым - здания, возвышенности, линии электропередач, дороги, лесные массивы и т.п.

      Точечное препятствие представляется абсолютной высотой его вершины и двумя координатами Хп, Уп в прямоугольной и/или Sп, Aп в полярной системе координат.

      Протяженное препятствие небольших с точки зрения аэронавигации линейных размеров также представляется в виде точечного.

      Если препятствие имеет значительную протяженность или если представление протяженного препятствия в виде точечного приводит к неоправданным эксплуатационным ограничениям, такое препятствие представляется в виде нескольких точечных препятствий.

      Количество, расположение и высота таких точечных препятствий могут быть такими, чтобы достаточно полно отобразить форму протяженного препятствия.

      Для направлений ВПП, оборудованных для точного захода на посадку по I, II и III категории протяженные препятствия, расположенные вблизи летной полосы, представляются в виде набора точечных препятствий, расстояние между которыми не должно превышать:

      60 м по оси Y;

      100 м по оси Х.

      Ниже изложен общий подход к представлению некоторых часто встречающихся протяженных препятствий точечными.

      1) Здания. Препятствие такого типа представляется абсолютной высотой его наивысшей точки и координатами (Хп, Уп и/или Sп, Ап) той точки здания, которая имеет наименьшее удаление от осевой линии ВПП или ее продолжения. Если здание расположено на продолжении осевой линии ВПП, координата Х определяется по ближайшей к порогу ВПП части здания, а координата Уп = 0.

      2) Возвышенность. Если вершина возвышенности расположена в зоне BEE'B', показанной на рис. 3.4, а в состав данных о препятствиях вносятся, кроме вершины, склоны возвышенности в виде сечений двумя вертикальными плоскостями, одна из которых перпендикулярна, а другая параллельна продолжению осевой линии ВПП. Склоны представляются в виде ряда точечных препятствий, высота каждого из которых отличается от высоты соседнего на 10 или 20 м (соответственно горизонталям на топографических картах или иных геодезических материалах), как показано на рис. 4.

      Для более удаленных возвышенностей могут быть приняты большие интервалы разбиения по высоте, например, 40 или 50 м. Если вершина возвышенности находится на продолжении осевой линии ВПП, в состав данных вносятся вершина возвышенности и ряд точечных препятствий, соответствующих сечению возвышенности по продолжению оси ВПП. Если склон возвышенности пересекает продолжение оси ВПП, представляются данные по той части склона, которая расположена от вершины возвышенности до продолжения осевой линии ВПП.

      При наличии леса или кустарника на возвышенности и отсутствии данных о их высоте все соответствующие высоты увеличиваются на 20 м.

      Если при указанном на рис. 4 представлении склонов возвышенности в виде ряда точечных препятствий возникают неоправданные эксплуатационные ограничения, следует уменьшить интервалы разбиения по высоте с целью более точного отображения формы склона возвышенности.



      Рис. 4. Представление возвышенности

Наименование

Хn, M

Yn, M

Нabc, M

Холм 232

9200

890

232

Холм 232-1

8850

890

232

Холм 232-2

8609

890

220

Холм 232-3

8250

890

200

Холм 232-4

7200

890

180


Наименование

Хn, M

Yn, M

Нabc, M

Холм 232

9200

890

232

Холм 232-1

9200

790

232

Холм 232-2

9200

720

220

Холм 232-3

9200

640

200

Холм 232-4

9200

550

180


      3) Линии электропередач. Линии электропередач разбиваются на несколько участков, например, по числу опор. Данные о расположении каждого препятствия (участка ЛЭП) представляются согласно рис. 5. Высотой каждого препятствия является наибольшая высота ЛЭП на соответствующем участке. При возникновении неоправданных эксплуатационных ограничений интервал разбиения ЛЭП на участки следует уменьшить, что позволит более точно представить препятствие такого типа.

      4) Дорога. Дорога разбивается на несколько участков. Координаты каждого точечного препятствия (участка дороги) представляются аналогично случаю линии электропередачи (рис. 5), а высота точечного препятствия принимается равной:

      максимальной высоте полотна автомобильной дороги на данном участке плюс 5 метров;

      максимальной высоте полотна железной дороги на данном участке плюс 5,5 метров.

      Опоры освещения автомобильных дорог или опоры контактной подвески железных дорог представляются соответственно как одиночные точечные препятствия и как линия электропередачи. Высота транспорта в этих случаях не учитывается.

      5) Лесной массив. Данные о лесных массивах представляются только в тех случаях, когда они находятся в пределах зоны BEE'B', показанной на рисунок.6. Лесной массив на равнинной местности представляется его границей, наиболее приближенной к ВПП или продолжению ее оси. Граница разбивается на участки, достаточно полно отражающие ее характер как по горизонтали, так и по вертикали (интервалы разбиения принимаются равными 50-100 м или более при отсутствии существенного изменения по высоте или по направлению) (рисунок 6). Высотой каждого точечного препятствия (участка границы леса) является наибольшая высота вершин деревьев. Если массив расположен на возвышенности, данные представляются согласно положениям пункта 5 данного приложения.

      7. Результаты топографо-геодезических работ по выявлению препятствий и определению их координат и высот содержат следующее:

      1) общая часть, в которой указываются документы, которые используются при проведении топографо-геодезических работ, перечень инструментов, исходных пунктов, а также указываются материалы, использованные при проведении камеральных работ;

      2) указываются методы определения координат и высот препятствий, в том числе описание моделей принятых для представления данных о препятствиях;

      3) перечень препятствий с указанием их полярных и прямоугольных, географических координат и абсолютных высот;

      4) данные об истинном азимуте ВПП, прямоугольных координатах КТА относительно порогов ВПП, длине ВПП, географических координат порогов ВПП, магнитном склонении, расстояниях до смещенных порогов (при их наличии);



      Рис. 5. Представление ЛЭП

Наименование

Хn, M

Yn, M

Нabc, M

ЛЭП-1
ЛЭП-2
ЛЭП-3
ЛЭП-4
ЛЭП-5
ЛЭП-6
ЛЭП-7

3870
3670
3450
3200
2875
2675
2600

650
701
752
810
870
890
950

485
480
490
510
520
520
520




      Рис. 6. Представление лесного массива

Наименование

Хn, M

Yn, M

Нabc, M

Лес-1
Лес-2
Лес-3
(и далее по точкам вдоль границы лесного массива)

1800
890
2780

520
1060
-990

362
358
365


      5) графический материал с указанием профиля ЛП и СЗ (при ее наличии) по оси ВПП и ее продолжению, расположения КТА и порогов ВПП и, при необходимости, препятствий относительно ВПП.

      Перечни координат и высот препятствий, данные о ВПП, КТА, СЗ, а также соответствующий графический материал рекомендуется оформлять в виде открытых материалов.

      8. На основании результатов топографо-геодезических работ оформляется Акт обследования, в который вносится информация о выявленных препятствиях.

      Периодически но, не реже двух раз в год проверяется соответствие Акта обследования фактическому состоянию препятствий на аэродроме и в его окрестностях. Выполнение проверок фиксируется в листе регистрации Акта обследования. Специалистами, проводившими проверку, оформляется протокол в произвольной форме, который после утверждения руководителем аэропорта включается в Акт обследования в качестве приложения.

      При изменении количества препятствий (устранении существующих, появлении новых), при изменении их координат и высот (перенос или замена существующих объектов, мест стоянок воздушных судов, изменение положения порога ВПП и т.д.) в протокол вносятся соответствующие данные со ссылкой на подтверждающую документацию (например, на документацию по согласованию строительства, замену РТС, установку строительного оборудования и т.п.) или на проведенные измерения.

  Приложение 14
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 14 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Подготовка планов ограничительных поверхностей
и расчетных таблиц
Необорудованная ВПП и ВПП захода на посадку по приборам

      1. Для каждого аэродрома подготавливается один план внутренней горизонтальной и конической поверхностей. Число планов поверхностей захода на посадку и переходных поверхностей определяется количеством направлений захода на посадку по приборам на аэродроме.

      Масштаб планов выбирается с учетом особенностей конкретного аэродрома (количество и длина ВПП, количество препятствий и плотность их расположения), но во всех случаях масштаб может быть не менее: 1:100000 для внешней горизонтальной поверхности; 1:50 000 для внутренней горизонтальной, конической, захода на посадку и переходной поверхностей.

      На планы наносятся все препятствия, в том числе возвышающиеся над ограничительными поверхностями с указанием их номеров.

      2. Построение внешних границ внутренней горизонтальной и конической поверхностей показано на рисунках 1 и 2 данного приложения.

      Для аэродромов с ВПП внутренняя горизонтальная поверхность формируется радиусами, соответствующими классу каждой ВПП. Высота конической поверхности на аэродромах определяется высотой конической поверхности, устанавливаемой НГЭА РК для ВПП наивысшего класса.

      Для нанесения на план внешней границы конической поверхности необходимо радиусы внутренней горизонтальной поверхности увеличить на:

      для аэродромов с ВПП класса А, Б, В и Г:



      для аэродромов, не имеющих ВПП класса А, Б, В или Г:



      На планы рекомендуется наносить формулы определения высоты ограничительных поверхностей. Эти формулы получаются подстановкой конкретных значений высоты аэродрома и радиуса r в формулы, приведенные на рисунках 1 и 2 данного приложения.



      Рис. 1. План внутренней горизонтальной и конической

      поверхностей для аэродрома с одной ВПП (выполнено не в масштабе).

      Обозначения:

      Н - высота поверхности ограничения препятствий;

      На - высота аэродрома;

      L - расстояние между порогами;

      r = 4000 м - аэродромы класса А, Б, В и Г;

      r = 3500 м - аэродромы класса Д, Е;


r = 2000 м - аэродромы класса А, Б, В, Г;

r = 1200 м - аэродромы класса Д и Е.


      Рис. 2. План внутренней горизонтальной и конической

      поверхностей для аэродрома с двумя ВПП (выполнено не в масштабе).

      Обозначения:

      Н - высота поверхности ограничения препятствий;

      На - высота аэродрома;

      L - определяется по плану с учетом масштаба;

      r = 4000 м - аэродромы класса А, Б, В и Г;

      r = 3500 м - аэродромы класса Д, Е

      Например, для На = 100 м и r = 4000 м высота внутренней горизонтальной поверхности будет равна:

      Н = На + 50 = 100 + 50 = 150 м

      На план наносится: "Н = 150 метров".

      Аналогично, для части конической поверхности, расположенной со стороны порога ВПП:



      На план наносится:



      3. Планы поверхности захода на посадку и переходной поверхности показаны на рисунках 3 и 4 данного приложения.

      Внешняя граница той части зоны переходной поверхности, которая расположена сбоку от ЛП (линия АВ на рис. 3.12 и 3.13), криволинейна, т.к. расстояние от каждой точки линии АВ до осевой линии ЛП зависит от продольного профиля ЛП.

      Расстояние (в метрах) от осевой линии ВПП или ее продолжения до точки до этой границы равно:

      500 + 7 (На - Но) для ВПП классов А, Б, В или Г (или кодовый номер 4,3),

      325 + 5 (На - Но) для ВПП классов Д или Е,

      где:

      На - абсолютная высота аэродрома;

      Но - абсолютная высота осевой линии ВПП или ее продолжения, соответствующая координате Х точки на границе переходной поверхности.

      При построении планов согласно рис. 3 и 4 эта линия может быть показана прямой, соединяющей точки А и В.

      Длина второго и горизонтального секторов поверхности захода на посадку ВПП классов А, Б, В или Г зависит от высоты горизонтального сектора (Нг), которая равна:

      Нг = Hа + 150 м,

      если абсолютная высота наивысшего препятствия (Нп max) в зоне поверхности захода на посадку не превышает сумму На + 150 м;

      Нг = Нп max,

      если Hп max превышает сумму На + 150 м.



      Рис. 3. План поверхности захода на посадку и переходных

      поверхностей для ВПП класса А, Б, В и Г.



      Рис. 4. План поверхности захода на посадку и переходных

      поверхностей для ВПП класса Д и Е.

      Показанная на рис. 3 точка С, в которой заканчивается зона переходной поверхности, может располагаться в пределах длины как первого, так и второго сектора поверхности захода на посадку, в зависимости от соотношения высоты аэродрома На и порога ВПП (H1).

      На плане поверхности захода на посадку и переходной поверхности используется только прямоугольная система координат XOY, связанная с порогом ВПП, в направлении которого выполняется заход на посадку. Соответствующие оси координат указываются на плане (рис. 3 и 4).

      На эти планы также рекомендуется наносить формулы определения высоты ограничительных поверхностей. Эти формулы получаются подстановкой конкретных значений высот порога ВПП (Н1), высоты аэродрома (На) и высоты наивысшего препятствия в зоне захода на посадку (Нп max) в формулы, приведенные на рис. 3. и 4.

      4. Поверхность захода на посадку и внутренняя горизонтальная или коническая поверхность могут иметь общие зоны. Для ограничения и устранения препятствий, находящихся одновременно как в зоне поверхности захода на посадку, так и в зоне внутренней горизонтальной или конической поверхности, используется та поверхность, которая в месте расположения препятствия имеет меньшую высоту.

      Пример взаимного расположения поверхностей ограничения препятствий с учетом их высоты показан на рис. 5 и 6.

      В целях более наглядного представления расположения препятствий и облегчения принятия решений при согласовании строительства высотных объектов на прилегающей к аэродрому территории рекомендуется строить планы, аналогичные показанному на рис. 6, для каждого направления посадки, желательно непосредственно на карте М 1:100000. Такие планы могут включаться в Акт обследования препятствий.

      5. Для каждого аэродрома заполняются следующие одинаковые по форме расчетные таблицы 1:

      а) расчетная таблица для внешней горизонтальной, внутренней горизонтальной и конической поверхностей (одна таблица);

      б) расчетная таблица для поверхности захода на посадку и переходной поверхности (по одной на каждое направление захода на посадку).

      Порядок заполнения расчетных таблицы 1 следующий:

      в заголовке таблицы указывается наименование аэродрома и название тех поверхностей ограничения препятствий, для которых составляется данная таблица. Указывается направление полета (МК =...), также в заголовке таблицы указывается порог ВПП, выбранный в качестве начала отсчета координат ХОУ ("Начало координат - порог ВПП с МК =...");

      в графах с 1 по 5 указываются данные о препятствиях, расположенных в зонах соответствующих поверхностей. Если одно и то же препятствие попадает в зоны нескольких поверхностей, оно вносится в соответствующие расчетные таблицы.



      Рис. 5. Пример взаимного расположения поверхностей и образования

      результирующей поверхности ограничения препятствий на ВПП

      Класса А, Б, В, Г (или кодовый номер 4,3).



      Рис. 6. Пример взаимного расположения поверхностей ограничения для

      ВПП классов А, Б, В и Г (или кодовый номер 4,3)

      в графе 6 указывается высота осевой линии ВПП и ее продолжения в пределах ЛП, соответствующие координате "X" препятствий, расположенных в зоне шириной ± 750 м по обе стороны от оси летной полосы;

      в графе 7 указывается обозначение соответствующей поверхности ограничения препятствий: ВНШ - внешняя горизонтальная, К - коническая, ВГ - внутренняя горизонтальная, ЗП - захода на посадку, П - переходная;

      в графе 8 указывается абсолютная высота (Н) ограничительной поверхности, вычисленная по приведенным на рис. 1-3 формулам для значений координат Х и Y, соответствующих координатам Х и Y препятствия.

      Вследствие значительной сложности формы конической поверхности в случае аэродрома с несколькими ВПП ее высота в месте расположения препятствия определяется с помощью плана. Для этого на плане замеряется кратчайшее расстояние (по перпендикуляру) от препятствия до границы внутренней горизонтальной поверхности (L). Высота конической поверхности в месте расположения препятствия равна:

      Н = 0,05 L + 50 м;

      в графе 9 указывается разность (Нп - Н) между высотой препятствия (Нп) и высотой ограничивающей поверхности (Н);

      в графе 10 для препятствий, возвышающихся над ограничительной поверхностью, указывается: "Критическое препятствие" за исключением случаев, когда препятствие:

      а) "затенено" другим неподвижным препятствием.

      В этом случае указывается: "Не критическое, затенено препятствием";

      б) "возвышается над переходной поверхностью", но относится к числу объектов, на которые не распространяется действие требований по ограничению объектов переходной поверхностью:

      навигационные средства, которые располагаются вблизи ВПП, (в этом случае указывается:"Не критическое по функциональному назначению"),

      воздушные суда на РД (в этом случае указывается "Не критическое, ВС, движущееся по установленным маршрутам");

      движущиеся аэродромные транспортные средства (в этом случае указывается:"Не критическое, аэродромное транспортное средство, движущееся по установленным маршрутам");

      в) возвышается над внешней горизонтальной поверхностью, требования которой распространяются только на вновь возводимые объекты. В этом случае указывается: "Не критическое".

      В этих расчетных таблицах координаты X, У (графы 3, 4) и высоты препятствий (графа 5) указываются в соответствии с данными Акта обследования препятствий, а высота поверхности ограничения препятствий (графа 8) указывается с округлением до 0,1 м.

      Превышение препятствия над ограничительной поверхностью (графа 9) указывается с округлением до 1 м.

      Все препятствия, превышающие ограничительные поверхности, указываются в сводной таблице 3 приложения 11 к настоящей МОС и в Акте обследования препятствий.

      6. Препятствия, определенные во всех расчетных таблицах как критические, сводятся в единую таблицу "Критические препятствия по аэродрому (таблица 2 настоящего приложения, которая включается в Акт обследования препятствий). Порядок заполнения таблицы 2 следующий:

      в графах с 1 по 5 указываются данные о расположении и высоте критических препятствий, положение этих препятствий указывается в полярной системе координат, поскольку данная таблица является общей по аэродрому. Номер и наименование препятствий в ней указываются согласно Акту обследования;

      в графе 6 указывается ограничивающая поверхность. Если препятствие пересекает одновременно несколько поверхностей и является критическим, в графе 6 указывается каждая из этих поверхностей;

      в графе 7 указывается величина возвышения препятствия над каждой из ограничивающих поверхностей;

      в графе 8 указываются мероприятия по устранению существующих критических препятствий.

      7. Для определения степени влияния каждого критического препятствия на безопасность и эффективность полетов проводится специальное аэронавигационное исследование, которого привлекаются специалисты служб аэропорта и представители авиакомпаний, воздушными судами которых предполагается использование данного аэродрома. Учитывается расположение каждого препятствия относительно маршрутов полета, оценивается его влияния на минимумы для взлета и посадки, на максимальную коммерческую загрузку воздушных судов. На основании исследовании принимаются меры по устранению критических препятствий или исключение возможности полетов в определенных зонах, так как каждое критическое препятствие создает потенциальную угрозу безопасности полетов, например, из-за отказа светоограждения препятствий при ночных полетах или трудностей распознавания каркасных конструкций или мачт в дневное если такие препятствия расположены в зоне взлета или посадки.

      8. Определение критических препятствий и мер по их устранению означает соответствие требованиям НГЭА РК в отношении существующих препятствий.

      9. Соответствие требованиям НГЭА РК в части ограничения новых и увеличиваемых в размерах существующих объектов обеспечивается на этапе согласования строительства новых объектов или реконструкции существующих объектов.

      Для ограничения новых и увеличиваемых в размерах существующих объектов принимают внешнюю горизонтальную поверхность.

      Размеры внешней горизонтальной поверхности рекомендуется устанавливать соответственно размерам зон учета препятствий, которые используются для построения схем маневрирования в районе аэродрома. Допускается принимать внешнюю горизонтальную поверхность в виде круга с центром в КТА и радиусом 15 000 м для аэродромов классов А, Б, В, Г (или кодовый номер 4,3) и 8 000 м для аэродромов классов Д и Е (рис. 7).

      Внешняя горизонтальная поверхность располагается на высоте верхней границы конической поверхности, на высоте 150 м над уровнем аэродрома классов А, Б, В, Г (или кодовый номер 4,3)и на высоте 110 м над уровнем аэродрома классов Д, Е.

      Препятствия, пересекающие внешнюю горизонтальную поверхность, не относятся к критическим, в их отношении необходимо проводить аэронавигационное исследование, указанное в пункте 7.

      При выполнении требований пунктов НГЭА РК в части ограничения новых или увеличиваемых в размерах существующих препятствий в таблице соответствия указывается:

      в графе 2 "Исключено увеличение числа критических препятствий в зоне поверхности захода на посадку в пределах первых 3000 м и в зонах переходной поверхности. Ограничено (исключено) увеличение числа препятствий в зонах внутренней горизонтальной и конической поверхностей, внешней горизонтальной поверхности (если таковая установлена) и в зоне поверхности захода на посадку на расстояниях более 3 000 м от ее начала";

      в графе 4 - "Соответствует".



      Рис. 7. Внешняя горизонтальная поверхность и ее расположение

      относительно поверхностей взлета и захода на посадку.

      Обозначения: ВНШ - внешняя горизонтальная поверхность;

      R - 15000 м для аэродромов класса А, Б, В, Г;

      R - 8000 м для аэродромов класса Д, Е;

      В - поверхность взлета;

      ЗП - поверхность захода на посадку

      Внешняя горизонтальная поверхность предназначена только для ограничения новых или увеличиваемых в размерах существующих объектов. Показаны минимальные размеры поверхности, которые при необходимости могут быть увеличены по усмотрению эксплуатанта аэродрома.

      ВПП, оборудованные для точного захода на посадку по I, II, III категории

      10. Требования НГЭА РК по ограничению и устранению препятствий для аэродромов с ВПП, оборудованными для точного захода на посадку по I, II или III категории кроме всех требований НГЭА РК по ограничению и устранению препятствий для ВПП, оборудованных для захода на посадку по приборам* включают:

      а) требование по обеспечению вблизи ВПП свободного от препятствий воздушного пространства, ограниченного внутренней поверхностью захода на посадку, внутренними переходными поверхностями и поверхностью прерванной посадки (расположение этих поверхностей относительно ВПП и переходных поверхностей показано на рис. 8);

      б) запрещение пересечения новыми или увеличиваемыми в размерах существующими объектами поверхности захода на посадку по всей ее длине.

      Для проведения, мероприятий по устранению существующих препятствий, выступающих за внутреннюю горизонтальную поверхность, коническую поверхность, поверхность захода на посадку и переходные поверхности, необходимо руководствоваться пунктами 1 - 7 настоящего приложения.

      Отсутствие препятствий, выступающих за внутреннюю поверхность захода на посадку (обозначается как ВЗП), внутреннюю переходную поверхность (ВП) и поверхность прерванной посадки (ПП), подтверждается с использованием соответствующих планов (рис. 9 - 10) и расчетных таблиц (таблица 1 настоящего приложение), составляемых для каждого направления, оборудованного для точного захода на посадку по I, II, III категории.

      Планы подготавливаются аналогично пунктам 1-7 настоящего приложения с использованием масштаба не менее 1:10 000.

      Выявление всех критических препятствий и проведение мер по их устранению означает соответствие пунктам НГЭА РК в части существующих препятствий.

      Ограничение новых или увеличиваемых в размерах существующих объектов на аэродромах с ВПП, оборудованных для точного захода на посадку по I, II, III категории осуществляется в порядке, изложенном в пункте 9 настоящего приложения, с учетом запрещения пересечения такими объектами поверхности захода на посадку по всей ее длине.



      Рис. 8. Взаимное расположение поверхности ограничения препятствий

      для ВПП, оборудованных для захода на посадку по I, II, III

      категории (вид по направлению захода на посадку)



Точка

Координаты, м

X

Y

A

Xa = 960

ya = 3(Ha - H1) + 186

b

xb = 60

yb = 3(Ha - H1) + 240

C

xc = - 1800

yc = 3(Ha - H*0) + 240

d

xd = 30(H*0 - Ha) - 3600

yd = 3(Ha - H*0) + 240


      Обозначения: Н*0 - абсолютная высота осевой линии ВПП на расстоянии 1800 м за порогом ВПП (Х = 1800 м)

      Рис. 9а. План внутренней поверхности захода на посадку, внутренних переходных поверхностей и поверхности прерванной посадки (расстояние от порога ВПП до конца ВПП не менее 1800 м).



Точка

Координаты

Х

Y

A

ХA = 960

YA = 3 (На - Н1) + 204

B

ХB = 60

YB = 3 (На - Н1) + 258

C

ХC = -1800

YC = 3 (На - Н*0) + 258

D

ХD =30 (Н*0 - Нa) - 3600

YD = 3 (На -Н*0) + 258


      Обозначения: Н*0 - абсолютная высота осевой линии ВПП на расстоянии 1800 м за порогом ВПП (Х = 1800)

      Рис. 9 б. План внутренней поверхности захода на посадку, внутренних переходных поверхностей и поверхности прерванной посадки (расстояние от порога ВПП до конца ВПП не менее 1800 м) для ВПП класса А, предназначенных для приема ВС с размахом крыла от 65 до 75 м и колеей шасси по внешним авиашинам до 10,5 м.



Точка

Координаты

Х

Y

A

ХA = 960

YA = 3 (На - Н1) + 204

B

ХB = 60

YB = 3 (На - Н1) + 258

C

ХC = - 1800

YC = 3 (На - Н*0) + 258

D

ХD =30 (Н*0 - Нa)- 3600

YD = 3 (На -Н*0) + 258


      Обозначения: Н*0 - абсолютная высота осевой линии ВПП на расстоянии 1800 м за порогом ВПП (Х = - 1800)

      Рис. 9 в. План внутренней поверхности захода на посадку, внутренних переходных поверхностей и поверхности прерванной посадки (расстояние от порога ВПП до конца ВПП не менее 1800 м) для ВПП класса Б, предназначенных для приема ВС с размахом крыла от 65 до 75 м и колеей шасси по внешним авиашинам до 10,5 м.



      Обозначения: Н*0 - абсолютная высота осевой линии в конце ВПП (Х = - L)

      Рис. 10. План внутренней поверхности захода на посадку, внутренних переходных поверхностей и поверхности прерванной посадки (расстояние от порога ВПП до конца ВПП менее 1800 м)

ВПП для взлета

      11. Требование НГЭА РК по ограничению и устранению препятствий для взлета предусматривает создание для каждого направления взлета некоторого свободного от препятствий воздушного пространства, в пределах которого воздушное судно при продолженном взлете может достичь некоторой минимальной высоты, на которой возможен заход на посадку на аэродроме вылета или разгон для дальнейшего выхода на схему вылета и следования по ней. Воздушное пространство определяется поверхностью взлета (рис. 11 и 12).

      Поверхность взлета устанавливается вдоль траектории продолженного взлета. Как правило, такой траекторией (в плане) является продолжение осевой линии ВПП. Однако при наличии значительных возвышений местности или крупных сооружений может потребоваться отворот для достижения вышеупомянутой минимальной высоты. Такой отворот на аэродроме устанавливается особо, с учетом местных условий и детально описывается в Инструкции по производству полетов (рис. 12).

      Приведенные в НГЭА РК длины поверхности взлета являются минимальными и в условиях конкретного аэродрома могут быть увеличены для обеспечения возможности достижения большей высоты, если таковая необходима.

      12. План поверхности взлета подготавливается для каждого направления взлета в том же масштабе, что и планы зон поверхностей захода на посадку и переходных поверхностей.

      Это позволяет совмещать эти планы для рассматриваемого направления полетов.

      При построении плана поверхности взлета используется прямоугольная система координат XOY, связанная с порогом ВПП, от которого начинается разбег при взлете (рис. 11 и 12). Соответствующие оси координат указываются на плане.

      13. Для каждого направления взлета необходимо заполнить расчетную таблицу 1, причем целесообразно ее объединить с расчетной таблицей для поверхности захода на посадку и переходной поверхности для того же направления полета.

      Порядок заполнения расчетной таблицы для поверхности взлета (или той части объединенной таблицы, которая относится к взлету), следующий:

      в графах с 1 по 5 указываются данные о препятствиях, расположенных в зоне поверхности взлета (рис. 11 или 12);

      в графе 6 делается прочерк;

      в графе 7 указывается обозначение поверхности взлета (В);



      Если ни один из объектов не достигает поверхности взлета с наклоном 3,33 процента, то высоту новых объектов следует ограничивать из условия сохранения существующего наклона поверхности взлета. Этот наклон не может быть менее 1,6 процента.

      Рис. 11. План поверхности взлета по прямой



      Обозначения: Lр - расстояние до начала разворота;

      R - радиус разворота

      Рис. 12. План поверхности взлета с отворотом (ВПП класса А, Б, В, Г).

      в графе 8 указывается абсолютная высота поверхности взлета в месте расположения препятствия, определяемая по формуле на рисунках 11 или 12. Необходимое для подстановки в формулу на рис. 12 расстояние D определяется графически по плану. Расстоянием D является длина той части осевой линии зоны поверхности взлета, которая заключена в пределах от начала зоны до пересечения оси зоны с линией АА, проходящей через препятствие перпендикулярно оси зоны поверхности взлета (рисунок 12);

      в графе 9 указывается разность (Нп - Н) между высотой препятствия (Нп) и высотой ограничивающей поверхности (Н);

      в графе 10 по препятствиям, возвышающимся над поверхностью взлета, указывается: "Критическое препятствие" за исключением случаев, когда препятствие, возвышающееся над поверхностью взлета, "затенено" другим неподвижным препятствием.

      В зависимости от соотношения высоты аэродрома (На) и высоты нижней границы поверхности взлета (Н2) зона поверхности взлета может иметь такие общие части с зонами внутренней горизонтальной и конической поверхностей, в которых внутренняя горизонтальная поверхность или коническая поверхность находятся ниже поверхности взлета и, таким образом, являются ограничивающими поверхностями. Пример такого расположения поверхностей и образования ими результирующей поверхности ограничения препятствий показан на рис. 5 и 6.

      Все препятствия, пересекающие поверхность взлета, вносятся в сводную таблицу "Критические препятствия".

      14. Соответствие требованиям НГЭА РК обеспечивается на этапе согласования новых или увеличиваемых в размерах существующих объектов. Для этого используются план поверхности взлета.

Учет препятствий

      15. Для каждого направления взлета на аэродроме разрабатывается схема (схемы) вылета.

      Для выполнения требований НГЭА РК в части представления данных о препятствиях необходимо определить препятствия в зоне поверхности взлета, которые возвышаются над информационной поверхностью. Такие препятствия выявляются с помощью расчетных таблиц (таблица 3 настоящего приложения), составляемых для каждого направления взлета.

      Порядок заполнения таблиц 3 следующий:

      в графы с 1 по 5 вносятся данные о расположении и высоте препятствий, расположенных в пределах зоны поверхности взлета,

      в графе 6 указывается расстояние D от начала поверхности взлета до препятствия. Для препятствий, расположенных в прямолинейной зоне поверхности взлета (рис. 11) или в пределах криволинейной части этой зоны (рис. 12), расстояние D также может определяться по формуле:

      D = - Хп + Хв

      в графе 7 указывается абсолютная высота информационной поверхности в месте расположения препятствия Н (рис. 13);

      в графе 8 указывается разность (Нп-Н) между абсолютной высотой препятствия Нп и высотой информационной поверхности Н с соответствующим знаком;

      в графе 9 по препятствиям, возвышающимся над информационной поверхностью, но "затененным" другим неподвижным препятствием (правила определения "затененных" препятствий приведены в приложении 15 к настоящей МОС), указывается: "Затенено препятствием N..".

      а) ВПП классов А, Б, В или Г (или кодовый номер 4,3)



      Рис. 13. Поверхность для представления данных о препятствиях в

      документах аэронавигационной информации (информационная

      поверхность)

      Препятствия, возвышающиеся над информационной поверхностью не "затененные" другими препятствиями, вносятся в таблицу 4 "Препятствия, подлежащие учету при определении максимальной взлетной массы". При отсутствии таких препятствий на данном направлении взлета или по аэродрому в целом в таблице 4 по данному направлению взлета или по каждому направлению взлета соответственно делается запись: "Препятствий нет".

      Порядок заполнения таблицы 4 следующий:

      в графе 1 указывается наименование препятствия, возвышающегося над информационной поверхностью,

      в графе 2 указывается расстояние до препятствия от конца ВПП со стороны взлета, определяемое как D + (-Xв - Lвпп);

      в графе 3 указывается превышение вносимого в таблицу 3.7 препятствия над уровнем конца ВПП со стороны взлета (Нв), т.е. величина Нп - Нв.

      Таблица 4 вносится в Инструкцию по производству полетов и в Акт обследования препятствий. Кроме того, данные о препятствиях, приведенных в таблице 4, вносятся на карту типа "А", включаемую в АИП по международным аэродромам.

      16. Для выполнения требований пункта 82 НГЭА РК применяются положения, указанные в:

      а) "Единой методике определения минимумов аэродромов для взлета и посадки" (определение минимальных безопасных высот пролета препятствий без применения критерия 1х10-7 для захода на посадку по радиомаячной системе и определение высоты полета на промежуточном этапе захода на посадку);

      б) ОПП ГА РК (определение высоты полета по аэродромному кругу);

      в) ОПП ГА РК (определение минимальных безопасных высот полета (МБВ) в районе аэродрома ).

Формы расчетных таблиц 1, 2, 3, 4, 5.

      Таблица 1

Расчетная таблица

      для _________________________________________________________________

      (указывается наименование поверхностей ограничения препятствий

      и при необходимости МКпос = ________)

      Аэродром _____________ Начало координат ХОУ порог ВПП с МКпос = _____

      (наименование)

№№ препятствий*

Наименование препятствия*

Расстояние от порога ВПП, м (Х)

Paсcтояние от оси ВПП или ее продолжения, м (Y)

Абсолютная отметка препятствия, м. (Нп)

1

2

3

4

5


      Продолжение таблицы 1

Абсолютная отметка оси ВПП, соответствующая координате Х, м**(Н0)

Поверхность ограничения препятствий

Абсолютная высота ограничивающей поверхности, м

Превышение препятствия над ограничивающей поверхностью, м

Примечание

6

7

8

9

10






      * Номера и наименование препятствий проставляются согласно отчету по выполнению топографо-геодезических работ.

      ** Запоминаются только в расчетных таблицах для поверхности захода на посадку, переходных поверхностей, внутренней поверхности захода на посадку, внутренних переходных поверхностей и поверхности прерванной посадки для препятствий, расположенных не далее 750 м в каждую сторону от оси ВПП в пределах длины ЛП.

      ________________________ _________________ __________________________

      (должность исполнителя) (подпись) (Ф.И.О.)

      Таблица 2

Критические препятствия

№ препятствий

Наименование препятствий

Удаление от КТА (Sп), м

Истинный азимут (А)

Абсолютная отметка препятствия (Нп), м

град.

мин.

1

2

3

4

5

6







      продолжение таблицы 2

Ограничивающая поверхность

Превышение препятствия над ограничивающей поверхностью, м

Мероприятия по устранению критических препятствий

7

8

9





      М.П.

      ____________________________ ____________________ ___________________

      (должность заявителя) (подпись) (Ф.И.О.)

      ___________________________

      (дата)

      Таблица 3

Расчетная таблица для определения препятствий, возвышающихся
над информационной поверхностью в направлении взлета с
МКпос________

      Аэродром ____________ Начало координат ХОУ порог ВПП с ) МКпос = ____

      (наименование)

№№ препятствий*

Наименование
препятствия*

Расстояние от
порога ВПП (Х),
м

Расстояние от оси ВПП или ее продолжения (У), м

Абсолютная отметка препятствия (Нп), м

1

2

3

4

5






      продолжение таблицы 3

Расстояние D, м

Абсолютная высота информационной поверхности (Н), м

Превышение препятствия над информационной поверхностью, м

Примечание

6

7

8

9





      * Номера и наименование препятствий указываются согласно Отчету

      по выполнению топографо-геодезических работ.

      _______________________ ____________________ ________________________

      (должность исполнителя) (подпись) (Ф.И.О.)

      Таблица 4

Препятствия, которые необходимо учитывать при определении
максимальной взлетной массы ВС на аэродроме

      __________________________________________

      (наименование)

Наименование препятствий

Расстояние от конца ВПП, м

Высота над уровнем
конца ВПП, м

1

2

3

МК пос =




МК пос =




      М.П. Руководитель аэропорта__________________________________________

      ______________________ ________________________ _____________________

      (подпись) (Ф.И.О.) (дата)

      Таблица 5

Минимальные безопасные высоты пролета препятствий
Аэродром ______________________

      (наименование)

Категория
ВС

Категория
РМС/ILS

VOR/
DME

ОСП/
2NDB

ОПРС/
NDB

Примечание

I

II/III

МКпос _____________

A







B







C







D







МКпос _____________

A







B







C







D








      Руководитель аэропорта ______________________________________________

      __________________________ ____________________________ _____________

      (подпись) (Ф.И.О.) (дата)

  Приложение 15
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 15 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

"Затенения" препятствий
1. Общие положения

      "Затененным" считается препятствие, расположенное в зоне "затенения" и не пересекающее "затеняющую" поверхность, которая проходит через вершину "затеняющего" препятствия.

      Зона "затенения" образуется только неподвижными препятствиями, которые не являются легкими и ломкими.

      Если протяженное препятствие только частично расположено в зоне "затенения", его остальная часть рассматривается как обычное препятствие, к которому не применяются правила "затенения".

2. Внутренняя горизонтальная и коническая поверхности

      Зона "затенения" от расположенных в пределах внутренней горизонтальной и конической поверхностей точечных препятствий представляет собой круг радиусом 100 м с центром в точке расположения препятствия. "Затеняющая" поверхность проходит через вершину препятствия с нисходящим уклоном 15 % (рис.1).

      Зона "затенения" от протяженных препятствий, расположенных в пределах внутренней горизонтальной и конической поверхностей, представляет собой полосу шириной 100 м по периметру препятствия. "Затеняющая" поверхность проходит через верх препятствия с нисходящим уклоном 15 % (см. рис 1).

      "Тень" от препятствий, расположенных вблизи границ поверхности захода на посадку, переходных поверхностей или поверхности взлета, не распространяется на зоны этих поверхностей (см. рис 1).

      Высота "затеняющей" поверхности на расстоянии L от "затеняющего" препятствия равна.

      H=Hп-0,15L,

      где Hп - высота "затеняющего" препятствия;

      L - расстояние от "затеняющего" препятствия.

      Расстояние L определяется по плану внутренней горизонтальной и конической поверхностей. Однако для точечных препятствий это расстояние равно



      где Хп, Yп - прямоугольные координаты "затеняющего" точечного препятствия;

      X, У - прямоугольные координаты точки, в которой необходимо определить высоту "затеняющей" поверхности.

      Для определения расстояния L прямоугольные координаты подставляются в формулу со своими знаками.



      Рис. 1. К образованию зоны "затенения" препятствиями,

      расположенными в пределах внутренней горизонтальной и конической

      поверхностей: 1-препятствие; 2-зона "затенения"; 5, 6-препятствия в

      зоне "затенения"; 3, 4, 7, 8 - ограничительные поверхности.

3. Поверхность захода на посадку.

      Точечные препятствия, расположенные в пределах поверхности захода на посадку, не могут рассматриваться в качестве "затеняющих" препятствий.

      Для вычерчивания зоны "затенения" от протяженных препятствий на плане поверхности захода на посадку (рис. 2) от краев "затеняющего" препятствия проводятся линии, параллельные боковым границам поверхности захода на посадку.

      "Затеняющая" поверхность образуется двумя плоскостями, одна из которых проходит через верх "затеняющего" препятствия с нисходящим уклоном 15 % в направлении к ВПП, вторая - горизонтально в направлении от ВПП (см. рис. 2). "Затеняющая" поверхность продолжается или до точки пересечения с поверхностью захода на посадку, или до точки, в которой пересекаются линии, проведенные от краев "затеняющего" препятствия (линии, образующие зону "затенения") - в зависимости от того, что ближе к "затеняющему" препятствию (см. рис. 2).

      Высота "затеняющей" поверхности в направлении к ВПП равна

      H = Hп - 0,15L

      Высота "затеняющей" поверхности в направлении от ВПП равна Н=Hп



      Рис.2. К образованию зоны "затенения" непрерывным препятствием

      в пределах поверхности захода на посадку: 1 - препятствие; 2 - зона

      "затенения"

4. Поверхность взлета.

      В пределах поверхности взлета зона "затенения" создается любым неподвижным препятствием (точечным или протяженным, но не легким и ломким), превышающим наклонную поверхность 1,6 % - для поверхности взлета и 1,2 % - для информационной поверхности.

      Внутренняя граница ее начинается от линии, проведенной через верх "затеняющего" препятствия перпендикулярно к оси зоны поверхности взлета. "Затеняющая" поверхность образуется плоскостью, проведенной горизонтально от внутренней границы зоны в направлении от ВПП до пересечения с поверхностью взлета, имеющей в соответствующих случаях наклон 1,6 % или 1,2 % (рис. 3).

      Высота "затеняющей" поверхности равна Н=Нп.



      Рис. 3 К образованию зоны "затенения" в пределах поверхности взлета: 1 - препятствие, 2, 4 - ограничительные поверхности, 3 - "затеняющая" поверхность, 5-зона "затенения".

  Приложение 16
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 16 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Значение минимальных радиусов поворота для некоторых типов ВС

Тип ВС

Ил-18

Ил-62

Ил-76

Ил-86

Ту-134

Ту-154

Ан-12

Ан-24(26)

Ан-28

Як-40

Як-42

Л-410

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Минимальный радиус поворота ВС, м

19

30

12,7

24,5

16

22

15

12

6,4

10

18

4,8

  Приложение 17
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 17 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Схема определения протяженности сопряжения (А) осевой
маркировочной линии РД с осевой линией ВПП


  Приложение 18
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 18 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Определение расстояния D до места установки огней в системах
ПАПИ/АПАПИ

      1. Определяется номинальное местоположение ПАПИ/АПАПИ (расстояние Dном), исходя из предположения, что огни ПАПИ/АПАПИ находятся на одном и том же уровне с соответствующей точкой осевой линии ВПП, а этот уровень совпадает с уровнем порога ВПП.

      а) Необорудованные ВПП:

      Dном= Нм/t

(

-0О02') для системы ПАПИ

      Dном= Нм/t

(

-0О02') для системы АПАПИ

      где: Нм - наименьшая высота (рис. 1, 2), равная сумме вертикального расстояния между уровнем глаз пилота и нижней точкой колес шасси (колонка 1 табл.1) и высоты этой точки над порогом ВПП (колонка 2 или 3 табл. 1), для наиболее критического (наибольшего) ВС;


-угол возвышения светового пучка 2-го огня в системе ПАПИ (рис. 1);

- угол возвышения светового пучка 1-го огня в системе АПАПИ (рис. 2)

      б) Оборудованные ВПП:

      Dном = (Нот +

Н)/t

Ө - для ВПП, оборудованные системой ILS (СП),

      Dном = 15 м/t

Ө - для ВПП, оборудованные ПРЛ или ОСП, ОПРС, VОР,VОР/ДМЕ.

      где: Нот - высота опорной точки ILS (СП) данного аэродрома;


Н- вертикальное расстояние между уровнями глаз пилота и бортовой глиссадной антенны ILS наиболее критического (имеющего наибольшее расстояние ВС, регулярно использующего данный аэродром;

      Ө - угол наклона глиссады.

      Таблица 1

Вертикальное расстояние между уровнем глаз пилота и нижней точкой колес шасси самолета в конфигурации захода на посадку,м,*

Желательный запас высоты нижней точки колес шасси над порогом ВПП, м.**

Минимальный запас высоты нижней точки колес шасси над порогом ВПП, ***

до 3
от 3 до 5
от 5 до 8
от 8 до 14

6
9
9
9

3****
4
5
6

      * При выборе группы вертикальных расстояний рассматриваются только те самолеты, которые, как предполагается, будут регулярно использовать данную ВПП. Наиболее критические (наибольшие) из этих самолетов определяют группу вертикальных расстояний между уровнем глаз пилота и нижней точкой колес шасси.

      ** Как правило, обеспечивается желательный запас высоты нижней точки колес шасси над порогом ВПП, указанный в колонке (2).

      В отдельных случаях значение запаса высоты нижней точки колес шасси над порогом ВПП, указанные в колонке (2), могут быть уменьшены до (но не меньше) значений в колонке (3), если будет подтверждено, что уменьшенные значения запаса высоты являются приемлемыми.

      *** При использовании минимального запаса высоты нижней точки колес шасси над смещенным порогом ВПП должно обеспечиваться, что в момент, когда самолет с наибольшим в выбранной группе значением вертикального расстояния между уровнем глаз пилота и нижней точкой колес шасси пролетает над торцом ВПП, будет обеспечен соответствующий желательный запас, указанный в колонке (2).

      **** Этот запас высоты нижней точки колес над порогом ВПП может быть уменьшен до 1,5 м на ВПП, используемых, главным образом, легкими не турбореактивными самолетами.

      2. Расстояние Dном необходимо скорректировать, если:

      высота оси ВПП, соответствующая расстоянию DHOM, отличается от уровня порога ВПП на величину более 0,3 м;

      высота огней (линз) ПАПИ/АПАПИ отличается от высоты оси ВПП, соответствующей расположению ПАПИ/АПАПИ, на величину более 0,3 м.

      Для коррекции расстояния Dном по высоте оси ВПП определяется поправка

D1, равная:

D1 = (Но-Н) / t

M;

      где М = (

-0О 02') - для ПАПИ; М = (

-0О 02') - для АПАПИ;

      Но - высота порога ВПП;

      Н - высота осевой линии ВПП, соответствующая расстоянию Dном.

      Скорректированное расстояние равно:

      D'ном = Dном +

D1;

      где:

D1 суммируется со своим знаком, т.е. при Но < Н огни необходимо сместить к порогу на величину

D1, а при Но>Н - от порога на величину

D1.

      Если при новом значении D'ном высота оси ВПП отличается более чем на 0,3 м от уровня порога ВПП, выполняется повторная коррекция и так до тех пор, пока различие в высотах не станет менее 0,3 м.

      . Для введения коррекции по высоте огней (линз) определяется поправка

D2, равная:

D2 = (Н-h) / t

M;

      где М = (

-0О 02') - для ПАПИ; М = (

-0О 02') - для АПАПИ;

      h-высота огней (линз) над уровнем осевой линии ВПП на расстоянии D'ном;

      Н-высота осевой линии ВПП на расстоянии D'ном.

      Скорректированное расстояние равно:

      D"ном = D'ном +

D2

      Поправка

D2 также, как и

D1, суммируется со своим знаком. Во всех случаях результирующее расстояние должно обеспечивать запас высоты колес шасси над порогом ВПП, предусмотренный таблицы. 1 настоящего приложения для наиболее критических ВС, использующих систему ПАПИ/АПАПИ.

      4. Подробный пример расчета расстояния D приведен в документе ИКАО Doc 9157 - AN / 901 "Руководство по проектированию аэродромов" часть 4 "Визуальные средства".

      5. При обеспечении совпадения глиссады ПАПИ/АПАПИ с глиссадой ILS необходимо учитывать, что для номинального угла глиссады ILS (СП) устанавливается допуски: ± 0,075 9 для систем I и II категории и ± 0,040 6 для III категории. Для угла 9=30 допуск составляет соответственно ± 13,5' и ± 7,2'. Стандартные установочные углы ПАПИ обеспечивают глиссаду в пределах ±10', что может привести к несовпадению глиссад. В тех случаях, когда глиссада ILS (СП) оказывается постоянно отличной от ее номинального угла на 5' и более, система ПАПИ устанавливается по фактическому углу наклона глиссады ILS (СП), но не по номинальному углу. Степень совпадения глиссад с учетом различных расстояния между уровнем глаз пилота и бортовой антенной ILS, может быть увеличена путем расширения сектора "на глиссаде"системы ПАПИ с 20' до 30'.



      Рис. 1. Размещение и углы возвышения световых пучков огней

      ПАПИ для Ө в пределах 2О30'-4О

     


      Рис. 2. Размещение и углы возвышения световых пучков огней АПАПИ

  Приложение 19
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 19 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Таблица соответствия системы светосигнального оборудования
ОМИ, ОВИ-I, ОВИ-II, ОВИ-III.

Пункты НГЭА РК

Результаты проверок

Подтверждающий документ

Соответствие НГЭА РК

Примечание

1

2

3

4

5






Подтверждающие документы:
1.

      М.П.

      ______________________ _______________ ______________________________

      (должность заявителя) (подпись) (Ф.И.О.)

      ___________________________

      (дата)

  Приложение 20
к методике оценки соответствия
нормам годности аэродромов (вертодромов)
к эксплуатации гражданских воздушных судов

Таблица соответствия радиотехнического оборудования
и диспетчерских пунктов УВД требованиям НГЭА ГА РК

      Сноска. Приложение 20 исключено приказом Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 23.07.2019 № 539 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

  Приложение 21
к методике оценки соответствия
нормам годности аэродромов (вертодромов)
к эксплуатации гражданских воздушных судов

Таблица соответствия метеорологического оборудования
требованиям НГЭА РК

      Сноска. Приложение 21 исключено приказом Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 23.07.2019 № 539 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

  Приложение 22
к методике оценки соответствия
нормам годности аэродромов (вертодромов)
к эксплуатации гражданских воздушных судов

Измерение чувствительности

      Сноска. Приложение 22 исключено приказом Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 23.07.2019 № 539 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

  Приложение 23
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 23 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      Таблица 1

Таблица соответствия электроснабжения и
электрооборудования требованиям НГЭА РК

Пункты
НГЭА РК

Результаты испытаний и проверок

Соответствие НГЭА РК

Примечание

1

2

3

4





Подтверждающий документ:
1.

      М.П.

      Руководитель аэропорта __________ ______________________ ____________

      (подпись) (Ф.И.О.) (дата)

  Приложение 24
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 24 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      Таблица 1

Таблица соответствия аварийно-спасательных средств
требованиям НГЭА РК

Пункт НГЭА РК

Результаты испытаний и проверок

Соответствие НГЭА РК

Примечание

1

2

3

4





Подтверждающий документ:
1.

      М.П.

      Руководитель аэропорта _________________ ___________________ ________

      (подпись) (Ф.И.О.) (дата)

  Приложение 25
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 25 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Размеры некоторых типов ВС для определения категории по УТПЗ

Тип ВС

Длина
фюзеляжа,
м

Ширина
фюзеляжа,
м

Тип ВС

Длина
фюзеляжа,
М

Ширина
фюзеляжа,
м

Ил 86

59,54

6,1

Ан 12

31,1

4,1

Ил-96

55,35

6,1

Ан 30

24,5

3,0

Ил-62

53,18

4,1

Ан 26

23,8

2,9

Ил 18

35,9

3,5

Ан 24

23,53

2,9

Ту-134

35,0

2,9

Як-40

20,36

2,8

Ил 76

46,6

4,8

Л-410

13,6

2,7

Ту 154

47.9

3,8

Ан 28

13,1

2,5

Ту 204

45,17

4,1

Ан 2

12,7

2,6

Як 42

36,20

3,8





      Рис. 1 Вариант размещения ПА при двух параллельных ВПП

      ВПП параллельны между собой и расположены на близком расстоянии одна от другой ВПП № 1 имеет шестую категорию по УТПЗ, ВПП № 2 - седьмую. Общее количество ПА на аэродроме равно трем. В данном случае при выполнении требования по времени развертывания (п. 459 НГЭА РК) для каждой ВПП обеспечиваются нормативные величины как по количеству ПА и запасу огнетушашего состава, так и по суммарной подаче этих ПА.



      Рис. 2. Вариант размещения ПА при тангенциальной схеме

      расположения ВПП

      ВПП расположены на достаточно большом расстоянии одна от другой ВПП № 2 имеет седьмую категорию по УТПЗ, ВПП № 1 - шестую. В данном случае общее количество ПА на аэродроме равно четырем, что позволяет, при выполнении требования по времени развертывания, обеспечить для каждой ВПП нормативные величины по количеству ПА, запасам огнетушащего состава и суммарной подаче этих ПА.



      Рис. 3. Вариант размещения ПА при значительном удалении двух ВПП

      ВПП расположены на большом расстоянии одна от другой ВПП № 2 имеет седьмую категорию по УТПЗ ВПП № 1 - шестую. Минимальное количество ПА на аэродроме равно шести.

      Нормативные величины по времени развертывания запасу огнетушащего состава и суммарной подаче ПА обеспечиваются

      для ВПП № 1 ПА № 1, 2, 3;

      для ВПП № 2 ПА № 4, 5, 6.

  Приложение 27
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 27 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Определение соответствия
аварийно-спасательных средств требованиям НГЭА РК.

      На аэродроме имеются две ВПП (ВПП № 1 и ВПП № 2).

      На ВПП № 2 совершают полеты самолеты Ан-24, Ту-134, Ту-154.

      На ВПП № 1 совершают полеты самолеты Ан-24 и Ту-134. Так как наибольшим является самолет Ту 134, то для ВПП № 1 устанавливается шестая категория по УТПЗ. Наибольшим ВС для ВПП № 2 является Ту-154. Категория ВПП № 2 по длине и ширине фюзеляжа этого самолета равна 7.

      На аэродроме имеются две ВПП (ВПП № 1 и ВПП № 2).

      ВПП № 2 имеет седьмую категорию по УТПЗ, ВПП № 1 - шестую.

      Всего на аэродроме четыре ПА: АЦ-40 (375), АА-60 (7310) и 2 автомобиля АА-40 (43105).

      Защита ВПП № 1 обеспечивается АЦ-40 (375), АА-60 (7310) и АА-40 (43105). Защита ВПП № 2 обеспечивается АЦ-40 (375), АА-40 (43105) № 1 и АА-40 (43105) № 2.

      В результате опытных проверок получены значения времени развертывания ПА, которые представлены в следующих таблицах.

      Время развертывания ПА, обеспечивающих защиту ВПП № 1

Тип ПА

МКпос=180о

MKпoc=360о

Время развертывания, с

АЦ-40 (375)
АА-60 (7310)
АА-40 (43105) № 1

175
184
170

180
193
176


      Время развертывания ПА, обеспечивающих защиту ВПП № 2

Тип ПА

МКпос = 150о

МКпос = 330о

Время развертывания, с

АЦ 40 (375)
АА 40 (43105) - № 1
АА 40 (43105) - № 2

165
200
172

145
215
160

      Из таблиц следует, что фактическое время развертывания ПА соответствует требованиям НГЭА РК.

      Примеры расчета нанесения пенной полосы на ВПП.

      Пример 1. На аэродроме имеются две однотипные УПП, монтируемые на аэродромном пожарном автомобиле АА - 60 (7310) УПП имеет следующие тактико-технические характеристики:

      кратность пены - 80...100;

      высота пенного слоя, см - 8...20;

      ширина захвата, м - 4...8;

      подача пены, м 3/с:

      при ширине захвата 4 м - 2,4...3,8;

      при ширине захвата 8 м - 3,8...4,8;

      запас воды и пенообразователя, м3 12,9.

      Необходимо нанести пенную полосу для посадки 4 моторного самолета с ГТД (минимальные размеры полосы длина - 900 м, ширина 24 м, высота - 5 см). Потребный объем пены для минимальных размеров полосы составляет 900 м.

      Располагаемый запас воды и пенообразователя при использовании двух ПА типа АА - 60 (7310) составляет 25,8 м3, что позволяет получить 2064 м3 пены (кратность пены принимается равной 80).

      Разработана схема нанесения пенной полосы (рис. 1), в соответствии с которой на ВПП наносится пенная полоса длиной 1000 м, шириной 24 м и высотой 8 см.



      Рис. 1. Схема нанесения пенной полосы двумя машинами УПП

      УПП перемещаются от геометрического центра пенной полосы в противоположных направлениях. Работа УПП осуществляется одновременно. Каждое устройство покрывает пеной участок общей длиной 1500 м и шириной 8 м, вырабатывая 960 м3 пены, на что расходуется максимум 12 м3 воды и пенообразователя. Запас воды и пенообразователя в одном УПП составляет 12,9 м3. Значит, представленная схема может быть реализована и по своим размерам соответствует требованиям НГЭА РК.

      Расчетное время нанесения пенной полосы равно времени работы одного УПП, которое определяется делением объема выработанной пены (960 м3) на наименьшее значение подачи пены (3,8 м3/с). Следовательно, время нанесения пенной полосы составляет 4,2 мин, что соответствует требованиям НГЭА РК.

      Пример 2. На аэродроме имеется устройство для покрытия ВПП пеной, имеющее следующие тактике технические характеристики:

      кратность пены - 40...50;

      высота пенного слоя, см - 5...20;

      ширина захвата, м - 14;

      подача пены, м3/с - 1,2...1,5;

      запас воды и пенообразователя, м3 - 17,5.

      Необходимо нанести пенную полосу для посадки 3 моторного самолета с ГТД (минимальные размеры полосы длина 750 м ширина 12 м, высота - 5 см). Потребный объем пены для минимальных размеров полосы составляет 450 м3. Располагаемый запас воды и пенообразователя составляющий 17,5 м3 позволяет получить 680 м3 пены (кратность пены принимается равной 40). Разработана схема нанесения пенной полосы (рис. 2) в соответствии с которой за один проход УПП на ВПП наносится пенная полоса длиной 800 м шириной 14 м и высотой 6 см.



      Рис. 2. Схема нанесения пенной полосы одной машиной УПП

      Для образования пенной полосы указанных размеров необходимо иметь 672 м3 пены, для чего при кратности пены 40 требуется 16,8 м3 воды и пенообразователя.

      Так как располагаемый запас воды и пенообразователя (17,5 м3) превышает требуемый, то представленная схема может быть реализована, и будет соответствовать требованиям НГЭА РК.

      Расчетное время нанесения пенной полосы, определяемое делением объема выработанной пены (672 м3) на наименьшее значение подачи пены (1,2 м3/с) составляет 9,34 мин и соответствует требованиям НГЭА РК.

  Приложение 28
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 28 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Рисунок. Зона безопасности для оборудованной FATO

  Приложение 29
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 29 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Наземный маршрут руления = 1,5 х наибольшая габаритная ширина

      Рисунок Наземный маршрут руления

  Приложение 30
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
  гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 30 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Наземный маршрут руления = 2 х наибольшая габаритная ширина

      Рисунок. Воздушный маршрут руления

  Приложение 31
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 31 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Рисунок. Место стоянки вертолета

  Приложение 32
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 32 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Рисунок. Защитная зона места стоянки вертолета

  Приложение 33
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 33 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Рисунок. Места стоянки вертолетов, предназначенные для выполнения

      разворотов на висении, с воздушными маршрутами руления/РД:

      одновременные операции

  Приложение 34
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 34 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Рисунок. Места стоянки вертолетов, предназначенные для выполнения

      разворотов на висении, с воздушными маршрутами руления/РД:

      неодновременные операции

  Приложение 35
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 35 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      Таблица

Минимальные безопасные расстояния для FATO

Масса вертолета

Расстояние между границей FATO и кромкой ВПП (или РД) (метры)

до 3175 кг, но не включая 3175 кг

60

от 3175 до 5760 кг, но не включая 5760 кг

120

от 5760 до 100 000 кг, но не включая 100 000 кг

180

100 000 кг и более

250

  Приложение 36
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 36 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Рисунок. Допустимые курсы посадки на борт судна при выполнении

      операций с ограничением курса

  Приложение 37
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 37 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Примечание. На данном рисунке показаны поверхности ограничения препятствий вертодрома, имеющего зону FATO для неточного захода на посадку и полосу, свободную от препятствий, для вертолетов.

      Рисунок. Поверхности ограничения препятствий

  Приложение 38
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 38 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).





      Сектор 150о (С целью удовлетворения требований можно использовать другие положения по окружности и поворачивать весь сектор в пределах ±15О относительно указанного положения)

      Рисунок. Сектор вертопалубы, свободный от препятствий

  Приложение 39
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 39 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Рисунок. Секторы ограничения препятствий на вертопалубе

  Приложение 40
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 40 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Рисунок 1. Поверхность набора высоты при взлете/заходе на посадку

      (необорудованная зона FATO)



      Рисунок. 2. Поверхность набора высоты при взлете для

      оборудованной FATO



      Рис. 3. Поверхность захода на посадку для FATO, оборудованной для

      точного захода на посадку



      Рисунок 4. Поверхность захода на посадку для FATO,оборудованной

      для неточного захода на посадку

  Приложение 41
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 41 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Альтернативное решение при отсутствии внутренней горизонтальной

      поверхности. Точный заход на посадку (граничные профили)

      Рисунок. Переходная, внутренняя горизонтальная и коническая

      поверхности ограничения препятствий

  Приложение 42
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 42 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      Таблица 1

Размеры и наклоны поверхностей ограничения препятствий

      Оборудованная зона fato (точный заход на посадку)


Заход на посадку под углом 3о ысота над зоной FATO

Заход на посадку под углом 6о Высота над зоной FATO

Поверхность и размеры

90 м

60 м

45 м

30 м

90 м

60 м

45 м

30 м

Поверхность захода на посадку

Длина внутренней границы

90

90

90

90

90

90

90

90

Расстояние от конца FATO (м)

60

60

60

60

60

60

60

60

Отклонение каждой стороны до высоты над FATO (%)

25

25

25

25

25

25

25

25

Расстояние до высоты над FATO (м)

1745

1163

872

581

870

580

435

290

Ширина на высоте над FATO (м)

962

671

526

380

521

380

307,5

235

Отклонение до параллельного сектора (%)

15

15

15

15

15

15

15

15

Расстояние до параллельного сектора (м)

2 793

3 763

4 246

4 733

4 250

4 733

4 975

5 217

Ширина параллельного сектора

1 800

1 800

1 800

1 800

1 800

1 800

1 800

1 800

Расстояние до внешней границы (м)

5 462

5 074

4 882

4 686

3 380

3 187

3 090

2 993

Ширина на внешней границе (м)

1800

1800

1800

1800

1800

1800

1800

1800

Наклон первого сектора (%)

2,5 % (1:40)

2,5 %
(1:40)

2,5 %
(1:40)

2,5 %
(1:40)

5 %
(1:20)

5 %
(1:20)

5 %
(1:20)

5 %
(1:20)

Длина первого сектора (м)

3000

3000

3000

3000

1500

1500

1500

1500

Наклон второго сектора (%)

3 % (1:33,3)

3 % (1:33,3)

3 % (1:33,3)

3 % (1:33,3)

6 % (1:16,66)

6 % (1:16,66)

6 % (1:16,66)

6 % (1:16,66)

Длина второго сектора (м)

2500

2500

2500

2500

2500

2500

2500

2500

Общая длина поверхности (м)

10000

10000

10000

10000

8500

8500

8500

8500

Коническая поверхность

Наклон
Высота

5 %%
55 м

5 %
55 м

5 %
55 м

5 %
55 м

5 %
55 м

5 %
55 м

5 %
55 м

5 %
55 м

Переходная поверхность

Наклон ()
Высота (м)

14,3
45

14,3
45

14,3
45

14,3
45

14,3
45

14,3
45

14,3
45

14,3
45


      Таблица 2

Размеры и наклоны поверхностей ограничения препятствий

      Необорудованная зона fato (для неточного захода на посадку)

Поверхность и размеры

Необорудованная зона FATO (визуальные условия)

Зона FATO для неточного захода на посадку (заход на посадку) по приборам

Класс летно-технических характеристик вертолета

1

2

3

Поверхность захода на посадку

Ширина внутренней границы

ширина зоны безопасности

Ширина зоны безопасности

Расположение внутренней границы

граница

Граница

первый сектор

Отклонение

днем

10%

10%

10%

16%

ночь

15%

15%

15%


Длина (м*)

днем

245

245

245

2500

ночь

245

245

245


Внешняя ширина (м**)

днем

49

49

49

890

ночь

73,5

73,5

73,5


Наклон (максимальный)


8%*

8%*

8%*

3,33 %

Второй сектор

Отклонение

днем

10%

10%

10%

-

ночь

15%

15%

15%


Длина

днем

***

***

***

-

ночь

***

***

***


Внешняя ширина

днем

****

****

****

-

ночь

****

****

****


Наклон (максимальный)


12,5%

12,5%

12,5%

-

Третий сектор

Отклонение


параллельно

параллельно

параллельно

-

Длина

днем

*****

*****

*****

-

ночь

*****

*****

*****


Внешняя ширина

нем

****

****

****

-

ночь

****

****

****


Наклон (максимальный)


15%

15%

15%

-

Внутренняя горизонтальная

Высота


-

-

-

45 м

Радиус


-

-

-

2000 м

Коническая

Наклон


-

-

-

5 %

Высота


-

-

-

55 м

Переходная

Наклон


-

-

-

20 %

Высота


-

-

-

45 м

* Наклон и длина позволяют вертолетам производить торможение для посадки, соблюдая правила "обхода" критических зон.

** К этому размеру добавляется ширина внутренней границы.

*** Определяется расстоянием от внутренней границы до точки, в которой отклонение обеспечивает ширину, равную 7 диаметрам несущего винта при выполнении полетов в дневное время и 10 диаметрам несущего винта при выполнении полетов в ночное время.

**** Общая ширина, равная 7 диаметрам несущего винта для дневных полетов или общая ширина, равная 10 диаметрам несущего винта, для ночных полетов.

***** Определяется расстоянием от внутренней границы до точки, в которой поверхность захода на посадку достигает относительной высоты 150 м над превышением внутренней границы.


      Таблица 3

Размеры и наклоны поверхностей ограничения препятствий

      Прямолинейный взлет

Поверхность и размеры

Не по приборам (визуальные условия)

по приборам

Класс летно-технических характеристик вертолета

1

2

3

Поверхность набора высоты при взлете

Ширина внутренней границы

Ширина зоны безопасности

90 м

Расположение внутренней границы

Граница или конец зоны, свободной от препятствий

Граница или конец зоны, свободной от препятствий

Первый сектор

Отклонение (%)

нем

10

10

10

30

ночью

15

15

15


Длина

днем

*

245м**

245м**

2850м

ночью

*

245м**

245м**


Внешняя ширина

днем

***

49м****

49м****

1800м

ночью

***

73,5м****

73,5м****


Наклон (максимальный)


4,5%*

8%**

8%**

3,5%

Второй сектор

Отклонение

днем

параллельно

10%

10%

параллельно

ночью

параллельно

15%

15%


Длина

днем

***

*

*

1510 м

ночью

*****

*

*


Внешняя ширина

днем

***

***

***

1800 м

ночью

***

***

***


Наклон
(максимальный)


4,5%

15%

15%

3,5%

Третий сектор

Отклонение


-

параллельно

параллельно

параллельно

Длина

днем

-

*****

*****

7640 м

ночью

-

*****

******


Внешняя ширина

днем

-

***

***

1800 м

ночью

-

***

***


Наклон (максимальный)


-

15%

15%

2%

*. Определяется расстоянием от внутренней границы до точки, в которой отклонение обеспечивает ширину, равную 7 диаметрам несущего винта при выполнении полетов в дневное время и 10 диаметрам несущего винта при выполнении полетов в ночное время.

**. Наклон и длина обеспечивает вертолетам зону разгона и набора высоты при соблюдении правила "обхода" критических зон.

***. Общая ширина, равная 7 диаметрам несущего винта, для дневных полетов или
общая ширина, равная 10 диаметрам несущего винта для ночных полетов.

****. К этому размеру добавляется ширина внутренней границы.

*****. Определяется расстоянием от внутренней границы до точки, в которо
поверхность захода на посадку достигает относительной высоты 150 м на
превышением внутренней границы.


      Таблица 4

Критерии, касающиеся зоны набора высоты при взлете/захода
на посадку по криволинейной траектории

      Конечный этап захода на посадку и взлет не по приборам

Средство

Требование

Изменение направления

В соответствии с требованиями (максимально 120о).

Радиус разворота на осевую линию

Не менее 270 м.

Расстояние до внутреннего коридора*

а) Для вертолетов с летно-техническими характеристиками класса 1 - не менее 305 м от конца зоны безопасности или полосы, свободной от препятствий, для вертолетов.
b) Для вертолетов с летно-техническим характеристиками классов 2 и 3 - не менее - 370 м от конца зоны FATO.

Ширина внутреннего коридора
- днем

Ширина внутренней границы плюс 20% от расстояния до внутреннего коридора.

- ночью

Ширина внутренней границы плюс 30% от расстояния до внутреннего коридора.

Ширина внешнего коридора
- днем

Ширина внутренней границы плюс 20% от расстояния до внутреннего коридора и до минимальной ширины 7 диаметров несущего винта.

- ночью

Ширина внутренней границы плюс 30% от расстояния до внутреннего коридора и до минимальной ширины 10 диаметров несущего винта.

Превышение внутреннего и внешнего коридора

Определяется расстоянием от внутреннего коридора и заданным градиентом (градиентами)

Наклоны

Согласно таблицам 1 и 3.

Отклонение

Согласно таблицам 1 и 3

Общая длина зоны

Согласно таблицам 1 и 3.

* означает минимальное расстояние, необходимое до начала выполнения разворота после взлета или завершения разворота на конечном этапе.


      В пределах общей длины зоны набора высоты при взлете и захода на посадку, возможно, потребуется выполнение более одного разворота. Аналогичные критерии применяются в отношении последующих разворотов, за исключением случаев, когда ширина внутреннего и внешнего коридора совпадают с максимальной шириной зоны.

  Приложение 43
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 43 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Надпись "Лебедка" наносится белым цветом, чтобы она

      хорошо была видна пилоту вертолета

      Рис. Лебедочная площадка на борту судна

  Приложение 44
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 44 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Рисунок. Вертодромная опознавательная маркировка (показана на фоне

      креста) ориентирована с учетом сектора, свободного от препятствий)

  Приложение 45
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 45 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Все единицу: измерения выражены в сантиметрах.

      Рисунок. Форма и размеры цифр и буквы для маркировки

      максимально допустимой массы

  Приложение 46
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 46 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Рисунок. Маркировка обозначения зоны FATO

  Приложение 47
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 47 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Рисунок. Маркировка прицельной точки посадки

  Приложение 48
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 48 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Рисунок. Маркировка запрещенного для посадки сектора вертопалубы

  Приложение 49
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 49 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Рисунок. Технические характеристики для расположения сегментов

      запрещенного направления на посадку

  Приложение 50
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 50 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Этот сигнал закрывает знак "Н" находящийся в прицельном круге.

      Рисунок. Посадка на сооружение/судно запрещена

  Приложение 51
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 51 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Рисунок 1. Маркер РД для руления по воздуху



      Рисунок 2. Маркер маршрута руления по воздуху

  Приложение 52
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 52 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Рисунок. Система огней приближения

  Приложение 53
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 53 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Рисунок. Диаграмма изокандел для огней, предназначенных для

      обеспечения неточных заходов на посадку вертолетов на

      необорудованную ВПП

  Приложение 54
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 54 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Рисунок. Угол расширения сектора "на траектории"

  Приложение 55
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 55 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Рисунок. Поверхность защиты препятствий для систем визуальной

      индикации глиссады

  Приложение 56
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 56 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      Таблица

Размеры и наклоны поверхности защиты препятствий

Поверхность и размеры

Необорудованная зона fato

Зона fato для неточного захода на посадку

Длина внутренней границы

Ширина зоны безопасности

Ширина зоны безопасности

Расстояние от конца зоны FATO

Минимум 3 м

60 м

Отклонение

10 %

15 %

Общая длина

2500 м

2500 м

Наклон

PAPI A* - 0,570

A* - 0,570

HAPI A - 0,650

A - 0,650

APAPI A* - 0,90

A* - 0,90

* Угол верхней границы сигнала "ниже глиссады".

  Приложение 57
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 57 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Рисунок. Поверхность ограничения препятствий в носовой и кормовой

      части зоны конечного этапа захода на посадку и взлета (FATO)

  Приложение 58
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 58 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Рисунок. Проведение ночных работ. Требования к освещению

  Приложение 59
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 59 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).



      Рисунок. Формат сигнала HAPI

  Приложение 60
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 60 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      Таблица

Диаграмма изо-кандел огней периметра вертолетной площадки

Угол возвышения

Интенсивность

0о-90о

60cd max

>20о-90о

3cd min

>10о-20о

15cd min

0о-10о

30cd min

  Приложение 61
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 61 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      Таблица 1

Состава метеооборудования вертодромов

Наименование оборудования

Суда, МУ оборудованные для полетов по приборам (ППП)

Суда, МУ необорудованные для полетов по приборам (ППП, ОПВП)

1

Измерители-регистраторы дальности видимости (комплект)

1

1

2

Измерители высоты нижней границы облаков (ВНГО) (комплект)

1

1

3

Измерители параметров ветра (комплект)

2 (из них один
резервный)

1

4

Измерители атмосферного давления шт.

2 (из них один
резервный)

2 (из них один
резервный)

5

Измерители температуры и влажности воздуха (комплект)

1

1

6

Освещенный ветроуказатель

1*

1*

      *Матерчатый конус размерами: длина 1,2 метра, диаметр 0,3 метра (большой) и 0,15 (малый); белый с черными или красными полосами (5 полос), крайние полосы темные.

      Таблица 2

Требования к метеооборудованию

№ п/п

Метеовеличины

Диапазон измерения

1

Метеорологическая дальность видимости (приборная) м.

200 - 6000

2

Высота нижней границы облаков м.

30 - 1000

3

Направление ветра. град.

0 - 360

4

Скорость ветра осредненная за 2 минуты.м/с

1 - 40

5

Максимальная скорость ветра за прошедшие 10 минут, м/с

1 - 50

6

Давление, гПа (мб)

600 - 1080

7

Температура воздуха.0С

- 60 - + 50

8

Относительная влажность воздуха, %

30 - 100

  Приложение 62
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 62 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Минимальный состав аварийно-спасательного оборудования
для вертодромов

Наименование оборудования и инструментов

Количество

Разводной ключ

1

Топор большой (не клинообразный или авиационный)

1

Болторезный инструмент

1

Большой лом

1

Захват или крюк

1

Ножовка по металлу с 6 запасными полотнами

1

Жаропрочное пожарное одеяло

1

Лестница (а)

1

Спасательный трос (длина - 15 м)

1

Спасательный ремень

1

Боковые кусачки

1

Набор отверток

1

Нож для резки ремней в чехле (б)

Б

Огнеупорные перчатки (б)

Б

Дыхательные аппараты

2

Фонарь

2

Режущий инструмент с электроприводом (в)

1

      a. Для доступа к пострадавшим в вертолете, лежащем на боку.

      б. Это оборудование требуется для каждого члена вертолетной команды.

      в. Это оборудование требуется при эксплуатации вертолетов с Величиной -"Д" более 24 метров.

      Размеры оборудования не указываются, но им необходимо соответствовать типам вертолетов, которые эксплуатируются на данной установке.

  Приложение 63
к Методике оценки соответствия нормам
годности к эксплуатации аэродромов (вертодромов)
гражданской авиации

      Сноска. Правый верхний угол приложения 63 - в редакции приказа и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 02.03.2023 № 132 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      Таблица 1

Категория вертодромов по уровню требуемой пожарной защиты
(УТПЗ)

Категория вертодрома по УТПЗ

Длина фюзеляжа (м)

В1

от 0 до 15, но не включая 15

В2

от 15 до 24, но не включая 24

В3

от 24 до 35, но не включая 35

      Таблица 2

Количество основных и дополнительных огнегасящих веществ
для вертодромов расположенных на уровне поверхности

Основные огнегасящие вещества - пена образующая водную пленку*

Дополнительные огнегасящие вещества

Категория

Вода
(л)

Производительность
подачи раствора
пены (л/мин)**

Сухие
химические
порошки (кг)

Галогены
(кг)

СО2
(кг)

В1

500

250

23

23

45

В2

1000

500

45

45

90

В3

1600

800

90

90

180

      Таблица 3

Количество основных и дополнительных огнегасящих веществ
для вертодромов, приподнятых над поверхностью

Основные огнегасящие вещества -
пена образующая водную пленку*

Дополнительные огнегасящие
вещества

Категория

Вода
(л)

Производительность
подачи раствора
пены (л/мин)**

Сухие
химические
порошки (кг)

Галогены
(кг)

СО2
(кг)

В1

2500

250

45

45

90

В2

5000

500

45

45

90

В3

8000

800

45

45

90

      * - свойства и характеристики концентрата пены должны отвечать уровню "B" характеристик (смотри п.8.1.5. части I Руководства по аэропортовым службам (DOC 9137) - "спасание и борьба с пожаром") и должны быть подтверждены производителем пены.

      ** - для обеспечения эвакуации из аварийного вертолета продолжительность тушения пожара принимается не менее 2 минут для вертодрома находящегося на уровне поверхности и не менее 10 мин для вертодрома приподнятого над поверхностью.