Об утверждении Правил метеорологического обеспечения гражданской авиации Республики Казахстан

Совместный приказ Министра охраны окружающей среды Республики Казахстан от 28 сентября 2010 года № 252-ө и Министра транспорта и коммуникаций Республики Казахстан от 28 сентября 2010 года № 435. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 28 октября 2010 года № 6600. Утратил силу совместным приказом Министра транспорта и коммуникаций Республики Казахстан от 19 апреля 2013 года № 276 и Министра охраны окружающей среды Республики Казахстан от 29 апреля 2013 года № 103-Ө

      Сноска. Утратил силу совместным приказом Министра транспорта и коммуникаций РК от 19.04.2013 № 276 и Министра охраны окружающей среды РК от 29.04.2013 № 103-Ө.

      Примечание РЦПИ!
      Порядок введения в действие приказа см. п. 4

      В соответствии с пунктом 2 статьи 35 Закона Республики Казахстан «Об использовании воздушного пространства Республики Казахстан и деятельности авиации» ПРИКАЗЫВАЕМ:
      1. Утвердить прилагаемые Правила метеорологического обеспечения гражданской авиации Республики Казахстан.
      2. Комитету гражданской авиации Министерства транспорта и коммуникаций Республики Казахстан (Адимолда P.O.) в установленном порядке обеспечить представление настоящего приказа в Министерство юстиции Республики Казахстан для государственной регистрации.
      3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на вице-министра транспорта и коммуникаций Республики Казахстан Дюсембаева Е.С.
      4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

      Министр охраны                     Министр транспорта и
     окружающей среды                        коммуникаций
   Республики Казахстан                  Республики Казахстан
   ___________ Н. Ашимов                 __________ А. Кусаинов

Утверждены           
совместным Приказом      
Министра охраны окружающей  
среды Республики Казахстан  
№ 252-ө от 28 сентября 2010 года
и Министра транспорта и    
коммуникаций Республики Казахстан
№ 435 от 28 сентября 2010 года

Правила
метеорологического обеспечения гражданской авиации
Республики Казахстан

Глава 1. Общие положения

      1. Правила метеорологического обеспечения гражданской авиации в Республике Казахстан разработаны в соответствии с требованиями Закона Республики Казахстан от 15 июля 2010 года «Об использовании воздушного пространства Республики Казахстан и деятельности авиации», а также на основании международных стандартов и рекомендуемой практики Международной гражданской авиации (ИКАО) в области метеорологического обеспечения, изложенных в Приложении 3 к Конвенции о международной гражданской авиации и Техническом регламенте Всемирной метеорологической организации (далее – ВМО).
      2. Основные определения и термины, используемые в настоящих Правилах:
      1) авиационные работы – специализированные операции, выполняемые эксплуатантом с применением гражданских воздушных судов в интересах других физических и (или) юридических лиц;
      2) авиационная метеорологическая станция – станция, предназначенная для проведения наблюдений и составления метеорологических сводок, подлежащих использованию в международной аэронавигации;
      3) авиационный пользователь – эксплуатанты, члены летного экипажа, органы обслуживания воздушного движения, органы поисково-спасательной службы, администрации аэропортов и другие организации, физические и (или) юридические лица, использующие метеорологическую информацию в авиационных целях;
      4) аспекты человеческого фактора – принципы, применимые к процессам проектирования, сертификации, подготовки кадров, эксплуатационной деятельности и технического обслуживания в авиации и нацеленные на обеспечение безопасного взаимодействия между человеком и другими компонентами системы посредством надлежащего учета возможностей человека;
      5) местность холмистая – местность с относительным превышением рельефа от 200 до 500 метров в радиусе 25 километров;
      6) всемирная система зональных прогнозов (далее – ВСЗП) – всемирная система, обеспечивающая предоставление в единообразной стандартизованной форме авиационных метеорологических прогнозов по маршруту всемирными центрами зональных прогнозов;
      7) всемирный центр зональных прогнозов (далее – ВЦЗП) – метеорологический центр, предназначенный для подготовки и рассылки непосредственно государствам прогнозов особых явлений погоды, высотных прогнозов в цифровой форме в мировом масштабе, используя соответствующие возможности авиационной фиксированной службы;
      8) правила полетов по приборам (далее – ППП) – правила, предусматривающие выполнение полетов по пилотажно-навигационным приборам, при обязательном контроле со стороны органов обслуживания воздушного движения и обеспечение ими установленных интервалов эшелонирования между воздушными судами;
      9) аэроузел – близко расположенные аэродромы, организация и выполнение полетов на которых, а также обслуживание воздушного движения, требуют специального согласования и координирования;
      10) аэродром – определенный участок земной или водной поверхности (включая здания, сооружения и оборудование), предназначенный полностью или частично для прибытия, отправления и движения по этой поверхности воздушных судов;
      11) район аэродрома – воздушное пространство над аэродромом и прилегающей к нему местности в установленных границах в горизонтальной и вертикальной плоскости;
      12) превышение аэродрома – абсолютная высота наивысшей точки взлетно-посадочной полосы (самой высокой точки посадочной площадки);
      13) аэродромная климатологическая таблица – таблица, содержащая статистические данные о результатах наблюдения за одним или несколькими метеорологическими элементами на аэродроме;
      14) аэродромная климатологическая сводка – краткое изложение результатов наблюдения за определенными метеорологическими элементами на аэродроме, основанное на статистических данных;
      15) аэродромный метеорологический орган - служба, расположенная на аэродроме, предназначенная для метеорологического обеспечения полетов воздушных судов;
      16) минимум аэродрома – минимально допустимые значения видимости, дальности видимости на взлетно-посадочной полосе, высоты нижней границы облаков и вертикальной видимости (или высоты принятия решения (далее – ВПР)), при которых на данном аэродроме разрешается выполнять взлет и посадку воздушного судна данного типа;
      17) воздушная трасса – воздушное пространство в виде коридора, предназначенное для полетов воздушных судов и оборудованное аэронавигационными устройствами;
      18) воздушное судно – любой аппарат, поддерживаемый в атмосфере за счет его взаимодействия с воздухом, исключая взаимодействие с воздухом, отраженным от земной поверхности;
      19) наблюдение с борта воздушного судна – оценка одного или нескольких метеорологических элементов, произведенная на борту воздушного судна, находящегося в полете;
      20) донесение с борта (воздушного судна) – донесение с борта воздушного судна, находящегося в полете, которое составлено в соответствии с требованиями в отношении сообщения данных о местоположении, ходе выполнения полета и (или) метеорологических условиях;
      21) минимум воздушного судна – минимально допустимые значения видимости на взлетно-посадачной полосе и высоты нижней границы облаков, вертикальной видимости или высоты принятия решения, позволяющие безопасно производить взлет и посадку на воздушном судне данного типа;
      22) минимум командира воздушного судна – минимально допустимые значения видимости, видимости на взлетно-посадочной полосе и высоты нижней границы облаков или высоты принятия решения, при которых пилоту разрешается выполнять взлет, посадку или полет по маршруту правил визуальных полетов на воздушном судне данного типа;
      23) командир воздушного судна – пилот, назначенный эксплуатантом или, в случае авиации общего назначения, владельцем воздушного судна выполнять обязанности командира и отвечать за безопасное выполнение полета;
      24) орган обслуживания воздушного движения – общий термин, означающий в соответствующих случаях орган диспетчерского обслуживания воздушного движения, центр полетной информации или пункт сбора донесений, касающихся обслуживания воздушного движения;
      25) преобладающая видимость – наибольшее значение видимости, наблюдаемой в соответствии с определением термина «видимость», которое достигается или превосходится в пределах, по крайней мере, половины линии горизонта, либо в пределах, по крайней мере, половинной поверхности аэродрома. Обозреваемое пространство может включать в себя смежные или несмежные секторы;
      26) прогноз (погоды) – описание метеорологических условий, ожидаемых в определенный момент или период времени в определенной зоне, или части воздушного пространства;
      27) прогностическая карта – графическое изображение на карте прогноза определенного метеорологического элемента (элементов) на определенный момент или период времени для определенной поверхности или части воздушного пространства;
      28) болтанка – беспорядочные перемещения воздушного судна при полетах в турбулентной атмосфере.
      Умеренная болтанка – умеренное изменение положения и (или) абсолютной высоты воздушного судна, но по-прежнему обеспечивается надежное управление. Показания акселерометра составляют 0,5-1.0g в центре тяжести воздушного судна.
      Сильная болтанка - резкое изменение положения и (или) абсолютной высоты воздушного судна. В течение коротких периодов воздушное судно не реагирует на управление. Характерными являются значительные изменения воздушной скорости. Изменения показаний акселерометра превышают 1.0g в центре тяжести воздушного судна.
      При взлете и посадке, болтанка умеренная при +0,3..0,4g; болтанка сильная - при приращении перегрузки больше + 0,4g;
      29) высотная карта – метеорологическая карта для определенной высотной поверхности или атмосферного слоя;
      30) аэродром совместного базирования – гражданские и военные аэродромы, на которых базируются воздушные суда, относящиеся к государственной, гражданской и экспериментальной авиации;
      31) брифинг (англ. Вriefing, от brief - краткий) – предполетное информационно-консультативное обслуживание летных экипажей воздушных судов;
      32) видимость вертикальная – максимальное расстояние от поверхности земли до уровня, с которого вертикально вниз видны объекты на земной поверхности;
      33) качество данных – степень или уровень вероятности того, что предоставленные данные отвечают требованиям пользователя данных с точки зрения точности, разрешения и целостности;
      34) диспетчерский район – контролируемое воздушное пространство, простирающееся вверх от установленной над земной поверхностью границы;
      35) необорудованная взлетно-посадочная полоса – взлетно-посадочная полоса, предназначенная для воздушных судов, выполняющих визуальный заход на посадку;
      36) местность равнинная – местность с относительными превышениями рельефа до 200 метров в радиусе 25 километров;
      37) местная воздушная линия (далее – МВЛ) – коридор в воздушном пространстве, ограниченный по высоте и ширине, предназначенный для выполнения полетов воздушными судами всех ведомств при осуществлении местных воздушных сообщений;
      38) консультация – обсуждение с метеорологом или другим специалистом фактических и (или) ожидаемых метеорологических условий, связанных с выполнением полета (обсуждение включает ответы на вопросы);
      39) диспетчерский орган подхода (далее – ДОП) – орган, предназначенный для обеспечения диспетчерского обслуживания контролируемых полетов воздушных судов, прибывающих на один или несколько аэродромов или вылетающих с них;
      40) видимость – видимость для авиационных целей представляет собой наибольшую из следующих величин:
      наибольшее расстояние, на котором можно различить и опознать черный объект приемлемых размеров, расположенный вблизи земли, при его наблюдении на светлом фоне;
      наибольшее расстояние, на котором можно различить и опознать огни силой света около 1000 кандел (кд) на неосвещенном фоне;
      41) сложные метеорологические условия – условия, при которых метеорологическая видимость составляет 2000 метров и менее и (или) высота нижней границы облаков 200 метров и ниже при их общем количестве более двух октантов;
      42) крейсерский эшелон – эшелон, выдерживаемый в течение значительной части полета;
      43) прогноз ориентировочный – прогноз, составленный по аэросиноптическим материалам при отсутствии исходной метеорологической информации;
      44) зона приземления – участок взлетно-посадочной полосы за ее порогом, предназначенный для первого касания взлетно-посадочной полосы приземляющимися самолетами;
      45) запасной аэродром – аэродром, на который может следовать воздушное судно в том случае, если невозможно или нецелесообразно следовать на аэродром намеченной посадки или производить на нем посадку;
      46) пункт передачи донесения – определенный географический ориентир, относительно которого может быть сообщено местоположение воздушного судна;
      47) метеорологическая информация - метеорологическая сводка, анализ, прогноз и любое другое сообщение, касающиеся фактических или ожидаемых метеорологических условий, предназначенные для пользователей воздушного пространства;
      48) метеорологическое наблюдение – оценка одного или нескольких метеорологических элементов;
      49) метеорологический бюллетень – текст, включающий метеорологическую информацию под соответствующим заголовком;
      50) метеорологическая сводка – сообщение о результатах наблюдений за метеорологическими условиями, относящимися к определенному времени и месту;
      51) метеорологический полномочный орган – полномочный орган, осуществляющий метеорологическое обеспечение международной аэронавигации или организующий такое обеспечение от имени договаривающегося государства;
      53) октант – восьмая часть небесного свода;
      54) инцидент – любое событие, кроме авиационного происшествия, связанное с использованием воздушного судна, которое влияет или могло бы повлиять на безопасность эксплуатации;
      55) орография – описание различных элементов рельефа (хребтов, возвышенностей, котловин и т.п.) и их классификация по внешним признакам вне зависимости от происхождения;
      56) эксплуатант – физическое или юридическое лицо, занимающееся эксплуатацией гражданских воздушных судов или предлагающее свои услуги в этой области;
      57) репрезентативность – характерность, показательность определенных метеорологических данных для общего состояния атмосферы в большом районе;
      58) репрезентативные наблюдения – наблюдения, в максимальной степени свободные от местных влияний и характеризующие состояние атмосферы в большом районе, наблюдения показательные для общего синоптического положения;
      59) относительная высота – расстояние по вертикали от указанного исходного уровня до уровня, точки или объекта, принятого за точку;
      60) минимальная абсолютная высота полета в секторе – наименьшая абсолютная высота, которая может быть использована и которая будет обеспечивать минимальный запас высоты 300 метров (1000 фут) над всеми объектами, находящимися в секторе круга радиусом 50 километров, в центре которого расположено радионавигационное средство;
      61) стандартная изобарическая поверхность – изобарическая поверхность, используемая во всемирном масштабе для графического представления и анализа атмосферных условий;
      62) аэродром горный – аэродром, расположенный на местности с пересеченным рельефом и относительными превышениями 500 метров и более в радиусе 25 километров от контрольной точки аэродрома (далее – КТА), а также аэродром, расположенный на высоте 1000 метров и более над уровнем моря;
      63) местность горная – местность с пересеченным рельефом и относительным превышениями 500 метров и более в радиусе 25 километров, а также местность с превышением над уровнем моря 2000 метров и более;
      64) консультативный центр по тропическим циклонам (сокращенная аббревиатура на английском языке ТСАС (далее – ТСАС)) – метеорологический центр, назначенный в соответствии с региональным аэронавигационным соглашением для предоставления консультативной информации органам метеорологического слежения, Всемирным центрам зональных прогнозов и международным банкам ОРМЕТ относительно местонахождения, прогнозируемых направления и скорости с перемещения, давления в центре и максимального приземного ветра тропического циклона;
      65) турбулентность – движение воздуха, при котором воздушные частицы совершают неустановившееся беспорядочное перемещение по сложным траекториям. В атмосфере турбулентное движение обычно характеризуется наличием вихрей различных размеров, перемещающихся с различными скоростями в общем (среднем) воздушном потоке. Вихревой характер движения воздуха обуславливает наличие в турбулентной зоне знакопеременных пульсаций скорости ветра, в том числе пульсаций вертикальной составляющей ветра, оказывающей существенное влияние на полет воздушного судна;
      66) аэродром временный – аэродром, предназначенный для обеспечения полетов воздушных судов в определенный период года и не имеющий стационарных сооружений и оборудования, но подлежащий учету и регистрации в установленном порядке;
      67) дальность видимости на взлетно-посадочной полосе (сокращенная аббревиатура на английском языке RVR (далее - RVR)) – расстояние, в пределах которого пилот воздушного судна, находящегося на осевой линии взлетно-посадочной полосы, может видеть маркировочные знаки на поверхности взлетно-посадочной полосы или огни, ограничивающие взлетно-посадочную полосу или обозначающую ее осевую линию;
      68) порог взлетно-посадочной полосы – начало участка взлетно-посадочной полосы, который может использоваться для посадки;
      69) превышение порога взлетно-посадочной полосы – превышение поверхности порога взлетно-посадочной полосы над уровнем моря;
      70) район полетной информации (далее – РПИ) – воздушное пространство определенных размеров, в пределах которого обеспечивается полетное информационное обслуживание и аварийное оповещение;
      71) план полет – документ установленной формы, содержащий определенные сведения о намеченном полете или части полета воздушного судна, предоставляемый органам обслуживания воздушным движением;
      72) безопасная высота полета – минимально допустимая высота полета, гарантирующая воздушному судну от столкновения с земной (водной) поверхностью или препятствиями на ней;
      73) взлетно-посадочная полоса (далее – ВПП) – определенный прямоугольный участок сухопутного аэродрома, подготовленный для посадки и взлета воздушных судов;
      74) полетная документация – написанные от руки или отпечатанные документы, в том числе карты или формы, которые содержат метеорологическую информацию для полета;
      75) облако, значимое для полетов – облако с нижней границей на высоте 1 500 метров (5 000 фут) или ниже наибольшей минимальной высоты в секторе в зависимости оттого, что больше, или кучево-дождевое облако или башенкообразное кучевое облако на любой высоте;
      76) эшелон полета – поверхность постоянного атмосферного давления, отнесенная к установленной величине давления 1013,2 гектопаскаля (гПа) и отстоящая от других, таких поверхностей на величину установленных интервалов давления;
      77) правила визуальных полетов (далее – ПВП) – правила, при которых соблюдаются установленные интервалы между воздушными судами и другими материальными объектами в воздухе путем визуального наблюдения пилотом за воздушной обстановкой;
      78) данные в узлах регулярной сетки в цифровой форме – обработанные на электронной вычислительной машине метеорологические данные для группы равномерно расположенных на карте точек, предназначенные для передачи от одной метеорологической электронной вычислительной машины другой в кодовой форме, пригодной для использования в автоматизированных системах;
      79) автоматическое зависимое наблюдение (сокращенная аббревиатура на английском языке ADS (далее – ADS)) – метод наблюдения, в соответствии с которым воздушные суда автоматически предоставляют по линии передачи данных информацию, полученную от бортовых навигационных систем и систем определения местоположения, включая опознавательный индекс воздушного судна, данные о его местоположении в четырех измерениях и, при необходимости, дополнительные данные;
      80) сборник аэронавигационной информации (сокращенная аббревиатура на английском языке AIP (далее – AIP)) – выпущенная или санкционированная государством публикация, которая содержит долгосрочную аэронавигационную информацию, имеющую важное значение для аэронавигации;
      81) информация AIRMET (сокращенная аббревиатура на английском языке AIRMET (далее - AIRMET)) – выпускаемая органом метеорологического слежения информация о фактическом или ожидаемом возникновении определенных явлений погоды по маршруту полета, которые могут повлиять на безопасность полетов на малых высотах, и которые не были включены в прогноз, составленный для полетов на малых высотах в соответствующем районе полетной информации или его субрайоне;
      82) сеть авиационной фиксированной электросвязи (сокращенная аббревиатура на английском языке AFTN (далее – AFTN)) – всемирная система авиационных фиксированных цепей, являющаяся частью авиационной фиксированной службы и предусматривающая обмен сообщениями и (или) цифровыми данными между авиационными фиксированными станциями с аналогичными или совместимыми связными характеристиками;
      83) авиационная фиксированная служба (сокращенная аббревиатура на английском языке AFS (далее – AFS)) – служба электросвязи между определенными фиксированными пунктами, предназначенная, главным образом, для обеспечения безопасности аэронавигации, а также регулярности, эффективности и экономичности воздушных сообщений;
      84) абсолютная высота (сокращенная аббревиатура на английском языке ALT (далее – ALT)) – расстояние по вертикали от среднего уровня моря (сокращенная аббревиатура на английском языке MSL (далее – MSL)) до уровня, точки или объекта, принятого за точку;
      85) радиовещательная передача ATIS (сокращенная аббревиатура на английском языке ATIS (далее – ATIS)) – регулярная радиовещательная передача, предназначенная для оперативного обеспечения экипажей воздушных судов в районе аэродрома необходимой метеорологической и полетной информацией;
      86) зональный прогноз (сокращенная аббревиатура на английском языке GAMET (далее – GAMET)) – прогноз, составляемый открытым текстом с сокращениями для полетов на малых высотах, применительно к району полетной информации или его субрайону аэродромным метеорологическим органом, назначенным метеорологическим полномочным органом и передаваемый аэродромным метеорологическим органам соседних районов полетной информации по соглашению с метеорологическим полномочным органом;
      87) консультативный центр по вулканическому пеплу (сокращенная аббревиатура на английском языке VAAC (далее – VAAC)) – метеорологический центр, назначенный в соответствии с региональным аэронавигационным соглашением для предоставления консультативной информации органам метеорологического слежения, районным диспетчерским центрам, центрам полетной информации, всемирным центрам зональных прогнозов и международным банкам ОРМЕТ относительно горизонтальной и вертикальной мощности и прогнозируемого перемещения вулканического пепла в атмосфере после вулканических извержений;
      88) радиовещательная передача VOLMET (сокращенная аббревиатура на английском языке VOLMET (далее – VOLMET)) – регулярная радиовещательная передача метеорологической информации для воздушных судов, находящихся в полете;
      89) информация SIGMET (сокращенная аббревиатура на английском языке SIGMET (далее – SIGMET)) – информация о фактическом или ожидаемом возникновении определенных явлений погоды по маршруту полета, которые могут повлиять на безопасность полетов воздушных судов, выпускаемая метеорологическим органом слежения;
      90) давление QNH (сокращенная аббревиатура на английском языке QNH (далее – QNH)) – атмосферное давление в гектопаскалях (а может и другие единицы измерения), приведенное к среднему уровню моря для стандартной атмосферы;
      91) давление на аэродроме QFE (сокращенная аббревиатура на английском языке QFE (далее – QFE)) – атмосферное давление в миллиметрах ртутного столба (далее – мм. рт. ст.) или гектопаскалях (далее – гПа) на уровне порога взлетно-посадочной полосы.

Глава 2.
Организация метеорологического обеспечения гражданской авиации

      3. Целью метеорологического обеспечения международной аэронавигации является содействие безопасному, регулярному и эффективному осуществлению международной аэронавигации, которая достигается путем снабжения эксплуатантов, членов летного экипажа, органов обслуживания воздушного движения (далее – ОВД), органов поисково-спасательной службы, администрации аэропортов и других органов, связанных с осуществлением или развитием международной аэронавигации, метеорологической информации, необходимой для выполнения их функций.
      4. Между сторонами, предоставляющими и использующими метеорологическую информацию, по вопросам, имеющим значение для предоставления метеорологического обслуживания международной аэронавигации, поддерживается постоянная связь.
      5. Официальными данными о фактической и прогностической погоде на аэродроме, на основании которых принимается решения на вылет, взлет и посадку воздушных судов, являются данные, предоставленные аэродромным метеорологическим органом.
      6. Метеорологическое обеспечение авиационных пользователей на конкретном аэродроме осуществляется в соответствии с Инструкцией по метеорологическому обеспечению полетов на аэродроме, утвержденной представителями аэродромного метеорологического органа и согласованной с органами ОВД и администрацией аэропорта согласно приложению 1 к настоящим Правилам.
      7. Аэродромные метеорологические органы снабжают авиационных пользователей метеорологической информацией своевременно и с высоким качеством.

§ 1. Уведомления, требуемые от пользователей

      8. Эксплуатант, нуждающийся в метеорологическом обеспечении или в изменении характера метеорологического обеспечении, уведомляет об этом метеорологический полномочный орган или соответствующие аэродромные метеорологические органы. Минимальный срок уведомления устанавливается по соглашению между метеорологическим полномочным органом и эксплуатантом.
      9. Метеорологический полномочный орган уведомляется в обслуживании эксплуатантом в следующих случаях:
      1) планируется открытие новых маршрутов или выполнение новых видов полетов;
      2) если в расписание регулярных рейсов вносятся изменения длительного характера;
      3) планируются другие изменения, влияющие на характер метеорологического обеспечения.
      В уведомлении содержатся все сведения, необходимые метеорологическому полномочному органу для планирования соответствующих изменений.
      10. Эксплуатанты или члены летного экипажа уведомляют аэродромный метеорологический орган в следующих случаях:
      1) о расписании полетов;
      2) при планировании выполнения нерегулярных рейсов;
      3) при задержке рейсов, выполнении их раньше назначенного времени или отмене.
      11. Уведомление об отдельных рейсах, направляемое аэродромному метеорологическому органу, содержит следующую информацию (в случае регулярных рейсов, по соглашению между аэродромным метеорологическим органом и эксплуатантом, вся эта информация или ее часть не указывается):
      1) аэропорт вылета и расчетное время вылета;
      2) пункт назначения и расчетное время прибытия;
      3) заданный маршрут полета и расчетное время прибытия на промежуточный (ые) аэродром (ы) и вылета с него (них);
      4) необходимые запасные аэродромы, взятые из соответствующего перечня, содержащегося в региональном аэронавигационном плане;
      5) крейсерский эшелон;
      6) тип полета (по правилам визуальных полетов или полетов по приборам);
      7) тип метеорологической информации, требующейся для предоставления члену летного экипажа (полетная документация или консультация);
      8) время проведения консультации и (или) предоставления полетной документации.

§ 2. Метеорологический полномочный орган.
Аэродромный метеорологический орган

      12. Метеорологический полномочный орган организует деятельность аэродромных метеорологических органов в соответствии с требованиями настоящих Правил в отношении предоставления метеорологического обслуживания для удовлетворения нужд международной аэронавигации.
      13. Метеорологический полномочный орган осуществляет методическое руководство деятельностью аэродромных метеорологических органов, независимо от их ведомственной принадлежности.
      14. Метеорологический полномочный орган организует метеорологическое обеспечение для снабжения пользователей: эксплуатантов, членов летного экипажа, органов ОВД, поисково-спасательных служб, администраций аэропортов, и других органов, связанных с осуществлением или развитием международной аэронавигации, метеорологической информацией, необходимой для выполнения их функций.
      15. Непосредственное метеорологическое обеспечение гражданской авиации осуществляется аэродромными метеорологическими органами, ответственными за представление авиационным потребителям сводок погоды, данных аэрологических, радиолокационных, спутниковых наблюдений.
      16. К аэродромным метеорологическим органам относятся:
      1) авиационный метеорологический центр (далее – АМЦ);
      2) авиационные метеорологические станции (далее – АМСГ) с синоптической частью;
      3) авиационные метеорологические станции (АМСГ) без синоптической части.
      17. Аэродромный метеорологический орган выполняет по мере необходимости, для удовлетворения потребностей, связанных с производством полетов в районе аэродрома следующие функции:
      1) составление и (или) получение прогнозов и прочей соответствующей информации для полетов;
      2) составление и (или) получение прогнозов местных метеорологических условий;
      3) проведение постоянного наблюдения за метеорологическими условиями в районе аэродромов, для которых осуществляется составление прогнозов;
      4) проведение инструктажа, консультаций и предоставление полетной документации членам летного экипажа и (или) другому персоналу, связанному с производством полетов;
      5) снабжение авиационных потребителей прочей метеорологической информацией;
      6) произведение показа имеющейся метеорологической информации;
      7) обмен метеорологической информацией с другими метеорологическими органами.
      18. Разрядность и программы работ аэродромных метеорологических органов определяются метеорологическим полномочным органом по согласованию с уполномоченным органом в сфере гражданской авиации.
      19. При выполнении своих функций аэродромные метеорологические органы используют информацию: прогнозы ветра, температуры и влажности воздуха на высотах, направления, скорости и высоты максимального ветра, высоты и температуры тропопаузы, а также прогнозы особых явлений погоды в цифровой форме, получаемую из прогностических центров Всемирной системы зональных прогнозов, а также международных банков метеорологических данных.
      20. Аэродромные метеорологические органы (АМЦ, АМСГ):
      1) осуществляют непосредственное метеорологическое обеспечение полетов воздушных судов авиационных пользователей, органов ОВД и других эксплуатантов, связанных с планированием и обеспечением полетов;
      2) осуществляют эксплуатацию метеорологических приборов и оборудования;
      3) проводят региональные исследования по изучению климатических особенностей района своего аэродрома и обслуживаемых авиатрасс, составление климатических описаний;
      4) составляют прогнозы погоды и предупреждения об опасных для авиации метеорологических явлениях по прикрепленным аэродромам;
      5) обучают и инструктируют работников авиационных пользователей, привлеченных к производству метеорологических наблюдений на аэродромах МВЛ и посадочных площадках;
      6) проводят занятия, принимают зачеты по авиационной метеорологии с летным и диспетчерским составом органов ОВД на договорной основе.
      21. Аэродромные метеорологические органы (АМЦ и АМСГ) обеспечивают:
      1) качество метеорологического обеспечения полетов воздушных судов авиационных пользователей;
      2) качество наблюдений за метеорологическими элементами и явлениями погоды и своевременность передачи этих сведений на диспетчерские пункты службы движения, аэропорта и радиоканалы вещания (VOLMET и АTIS);
      3) правильность оформления выдаваемой экипажам воздушных судов метеорологической документации и информации;
      4) четкое ведение оперативной и учетной документации;
      5) правильность оформления и своевременность подачи метеорологических телеграмм на узлы связи;
      6) исправное техническое состояние метеорологических приборов, установок.
      22. Для метеорологического обеспечения органов ОВД в пределах района полетной информации (далее – РПИ) или диспетчерского района органов ОВД метеорологический полномочный орган назначает соответственно орган метеорологического слежения.
      23. Для метеорологического обеспечения полетов в пределах РПИ аэродромный метеорологический орган (орган метеорологического слежения) обеспечивает следующие функции:
      1) слежение за метеорологическими условиями, влияющими на выполнение полетов в пределах района ответственности;
      2) подготовка информации SIGMET и другой информации по району ответственности;
      3) снабжение информацией SIGMET и, по мере необходимости, прочей метеорологической информацией соответствующие органы ОВД;
      4) распространение информации SIGMET другим аэродромным метеорологическим органам;
      5) в тех случаях, когда требуется региональным аэронавигационным соглашением:
      подготовка информации AIRMET по району, за который несет ответственность;
      снабжение информацией AIRMET соответствующего органа ОВД;
      распространение информации AIRMET другим аэродромным метеорологическим органам;
      6) снабжение районного органа ОВД (по согласованию) информацией об облаке вулканического пепла, по которым еще не было выпущено сообщение SIGMET;
      7) снабжение районного органа ОВД (по согласованию) получаемой информацией об аварийном выбросе радиоактивных материалов в атмосферу в районе, за которым осуществляется наблюдение, или в соседних районах. Эта информация содержит данные о местоположении, дате и времени аварии и прогнозируемой территории движения радиоактивных материалов.
      24. Дежурная смена аэродромного метеорологического органа подчиняется в оперативном отношении руководителю полетов (старшему смены) органа ОВД по вопросам, связанным с обеспечением безопасности полетов.
      25. Для аэродромов, не имеющих аэродромных метеорологических органов, или для РПИ, режим работы которых не совпадает с режимом работы аэродромного метеорологического органа:
      1) метеорологический полномочный орган назначает один или несколько аэродромных метеорологических органов для предоставления по мере необходимости метеорологической информации;
      2) метеорологический полномочный орган и аэронавигационная организация определяют способы снабжения соответствующих аэродромов, органов ОВД такой информацией.
      26. Границы района, в пределах которого аэродромному метеорологическому органу надлежит вести слежение, должны насколько это практически возможно, совпадать с границами РПИ или комбинации РПИ и (или) диспетчерских районов.
      27. Метеорологическое слежение ведется непрерывно, а в районах с низкой плотностью движения слежение ограничивается периодом ожидаемого времени выполнения полетов.
      28. Функции органов метеорологического слежения выполняют аэродромные метеорологические органы, назначенные метеорологическим полномочным органом.

§ 3. Функции аэродромных метеорологических органов

      29. ВСЗП обеспечивает метеорологический полномочный орган и других потребителей глобальными авиационными прогнозами метеорологических условий на маршруте в цифровой форме, с помощью всеобъемлющей взаимосвязанной, всемирной и единообразной системой в рентабельной форме с использованием преимуществ, обеспечиваемых внедряемыми технологиями.
      30. ВЦЗП в рамках системы зональных прогнозов:
      1) подготавливает в узлах регулярной сетки для всех требуемых уровней глобальные прогнозы:
      ветра на высотах;
      температуры и влажности на высотах;
      геопотенциальной абсолютной высоты эшелонов полета;
      высоты тропопаузы в единицах эшелона полета и температуры тропопаузы;
      направления, скорости и максимального ветра и его высоты в единицах эшелона полета;
      2) подготавливает глобальные прогнозы особых явлений погоды (SIGWX) в цифровой форме;
      3) рассылает прогнозы, указанные в подпунктах 1) и 2) данного пункта, в цифровой форме метеорологическому полномочному органу и другим пользователям;
      4) принимает информацию об аварийном выбросе радиоактивных материалов в атмосферу от своего соответствующего регионального специализированного метеорологического центра (далее – РСМЦ) ВМО, в целях включения этой информации в прогнозы SIGWX (особые явления погоды (сокращенная аббревиатура на английском языке SIGWX (далее - SIGWX));
      5) устанавливает и поддерживает контакты с VAAC для обмена информацией о вулканической деятельности с целью координации включения информации о вулканических извержениях в прогнозы SIGWX.
      31. Метеорологический полномочный орган организует предоставление метеорологического обслуживания в интересах гражданской авиации, проводит консультации с эксплуатантами, органами ОВД и другими службами гражданской авиации, в том числе с международной аэронавигацией по вопросам организации метеорологического обеспечения.
      32. Метеорологический полномочный орган создает аэродромные метеорологические органы, отвечающие соответствующим требованиям в отношении предоставления метеорологического обслуживания для удовлетворения нужд авиационных пользователей.
      33. АМЦ и АМСГ с синоптической частью выполняют следующие функции:
      1) проводят постоянные наблюдения за метеорологическими условиями на аэродроме;
      2) составляют прогнозы погоды и предупреждения по аэродрому, маршрутам и районам полетов и по приписным аэродромам;
      3) проводят консультации и предоставляют полетную документацию экипажам воздушных судов и другим авиационным потребителям, связанным с производством полетов;
      4) обмениваются метеорологической информацией с другими аэродромными метеорологическими органами;
      5) обучают и инструктируют авиационный персонал, привлеченный к производству метеорологических наблюдений на аэродромах МВЛ и посадочных площадках;
      6) контролируют информационную работу закрепленных оперативных сетевых подразделений, привлеченных к подаче метеорологической информации для гражданской авиации;
      7) изучают климатические условия обслуживаемого района полетов, обеспечивают составление климатических описаний и разделов «Метеорологическое обеспечение» для аэродромных паспортов;
      8) предоставляют экипажам информацию о вулканической деятельности или облаках вулканического пепла, если имеется;
      9) выпускают предупреждения по воздушным трассам, проходящим через район ответственности соответствующих органов ОВД;
      10) выпускают информацию SIGMET;
      11) следят за метеорологическими условиями, влияющими на выполнение полетов в районе ответственности соответствующих органов ОВД.
      34. АМСГ без синоптической части выполняют следующие функции:
      1) проводят наблюдения за метеорологическими условиями на аэродроме и обеспечивают передачу результатов наблюдений авиационным потребителям;
      2) предоставляют авиационным потребителям сводки погоды, прогнозы и предупреждения по аэродромам и маршрутам (районам) полетов, получаемым от других аэродромных метеорологических органов.
      35. Метеорологический полномочный орган поручает аэродромному метеорологическому органу метеорологическое обеспечение органов ОВД в пределах РПИ или диспетчерского района, то есть поручает выполнение функций метеорологического слежения.
      36. Функции оперативных групп определяются по согласованию между метеорологическим полномочным органом и авиационными пользователями.

§ 4. Обеспечение метеорологической информацией и ее
использование

      37. Метеорологический полномочный орган обеспечивает аэродромным метеорологическим органам (АМЦ, АМСГ) доступ к продукции, распространяемой в рамках ВСЗП: от ВЦЗП и (или) Региональных центров зональных прогнозов (далее – РЦЗП).
      38. Всемирная система зональных прогнозов обеспечивает полномочные метеорологические органы глобальными авиационными прогнозами метеорологических условий на маршруте в цифровой форме в узлах регулярной сетки.
      39. Глобальные прогнозы ВЦЗП метеорологических условий представляют собой прогнозы для всех требуемых уровней:
      1) ветра на высотах;
      2) температуры и влажности на высотах;
      3) геопотенциальной абсолютной высоты эшелонов полета;
      4) высоты тропопаузы в единицах эшелона полета и температуры тропопаузы;
      5) направления, скорости и максимального ветра и его высоты в единицах эшелона полета;
      6) прогнозы особых явлений погоды (SIGWX) в цифровой форме.
      40. Метеорологическое обеспечение на аэродромах, не имеющих аэродромных метеорологических органов, осуществляется следующим образом:
      1) метеорологические наблюдения производятся авиационным персоналом аэродрома, прошедшим специальную подготовку и допущенным к таким наблюдениям;
      2) прогнозы, предупреждения и другая информация представляется ближайшим аэродромным метеорологическим органом, назначенным по согласованию между метеорологическим полномочным органом и пользователями метеорологической информацией данного аэродрома. Для передачи метеорологической информации используются имеющиеся средства связи.
      41. Для РПИ, режим работы которых не совпадает с режимом работы аэродромных метеорологических органов, метеорологический полномочный орган назначает один или несколько метеорологических органов слежения, для представления метеорологической информации и определяет способы снабжения органов ОВД данной информацией.

Глава 3. Метеорологические наблюдения и сводки

§ 1. Общие требования к организации метеорологических
наблюдений

      42. Авиационные метеорологические станции проводят регулярные наблюдения через фиксированные промежутки времени. При определенных изменениях приземного ветра, видимости, дальности видимости на ВПП, текущей погоды, облачности и (или) температуры воздуха, регулярные наблюдения на аэродромах дополняются специальными наблюдениями.
      43. Наблюдения производятся на пунктах, расположенных и оборудованных с целью обеспечения представления данных, характерных для рабочих участков летного поля. При этом с места визуальных наблюдений за видимостью и явлениями погоды обеспечивается полный обзор летного поля.
      44. Наблюдения являются основой для составления сводок, подлежащих распространению на аэродроме и за его пределами.
      45. В связи с изменчивостью метеорологических элементов в пространстве и во времени, несовершенством методики наблюдения и определения некоторых элементов получатель сводки рассматривает конкретное значение любого указанного в сводке элемента только как максимально приближенное к действительным условиям, имевшим место в момент наблюдений.
      46. В аэропортах МВЛ, где нет метеорологических органов, наблюдения за погодой обеспечивают специалисты авиационных пользователей, прошедшие подготовку и получившие допуск к производству наблюдений и эксплуатации метеорологического оборудования.
      47. Для обеспечения полетов вертолетов наблюдения на морских судах и буровых платформах проводят специалисты соответствующих ведомств, прошедшие необходимую подготовку.
      48. На аэродромах с ВПП, предназначенными для выполнения заходов на посадку и посадок по приборам по категориям II и III ИКАО, устанавливаются автоматизированные контрольно-измерительные системы и дистанционные индикаторы показаний приземного ветра, видимости, дальности видимости на ВПП, высоты нижней границы облаков, температуры воздуха и точки росы и атмосферного давления.
      49. Данные устройства представляют собой комплексную автоматическую систему получения, обработки, распространения и отображения в реальном времени метеорологических параметров, влияющих на взлет и посадку воздушных судов.
      50. При использовании комплексных автоматизированных систем обеспечивается возможность ручного ввода данных наблюдений за метеорологическими элементами, которые не наблюдаются с помощью автоматизированных систем.

§ 2. Регулярные и специальные наблюдения и сводки

      51. Регулярные наблюдения производятся на аэродромах через равные промежутки времени: в период полетов через 30 минут (в сроки 00 и 30 минут каждого часа), при отсутствии полетов через 1 час.
      52. При отсутствии полетов пользователи метеорологической информации вправе запросить проведение дополнительных наблюдений.
      53. Регулярные наблюдения на аэродромах и посадочных площадках МВЛ по согласованию с авиационными пользователями производятся через 1 час независимо от наличия полетов.
      54. На аэродромах, не работающих в круглосуточном режиме, наблюдения производятся только в период полетов. Регулярные сводки погоды METAR (сокращенная аббревиатура на английском языке METAR (далее – METAR)) выпускаются до возобновления полетов на аэродроме в соответствии с указанием метеорологического полномочного органа и с учетом требований, налагаемых органами ОВД и производством полетов.
      55. Сводки о результатах регулярных наблюдений выпускаются в виде:
      1) местных регулярных сводок, распространяемых только на аэродроме составления сводки (предназначены для прибывающих и вылетающих воздушных судов);
      2) сводок METAR, распространяемых за пределами аэродрома составления сводки (в основном предназначены для планирования полетов, радиовещательных передач VOLMET, ATIS или сообщений D-VOLMET, D-ATIS).
      56. Регулярные сводки, предназначенные для передачи на диспетчерские пункты ОВД, радиовещательные станции АTIS и VOLMET сообщаются открытым текстом с принятыми сокращениями в терминологии кода METAR.
      57. Специальные наблюдения проводятся в дополнение регулярным наблюдениям. Перечень критериев для проведения специальных наблюдений составляется метеорологическим полномочным органом по согласованию с органом ОВД, эксплуатантами и другими заинтересованными сторонами.
      58. На аэродромах, не работающих в круглосуточным режиме, при необходимости выпускаются специальные метеорологические cводки (сокращенная аббревиатура на английском языке SPECI (далее - SPECI) после возобновления выпуска сводок METAR.
      59. Сводки о результатах специальных наблюдений выпускаются в виде:
      1) местных специальных сводок только для распространения на аэродроме составления сводки (предназначены для прибывающих и вылетающих воздушных судов);
      2) сводок SPECI для распространения за пределами аэродрома составления сводки (предназначены для планирования полетов, радиовещательных передач VOLMET или сообщений D-VOLMET).
      60. Перечень критериев для выпуска местных специальных сводок включает:
      1) величины, которые наиболее близко соответствуют эксплуатационным минимумам эксплуатантов, используемые данным аэродромом;
      2) величины, удовлетворяющие другим местным требованиям органов ОВД и эксплуатантов;
      3) пороговые значения температуры воздуха определяются для каждого конкретного аэродрома;
      4) имеющуюся дополнительную информацию, касающуюся возникновения в зонах захода на посадку и набора высоты особых метеорологических условий, в частности, о местонахождении кучево-дождевых облаков или грозы, умеренной или сильной турбулентности, сдвига ветра, града, сильного фронтального шквала, умеренного или сильного обледенения, замерзающих осадков, сильных горных волн, пыльной и песчаной бури, низовой метели, воронкообразных облаков (торнадо или водяных смерчей);
      5) величины, которые являются критериями для составления сводок SPECI.
      61. Сводки SPECI выпускаются при соответствии изменений следующим критериям:
      1) среднее направление приземного ветра изменилось на 60 градусов или более по сравнению с направлением, указанным в последней сводке, при чем средняя скорость до и (или) после изменения составляет 5 метров в секунду (далее – м/с) или более;
      2) средняя скорость приземного ветра изменилась на 5 м/с или более по сравнению со скоростью, указанной в последней сводке;
      3) величина отклонения от средней скорости приземного ветра (порывы) возросла на 5 м/с или более по сравнению с величиной указанной в последней сводке, причем средняя скорость до и (или) после изменения составляет 8 м/с или более;
      4) изменения ветра превышают важные в эксплуатационном отношении значения; предельные величины устанавливаются метеорологическим полномочным органом в консультации с аэронавигационной организацией и заинтересованными эксплуатантами с учетом изменений ветра, которые:
      потребуют смены используемой (ых) ВПП;
      свидетельствуют о том, что изменения попутного и бокового компонентов ветра на ВПП превысят значения, являющиеся основными эксплутационными пределами для типичных воздушных судов, выполняющих полеты на данном аэродроме;
      5) видимость улучшается и достигает или превышает одно или несколько из следующих значений или видимость ухудшается и становится менее одного или нескольких из следующих значений:
      800, 1500 или 3000 метров;
      5000 метров при выполнении полетов по правилам визуальных полетов;
      6) дальность видимости на ВПП улучшается и достигает или превышает одно или несколько из следующих значений или дальность видимости на ВПП ухудшается и становится менее одного или нескольких из следующих значений: 150, 350, 600 или 800 метров;
      7) начало, прекращение или изменение интенсивности любого из следующих явлений погоды или их сочетаний:
      замерзающие осадки;
      сильные (видимость менее 1000 метров) или умеренные осадки (видимость 1000 – 2000 метров), в том числе ливневого типа;
      гроза (с осадками);
      пыльная буря;
      песчаная буря;
      8) начало или прекращение любого из следующих явлений погоды или их сочетаний:
      ледяные кристаллы;
      замерзающий туман;
      пыльный, песчаный или снежный поземок;
      пыльная низовая метель, песчаная низовая метель, снежная низовая метель или общая метель;
      гроза (без осадков);
      шквал;
      воронкообразное облако (торнадо или смерч);
      9) высота нижней границы нижнего слоя облаков при ее количестве более BKN, OVC увеличивается и достигает или превышает одно или несколько из следующих значений или высота нижней границы нижнего слоя облаков BKN или OVC уменьшается и становится менее одного или нескольких из следующих значений:
      30, 60, 150 или 300 метров (100, 200, 500 или 1000 фут);
      450 метров - в случае выполнения значительного числа полетов по ПВП;
      10) количество облаков в слое ниже 450 метров (1500 фут) изменяется:
      от NSC, FEW или SCT до BKN или ОVC;
      от BKN или OVC до NSC, FEW или SCT;
      11) образование или рассеяние кучево-дождевых облаков, небо закрыто и вертикальная видимость улучшается, достигает или превышает одно или несколько из следующих значений или вертикальная видимость ухудшается и становится менее одного из следующих значений: 30, 60, 150 или 300 метров (100, 200, 500 или 1000 фут);
      12) открытие, закрытие гор, сопок, других высоких препятствий;
      13) любые другие критерии, основанные на эксплуатационных минимумах конкретного аэродрома и согласованные между метеорологическим полномочным органом и эксплуатантом.
      Местные специальные сводки также предоставляются в распоряжение эксплуатантов и других аэродромных потребителей.
      62. К подаче специальных сводок привлекаются метеорологические станции, расположенные в радиусе 200 километров от аэродрома.
      63. Руководитель аэродромного метеорологического органа совместно с руководством местного органа ОВД ежегодно представляют метеорологическому полномочному органу заявку, в которой указывается перечень привлекаемых метеорологических станций, критерии для выпуска сводок, средства связи для подачи.

§ 3. Содержание и формат сводок

      64. В местные регулярные и специальные сводки и в сводки METAR и SPECI включаются следующие элементы в указанном порядке:
      1) указатель типа сводки;
      2) индекс местоположения;
      3) срок наблюдения;
      4) указатель автоматизированной или пропавшей сводки;
      5) направление и скорость приземного ветра;
      6) видимость;
      7) дальность видимости на ВПП, в случае необходимости;
      8) текущая погода;
      9) количество облаков, вид облаков (только для кучево-дождевых и башенкообразных кучевых облаков) и высота нижней границы облаков или вертикальная видимость, если они измеряются;
      10) температура воздуха и температура точки росы;
      11) QNH;
      12) дополнительная информация, перечисленная в пунктах 179 –  182 настоящих Правил;
      13) прогноз для посадки типа «тренд»;
      14) группа RMK - информация для пользования внутри страны:
      закрытие облаками гор, сопок и других высоких препятствий (для передачи ATIS и VOLMET);
      обледенение;
      турбулентность;
      QBB (при высоте нижней границы облаков 200 метров и менее);
      давление QFE.
      65. Своевременную и достоверную информацию о состоянии ВПП и коэффициенте сцепления в закодированном виде в соответствии с установленными правилами аэродромному метеорологическому органу предоставляет аэродромная служба, (для включения в сводки METAR и SPECI и для подготовки сообщений ATIS).
      66. На аэродромах и посадочных площадках, где наблюдения проводятся специалистами гражданской авиации, метеорологические сводки составляются и передаются в формате кода METAR или в виде открытого текста с учетом принятых сокращений с соблюдением последовательности включения элементов, предусмотренной кодом METAR.
      67. Термин CAVOK используется при наблюдениях одновременно при наличии следующих условий:
      1) видимость 10 километров и более;
      2) отсутствие значимой для полетов облачности;
      3) отсутствие важных для авиации явлений погоды, указанных в подпунктах 7) и 8) пункта 61 настоящих Правил;
      В указанных случаях информация о видимости, дальности видимости на ВПП, текущей погоде, количестве облаков, типе облаков и высоте нижней кромки облаков заменяется во всех метеорологических сводках термином CAVOK.
      68. Термин CAVOK для передачи сведений о погоде на горных аэродромах не используется.
      69. Сводки для передачи открытым текстом с сокращениями, предназначенные для авиационного персонала, обеспечивают четкое донесение смысла сообщения с помощью:
      1) принятых сокращений;
      2) числовых величин, не требующих объяснений.
      70. Сводки, не распространяемые за пределы аэродрома, предусматривают включение дополнительной информации об особых метеорологических условиях, в зонах захода на посадку и на взлете (турбулентность, обледенение, сдвиг ветра, данные МРЛ – наличие грозовых очагов в радиусе 100 километров и другие) в том числе по данным наблюдений с борта воздушных судов.
      При невозможности определения с земли данных об обледенении, турбулентности и сдвиге ветра, данные об их наличии получают из наблюдений с борта воздушных судов на этапах набора высоты или захода на посадку.

§ 4. Распространение метеорологических сводок

      71. Сводки METAR и SPECI рассылаются международным банкам данных ОРМЕТ и центрам, назначенным региональным аэронавигационным соглашением для эксплуатации спутниковых систем рассылки данных в рамках AFS.
      72. Местные регулярные сводки передаются местным органам ОВД и предоставляются эксплуатантам и другим аэродромным потребителям.
      73. Сводки METAR и SPECI рассылаются международным банкам данных ОРМЕТ и центрам сбора информации и распространяются на другие аэродромы, в соответствии с указанием метеорологического полномочного органа.
      74. Сводка SPECI об ухудшении условий погоды распространяется немедленно после наблюдения. Сводка SPECI об улучшении условий погоды распространяется при условии сохранения улучшения в течение 10 минут.
      В сводку SPECI об улучшении до ее распространения вносятся коррективы с целью отражения условий погоды, превалировавших в конце 10-минутного периода.
      Сводку SPECI об ухудшении одного элемента и одновременном улучшении другого распространяют сразу после наблюдения.
      75. Местные специальные сводки не выпускаются по согласованию с соответствующим органом ОВД в отношении:
      1) любого элемента, для регистрации которого местный орган ОВД располагает дисплеем (индикатором), аналогичным тому, что установлен на метеорологической станции, причем этот дисплей (индикатор) используется для обновления информации, включаемой в местные регулярные и специальные сводки;
      2) дальности видимости на ВПП, когда все изменения в пределах одного или нескольких делений по используемой шкале отсчета сообщаются наблюдателем на аэродроме местному органу ОВД.
      Местные специальные сводки предоставляются в распоряжение эксплуатантов и других пользователей.
      76. Регулярные и специальные сводки являются официальными данными во время взлета и посадки воздушных судов, эти сводки передаются на борт воздушных судов органами ОВД непосредственно и (или) через сеть служб автоматической передачи информации (ATIS, VOLMEТ).

§ 5. Приземный ветер и ветер на высотах

      77. Измеряются среднее направление и средняя скорость приземного ветра и значительные изменения направления и скорости ветра, данные сообщаются в истинных градусах и метрах в секунду.
      78. На аэродромах, где магнитное склонение составляет 5 градусов и более, в отсчеты направления ветра вводится поправка для передачи органам ОВД и экипажам воздушных судов. При положительном значении магнитного склонения, его значение вычитается из отсчета направления, при отрицательном – прибавляется. Полученное значение указывается тремя цифрами с округлением до ближайших десяти градусов.
      79. В сводках, распространяемых за пределы аэродрома, направление ветра передается без поправки на магнитное склонение.
      80. Наблюдения производятся на высоте 10 метров (30 фут) над ВПП.
      81. При наблюдении за приземным ветром для вылетающих воздушных судов, для составления местных регулярных и специальных сводок данные наблюдения являются репрезентативными для условий вдоль ВПП, а для прибывающих воздушных судов – для всей зоны приземления.
      82. Репрезентативность наблюдений за приземным ветром обеспечивается за счет использования датчиков, расположенных соответствующим образом, с целью получения наиболее достоверных данных об условиях вдоль ВПП.
      83. Для сводок METAR и SPECI, наблюдения за приземным ветром являются репрезентативными для всей ВПП при наличии только одной ВПП, и для всего комплекса ВПП при наличии несколько ВПП.
      84. На аэродромах, где топографические или преобладающие погодные условия приводят к значительным различиям в приземном ветре на разных участках ВПП, устанавливаются дополнительные датчики.
      85. При наличии соответствующего оборудования, в регулярные и специальные сводки включаются данные о ветре, полученные из точки, где скорость ветра больше. В сводки для посадки включаются данные, полученные от датчика, расположенного, ближе к зоне приземления, а в сводках для взлета – к зоне отрыва.
      86. Установки дополнительных датчиков и индикаторы четко маркируются с указанием ВПП и участка ВПП, контролируемых каждым датчиком.
      87. При наличии комплексной автоматизированной системы, с помощью данной системы (данного оборудования) определяются и отображаются усредненные значения и значительные изменения и скорости ветра для каждого датчика.
      88. Период осреднения для наблюдений за ветром составляет:
      1) 2 минуты для местных регулярных и специальных сводок и для дисплеев (индикаторов) ветра, установленных в местах расположения органов ОВД;
      2) 10 минут для сводок METAR и SPECI, в этот 10-минутный период присутствует заметная нестабильность по направлению и (или) скорости ветра, при определении средних значений используются данные, полученные после такого периода нестабильности, и указанный временной интервал сокращается.
      89. Заметная нестабильность наблюдается в случае резкого и устойчивого изменения направления ветра в течение 2 минут на 30 градусов или более при скорости ветра 5 м/с до и после изменения или изменения скорости ветра на 5 м/с или более.
      90. При инструментальном измерении ветра, не обеспечивающем 10-ти минутное осреднение для сводок, распространяемых за пределами аэродрома, используется 2-х минутный период осреднения.
      91. В местных регулярных и специальных сводках и в сводках METAR и SPECI сведения о направлении и скорости ветра сообщаются в величинах, кратных 10 истинным градусам и 1 м/с соответственно. Наблюдаемое значение, которое не укладывается в используемую для сообщения данных шкалу, округляется до ближайшего деления этой шкалы.
      92. В местных регулярных и специальных сводках, в сводках METAR и SPECI:
      1) указываются единицы измерения, используемые при определении скорости ветра;
      2) отклонения от среднего направления ветра за последние 10 минут, если общие изменения составляют 60 градусов или более, указываются следующим образом:
      при полном диапазоне изменений 60 градусов или более, но менее 180 градусов, и скорости ветра 2 м/с или более, такие изменения направления выражаются в виде 2 экстремальных величин направления, в пределах которых наблюдалось изменение направления приземного ветра;
      при полном диапазоне изменений 60 градусов или более, но менее 180 градусов, а скорости ветра менее 2 м/с, направление ветра сообщается как переменное без указания среднего направления ветра;
      при полном диапазоне изменений 180 градусов или более, направление ветра сообщается как переменное без указания среднего направления ветра;
      3) отклонения от средней скорости ветра (порывы), наблюдавшиеся за последние 2 минуты, указываются, если максимальная скорость ветра превышает среднюю скорость на 3 м/с или более в местных регулярных и специальных сводках, и 5 м/с или более в иных случаях (METAR и SPECI);
      при сообщении о скорости ветра менее 1 м/с, она указывается как «штиль»;
      при сообщении о скорости ветра 50 м/с или более, она указывается как составляющая 50 м/с;
      при заметной нестабильности по направлению и (или) скорости ветра в 10-минутный период указываются отклонения от среднего направления и средней скорости ветра, произошли после такого периода нестабильности.
      93. В местных регулярных и специальных сводках:
      1) если наблюдения за приземным ветром ведутся с нескольких мест вдоль ВПП, указываются местоположения мест наблюдения, для которых эти величины являются репрезентативными;
      2) если используются несколько ВПП и наблюдения за приземным ветром ведутся применительно к этим ВПП, включаются имеющиеся значения ветра для каждой ВПП и указываются полосы, к которым относятся эти значения;
      3) если в сводке в соответствии с подпунктом 2) пункта 92 настоящих Правил указываются отклонения от среднего направления ветра, указываются две экстремальные величины направления приземного ветра, в пределах которых наблюдалось изменение ветра;
      4) если в сводке в соответствии с подпунктом 3) пункта 92 настоящих Правил указываются отклонения от средней скорости (порывы), они указываются в качестве максимальной и минимальной величин измеренной скорости ветра.
      94. В сводках, METAR и SPECI, когда отклонения от средней скорости ветра (порывы) указываются в соответствии с подпунктом 3) пункта 92 настоящих Правил, сообщается значение максимальной измеренной скорости ветра.
      95. Наблюдения за ветром на временных аэродромах и посадочных площадках производятся с использованием флюгеров, ветровых конусов и ручных анемометров.
      96. Наблюдения за ветром на высотах, при наличии технических средств, проводятся в период полетов через каждые 3 часа, а при необходимости и в другие сроки. По данным наблюдений определяется направление и скорость ветра на высоте 100 метров и на уровне аэродромного круга полетов. Для уточнения направления и скорости ветра на высотах используется информация аэрологических станций, расположенных в радиусе 10 километров и данные о ветре, полученные с бортов воздушных судов.
      97. При невозможности определения ветра на высотах инструментальным способом, аэродромные метеорологические органы с синоптической частью представляют прогностические данные.

§ 6. Видимость и дальность видимости на
взлетно-посадочной полосе

      98. Видимость для авиационных целей представляет собой наибольшую из следующих величин, а данные о ней сообщаются в метрах или километрах:
      1) наибольшее расстояние, на котором можно различить и опознать черный объект приемлемых размеров, расположенный вблизи земли, при его наблюдении на светлом фоне;
      2) наибольшее расстояние, на котором можно различить и опознать огни силой света около 1000 кандел (далее - кд) на неосвещенном фоне.
      99. Наблюдения за видимостью проводятся с использованием инструментальных средств или установленных и подобранных дневных и ночных ориентиров видимости, до которых известно расстояние. Схемы ориентиров видимости подготавливаются аэродромным метеорологическим органом совместно с органом ОВД и утверждаются их руководителями.
      100. Для измерения видимости используются инструментальные системы, репрезентативность наблюдений за видимостью обеспечивается за счет использования датчиков. Датчики для наблюдений за видимостью, данные которых используются при составлении местных регулярных и специальных сводок, располагаются с целью получения наиболее достоверной информации о видимости вдоль ВПП и в зоне приземления. Видимость измеряется на высоте 2,5 метра над ВПП.
      101. Местные регулярные и специальные сводки используются для вылетающих воздушных судов, наблюдения за видимостью для составления этих сводок являются репрезентативными для условий вдоль ВПП. Местные регулярные и специальные сводки используются для прибывающих воздушных судов, наблюдения за видимостью для составления этих сводок являются репрезентативными для зоны приземления ВПП.
      102. Для составления сводок METAR и SPECI наблюдения за видимостью являются репрезентативными для аэродрома.
      103. На аэродромах, не оборудованных системами посадки, наблюдения за видимостью производятся как в сторону ВПП, так и в других направлениях. В сводку погоды включается значение видимости, определенное в направлении рабочего старта ВПП. Наименьшее значение в любом другом направлении, если оно меньше значения, включенного в сводку, сообщается диспетчерам ОВД и дежурному синоптику (с указанием одного из восьми направлений по компасу).
      104. При визуальных наблюдениях в сумерках видимость оценивается как по дневным, так и по ночным световым ориентирам, при этом в сводку включается наибольшее значение видимости из определенных значений.
      105. При использовании инструментальных средств обеспечивается автоматическая регистрация показаний и фиксируется время их включения и отключения.
      106. В местных регулярных и специальных сводках, когда для измерения видимости используются инструментальные системы:
      1) если наблюдения за видимостью ведутся с нескольких мест вдоль ВПП, как указано в пункте 101 настоящих Правил, вначале указываются значения, репрезентативные для зоны касания, и значения, репрезентативные для средней точки и дальнего конца ВПП, причем указываются места, для которых эти значения являются репрезентативными;
      2) если используются несколько ВПП и наблюдения за видимостью ведутся применительно к этим ВПП, включаются имеющиеся значения видимости для каждой ВПП и указываются полосы, к которым относятся эти значения.
      107. При инструментальных наблюдениях официальными данными о видимости в регулярных и специальных сводках для принятия решения на взлет (посадку) воздушного судна в регулярных и специальных сводках, в зависимости от длины ВПП принимаются:
      1) при длине ВПП 2000 метров и менее - меньшее из двух значений видимости, измеренной у обоих концов ВПП;
      2) при длине ВПП более 2000 метров – меньшее из двух значений видимости измеренной у рабочего СДП и середины ВПП.
      108. При переходе от инструментальных наблюдений к визуальным и наоборот и при переходе наблюдений от основного прибора к наблюдениям по резервному наблюдателями делается запись в журнале наблюдений, с указанием времени и причины перехода.
      109. При отказе основного и резервного оборудования решение о переходе от инструментальных к визуальным наблюдениям принимается наблюдателем, сообщается дежурному синоптику и записывается в журнале.
      110. При использовании инструментальных систем для измерения видимости, их выходные данные обновляются как минимум каждые 60 секунд с целью обеспечения получения текущих репрезентативных величин. Период осреднения составляет:
      1) 1 минута (далее – мин) для местных регулярных и специальных сводок и дисплеев дальности видимости на ВПП в органах ОВД;
      2) 10 мин для сводок METAR и SPECI, при заметной нестабильности видимости в течение 10-минутного периода, непосредственно предшествующего наблюдению, для определения средних значений используются данные, полученные после такого периода нестабильности.
      111. Заметная стабильность присутствует при резком и устойчивом изменении в течение 2 минут дальности видимости на ВПП, достигающем или превышающем критерии для выпуска сводок SPECI, предусмотренных в подпункте 5) пункта 60 настоящих Правил.
      112. Для обеспечения взлетов и посадок вертолетов и других воздушных судов в условиях различной видимости на летном поле, по запросу диспетчера ОВД передается значение видимости, определенное в направлении, указанном в запросе (при наличии установленных или подобранных в этом направлении ориентиров видимости или приборов).
      113. Наблюдения за видимостью, предназначенные для составления сводок распространяемых за пределы аэродрома, являются репрезентативными для аэродрома и его ближайших окрестностей, при таких наблюдениях уделяется особое внимание значительным изменениям видимости по направлениям.
      114. В местных регулярных и специальных сводках и в сводках METAR и SPECI видимость указывается в величинах, кратных 50 метров, при видимости менее 800 метров; при видимости 800 метров или более, но менее 5 километров - в величинах, кратных 100 метров; при видимости 5 километров и более, но менее 10 километров - в величинах, кратных 1 километру; при видимости 10 километров и более она указывается как 10 километров, за исключением случаев, когда метеорологические условия позволяют использовать CAVOK. Любая наблюдаемая величина, которая точно не укладывается в используемую для сообщения данных шкалу, округляется в меньшую сторону до следующего более низкого значения шкалы, при наличии необходимого оборудования.
      115. В местных регулярных и специальных сводках величина видимости вдоль ВПП указывается вместе с единицами ее измерения.
      116. В сводках METAR и SPECI указывается преобладающая видимость, в соответствии с главой 1 настоящих Правил. Если видимость в различных направлениях неодинакова и минимальная видимость отличается от преобладающей видимости и составляет менее 1500 метров или менее 50 % значений преобладающей видимости и менее 5000 метров, в сводках указывается зарегистрированная минимальная видимость и ее общее направление относительно аэродрома с указанием одного из восьми направлений по компасу. Если минимальная видимость регистрируется в нескольких направлениях, указывается наиболее важное с эксплуатационной точки зрения направление.
      117. При быстром изменении видимости и невозможности определения преобладающей видимости, указываются минимальные значения видимости без указания направления.
      118. В автоматизированных сводках METAR и SPECI, если датчики видимости размещены таким образом, что изменения по направлению не предоставляются, за сообщаемым значением видимости указывается сокращение NDV.
      119. Оценка дальности видимости на ВПП осуществляются на всех ВПП, предназначенных для выполнения заходов на посадку и посадок по приборам по II категории и категории III.
      Оценка дальности видимости на ВПП осуществляется на всех ВПП, предназначенных для использования в течение периодов пониженной видимости, включая:
      1) ВПП, оборудованные для точного захода на посадку и предназначенные для выполнения заходов на посадку и посадок по приборам по категории I;
      2) ВПП, используемые для взлета и имеющие посадочные огни и (или) осевые огни высокой интенсивности.
      120. Результаты оценки дальности видимости на ВПП, сообщаются (в метрах) в течение периодов, когда видимость или дальность видимости на ВПП составляет менее 2000 метров.
      121. Данные оценки дальности видимости на ВПП являются репрезентативными для:
      1) зоны приземления ВПП, не оборудованной средствами точного захода на посадку и посадки или оборудованной для захода на посадку и посадки по приборам по категории I;
      2) зоны приземления и для середины ВПП, предназначенной для выполнения захода на посадку и посадки по приборам по категории II;
      3) зоны приземления, средней точки и дальнего конца ВПП, предназначенной для выполнения заходов на посадку и посадок по приборам по категории III.
      122. Органы ОВД в районе аэродрома и органы обеспечивающие аэродром аэронавигационной информацией, незамедлительно ставятся в известность об изменении эксплуатационной надежности автоматизированного оборудования, используемого для оценки дальности видимости на ВПП.
      123. Для оценки дальности видимости на ВПП, предназначенных для выполнения заходов на посадку и посадок по приборам по категории II и III, используются инструментальные системы, основанные на трансмиссометрах и измерителях прямого рассеяния.
      124. Для оценки дальности видимости на ВПП, предназначенных для выполнения заходов на посадку и посадок по приборам по категории I, рекомендуется использовать инструментальные системы, основанные на трансмиссометрах и измерителях прямого рассеяния.
      125. Дальность видимости на ВПП оценивается на высоте 2,5 метров (7,5 фут) над ВПП и на боковом удалении от осевой линии ВПП не более 120 метров.
      В целях репрезентативности места наблюдений для зоны приземления, данное место наблюдений располагается в 300 метрах от порога ВПП, если позволяет условие местности. В целях репрезентативности мест наблюдений для средней точки и дальнего конца ВПП, данные места наблюдений располагаются на расстоянии 1000-1500 метров от порога и на расстоянии 300 метров от конца ВПП. Точное расположение дополнительных мест наблюдений определяется с учетом авиационных метеорологических и климатических факторов.
      126. На аэродромах, где используются огни высокой интенсивности (далее – системы ОВИ), видимость, измеренная при значении 2000 метров и менее в сумерках и ночью, и при значениях 1000 метров и менее днем, пересчитывается по соответствующим таблицам в дальность видимости на ВПП.
      127. На аэродромах, где используются огни малой интенсивности (далее – система ОМИ), пересчет видимости 2000 метров и менее в дальность видимости на ВПП производится только в ночное время.
      128. На аэродромах, не оборудованных системами ОВИ или ОМИ, перерасчет дальности видимости на ВПП не осуществляется.
      129. При использовании несколько ВПП и существующей разнице в дальности видимости на этих ВПП, ее значения включаются в сводку с указанием номеров ВПП, к которым эти значения относятся.
      130. При наличии параллельных ВПП используются обозначения L-левая и R-правая.
      131. В местных регулярных и специальных сводках и сводках METAR и SPECI сведения о дальности видимости на ВПП при дальности видимости ВПП менее 400 метров сообщаются в величинах, кратных 25 метров, при дальности видимости ВПП от 400 до 800 метров – кратных 50 метров и при дальности видимости ВПП свыше 800 метров - кратных 100 метров.
      Любая наблюдаемая величина, которая точно не укладывается в используемую шкалу отсчета, округляется в меньшую сторону до следующего более низкого значения шкалы.
      132. Нижним пределом оценки дальности видимости на ВПП считается 50 метров, а верхним пределом – 2000 метров. При видимости ниже или выше этих пределов указывается, что дальность видимости на ВПП ниже 50 метров или выше 2000 метров.
      133. В местных регулярных и специальных сводках и в сводках METAR и SPECI:
      1) указывают дальность видимости на ВПП выше верхнего предела измерения применяемой системы, используя сокращение ABV в местных регулярных и специальных сводках и сокращение Р в сводках METAR и SPECI, за которым следует максимальное значение, определяемое данной системой;
      2) указывают дальность видимости на ВПП ниже минимального предела измерения применяемой системы, используя сокращение BLW в местных регулярных и специальных сводках и сокращение M в сводках METAR и SPECI, за которым следует минимальное значение, определяемое данной системой.
      134. В местных регулярных и специальных сводках указываются единицы измерения.
      Если наблюдения за дальностью видимости на ВПП ведутся только для одного участка ВПП, данные наблюдения включаются без указания места наблюдения.
      Если наблюдения за дальностью видимости на ВПП ведутся для нескольких мест на ВПП, в начале сводки указывается величина, репрезентативная для зоны приземления, а затем указывается величины, репрезентативные для середины и конца ВПП, и места, для которых эти величины являются репрезентативным, обозначаются.
      При использовании несколько ВПП, включаются имеющиеся значения дальности видимости для каждой ВПП и указываются полосы, к которым относятся эти значения.
      135. В сводках METAR и SPECI указывается:
      1) только величина, репрезентативная для зоны приземления, без указания расположения места наблюдения на ВПП;
      2) если для выполнения посадки имеется несколько ВПП, для каждой из них, но не более, чем для четырех, включаются значения дальности видимости на ВПП в зоне приземления и указываются полосы, к которым относятся эти значения.
      136. Для оценки дальности видимости на ВПП используются инструментальные системы, в сводки METAR и SPECI включается информация об изменениях дальности видимости на ВПП в течение 10-минутного периода, непосредственно предшествующего наблюдению, в следующих случаях:
      1) в течение 10-минутного периода наблюдается отчетливая тенденция к изменению значений дальности видимости на ВПП таким образом, что в течение первых 5 минут среднее значение отличается на 100 метров или более от среднего значения за вторые 5 минут данного периода, то такое изменение указывается. При наблюдении тенденции к изменению дальности видимости на ВПП в сторону увеличения или уменьшения, для обозначения такого изменения используются соответственно сокращения U или D. Когда в течение 10-минутного периода фактические колебания не свидетельствуют о наличии четко выраженной тенденции, в сводках используется сокращение N. При отсутствии информации о наличии тенденции сокращения в сводки не включаются;
      2) если значения дальности видимости на ВПП за 1 минуту 10-минутного периода отличаются от среднего значения более чем на 50 метров, или более чем на 20 % от среднего значения, в зависимости от того, какая величина больше, то вместо среднего значения за 10 минут указывается среднее минимальное и среднее максимальное значения за 1 минуту. Если 1 течение 10-минутного периода, непосредственно предшествующего наблюдению, регистрируется заметная нестабильность значений дальности видимости на ВПП, для определения изменений используются только те значения, которые получены после периода нестабильности.
      137. Заметная нестабильность определяется при резком и устойчивом изменении дальности видимости на ВПП в течение 2 минут, при котором она достигает или превышает указанные в подпункте 6) пункта 61 настоящих Правил критерии для выпуска сводок SPECI.

§ 7. Текущая погода

      138. На аэродроме и (или) в его окрестностях проводятся наблюдения за текущей погодой и, передаются данные о ней.
      139. Информация о текущей погоде для местных регулярных и специальных сводок является репрезентативной для условий на аэродроме.
      140. Информация о текущей погоде, предназначенная для сводок METAR и SPECI является репрезентативной:
      1) для условий на аэродроме;
      2) для явлений текущей погоды, указанных в пункте 147 настоящих Правил, для его окрестностей, в пределах от 8 до 16 километров от контрольной точки аэродрома.
      141. Если для наблюдения за явлениями текущей погоды используются инструментальные системы, репрезентативность информации обеспечивается посредством расположенных датчиков.
      142. В местных регулярных и специальных сводках и в сводках METAR и SPECI указываются тип и характеристики наблюдаемых явлений текущей погоды и дается оценка соответственно их интенсивности и (или) близости к аэродрому.
      143. В местных регулярных и специальных сводках и в сводках METAR и SPECI указываются нижеприведенные виды явлений текущей погоды с использованием принятых сокращений соответствующих критериев:
      1) осадки:
      морось (DZ), дождь (RA), снег (SN), снежные зерна (SG), ледяной дождь (PL), ледяные кристаллы (очень мелкие) (IC), ледяные кристаллы во взвешенном состоянии, называемые алмазной пылью, сообщается при видимости 5000 метров или менее, связанной с этим явлением;
      град (GR) сообщается при диаметре самых крупных градин в размере 5 миллиметров или более;
      ледяная и (или) снежная крупа (GS) при диаметре самых крупных градин в размере менее 5 миллиметров;
      2) явления, ухудшающие видимость (гидрометеоры):
      туман (FG) сообщается при видимости менее 1000 метров, за исключением случаев совместного использования с характеристиками MI (низкий), ВС (гряды), PR (частичный) или VC (окрестности);
      дымка (BR) сообщается при видимости 1000 метров, но не более 5000 метров;
      3) явления, ухудшающие видимость (литометеоры): песок (SA), пыль (обложная) (DU), мгла (HZ), дым (FU), вулканический пепел (VA).
      Сокращения, указанные в данном подпункте, используются при ухудшении видимости, связанном с наличием литометеоров, и видимости 5000 метров или менее, за исключением SA при совместном использовании с характеристикой «DR» (низовая поземка) и вулканического пепла;
      4) прочие явления - пыльные/песчаные вихри (пыльные вихри) (РО), шквал (SQ), воронкообразное облако (смерч) (FC), пыльная буря (DS) и песчаная буря (SS).
      144. В автоматизированных сводках METAR и SPECI помимо видов осадков, перечисленных в подпункте 1) пункта 143 и подпункте 2) пункта 145 настоящих Правил, в отношении не идентифицированных осадков, используется сокращение UP.
      145. В местных регулярных и специальных сводках и в сводках METAR и SPECI при необходимости указываются нижеприведенные характеристики явлений текущей погоды, с использованием принятых сокращений и соответствующего критерия:
      1) гроза (TS) - используется для сообщения о грозе с дождем TSRA, снегом TSSN, ледяным дождем TSPL, градом TSGR, ледяной и (или) снежной крупой TSGS или сочетаниями этих форм осадков. Если в течение 10-минутного периода, предшествующего сроку наблюдения, слышен гром или на аэродроме замечена молния, но осадки на аэродроме не наблюдаются, сокращение «TS» используется без дополнительных обозначений;
      2) ливневые осадки (SH) - используется для сообщения о ливневом дожде SHRA, снеге SHSN, ледяном дожде SHPL, граде SHGR, ледяной и (или) снежной крупе SHGS или о сочетании этих форм осадков. Для сообщения о ливне, наблюдаемом в окрестностях аэродрома в соответствии с пунктом 147 настоящих Правил, используется сокращение VCSH без указания типа или интенсивности осадков;
      3) замерзающий (FZ) - переохлажденные водяные капли или осадки; используется только c характеристиками FG, DZ, и RA;
      4) низовая метель (BL) - используется для сообщения о DU, SA или SN, поднимаемых ветром до высоты 2 метра (6 фут) или более над уровнем земли;
      5) низовой поземок (DR) - используется для сообщения о DU, SA или SN, поднимаемых ветром до высоты менее 2 метра (6 фут) над уровнем земли;
      6) низкий (MI) - менее 2 метра (6 фут) над уровнем земли;
      7) гряды (ВС) - гряды тумана, покрывающие местами аэродром;
      8) частичный (PR) - значительная часть аэродрома покрыта туманом, а на остальной части туман отсутствует.
      146. В местных регулярных и специальных сводках сообщается местоположение и направление смещения гроз по восьми румбам.
      147. В местных регулярных и специальных сводках и в сводках METAR и SPECI соответствующая интенсивность или, при необходимости, близость к аэродрому сообщаемых явлений текущей погоды указываются следующим образом:
      (открытый текст с сокращениями,
      местные регулярные и специальные сводки)    (METAR и SPECI)
      слабый                     FBL                    «-»
      умеренный                  MOD              (без указателя)
      сильный                    HVY                    «+»

      Используется с характеристиками DZ, GR, GS, PL, RA, SG и SN (или в сочетании с этим типами текущей погоды); DS; SS (в случаях DS и SS указывается умеренная или сильная интенсивность). Малая интенсивность указывается для осадков.
      Окрестности (VC) - между приблизительно 8 километров и 16 километров от контрольной точки аэродрома используются только в сводках METAR и SPECI с характеристиками DS, SS, FG, FC, SH, PO, BLDU, BLSA, BLSN, TS и VA.
      148. В местных регулярных и специальных сводках и в сводках METAR и SPECI:
      1) используется одно или несколько, но максимум три сокращенных обозначения явлений текущей погоды из числа приведенных в пунктах 143 и 145 настоящих Правил с указанием характеристик и интенсивности или близости явлений к аэродрому, с целью дачи полного описания текущей погоды, влияющей на производство полетов на аэродроме и в его окрестностях;
      2) в первую очередь сообщаются интенсивность или близость явления к аэродрому, после чего указываются соответственно характеристики и тип явления погоды;
      3) при наблюдении явлений погоды двух различных типов, данные явления сообщаются двумя отдельными группами, в которых индекс интенсивности или близости к аэродрому относятся к явлению погоды, которые указываются после данного индекса.
      Различные типы осадков во время наблюдения сообщаются одной группой, при этом первым указывается преобладающий тип осадков, которому предшествует индекс интенсивности, обозначающий суммарную интенсивность осадков.
      149. При оценке интенсивности осадков, тумана, дымки, мглы учитываются значения метеорологической дальности видимости и метеорологической оптической дальности видимости и сочетание явлений погоды, форма облачности и другие метеорологические факторы.
      150. Интенсивность шквала, вихря, смерча, ледяных игл не оценивается.
      151. Интенсивность метели визуально оценивается по степени переноса снега, зависящей от скорости ветра, и по ухудшению горизонтальной и вертикальной видимости.
      152. В зависимости от значений метеорологической дальности видимости интенсивность пыльных (песчаных) бурь указываются только в умеренных и сильных степенях (умеренные – при МДВ от 1000 метров по 4000 метров; сильные - при видимости (МВД) менее 1000 метров).
      153. Результаты наблюдений за атмосферными явлениями записываются символами вида явлений с указанием времени начала, окончания и изменения интенсивности в журнал-дневник погоды АВ-6. Интенсивность атмосферных явлений в журнале - дневнике погоды АВ-6 отмечается у символа явления. При слабой интенсивности у символа явления ставится «0», в случае сильной интенсивности - ставится «2».

§ 8. Облачность и предоставление данных в сводках

      154. Ведутся наблюдения и передаются данные о количестве, виде и высоте нижней границы облаков, необходимые для описания значимой для полетов облачности. При затруднении определения состояния неба, вместо наблюдений за количеством, видом и высотой нижней границы облаков ведутся наблюдения и сообщаются данные о вертикальной видимости. Данные о высоте нижней границы облаков и вертикальной видимости передаются в метрах.
      155. Наблюдения за облачностью, предназначенные для использования в местных регулярных и специальных сводках, являются репрезентативными для зоны захода на посадку.
      156. Наблюдения за облачностью предназначенные для использования в сводках METAR и SPECI, являются репрезентативными для аэродрома и его окрестностей.
      157. Наблюдения за облаками включают визуальные наблюдения за физическими характеристиками облаков, включая их протяженность в вертикальном и горизонтальном направлении, структурой и формой, и инструментальные наблюдения за их высотой над поверхностью суши и моря, за направлением и скоростью их движения.
      158. При использовании инструментальных систем для измерения количества облачности высоты нижней границы облаков, репрезентативность наблюдений обеспечивается за счет использования датчиков.
      Для местных регулярных и специальных сводок на аэродромах с ВПП, оборудованными для точного захода на посадку, данные датчиков для наблюдений за высотой нижней границы облаков используются при составлении местных регулярных и специальных сводок.
      Данные датчики располагаются в соответствующем порядке с целью получения наиболее достоверных данных о высоте нижней границы облаков в месте установки среднего маркера системы захода на посадку по приборам или на аэродромах, где средний маркер не используется, на расстоянии 900 – 1200 метров (3000 – 4000 фут) от посадочного порога ВПП в начале ВПП со стороны захода на посадку.
      159. Высота нижней границы облаков указывается относительно превышения аэродрома. При использовании оборудованной для точного захода на посадку ВПП, превышение порога которой на 10 метров (33 фут) или отличается от превышения аэродрома, в измеренное значение высоты нижней границы облаков вводится поправка на разность высот.
      При представлении сводок с сооружений, расположенных в открытом море, высота нижней границы облаков указывается относительно уровня моря.
      160. В сводках METAR и SPECI сведения о высоте нижней кромки облаков сообщаются в величинах, кратных 30 метров (100 фут), при высоте до 3000 метров (10 000 фут). Любая наблюдаемая величина, которая точно не укладывается в используемую шкалу отсчета, округляется в меньшую сторону до следующего более низкого значения шкалы.
      161. В местных регулярных и специальных сводках и в передачах ATIS и VOLMET сведения о высоте нижней границы облаков и вертикальной видимости сообщаются в величинах, кратных 10 метрам.
      162. В местных регулярных и специальных сводках и в сводках METAR и SPECI:
      1) количество облаков указывается с использованием сокращений «FEW» (мало 1-2 окт), «SCT» (рассеянные 3-4 окт), «BKN» (разорванные 5-7 окт) или «OVC» (сплошные 8 окт);
      2) кучево-дождевые и (или) башенкообразные кучевые облака указываются с использованием сокращений CB и TCU соответственно;
      3) вертикальная видимость указывается в величинах, кратных 30 метрам (100 фут), до высоты 600 метров (2000 фут);
      4) если облака, значимые для полетов, отсутствуют и вертикальная видимость является неограниченной, а сокращения CAVOK для описания условий погоды не подходит, используется сокращение NSC;
      5) при наблюдении нескольких слоев облаков или облачности в виде отдельных массивов облаков, значимых для полетов, количество и высота нижней границы облаков указываются в порядке возрастания высоты нижней границы облаков и согласно следующим критериям:
      самый низкий слой или массив, независимо от количества, указывается соответственно как FEW, SCT, BKN или OVC;
      следующий слой или массив, покрывающий более 2/8 небосвода, указывается соответственно как SCT, BKN или OVC;
      следующий более высокий слой или массив, покрывающий более 4/8 небосвода, указывается соответственно как BKN или OVC;
      наблюдаются кучево-дождевые и (или) башенкообразные кучевые облака, но не отражены в информации, предусмотренной в подпунктах 1)-3) данного пункта настоящих Правил;
      6) нижняя граница облаков размыта, разорвана или быстро изменяется, в сводке указывается минимальная высота нижней границы облаков или его частей;
      7) отдельный слой (массив) облаков состоит из кучево-дождевых и (или) башенкообразных кучевых облаков с общей нижней границей, вид облаков указывается в сводке как кучево-дождевые облака.
      Башенкообразные кучевые облака свидетельствуют о наличии мощных кучевых облаков, имеющих большую вертикальную протяженность.
      163. В местных регулярных и специальных сводках:
      1) указываются единицы измерения, используемые для представления данных о высоте нижней границы облаков и вертикальной видимости;
      2) при использовании несколько ВПП наблюдения за нижней границей облаков для данных ВПП ведутся с помощью приборов, в сводках указываются имеющиеся значения нижней границы облаков для каждой ВПП и указываются ВПП, к которым эти значения относятся.
      164. В автоматизированных сводках METAR и SPECI:
      1) при невозможности наблюдения типа облаков с помощью автоматизированной системы наблюдения, сведения о типе облаков к каждой группе облачности заменяется знаком «///»;
      2) при не обнаружении автоматизированной системой наблюдения облаков используется сокращение NCD (Nil cloud Detected);
      3) при обнаружении автоматизированной системой наблюдения кучево-дождевых и башенкообразных кучевых облаков и невозможности определения количества облаков и высоты нижней границы облаков, сведения о количестве облаков и высоте нижней границы облаков заменяются знаком «//////».
      165. При отказе основного и резервного датчиков высоты нижней границы облаков (далее - ВНГО), отсутствии инструментальных средств, наличии значительных разрывов в слое облачности и невозможности измерения ее высоты, ВНГО оценивается по данным экипажей воздушных судов или визуально.
      166. В сводках METAR и SPECI информация о высоте нижней границы облачности (или вертикальной видимости) при значениях 200 метров и ниже уточняется в группе дополнительной информации (RMK). При этом используется сокращение QBB и указывается измеренная высота нижней границы облаков в метрах (высота нижней границы облаков 140 метров, кодируется как QBB140; высота облачности 80 метров кодируется, как QBB080).

§ 9. Температура воздуха и температура точка росы

      167. Наблюдения за температурой и температурой точки росы, предназначенные для местных регулярных и специальных сводок и сводок METAR и SPECI, являются репрезентативными для всего комплекса ВПП.
      168. Температура воздуха и температура точки росы измеряется и сообщается в градусах Цельсия (Со).
      169. В местных регулярных и специальных сводках и в сводках METAR или SPECI сведения о температуре воздуха и температуре точки росы сообщаются в величинах, кратных целым градусам Цельсия. Наблюдаемое значение, которое не укладывается в используемую для сообщения данных шкалу, округляется до ближайшего целого градуса Цельсия, при этом наблюдаемые значения с 0,5 градусов округляются вверх до ближайшего градуса Цельсия.
      170. В местных регулярных и специальных сводках и в сводках METAR или SPECI указывается температура ниже 0 градусов Со.
      171. Округленным целым величинам градусов температуры воздуха и точки росы в диапазоне от -9 до +9 должен предшествовать «0».
      172. В сводках для передачи открытым текстом с сокращениями температура воздуха обозначается символом «Т», а температура точки росы символом «ТР». При указании температуры ниже 0 градусов Со перед значением температуры ставится символ «М».

§ 10. Атмосферное давление

      173. Атмосферное давление измеряется, а величины QNH и (или) QFE вычисляются с точностью до десятых долей гПа или мм.рт.ст.
      174. На ВПП, не оборудованных для точного захода на посадку, пороги которых расположены на 2 метра (7 фут) или более ниже или выше превышения аэродрома, а также на ВПП, оборудованных для точного захода на посадку, величины QFE, вычисляются относительно соответствующего превышения порога.
      175. При установлении барометра выше или ниже уровня 2 метров от порога ВПП, в измеренное значение вводится поправка на разность высот. Данные о разности высот между барометром («нулем» ртутного столба) и соответствующим порогом ВПП сообщаются службами аэропорта в аэродромный метеорологический орган.
      176. Включаемые в местные регулярные и специальные сводки и в сводки METAR или SPECI данные QNH и QFE, рассчитываются в десятых долях гПа и сообщаются в сводках в величинах, кратных целым гПа, с использованием четырех цифр. Наблюдаемое значение, которое не укладывается в используемую для сообщения данных шкалу, округляется вниз до ближайшего целого гПа.
      177. В местные регулярные и специальные сводки включается информация:
      1) QFE (мм.рт.ст. и гПа);
      2) QNH (гПа);
      3) если значения QFE необходимы для нескольких ВПП, включаются требуемые значения QFE для каждой ВПП и указываются ВПП, к которым эти значения относятся.
      178. В сводки METAR и SPECI, включаются только значения QNH в гПа, а QFE (в мм.рт.ст. и гПа) включается в группу дополнительной информации (RMK).

§ 11. Дополнительная информация

      179. В местные регулярные и специальные и в сводки METAR и SPECI включается информация о перечисленных ниже недавних явлениях погоды (о явлениях погоды, которые наблюдались на аэродроме в период после последней выпущенной регулярной сводки или в истекшей час, в зависимости от того, какой из этих периодов короче, но не в момент наблюдения), используя максимум три группы для следующих явлений:
      1) замерзающие осадки (REFZDZ, REFZRA);
      2) умеренные или сильные осадки, включая ливни (REDZ, RERA, RESN, RESG, REPL, RESHRA, RESHSN, RESHGR, RESHGS);
      3) низовая метель (REBLSN);
      4) пыльная буря, песчаная буря (REDS, RESS);
      5) гроза (RETS);
      6) воронкообразное облако (торнадо или смерч) (REFC);
      7) вулканический пепел (REVA);
      При вышеуказанных явлениях интенсивность особых недавних явлений погоды не указывается;
      8) сдвиг ветра в нижних слоях;
      9) состояние ВПП.
      180. В местные регулярные и специальные сводки включается в качестве дополнительной информации информация о нижеперечисленных особых метеорологических условиях или их сочетании:
      кучево-дождевые облака (CB);
      гроза (TS);
      умеренная или сильная турбулентность (МOD TURB, SEV TURB);
      сдвиг ветра (WS);
      град (GR);
      линия сильного шквала (SEV SQL);
      умеренное или сильное обледенение (MOD ICE, SEV ICE);
      замерзающие осадки (FZDZ, FZRA);
      сильные горные волны (SEV MTW);
      пылевая буря или песчаная буря (DS, SS);
      низовая метель (BLSN);
      воронкообразное облако/торнадо или смерч (FC).
      181. В сводки METAR или SPECI включается, когда это оправдано местными условиями, информация о сдвиге ветра, которая при необходимости указывается открытым текстом с принятыми сокращениями.
      182. В сводки METAR и SPECI включается следующая информация:
      1) о температуре поверхности моря и состоянии моря с авиационных метеорологических станций, установленных на сооружениях в открытом море в целях обеспечения полетов вертолетов;
      2) о состоянии ВПП, предоставляемом соответствующими аэродромными службами.

§ 12. Наблюдения с помощью метеорологических спутников

      183. Информация, полученная с помощью метеорологических спутников Земли, используется аэродромными метеорологическими органами в дополнение к данным наземных метеорологических наблюдений.
      184. Спутниковая информация является транслируемой с международных метеорологических спутников и с других спутников при наличии определенного доступа и соответствующего оборудования.
      185. Данные, полученные с помощью метеорологических спутников Земли, включают в себя информацию о форме, количестве и верхней границе облаков, вертикальном распределении температуры и влажности, о ветре на уровне верхней границы облаков, вертикальном распределении температуры и влажности. Данные о ветре в верхних слоях атмосферы получаются с помощью наблюдений за движением облаков.
      186. При анализе спутниковых данных уточняется эволюция облачных систем атмосферных фронтов и циклонов, зон турбулентности, низкой облачности, струйных течений, и их географическое положение.
      187. Метеорологическая информация с метеорологических и других спутников Земли после соответствующей обработки представляется пользователям в виде распечатанных спутниковых снимков или непосредственно по компьютерным системам.
      188. Спутниковая информация принимается и передается в соответствии с расписанием, транслируемым метеорологическими спутниками с помощью компьютерных систем. Когда метеорологический спутник работает в режиме непосредственной передачи, информацию получают в виде фотоснимков при пролете его над пунктом с помощью специальной аппаратуры. При обеспечении полетов аэродромный метеорологический орган использует информацию, поступающую от автоматизированных систем приема и обработки спутниковых данных.

§ 13. Наблюдения с помощью метеорологических радиолокаторов

      189. На аэродромах, оборудованных метеорологическими радиолокаторами (далее – МРЛ) проводятся наблюдения за пространственным распределением облачных образований, грозовых очагов, зон осадков, их перемещением и эволюцией.
      190. В период полетов наблюдения с помощью МРЛ проводятся ежечасно, в остальное время каждые 3 часа. При обнаружении в районе аэродрома очагов с грозоопасными кучево-дождевыми облаками и (или) ливневыми осадками, градами, шквалами, наблюдения в радиусе 100 километров проводятся через 30 минут в режиме «ШТОРМ». На аэродромах, оборудованных автоматизированными радиолокационными системами, частота наблюдений составляет менее 30 минут и определяется возможностями самой системы.
      191. Результаты ежечасных наблюдений оформляются в виде карт радиолокационной обстановки. Указанная информация передается дежурному синоптику и диспетчерам ОВД.
      Информация о положении грозовых очагов передается по компьютерным системам и прямым речевым каналам или телефону.
      192. При наличии очагов в радиусе 100 километров от аэродрома информация об их положении включается в передачи ATIS. В указанную информацию включаются следующие сведения:
      1) характер очага;
      2) местонахождение центра очага (азимут и удаление) КТА;
      3) направление в восьми румбах и скорость (км/ч) перемещения очага.
      193. При наличии нескольких очагов с разрывами между ними менее 50 километров, диаметром одиночного очага более 20 километров или угловых размерах более 10 градусов указывается граница зоны очага (очагов) путем передачи данных об азимутах (по часовой стрелке) и расстояниях по точкам, выбранным вдоль границы очага или зоны очагов.
      194. На аэродромах, не оборудованных МРЛ, для получения метеорологической радиолокационной информации используются:
      1) выносные индикаторы аэродромных радиолокаторов, установленные в помещении аэродромного метеорологического органа;
      2) МРЛ, расположенные в радиусе 50 километров от аэродрома, эксплуатируемые другими аэродромными метеорологическими органами.
      195. При наличии на аэродроме грозопеленгатора его данные используются для уточнения местоположения грозовых очагов и наносятся на радиолокационную карту с данными МРЛ, при ожидаемой или фактически наблюдаемой грозовой деятельности грозопеленгатор работает в непрерывном режиме.
      196. Использование радиолокационных данных, полученных с помощью автоматизированных систем приема и обработки, определяется специальными инструкциями, определенными метеорологическим полномочным органом.

§ 14. Автоматизированные системы производства
метеорологических наблюдений

      197. На аэродромах, работающих по минимумам II, III (А, B) категорий ИКАО наблюдения за фактической погодой проводятся с помощью автоматизированных систем метеорологического наблюдения.
      198. Автоматизированная система наблюдений обеспечивает: измерение и сбор метеорологической информации об основных параметрах атмосферы на аэродроме, обработку этой информации, формирование метеорологических сообщений, отображение, регистрацию и распространение информации по каналам связи для обеспечения взлета и посадки воздушных судов по минимумам II, III (А, B) категории ИКАО.
      199. Автоматизированная система наблюдений за фактической погодой на аэродроме производит автоматические измерения и обработку следующих метеорологических величин:
      1) ветер (направление, скорость, порывы);
      2) видимость (метеорологическая дальность видимости – (далее - МДВ));
      3) дальность видимости на ВПП (в трех точках: начало, середина, конец ВПП);
      4) текущая погода;
      5) облачность;
      6) температура и температура точки росы;
      7) давление;
      8) дополнительная информация;
      9) прогноз типа «тренд».
      При обеспечении полетов по минимумам II и III категорий ИКАО, информация о перечисленных выше метеорологических параметрах передается на средства отображения автоматически, не реже, чем через 1 минуту.
      Время передачи метеорологической информации на средства отображения (блоки индикации) не превышает 15 секунд после окончания обработки измерений (наблюдений).
      200. В автоматизированной системе наблюдений за фактической погодой на аэродроме обеспечивается ручной ввод метеорологических величин и информации, необходимой для вычисления (определения) производных метеорологических параметров и данных для автоматического включения в сводки погоды и передачи на средства отображения.
      201. Автоматизированная система наблюдения за фактической погодой на аэродроме обеспечивает автоматическую передачу метеорологической информации и ее отображение на БИ АИУ, метеорологическом дисплее и других индикаторных устройствах.
      202. Периодичность обновления метеорологической информации на выносных блоках индикации устанавливается техником метеорологом из значений, 30 или 60 минут. При обеспечении полетов по минимумам II и III категорий ИКАО, устанавливается 1-минутный период обновления данных.
      203. При отказе основной персональной электронно-вычислительной машины рабочего места техника-метеоролога обеспечивается оперативный (не более, чем через 15 секунд) переход на резервную машину.

Глава 4. Наблюдения и донесения с бортов воздушных судов

§ 1. Общие положения

      204. Метеорологические наблюдения, проводимые с бортов воздушных судов, используются для получения информации об условиях над районами, недостаточно освещенными обычными наземными наблюдениями и для получения информации о наличии сильной турбулентности, сильного обледенения, сдвига ветра и других явлений, оказывающих неблагоприятное влияние на безопасность полетов воздушных судов.
      205. Аэродромные метеорологические органы по данным наблюдений с бортов воздушных судов (в комплексе с информацией, получаемой из других источников) обеспечивают слежение за изменениями метеорологической обстановки и составление коррективов к прогнозам и предупреждений по маршрутам и районам полетов.
      206. Наблюдения с бортов воздушных судов включают:
      1) регулярные наблюдения с борта на этапах набора высоты и полета по маршруту;
      2) специальные и другие нерегулярные наблюдения с борта на любом этапе полета.

§ 2. Наблюдения с борта воздушных судов

      207. При использовании линии передачи данных «воздух – земля» и применении автоматического зависимого наблюдения (ADS) или режима S вторичного обзорного локатора (далее – ВОРЛ) автоматизированные регулярные наблюдения проводятся каждые 15 минут на этапе полета по маршруту и каждые 30 секунд на этапе набора высоты в течение первых 10 минут полета.
      208. При использовании речевой связи регулярные метеорологические наблюдения с бортов воздушных судов проводятся относительно тех пунктов и интервалов подачи донесений в системе обслуживания движения:
      1) где согласно соответствующим правилам ОВД доводятся донесения о местонахождении воздушного судна;
      2) которые находятся друг от друга на расстояниях, наиболее близко соответствующих интервалам в 1 час полетного времени.
      209. При полетах вертолетов на вертодромы, расположенные на сооружениях в открытом море, регулярные наблюдения с борта вертолетов производятся в пунктах и в периоды времени, которые предусматриваются соглашением между полномочными метеорологическими органами и заинтересованными эксплуатантами вертолетов.
      210. При использовании речевой связи экипаж воздушного судна освобождается от проведения указанных в пункте 215 настоящих Правил регулярных наблюдений в следующих случаях:
      1) воздушное судно не оснащено оборудованием RNAV;
      2) продолжительность полета составляет 2 часа или менее;
      3) воздушное судно находится на расстоянии менее 1 часа полетного времени от следующего намеченного пункта посадки;
      4) полет проходит на высоте ниже 1500 метров (5000 фут).
      211. Специальные наблюдения проводятся с борта воздушных судов если наблюдаются следующие условия:
      1) сильная турбулентность;
      2) сильное обледенение;
      3) сильная горная волна;
      4) грозы без града, скрытые, маскированные, обложные или по линии шквала;
      5) грозы c градом, скрытые, маскированные, обложные или по линии шквала;
      6) сильная пыльная или сильная песчаная буря;
      7) облако вулканического пепла.
      212. При наличии прочих метеорологических условий, не указанных в пункте 211 настоящих Правил, которые по мнению командира воздушного судна влияют на безопасность полетов или заметно отражаются на эффективности полетов других воздушных судов, командир воздушного судна уведомляет об этом соответствующий орган ОВД в кратчайшие сроки.
      213. К метеорологическим условиям, о которых командир воздушного судна сообщает диспетчеру, относятся:
      1) наличие турбулентности;
      2) наличие обледенения;
      3) сдвиг ветра.
      214. В аэродромных сводках и в сообщениях ATIS, информация с борта воздушных судов о сдвиге ветра сохраняется в течение 30 минут, о наличии обледенении и турбулентности в течение 2 часов, затем автоматически отменяется при отсутствии новой информации об их наличии.
      215. При наборе высоты указанные сведения передаются после достижения безопасной высоты, при заходе на посадку после приземления.
      216. При выпуске аэродромным метеорологическим органом предупреждения или сводки о сдвиге ветра в зонах набора высоты или захода на посадку, которые фактически отсутствуют, командир воздушного судна сообщает об этом диспетчеру ОВД немедленно.
      217. Наблюдения с борта воздушных судов производятся по запросу аэродромного метеорологического органа.

§ 3. Регистрация данных наблюдений с борта воздушных судов

      218. Сообщения с бортов воздушных судов, полученные аэродромным метеорологическим органом через орган ОВД, регистрируются в специальном журнале.
      219. Данные наблюдений с борта воздушных судов передаются по линии передачи данных «воздух – земля».
      220. При не обеспечении линии передачи данных «воздух – земля» или применение данной линии не является целесообразным, данные наблюдений с борта воздушных судов в течение полета сообщаются с помощью средств речевой связи.
      221. Данные наблюдений с борта передаются во время полета в момент осуществления наблюдений или сразу после их проведения.
      222. Данные наблюдений с борта воздушных судов передаются в форме донесений с борта.
      223. Специальные наблюдения с борта за облаком вулканического пепла регистрируются в виде донесений с борта в соответствии с пунктами 224, 225 настоящих Правил. Один экземпляр полученного донесения включается в полетную документацию, предназначенную для полетов по маршрутам, которые, по мнению метеорологического полномочного органа и других аэродромных метеорологических органов, затрагиваются облаками вулканического пепла.
      224. При использовании речевой связи регулярные донесения с борта содержат следующие элементы:
      Указатель типа сообщения
      Информация о местоположении:
      Опознавательный индекс воздушного судна, местоположение или широта и долгота, время, эшелон или абсолютная высота полета, следующее местоположение и время пролета, последующая основная точка.
      Оперативная информация: расчетное время прибытия, максимальная продолжительность полета.
      Метеорологическая информация: температура воздуха, направление ветра, скорость ветра, турбулентность, обледенение воздушного судна, влажность (если имеются данные).
      225. При использовании речевой связи специальные донесения с борта содержат следующие элементы:
      Указатель типа сообщения
      Информация о местоположении: опознавательный индекс воздушного судна, местоположение или широта и долгота, время, эшелон или абсолютная высота полета.
      Условия, требующие передачи, выбираются из перечня:
      1) SEV TURB,
      2) SEV ICE,
      3) SEV MTW,
      4) TS GR,
      5) TS,
      6) HYY SS,
      7) VA CLD,
      8) SMELL SU.
      226. Аэродромные метеорологические органы, полномочные на слежение, осуществляют сбор регулярных донесений, полученных с борта воздушных судов с использованием средств речевой связи, и направляют их аэродромным метеорологическим органам смежных районов ОВД, в банки авиаметеорологических данных и ВЦЗП.
      227. Обмен донесениями с борта осуществляется в том виде, в каком они получены, за исключением случаев, когда при использовании речевой связи местоположение дается путем указания пункта передачи донесений органам ОВД и аэродромный метеорологический орган переводит эти данные в соответствующую широту и долготу.
      228. В донесениях с борта воздушного судна о наблюдаемом сдвиге ветра на этапе набора высоты и захода на посадку указывается тип воздушного судна.
      229. При сообщении в сводках или прогнозах об условиях сдвига ветра на этапе набора высоты или захода на посадку, и отсутствии их, командир воздушного судна по возможности немедленно уведомляет об этом соответствующий орган ОВД, за исключением случаев, когда командир воздушного судна знает, что соответствующий орган ОВД уведомлен об этом ранее одним из воздушных судов.
      230. По прибытии воздушного судна на аэродром заполненная форма донесения об облаке вулканического пепла незамедлительно передается эксплуатантом или членом летного экипажа аэродромному метеорологическому органу.
      231. Органы ОВД по получении регулярных донесений с борта воздушных судов с использованием средств речевой связи передают их аэродромному метеорологическому органу (органу слежения) немедленно.

Глава 5. Авиационные прогнозы погоды

      232. В связи с изменчивостью метеорологических элементов в пространстве и во времени и несовершенства методики прогнозирования и определения некоторых элементов получатель прогноза рассматривает конкретное значение любого указанного в прогнозе элемента как наиболее вероятную величину, которую данный элемент содержит в течение периода действия прогноза. В прогнозе указывается время возникновения какого-либо явления или изменения элемента, оно рассматривается как наиболее вероятное время.
      233. Указания относительно точности прогнозов, желательной с точки зрения эксплуатации, содержатся в приложении 2 к настоящим Правилам.
      234. Выпуск аэродромным метеорологическим органом нового прогноза, означает, что ранее выпущенный однотипный прогноз для того же места и на тот же период действия (или часть его) автоматически аннулируется.

§ 1. Прогнозы по аэродрому, для взлета и посадки

      235. Прогноз по аэродрому составляется аэродромным метеорологическим органом, назначенным метеорологическим полномочным органом.
      236. Прогноз по аэродрому выпускается в установленное время и состоит из краткого сообщения об ожидаемых метеорологических условиях в районе аэродрома в течение определенного периода времени.
      237. Прогнозы по аэродрому и коррективы к ним выпускаются в виде прогнозов TAF и включают следующую информацию в указанном порядке:
      1) идентификатор типа прогноза;
      2) указатель местоположения;
      3) время выпуска прогноза;
      4) идентификатор отсутствующего прогноза, когда это применимо;
      5) дата и период действия прогноза;
      6) идентификатор аннулированного прогноза, когда это применимо;
      7) приземный ветер;
      8) видимость;
      9) погода;
      10) облачность;
      11) и ожидаемые значительные изменения одного или нескольких из этих элементов в течение периода действия.
      238. Прогнозы TAF выпускаются и распространяются в кодовой форме TAF, предписанной ВМО.
      239. В дополнение к распространению прогнозов TAF в соответствии с пунктом 238 настоящих Правил, прогнозы TAF распространяются на основании двухсторонних соглашений между государствами.
      240. Прогнозы TAF и коррективы к ним рассылаются в международные банки данных OPMET, центры сбора и обработки информации Республики Казахстан.
      241. Аэродромные метеорологические органы, составляющие прогнозы TAF, осуществляют постоянный контроль за прогнозами и своевременно вносят в них соответствующие коррективы. Длина текста прогнозов и количество указанных в них изменений сводятся к минимуму.
      242. Прогнозы TAF, постоянно не обновляющиеся, аннулируются.
      243. Период действия регулярных прогнозов по аэродрому TAF составляется не менее 6 часов и не более 30 часов, этот период определяется в соответствии с соглашением с эксплуатантами. Регулярные прогнозы TAF с периодом действия менее 12 часов выпускаются каждые 3 часа, а с периодом действия от 12 часов до 30 часов – каждые 6 часов.
      Продолжительность прогнозов погоды по приписным аэродромам составляет 6 часов.
      244. При выпуске TAF, аэродромный метеорологический орган обеспечивает наличие на аэродроме в любое время не более одного действующего прогноза TAF.
      245. В прогнозы погоды по горным аэродромам включаются данные об облачности среднего яруса, если ожидается появление такой облачности на высотах 2000 метров и менее над уровнем аэродрома.
      Термин CAVOK не используется в прогнозах погоды по горным аэродромам.
      246. Аэродромы, не имеющие аэродромных метеорологических органов с синоптической частью, по соглашению между метеорологическим полномочным органом и пользователями информации, обеспечиваются прогнозами погоды по району (площади) ближайшим аэродромным метеорологическим органом с синоптической частью.
      247. При отсутствии информации о фактической погоде по приписным аэродромам составляется ориентировочный прогноз. После получения сводки ориентировочный прогноз уточняется и составляется регулярный прогноз.
      Ориентировочный прогноз отражается в полетной документации аэродромного метеорологического органа.
      248. При включении групп изменения в прогнозы TAF или внесение в них коррективов используются следующие критерии:
      1) в соответствии с прогнозом среднее направление приземного ветра изменится на 60 градусов или более при средней скорости до и (или) после изменения 5 м/с или более;
      2) в соответствии с прогнозом средняя скорость приземного ветра изменится на 5 м/с или более;
      3) в соответствии с прогнозом отклонение от средней скорости приземного ветра (порывы) возрастает на 5 м/с или более при средней скорости до и/или после изменения 8 м/с или более;
      4) в соответствии с прогнозом изменение приземного ветра превысит важные в эксплуатационном отношении значения, предельные величины устанавливаются метеорологическим полномочным органом в консультации с соответствующим полномочным органом ОВД и заинтересованными эксплуатантами с учетом изменений ветра, которые:
      потребуют смены используемой (-ых) ВПП;
      и свидетельствуют о том, что изменение попутного и бокового компонентов на ВПП превысит значения, являющиеся основными эксплуатационными пределами для типичных воздушных судов, выполняющих полеты на данном аэродроме;
      5) в соответствии с прогнозом видимость улучшится и достигнет или превысит одно или несколько из следующих значений или в соответствии с прогнозом видимость ухудшится и станет менее одного или нескольких из следующих значений:
      150, 350, 600, 800, 1500 или 3000 метров;
      5000 метров – в случае выполнения значительного числа полетов по ПВП;
      6) прогнозируется начало или прекращение, или изменение интенсивности любого из следующих явлений погоды или их сочетаний:
      замерзающие осадки;
      умеренные или сильные осадки (включая ливневого типа);
      пыльная буря;
      песчаная буря;
      7) прогнозируется начало или прекращение любого из следующих явлений погоды или их сочетаний:
      ледяные кристаллы;
      замерзающий туман;
      пыльный, песчаный или снежный низовой поземок;
      пыльная низовая метель, песчаная низовая метель или снежная низовая метель;
      гроза (с осадками или без осадков);
      шквал;
      воронкообразное облако (торнадо или смерч);
      8) в соответствии с прогнозом высота нижней границы нижнего слоя или массива облаков протяженностью BKN или OVC увеличится и достигнет или превысит одно или несколько из следующих значений или в соответствии с прогнозом высота нижней границы нижнего слоя или массива облаков протяженностью BKN и OVC уменьшится и станет менее одного или нескольких из следующих значений:
      30, 60, 150 или 300 метров (100, 200, 500 или 1000 фут);
      450 метров (1500 фут) - в случае выполнения значительного числа полетов по ПВП;
      9) в соответствии с прогнозом количество слоя или массива облаков ниже 450 метров (1500 фут) изменится:
      от NSC, FEW или SCT до BKN или OVC;
      от BKN или OVC до NSC, FEW или SCT;
      10) прогнозируется развитие или рассеивание кучево-дождевых облаков;
      11) в соответствии с прогнозом вертикальная видимость улучшится и достигнет или превысит одно или несколько из следующих значений или в соответствии с прогнозом вертикальная видимость ухудшится и станет менее одного или нескольких из следующих значений;
      30, 60, 150 или 300 метров (100, 200, 500 или 1000 фут);
      12) любые другие критерии, основанные на эксплуатационных минимумах данного аэродрома и согласованные между метеорологическим полномочным органом и заинтересованным эксплуатантом.
      249. Прогнозы выпускаются с заблаговременностью не менее 1 часа до начала действия прогнозов. Стандартное время начала действия прогнозов устанавливается по Всемирному скоординированному времени (UTC), начиная с 00.00 часов.
      250. В аэропортах с некруглосуточной работой, а также выпуск 6-часовых прогнозов по МВЛ, начало первого периода первого прогноза отклоняется от стандартного, а заблаговременность выпуска составляет менее 1 часа до начала действия.
      251. Прогноз погоды по аэродрому для передачи открытым текстом и сокращениями обозначается TAF, а корректив к нему TAF AMD. Период действия TAF AMD указывается в группе времени и распространяется на весь оставшийся период действия.
      252. Прогнозы для посадки составляются аэродромным метеорологическим органом, назначенным соответствующим метеорологическим полномочным органом. Такие прогнозы предназначены для удовлетворения требований местных потребителей и для воздушных судов, находящихся в пределах 1 часа полетного времени от аэродрома.
      253. Прогнозы для посадки составляются в виде прогнозов «тренд».
      254. Прогноз погоды типа «тренд» состоит из краткого изложения ожидаемых значительных изменений метеорологических условий на данном аэродроме, прилагаемого к местной регулярной сводке, или местной специальной сводке, или к МЕТАR или SPECI.
      255. Период действия прогноза для посадки типа «тренд» составляет 2 часа со времени, на которое составлена сводка, являющаяся частью прогноза для посадки.
      256. В прогнозе типа «тренд» используются те же единицы и шкалы, что и в сводке, к которой он прилагается.
      257. Прогнозы для посадки по запросу диспетчеров органов ОВД и экипажей воздушных судов передаются открытым текстом.
      258. Прогнозы для взлета составляется аэродромным метеорологическим органом, назначенным метеорологическим полномочным органом.
      259. Прогноз для взлета предоставляется эксплуатантам и членам летного экипажа по запросу в течение 3 часов до ожидаемого времени вылета.
      260. Прогноз для взлета относится к определенному периоду времени и содержит информацию об ожидаемых метеорологических условиях в районе комплекса ВПП. Прогноз для взлета содержит информацию о направлении и скорости приземного ветра, о температуре, давлении (QNH) и о любых других элементах, в отношении которых достигнуто соглашение.
      261. Формат прогноза определяется по соглашению между метеорологическим полномочным органом и соответствующим эксплуатантом (эксплуатантами). Порядок следования элементов, терминология, единицы и шкалы, используемые в прогнозах для взлета, аналогичны соответствующим компонентам сводок по тому же аэродрому.
      262. Аэродромные метеорологические органы, выпускающие прогнозы для взлета, осуществляют постоянный контроль за прогнозами и своевременно вносят в них коррективы.
      263. Критерии выпуска коррективов к прогнозам для взлета определяются по соглашению между аэродромным метеорологическим органом и соответствующим эксплуатантом. Эти критерии соответствуют критериям составления специальных сводок, установленным для конкретного аэродрома.

§ 2. Прогнозы по маршрутам и районам полетов

      264. Прогнозы по маршрутам и районам полетов включают информацию о ветре, температуре воздуха на высотах, особых явлениях погоды, облачности, видимости, а также о других элементах в зависимости от характера полетов и видов выполняемых авиационных работ. Эта информация отражает требования к производству полетов, для обеспечения которых предназначены данные прогнозы, с учетом времени и высоты полета и географической протяженности маршрута.
      265. К особым явлениям погоды относятся:
      1) гроза:
      скрытая,
      маскированная,
      частая,
      по линии шквала,
      скрытая с градом,
      маскированная с градом,
      частая с градом,
      по линии шквала с градом;
      2) линии шквала;
      3) приземный ветер, превышающий 15 м/с для полетов ниже эшелона 100 (или до эшелона полета 150 в горных районах);
      4) умеренная и сильная турбулентность (при сплошной облачности или в ясном небе);
      5) умеренное и сильное обледенение:
      в облаках,
      вследствие переохлажденного дождя;
      6) горная волна;
      7) обложная песчаная (пыльная) буря;
      8) кучево-дождевые облака, связанные с явлениями, перечисленными в подпунктах 1)-7) данного пункта, для эшелонов полета выше 250;
      9) облачность, связанная с явлениями, перечисленными в подпунктах 1)-7) данного пункта, для эшелонов полета 100-250;
      10) облака вулканического пепла;
      11) радиоактивные облака;
      12) туман, осадки, а также другие явления (BR, DS, DZ, FG, FU, GR, GS, HZ, IC, PL, RA, PO, SA, SG, SN, SS, SQ или VA), ухудшающие видимость у поверхности земли до значений менее 5 000 метров (для горных районов менее 10 километров).
      266. Основной формой представления прогнозов по маршрутам и районам полетов по ППП являются прогностические карты особых явлений погоды, карты ветра и температуры воздуха на высотах, в остальных случаях и для полетов по ПВП – прогнозы в форме таблиц или открытого текста согласно приложениям 34 к настоящим Правилам.
      267. При обеспечении полетов воздушных судов применяются карты:
      особых явлений погоды до эшелона полета 100
      (или до эшелона полета 150 в горных районах)        SWL;
      особых явлений погоды для эшелонов полета 100-250   SWM;
      особых явлений погоды для эшелонов полета выше 250  SWH.
      268. На картах особых явлений погоды отражаются необходимые для полета сведения, касающиеся:
      1) гроз;
      2) тропических циклонов;
      3) линий сильных шквалов;
      4) умеренной и сильной турбулентности (при наличии облачности или при ясном небе);
      5) умеренного или сильного обледенения;
      6) обложной песчаной/пыльной бури:
      7) облачности, связанной с явлениями, указанными в подпунктах 1)-5) данного пункта, для эшелонов полета 100-250;
      8) кучево-дождевых облаков, связанных с явлениями, указанными в подпунктах 1)-5) данного пункта, для эшелонов полета выше 250;
      9) местоположения поверхности точно определенных зон конвергенции;
      10) местоположения поверхности, скорости и направления движения фронтальных систем, когда они связаны с особыми явлениями погоды по маршруту;
      11) высоты тропопаузы;
      12) струйных течений;
      13) места распространения облаков вулканического пепла, влияющих на производство полетов воздушных судов;
      14) места аварийного выброса радиоактивных материалов в атмосферу, влияющих на производство полетов воздушных судов, при этом в месте аварии наносится символ радиоактивности и символ радиоактивности на поле карты, широта/долгота места аварии, дата и время аварии и напоминание пользователям проверить NOTAM для соответствующего района.
      269. Для воздушных судов, выполняющих полеты выше эшелона полета 250, сведения в соответствии с подпунктами 1)-6) пункта 268 настоящих Правил указываются, если данные явления ожидаются выше этого эшелона полета, в случае в соответствии с подпунктом 1) пункта 268 настоящих Правил – грозы, требующие выпуска сообщений SIGMET.
      270. Сокращение CB включается, если это связано с появлением или ожидаемым появлением обложных кучево-дождевых облаков или кучево-дождевых облаков с небольшими просветами или без них между отдельными облаками, или с кучево-дождевыми облаками, входящими в слои облачности или скрытыми дымкой. Это не относится к отдельным или рассеянным кучево-дождевым облакам, не входящие в слои облачности или не скрыты дымкой.
      271. Если вулканический пепел или аварийный выброс радиоактивных материалов в атмосферу оправдывают нанесение на карты особых явлений погоды символа вулканического пепла или символа радиоактивности, эти символы наносятся на все такие карты (для низкого, среднего и высокого уровня) независимо от высоты, которой достиг или может достичь столб пепла или радиоактивного материала.
      272. Сокращение СВ или условное обозначение грозы на картах особых явлений погоды означает, что на картах нанесены все явления погоды, обычно связанные с наличием кучево-дождевых облаков или грозы:
      умеренное или сильное обледенение;
      умеренная или сильная турбулентность и град.
      273. Карты особых явлений погоды подготавливаются ВЦЗП в виде прогнозов SIGWX четыре раза в день и действуют в течение установленных периодов действия, составляющих 24 часа, после сбора (в 00.00, 06.00, 12.00 и 18.00 UTC) синоптических данных, на основе которых разработаны эти прогнозы.
      274. Прогнозы SIGWX выпускаются в виде:
      1) прогнозов SIGWX высокого уровня (SWH) для эшелонов полета 250-630 (400-150 гПа);
      2) прогнозов SIGWX среднего уровня (SWM) для эшелонов полета 100-250 (700-400 гПа) для ограниченных географических районов. Если среднее превышение рельефа местности оказывает значительное топографическое влияние на использование эшелона полета 100, в качестве базиса карт предусматривается более высокий эшелон в соответствии с региональным аэронавигационным соглашением.
      275. Прогнозы SIGWX низкого уровня (SWL) полета для полетов на малых высотах для эшелона 100 (или до эшелона 150 в горных районах или более высокого эшелона, если это необходимо) выпускаются РЦЗП и другими прогностическими центрами.
      276. Выпускаются карты особых явлений погоды для среднего и высокого уровня полета 700 – 150 гПа и для полета на малых высотах (ниже 700 гПа).
      277. Прогнозы в узлах регулярной сетки, подготовленные ВЦЗП, содержат:
      1) данные о ветре и температуре для эшелонов полета 50 (850 гПа), 100 (700 гПа), 140 (600 гПа), 180 (500 гПа), 240 (400 гПа), 300 (300 гПа), 340 (250 гПа), 390 (200 гПа), и 450 (150 гПа);
      2) информацию о высоте тропопаузы в единицах эшелона полета и температуре тропопаузы;
      3) информацию о направлении, скорости и максимального ветра и его высоте в единицах эшелона полета;
      4) данные о влажности для эшелонов полета 50 (850гПа), 100 (700гПа), 140 (600гПа), 180 (500гПа);
      5) данные о геопотенциальной абсолютной высоте для эшелонов полета 50 (850 гПа), 100 (700 гПа), 140 (600 гПа), 180 (500 гПа), 240 (400 гПа), 300 (300 гПа), 340 (250 гПа), 390 (200 гПа) и 450 (150 гПа).
      Требования по составлению карт и таблиц приводятся в приложении 3 к настоящим Правилам.
      278. По соглашению между авиационными пользователями и метеорологическим полномочным органом при метеорологическом обеспечении полетов на малых высотах используются прогнозы погоды, составленные в формате кода GAMET. Формат и содержание кода GAMET приводится в приложении 5 к настоящим Правилам.
      279. Прогнозы погоды в форме открытого текста по районам (секторам) полетов составляются каждые 3 часа с периодом действия 6 часов и заблаговременностью не менее 1 часа до начала действия.
      В аэропортах с некруглосуточной работой начало периода действия первого прогноза по районам полетов отличается от стандартного срока.
      280. Порядок следования элементов в прогнозах по маршруту (и (или) коррективах к ним) в форме открытого текста с принятыми сокращениями совпадает с порядком следования соответствующих элементов в кодовой форме сообщения.
      281. Используемая терминология и единицы измерения являются аналогичными соответствующим компонентам сводок и прогнозов по аэродрому.
      282. При обеспечении международных полетов по маршрутам и районам полетов в качестве опознавательных индексов прогнозов используются обозначения: AREA FCST и ROUTE FCST, при внесении коррективов, перед ними ставится индекс AMD.
      283. Используемый в прогнозах TAF термин CAVOK в прогнозах по маршрутам и районам полетов не применяется.
      284. При использовании прогнозов в форме открытого текста для полетов по ППП включаются следующие данные:
      1) маршрут полета;
      2) срок действия прогноза (от – до);
      3) краткая характеристика синоптической обстановки;
      4) ветер и температура воздуха на стандартных изобарических поверхностях;
      5) особые условия погоды;
      6) облачность;
      7) высота тропопаузы;
      8) при наличии струйного течения – высота оси струи, направление и скорость максимального ветра;
      9) высота нижней и верхней границы слоя, в котором скорость ветра превышает 150 км/ч.
      285. В текст прогноза для полетов ПВП включаются:
      a) вид прогноза (по маршруту, району или сектору);
      1) маршрут (район) полета;
      2) срок действия прогноза (от – до);
      3) краткая характеристика синоптической обстановки;
      4) ветер и температура воздуха у поверхности земли (только для районов АХР) и на высотах над уровнем моря;
      5) видимость у поверхности земли;
      6) особые явления погоды;
      7) облачность (количество и форма облаков, высота нижней и верхней границ над поверхностью земли, в горных районах - над уровнем моря);
      8) обледенение;
      9) турбулентность;
      10) высота уровня 0 градусов Цельсия;
      11) степень закрытия гор, искусственных препятствий облаками;
      12) минимальное давление по маршруту (району) полета, приведенное к уровню моря.
      286. Для описания изменений условий по месту и времени в прогнозах в форме открытого текста используются термины: «в период от … до…», «на участке от … до … », «местами», «в осадках», «в низинах», «в долинах рек», «над озерами», «над склонами», для уточнения по времени и месту с применением широты/долготы или географических пунктов.
      287. Коррективы к прогнозам по маршрутам и районам полетов составляются аэродромными метеорологическими органами, когда ожидаются следующие изменения:
      1) ветер на высотах изменится по направлению на 30 градусов или более, если до и после изменения скорость составляет 60 км/ч или более, и скорость ветра изменится на 40 км/ч или более;
      2) температура воздуха на высотах изменится на 5 градусов и более;
      3) ожидается возникновение зон турбулентности или обледенение, не предусмотренные в ранее данном прогнозе, или ожидается, что интенсивность указанных явлений возрастет или уменьшится;
      4) ожидается возникновение или прекращение других особых явлений;
      5) ожидается понижение (повышение) высоты облаков и (или) видимости до значений ниже (выше) минимумов, установленных для полетов по ПВП.

§ 3. Зональные прогнозы GAMET для полетов на малых высотах

      288. Если плотность воздушного движения ниже эшелона полета 100 (или до эшелона полета 150 в горных районах, или, при необходимости, выше) требует регулярного выпуска и распространения зональных прогнозов для таких полетов, частота выпуска, формат и фиксированное время или период действия таких прогнозов и критерии выпуска к ним коррективов, определяются метеорологическим полномочным органом в консультации с пользователями.
      289. Если плотность воздушного движения ниже эшелона полета 100 вызывает необходимость выпуска информации AIRMET в соответствии с главой 7 настоящих Правил, зональные прогнозы для таких полетов составляются в формате, согласованном с метеорологическим полномочным органом.
      290. При использовании открытого текста с сокращениями прогноз составляется в форме зонального прогноза GAMET, используя при этом принятые ИКАО сокращения и численные величины, при использовании формата карты прогноз составляется в виде комбинации прогнозов ветра на высотах и температуры воздуха на высотах и прогноза явлений SIGWX.
      291. При подготовке зональных прогнозов в формате GAMET они содержат два раздела:
      раздел I, содержащий данные о явлениях погоды на маршруте, представляющих опасность для полетов на малых высотах, используемые для выпуска информации AIRMET;
      раздел II, содержащий дополнительную информацию, требующуюся для полетов на малых высотах.
      Содержание и порядок элементов в зональном прогнозе, составляемом в формате GAMET, должны соответствовать образцу, приведенному в приложении 5 к настоящим Правилам. Дополнительные элементы в разделе II включаются в соответствии с соглашением между метеорологическим полномочным органом и органом ОВД.
      292. Зональные прогнозы в форме GAMET выпускаются для слоя от поверхности земли до эшелона полета 100 (или 150 в горных районах, или, при необходимости, выше) и содержат данные о явлениях погоды на маршруте, представляющих опасность для полетов на малых высотах, используемые для выпуска информации AIRMET и дополнительные данные, требующиеся для полетов на малых высотах.
      293. Зональные прогнозы с коррективами к ним, распространяемые локально, составляются в одной из форм, предусмотренных для обмена такой информацией между аэродромными метеорологическими органами, или в какой-либо другой форме по договоренности между метеорологическими аэродромными органами.
      294. Порядок следования элементов в зональных прогнозах (или в коррективах к ним) в форме открытого текста с принятыми сокращениями совпадает с порядком следования соответствующих элементов в кодовой форме сообщения.
      295. Используемая терминология и единицы измерения являются аналогичными соответствующим компонентам сводок и прогнозов по аэродрому.
      296. Зональные прогнозы для полетов на малых высотах, подготавливаемые для выпуска информации AIRMET, составляются каждые 6 часов, при этом период их действия составляет 6 часов и передаются соответствующим аэродромным метеорологическим органам не позднее, чем за 1 час до начала периода их действия.

§ 4. Содержание зональных прогнозов
для полетов на малых высотах

      297. При представлении прогнозов в форме карт, в полетную документацию для полетов на малых высотах, в том числе полетов по ПВП, до эшелона полета 100 (или, при необходимости, до эшелона 150, или выше в горных районах), включается следующая информация:
      1) информация из соответствующих сообщений SIGMET и AIRMET;
      2) карты ветра и температуры воздуха на высотах 600, 1500 и 3000 метров (2000, 5000 и 10 000 фут);
      3) карты особых явлений погоды, образцы карт и таблиц в приложении 3 к настоящим Правилам.
      298. При представлении прогнозов не в форме карт, в полетную документацию для полетов по ПВП, до эшелона полета 100 (при необходимости до эшелона 150 или выше в горных районах), включается следующая информация:
      1) SIGMET и AIRMET;
      2) зональные прогнозы GAMET в соответствии с приложением 5 к настоящим Правилам.

Глава 6. Информация SIGMET и AIRMET и предупреждения об опасных
метеорологических условиях и явлениях погоды

§ 1. Предупреждения по аэродрому,
маршрутам и районам полетов

      299. В целях обеспечения безопасности полетов и сохранности авиационной техники, аэродромные метеорологические органы выпускают предупреждения о возникновении или изменении интенсивности метеорологических условий и явлений погоды.
      300. К опасным для полета метеорологическим явлениям относятся:
      1) на аэродроме вылета и посадки – гроза, град, сильная болтанка, сильный сдвиг ветра, замерзающие осадки (гололед), сильное обледенение, смерч, ураган, сильная пыльная буря, сильные ливневые осадки, вулканический пепел;
      2) по маршруту полета – град, гроза, сильное обледенение, сильная болтанка, сильная электризация воздушного судна, вулканический пепел, радиоактивные облака.
      301. Предупреждения представляют собой описание открытым текстом фактических и (или) ожидаемых явлений погоды по маршруту, аэродрому району аэродрома, в зоне взлета и посадки. Выпускаются оповещения и предупреждения о сдвиге ветра.
      302. В предупреждениях по аэродрому в форме открытого текста сообщается краткая информация о метеорологических условиях, оказывающих неблагоприятное воздействие на воздушные суда на земле, аэродромное оборудование и технические средства обеспечения полетов. Предупреждение выпускается аэродромным метеорологическим органом и передается в службы аэропорта.
      303. Предупреждения по аэродрому аннулируются, при отсутствии наблюдений условий и (или) когда не ожидается их возникновение на аэродроме.
      304. Предупреждения по аэродрому выпускаются в связи с фактическим или ожидаемым возникновением одного или нескольких нижеследующих явлений и условий:
      грозы;
      града;
      снега (включая ожидаемое или наблюдаемое накопление снега);
      замерзающих осадков (гололеда);
      инея или изморози;
      шквала, смерча;
      песчаной или пыльной бури;
      поднимающегося песка или пыли;
      ветра со скоростью 15 м/с и более (с учетом порывов) независимо от направления;
      вулканического пепла;
      понижение температуры до минус 30 градусов и ниже или ее повышение до плюс 40 градусов и выше (в зависимости от региона могут устанавливаться другие критерии по соглашению между метеорологическим органом и пользователями);
      других явлений, согласованных на локальном уровне.
      305. При ожидаемом возникновении условий или явлений, не предусмотренных в ранее выпущенном предупреждении, или изменений их интенсивности, продолжительности, составляется новое предупреждение.
      306. Дополнительная информация готовится открытым текстом с сокращениями, используя утвержденные сокращения ИКАО и численные значения. Использование текста сводится к минимуму. По соглашению с пользователями при большом количестве международных рейсов штормовое предупреждение по аэродрому выпускается на английском языке согласно приложению 6 к настоящим Правилам.
      307. Порядковый номер предупреждения отражает количество предупреждений по аэродрому, выпущенных с 00.01 UTC текущего дня по данному аэродрому.
      308. Предупреждения по маршрутам и районам полетов ниже эшелона полета 100 (или ниже эшелона 150 в горных районах) выпускаются метеорологическим органом, обслуживающим местный диспетчерский пункт (далее – МДП) и составляющим прогнозы по районам полетов в форме открытого текста.
      309. Предупреждения по маршрутам и районам полетов ниже эшелона полета 100 (или ниже эшелона 150 в горных районах) выпускаются в связи с фактическим и (или) ожидаемым возникновением одного из указанных ниже явлений:
      фронтальная или внутримассовая гроза;
      фронтальный шквал и смерч;
      град;
      замерзающие осадки;
      умеренное или сильное обледенение;
      умеренная или сильная турбулентность;
      песчаная или пыльная буря;
      скорость ветра у земли 15 м/с и более независимо от направления;
      видимость менее 5000 метров;
      нижняя граница облачности 300 метров;
      кучево-дождевые и башенкообразные облака.
      По согласованию с авиационными пользователями устанавливаются другие критерии для выпуска предупреждений по району полетов.
      310. Предупреждение сообщаются местному диспетчерскому пункту для последующей передачи воздушным суднам, находящимся в полете и аэродромным метеорологическим органам, обеспечивающим полеты в смежных районах МДП.
      311. Текст предупреждений включает в себя:
      1) наименование (предупреждение), его порядковый номер за текущие сутки;
      2) указание района, маршрута;
      3) слово «действительно» и группу «дата – время»;
      4) явления;
      5) указание о том является информация фактической или прогностической;
      6) местоположение явления, смещение;
      7) изменение интенсивности.
      312. При дальнейшем не наблюдении и (или) не ожидании явления, указанного в предупреждении, составляется сообщение об отмене выпущенного ранее предупреждения.
      Порядковый номер предупреждения отражает количество предупреждений, выпущенный с 00.01 UTC текущего дня по данному маршруту (району) полета.

§ 2. Информации AIRMET и SIGMET

      313. Информация AIRMET выпускается для обеспечения международных полетов ниже нижнего эшелона полета 100 (или ниже эшелона 150 в горных районах или, при необходимости, выше) аэродромным метеорологическим органом в соответствии с соглашением.
      314. Информация AIRMET представляет собой краткое описание открытым текстом с сокращениями фактических и (или) ожидаемых определенных явлений погоды по маршруту полета, не включенные в зональные прогнозы для полетов на малых высотах, составленные в соответствии с положениями пунктов 288289 и 290 настоящих Правил, и влияющие на безопасность полетов на малых высотах и на эволюцию этих явлений во времени и пространстве.
      Порядок составления сообщений AIRMET содержатся в приложении 7 к настоящим Правилам.
      315. Метеорологический орган, зона ответственности которого охватывает несколько РПИ и (или) диспетчерских районов, выпускает отдельные сообщения AIRMET для каждого РПИ и (или) диспетчерского района в своей зоне ответственности.
      316. РПИ, при необходимости, делится на подрайоны (субрайоны).
      317. В сообщение AIRMET для полетов ниже эшелона 100 (или ниже эшелона 150 в горных районах или, при необходимости, выше) включается только одно из перечисленных явлений с использованием сокращений, указанных в приложении 8 к настоящим Правилам:
      318. Информация AIRMET не содержит описательный материал, помимо указанного в приложении 8 настоящих Правил. В информации AIRMET, касающейся гроз или кучево-дождевых облаков, не упоминаются, связанные с ними, турбулентность и обледенение.
      319. Порядковый номер отражает количество сообщений AIRMET, выпущенных с 00.01 UTC текущего дня по РПИ.
      320. Период действия сообщения AIRMET не превышает 4 часа.
      321. Информация AIRMET аннулируется при отсутствии наблюдений явлений или когда не ожидается их возникновение в данном районе.
      322. Сообщения AIRMET направляются аэродромным метеорологическим органам (органам слежения) соседних РПИ и другим аэродромным метеорологическим органам в соответствии с договоренностью с метеорологическим полномочным органом.
      323. Информация SIGMET выпускается аэродромным метеорологическим органом (орган слежения) и представляет собой краткое описание открытым текстом с сокращениями фактических и (или) ожидаемых определенных явлений погоды по маршруту полета, влияющих на безопасность полета воздушных судов и предполагаемую эволюцию данных явлений во времени и в пространстве.
      324. Информация SIGMET аннулируется при отсутствии наблюдений явлений или когда не ожидается их возникновение в данном районе.
      325. Период действия сообщения SIGMET не превышает 4 часа. Период действия выпускаемых сообщений SIGMET, касающихся облака вулканического пепла, увеличивается до 6 часов.
      326. Сообщения SIGMET в отношении облака вулканического пепла, основываются на консультативной информации, предоставляемой соответственно VAAC, назначенным в соответствии с региональным аэронавигационным соглашением.
      327. Между органом метеорологического слежения и соответствующим РДЦ (ЦПИ) осуществляется тесная координация в целях обеспечения согласованности информации о вулканическом пепле, включаемой в сообщения SIGMET и NOTAM.
      328. Сообщения SIGMET выпускаются не ранее, чем за 4 часа до начала периода действия.
      329. Специальные сообщения SIGMET, касающиеся облака вулканического пепла, выпускаются, как только это становится практически возможным, но не позднее, чем за 12 часов до начала периода действия. Сообщения SIGMET об облаке вулканического пепла уточняются каждые 6 часов.
      330. В сообщение SIGMET включается одно из перечисленных явлений с использованием нижеуказанных сокращений:
      1) на крейсерских эшелонах независимо от высоты:
      гроза:
      скрытая                                OBSC TS
      маскированная                          EMBD TS
      частая гроза                           FRQ TS
      по линии шквала                        SQL TS
      скрытая с градом                       OBSC TSGR
      маскированная с градом                 EMBD TSGR
      частые грозы с градом                  FRQ TSGR
      по линии шквала с градом               SQL TSGR
      турбулентность:
      сильная турбулентность                 SEV TURB
      обледенение:
      сильное обледенение                    SEV ICE
      сильное обледенение
      вследствие переохлажденного дождя      SEV ICE (FZRA)
      горная волна:
      сильная горная волна                   SEV MTW
      пыльная буря:
      сильная пыльная буря                   HYY DS
      песчаная буря:
      сильная песчаная буря                  HVY SS
      вулканический пепел:
      вулканический пепел                    VA (+название вулкана,
      (независимо от высоты)                 если оно известно)
      радиоактивное облако                   RDOACT CLD

      331. Содержание и порядок элементов сообщения SIGMET соответствует согласно приложению 9 к настоящим Правилам.
      332. Порядковый номер, упоминаемый в приложении 9 к настоящим Правилам, отражает количество сообщений SIGMET, выпущенных с 00.01 UTC текущего дня по РПИ. Аэродромные метеорологические органы (органы слежения), зона ответственности которых охватывает несколько РПИ и (или) диспетчерских районов, выпускают отдельные сообщения SIGMET для каждого РПИ и (или) диспетчерского района в своей зоне ответственности.
      333. Сообщения SIGMET направляются органам метеорологического слежения, ВЦЗП и другим аэродромным метеорологическим органам в соответствии с региональным аэронавигационным соглашением. Сообщения SIGMET о вулканическом пепле направляются также VAAC.
      Сообщения SIGMET рассылаются международным банкам данных OPMET.
      334. Информация SIGMET составляется на основании информации, полученной в донесениях с борта воздушного судна, анализа аэросиноптического фактического и прогностического материала, данных наземных и радиолокационных наблюдений.
      335. Текст предупреждения SIGMET содержит следующую информацию:
      1) наименование сообщения и его порядковый номер;
      2) дата и период действия;
      3) наименование явления;
      4) вид информации (OBS, FCST);
      5) район ОВД или его часть, сектор;
      6) смещение;
      7) интенсивность и ее изменение.
      336. Информация SIGMET не содержит излишний описательный материал. В описание явлений, в отношении которых выпускается сообщение SIGMET, не включается иной дополнительный материал, помимо указанного в пункте 330 настоящих Правил.
      В информации SIGMET, касающейся гроз или тропического циклона, не упоминаются связанные с ними турбулентность и обледенение.
      Требования, касающиеся информации SIGMET и AIRMET, приводятся в  приложении 7 к настоящим Правилам.
      337. Информация SIGMET аннулируется при отсутствии наблюдений явлений или когда не ожидается их возникновение в данном районе.

§ 3. Предупреждения и оповещения о сдвиге ветра

      338. Предупреждения о сдвиге подготавливаются аэродромным метеорологическим органом, назначенным метеорологическим полномочным органом, для аэродромов, в соответствии с условиями, согласованными на местном уровне с соответствующими органами ОВД и заинтересованными эксплуатантами.
      Предупреждения о сдвиге ветра содержат краткую информацию о наблюдаемом или ожидаемом сдвиге ветра, оказывающем неблагоприятное воздействие на воздушное судно на траектории захода на посадку или взлета или при заходе на посадку по кругу в пределах между уровнем ВПП и 500 метров (1600 фут) над этим уровнем или на воздушное судно на ВПП во время после посадочного пробега или разбега при взлете.
      Если местные топографические условия вызывают значительный сдвиг ветра на высотах более 500 метров (1600 фут) над уровнем ВПП, высота 500 метров (1600 фут) не является предельной.
      339. Предупреждения о сдвиге ветра для прибывающих или вылетающих воздушных судов аннулируются при отсутствии сдвига ветра в сообщениях с воздушных судов, или по прошествии согласованного периода времени. Критерии аннулирования предупреждения о сдвиге ветра устанавливаются на месте для каждого аэродрома по согласованию между метеорологическим полномочным органом, аэронавигационной организацией и заинтересованными эксплуатантами.
      340. Сведения о наличии сдвига ветра получают с помощью:
      1) системы датчиков приземного ветра и (или) датчиков давления, расположенных для контроля конкретной ВПП или ВПП и соответствующих траекторий захода на посадку и вылета;
      2) наблюдений с борта воздушных судов на этапе набора высоты или захода на посадку;
      3) из другой метеорологической информации, полученной с помощью соответствующих датчиков, установленных на имеющихся вблизи аэродрома или на близлежащих возвышенных участках мачтах или вышках.
      341. Условия для сдвига ветра, связаны со следующими явлениями:
      гроза, микропорывы, воронкообразные облака (торнадо или водяные смерчи) и фронтальные порывы;
      фронтальные поверхности;
      сильный приземный ветер, усугубляемый местными топографическими условиями;
      фронты морского бриза;
      горные волны (включая шкваловые вороты на малых высотах в районе аэродрома;
      температурные инверсии на малых высотах.
      342. Пилоты воздушных судов в донесениях о сдвиге ветра используют такие классифицирующие термины, как «умеренный», «сильный» или «очень сильный», основанные в значительной степени на их субъективной оценке интенсивности имеющегося сдвига ветра. Такие донесения включаются в предупреждения о сдвиге ветра без изменений.
      343. Предупреждения (оповещения) о сдвиге ветра выпускаются в соответствии с образцом согласно приложению 10 к настоящим Правилам и рассылаются заинтересованным сторонам.
      344. Порядковый номер, упоминаемый в образце, указанном в приложении 10 к настоящим Правилам, отображает количество предупреждений о сдвиге ветра, выпущенных с 00.01 UTC текущего дня по данному аэродрому.
      345. Использование текста, помимо сокращений, перечисленных в образце, согласно приложению 10 к настоящим Правилам, сводится до минимума. Дополнительная информация составляется открытым текстом с сокращениями, утвержденными ИКАО. При отсутствии утвержденных ИКАО сокращений используется открытый текст на английском языке.
      346. При использовании донесения с борта воздушного судна для подготовки предупреждения о сдвиге ветра или для подтверждения ранее выпущенного предупреждения, соответствующее донесение с борта воздушного судна, включая тип этого воздушного судна, рассылается без изменений заинтересованным сторонам в соответствии с местной договоренностью.
      347. После получения донесений о наличии сдвига ветра как с борта прибывающего, так и вылетающего воздушного судна, выпускаются два разных предупреждения о сдвиге ветра: одно для прибывающих воздушных судов, другое для вылетающих.
      348. Оповещения о сдвиге ветра распространяются непосредственно автоматизированным наземным оборудованием дистанционного измерения или обнаружения сдвига ветра заинтересованным сторонам в соответствии с местной договоренностью.
      349. Если сообщаются пилотами или выявляются наземным оборудованием микропорывы, в предупреждение и оповещение о сдвиге ветра включается конкретная ссылка на микропорыв.
      350. Когда информация наземного оборудования обнаружения или дистанционного измерения сдвига ветра используется для подготовки оповещения о сдвиге ветра, оповещение увязывается с конкретными участками ВПП и расстояниями вдоль траектории захода на посадку или траектории взлета в соответствии с соглашением между метеорологическим полномочным органом, соответствующим полномочным органом ОВД и заинтересованными эксплуатантами.
      351. Предупреждение об ожидаемом сдвиге ветра составляется при метеорологической обстановке в районе аэродрома, способствующей возникновению сдвига ветра.
      Предупреждения о сдвиге ветра составляются открытым текстом с принятыми сокращениями и передаются диспетчерам ОВД и включаются в передачу ATIS и не распространяются за пределы данного аэродрома.

Глава 7. Метеорологическое обеспечение
экипажей воздушных судов

§ 1. Общие положения

      352. Эксплуатанты и члены летного экипажа снабжаются метеорологической информацией для:
      1) осуществляемого эксплуатантами предполетного планирования;
      2) осуществляемого эксплуатантами перепланирования в полете с использованием системы централизованного руководства производством полетов;
      3) использования членами летного экипажа перед вылетом;
      4) воздушных судов, находящихся в полете.
      Метеорологическая информация, которой снабжаются эксплуатанты и члены летного экипажа, отвечает полетным требованиям в отношении времени и высоты полета и географической протяженности маршрута. Соответственно эта информация относится к определенному моменту или периоду полета и является достаточной для обеспечения полета до аэродрома намеченной посадки, и в ней содержатся данные об ожидаемых метеорологических условиях на отрезке маршрута между аэродромом намеченной посадки и запасными аэродромами, назначенными эксплуатантом.
      353. Метеорологическая информация, которой снабжаются эксплуатанты и члены летного экипажа, содержит последние данные и включает следующие сведения, как это устанавливается метеорологическим полномочным органом в консультации с соответствующими эксплуатантами:
      1) прогнозы:
      ветра на высотах;
      температуры и влажности на высотах;
      геопотенциальной абсолютной высоты эшелонов полета;
      высоты тропопаузы в единицах эшелона полета и температуры тропопаузы;
      направления, скорости и максимального ветра и его высоты в единицах эшелона полета;
      явлений SIGWX;
      2) сообщения METAR или SPECI (включая прогнозы типа «тренд») для аэродромов вылета и намеченной посадки и для запасных аэродромов вылета, на маршруте и назначения;
      3) прогнозы TAF или скорректированные прогнозы TAF для аэродрома вылета и намеченной посадки и для запасных аэродромов вылета, на маршруте и назначения;
      4) прогнозы для взлета;
      5) информация SIGMET и соответствующие специальные донесения с борта, касающиеся всего маршрута;
      6) зональные прогнозы GAMET и информация AIRMET для полетов на малых высотах, которые относятся ко всему маршруту;
      7) донесения с борта воздушного судна;
      8) информация МРЛ;
      9) фотографии с метеорологических спутников Земли.
      354. Прогнозы, в подпункте 1) пункта 353 настоящих Правил, составляются из цифровых прогнозов, предоставляемых ВЦЗП. Если указано, что прогноз составлен ВЦЗП, в содержащуюся в нем метеорологическую информацию изменения не вносятся. Карты, взятые из цифровых прогнозов, составленных ВЦЗП, предоставляются фиксированных зон действия согласно приложению 3 к настоящим Правилам.
      355. Если прогнозы ветра и температуры воздуха на высотах, перечисленные в подпункте 1) пункта 353 настоящих Правил, предоставляются в виде карт, они представляют собой действительные на фиксированное время прогностические карты стандартных эшелонов полета.
      Если прогнозы явлений SIGWX, перечисленные в подпункте 1) пункта 353 настоящих Правил, предоставляются в виде карт, они представляют собой действительные на фиксированное время прогностические карты слоя атмосферы, ограниченного стандартными эшелонами полета.
      356. Прогнозы ветра и температуры воздуха на высотах и погодных явлений SIGWX выше эшелона 100, требующиеся для осуществляемого эксплуатантом предполетного планирования и перепланирования в ходе полета, предоставляются после их получения и не позднее, чем за 3 часа до вылета. Прочая метеорологическая информация, необходимая для осуществляемого эксплуатантом предполетного планирования и перепланирования в ходе полета, предоставляется заранее.
      357. Метеорологический полномочный орган, организующий предоставление обслуживания эксплуатантам и членам летного экипажа, координирует с метеорологическими полномочными органами других государств меры, направленные на получение от них необходимых сводок и (или) прогнозов.
      358. Эксплуатанты и члены летного экипажа снабжаются метеорологической информацией непосредственно аэродромным метеорологическим органом на основе консультации с эксплуатантами по соглашению между метеорологическим полномочным органом и соответствующим эксплуатантом.
      359. По соглашению между метеорологическим полномочным органом и соответствующим эксплуатантом эксплуатанты и члены летного экипажа снабжаются метеорологической информацией одним из следующих способов:
      1) рукописный или печатный материал, в том числе установленные карты и формы;
      2) данные в цифровой форме;
      3) консультация;
      4) показ;
      5) с учетом подпунктов 1) - 4) данного пункта автоматизированная система предполетной информации, обеспечивающая возможность самостоятельной консультации и составления полетной документации. Доступ эксплуатантов и членов экипажа для консультации к метеорологическому органу по телефону или с использованием других приемлемых средств связи сохраняется.
      360. На основе консультаций с эксплуатантом метеорологический полномочный орган определяет:
      1) тип и формат подлежащей предоставлению информации;
      2) способы и средства снабжения этой информацией.
      361. По запросу эксплуатантов в метеорологическую информацию, предоставляемую для планирования полетов, включаются данные, необходимые для определения самого нижнего безопасного эшелона полета.
      362. Экипажи воздушных судов обеспечиваются метеорологической информацией перед вылетом и в полете. Эта информация соответствует времени, высоте и маршруту (району) полета. В период предполетной подготовки экипажи воздушных судов обеспечиваются:
      1) устной метеорологической консультацией;
      2) данными о фактической погоде и прогнозами по аэродромам вылета, посадки и запасным;
      3) прогнозами и штормовыми предупреждениями по маршрутам и районам полетов и информацией SIGMET (информация о наличии или ожидаемых метеоявлениях по маршруту полета);
      4) прогнозами ветра и температуры по высотам и прогнозами особых явлений погоды.
      363. Для метеорологического обеспечения полетов по выполнению авиационных работ используются прогнозы по маршрутам и районам полетов.
      364. При метеорологическом обеспечении полетов МВЛ с подбором посадочных площадок вне воздушных трасс и установленных маршрутов, составляются прогнозы погоды по районам полетов.
      365. Карты-схемы районов прогнозирования размещаются на рабочих местах специалистов органов ОВД и аэродромных метеорологических органов, участвующих в обслуживании авиационных работ.
      366. В целях повышения метеорологической освещенности района авиационных работ создаются временные метеорологические посты и привлекаются к передаче информации о погоде специалисты, прошедшие специальную подготовку.
      367. Соответствующее решение принимается метеорологическим полномочным органом по согласованию с эксплуатантом и органом ОВД.
      368. Порядок метеорологического обеспечения авиационных работ включает:
      1) перечень районов, по которым составляются прогнозы погоды, в том числе, смежных метеорологических органов;
      2) критерии для выпуска коррективов к прогнозам по районам полетов;
      3) перечень станций (пунктов), где производятся метеорологические наблюдения, период их работы;
      4) доведение метеорологической информации до экипажей воздушных судов при предполетной подготовке и во время выполнения полетов;
      5) получение метеорологической информации от экипажей воздушных судов;
      6) доведение метеорологической информации до органов ОВД.
      369. Информация, предназначенная для обеспечения полета по маршруту, достаточна для полета до аэродрома первой посадки, где экипажу предоставляется новая информация. Если на аэродроме первой посадки не обеспечивается информация для дальнейшего полета, она предоставляется экипажу на аэродроме вылета.
      370. Обеспечение метеорологической информацией экипажей вылетающих воздушных судов производится на основании суточных планов полета, передаваемых аэродромному метеорологическому органу диспетчером «Брифинга» (АДП, КДП, МВЛ), а отдельных рейсов не указанных в плане – на основании дополнительных заявок, передаваемых не позднее 1 часа до планируемого времени вылета. Заявки содержат следующие сведения:
      1) планируемое время вылета;
      2) планируемое время прибытия на аэродром назначения;
      3) маршрут полета и планируемое время прибытия на промежуточный аэродром и время вылета с него;
      4) запасные аэродромы;
      5) эшелон и высота полета;
      6) тип полета (ППП или ПВП).
      371. Метеорологические органы без синоптической части обеспечивают экипажи воздушных судов информацией, получаемой от АМСГ (АМЦ) базового и других аэродромов. Необходимая информация запрашивается у аэродромного метеорологического органа начальником аэродрома вылета (посадочной площадки) или непосредственно командиром воздушного судна по имеющимся каналам связи.
      372. В зависимости от вида и продолжительности полета, метеорологическая информация предоставляется экипажам воздушных судов в форме полетной документации и (или) в устной форме, эта информация помещается также на специальных витринах, стендах, устанавливаемых в помещениях, где проводится предполетная штурманская и метеорологическая подготовка экипажей.
      373. Период действия прогнозов должен перекрывать расчетное время полета до аэродрома посадки и запасного не менее, чем на 30 минут.

§ 2. Консультация и показ информации

      374. Предполетная метеорологическая подготовка экипажей воздушных судов включает как самостоятельное изучение метеорологических условий предстоящего полета, так и получение экипажами на АМСГ необходимой информации о фактических и ожидаемых метеоусловиях по маршруту (району) полетов и на аэродромах.
      375. По запросу проводится консультация членов летного экипажа и (или) прочего персонала, связанного с производством полетов. Целью консультации является снабжение последней полученной информацией о фактических и ожидаемых метеорологических условиях по заданному маршруту полета, на аэродроме намеченной посадки, запасных и прочих соответствующих аэродромах, она служит для пояснения и дополнения содержащейся в полетной документации информации, или по соглашению между метеорологическим полномочным органом и эксплуатантом, вместо полетной документации.
      376. Используемая для проведения консультации информация включает любой или все элементы, перечисленные в пункте 353 настоящих Правил.
      377. Если аэродромный метеорологический орган высказывает мнение об эволюции метеорологических условий в районе аэродрома, существенно отличающееся от включенного в полетную документацию прогноза по аэродрому, обращается внимание членов летного экипажа на данное расхождение.
      378. Консультация, показ и (или) оформление полетной документации обеспечивается аэродромным метеорологическим органом, обслуживающим аэродром вылета.
      379. Член летного экипажа или другое лицо, связанное с производством полетов, в отношении которого поступил запрос о проведении консультации и (или) об оформлении документации, является в аэродромный метеорологический орган в назначенное время по согласованию между аэродромным метеорологическим органом и соответствующим эксплуатантом. При отсутствии возможности проведения консультации в местных условиях аэродрома, аэродромный метеорологический орган предоставляет такое обслуживание по телефону или с помощью других соответствующих средств электросвязи.
      380. Консультация экипажей иностранных воздушных судов при вылете за границу проводится на английском языке, если нет договоренности об использовании для этих целей других языков.
      381. Аэродромный метеорологический орган обеспечивает и проводит консультации членов экипажа воздушного судна или другого персонала, связанного с производством полетов. При консультации экипажу сообщается:
      1) характеристика синоптической обстановки по маршруту (району) полета до аэродрома первой посадки или при возможности до конечного аэродрома на маршруте;
      2) текущие и прогностические данные о ветре на высотах, температуре воздуха на высотах, высота тропопаузы, информация о максимальном ветре;
      3) фактические и ожидаемые явления погоды по маршруту полета и информация о струйных течениях;
      4) фактическое и ожидаемое состояние погоды на аэродромах вылета, посадки и запасных;
      5) другие имеющиеся метеорологические данные по требованию экипажа.
      382. При консультации для обеспечения полетов на малых высотах, в том числе по правилам визуальных полетов, используется метеорологическая информация по высотам до эшелона 100 (или до эшелона полета 150 в горных районах, или, при необходимости выше). Указывается фактическое или ожидаемое возникновение любых явлений, вызывающих понижение видимости на обширном пространстве до величины менее 5000 метров и фактическое или ожидаемое появление облаков, которые влияют на выполнение полета.
      383. Для оказания помощи членам летного экипажа и прочему персоналу, связанному с подготовкой к полету и для использования при инструктаже и консультации на аэродроме метеорологический орган осуществляет показ последней полученной информации:
      1) сводок METAR и SPECI;
      2) прогнозов TAF и прогнозов типа «тренд»;
      3) предупреждений по местному аэродрому;
      4) прогнозов для взлета;
      5) информацию SIGMET и AIRMET и специальных донесений с борта, не отраженных в сообщении SIGMET;
      6) текущих и прогностических карт;
      7) снимков с метеорологических спутников Земли или мозаики и (или) нефанализов;
      8) информации, полученной с помощью наземных метеорологических радиолокаторов.
      384. Показываемый материал является легко доступным для членов летного экипажа и прочего персонала, связанного с производством полетов. По соглашению между аэродромным метеорологическим органом и пользователем показ используется вместо консультации.
      385. Аэродромные метеорологические органы для обеспечения авиационных пользователей метеорологической информацией используют международные банки метеорологических данных или непосредственно запрашивают информацию у аэродромных метеорологических органов зарубежных аэродромов.
      386. После прохождения метеорологической консультации, командир воздушного судна расписывается на бланке регистрации прохождения консультации, указывает бортовой номер, номер рейса, аэродром посадки и время вылета, а также время консультации.
      387. При задержке вылета на 20 минут и более от запланированного времени экипаж уточняет метеорологическую обстановку.

§ 3. Полетная документация

      388. Информация, включаемая в полетную документацию, предоставляется в виде карт, таблиц и открытого текста с сокращениями. Прогнозы погоды по аэродромам заносятся в документацию в кодовой форме TAF или открытым текстом с использованием сокращений и таблиц.
      389. Полетная документация для полетов по ППП продолжительностью 2 часа и менее включает информацию, перечисленную в подпунктах 2)3)5)6) пункта 353 настоящих Правил.
      390. Полетная документация для полета по ППП продолжительностью более 2 часа включает информацию, перечисленную в подпункте 1) пункта 353 настоящих Правил и дополнительно следующую информацию:
      1) данные об ожидаемых особых явлениях погоды на маршруте, о высоте тропопаузы и струйных течениях;
      2) прогнозы по аэродромам вылета, назначения и запасным.
      391. Полетная документация для полетов по ПВП на малых высотах для эшелонов полета 100 (или до эшелона полета 150 в горных районах или более высокого эшелона) вручается экипажу воздушного судна независимо от продолжительности полета, и включает:
      1) сводки METAR и SPECI;
      2) прогнозы TAF и прогнозы типа «тренд»;
      3) предупреждение по аэродрому вылета;
      4) информацию SIGMET и AIRMET;
      5) зональные прогнозы для полетов на малых высотах в виде карт SWL;
      6) прогнозы ветра и температуры в виде карт для пунктов, отстоящих друг от друга не более, чем на 500 километров для следующих абсолютных высот: 600, 1500 и 3000 метров (2000, 5000 и 10000 фут);
      7) зональные прогнозы GAMET;
      8) прогнозы по маршрутам и районам полетов в форме открытого текста с принятыми сокращениями, составленными в соответствии с пунктами 264286 настоящих Правил.
      392. В полетной документации используются выпускаемые ВЦЗП:
      1) прогнозы SIGWX:
      прогнозы SIGWX высокого уровня для эшелонов полета 250-630 (SWH);
      прогнозы SIGWX среднего уровня для эшелонов 100-250 (SWM);
      2) прогнозы в узлах регулярной сетки:
      данные о ветре и температуре для эшелонов полета 50 (850 гПа), 100 (700 гПа), 140 (600 гПа), 180 (500 гПа), 240 (400 гПа), 300 (300 гПа), 340 (250 гПа), 390 (200 гПа) и 450 (150 гПа);
      информацию о высоте тропопаузы в единицах эшелона полета и температуре тропопаузы;
      информацию о направлении, скорости и максимального ветра и его высоте в единицах эшелона полета;
      данные о влажности для эшелонов полета 50 (850 гПа), 100 (700 гПа), 140 (600 гПа), 180 (500 гПа);
      данные о геопотенциальной абсолютной высоте для эшелонов полета 50 (850 гПа), 100 (700 гПа), 140 (600 гПа), 180 (500 гПа), 240 (400 гПа), 300 (300 гПа), 340 (250 гПа), 390 (200 гПа) и 450 (150 гПа).
      393. Используются карты высокого, среднего и низкого уровней выпускаемые ВЦЗП и карты, выпускаемые ГМЦ России в сроки 00.00, 06.00, 12.00, 18.00 UTC.
      Требования по составлению карт и таблиц, используемые в полетной документации, разрабатываются ВМО на основе требований ИКАО и представлены в приложении 3 к настоящим Правилам.
      394. Карты, включаемые в полетную документацию, имеют следующие характеристики:
      1) для удобства пользования наибольший размер карт составляет 42 x 30 сантиметров (стандартный размер А3), а наименьший размер 21 x 30 сантиметров (стандартный размер А4). Выбор размера зависит от протяженности маршрутов и от степени детализации информации, которая указывается на картах по согласованию между метеорологическим полномочным органом и пользователями;
      2) очертания основных географических ориентиров изображаются способом, обеспечивающим простое их распознавание;
      3) основные аэродромы указываются в виде точки и обозначаются первой буквой названия города, который обслуживается данным аэродромом;
      4) географическая сетка координат наносится с меридианами и параллелями, изображенными пунктирными линиями через каждые 10 градусов широты и долготы, точки располагают с интервалами в 1 градус;
      5) значение широты и долготы указывается в различных точках по всей площади карт (не только на полях);
      6) пояснительные надписи на картах для полетной документации делают четкими и простыми, в них указывается название ВЦЗП или центра, предоставляющего информацию, не относящуюся к данным ВСЗП, тип карты, дата и период действия, и при необходимости типы используемых единиц измерения с однозначным толкованием.
      395. Метеорологическая информация, включаемая в полетную документацию, представляется в следующем виде:
      1) ветры на картах указываются стрелками с оперением и с помощью заштрихованных флажков на достаточно густой сетке;
      2) температуры указываются цифрами на достаточно густой сетке;
      3) данные о ветре и температуре, выбираемые из наборов данных, полученных ВЦЗП, наносятся на достаточно густую широтно-долготную сетку;
      4) стрелки ветра превалируют над температурами, и оба эти обозначения выделяются на фоне карты.
      396. В минимальное количество карт для полетов между эшелоном полета 250 и эшелоном полета 630 включаются карты особых явлений погоды верхних слоях атмосферы (эшелон полета 250 – эшелон полета 630) и прогностическая карта ветра и температуры для эшелона 250 гПа. Фактические карты, предоставляемые для предполетного планирования и планирования в полете и для полетной документации, согласовываются между метеорологическим полномочным органом и пользователями.
      397. Карты составляются из цифровых прогнозов, представляемых ВЦЗП.
      398. В полетной документации относительная высота указывается следующим образом:
      1) все сведения о метеорологических условиях по маршруту полета, такие как относительная высота ветра на высотах и турбулентности или высота нижней и верхней границ облаков, указываются в виде эшелонов полета, эти сведения выражаются в величинах давления, абсолютной высоты или для полетов на малых высотах в виде высоты над уровнем земли;
      2) все сведения о метеорологических условиях в районе аэродрома, которые указываются в виде высоты над превышением аэродрома.
      399. Если до вылета члены летного экипажа снабжаются информацией о ветре и температуре воздуха на высотах в виде карт, последние представляют собой прогностические карты для стандартных эшелонов полета. При кратковременных полетах вместо прогностических карт стандартных изобарических поверхностей предоставляются текущие карты, указанные уровни соответствуют стандартным изобарическим уровням.
      400. Карты ветра и температуры воздуха для полетов на малых высотах составляются для точек, находящихся на расстоянии не более 500 километров, и, по крайней мере, для следующих абсолютных высот: 600, 1500 и 3000 метров (2000, 5000 и 10 000 фут).
      401. Если информация о ветре и температуре воздуха на высотах предоставляется в виде таблиц, она включает данные по тем же эшелонам полета, что и данные для высотных карт. Эта информация предоставляется по отдельным точкам на регулярной сетке.
      Формы представления табличных прогнозов ветра и температуры воздуха на высотах оформляются согласно приложению 3 к настоящим Правилам.
      402. Если члены летного экипажа снабжаются до вылета информацией об особых явлениях погоды по маршруту полета в виде карт, они представляют собой карты особых явлений погоды, действительные на указанное фиксированное время. На таких картах отражаются сведения, касающиеся:
      1) гроз;
      2) тропических циклонов;
      3) линий сильных шквалов;
      4) умеренной или сильной турбулентности (при наличии облачности или при ясном небе);
      5) умеренного или сильного обледенения;
      6) обложной песчаной/пыльной бури;
      7) облачности, связанной с явлениями, указанными в подпунктах 1) - 6) данного пункта, для эшелона полета 100-250;
      8) кучево-дождевых облаков, связанных явлениями, указанными в подпунктах 1) - 6) данного пункта, для эшелона полета выше 250;
      9) местоположения поверхности точно определенных зон конвергенции;
      10) местоположения поверхности, скорости и направления движения фронтальных систем, когда они связаны с особыми явлениями погоды по маршруту;
      11) высот тропопаузы;
      12) струйных течений;
      13) места вулканических извержений, сопровождающихся появлением облаков пепла, влияющих на производство полетов воздушных судов, в том числе вулканов, выбрасывающих только пар, с нанесением символа вулканического извержения в месте расположения вулкана и символа вулканического извержения на поле карты, названия вулкана, его международного номера, широты/долготы, даты и времени первого извержения и со ссылкой на SIGMET, NOTA и ASHTAM выпущенные для данного района;
      14) места аварийного выброса радиоактивных материалов в атмосферу, влияющих на производство полетов воздушных судов, при этом в месте аварии наносится символ радиоактивности и символ радиоактивности в поле карты, широта/долгота места аварии, дата и время аварии и напоминание пользователям проверить NOTAM для соответствующего района.
      403. Для воздушных судов, выполняющих полеты выше эшелона полета 250, сведения в подпунктах 1)6) пункта 402 настоящих Правил указываются, если эти явления ожидаются выше этого эшелона полета, в случае подпункта 1) пункта 402 настоящих Правил – грозы, требующие выпуска сообщений SIGMET.
      404. Сокращение СВ включается, если это связано с появлением или ожидаемым появлением обложных кучево-дождевых облаков или кучево-дождевых облаков с небольшими просветами или без них между отдельными облаками, или с кучево-дождевыми облаками, входящими в слои облачности или скрытыми дымкой. Это не относится к отдельным или рассеянным кучево-дождевым облакам, не входящие в слои облачности или не скрыты дымкой.
      405. Если вулканическое извержение или аварийный выброс радиоактивных материалов в атмосферу оправдывают нанесение на карты особых явлений погоды символа вулканической деятельности или символа радиоактивности, эти символы наносятся на все такие карты (для низкого, среднего и высокого уровня) независимо от высоты, которой достиг или может достичь столб пепла или радиоактивного материала.
      406. Сокращение СВ или условное обозначение гроза на картах особых явлений погоды означает, что на картах нанесены все явления погоды, обычно связанные с наличием кучево-дождевых облаков или грозы: умеренное или сильное обледенение воздушных судов, умеренная или сильная турбулентность и град.
      407. На картах особых явлений погоды для полетов на малых высотах, в том числе SWL для полетов по ПВП, выполняемых на высотах до эшелона 100 (при необходимости до эшелона полета 150 или выше в горных районах), указываются необходимые для полета сведения, касающиеся:
      1) явлений, требующих выпуска сообщения SIGMET, в соответствии с приложением 7 к настоящим Правилам, которые повлияют на выполнение полетов на малых высотах;
      2) элементов, включенных в зональные прогнозы для полетов на малых высотах, указанных в приложении 5 настоящих Правил, за исключением элементов 17) и 20), касающихся соответственно ветра и температуры воздуха на высотах и прогнозируемого наименьшего значения QNH.
      Карты особых явлений погоды приводятся в приложении 3 к настоящим Правилам.
      Указания относительно использования терминов ISOL, OCNL и FRQ, касающихся кучево-дождевых облаков и гроз, содержатся в приложении 7 к настоящим Правилам.
      408. При предоставлении полетной документации об особых явлениях погоды по маршруту полета не в виде карт, данная документация предоставляется в виде таблиц и (или) открытого текста с сокращениями.
      409. Полетная документация в отношении прогнозов TAF во всех случаях включает прогнозы TAF по аэродрому вылета и аэродрому намеченной посадки. Для заполнения рабочего плана полета, в полетную документацию включаются прогнозы TAF по одному или нескольким запасным аэродромам, которые выбираются из содержащегося в соответствующем региональном аэронавигационном плане перечне запасных аэродромов по соглашению между метеорологическим полномочным органом и эксплуатантами.
      410. Прогнозы по аэродрому TAF, полученные от других метеорологических органов, включаются в полетную документацию без каких-либо смысловых изменений.
      411. По соглашению между метеорологическим полномочным органом и эксплуатантом в полетную документацию включают прогнозы TAF по запасным аэродромам на маршруте и аэродромам, где планируется совершить промежуточные остановки.
      412. При представлении прогнозов в форме карт в полетную документацию для полетов на малых высотах, в том числе полетов по ПВП, до эшелона полета 100 (или, при необходимости, до эшелона полета 150, или выше в горных районах), включают следующую информацию:
      1) информация из соответствующих сообщений SIGMET и AIRMET;
      2) карты ветра и температуры воздуха на высотах: 600, 1500 и 3000 метров (2000, 5000 и 10 000 фут);
      3) карты особых явлений погоды, указанные в пункте 407 настоящих Правил.
      413. При представлении прогнозов не в форме карт, в полетную документацию для полетов на малых высотах, в том числе полетов по ПВП, до эшелона полета 100 (до эшелона полета 150 или выше в горных районах), включают следующую информацию:
      1) информация SIGMET и AIRMET;
      2) информация, включенная в зональные прогнозы для полетов на малых высотах и указанная в пунктах 299300 настоящих Правил или, если прогнозы выпускаются открытым текстом с сокращениями, зональные прогнозы GAMET.
      Зональный прогноз GAMET оформляется в соответствии с приложением 5 к настоящим Правилам.
      414. При существенном отличии метеорологической информации, предназначенной для включения в полетную документацию, от информации, предоставленной для предполетного планирования и перепланирования в ходе полета, об этом незамедлительно уведомляется эксплуатант и ему предоставляется уточненная информация.
      415. При внесении коррективов непосредственно перед взлетом воздушного судна, когда документация была вручена, аэродромный метеорологический орган направляет необходимый корректив или обновленную информацию эксплуатанту или органу ОВД для передачи на борт воздушного судна.
      416. Если маршрут полета не укладывается полностью на прогностической карте, экипажу на оставшийся участок дополнительно выдается прогностическая карта смежного района или прогноз условий по маршруту в форме таблицы или открытого текста.
      417. Копии комплектов полетной документации, выданных экипажам воздушных судов или использованных ими при предполетной подготовке, сохраняются не менее 30 календарных дней со дня их выпуска. Эта информация представляется по запросу в случаях проведения расследований авиационных происшествий или инцидентов и сохраняется до их завершения.

§ 4. Автоматизированные системы предполетной подготовки

      418. При использовании аэродромным метеорологическим органом автоматизированных систем предполетной информации для представления и показа метеорологической информации авиационным пользователям и членам летного экипажа, представляемая документация соответствует требованиям пунктов 352417 настоящих Правил.
      419. Автоматизированные системы предполетной информации, предоставляющие эксплуатантам, членам летного экипажа и другому заинтересованному авиационному персоналу унифицированный общий терминал доступа к метеорологической информации и данным служб аэронавигационной информации, устанавливаются в соответствии с соглашением между метеорологическим полномочным органом и аэронавигационной организацией.
      420. При использовании автоматизированных систем предполетной информации для предоставления эксплуатантам, членам летного экипажа и другому заинтересованному авиационному персоналу унифицированного общего терминала доступа к метеорологической информации и данным служб аэронавигационной информации, соответствующий метеорологический полномочный орган обеспечивает управление качеством метеорологической информации.
      421. Автоматизированные системы предполетной информации для предоставления метеорологических данных в целях самостоятельной подготовки к полету, предполетного планирования и составления полетной документации:
      1) обеспечивают на постоянной основе своевременное обновление базы данных системы и контроль за достоверностью и целостностью хранимой метеорологической информации;
      2) предоставляют авиационным пользователям и членам летного экипажа и другим заинтересованным авиационным пользователям доступ к системе с использованием соответствующих средств связи;
      3) используют процедуры доступа и запроса, основанные на применении открытого текста с сокращениями и указателей местоположения ИКАО и указателей типа данных в авиационных метеорологических кодах, предписанных ВМО, или основанные на интерфейсе пользователя на базе меню или другие соответствующие механизмы, согласованные между метеорологическим полномочным органом и соответствующими эксплуатантами;
      4) оперативно реагируют на запрос пользователей в отношении информации.
      422. В автоматизированных системах предполетной информации, представляющих средства для самостоятельной подготовки, предусматривается доступ авиационных пользователей и членов летного экипажа для консультаций к аэродромному метеорологическому органу по телефону или с использованием других средств связи.

§ 5. Информация для экипажей воздушных судов,
находящихся в полете

      423. Метеорологический орган снабжает метеорологической информацией, предназначенной для воздушных судов, находящихся в полете, соответствующий орган ОВД и предоставляет ее в сообщение D-ATIS, D-VOLMET или радиовещательные передачи ATIS и VOLMET.
      424. Метеорологическая информация для планирования, осуществляемого эксплутантом в интересах воздушных судов, находящихся в полете, предоставляется во время полета и включает один из следующих элементов:
      1) метеорологические сводки, прогнозы TAF и прогнозы для посадки;
      2) информацию SIGMET и AIRMET, донесения AIREP и специальные донесения с борта, относящиеся к полету, при условии их не отражения в сообщении SIGMET;
      3) информацию о ветре и температуре воздуха на высотах.

Глава 9. Информация для органов обслуживания
воздушного движения, поисково-спасательной службы и служб
аэронавигационной информации

§ 1. Общие положения

      425. Метеорологический полномочный орган назначает аэродромный метеорологический орган для взаимодействия с каждым ОВД. Аэродромный метеорологический орган по согласованию с органом ОВД организует его снабжение последней метеорологической информацией, необходимой для выполнения его функций.
      426. Соответствующий метеорологический орган, обслуживающий аэродромный КДП («Вышка») или диспетчерский пункт подхода (далее – ДПП), представляет собой аэродромный метеорологический орган.
      427. Аэродромный метеорологический орган, обслуживающий ЦПИ или РДЦ, представляет собой аэродромный метеорологический орган, выполняющий функцию органа метеорологического слежения.
      428. Если с местными условиями целесообразно возложить обязанности соответствующего метеорологического органа на два или более метеорологических органа, разделение сферы ответственности производится метеорологическим полномочным органом по согласованию с аэронавигационной организацией.
      429. Метеорологическое обеспечение органов ОВД производится в течение всего периода работы этих органов.
      430. Кроме информации, получаемой через метеорологические органы, в работе органов ОВД используются донесения с борта воздушных судов, содержащие данные о метеорологических условиях на маршрутах полета и в аэродромных зонах взлета и захода на посадку.
      431. Любая метеорологическая информация, запрашиваемая органом ОВД в связи с аварийной ситуацией, предоставляется в максимально короткий срок.
      432. Экстренная информация передается органам ОВД незамедлительно.
      433. Средства связи между метеорологическими органами, и органами ОВД обеспечивают оперативную передачу метеорологической информации и запросов на ее передачу. При передаче печатной и графической информации максимально используются электронные средства. При отсутствии технических средств передачи метеорологическая информация вручается диспетчерам органов ОВД на бумажном носителе под роспись.
      434. Печатная метеорологическая информация, в том числе сводки по аэродромам METAR и SPECI, прогнозы по аэродромам TAF, информация SIGMET и AIRMET, передается пользователям в том виде, в каком она составлена и передана другими аэродромными метеорологическими органами или поступила от них. В сообщениях, где используется открытый текст, применяются принятые сокращения и цифровые значения, не требующие разъяснений.
      435. Для визуализации погодных условий своего аэродрома на пунктах ОВД аэродромной зоны и ДПП размещаются индикаторы (дисплеи) информационных систем или обеспечивается отображение погодных условий на индикаторах автоматизированных комплексов, средств органов ОВД.
      436. Передача диспетчером органа ОВД донесения с борта воздушного судна на борт других воздушных судов прекращается после выпуска аэродромным метеорологическим органом информации SIGMET и (или) AIRMET, составленных на основе этого донесения. Информация SIGMET и AIRMET передается на борт воздушного судна в течение всего периода их действия.
      437. Аэродромный метеорологический орган с синоптической частью обеспечивает консультациями заступающие на дежурство смены диспетчеров органа ОВД. В консультации сообщается следующая информация:
      1) общая характеристика метеорологической обстановки в контролируемых районах ОВД;
      2) фактические и ожидаемые метеорологические условия на воздушных трассах и в районах полетов, аэродромах вылета, посадки и запасных;
      3) предполагаемые траектории смещения радиозондов, запускаемые в период работы смены в контролируемых районах ОВД;
      4) последние данные о состоянии погоды на местном аэродроме, значение атмосферного давления и тенденция его изменения;
      5) техническое состояние метеорологического оборудования, средств связи, готовность дежурной смены метеорологического органа к работе.
      438. В аэропортах, где из-за условий размещения не обеспечивается присутствие дежурного метеоролога на консультации смены службы движения, метеорологическая консультация предоставляется с использованием имеющихся средств связи.
      439. Руководитель полетов (старший диспетчер) органа ОВД и старший смены аэродромного метеорологического органа в период работы осуществляют оперативное взаимодействие по вопросам метеорологического обеспечения.

§ 2. Информация для органов обслуживания воздушного движения

      440. Аэродромный метеорологический орган снабжает диспетчера «Брифинга» аэродромного диспетчерского пункта (далее – АДП) следующей информацией:
      1) местными регулярными и специальными сводками, сводками METAR и SPECI, прогнозами TAF и прогнозами типа «тренд» по соответствующему аэродрому, с коррективами к ним;
      2) информацией SIGMET и AIRMET, предупреждениями и оповещениями о сдвиге ветра и предупреждениями по аэродрому;
      3) любой дополнительной метеорологической информацией, в отношении которой имеются договоренности с органом ОВД;
      4) получаемой информацией об облаке вулканического пепла, в отношении которой сообщение SIGMET еще не было выпущено (по согласованию между метеорологическим полномочным органом и органами ОВД);
      441. Аэродромный метеорологический орган снабжает диспетчерский пункт руления (далее – ДПР) и диспетчерский пункт старта (далее - СДП), следующей информацией:
      1) местными регулярными и специальными сводками;
      2) предупреждениями и оповещениями о сдвиге ветра.
      442. Аэродромный метеорологический орган снабжает посадочный диспетчерский пункт (далее - ПДП) и диспетчерский пункт круга (далее - ДПК) и КДП «Вышка», а на аэродромах, где они совмещены, диспетчерский пункт системы посадки (далее - ДПСП), следующей информацией:
      1) местными регулярными и специальными сводками;
      2) сводками METAR и SPECI, прогнозами TAF и прогнозами типа «тренд» с коррективами к ним по аэродромам посадки и запасным (по запросу);
      3) информацией SIGMET и AIRMET;
      4) данными МРЛ «при работе в режиме «ШТОРМ»»;
      5) данными о ветре на высоте круга и 100 метров (при отсутствии фактических данных о ветре сообщается прогноз ветра на высоте круга);
      6) предупреждениями и оповещениями о сдвиге ветра;
      7) информаций SIGMET и AIRMET, относящимся к воздушному пространству, обслуживаемому данным диспетчерским пунктом.
      443. Аэродромный метеорологический орган снабжает диспетчерский орган (пункт) подхода (далее - ДПП), следующей информацией:
      1) местными регулярными и специальными сводками, сводками METAR и SPECI, прогнозами TAF и прогнозами типа «тренд» с коррективами к ним для аэродрома (ов) обслуживаемого (ых) диспетчерским органом подхода;
      2) информацией SIGMET и AIRMET, предупреждениями и оповещениями о сдвиге ветра, соответствующими специальными донесениями с борта, относящимися к воздушному пространству, обслуживаемому данным ДОП, и предупреждениями по аэродрому;
      3) данными МРЛ «при работе в режиме «ШТОРМ»»;
      4) любой другой дополнительной метеорологической информацией, в отношении которой имеется договоренность;
      5) получаемой информацией об облаке вулканического пепла, в отношении которой сообщение SIGMET еще не было выпущено (по согласованию между полномочными метеорологическими органами и полномочными органами ОВД);
      444. Аэродромный метеорологический орган снабжает местный диспетчерский пункт (далее - МДП), командный диспетчерский пункт местной воздушной линий (далее - КДП МВЛ) следующей информацией:
      1) местными регулярными и специальными сводками;
      2) сводками METAR (по запросу), SPECI (включая прогнозы TREND) по аэродромам посадки и запасным;
      3) прогнозами TAF и коррективами к ним по своему аэродрому, прогнозами по маршрутам и районам полетов;
      4) предупреждениями по аэродрому, предупреждения и оповещениями о сдвиге ветра, предупреждениями по районам полетов;
      5) по запросу прогнозами TAF и коррективами к ним по аэродромам посадки и запасным;
      6) данными МРЛ;
      7) информацией SIGMET (влияющие на безопасность полетов на малых высотах) и (или) AIRMET, соответствующими специальными донесениями с борта, не включенными в данные сообщения;
      8) полученной информацией об облаке вулканического пепла, которая не была включена к этому моменту в информацию SIGMET и (или) AIRMET;
      9) любой дополнительной метеорологической информацией, согласованной между аэродромным метеорологическим органом и органом ОВД.
      445. Соответствующий аэродромный метеорологический орган снабжает РПИ или РДЦ следующей метеорологической информацией:
      1) сводками METAR и SPECI, в том числе текущими данными о давлении по аэродромам и другим точкам, прогнозами TAF и прогнозами типа «тренд» с коррективами к ним, охватывающими РПИ или диспетчерский район, и РПИ или диспетчерского центра и в соответствии с региональным аэронавигационным соглашением, охватывающими аэродромы в соседних РПИ;
      2) прогнозами ветра и температуры воздуха на высотах, прогнозами особых явлений погоды по маршруту полета с коррективами к ним, в частности таких явлений, которые воспрепятствуют выполнению полета по ПВП, информацией SIGMET и AIRMET, специальными донесениями с борта по РПИ или диспетчерскому району и, в соответствии с региональным аэронавигационным соглашением и по запросу РПИ или РДЦ, по соседним РПИ;
      3) данными МРЛ;
      4) спутниковой информацией;
      5) прочей метеорологической информацией, запрошенной РПИ или РДЦ для удовлетворения требований со стороны воздушных судов, находящихся в полете, если соответствующий орган метеорологического слежения запрошенной информацией не располагает, он обращается за помощью к другому аэродромному метеорологическому органу;
      6) полученной информацией об облаке вулканического пепла, в отношении которой сообщение SIGMET еще не было выпущено (по согласованию между метеорологическим полномочным органом и аэронавигационной организацией);
      7) консультативной информацией о вулканическом пепле, выпускаемой VAAC в его районе ответственности;
      8) получаемой информацией об аварийном выбросе радиоактивных материалов в атмосферу (по согласованию между метеорологическим полномочным органом и аэронавигационной организацией).
      446. Спутниковая информация и данные МРЛ предоставляются при наличии соответствующего оборудования.
      447. Сводки METAR/SPECI, прогнозы TAF для других аэродромов, а также информация SIGMET, AIRMET для других РПИ предоставляются РПИ/РОВД. Данные сводки, прогнозы и иная информация предоставляются для аэродрома, в направлении которого осуществляется воздушное движение, включая пролеты.
      448. Информация SIGMET о вулканическом пепле распространяется на расстояния, превышающие 2 часа полета с целью охвата маршруты полета по всей их протяженности.
      449. При предоставлении информации органам ОВД особое внимание уделяется опасным явлениям погоды на маршруте, оказывающие влияние на безопасность полетов воздушных судов. К таким явлениям относятся:
      1) для полетов на крейсерских эшелонах:
      гроза (скрытая, маскированная, часто повторяющаяся или со шквалами, с градом или без града);
      сильное обледенение;
      сильное обледенение вследствие переохлажденного дождя;
      сильная турбулентность;
      сильная горная волна;
      сильная пыльная буря;
      сильная песчаная буря;
      вулканический пепел.
      2) для полетов ниже эшелона 100 или ниже эшелона 150 в горной местности:
      все явления, перечисленные в подпункте 1) данного пункта:
      скорость приземного ветра (средняя скорость приземного ветра на обширном пространстве более 15 м/с или 60 км/ч);
      видимость у поверхности земли на обширном пространстве менее 5000 м, включая явления погоды, обуславливающие уменьшение видимости;
      изолированные и случайные грозы с градом или без града;
      облачность протяженностью SCT, BKN, OVC с высотой нижней границы менее 300 метров (1000 фут) над уровнем земли;
      изолированные (ISOL), случайные (OCNL) и частые (FRQ) кучево-дождевые облака (СВ);
      изолированные (ISOL), случайные (OCNL) и частые (FRQ) башенкообразные кучевые облака (TCU);
      умеренное обледенение (за исключением обледенения, возникающего в конвективных облаках);
      умеренная турбулентность (за исключением турбулентности, возникающей в конвективных облаках);
      умеренная горная волна;
      закрытие гор.
      450. Для обнаружения многих из перечисленных в пункте 449 настоящих Правил явлений используются специальные донесения с борта, спутниковые данные и графическое отображение метеорологической информации и данные метеорологических радиолокаторов.
      451. Органы ОВД снабжаются местными регулярными и специальными сводками, сводками METAR и SPECI, прогнозами TAF и прогнозами типа «тренд», информацией SIGMET и AIRMET, прогнозами ветра и температуры воздуха на высотах с коррективами к ним в той форме, в какой они составляются и направляются другим метеорологическим органам или получаются от них, если иное не предусматривается по соглашению.
      452. Если обеспечивается наличие обработанных на электронно-вычислительной машине данных о верхних слоях атмосферы в узлах регулярной сетки для органов ОВД в цифровой форме в целях последующего использования в электронно-вычислительной машине, обслуживающих эти органы, содержание, формат и правила передачи данных определяются по соглашению между метеорологическим полномочным органом и аэронавигационной организацией. Эти данные предоставляются оперативно по завершению обработки прогнозов.
      453. Метеорологическое обеспечение автоматизированных систем (АС) ОВД и комплекса средств автоматизации в организации ОВД различного уровня отвечает техническим требованиям к нему и осуществляется путем сопряжения АС организации ОВД с автоматизированными метеорологическими измерительными системами и средствами передачи метеорологических данных.

§ 3. Информация для органов управления производством

      454. Для обеспечения безопасности выполнения полетов в период предполетной подготовки и послеполетного обслуживания воздушных судов, авиационно-техническим службам аэропорта и авиакомпаний и для обеспечения безопасности взлета, посадки, стоянки воздушных судов, содержания сооружений аэродрома, аэродромным службам аэропорта, предоставляются официальные метеорологические данные о фактических и ожидаемых погодных условиях на аэродроме в соответствии с настоящими Правилами.

§ 4. Информация для поисково-спасательной службы

      455. Метеорологическая информация, необходимая экипажам воздушных судов, вылетающих для выполнения поисково-спасательных работ, предоставляется аэродромным метеорологическим органом в кратчайший срок по запросу руководителя полетов или другого должностного лица, руководящего поисково-спасательными работами. Указанная информация содержит полные и подробные данные о текущих и прогнозируемых метеорологических условиях в районе поиска, а также по маршруту полета к месту проведения работ и обратно.
      456. Аэродромные метеорологические органы, назначенные метеорологическим полномочным органом, снабжают органы поисково-спасательной службы метеорологической информацией в форме, установленной на основе взаимного соглашения. С этой целью назначенный аэродромный метеорологический орган поддерживает связь с органом поисково-спасательной службы в течение всей поисково-спасательной операции.
      457. По запросу координационного центра поиска и спасения назначенный аэродромный метеорологический орган снабжает (или принимает меры для снабжения) необходимой метеорологической информацией надводные суда, выполняющие поисково-спасательные операции на акваториях, входящих в район ответственности данного аэродрома.
      458. Информация, которой снабжаются координационные центры поиска и спасения, включает сведения о метеорологических условиях, последнем местонахождении пропавшего без вести воздушного судна и сведения о метеорологических условиях по намеченному маршруту данного воздушного судна с указанием:
      1) особых явлений погоды по маршруту полета;
      2) количества и вида облаков (в частности, кучево-дождевых) и высоты нижней и верхней границ облаков;
      3) видимости и явлений, вызывающих ухудшение видимости;
      4) приземного ветра и ветра на высотах;
      5) состояния поверхности земли, в частности наличие снежного покрова или воды;
      6) температуры поверхности моря, состояния моря, ледового покрова, при наличии такового (в случае необходимости при указании района поиска);
      7) давления на уровне моря.
      459. При отсутствии запрошенной информации в аэродромном метеорологическом органе, последний обращается к другим аэродромным метеорологическим органам.
      460. По запросу координационного центра поиска и спасения, метеорологический орган принимает меры для получения подробных сведений о полетной документации, предоставленной экипажу пропавшего без вести воздушного судна, в том числе обо всех коррективах к прогнозу, переданных на борт воздушного судна, находящегося в полете.
      461. С целью способствования проведению поисково-спасательных операций, назначенный аэродромный метеорологический орган по запросу, предоставлет:
      1) полную и подробную информацию о текущих и прогнозируемых метеорологических условиях в зоне поиска;
      2) информацию о текущих и прогнозируемых метеорологических условиях по маршрутам полета, в том числе по маршрутам полета, выполняемых поисковыми воздушными судами при удалении от аэродрома, с которого ведется поиск, и при возвращении на него;
      3) любую другую информацию, необходимую в связи с аварийной ситуацией (включая, при необходимости информацию для морских судов, участвующих в поисковых операциях).

§ 5. Действия, требуемые от метеорологического органа
в случае авиационных происшествий и инцидентов

      462. Любая метеорологическая информация, запрошенная органом ОВД в связи с аварийной ситуацией, предоставляется немедленно.
      463. После получения от соответствующего органа ОВД сигнала оповещения «Тревога», произошедшее на аэродроме авиационное происшествие (инцидент) (далее – АП) на аэродроме (в районе аэродрома), аэродромный метеорологический орган:
      1) проводит полный комплекс метеорологических наблюдений, делает отметки времени на лентах самописцев приборов и результаты наблюдений отражает в дневнике погоды с подписью лица, производившего наблюдения и сохраняет их;
      2) по запросу органа ОВД предоставляет информацию для первоначального сообщения, характеризующую метеорологические условия на момент события;
      3) предоставляет копию комплекта полетной документации, который был представлен членам летного экипажа при прохождении консультации, показа ими в качестве полетной документации.
      464. Аэродромный метеорологический орган обеспечивает надежную сохранность всех метеорологических документов, сводок и другой документации, которую может потребовать комиссия по расследованию АП или инцидента в течение 30 дней.

§ 6. Информация для органов службы аэронавигационной информации

      465. Метеорологический полномочный орган в координации с соответствующим уполномоченным органом в сфере гражданской авиации организует представление последней метеорологической информации соответствующим органам службы аэронавигационной информации, необходимой для выполнения ими своих функций.
      466. Органу службы аэронавигационной информации предоставляется следующая информация:
      1) информация о метеорологическом обслуживании международной аэронавигации, предназначенная для включения в AIP Республики Казахстан.
      2) информация, необходимая для подготовки NОТАМ или ASHTAM, включая информацию:
      о введении, прекращении и значительных изменениях в предоставлении авиационного метеорологического обслуживания. Указанная информация предоставляется органу службы аэронавигационной информации заблаговременно до даты вступления в силу с целью выпуска NОТАМ;
      об аварийном выбросе радиоактивных материалов в атмосферу (по согласованию между метеорологическим полномочным органом и аэронавигационной организацией);
      3) информация, необходимая для подготовки циркуляров аэронавигационной информации, включая информацию:
      об ожидаемых важных изменениях в авиационном метеорологическом обслуживании, правилах и средствах его предоставления;
      о влиянии определенных метеорологических явлений на производство полетов воздушных судов.

Глава 10. Особенности метеорологического обеспечения
авиационных работ, полетов в горной местности, полетов
вертолетов на морские суда и платформы в открытом море

      467. Эксплуатанты воздушных судов, выполняющие авиационные работы обеспечиваются прогнозами погоды, выпускаемыми аэродромным метеорологическим органом по закрепленному району. Прогнозы составляются на 6 часов и выпускаются в период полетов через каждые 3 часа. При необходимости обеспечивается выпуск коррективов к действующим прогнозам и предупреждениям по району полетов.
      468. По согласованию между пользователями и аэродромными метеорологическими органами прогнозы погоды по районам, предназначенные для обеспечения авиационных работ, используются для обеспечения полетов по маршрутам, выполняемых по ПВП.
      469. Для обеспечения полетов в другом районе органов ОВД аэродромный метеорологический орган аэродрома вылета запрашивает прогноз погоды по району работ у аэродромного метеорологического органа, обеспечивающего данный район.
      470. В зависимости от климатических особенностей, рельефа местности и размеров, закрепленный район прогнозирования разделяется на несколько площадей, границы и обозначения которых, определяются по согласованию между аэронавигационной организацией и метеорологическим полномочным органом (в географических координатах).
      471. Перечень установленных площадей и изменения к нему рассылаются в адреса аэродромных метеорологических органов, обеспечивающих полеты в смежных районах ОВД.
      472. При организации метеорологических наблюдений на посадочных площадках (неквалифицированных аэродромах), осуществляемых работниками гражданской авиации или других ведомств, для каждой площадки (аэродрома) составляется порядок производства метеонаблюдений и, при наличии связи, до ближайшего аэродромного метеорологического органа.
      473. Перед началом авиационных работ на оперативной точке, при отсутствии аэродромного метеорологического органа, экипаж воздушного судна сообщает диспетчеру органа ОВД сведения о погоде для передачи аэродромному метеорологическому органу, ответственному за составление прогнозов.
      474. При встрече с опасными явлениями, перечисленными в пункте 449 настоящих Правил, информация об их наличии передается немедленно.
      475. При отсутствии информации о фактической погоде по району работ в утреннее время составляется ориентировочный прогноз. После получения информации о фактической погоде, аэродромный метеорологический орган выпускает уточненный прогноз.
      476. По заявкам авиационных пользователей аэродромные метеорологические органы организуют передачу суточных прогнозов погоды.
      477. Экипажи воздушных судов, выполняющие авиационно-химические работы (далее - АХР), обеспечиваются метеорологической информацией в соответствии с требованиями пункта 467 настоящих Правил.
      478. При подготовке к вылету в район АХР экипажи воздушных судов обеспечиваются метеорологической информацией в соответствии с пунктами 352374 настоящих Правил.
      479. В целях предварительного планирования по заявке авиационных пользователей аэродромный метеорологический орган дополнительно выпускает суточные прогнозы погоды по районам АХР с разделением на два 12-часовых периода.
      480. Передача прогнозов погоды и предупреждений по районам АХР осуществляется (при наличии технических возможностей) через местные радиовещательные каналы.
      481. Перед началом полетов экипаж воздушного судна проводит наблюдения за состоянием погоды на аэродроме (посадочной площадке) АХР, после установления связи, передает данные наблюдений на ближайший аэродром. При наблюдениях за видимостью используются естественные ориентиры, установленные на границах аэродрома (посадочной площадки). Для оценки скорости ветра эксплуатанты обеспечивают экипажи воздушного судна ручными анемометрами.
      482. Метеорологическая документация, содержащая необходимую информацию для полетов, вручается под расписку диспетчеру ОВД или другому должностному лицу, осуществляющему руководство полетами по выполнению авиационных работ. При невозможности вручения документации, информация передается по имеющимся средствам связи.
      483. В процессе выполнения АХР экипажи воздушных судов следят за изменениями погоды и при возникновении неблагоприятных условий и явлений погоды сообщают о них диспетчеру ОВД. Диспетчер ОВД передает эти сведения аэродромному метеорологическому органу.
      484. Организацию связи с опорными пунктами авиационных работ, обеспечение экипажей воздушных судов анемометрами, установку ветровых конусов и выбор ориентиров видимости осуществляют авиационные пользователи.
      485. Метеорологическое обеспечение полетов в горной местности проводится с учетом орографических особенностей в районе полетов.
      486. В прогнозы погоды, составляемые для полетов в горной местности, включаются данные об орографической турбулентности и толщине слоя, в котором она ожидается и информация об облачности, если она ожидается на высотах 2000 метров и менее над уровнем аэродрома.
      487. В прогнозах по маршруту и районам полетов особое внимание обращается на возможность возникновения гроз и закрытия гор облаками, образования туманов и низкой облачности на горных склонах, возникновения местных ветров.
      488. При полетах в горной местности, сведения о метеорологических условиях указываются в высотах над уровнем моря.
      489. Термин «CAVOK» (ХОР) не используется при составлении сводок для горных аэродромов и при проведении аэрофотосъемочных работ.
      490. Для метеорологического обеспечения полетов по срочным санитарным заданиям вне регламента работы метеорологических органов (ночью) метеорологический полномочный орган поручает аэродромным метеорологическим органам, работающим круглосуточно, осуществлять метеорологическое обеспечение авиационных пользователей.
      491. Аналогичным образом организуется метеорологическое обеспечение аварийно-спасательных и поисково-спасательных работ, полетов по ликвидации последствий крупных аварий, катастроф и стихийных бедствий.
      492. Закрепление районов метеорологического обеспечения за метеорологическими органами, работающими круглосуточно, предусматривается Перечнем районов метеорологического обеспечения, утвержденным метеорологическим полномочным органом и согласованным с аэронавигационной организацией.
      493. При обеспечении полетов по срочным санитарным заданиям максимально используется информация гидрометеорологических служб, расположенных в районе выполнения полетов. В этих целях метеорологический полномочный орган организует взаимодействие с территориальными структурами гидрометеорологических служб и ежегодно согласует перечень телефонов подразделений гидрометеорологических служб, по которым осуществляется представление необходимой метеорологической информации.
      494. Согласованный перечень телефонов находится в аэродромных метеорологических органах и органах ОВД, участвующих в обеспечении полетов по срочным санитарным заданиям, в аварийно спасательных и поисково-спасательных работах, в полетах по ликвидации последствий крупных аварий, катастроф и стихийных бедствий.
      495. Метеорологическое обеспечение полетов вертолетов над акваториями морей производится в соответствии с требованиями пунктов 352374 настоящих Правил.
      496. Метеорологическое обеспечение полетов вертолетов на морские суда и платформы в открытом море осуществляется на основании заявок в адрес аэродромного метеорологического органа. Текст заявки составляется и передается командиром воздушного судна на судовую радиостанцию не позднее, чем за 4 часа до начала полетов, указывается метеорологический минимум командира вертолета, а также состояние погоды в месте нахождения морского судна (платформы).
      497. После подачи заявки и до конца полетов обеспечивается передача в адрес метеорологического органа ежечасных данных о состоянии погоды в районе нахождения морского судна (платформы), включают информацию о направлении и скорости ветра, видимости, явлениях погоды, форме и высоте нижней границы облаков, температуре и атмосферном давлении.
      498. Наблюдения за погодой производятся лицами, прошедшими специальную подготовку.
      499. В промежутках между часовыми сроками проводятся специальные наблюдения, оформляемые в виде метеосводок, в следующих случаях:
      скорость ветра увеличивается выше установленных предельных значений;
      видимость и (или) высота нижней границы облаков понижается до значений ниже минимума командира вертолета;
      наблюдается обледенение в осадках, сильная турбулентность.
      500. Телеграммы данных регулярных и специальных наблюдений составляются в последовательности кода METAR.
      501. Информация о прекращении условий, обусловивших проведение специального наблюдения, включается в сводку за очередной срок наблюдения.
      502. Прогнозы погоды для вертолетов составляются в форме прогноза по маршруту для отдельного полета или зонального прогноза. При наличии большего количества пользователей используются зональные прогнозы (по районам полетов).
      503. Прогнозы по маршруту или зональные прогнозы для полетов вертолетов представляются в графической или текстовой форме и содержат информацию:
      1) о ветре и температуре воздуха на высотах от поверхности земли до высоты 3000 метров (10 000 фут);
      2) о горизонтальной видимости;
      3) о погоде;
      4) об облаках;
      5) о высоте нулевой изотермы;
      6) об обледенении и турбулентности;
      7) о прогнозируемой высокой температуре воздуха (устанавливается по соглашению с эксплуатантом).
      504. Для маршрутов, проходящих над акваториями морей, дополнительно представляется информация о состоянии моря и температуре поверхности моря.
      505. При проведении консультации аэродромный метеорологический орган представляет пилоту или персоналу, связанному с производством полетов вертолетов, последнюю полученную информацию:
      1) регулярные и специальные сводки;
      2) прогнозы по аэродромам вылета, посадки и запасным;
      3) предупреждения по аэродрому вылета;
      4) прогнозы для взлета (по соглашению);
      5) информацию SIGMET и AIRMET, а также специальные донесения с борта, не отраженные в сообщении SIGMET;
      6) текущие и (или) прогностические карты;
      7) фотографии с метеорологических спутников и (или) нефанализ;
      8) информацию, полученную с помощью наземных метеорологических радиолокаторов.

Глава 11. Требования к связи и ее использование при
распространении метеорологической информации

§ 1. Общие положения

      506. Аэродромные метеорологические органы обеспечиваются соответствующими средствами электросвязи для снабжения необходимой метеорологической информацией органов ОВД на аэродромах, включая аэродромные КДП («Вышка») подхода и станции авиационной электросвязи, обслуживающие данные аэродромы.
      507. Цепи авиационной фиксированной службы используются для сбора оперативной метеорологической информации и обмена этой информацией на региональной и межрегиональной основе и для доступа к международным банкам оперативных метеорологических данных. Для обеспечения обмена оперативной метеорологической информацией на региональной и межрегиональной основе в рамках AFS используются спутниковые системы рассылки данных, обеспечивающие глобальную зону действия.
      508. Аэродромные метеорологические органы обеспечиваются соответствующими средствами электросвязи для снабжения необходимой метеорологической информацией органов ОВД и органов поисково-спасательной службы в пределах РПИ, диспетчерских районов и районов поиска и спасания. На предоставление информации уполномочены аэродромные метеорологические органы, включая ЦПИ, РДЦ, координационные центры поиска и спасания и соответствующие станции авиационной электросвязи.
      509. Метеорологический полномочный орган и аэродромные метеорологические органы обеспечиваются соответствующими средствами электросвязи, для получения прогностической продукции ВСЗП.
      510. Аэродромные метеорологические органы обеспечиваются соответствующими средствами электросвязи, по которым обмениваются оперативной метеорологической информацией с другими аэродромными метеорологическими органами.
      511. Метеорологические органы международных аэродромов, передающие метеорологическую информацию в международные банки оперативных метеорологических данных, используют для этих целей авиационную наземную электросвязь.
      512. В качестве средства электросвязи для обмена оперативной метеорологической информацией используется AFS.
      513. Для обмена метеорологической информацией между аэродромами и другими заинтересованными пользователями используются:
      1) автоматизированные компьютерные системы;
      2) факсимильная аппаратура;
      3) каналы связи AFTN;
      4) сеть метеорологической оперативной электросвязи в Европе (MOTNE);
      5) сети операторов услуг связи с использованием протоколов передачи данных, принятых в гражданской авиации на основе стандартов ИКАО.
      514. Для обеспечения метеорологической информацией экипажей воздушных судов, находящихся в полете, используются радиовещательные передачи ATIS, VOLMET, сообщения D-ATIS, D-VOLMET.
      515. Для обеспечения надежности передачи метеорологической информации, процедуры передачи информации, включая организацию резервных и (или) аварийных средств связи.

§ 2. Распространение метеорологической информации на аэродроме

      516. Порядок передачи данных представляется в виде таблицы и содержит следующее:
      1) виды информации;
      2) подразделения метеорологического органа, ответственные за ее предоставление;
      3) сроки и очередность передачи информации пользователям;
      4) средства связи, используемые для вышеуказанных целей.
      517. Средства электросвязи между аэродромными метеорологическими органами и между авиационными метеорологическими станциями и аэродромными КДП или диспетчерскими пунктами подхода обеспечивают возможность связи по прямому речевому каналу, при этом скорость установления связи является достаточной с целью установления связи с нужными точками в пределах 15 секунд.
      518. Средства электросвязи между аэродромными метеорологическими органами и ЦПИ, РДЦ, координационными центрами поиска и спасания и станциями авиационной электросвязи обеспечивают возможность:
      1) связи по прямому речевому каналу, при этом скорость установления связи является достаточной с целью установления связи с нужными точками в пределах 15 секунд, включая коммутацию;
      2) буквопечатающей связи при требовании получателями информации записи данных, время передачи сообщения не превышает 5 минут, включая ретрансмиссию.
      519. Средства электросвязи, наличие которых предусмотрено в пунктах 517, 518 настоящих Правил дополняется другими видами визуальной или звуковой связи.
      520. Очередность распространения метеорологической информации авиационным пользователям, находящимся на аэродроме, определяется их рабочими функциями.
      521. Метеорологическая информация, предназначенная для регулярных передач, представляется:
      для сводок по аэродрому – не позднее, чем через 5 минут после фактического времени наблюдения;
      для прогнозов погоды – за 1 час до начала их действия.
      522. При передаче метеорологических сводок и прогнозов погоды открытым текстом опускаются слова «видимость», «облачность», «высота», «миллиметры».
      523. При передаче метеорологической информации по речевым каналам используются стандартная радиотелефонная фразеология.
      524. Для документирования метеорологической информации, распространяемой на аэродроме, соответствующие каналы воздушной и наземной электросвязи обеспечиваются контрольной звукозаписью.

§ 3. Обмен метеорологической информацией между аэродромами

      525. Обмен метеорологической информацией между аэродромными метеорологическими органами осуществляется по каналам автоматизированной системы передачи данных (далее - АСПД) и сети авиационной наземной электросвязи.
      526. Аэродромные метеорологические органы, связанные авиарейсами по расписанию или являющиеся запасными для данных рейсов, обмениваются регулярными сводками и прогнозами погоды по аэродрому, по заявкам - специальными сводками.
      527. Метеорологический полномочный орган на основе заявок аэродромных метеорологических органов согласовывает с соответствующими аэродромными метеорологическими органами план обмена авиационной метеорологической информацией. В плане обмена оговариваются средства связи, при осуществлении обмена по АСПД, по авиационной наземной электросвязи, через банки авиационных метеорологических данных и другие средства сбора и распространения метеорологической информации, принятые в гражданской авиации и рекомендованные ИКАО и ВМО.
      528. Обмен оперативной метеорологической информацией осуществляется в форме сводных бюллетеней метеорологической информации аналогичного вида.
      529. Метеорологические бюллетени, содержащие оперативную метеорологическую информацию и подлежащие передаче с помощью средств AFS, имеют заголовок, состоящий:
      1) условного обозначения из четырех букв и двух цифр;
      2) применяемого в ИКАО четырехбуквенного индекса местоположения, соответствующего географическому положению метеорологического органа, выпустившего или составившего метеорологический бюллетень;
      3) группы «дата – время»;
      4) трехбуквенного индекса.
      530. Метеорологические бюллетени, содержащие оперативную метеорологической информацию и подлежащие передаче с помощью средств AFTN, включаются в текстовую часть формата сообщения AFTN.
      531. Телеграммам, передаваемым по сети авиационной наземной электросвязи (включая AFTN), в зависимости от их содержания присваиваются следующие категории срочности:
      1) DD – телеграммам, содержащим специальные сводки, сообщение с борта воздушных судов, предупреждениями по маршрутам и районам полетов, информацию SIGMET;
      2) GG - телеграммам, содержащим регулярные сводки, прогнозы погоды по аэродромам, маршрутам и районам полетов.

§ 4. Использование вещательных передач для
распространения метеорологической информации

      532. Для обеспечения экипажей воздушных судов, находящихся в полете, метеорологической информацией, используются радиовещательные передачи ATIS и VOLMET и сообщения D-ATIS, D-VOLMET.
      533. Радиовещательные передачи ATIS предназначены для обслуживания полетов в районе взлета и посадки на конкретном аэродроме.
      534. Радиовещательные передачи VOLMET предназначены для обеспечения метеорологической информацией воздушных судов, находящихся в полете. В передачу VOLMET включается метеорологическая информация о погоде не более чем с десяти аэродромов, расположенных на расстоянии до 800 километров от аэродрома, при осуществлении радиовещательных передач по типу VOLMET.
      535. Непрерывные радиовещательные передачи VOLMET, ведущиеся по каналам ОВЧ, организуются органами ОВД по согласованию с метеорологическим полномочным органом и включают следующую метеорологическую информацию:
      1) текущие метеорологические сводки по аэродрому;
      2) прогноз на посадку.
      536. Регулярные радиовещательные передачи VOLMET, ведущиеся по каналам ВЧ, обеспечиваются персоналом органов ОВД в объемах и в сроки, определяемые нормативными документами, регламентирующими метеорологическое обеспечение полетов воздушных судов. Метеорологическая информация для передач предоставляется аэродромным метеорологическим органом открытым текстом и включает:
      1) текущие метеорологические сводки по аэродромам;
      2) прогнозы на посадку;
      3) прогнозы погоды, если их включение в передачу оговорено региональным соглашением;
      4) информацию SIGMET.
      537. В периоды отсутствия полетов или небольшой интенсивности воздушного движения, радиовещательные передачи VOLMET прекращаются. Метеорологическая информация передается экипажам воздушных судов соответствующими органами ОВД.
      538. Содержание и формат сводок, прогнозов и информации SIGMET, передаваемых на борт воздушных судов, соответствуют положениям Глав 356 настоящих Правил.
      539. Содержание и формат сводок, прогнозов и информации SIGMET, являющихся частью радиовещательных передач VOLMET, соответствуют положениям Глав 3, 5, 6 настоящих Правил.
      540. Метеорологическая информация, включаемая в программу передач VOLMET по каналам ОВЧ, транслируется открытым текстом в следующей последовательности:
      1) наименование передающей станции, после которой следует слово «VOLMET»;
      2) наименование аэродрома;
      3) время наблюдения;
      4) направление и скорость ветра у земли;
      5) видимость;
      6) дальность видимости на ВПП, если она указана в сводке;
      7) текущая погода;
      8) количество облаков нижнего яруса, башенкообразных (мощно-кучевых) кучевых и кучево-дождевых облаков;
      9) форма облаков (только для башенкообразных (мощно-кучевых) и кучево-дождевых облаков);
      10) высота нижней границы облачности (вертикальная видимость);
      11) термин «CAVOK» (при соответствующих условиях);
      12) температура воздуха и точка росы;
      13) атмосферное давление;
      14) прогноз на посадку.
      541. Информация о возникновении в районе аэродрома грозоопасных кучево-дождевых облаков, об изменении рабочего курса посадки, состояния ВПП и коэффициента сцепления, специальные сводки включаются в передачи ATIS, VOLMET немедленно и дополняются теми элементами последней регулярной сводки, которые не изменились.
      542. Радиовещательные передачи VOLMET, ATIS осуществляются с использованием стандартной радиотелефонной фразеологии.
      543. Аэродромы, для которых во время радиовещательных передач VOLMET транслируются сводки и прогнозы. Порядок и время передачи определяется по соглашению между метеорологическим полномочным органом и аэронавигационной организацией.
      544. РПИ, для которых сообщения SIGMET включаются в регулярные радиовещательные передачи VOLMET, определяется по соглашению между метеорологическим полномочным органом и аэронавигационной организацией. Сообщение SIGMET передается в начале передачи или в начале 5-минутного отрезка времени.
      545. Если к началу радиовещательной передачи VOLMET сводка METAR с аэродрома не поступила, передается последняя полученная сводка с указанием срока наблюдения.
      546. Прогнозы TAF, являющиеся частью регулярных радиовещательных передач VOLMET, имеют период действия 9 часов, их выпускают каждые 3 часа и вносятся в них коррективы, чтобы каждый передаваемый по радио прогноз отражал последнее мнение соответствующего аэродромного метеорологического органа.
      547. Последние имеющиеся сводки METAR и SPECI, прогнозы TAF и сообщения SIGMET и AIRMET передаются по линии связи «вверх» на борт воздушных судов, находящихся в полете.
      548. Прогнозы TAF, являющиеся частью сообщения D-VOLMET, корректируются для передачи по линии связи «вверх» на борт воздушного судна, находящегося в полете.
      549. Сообщения D-VOLMET содержат текущие сводки METAR и SPECI, и при наличии прогнозы типа «тренд», прогнозы TAF, информацию SIGMET, специальные донесения с борта воздушных судов, не включенные в SIGMET, и при наличии AIRMET.

Глава 12. Авиационная климатологическая информация

      550. Сбор, обработка и хранение данных метеорологических наблюдений, необходимых для получения авиационной климатической информации, осуществляются с помощью компьютерных систем, доступных для международного использования в соответствии с соглашением с метеорологическим полномочным органом.
      551. Авиационная климатологическая информация для планирования полетов подготавливается в виде аэродромных климатологических таблиц и аэродромных климатологических сводок. Авиационные пользователи снабжаются такой информацией по соглашению с метеорологическим полномочным органом.
      552. Аэродромные климатологические сводки содержат краткое изложение результатов наблюдений за определенными метеорологическими элементами на аэродроме, основанное на статистических данных. Данные сводки подготавливаются и в табличной форме.
      553. Аэродромные климатологические сводки включают:
      1) повторяемость значений дальности видимости на ВПП/видимости и (или) высоты нижней границы самого низкого слоя SCT, BKN или OVC облачности ниже установленных величин в определенные моменты времени;
      2) повторяемость значений видимости ниже установленных величин в определенные моменты времени:
      повторяемость нижней границы самого низкого слоя облаков SCT, BKN или OVC ниже установленных значений в определенные моменты времени;
      повторяемость направления и скорости ветра в указанных диапазонах;
      повторяемость приземной температуры воздуха в установленных диапазонах через интервалы 5 оС в определенные моменты времени;
      средние значения и отклонения от них, включая максимальные и минимальные значения метеорологических элементов, необходимых для целей планирования полетов, включая расчеты взлетных характеристик.
      554. Авиационная климатологическая информация основывается на наблюдениях, проводившихся в течение периода не менее 5 лет. При снабжении пользователей информацией указывается период наблюдений.
      555. Аэродромный метеорологический орган:
      1) организует сбор и хранение необходимых данных наблюдений;
      2) подготавливает аэродромные климатологические таблицы для своего аэродрома;
      3) предоставляет авиационному потребителю такие климатологические таблицы в течение периода времени, согласованного между метеорологическим полномочным органом и потребителем.
      556. В аэродромной климатологической таблице указываются:
      1) средние величины и отклонения, в том числе максимальные и минимальные величины, метеорологических элементов;
      2) частота возникновения явлений текущей погоды, влияющих на выполнение полетов в районе аэродрома;
      3) частота возникновения одного элемента или сочетания двух и более элементов с определенными значениями;
      4) информация, необходимая для подготовки аэродромных климатологических сводок в соответствии с пунктом 553 настоящих Правил.
      557. Авиационные пользователи, нуждающиеся в получении климатологической информации, обращаются к полномочному метеорологическому органу.
      558. Данные метеорологических наблюдений на аэродроме накапливаются, обрабатываются и хранятся в виде, приемлемом для подготовки аэродромной климатологической информации.
      559. Климатологические данные, касающиеся новых аэродромов и дополнительных ВПП на существующих аэродромах накапливаются, по возможности, до ввода в эксплуатацию этих аэродромов и ВПП.
      560. Метеорологический полномочный орган предоставляет данные метеорологических наблюдений, необходимых для исследований, технических расследований или эксплуатационного анализа, авиационным пользователям и другим органам, связанным с использованием метеорологии в интересах международной аэронавигации.
      561. Аэродромные метеорологические органы с синоптической частью подготавливают климатологическую информацию в виде климатологических описаний (справок) для аэродромов, районов и маршрутов полетов, с включением необходимого табличного материала.
      562. В климатологических описаниях указываются:
      основные климатологические характеристики и их сезонные изменения;
      средние, максимальные и минимальные значения основных метеорологических элементов;
      повторяемость возникновения опасных явлений погоды, влияющих на производство полетов: града, гроз, турбулентности, обледенения и других;
      повторяемость возникновения определенных значений одного метеорологического элемента или сочетаний двух и более элементов;
      типичные синоптические ситуации и связанные с ними метеорологические условия и влияние орографии на эти условия.
      563. В таблицы, содержащиеся в аэродромном климатологическом описании, включаются данные о ветре у поверхности земли, видимости, количестве и высоте облаков, температуре и атмосферном давлении. К описанию прилагается топографическая карта района аэродрома с указанием секторов, в которых под влиянием местных условий возникает низкая облачность, ограниченная видимость, сильный ветер и другие явления.

Приложение 1        
к Правилам метеорологического
обеспечения гражданской авиации
в Республике Казахстан   

Типовая схема инструкции по метеорологическому
обеспечению полетов на аэродроме

1. Общие сведения

      1) Метеорологический орган, ответственный за метеорологическое обеспечение полетов на аэродроме, режим его работы. Почтовый адрес, факс, телефон и другие реквизиты метеорологического органа.
      2) Класс и категория аэродрома (с указанием курса посадки), направление и размеры ВПП, используемое светосигнальное оборудование (с указанием курса посадки). Магнитное склонение. Превышение аэродрома.
      3) Пункты УВД, обеспечиваемые метеорологической информацией, средства ее отображения.
      4) Приписные аэродромы, обеспечиваемые прогнозами погоды.

2. Метеорологические наблюдения и сводки

      1) Пункты метеорологических наблюдений. Состав и размещение метеорологического оборудования. Виды и методы наблюдений на каждом пункте, особенности их проведения.
      2) Наличие автоматизированных метеорологических измерительных и информационных систем, их использование при производстве наблюдений и выдаче информации.
      3) Период, виды и сроки регулярных наблюдений.
      4) Критерии для выпуска местных специальных сводок.
      5) Расположение МРЛ относительно КТА, порядок наблюдений и предоставления данных МРЛ.
      6) Определение характеристик ветра на высоте круга и 100 метров.

3. Авиационные прогнозы погоды и предупреждения

      1) Сроки составления и периоды действия прогнозов TAF по аэродромам. Критерии для внесения коррективов в прогнозы, а также включения групп изменений.
      2) Форма и сроки составления, периоды действия прогнозов по районам полетов и маршрутам (МВЛ). Критерии для выпуска коррективов.
      3) Критерии для составления предупреждения по аэродромам. Информация SIGMET, AIRMET. Предупреждения о сдвиге ветра.

4. Обеспечение метеорологической информацией
экипажей воздушных судов

      1) Виды предоставляемой полетной документации для экипажей, выполняющих полеты по ППП и ПВП.
      2) Особенности метеорологического обеспечения полетов по выполнению авиационных работ.

5. Информация для органов УВД и других служб

      1) Организация консультации и инструктажа смен службы движения.
      2) Виды информации, предоставляемой для пунктов УВД.
      3) Информация для поисково-спасательной службы.
      4) Действия метеорологического органа в случае аварийной обстановки.

      К инструкции прилагаются следующие схемы и таблицы, определяемые каждым аэродромным метеорологическим органом самостоятельно.
      1) Схема размещения на аэродроме пунктов наблюдения, метеорологических приборов и оборудования с указанием удаления от порога и оси ВПП.
      2) Схема щитов-ориентиров видимости и естественных ориентиров (возможное совмещение).
      3) Схема по распространению метеорологической информации на аэродроме.
      4) Схема обслуживаемого района ОВД.
      5) Схема обслуживаемого района МДП.
      6) Схема обслуживаемых воздушных трасс МВЛ.
      7) Таблица минимумов аэродрома для взлета и посадки ВС.
      8) Таблица расчета дальности видимости на ВПП при ее наличии.

Приложение 2         
к Правилам метеорологического
обеспечения гражданской авиации
в Республике Казахстан    

  Точность прогнозов, желательная с точки зрения эксплуатации

Прогнозируемый
элемент

Точность прогнозов,
желательная с точки зрения эксплуатации

Обеспеченность

TAF

Направление ветра

± 20 градусов

80 % случаев

Скорость ветра

± 3 м/с (5 уз)

80 % случаев

Видимость

± 200 м до 800 м
± 30 % от 800 до 10 км

80 % случаев

Осадки, гроза

Наличие или отсутствие

80 % случаев

Количество облаков

Одна категория ниже 450 м (1500 фут)
Наличие или отсутствие BKN или OVC между
450 м (1500 фут) и 3000 м (10000 фут)

70 % случаев

Высота облаков

± 30 м (100 фут) до 300 м (1000 фут)
± 30 % от 300 м (1000 фут) до 3000 м
(10000 фут)

70 % случаев

Температура воздуха

± 1oС

70 % случаев

Прогноз TREND

Направление ветра

± 20 градусов

90 % случаев

Скорость ветра

± 3 м/с(5 уз)

90 % случаев

Видимость

± 200 м до 800 м
± 30 % от 800 м до 10 км

90 % случаев

Осадки, гроза

Наличие или отсутствие

90 % случаев

Количество облаков

Одна категория ниже 450 м (1500 фут)
Наличие или отсутствие BKN или OVC между
450 м (1500 фут) и 3000 м (10000 фут)

90 % случаев

Высота облаков

± 30 м (100 фут) до 300 м (1000 фут)
± 30 % от 300 м (1000 фут) до 3000 м
(10000 фут)

90 % случаев

Прогноз для взлета*

Направление ветра

±20o

90 % случаев

Скорость ветра

±3м/с (5уз) до 14 м/с

90 % случаев

Температура воздуха

±1oС

90 % случаев

Величина давления
воздуха (QNH)

±1 гПа

90 % случаев

Зональный прогноз (прогноз по районам полетов), прогноз по маршруту

Температура воздуха
на высотах

± 2oС(средняя для 900 км)

90 % случаев

Ветер на высотах

± 20 км/ч (10 уз) (модуль векторной
разности для 900 км)

90 % случаев

Особые явления
погоды по маршруту
полета и облачность

Наличие или отсутствие
Местонахождение: ±100 км
Верт-ная протяженность: ±300 м (1000 фут)
Высота тропопаузы: ±300 м (1000 фут)
Макс.уровень ветра: ±300 м (1000 фут)

80 % случаев
70 % случаев
70 % случаев
80 % случаев
80 % случаев

Приложение 3        
к Правилам метеорологического
обеспечения гражданской авиации
в Республике Казахстан   

Требования по составлению карт и таблиц

      1. Условные обозначения для особых явлений погоды

      Для полетной документации при полетах до FL100 этот символ обозначает «линию шквала».
      Следующая информация должна указываться на полях карты: символ радиоактивных веществ; широта/долгота места аварии; дата и время аварии; проверить NOTAM относительно дополнительной информации.
      Следующая информация должна указываться на полях карты: символ извержения вулкана; название и международный номер вулкана (если известно); широта/долгота, дата и время первого извержения (если известны); проверить информацию SIGMET и NOTAM или ASHTAM относительно вулканического пепла.
Этот символ не относится к обледенению, вызванному контактом осадков с переохлажденной поверхностью самолета.
      Для высот, между которыми ожидается явление, верхняя граница указывается над нижней, в соответствии с легендой.

  2. Фронты, зоны конвергенции и другие используемые символы

Символ относится к преобладающей (по пространству) приземной скорости ветра выше 15 м/с (60 км/ч, 30 узлов).

      1) Стрелки, обозначающие ветер, указывают его максимальную скорость в струйном течении и эшелон, к которому она относится. Существенные изменения (скорости на 20 узлов и более, эшелона - на 3000 фут (1000 метров) (или меньше, если это целесообразно)) обозначаются двойными черточками.
      2) В примере у двойной черты скорость ветра 240 км/ч (120 узлов).
      3) Жирная линия, обозначающая ось струйного течения, начинается/кончается у точек, где прогнозируется скорость ветра 160 км/ч (80 узлов).
      3. Сокращения, применяемые при описании облаков
      1) Вид
      CI – Перистые         AS – Высоко-слоистые    ST - Слоистые
      CC – Перисто-кучевые  NS – Слоисто-дождевые   CU - Кучевые
      CS – Перисто-слоистые SC – Слоисто-кучевые    CB – кучево-
      AC – Высоко-кучевые                                дождевые

      2) Количество
      Облака, включая СВ
      FEW - мало (1/8 – 2/8)
      SCT - рассеянные (3/8 – 4/8)
      BKN – разорванные (5/8 – 7/8)
      OVC – сплошная облачность (8/8)

      Только CB
      ISOL - отдельные СВ (изолированные), покрытие менее 50 %
             площади
      OCNL – достаточно разделенные СВ (случайные, редкие), покрытие
             50-75 %
      FRQ - СВ с небольшим разделением или без разделения (частые),
            более 75 %
      EMBD – СВ скрытые, содержащиеся в слоях других облаков
             (включенные в слой облачности)
      OBSC – СВ скрыты за дымкой или дымом или наблюдение затруднено
             из-за темноты
      3) Высота
      Высоты обозначаются на картах SWH и SWM (высокий и средний уровень) в эшелонах (FL), верхняя граница указывается над нижней.
      Если верхняя или нижняя границы находятся за пределами слоя атмосферы, к которому применяется карта, используется ХХХ.
      На картах SWL (низкий уровень):
      - высоты указываются как высоты над средним уровнем моря;
      - сокращения SFC используется для обозначения уровня земной поверхности.

      4. Нанесение линий и систем на специальные карты
      1) Образцы SWH и SWM – Карты особых явлений погоды (высокий и
                             средний уровни)
Зубчатая линия - разграничение зон особых явлений погоды
Жирная прерывистая линия - очертание зоны ТЯН (CAT)
Жирная сплошная линия, - положение оси струйного течения с
                         указанием направления ветра, скорости в
                         узлах или км/ч и высоты в эшелонах.
                         Вертикальная протяженность струйного
                         течения указана ( в эшелонах) ниже эшелона:
                         надпись FL 270, сопровождаемая +20/-30,
                         обозначает, что высота струи простирается от
                         FL 240 до FL 290
Цифры на стрелках         - скорость в узлах или км/ч движения
                            фронтальной системы
Эшелоны полета внутри     - высота тропопаузы в эшелонах в
маленьких прямоугольников   отдельных пунктах|340|. Нижняя и
                            верхняя границы топографии
                            тропопаузы указываются буквами L или
                            H соответственно внутри
                            пятиугольника с указанием высоты в
                            эшелонах полета.

2) Образец SWL            - Карта особых явлений погоды (низкий
                            уровень)

х                         - положение центров давления в
                            гектопаскалях

L                         - центр низкого давления
H                         - центр высокого давления

Зубчатые линии            - разграничение зоны особых явлений погоды
Штриховые линии           - высота изотермы 0 oС в футах (гектофутах)
                            или метрах. Уровень 0 oС может быть также
                            обозначен|0o:060|, т.е. уровень 0 о С на
                            высоте 6000 фут.
Цифры на стрелках         - скорость движения фронтальных систем,
                            депрессий или антициклонов в узлах или в
                            км/ч
                            
Цифра внутри символа      - общая высота волн в футах или метрах
состояния моря
Цифра внутри символа      - температура поверхности моря в оС
температуры поверхности
моря
Цифры внутри символа      - ветер в м/с, узлах или км/ч
приземного ветра

3) Стрелки, стрелки с оперением и флажки
      - Стрелки указывают направление. Количество вымпелов и/или перьев соответствует скорости.
      - Вымпелы соответствуют 50 узлам или 25 м/с (100 км/ч).
      - Перья соответствуют 10 узлам или 5 м/с (20 км/ч). Половина пера соответствует 5 узлам или 2 м/с (10 км/ч)

1) Образец IS. Карта ветра и температуры на высотах для стандартной изобарической поверхности. Полярная стереографическая проекция.

2) Образец SWH. Карта особых явлений погоды (высокий уровень). Полярная стереографическая проекция.

3) Образец SWM. Карта особых явлений погоды (средний уровень)

4) Образец SWL. Карта особых явлений погоды (низкий уровень)

5) Образец SWH. Карта особых явлений погоды (высокий уровень)

6) Образец SWH +SWM. Карта особых явлений погоды Республики
Казахстан.

7) Образец SWL. Карта особых явлений погоды низкий уровень.
Республика Казахстан.

8) Прогнозы погоды по маршрутам в виде таблицы

- Низкий уровень

ДАТА…….10 мая 2006 г.………..…ВЫСОТА В МЕТРАХ НАД УРОВНЕМ МОРЯ

МАРШРУТ……………………………………АКТЮБИНСК-АСТАНА-ПАВЛОДАР……

ПЕРИОД ДЕЙСТВИЯ ПРОГНОЗА………………ОТ 1000 ДО 1600 МСВ………………

КРАТКАЯ ХАРАКТЕРИСТИКА СИНОПТИЧЕСКОЙ ОБСТАНОВКИ
АКТИВНЫЙ ХОЛОДНЫЙ ФРОНТ НА 1200 МСВ В РАЙОНЕ АСТАНЫ, СМЕЩАЕТСЯ НА ВОСТОК СО
СКОРОСТЬЮ 30 КМ/Ч

УЧАСТОК

АКТЮБИНСК АСТАНА ПАВЛОДАР

ВЕТЕР НА ВЫСОТАХ
(ГРАДУСЫ, КМ/Ч)
 
 
3000 М
ТЕМПЕРАТУРА
1500 М
(ГРАДУСЫ ЦЕЛЬСИЯ)
600 М

280/35    М08
290/25    00
290/20    01

250/45    М03
240/35    04
230/30    08

ОБЛАЧНОСТЬ

              ХХХ
ОТД КД       -----
              500

             2900
РАЗОРВ КЧ   ------
             600

             ХХХ
РЕДК КД    -------
             300

             250
СПЛ СК      ------
             150

ВИДИМОСТЬ У ЗЕМЛИ


1500 М

ОСОБЫЕ ЯВЛЕНИЯ ПОГОДЫ

УМЕРЕННАЯ
ТУРБУЛЕНТНОСТЬ
3000
-----
1500

ОТД ГРОЗЫ
ЛИВН. ДОЖДЬ
УМЕРЕННОЕ

ХХХ
СИЛЬНОЕ      ------
ОБЛЕДЕНЕНИЕ
2000

УМЕРЕННАЯ СИЛЬНАЯ
ТУРБУЛЕНТНОСТЬ ВО
ФРОНТАЛЬНОЙ ЗОНЕ ХХХ
-------
300

ВЫСОТА НУЛЕВОЙ ИЗОТЕРМЫ

1500

2000

МИНИМАЛЬНОЕ ДАВЛЕНИЕ,
ПРИВЕДЕННОЕ К СРЕДНЕМУ
УРОВНЮ МОРЯ (ММ РТ. СТ.)

755

750

СОСТАВЛЕН……В 0900 МСВ 10 мая 2006 г
СИНОПТИК…………………

- Средний уровень

ДАТА……10 МАЯ 2006 г….………..…ВЫСОТА В МЕТРАХ НАД УРОВНЕМ МОРЯ

МАРШРУТ…………………………………АКТЮБИНСК- АСТАНА-ПАВЛОДАР………

ПЕРИОД ДЕЙСТВИЯ ПРОГНОЗА…………ОТ 1200 ДО 1600 UTC…………………

КРАТКАЯ ХАРАКТЕРИСТИКА СИНОПТИЧЕСКОЙ ОБСТАНОВКИ

АКТИВНЫЙ ХОЛОДНЫЙ ФРОНТ НА 1200 UTC В РАЙОНЕ АСТАНЫ, СМЕЩАЕТСЯ НА ВОСТОК СО
СКОРОСТЬЮ 30 КМ/Ч, БУДЕТ НАХОДИТЬСЯ К 1600 МСВ ПРИМЕРНО В 120 КМ ВОСТОЧНЕЕ
АСТАНЫ

УЧАСТОК

АКТЮБИНСК            АСТАНА      ПАВЛОДАР

ВЕТЕР НА ВЫСОТАХ
(ГРАДУСЫ, КМ/Ч)
И ТЕМПЕРАТУРА (оС)
300 гПа
400 гПа
500 гПа

  290/90
М58
  290/70
М46
  290/50
М30

250/80        М52
250/60        М40
250/40        М25

ОСОБЫЕ ЯВЛЕНИЯ ПОГОДЫ И
СООТВЕТСТВУЮЩАЯ
**ОБЛАЧНОСТЬ

УМЕРЕННАЯ
ТУРБУЛЕНТНОСТЬ

       5400
     -------
       ХХХ

РЕДК ГРОЗЫ

ТУРБУЛЕНТНОСТЬ ОТ УМЕРЕННОЙ
ДО СИЛЬНОЙ
          8400
        -------
          ХХХ

*ВЫСОТА ТРОПОПАУЗЫ

-

-

*СТРУЙНОЕ ТЕЧЕНИЕ

-

-

СОСТАВЛЕН                            В 1100 МСВ 10 мая 2006 г
СИНОПТИК…………………

* Выше запланированного эшелона полета, если не указано
** Указываются только облака, связанные с особыми явлениями погоды

Приложение 4        
к Правилам метеорологического
обеспечения гражданской авиации
в Республике Казахстан   

Примеры прогнозов погоды по маршрутам, районам полета и АХР
в форме открытого текста

      1. Прогноз погоды по маршруту по ППП в форме открытого текста

МРШР КУСТАНАЙ-КАРАГАНДА

151000/151600

ТЫЛ ВЫСОТНОГО ЦИКЛОНА

ВЫСОТА 5000М 280/60 КМЧ М24
       7000М 290/110 КМЧ М32
       9000М 290/140 КМЧ М46

ТРОП 9500М
АСТАНА – КАРАГАНДА СТ 8000М 290/150 КМ/Ч
ГРЗ ЧАСТ КД 500/7000

АМСГ Кустанай
Синоптик 09.00UTC 15 июля 20...г.
Командир

Содержание прогноза:
прогноз по маршруту Кустанай-Караганда, период действия от 10.00 до 16.00 МСВ 15 числа данного месяца;
синоптическая обстановка: тыловая часть высотного циклона;
на высоте 5000 м: направление ветра 280 градусов, скорость ветра
                  60 км/ч, температура воздуха минус 24 оC;
на высоте 7000 м: направление ветра 290 градусов, скорость ветра
                  110 км/ч, температура воздуха минус 32 о C;
на высоте 9000 м: направление ветра 290 градусов, скорость ветра
                  140 км/ч, температура воздуха минус 46 о C;
тропопауза на высоте - 9500 м;
на участке Астана-Караганда - струйное течение: на высоте 8000 метров направление ветра 290 градусов, максимальная скорость ветра 150 км/ч; гроза; облачность частая кучево-дождевая с нижней границей 500 метров, верхней границей – 7000 метров.
2. Прогноз погоды по маршруту по ПВП в форме открытого текста
                                                       БЕЦ 071
                                                       МИ-8 22957
АЛМАТЫ 07.00 210 3 М/С ВИД 10 6/3 КУЧ 1500 ВЕРХ СРЕД +29 702

АЛМАТЫ-КВ4143 УЧ 21-24, 33-34ВГ, 35,36-БУРУНДАЙ

0800-1400 ШТ ПОЛЕ ПОВЫШЕННОГО ДАВЛЕНИЯ

Прогноз ветра (КМ/Ч) и 1000м 1500м 2000м 3000м 4000м
температуры (оС)       270 20+17 270 20+17 250 20+12 250 20+5 250 30-4
по высотам

ВЕТЕР У ЗЕМЛИ 260 6 ПОР 11 М/С ВИД 10 ОЧАГИ В/МАСС ГРОЗ ЛИВН ДОЖДЬ ЧАСТ КД 3500/ 8000 НАД УР МОРЯ СПЛ ВСПС УМЕРЕНН ТУРБ СЛОЕ ЗЕМЛЯ/6000 НУЛЬ 3500 Г/П ВЫШЕ 3500 ЗАКРЫТЫ Р МИН 758 ММ

АЛМАТЫ 2706/2806 230 5М/С ВИД 10 РАССЕЯНН КД1500 РАЗОРВАНН 3000 ВРЕМ
2707/2716 280 6ПОР11 М/С ГРОЗА=
БУРУНДАЙ /ОРИЕНТИРОВОЧНО/ 2707/2716 140 6М/С ВИД 10 РАССЕЯНН КД 1500
РАЗОРВАНН 3000 ВРЕМ 2707/2716 260 6 ПОР 11М/С ГРОЗА

СИНОПТИК                   07.00UTC 27.07. 200...г АМЦ АЛМАТЫ
БРИФИНГ
РАДИООПЕРАТОР
КВС

3. Прогнозы погоды по зонам МДП Алматинского центра АС УВД

СЕКТОР А /равнина/
0600-1200 ШТ МАЛОГРАДИЕНТНОЕ ПОЛЕ ПОНИЖЕННОГО ДАВЛЕНИЯ

ПРОГНОЗ ВЕТРА (КМ/Ч)         1000м      1500м     2000м
И Т-РЫ (град.) ПО ВЫСОТАМ   НСТ 10+22 НСТ 10+20 НСТ 10+16

ВИД 3000 ОЧАГИ В/МАСС ГРОЗ ЛИВН ДОЖДЬ РЕДК КД 600/7000 НАД ПОВ ЗЕМЛИ
РАЗОРВАНН ВСПС УМЕРЕНН ТУРБ СЛОЕ ЗЕМЛЯ/3000 НУЛЬ 3500 Р МИН 755ММ

СЕКТОР B, F /горы до 2000м/
0600-1200 ШТ МАЛОГРАДИЕНТНОЕ ПОЛЕ ПОНИЖЕННОГО ДАВЛЕНИЯ

ПРОГНОЗ ВЕТРА(КМ/Ч)   1000м   1500м    2000м    3000м   4000м
И Т-РЫ (град.)      НСТ10+22 НСТ10+20 НСТ10+16 НСТ 20+3 220 30-5
ПО ВЫСОТАМ

ВИД 5000 ОЧАГИ В/МАСС ГРОЗ ЛИВН ДОЖДЬ ЧАСТ КД 1500/8000 НАД УР МОРЯ
РАЗОРВАНН ВСПC УМЕРЕНН ТУРБ СЛОЕ ЗЕМЛЯ/4000 НУЛЬ 3500 Г/П ВЫШЕ 1500
ЗАКРЫТЫ Р МИН 755 ММ

СЕКТОР С, D /горы выше 2000м/
0600-1200 ШТ МАЛОГРАДИЕНТНОЕ ПОЛЕ ПОНИЖЕННОГО ДАВЛЕНИЯ

ПРОГНОЗ ВЕТРА (КМ/Ч) 1000м     1500м     2000м    3000м    4000м
И Т-РЫ (град.)     НСТ 20+27 НСТ 20+25 НСТ 10+18 НСТ 20+5 220 30-7
ПО ВЫСОТАМ

ВИД 10 ОЧАГИ В/МАСС ГРОЗ ЛИВН ДОЖДЬ МАЛО/2/ РД 1500/2000 ЧАСТ КД
2500/8000 НАД УР МОРЯ РАЗОРВАН ВСПС УМЕРЕНН ТУРБ СЛОЕ ЗЕМЛЯ/6000 НУЛЬ
3700 Г/П ВЫШЕ 2500 ЗАКРЫТЫ РМИН 758ММ

СИНОПТИК                      АМЦ АЛМАТЫ
ВРЕМЯ И ДАТА     05.00UTC     30 МАЯ 200...Г
РАДИООПЕРАТОР

4. Прогноз погоды по АХР

Прогноз погоды по районам 1, 2, 3
130700/131300
Тыловая часть циклона. Холодный фронт с волнами через Карабутак - Эмбу-Уил. Смещается восток 30 км/ч.

Прогноз ветра (градусы и км/ч) 4000м    220/30 - 05
И температуры (градусы Цельсия) 3000м   НСТ20 +03
                                2000м   НСТ20 +16
                                1500М   НСТ20 +19
                                1000М   НСТ20 +20

Ветер у земли 180 9м/с вид 5000 слабый ливн дождь рассеян ск 500/2000
редк 1000/8000 относительно пов земли Тем-ра 25оС Нуль 3000 Рмин 763

Синоптик                АМСГ Актюбинск
Время и дата    06.00   13 июня 200..г
БРИФИНГ
КВС

Приложение 5        
к Правилам метеорологического
обеспечения гражданской авиации
в Республике Казахстан   

Требования, касающиеся информации GAMET

      1. Прогноз в форме GAMET содержит следующую и информацию в указанном порядке:


Указатель типа данных

FA - для информации GAMET

A1A2

Указатели страны или
территории

RS - Европейская территория
RA – Азиатская территория
KZ – Республика Казахстан

ii

Номер листа (31)

Для регионального использования

Примечание - номер листа может принимать следующие значения: ii = 31 - 40.

      Заголовок ВМО: T1T2A1A2ii CCCC YYGGgg
CCCC - индекс (ИКАО) местоположения центра связи, рассылающего данное
сообщение;
YYGGgg - группа дата/время, в которой YY - это дата, а GGgg - время в
часах и минутах UTC передачи сообщения GAMET;
Примеры: FARS31 RUАА 121200;
         FARА31 ALAC 110010;
         FAKZ31 UAAA 110010.
      1) указатель местоположения органа ОВД, обслуживающего РПИ, к которому относится зональный прогноз для полетов на малых высотах (YUCC);
      2) условное обозначение сообщения: «GAMET»;
      3) группы «дата-время», указывающие период действия в UTC, VALID 220600/221200»;
      4) указатель местоположения метеорологического органа, подготовившего сообщение, за которым следует дефис, «YUDO -»;
      5) на следующей строке – название района полетной информации или его субрайона (подрайона), для которого выпускается зональный прогноз для полетов на малых высотах, «AMSWELL FIR/2 BLW FL120»;
      6) на следующей строке – указание начала первого раздела прогноза с использованием сокращения «SECN 1»;
      7) средняя скорость приземного ветра на обширном пространстве, превышающая 15м/с, «SFC WSPD: 10/12 18 МPS»;
      8) видимость у поверхности земли на обширном пространстве менее 5000 метров, включая явления, обусловившие снижение видимости, «SFC VIS: 06/08 3000M BR N OF N51»;
      9) особые явления погоды (за исключением явлений, в отношении которых уже выпущено сообщение SIGMET), «SIGWX: 11/12 ISOL TS»;
      10) закрытие гор, «MT OBSC: MT PASSES S OF N48 OBSC»;
      11) рассеянная, разорванная или сплошная облачность на обширном пространстве с высотой нижней границы менее 300 метров над уровнем земли (AGL) или над средним уровнем моря (AMSL) и (или) образование любых кучево-дождевых (СВ) или мощных кучевых (TCU) облаков с указанием высоты их нижней и верхней границ, «SIG CLD: 06/09 OVC 200/800 M AGL N OF N51 10/12 ISOL TCU 400/3000 M AGL»;
      12) обледенение (за исключением возникающего в конвективных облаках и сильного обледенения, в отношении которых уже выпущены сообщения SIGMET), «ICE: MOD FL050/080»;
      13) турбулентность (за исключением возникающей в конвективных облаках и сильной турбулентности, в отношении которых уже выпущены сообщения SIGMET), «TURB: MOD ABV FL090»;
      14) горная волна (за исключением сильной горной волны, в отношении которой уже выпущено сообщение SIGMET), «MTW: MOD ABV FL080 S OF N63»;
      15) сообщения SIGMET, касающиеся соответствующего РПИ или его субрайона, в отношении которых действует зональный прогноз, «SIGMET APPLICABLE: 3,5»;
      16) на следующей строке – указание начала второго раздела зонального прогноза с использованием сокращения «SECN II»;
      17) центры давления, фронты и ожидаемое их смещение, «PSYS 06L 1004 HPA N5130 E01000 MOV NE 25 KMH WKN»;
      18) ветер и температура воздуха на высотах, по крайней мере, для следующих абсолютных высот: 600, 1500, 3000 метров, «WIND/T: 600M 270/70KMH PS03 1500M 250/80 KMH MS02 3000M 240/85KMH MS11»;
      19) информация об облачности, помимо подпункта 11), с указанием количества, типа и высот нижней и верхней границ облаков над уровнем земли (AGL) или над средним уровнем моря (AMSL), «CLD: BKN SC 900/2400 M AGL»;
      20) указание высоты уровня (ей) 0 о над уровнем земли (AGL) или над средним уровнем моря (AMSL), если он/они ниже верхней границы воздушного пространства, для которого дается прогноз, «FZLVL: 1000M AMSL»;
      21) прогнозируемое наименьшее значение QNH в течение периода действия, «MNM QNH: 1004 HPA»;
      22) температура поверхности моря и состояние моря, если это требуется региональным аэронавигационным соглашением, «SEA: T15 HGT 5M»;
      23) местоположение извержений вулканов, которые создают облака пепла, название вулкана и время первого извержения, если оно известно, «VA MT KLYUCHEVSKOY PSN N5603 E16039 ERUPTION VA CLD TOP 7000M MOV NE».
      2. Все пункты прогноза GAMET начинаются с новой строки.
      3. Если возникновение опасных явлений не ожидается или они уже включены в сообщение SIGMET, из зонального прогноза подпункты 7)-15) указанные выше, исключаются. Если опасные явления не возникают и никакая информация SIGMET не применима, все подпункты 7)-15) настоящего пункта заменяются термином «HAZARDOUS WX NIL» - опасные явления погоды отсутствуют.
      4. Если опасное явление включено в прогноз GAMET, но оно не возникло или более не прогнозируется, выпускается корректив GAMET AMD, изменяющий только соответствующий метеорологический элемент.

Пример зонального прогноза GAMET -

YUCC GAMET VALID 220600/221200 YUDO–
AMSWELL FIR/2 BLW FL100
SECN I
SFC WSPD: 10/12 18MPS
SFC VIS: 06/08 3000M BR N OF N51
SIGWX: 11/12 ISOL TS
MT OBSC: MT PASSES S OF N48
SIG CLD: 06/09 OVC 300/600 M AGL N OF N51 10/12 ISOL TCU 300/3000 M
AMSL
ICE: MOD FL050/080
TURB: MOD ABV FL090
SIGMETS APPLICABLE: 3, 5
SECN II
PSYS: 06 L 1004 HPA N5150 E01000 MOV NE 25KМН WKN
WIND/T: 600M 270/70 KMH PS03 1500M 250/80 KMH MS02 3000M 240/85KMH
MS11
CLD: BKN SC 800/2400 M AMSL
FZLVL: 1000M AMSL
MNM QNH: 1004 HPA
SEA: T15 HGT 5M
VA: NIL=

Содержание:
      Зональный прогноз для полетов на малых высотах (GAMET), составленный для субрайона два района полетной информации AMSWELL* (название РЦ YUCC – AMSWEL) ниже эшелона 100 метеорологическим органом аэропорта Донлон/международный (YUDO); период действия от 06.00UTC до 12.00UTC 22 числа данного месяца.

Раздел 1:


скорость приземного
ветра:
(SFC WSPD)

между 10.00 и 12.00 UTC 18 м/с;

видимость
у поверхности земли:
(SFC VIS)

между 06.00 и 08.00 UTC 3000м к северу от 51
градусов северной широты (вследствие дымки);

особые явления погоды:
(SIGWX)

между 11.00 и 12.00 UTC отдельные (изолированные)
грозы;

Закрытие гор: (MT OBSC)

Горы южнее 48 градуса с.ш. скрыты

значительная облачность:
(SIG CLD)

между 06.00 и 09.00 UTC сплошная с нижней границей
300м и верхней границей 600м над средним уровнем
моря к северу от 51 градусов с.ш. между 10.00 и
12.00 UTC изолированные мощно-кучевые
башенкообразные облака с нижней границей 300 метров
и верхней границей 3000 метров над средним уровнем
моря;

обледенение: (ICE)

умеренное, между эшелонами полета 050 и 080;

турбулентность:
(TURB)

умеренная выше эшелона полета 090 (как минимум до
эшелона полета 100);

сообщения SIGMET:
(SIGMETS APPLICABLE)

3-е и 5-е сообщение SIGMET действительны в течение
установленного срока действия и для
соответствующего подрайона.

Раздел II:


барические системы:
(PSYS)

в 06.00 UTC центр низкого давления 1004
гектопаскаля в точке 51.5 градусов с.ш., 10.0
градусов в.д.; ожидается смещение в
северо-восточном направлении со скоростью 25 км/ч и
ослабление

ветер и температура:
(WIND/T)

на высоте 600м над уровнем моря направление ветра
270 градусов, скорость ветра 70 км/ч, температура
плюс 3оС; на высоте 1500 метров над уровнем моря
направление ветра 250 градусов, скорость ветра 80
км/ч, температура минус 2 градусов С; на высоте
3000 метров над уровнем моря направление ветра 240
градусов, скорость ветра 85 км/ч, температура минус
11 градусов С

облачность:
(CLD)

разорванные слоисто-кучевые облака с нижней
границей 800 метров и верхней границей 2400 метров
над средним уровнем моря;

высота нулевой изотермы:
(FZLVL)

1000 метров над уровнем земли;

минимальное значение
QNH:
(MNM QNH)

1004 гектопаскаля;

море: (SEA)

Температура 15 градусов С; состояние моря (высота
волн) 5 метров;

вулканический пепел:
(VA)

Отсутствует.

Приложение 6        
к Правилам метеорологического
обеспечения гражданской авиации
в Республике Казахстан   

          Образец составления предупреждений по аэродрому
                   на английском языке (AD WRNG)

Элемент кода

Подробное
содержание

Формат

Пример

Указатель
местоположе-
ния

Указатель
местоположения
аэродрома

nnnn

UAAA

Идентифика-
ция типа
сообщения

Тип сообщения и
порядковый номер
сообщения

AD WRNG n

AD WRNG 2

Срок
действия

Дата и срок
действия

VALID nnnnn/nnnnn

VALID
210800/211200

Порядок отмены предупреждения по аэродрому дан в конце образца

Явление

Описание явления,
обуславливающего
выпуск
предупреждения по
аэродрому

(HVY)TS, SN, FZRA, FZDZ,
(HVY)SS, DS, SA, DU, SQ,
SFC WSPD nn(n)MPS MAXnn(n),
SQ, или FROST, или VA, или
свободный текст до 32
знаков

VRB17MPS TSSQ
SFC WSPD 20MPS
HVY SN VIS 0800M

Наблюдаемое
или
прогнозируе-
мое явление

Указание о том,
является ли
информация данными
наблюдения или она
является прогнозом

OBS (ATnnnnZ), или FCST

OBS AT1200Z FCST

Изменение
интенсивно-
сти

Ожидаемое
изменение
интенсивности

INTSF, WKN, NC

INTSF, WKN, NC

Или

Отмена
предупреж-
дения по
аэродрому

Отмена
предупреждения по
аэродрому с
указанием его
идентификации

CNL AD WRNG n
nnnnnn/nnnnnn

CNL
AD WRNG 2
210800/211200

UAAA AD WRNG 2 VALID 211000/211400 - HVY SN VIS 0800M FCST NC=

      АМЦ Алматы составлено второе по счету предупреждение, действительное с 10.00UTC 21 число до 14.00 UTC 21 числа: на аэродроме Алматы прогнозируется сильный снег видимостью 0800м, интенсивность без изменения.

Приложение 7        
к Правилам метеорологического
обеспечения гражданской авиации
в Республике Казахстан   

         Требования, касающиеся информации SIGMET и AIRMET

      1. Сообщение SIGMET содержит следующую информацию, расположенную в указанном порядке:
      1) указатель местоположения органа обслуживания воздушного движения, обслуживающего район полетной информации или диспетчерский орган, к которому относится сообщение SIGMET (YUCC);
      При разделении воздушного пространства на РПИ (сокращенная аббревиатура на английском языке FIR) и верхний район полетной информации ВРПИ (UIR), SIGMET обозначают указателем местоположения органа ОВД, обслуживающего данный РПИ. Тем не менее, сообщение SIGMET относится ко всему воздушному пространству в пределах боковых границ РПИ, т.е. к РПИ и ВРПИ. Конкретные зоны и (или) эшелоны полета, на которые оказывает данное метеорологическое явление, вызывавшее выпуск сообщения SIGMET, указывается текст сообщения.
      2) условное обозначение сообщения и порядковый номер, SIGMET 5;
      Последовательность сообщений SIGMET указывается цифрами или комбинацией цифр и букв;
      3) группа «дата - время», указывающая период действия в UTC; VALID 221215/221600;
      4) указатель местоположения органа метеорологического слежения, подготовившего сообщение, за которым следует – дефис для разделения преамбулы от текста: «YUDO-»;
      5) на следующей стороне – индекс ИКАО и название РПИ (FIR) или диспетчерского района аэродрома (TMA) или района взлета и посадки (CTA), для которого выпускается сообщение SIGMET:
      UACC ASTANA FIR, UAAA ALMATY TMA;
      6) явление и описание явления, обусловившего выпуск сообщения SIGMET, в соответствии с перечнем, приведенным в п.337 настоящих Правил;
      7) фактическое - используя сокращение OBS, прогнозируемое явление - используя сокращение FCST и время наблюдения UTC;
      8) местоположение (с указанием по возможности широты и долготы и (или) хорошо известных в международном плане пунктов или географических названий) и эшелон: FCST TOP 9000M (FL 300), N OF N43 AND W OF E073;
      9) перемещение или ожидаемое перемещение, выраженное в километрах в час или узлах: MOV E 40 KMH;
      10) изменение интенсивности, используя сокращения INTSF, WKN или NC;
      2. Грозы и кучево-дождевые облака в районе считаются:
      1) cкрытыми (OBSC), если они скрыты за дымкой или дымом или наблюдение затруднено из-за темноты;
      2) маскированными (EМBD), если они заключены между слоями облаков и легко не распознаются;
      3) отдельными, изолированными (ISOL), если они состоят из отдельных элементов с максимальным покрытием менее 50 % площади района воздействия или прогнозируемого воздействия (в фиксированное время или в течение периода действия прогноза);
      4) редкими (OCNL), если они состоят из достаточно разделенных элементов с максимальным покрытием 50-75 % площади района воздействия или прогнозируемого воздействия (в фиксированное время или в течение периода действия прогноза);
      5) частыми (FRQ), если в пределах района, интервалы между соседними грозовыми фронтами с максимальным покрытием более 75 % площади района воздействия или прогнозируемого воздействия данного явления (в фиксированное время или в течение периода действия прогноза) незначительны или отсутствуют;
      3. Линия шквала (LSQ) подразумевает грозовую деятельность вдоль некоторого фронта с незначительными промежутками между отдельными облаками или при отсутствии таких промежутков.
      4. Град (GR) используется в случае необходимости для дополнительного описания грозовой деятельности.
      5. Сильную и умеренную турбулентность (SEV/MOD TURB) относят только к турбулентности на малых высотах, связанной с сильным приземным ветром, вихревым течением или турбулентности в облачности или за ее пределами (САТ). Не указывается турбулентность, связанная с конвективными облаками.
      6. Сильное и умеренное обледенение (SEV/MOD ICE) указывается, если оно относится к обледенению вне конвективных облаков. Замерзающий дождь (FZRA) относится к условиям сильного обледенения, связанным с переохлажденным дождем.
      7. Горная волна (MTW) считается:
      1) сильной, если сопровождается нисходящим потоком со скоростью 3,0 м/с (600 фут/мин) или более, и (или) наблюдается или прогнозируется сильная турбулентность;
      2) умеренной, если сопровождается нисходящим потоком со скоростью 1,75-3,0 м/с (350-600 фут/мин) и (или) наблюдается или прогнозируется умеренная турбулентность.

Приложение 8        
к Правилам метеорологического
обеспечения гражданской авиации
в Республике Казахстан   

Скорость приземного ветра
- средняя скорость приземного
ветрана обширном пространстве свыше
15 м/с

SFC WSPD
(+ скорость ветра и
единицы измерения)

Видимость у поверхности земли
- видимость на обширном
пространстве менее 5000 м,
включая явления погоды,
ухудшающие видимость

SFC VIS
(+ одно из
перечисленных ниже
явлений погоды:
DZ, RA, SN, SG, PL,
IC, GR, GS, FG, BR,
SA, DU, HZ, FU, VA,
PO, SQ, FC, DS или SS)

Грозы
- отдельные грозы без града
- отдельные грозы с градом
- редкие грозы без града
- редкие грозы с градом

ISOL TS
ISOL TSGR
OCNL TS
OCNL TSGR

Закрытие гор
- горы закрыты

MT OBSC

Облачность
- разорванная или сплошная облачность на
обширном пространстве с высотой нижней
границы менее 300 метров над уровнем
земли:
- разорванная
 
 
 
 
 
 

- сплошная
 
 
 
 
 
 
 
 

- кучево–дождевые облака
           1) отдельные
           2) редкие
           3) частые

- башенкообразное кучевые облака
(мощно-кучевые)
           1) отдельные
           2) редкие
           3) частые

BKN CLD
(+ высота нижней и
верхней границ и
единицы измерения)

OVC CLD
(+ высота нижней и
верхней границ и
единицы измерения)
 
 
 
 

ISOL CB
OCNL CB
FRQ CB
 
 
 
 

ISOL TCU
OCNL TCU
FRQ TCU

Обледенение
  - умеренное обледенение
  (за исключением обледенения,
  возникающего в конвективных облаках)

MOD ICE

Турбулентность
  - умеренная турбулентность
  (за исключением турбулентности,
  возникающей в конвективных облаках)

MOD TURB

Горная волна
  - умеренная горная волна

MOD MTW

Приложение 9        
к Правилам метеорологического
обеспечения гражданской авиации
в Республике Казахстан   

        Порядок составления сообщений SIGMET и AIRMET

Элемент
кода

Подробное
содержание

Формат

Примеры

Указатель
местополо-
жения
РПИ/СТА

Указатель
местоположения
органа обслуживания
воздушного движения
обслуживающего
РПИ/СТА и которого
касается сообщение
SIGMET/AIRMET.

nnnn

UAAA
UATT
UACC

Идентифи-
кация

Идентификация и
порядковый номер
сообщения.

SIGMET n

AIRMET n

SIGMET 2
SIGMET A2
AIRMET B5

Период
действия

Группа «день-время»
указывающие период
действия в МСВ

VALID
nnnnn/nnnnn

VALID211300/211700
VALID071215/071600
VALID252200/260200

Указатель
местополо-
жения

Указатель
местоположения
отправителя
сообщения с
разделяющим дефисом

nnnn-

UAAA–
UATT-
UACC-

Название
РПИ/СТА или
идентифи-
кация
воздушного
судна

Указатель
местоположения и
название РПИ/СТА,
которому направлено
сообщение
SIGMET/AIRMET.

nnnn nnnnnnnnnn
FIR
TMA
CTA


UAAA ALMATY FIR
UACC ASTANA СТА
UACC ASTANA FIR

Явление

Описание явления,
служащего причиной
выпуска SIGMET

OBSC TS (GR),
EMBD TS (GR),
FRQ TS (GR), SQL TS
(GR),

SEV TURB,
SEV MTW,
SEV ICE,
SEV ICE (FZRA), HVY
DS, HVY SS,
VA CLD
RDOACT CLD

OBSC TSGR
EMBD TSGR
FRQ TS
 
 

SEV TURB
SEV MTW
SEV ICE
VA CLD
VA ERUPTION
MT ASHVAL
PSN S15,
RDOACT CLD

Описание явления,
служащего причиной
выпуска AIRMET

SFC WSPD (+скорость
ветра и единицы
измерения КМH или
KТ),
SFC VIS (+видимость в
М) + одно из
перечисленных ниже
явлений погоды или их
сочетаний: DZ, RA, SN,
SG, PL, IC, GR, GS,
FG, BR, SA, DU, HZ, FU,
VA, PO, SQ, FC, DS
(SS);

Грозы: ISOL TS, OCNL
TS, ISOL TSGR, OCNL
TSGR;

Облака: BKN CLD, OVC
CLD (+ высота нижней и
верхней границ и
единицы измерения),
ISOL CB, OCNL CB, FRQ
CB,
ISOL TCU, OCNL TCU,
FRQ TCU, MT OBSC;
MOD TURB, MOD MTW,
MOD ICE.

SFC WSPD 17MPS
 
 
 
 
 
 

MOD MTW
MOD TURB
MOD ICE
ISOL CB, ISOL TS
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

BKN CLD 100/900M
BKN CLD300/3000FT
 
 

OVC CLD 200/ABV3000M,
OVC CLD 900/ABV1000FT

МТ ОBSC

SMELL SU
RDOACT CLD

Наблюда-
емое или
прогнози-
руемое
явление

Явление наблюдалась
(в какое время) или
оно прогнозировалось

OBS (AT nnnnZ);
FCST

OBS AT 1205Z
FCST

Местополо-
жение

Местоположение с
указанием широты и
долготы (в градусах
и минутах)
международных
известных пунктов
или географических
мест

Nnn(nn) Wnnn(nn);
Nnn(nn) Enn(nn);
Snn(nn) Wnn(nn);
Snn(nn) Enn(nn)
N OF Nnn(nn); S OF
Nnn(nn); …,
N OF LINE…,
WI Nnn(nn)…,
N OF nnnnnnnnnn,

N OF N42
W OF E070,
 
 
Е OF FIR,
E OF LINE N2520,
WI N6030 E02530-
N4255 E07030 –
N4500 E07800

Уровень

Эшелон полета и
протяженность

FLnnn; FLnnn/nnn;
TOP FLnnn; ABV FLnnn
BLW FLnnn
CB TOP FLnnn,
WI nnnKM OF CENTRE

FL100/150,
ABV FL150,
SFC/FL100,
CB TOP FL500 WI 270KM
OF CENTRE

Переме-
щение
или
ожидаемое
перемеще-
ние

Перемещение
(направление и
скорость) с
указанием одного из
восьми компасных
румбов или
стационарное
местоположение

MOV N (nnKMH);
MOV N E (nnKMH);
MOV E (nnKMH);
MOV SE (nnKMH);
MOV S (nnKMH);
MOV SW (nnKMH);
MOV W (nnKMH)
STNR

MOV NE
30 KMH
STNR

Изменение
интенсив-
ности

Ожидаемое изменение
интенсивности

INTSF, WKN, NC

WKN
INTSF
NC

Прогнози-
руемое
местопо-
ложение

Прогнозируемое
местоположение
облака
вулканического
пепла или центра ТС
в конце периода
действия сообщения
SIGMET

FCST nnnnZ TC CENTRE
Nnn(nn) Snn(nn)
Wnn(nn) Enn(nn)


Отмена
сообщения
SIGMET/
AIRMET

Отмена сообщения
SIGMET с указанием
его идентификации

CNL SIGMET (nn)n
nnnnnn/nnnnnn

CNL SIGMET1
2211300/211700

Отмена сообщения
AIRMET с указанием
его идентификации

CNL AIRMET(nn)n
nnnnnn/nnnnnn

CNL AIRMET2
151520/151800

Приложение 10        
к Правилам метеорологического
обеспечения гражданской авиации
в Республике Казахстан   

       Образец составления предупреждений и оповещений
          о сдвиге ветра на аэродроме на английском
                       языке (WS WRNG)

Элемент кода

Подробное
содержание

Формат

Пример

Указатель
местополо-
жения

Указатель
местоположения
аэродрома

nnnn

UAAA

Идентифика-
ция типа
сообщения

Тип сообщения и
порядковый номер
сообщения

WS WRNG n

WS WRNG 1

Срок
действия

Дата и время
выпуска и, когда
применимо, срок
действия в МСВ

nnnnnn (VALID TL nnnnnn)
или
VALID nnnnnn/nnnnnn

211230 VALID TL 211330

221200 VALID
221215/221315

Порядок отмены предупреждения и оповещения о сдвиге ветра дан в конце образца

Явление

Идентификация
явления и его
местоположение

(MOD) или (SEV) WS IN
APCH; (MOD) или (SEV) WS
(APCH) RWYnnn; или

(MOD) или (SEV) WS IN
CLIMB-OUT (RWYnnn), LNDG
MBST IN APCH,
MBST CLIMB-OUT RWYnnn

WS IN APCH RWY05,
MOD WS RWY23,
WS IN CLIMB-OUT,

SEV WS IN CLIMB-OUT,

WS IN LNDG
MBST APCH RWY05,
MBST IN CLIMB-OUT

Наблюдаемое,
сообщаемое
или
прогнозиру-
емое явление

Указание о том,
наблюдается ли
явление, или о
нем сообщается и
ожидается его
продолжение, или
оно
прогнозируется

REP AT nnnn
nnnnnnnn
OBS (AT nnnn)
FCST

REP AT1510 B747
OBS AT1205
 
 
 
 
FCST

Подробная
информация
об явлении

Описание
явления,
служащего
причиной
выпуска
предупреждения о
сдвиге ветра

SFC WIND:
nnn/nnMPS
nnnM WIND: nnn/nnMPS

SFC WIND: 320/05MРS
 
 
 
 
500M–WIND: 360/20MPS

Или

Отмена
предупреждения
о сдвиге ветра

Отмена предупреждения о
сдвиге ветра с указанием
его идентификации

CNL
WS WRNG n
nnnnnn/nnnnnn

CNL WS WRNG 1
211230/211330

UAAA WS WRNG 1 211130 VALID 211230/211330-SEV WS IN CLIMB-OUT FCST
АМЦ Алматы составлено предупреждение о сдвиге ветра номер 1,
выпущенное 21 числа в 12.00 UTC, период действия с 12.30 МСВ до 13.30
МСВ сильный сдвиг ветра прогнозируется при наборе высоты

Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясын метеорологиялық қамтамасыз ету ережесін бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау министрінің 2010 жылғы 28 қыркүйектегі № 252-ө және Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің 2010 жылғы 28 қыркүйектегі № 435 Бірлескен бұйрығы. Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 2010 жылғы 28 қазанда Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне N 6600 болып енгізілді. Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің 2013 жылғы 19 сәуірдегі № 276 және Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау министрінің 2013 жылғы 29 сәуірдегі № 103-ө бірлескен бұйрығымен

      Ескерту. Күші жойылды - ҚР Көлік және коммуникация министрінің 19.04.2013 № 276 және ҚР Қоршаған ортаны қорғау министрінің 29.04.2013 № 103-ө бірлескен бұйрығымен.

      «Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 35-бабының 2-тармақшасына сәйкес БҰЙЫРАМЫЗ:
      1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясын метеорологиялық қамтамасыз ету ережесі бекітілсін.
      2. Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрлігінің Азаматтық авиация комитеті (Р.Ө. Әдимолда) белгіленген тәртіппен осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігіне мемлекеттік тіркеу үшін ұсынуды қамтамасыз етсін.
      3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация вице-министрі Е.С. Дүйсенбаевқа жүктелсін.
      4. Осы бұйрық алғаш рет ресми жарияланған күнінен кейін он күнтізбелік күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

      Қазақстан Республикасының     Қазақстан Республикасының
      Қоршаған ортаны қорғау        Көлік және коммуникация
      министрі                      министрі
      ___________ Н.Әшімов          ____________ Ә.Құсайынов

Қазақстан Республикасы      
Қоршаған ортаны қорғау министрінің
2010 жылғы 28 қыркүйектегі № 252-ө
және Қазақстан Республикасы    
Көлік және коммуникация министрінің
2010 жылғы 28 қыркүйектегі № 435 
бірлескен бұйрығымен бекітілді  

Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясын метеорологиялық қамтамасыз ету ережесі

1-тарау. Жалпы ережелер

      1. Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясын метеорологиялық қамтамасыз ету ережесі «Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы» Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 15 шілдедегі Заңының талаптарына сәйкес, және Халықаралық азаматтық авиация туралы конвенцияның 3-қосымшасында және Халықаралық метеорологиялық ұйымның (бұдан әрі – ХМҰ) Техникалық регламентінде айтылған метеорологиялық қамтамасыз ету саласындағы Халықаралық азаматтық авиациясы (ИКАО) ұсынатын практикасы және халықаралық стандарттардың негізінде әзірленген.
      2. Осы Ережеде пайдаланылатын негізгі анықтамалар мен терминдер:
      1) авиациялық жұмыстар – басқа жеке және (немесе) заңды тұлғалардың мүдделеріне қатысты азаматтық әуе кемелерін пайдалану арқылы пайдаланушы орындайтын мамандандырылған операциялар;
      2) авиациялық метеорологиялық станция – халықаралық аэронавигацияда пайдалануға жататын бақылауларды жүргізу және метеорологиялық мәліметтерді жасауға арналған станция;
      3) авиациялық пайдаланушы – метеорологиялық ақпаратты авиациялық мақсатта пайдаланатын пайдаланушылар, ұшу экипажының мүшелері, әуе қозғалысына қызмет көрсету органдары, іздестіру-құтқару қызметінің органдары, әуежайлардың әкімшіліктері және басқа ұйымдар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар;
      4) адам факторы аспектілері – кадрларды даярлау, жобалау, сертификаттау процестеріне, авиациядағы техникалық қызмет көрсету және пайдалану қызметіне қолданылатын және адам мүмкіншілігін тиісті есепке алу арқылы адам мен жүйенің басқа да компоненттері арасындағы қауіпсіз өзара іс-қимылды қамтамасыз етуге бағытталған принциптер;
      5) төбелі жер – жер бедерінің салыстырмалы биіктегі 200 м-ден 500 м-ге дейін 25 км радиустағы жер;
      6) аймақтық болжамдардың дүниежүзілік жүйесі (бұдан әрі – АБДЖ) – аймақтық болжамдардың дүниежүзілік орталықтарының маршруттары бойынша авиациялық метеорологиялық болжамдардың біркелкі стандартты нысанда ұсынуды қамтамасыз ететін дүниежүзілік жүйе;
      7) аймақтық болжамдардың дүниежүзілік орталығы (бұдан әрі – АБДО) – мемлекеттерге тікелей авиациялық белгіленген қызметтердің мүмкіндіктерін пайдалана отырып, ауа райының ерекше құбылыстарының болжамын, әлемдік көлемде цифрлы нысанда биіктік болжамдарын дайындау және тарату үшін арналған метеорологиялық орталық;
      8) аспаптар бойынша ұшулар ережесі (бұдан әрі – АҰЕ) – әуе қозғалысын басқару органдары тарапынан міндетті бақылау мен әуе кемелері арасында белгіленген эшелондау интервалдарын олардың қамтамасыз етуі кезінде пилоттық-навигациялық аспаптар бойынша ұшулардың орындалуын көздейтін ереже;
      9) аэроторап - ұшуларды ұйымдастыру және орындау әуе қозғалысына қызмет көрсету арнайы келісімді және үйлестіруді қажет ететін жақын орналасқан әуеайлақтар;
      10) әуеайлақ жер немесе су бетінің толықтай немесе ішінара әуе кемелерінің келуіне, жөнелтілуіне және осы жер бетімен қозғалуына арналған белгілі бір учаскесі (ғимараттарды, құрылыстарды және жабдықты қоса алғанда);
      11) әуеайлақ ауданы – әуеайлақтың және оған жапсарлас жатқан жерлердің үстінде көлбеу және тік жазықтықта белгіленген шекарадағы әуе кеңістігі;
      12) әуеайлақты арттыру – ұшу-қону жолағының ең жоғарғы нүктесінің абсолюттік биіктігі (қону алаңының ең жоғары нүктесі);
      13) әуеайлақтың климатологиялық кестесі - әуеайлақта бір немесе бірнеше метеорологиялық элементтерді бақылау нәтижелері туралы статистикалық деректерді қамтитын кесте;
      14) әуеайлақтың климатологиялық мәліметі – статистикалық деректерде негізделген әуеайлақта белгіленген метеорологиялық элементтерді бақылау нәтижелерінің қысқаша мазмұны;
      15) әуеайлақтың метеорологиялық органы – әуеайлақта орналасқан халықаралық аэронавигацияны метеорологиялық қамтамасыз ету үшін арналған қызмет;
      16) әуеайлақ минимумы – осы әуеайлақта осы үлгідегі әуе кемесімен ұшу және қону рұқсат етілетін ұшу-қону жолағындағы көрудің көріну қашықтығының минималды мүмкін мәні бұлттардың төменгі шегінің биіктігі (немесе шешім қабылдау биіктігі) (бұдан әрі – ШҚБ), ең аз рұқсат етілетін мәндері;
      17) әуе трассасы – әуе кемелерінің ұшуларына арналған және әуе қозғалысын басқару жүйесінің аэронавигациялық қондырғылармен бақыланатын дәліз түрдегі әуе кеңістігі;
      18) әуе кемесі – жер бетiнен шағылысқан ауамен әркеттесуді болғызбай, ауамен өзара әрекеттесу есебiнен атмосферада қалықтайтын аппарат;
      19) әуе кемесінің бортынан бақылау – ұшу барысында әуе кемесінің бортында жасалған бір немесе бірнеше метеорологиялық элементтерді бағалау;
      20) (әуе кеменің) борттан хабарлау – ұшудағы әуе кемесінің бортынан талаптарға сәйкес жасалған орналасу жері, ұшудың орындалуы және (немесе) метеорологиялық жағдайлар туралы деректерді хабарлау;
      21) әуе кемесінің минимумы – осы үлгідегі әуе кемесінде ұшу мен қонуды қауіпсіз орындауға мүмкіндік беретін ұшу-қону жолағындағы және бұлттардың төменгі шегінің биіктігі, тігінен немесе шешім қабылдау биіктігі алғандағы рұқсат етілетін мәндер;
      22) әуе кемесі командирінің минимумы – осы үлгідегі әуе кемесінде пилотқа ұшу, қонуды немесе визуальды ұшулар ережелерінің маршруты бойынша ұшуды орындауға рұқсат етілетін ұшу-қону жолағында көрінудің және бұлттардың төменгі шектерінің биіктігінің, шешім қабылдау ең төмен рұқсат етілетін мәндер;
      23) әуе кемесінің командирі – пайдаланушы тағайындаған немесе жалпы мақсаттағы авиация жағдайында әуе кемесінің иесі тағайындаған командирдің міндеттерін орындауға және ұшуды қауіпсіз орындауға жауапты пилот;
      24) әуе қозғалысына қызмет көрсету органы – жалпы термин, тиісті жағдайда әуе қозғалысына диспетчерлерін қызмет көрсету органын, ұшу ақпараттың орталығын немесе әуе қозғалысына қызмет көрсетуге қатысты мәліметтерді жинау пунктін білдіреді;
      25) басымды көріну – «көріну» терминің анықтамасына сәйкес, көкжиектің жарты желісінің шегінде жеткізілетін немесе асатын, ең құрығанда әуеайлақтың үстіңгі қабатының жартысы шегінде бақыланатын көрінудің басымды мағынасы. Шолуға жататын кеңістік аралас немесе аралас емес секторларды қамтуы мүмкін;
      26) болжам (ауа райының) – белгіленген сәтте немесе белгіленген аймақтың уақытында немесе әуе кеңістігінің бөлігінде күтілетін метеорологиялық жағдайлардың сипаттамасы;
      27) болжамдық карта – белгіленген сәтке немесе белгіленген жер немесе әуе кеңістігінің бөлігіне белгіленген метеорологиялық элементтің (элементтердің) болжам картасындағы графикалық сурет;
      28) шайқалым – турбуленттік атмосферада ұшу кезінде әуе кемесінің ретсіз орын ауыстыруы.
      Бірқалыпты шайқалым – әуе кемесінің абсолюттік биіктігінің және (немесе) жағдайдың бірқалыпты өзгеруі, бірақ бұрынғыдай сенімді басқару қамтамасыз етіледі. Акселерометрдің көрсеткіші әуе кемесінің салмақтық орталығында 0,5-1.0g құрайды.
      Күшті шайқалым – әуе кемесінің абсолюттік биіктігінің және (немесе) жағдайының күрт өзгеруі. Қысқа мерзім кезінде әуе кемесі басқаруға мүмкіндік бермейді. Әуе жылдамдығының күрделі өзгеруі тән болып келеді. Акселерометрдің өзгеру көрсеткіші әуе кемесінің салмақтық орталығында 1.0g құрайды.
      Ұшу және қонуда, +0,3..0,4g кезде бірқалыпты шайқалым, +0.4 g-тен астам – күшті шайқалым;
      29) биіктік картасы – белгілі бір биіктіктердің немесе атмосфералық қабат үшін метеорологиялық карта;
      30) бірлесіп орналастырылатын әуеайлақ – мемлекеттік, азаматтық және эксперименттік авиацияға жататын әуе кемелері орналастырылатын азаматтық және әскери әуеайлақтар;
      31) брифинг (ағылш. Вriefing, brief - қысқа) – әуе кемелерінің ұшу экипаждарына ұшар алдында ақпараттық-консультативтік қызмет көрсету;
      32) тігінен көру – жер жабынынан жердегі объектілерр төмен тік көрінетін деңгейге дейінгі максималды қашықтық;
      33) деректердің сапасы – ұсынылған деректер пайдаланушының талаптарына нақтылық, рұқсат және толықты жағынан сәйкестіктің деңгейі немесе дәрежесі;
      34) диспетчер ауданы – жер жабының үстінде белгіленген шекарадан аспанға дейінгі бақыланатын әуе кеңістігі;
      35) жабдықталмаған ұшу – қону жолағы – қонуға шолып бет алған әуе кемелері үшін арналған ұшу – қону жолағы;
      36) жазық жер – 25 километр радиуста 200 метрге дейінгі рельефтің салыстырмалы арттыру мекені;
      37) жергілікті әуе желісі (бұдан әрі – ЖӘЖ) – жергілікті әуе қатынастарды жүзеге асыру барысында барлық ведомстволардың әуе кемелерінің ұшуларын орындау үшін арналған биіктік және ені бойынша шектелген әуе кеңістігіндегі дәліз;
      38) кеңес - ұшуды орындаумен байланысты нақты және/немесе күтілетін метеорологиялық жағдайларды метеорологпен немесе басқа маманмен талдау (талдау сұрақтарға жауапты қосады);
      39) келісу диспетчерлік органы (бұдан әрі – КДО) – бір немесе бірнеше әуеайлақтарға келетін немесе олардан ұшатын әуе кемелерінің бақыланатын ұшуларына диспетчерлік қызмет көрсету үшін арналған орган;
      40) көріну – авиациялық мақсаттар үшін көріну келесі өлшемдерден ең басымды болып табылады:
      Жер жанында орналасқан жарық кезінде бақылаған кезде құптауға болатын көлемдегі қара объектті анықтауға және тануға болатын ең ұзақ қашықтық;
      Жарықтандырылмаған кезінде жарықтарды 1000 кандел (кд) шамасында жарық күшімен анықтауға болатын ең ұзақ қашықтық;
      41) күрделі метеорологиялық жағдайлар - метеорологиялық көріну 2000 метр және одан да кем және бұлттардың төменгі шеттерінің биіктігі 200 метр және одан да төмен олардың жалпы санының барысында екі октантқа төмен жағдайлар;
      42) крейсер эшелоны - ұшудың маңызды бөлігі бойы өтетін эшелон;
      43) шамаланған болжам - шығыс метеорологиялық ақпарат болмаған кезде аэросиноптикалық материалдар бойынша жасалған болжам;
      44) қону аймағы – қонатын ұшақтардың алғаш ұшу-қону жолағы учаскесі тигізу үшін арналған жер;
      45) қосалқы әуеайлақ - бағытталған әуеайлақта қонуға мүмкін емес немесе қажет емес жағдайда әуе кемесін қабылдай алатын әуеайлақ;
      46) мәліметті беру пункті - әуе кемесінің орналасу жерін хабарлай алатын белгіленген географикалық болжам;
      47) метеорологиялық ақпарат – әуе кеңістігін қолданушыларға арналған нақты және күтілетін метеорологиялық жағдайларға қатысты метеорологиялық мәлімет, талдау және кез келген басқа мәлімет;
      48) метеорологиялық бақылау – бір және бірнеше метеорологиялық элементтерді бағалау;
      49) метеорологиялық бюллетень – тиісті атауымен метеорологиялық ақпаратты қамтитын мәтін;
      50) метеорологиялық мәлімет – белгіленген жерге және уақытқа байланысты метеорологиялық жағдайларды бақылау нәтижелері туралы мәлімет;
      51) метеорологиялық уәкілетті орган – ол халықаралық аэронавигацияны метеорологиялық қамтамасыз ететін немесе уағдаласушы мемлекеттердің атынан осындай қамтамасыз етуді ұйымдастыратын уәкілетті орган;
      52) нұсқама – нақты және (немесе) күтілетін метеорологиялық жағдайлар бойынша ауызша кеңес;
      53) октант – аспан шатырының сегізінші бөлігі;
      54) оқиға – пайдалану қауіпсіздігіне ықпал ететін немесе ықпал ете алатын әуе кемесін пайдалануға байланысты авиациялық оқиғадан басқа кез келген оқиға;
      55) орография – рельефтің (жоталардың, үстірттердің, қазаншұңқырлардың және т.т.) әртүрлі элементтерінің сипаттамасы және олардың пайда болуына қарамастан ішкі әсерлерінің жіктелуі;
      56) пайдаланушы – әуе кемелерін пайдаланумен айналысатын немесе осы салада өзінің қызметтерін ұсынатын жеке немесе заңды тұлға;
      57) репрезентативтік – үлкен ауданда атмосфераның жалпы жағдайы үшін белгіленген метеорологиялық деректердің сипаттамасы, ерекшелігі;
      58) репрезентативтік бақылаулар – жергілікті ықпалдардан барынша бос және үлкен ауданда атмосфераның жағдайын сипаттайтын бақылаулар, жалпы синоптикалық ереже үшін көріністі бақылаулар;
      59) салыстырмалы биіктік – шығыс деңгейден нүкте орнына алынған нүктенің немесе объектің деңгейіне дейінгі тік бойынша қашықтық;
      60) сектордағы ұшудың ең аз абсолюттік биіктік - орталығында радионавигациялық құрал орналасқан 50 километр радиустың шеңбер секторында орналасқан барлық объектер үстінен биіктіктің 300 метр (1000 фут) ең аз қорын қамтамасыз ететін және пайдаланылатын ең аз абсолюттік биіктік;
      61) стандарттық изобар беткі қабаты – графикалық елестеу және атмосфералық жағдайларды талдау үшін дүниежүзілік көлемде пайдаланылатын изобар беткі қабаты;
      62) таудағы әуеайлақ - тиескен рельефпен жерде орналасқан әуеайлақтың бақылау нүктесінен (бұдан әрі – ӘБН), 25 километр радиусымен және салыстырмалы артықтармен 500 метр әуеайлақ және теңіз деңгейінің 1000 метр және одан астам биіктікте орналасқан әуеайлақ;
      63) таулы мекені – қиысқан рельефпен 500 метр және одан астам 25 километр радиусында бір шама артықтармен мекен, сондай-ақ теңіз деңгейінен 2000 м және одан астам биіктікпен мекен;
      64) ТCAC тропикалық циклондар бойынша кеңес беру орталығы (ағылшын тіліндегі қысқармасы ТСАС (бұдан әрі – ТСАС) – Метеорологиялық бақылау органдарына, аймақтық болжамдарының дүниежүзілік орталықтарына және ОРМЕТ халықаралық банктеріне болжанатындардың орналасу жері, және тропикалық циклонның жерге жақын желдің ауысуы, ортадағы қысымы, бағыты, жылдамдығы туралы кеңес ақпаратын аймақтық аэронавигациялық келісімге сәйкес ұсыну үшін тағайындалған метеорологиялық орталық;
      65) турбуленттік – ауа бөлшектері күрделі траекториялар бойынша ретсіз ауысқан кезде ауаның қозғалысы. Атмосферада турбуленттік қозғалыс жалпы ауа ағымында әр түрлі жылдамдықтарымен ауысатын түрлі көлемдегі құйындармен сипатталады. Ауа қозғалысының құйын сипаттамасы турбуленттік аймақта жел жылдамдығының белгі ауысатындығын, соның ішінде әуе кемесінің ұшуына маңызды ықпал ететін желді құрайтын тік ауысатындығын білдіреді;
      66) уақытша әуеайлақ – белгіленген тәртіпте есепке алынатын және тіркеуге жататын тұрақты құрылыстары және жабдықтары жоқ және жылдың белгіленген кезеңде әуе кемелерінің ұшуларын қамтамасыз ету үшін арналған әуеайлақ;
      67) ұшу-қону жолағында көріну қашықтығы (ағылшын тіліндегі қысқармасы RVR (бұдан әрі – RVR) – ұшу-қону жолағының білік желісінде орналасқан әуе кемесінің ұшқышы ұшу-қону жолағының белгілеу белгілерді немесе ұшу-қону жолағының бойы орналасқан жарықтарды көре алатын қашықтық;
      68) ұшу-қону жолағында табалдырығы – қону үшін пайдаланылуға мүмкін ұшу-қону жолағы учаскесінің басы;
      69) ұшу-қону жолағы табалдырығының биіктігі – теңіз деңгейінен ұшу-қону жолағының табалдырығының жабының артуы;
      70) ұшу ақпараттың ауданы (бұдан әрі – ҰАА) – ұшу ақпараттық қызмет көрсету және апаттық хабарландыру қамтамасыз етілетін шегінде белгіленген көлемдегі әуе кеңістігі;
      71) ұшу жоспары – әуе қозғалысына қызмет көрсету органдарына ұсынылатын белгіленген ұшу немесе әуе кемесінің ұшу бөлігі туралы белгіленген мәліметтерді қамтитын белгіленген нысандағы құжат;
      72) ұшулардың қауіпсіз биіктігі – әуе кемесіне жермен немесе сумен немесе олардағы кедергілермен қақтығысуға мүмкіндік бермейтін ұшудың ең аз жіберілетін биіктік;
      73) ұшу – қону жолағы (бұдан әрі – ҰҚЖ) – әуе кемелерінің қонуына және ұшуына дайындалған жердегі әуеайлағының белгіленген тік бұрышты учаскесі;
      74) ұшу құжаттамасы – ұшу үшін метеорологиялық ақпаратты қамтитын қолмен жазылған немесе басылған құжаттар, соның ішінде карталар немесе нысандар;
      75) ұшулар үшін маңызды бұлт – 1500 метр (5 000 фут) биіктіктегі төменгі шеттермен бұлт немесе кез келген биіктікте будақ жаңбырлы бұлттар немесе бекініс түріндегі бұлттар үлкенірек болғанына тәуелді сектордағы ең аз биіктіктен төмен бұлт;
      76) ұшу эшелоны - 1013,2 гектопаскаль (гПа) қысымының белгіленген өлшеміне жатқызылған және осы тәрізді беткі қабаттан қысымның белгіленген интервалдардың өлшемге жеке тұратын тұрақты атмосфералық қысымының беткі қабаты;
      77) шолу ұшулардың ережелері (бұдан әрі – ШҰЕ) – ұшқыштың әуе жағдайын шолу бақылауы арқылы ауада әуе кемелерінің немесе басқа материалдық объекттердің арасында белгіленген қашықтық сақтайтын ереже;
      78) цифрлы нысандағы тұрақты торабының түйіндегі деректер - автоматтандырылған жүйелерде пайдалану үшін жарамды код нысанында бір метеорологиялық ЭЕМ басқасына тапсыру үшін арналған картада тең орналасқан нүктелерінің тобы үшін ЭЕМ өндірілген метеорологиялық деректер;
      79) автоматты тәуелді бақылау (ағылшын тіліндегі қысқартылуы ADS (бұдан әрі – ADS) – борттық навигациялық жүйелерден және орналасу жерін, соның ішінде әуе кемесінің анықтау индексін, төрт өлшемде оның орналасу жерін, қажет болғанда қосымша мәліметтерді анықтау жүйелерінен алынған ақпаратты мәліметтерді беру желісі бойынша әуе кемелері жедел түрде ұсынатын бақылау әдісі;
      80) аэронавигациялық ақпараттың жинағы (ағылшын тіліндегі қысқартылуы AIP (бұдан әрі – AIP) – мемлекетпен рұқсат етілген немесе шығарылған аэронавигация үшін маңызды ұзақ мерзімді аэронавигациялық ақпаратты қамтитын жарияланым;
      81) AIRMET ақпараты (ағылшын тіліндегі қысқартылуы AIRMET (бұдан әрі – AIRMET) – метеорологиялық бақылау органы шығаратын кіші биіктікте ұшу қауіпсіздігіне ықпал ете алатын ұшу бағдары бойынша және ұшу ақпаратының тиісті ауданында немесе оның қосымша ауданында кіші биіктікте ұшулар үшін жасалған болжамға енгізілмеген ауа райының күтудегі немесе нақты белгіленген құбылыстарының пайда болуы туралы ақпарат;
      82) авиациялық белгіленген электр байланысының торабы (ағылшын тіліндегі қысқартылуы AFTN (бұдан әрі – AFTN) – авиациялық белгіленген қызметтің бөлігі болып табылатын және байланыс немесе баламалы сипаттамадағы авиациялық белгіленген станциялардың арасында мәліметтермен және (немесе) цифрлы деректермен алмасуды көздейтін авиациялық белгіленген тізбектердің дүниежүзілік жүйесі;
      83) авиациялық белгіленген қызмет (ағылшын тіліндегі қысқартылуы AFS (бұдан әрі – AFS) – аэронавигацияның қауіпсіздігі, сондай ақ әуе қатынастардың тұрақтылығын және тиімділігін қамтамасыз ету үшін бағытталған белгіленген пункттердің арасындағы электр байланысының қызметі;
      84) абсолюттік биіктік (ағылшын тіліндегі қысқартылуы ALT (бұдан әрі – ALT) теңіздің орта деңгейінен бастап тігінен қашықтық биіктік (ағылшын тіліндегі қысқартылуы MSL (бұдан әрі – MSL) нүкте орнына алынған нүкте немесе объекттің деңгейіне дейін;
      85) радио хабарландыру бағдарламасы (ағылшын тіліндегі қысқартылуы ATIS (бұдан әрі – ATIS) – әуеайлақ ауданында әуе кемелерінің экипаждарын қажетті метеорологиялық және ұшу ақпаратпен жедел қамтамасыз ету үшін арналған радио хабарландыру бағдарламасы;
      86) GAMET аймақтық болжамы (ағылшын тіліндегі қысқартылуы GAMET (бұдан әрі – GAMET) – ұшу ақпараттың ауданына немесе оның қосымша ауданына қатысты кіші биіктікте ұшулар үшін тиісті метеорологиялық уәкілетті органдардың арасындағы келісімі бойынша тиісті уәкілетті метеорологиялық органмен көршілес аудандардың метеорологиялық органдарына берілетін ұшу ақпараты қысқартулармен жасалған болжам;
      87) жанар тау күлі бойынша кеңес орталығы (ағылшын тіліндегі қысқартылуы VAAC (бұдан әрі – VAAC) – метеорологиялық бақылау органдарына, аудандық диспетчерлік орталықтарына, ұшу ақпараттың орталықтарына, аймақтық болжамдардың дүниежүзілік орталықтарға және ОРМЕТ халықаралық банктеріне жанар таудың атылудан кейін атмосферадағы тік және көлденен қуаттылығы және жанар тау күлінің ауысуына қатысты кеңес ақпаратты ұсыну үшін аймақтық аэронавигациялық келісімге сәйкес тағайындалған метеорологиялық орталық;
      88) VOLMET радио хабарландыру бағдарламасы (ағылшын тіліндегі қысқартылуы VOLMET (бұдан әрі – VOLMET) – метеорологиялық ақпаратты ұшудағы әуе кемелері үшін беру тұрақты радио хабарландыру бағдарламасы;
      89) SIGMET ақпараты (ағылшын тіліндегі қысқартылуы SIGMET (бұдан әрі – SIGMET)- метеорологиялық бақылау органы шығаратын әуе кемесінің ұшу қауіпсіздігіне ықпал ете алатын ұшу бағдар бойынша ауа райының белгіленген нақты немесе күтудегі құбылыстары туралы ақпарат;
      90) QNH қысымы (ағылшын тіліндегі қысқартылуы QNH (бұдан әрі – QNH) - стандартты атмосфера үшін теңіздің орта деңгейіне келтірілген гектопаскальдағы атмосфералық қысымы (мүмкін басқа өлшеу бірлігі);
      91) QFE әуеайлақтағы қысым (ағылшын тіліндегі қысқартылуы QFE (бұдан әрі – QFE) – ұшу-қону жолағы табалдырығының деңгейінде сынап бағанасының (с.б.мм.) миллиметрінде немесе гектопаскальдағы (гПа) атмосфералық қысым.

2-тарау
Азаматтық авиациясын метеорологиялық қамтамасыз етуді ұйымдастыру

      3. Халықаралық аэронавигацияны метеорологиялық қамтамасыз ету мақсаты халықаралық аэронавигацияны қауіпсіз, тұрақты және тиімді жүзеге асыруға ықпал ету болып табылады, бұл пайдаланушыларды, ұшу экипажының мүшелерін, әуе қозғалысына қызмет көрсету органдарын, іздеу құтқару қызметінің органдарын, әуежайлардың әкімшіліктерін және халықаралық аэронавигацияның дамуына немесе жүзеге асыруына байланысты басқа органдарды, өздерінің қызметтерін орындау үшін қажетті метеорологиялық ақпаратпен жабдықтау арқылы жүзеге асырылады.
      4. Халықаралық аэронавигацияны метеорологиялық қызмет көрсету үшін маңызды мәселелер бойынша метеорологиялық ақпаратты ұсынатын және пайдаланатын тараптардың арасында тығыз өзара әрекеттесу жүзеге асырылады.
      5. Әуе кемелерінің ұшуы, қонуы және шығуы туралы қабылданатын шешімдер негізінде әуеайлақтағы нақты ауа райы болжамы туралы ресми деректер әуеайлақ метеорологиялық органымен ұсынылған болып табылады.
      6. Нақты әуеайлақта авиациялық пайдаланушыларды метеорологиялық қамтамасыз ету әуеайлақ метеорологиялық органының өкілдері әзірлеген және ішкі істер органдарымен және әуежай әкімшілігімен келісілген осы Ереженің 1-қосымшасында көрсетілген Әуеайлақта ұшуларды метеорологиялық қамтамасыз ету нұсқаулығына сәйкес жүзеге асырылады.
      7. Авиациялық пайдаланушыларды жоғары сапалы және уақытылы метеорологиялық ақпаратпен әуеайлақтық метеорологиялық органдар қамтамасыз етеді.

§ 1. Пайдаланушылардан талап етілетін хабарландырулар

      8. Метеорологиялық қамтамасыз етуді немесе метеорологиялық қамтамасыз етудің сипаттамасын өзгертуді қажет ететін пайдаланушы уәкілетті метеорологиялық органды немесе тиісті метеорологиялық органдарды осы туралы алдын ала хабарландырады. Алдын ала хабарландырудың ең қысқа мерзімі уәкілетті метеорологиялық орган мен пайдаланушының арасындағы келісім бойынша белгіленеді.
      9. Қызмет көрсетуді қажет ететін пайдаланушы уәкілетті метеорологиялық органды келесі жағдайларда хабарландырады:
      1) жаңа бағдарлардың ашылуы немесе ұшулардың жаңа түрлерінің орындалуы жоспарланса;
      2) тұрақты рейстердің кестесіне ұзақ сипаттамадағы өзгерістер енгізілсе;
      3) метеорологиялық қамтамасыз етуге ықпал ететін басқа өзгерістер жоспарланса.
      Тиісті өзгерістерді жоспарлау үшін уәкілетті метеорологиялық органға қажетті барлық мәліметтер ақпаратта бар.
      10. Әуеайлақтық метеорологиялық орган пайдаланушымен немесе ұшу экипажының мүшесімен келесі жағдайларда хабарландырылады:
      1) ұшулардың кестесі туралы;
      2) тұрақты емес рейстерді орындау жоспарланған жағдайында;
      3) рейстер кешіккен, немесе белгіленген уақыттан ерте орындалған немесе алынып тасталған жағдайында.
      11. Әуеайлақ метеорологиялық органға жіберілетін жеке рейстер туралы хабарландыру келесі ақпаратты қамту тиіс (жиі рейстер болуы жағдайында, әуеайлақтық метеорологиялық орган мен пайдаланушы арасындағы өзара келісі бойынша барлық ақпарат немесе оның бөлігі көрсетілмеуі мүмкін):
      1) жөнелту әуежайын және ұшып шығатынының есеп уақытын;
      2) белгілеу пунктін және келудің есеп уақытын;
      3) ұшудың тапсырылған бағдарын және аралық әуеайлаққа(тарға) келу уақытын және одан (олардан) шығу уақытын;
      4) өңірлік аэронавигациялық жоспарда тиісті тізбеден алынған қажетті қосалқы әуеайлақтар;
      5) крейсер эшелоны;
      6) ұшудың түрі (шолу ұшулардың немесе аспаптар бойынша ұшулардың ережесі бойынша);
      7) ұшу экипажының мүшесіне ұсыну үшін метеорология ақпаратының түрі (ұшу құжаттамасы және/немесе кеңес);
      8) нұсқама жүргізу, кеңес және/немесе ұшу құжаттамасын беру уақытын.

§ 2. Уәкілетті метеорологиялық орган.
Әуеайлақтық метеорологиялық орган

      12. Уәкілетті метеорологиялық орган осы Ереженің талаптарына сәйкес метеорологиялық қамтамасыз ету, халықаралық аэронавигацияның қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін қажетті халықаралық аэронавигацияны жүзеге асыру және дамуына байланысты басқа органдарды жабдықтау бойынша әуеайлақ метеорологиялық органдарының қызметін ұйымдастырады.
      13. Уәкілетті метеорологиялық орган әуеайлақ метеорологиялық органдарының қызметіне, олардың қай ведомствоға қарайтынына қарамастан, әдістемелік басқаруды жүзеге асырады.
      14. Пайдаланушылар үшін: пайдаланушылар, ұшу экипажының мүшелері, әуе қозғалысына қызмет көрсету органдары, іздеу-құтқару қызметінің органдары, әуежайлардың әкімшіліктерін, және халықаралық аэронавигацияны, оларды орындауға қажетті метеорологиялық ақпаратты жүзеге асыру мен дамуға қатысты басқа органдар үшін метеорологиялық уәкілетті орган метеорологиялық қамтамасыз етуді ұйымдастырады.
      15. Азаматтық авиацияны тікелей метеорологиялық қамтамасыз етуді авиациялық пайдаланушыларға ауа райының мәліметтерін, аэрологиялық және радиолокациялық бақылаулардың ақпараттарын серіктік және пайдаланушылармен келісілген көлемде басқа деректерді ұсынуға жауапты әуеайлақ метеорологиялық органдары жүзеге асырады.
      16. Әуеайлақ метеорологиялық органдарға мыналар жатады:
      1) авиаметеорологиялық орталық (бұдан әрі – АМО);
      2) синоптикалық бөлігімен авиаметеорологиялық станциялар (бұдан әрі – АМСА);
      3) синоптикалық бөлігісіз авиаметеорологиялық станциялар (АМСА).
      17. Әуеайлақ метеорологиялық орган қажеттілігі бойынша әуеайлақ ауданында ұшуларды жасауға байланысты келесі функцияларды немесе кейбіреулерін орындайды:
      1) ұшулар үшін болжамдарды және басқа тиісті ақпаратты жасайды және (немесе) алады;
      2) жергілікті метеорологиялық жағдайлардың болжамдарын жасайды және (немесе) алады;
      3) ол болжамдарды жасау тиіс әуеайлақтардың ауданында метеорологиялық жағдайларға үнемі бақылау жүргізеді;
      4) нұсқама жүргізеді, кеңес береді және ұшу экипажының мүшелеріне және/немесе ұшуларды өндіруге байланысты басқа қызметкерлерге ұшу құжаттамасын ұсынады;
      5) авиациялық тұтынушыларды басқа метеорологиялық ақпаратпен жабдықтайды;
      6) қолданыстағы метеорологиялық ақпаратты көрсетеді;
      7) басқа метеорологиялық органдармен метеорологиялық ақпаратпен алмасады.
      18. Әуеайлақ метеорологиялық органдар жұмыстарының санаты және бағдарламасы уәкілетті авиациялық органмен келісіп, уәкілетті метеорологиялық органмен белгіленеді.
      19. Өзінің қызметін орындау барысында әуеайлақ метеорологиялық органдар биіктікте жел, температура және ауа ылғалдылығының болжамы, қатты желдің жылдамдығы, бағыты, биіктігі, тропопаузаның температурасы, сондай ақ Аймақтық болжамдарының дүниежүзілік жүйесінен және метеорологиялық деректердің халықаралық банктерінен алынатын цифрлы нысанда ауа райының ерекше жағдайларының болжамдары туралы ақпаратты пайдаланады.
      20. Әуеайлақ метеорологиялық органдары (АМО, АМСА):
      1) авиациялық пайдаланушылардың, әуе қозғалысын басқару органдарының және ұшуларды жоспарлауға және қамтамасыз етуге байланысты басқа пайдаланушылардың әуе кемелерінің ұшуларын тікелей метеорологиялық қамтамасыз етуді жүзеге асыру;
      2) метеорологиялық аспаптарды және жабдықтардың пайдаланылуын қамтамасыз ету;
      3) өзінің әуеайлағында және қызмет көрсететін авиа жолдарында климат ерекшеліктерін өңірлік зерттеу жасау және әуеайлақтарда ұшуларды өндіру туралы және әуеайлақтарда ұшу өндірісі бойынша нұсқаулықты және климаттық сипатты құру;
      4) бекітілген әуеайлақтар бойынша авиациялық метеорологиялық жағдайлар үшін қатерлі құбылыстарды ескерту және ауа райы болжамын құру;
      5) ЖӘЖ және қону алаңдарында метеорологиялық бақылауларды өндіруге қатыстырылған авиациялық пайдаланушыларды оқыту және нұсқама жүргізу;
      6) метеорологиялық бақылау өндірісіне қатысты авиациялық пайдаланушылардың ұшқыштарын және ӘҚҰ органдарының диспетчерлік қызметкерлерін келісім шарт негізінде оқытады және сынақ қабылдайды.
      21. Әуеайлақ метеорологиялық органдары (АМО және АМСА) мыналарды қамтамасыз етеді:
      1) авиациялық пайдаланушылардың әуе кемелері ұшуларын метеорологиялық сапалы қамтамасыз етуді;
      2) метеорологиялық элементтерін және ауа райының құбылыстарын бақылау сапасы және осы мәліметтерді қозғалыстың, әуежайлардың қызметтеріне және хабарландыру радиоканаладарына (VOLMET және АTIS) уақытымен тарату;
      3) әуе кемелерінің экипаждарына ұсынатын метеорологиялық ақпаратты және құжаттамасын дұрыс рәсімдеу;
      4) жедел және есеп құжаттарды тиянақты жүргізу;
      5) байланыс торабына метеорологиялық жедел хаттарын дұрыс рәсімдеу және уақытымен беру;
      6) метеорологиялық аспаптарды және қондырғыларды іске жарамды қалпында ұстау.
      22. Ұшу ақпарат немесе диспетчер ауданында (бұдан әрі – ҰАА) әуе қозғалысының органдарына метеоқызмет көрсетуді қамтамасыз ету үшін уәкілетті метеоорган метеорологиялық бақылау органды тағайындайды.
      23. Ұшу ақпарат ауданының (ҰАА) шегінде ұшуларды метеорологиялық қамтамасыз ету үшін әуеайлақ метеорологиялық органы келесі міндеттерді қамтамасыз етеді:
      1) ол жауапты ауданының шегінде ұшулардың орындалуына ықпал ететін метеорологиялық жағдайларды бақылау;
      2) ол жауапты аудан бойынша SIGMET ақпаратын және басқа ақпаратты дайындау;
      3) SIGMET ақпаратын қажетінше басқа метеоақпаратпен әуе қозғалысының тиісті органдарын жабдықтау;
      4) SIGMET ақпаратын басқа әуеайлақтық метеорологиялық органдарға тарату;
      5) аумақтық авиациялық келісім қажет болған жағдайында:
      AIRMET ақпаратын жауапкершілік артатын аудан бойынша даярлау;
      AIRMET ақпаратымен сәйкесінше әуе қозғалысына қызмет көрсету органын қамтамасыз ету;
      AIRMET ақпаратын басқа әуеайлақтық метеорологиялық органдарға тарату;
      6) әуе қозғалысының аумақтық органын (келісім бойынша) SIGMET мәліметі шығарылмаған жанар тау күлінің бұлты туралы ақпаратпен жабдықтау;
      7) онымен байланыстағы әуе қозғалысының аумақтық органын (келісім бойынша) ол бақылау жүргізетін ауданның немесе көршілес аудандардың атмосферасына радиоактивті материалдардың апатты шығыны туралы ақпаратпен жабдықтау. Аталған ақпарат апаттың орналасу жері, күні және уақыты және радиоактивті материалдардың қозғалысының болжанатын аумағы туралы деректерді қамту тиіс.
      24. Әуеайлақ метеорологиялық органының кезекші ауысымы ұшуларды қауіпсіздікпен қамтамасыз етумен байланысты мәселелері бойынша әуе қозғалысын басқару органының ұшулар басшысына (кезектің ағасы) жедел бағынады.
      25. Метеорологиялық органдары жоқ әуеайлақтарға немесе жұмыс мерзімі әуеайлақ метеорологиялық органының жұмыс мерзімімен сәйкес келмейтін ұшу ақпаратының ауданы үшін:
      1) уәкілетті метеорологиялық орган қажеттілік бойынша метеорологиялық ақпаратты ұсыну үшін бір немесе бірнеше метеорологиялық органдарды тағайындайды;
      2) тиісті уәкілетті метеорологиялық органдар тиісті әуеайлақтарды және ӘҚҰ органдарын мынадай ақпаратпен жабдықтау әдістерін белгілейді.
      26. Метеорологиялық орган бақылау жүргізетін ауданның шекарасы ұшу ақпараты және (немесе) диспетчерлік ауданының шекарасымен сәйкес келуі тиіс.
      27. Метеорологиялық бақылау үзіліссіз жүргізіледі, ал қозғалысы аз аудандарда бақылау күтілетін ұшуларды орындау уақытымен шектелу мүмкін.
      28. метеорологиялық бақылау функцияларын уәкілетті метеорологиялық орган тағайындаған әуеайлақ метеорологиялық органдар жүзеге асырады.

§ 3. Әуеайлақтық метеорологиялық органдарының функциялары

      29. АБДЖ уәкілетті метеорологиялық органдарды және басқа тұтынушыларды цифрлы нысанда метеорологиялық жағдайлардың ауқымды авиациялық болжамдармен қамтамасыз етеді. Бұл енгізілетін технологиялар қамтамасыз ететін басылымдықтарды пайдаланумен рентабель нысанында бәрін қамтитын, өзара байланысты, дүниежүзілік және біркелкі жүйесімен жеткізіледі.
      30. АБДЖ аймақтық болжамдардың шеңберінде:
      1) барлық талап етілетін деңгейлері үшін тұрақты тордың торабында ауқымды болжамдарын дайындайды:
      биіктіктерде желдің;
      температураның және ылғалдылықтың;
      ұшу эшелонының абсолюттік биіктігін;
      тропопаузаның биіктігін ұшу эшелоны бірлігінде және тропопаузаның температурасын;
      максимальды желдің бағытын, жылдамдығын және ұшу эшелоны бірлігінде оның биіктігін;
      2) цифрлы нысанда SIGWX ауа райының ерекше құбылыстарының ауқымды болжамдарын(бұдан әрі – SIGWX болжамдары) дайындайды;
      3) метеорологиялық уәкілетті органдарға және басқа пайдаланушыларға цифрлы нысанда 1) және 2) тармақшаларында көрсетілген болжамдарын таратады;
      4) SIGWX болжамдарына (ауа-райының ерекше құбылыстары (ағылшын тілінде қысқартылуы SIGWX (бұдан әрі – SIGWX) енгізу мақсатында өзінің тиісті өңірлік мамандандырылған метеорологиялық орталығынан (ӨММО) ДМҰ атмосфераға радиоактивті материалдардың апатты тастамасы туралы ақпаратты қабылдайды;
      5) SIGWX болжамдарына жанар таудың атылуы туралы ақпаратты енгізуді үйлестіру мақсатында жанар таудың қызметі туралы ақпаратпен алмасу үшін VAAC қатынасты белгілейді және қолдайды.
      31. Уәкілетті метеорологиялық орган азаматтық авиация мүддесінде метеорологиялық қамтамасыз етуді ұйымдастырады, пайдаланушылармен, ӘҚҰ органдарымен және азаматтық авиацияның басқа қызметтерімен, соның ішінде метеорологиялық қамтамасыз етуді ұйымдастыру мәселесі бойынша халықаралық аэронавигациямен кеңес жүргізеді.
      32. Уәкілетті метеорологиялық орган авиациялық пайдаланушылардың қажетіліктерін қанағаттандыру үшін метеорологиялық қызмет көрсетуді ұсынуға қатысты тиісті талаптарға сай әуеайлақ метеорологиялық органдарды құрайды.
      33. Синоптикалық бөлікпен АМО және АМСА келесі қызметтерді атқарады:
      1) әуеайлақта метеорологиялық жағдайларға үнемі бақылау жүргізеді;
      2) әуеайлақ, ұшулардың бағдарлары және аудандары, сондай-ақ қосалқы әуеайлақтар бойынша ауа райының болжамын жасайды;
      3) әуе кемелерінің экипаждарына және ұшуларды өндірумен байланысты басқа авиациялық тұтынушыларға консультация жүргізуді және ұшу құжаттамасын ұсынуды қамтамасыз етеді;
      4) басқа метеорологиялық органдармен метеорологиялық ақпаратпен алмасады;
      5) ЖӘЖ әуеайлақтарында және қону алаңдарында метеорологиялық бақылауларды өндіруге қатыстырылған авиациялық қызметкерлерді оқытады және оларға нұсқама жүргізеді;
      6) азаматтық авиация үшін метеорологиялық ақпаратты ұсынуға тартылған жедел желілік бөлімшелердің ақпараттық жұмысын бақылайды;
      7) қызмет көрсететін ұшулар ауданының климат жағдайларын зерттейді, әуеайлақтарда (әуеайлақ паспорттары) ұшуларды өндіру туралы нұсқаулық үшін «Метеорологиялық қамтамасыз ету» климат сипаттамаларын және тарауларын жасаумен қамтамасыз етеді;
      8) экипаждарды жанар таудың қызметі немесе жанар тау күлінің бұлттары туралы ақпаратпен қамтамасыз етеді;
      9) ӘҚҰ тиісті органдарын жауапкершілік ауданы арқылы өтетін әуе жолдары бойынша ескертулерді шығарады;
      10) SIGMET ақпаратын шығарады;
      11) ӘҚҰ тиісті органдарының жауапкершілік ауданында ұшулардың орындалуына ықпал ететін метеорологиялық жағдайларды бақылайды.
      34. Синоптикалық бөлігісіз АМСА келесі қызметтерді атқарады:
      1) әуеайлақта метеорологиялық жағдайларға бақылау жүргізеді және авиациялық тұтынушыларға бақылау нәтижелерін таратуды қамтамасыз етеді;
      2) авиациялық тұтынушыларды ауа райының мәліметтерімен, басқа метеорологиялық органдардан алған әуеайлақтар және ұшу бағдарлары бойынша болжамдар мен ескертулермен қамтамасыз етеді.
      35. Уәкілетті метеорологиялық орган әуеайлақ метеорологиялық органға ұшу ақпараты ауданының немесе диспетчерлік ауданның шегінде әуе қозғалысына қызмет көрсету органдарын метеорологиялық қамтамасы ету үшін жауапкершілікті жүктейді, яғни метеорологиялық бақылаудың функцияларын тапсырады.
      36. Жедел топтардың функциялары уәкілетті метеорологиялық орган және авиациялық пайдаланушылар арасында келісім бойынша белгіленеді.

§ 4. Метеорологиялық ақпаратты қамтамасыз ету және оны пайдалану

      37. Уәкілетті метеорологиялық орган әуеайлақ метеорологиялық органдарға (АМО, АМСА) АБДО және (немесе) АБДО шеңберінде таратылатын Аймақтық болжамдардың өңірлік орталықтарының (одан әрі – АБӨО) өнімдеріне қол жеткізуді қамтамасыз етеді.
      38. Аумақтық болжамдардың дүниежүзілік жүйесі метеорологиялық органдарды және басқа тұтынушыларды тұрақты тордың торабында цифрлы нысанда бағдардағы метео жағдайлардың ауқымды авиациялық болжамдармен қамтамасыз етеді.
      39. АБДО метеорологиялық жағдайлардың ауқымды болжамдары барлық талап етілетін деңгейлер үшін ұсынады:
      1) биіктіктегі жел;
      2) биіктіктегі температурасы мен ылғалдылығы;
      3) ұшу эшелонының абсолюттік биіктігі;
      4) тропопаузаның абсолюттік биіктігі және тропопауза температурасы;
      5) қатты желдің бағыты, жылдамдығы, және оның ұшу эшелоны бірлігінде биіктігі;
      6) цифрлы нысанда ауа райы құбылыстарының ерекше болжамдары(SIGWX).
      40. Метеорологиялық органдар жоқ әуеайлақтарда метеорологиялық қамтамасыз ету келесі тәртіпте жүзеге асырылады:
      1) метеорологиялық бақылауларды арнайы дайындықтан өткен және осы тәрізді бақылауларға рұқсаттары бар әуеайлақтың авиациялық қызметкерлері жасайды;
      2) болжамдарды, ескертулерді және басқа қажетті ақпаратты уәкілетті метеорологиялық орган және осы әуеайлақтың метеорологиялық ақпарат пайдаланушылары арасында келісім бойынша тағайындалған жақын орналасқан метеорологиялық орган ұсынады. Метеорологиялық ақпаратты тарату үшін қолданыстағы байланыс құралдары пайдаланылады.
      41. Жұмыс мерзімі әуеайлақ метеорологиялық органдарының жұмыс мерзімімен сәйкес келмейтін ұшу ақпаратының аудандары үшін уәкілетті метеорологиялық орган қажет болған жағдайда метеорологиялық ақпаратты ұсыну үшін бақылаудың бір немесе бірнеше метеорологиялық органдарды тағайындайды және осы ақпаратпен ӘҚҰ органдарын жабдықтау әдістерін белгілейді.

3-тарау Метеорологиялық бақылаулар және мәліметтер 1. Метеорологиялық бақылауларды ұйымдастыруға жалпы талаптар

      42. Уәкілетті метеорологиялық орган авиациялық пайдаланушыларды қамтамасыз ету мақсатында әуеайлақтарда авиациялық метеорологиялық станцияларды құрайды, олар жеке станция түрінде болуы мүмкін немесе синоптикалық бөлігімен бірге орналасуы мүмкін.
      42. Авиациялық метеорологиялық станциялар белгіленген уақыт аралықтары бойынша жиі бақылауларды жүргізеді. ҰҚЖ алыс көрінудің, бұлттардың төменгі шектер биіктігінің, ауа температурасының және шық нүктесінің және қонуға бет алуды, қонуларды және ұшуларды қамтамасыз ету жағдайында әуеайлақтарда қосымша арнайы бақылаулар орнатылады.
      43. Ұшу алаңының жұмыс учаскілері үшін сипатты мәліметтерді ұсыну үшін қамтамасыз етуге арналған пунктерінде бақылаулар жүргізіледі. Сонымен қатар ауа райы құбылыстарын визуальды бақылау орнынан ұшу алаңының көрінуі қамтамасыз етілуі тиіс.
      44. Бақылаулар - әуеайлаққа және оның шегінен тыс таратылуға тиісті мәліметтерді құрудың негізі болып саналады.
      45. Метеорологиялық элементтердің кеңістікте және уақытта өзгерілуіне, сондай ақ бақылау әдісінің және кейбір элементтерді белгілеу әдісінің жетілдірілмегеніне байланысты мәліметті алушы бақылау сәтінде орны болған нақты жағдайларға барынша қатысты элементтің мәліметінде нақты маңызды қарайды.
      46. ЖӘЖ әуежайларында метеорологиялық органдар жоқ, ауа райын бақылауды бақылауларды өңдеу және метеорологиялық жабдықтарды пайдалану үшін дайындықтан өткен және рұқсат алған авиациялық пайдаланушылардың мамандары қамтамасыз етеді.
      47. Тік ұшақтардың ұшуларын қамтамасыз ету үшін теңіз кемелерінде және бұрғылау алаңдарында бақылауларды қажетті дайындықтан өткен тиісті ведомстволардың мамандары жүргізеді.
      48. ҰҚЖ бар әуеайлақтарда, әуе кемелерінің қонуларын қамтамасыз ететін ИКАО II және III санаты бойынша құралдар бойынша автоматтандырылған бақылап-өлшегіш жүйелер және желдің, көрінудің, ҰҚЖ көріну қашықтығының, бұлттылықтың төменгі шекарасының биіктігін, ағымдағы ауа райының және шық нүктесінің және атмосфералық қысымның дистанционды индикатор көрсеткіштері орнатылады.
      49. Осы көрсетілген қондырғы әуе кемелерінің ұшуы мен қонуына әсер ететін метеорологиялық параметрлерді шынайы уақытта алу, өңдеу, тарату және көрсету жүйесінің автоматтандырылған комплексі.
      50. Комплексті автоматтандырылған жүйелерді пайдалануда, автоматтық жүйелер көмегімен бақылауға жатпайтын метеорологиялық элементтер үшін аталған бақылауларды қолмен енгізу мүмкіндігін қамтамасыз етеді.

§ 2. Тұрақты және арнайы бақылаулар және мәліметтер

      51. Әуеайлақтарда тұрақты бақылаулар уақыттың тең аралықтарында жүргізіледі; ұшу кезеңінде аралығы 30 минут (әр сағаттың 00 мен 30 мерзімінде), ұшулар болмаған кезде аралығы 1 сағат.
      52. Ұшулар болмаған кезде метеорологиялық ақпарат пайдаланушылары қосымша бақылауларды өткізуді сұрауға құқылы.
      53. Әуеайлақта және ЖӘЖ қону алаңдарында тұрақты бақылаулар авиациялық пайдаланушылардың келісімі бойынша ұшулардың барына қарамастан 1 сағат аралығымен жасалу мүмкін.
      54. Тәулік бойы жұмыс істемейтін әуеайлақтарда бақылаулар ұшулар кезінде ғана жүргізіледі. METAR тұрақты ауа-райы мәліметтері (ағылшын тілінде қысқартылуы METAR (бұдан әрі- METAR) уәкілетті метеорологиялық органның тапсырмасына сәйкес және ӘҚҰ органдары салған талаптарын ескере отырып, әуеайлақта ұшулар басталғанға дейін шығарылады.
      55. Тұрақты бақылаулардың нәтижелері туралы мәліметтер келесі түрде шығарылады:
      1) мәліметтерді жасау әуеайлағында таратылатын жергілікті тұрақты мәліметтер (ұшып қонатын және ұшып кететін әуе кемелері үшін арналған);
      2) мәліметтерді жасау әуеайлағының шегінен тыс таратылатын METAR мәліметтері (ұшуларды жоспарлау және VOLMET, ATIS радио хабарландыру немесе D-VOLMET, D-ATIS мәліметтері үшін арналған).
      56. АTIS және VOLMET радио хабарландыру станциялар ӘҚҰ органдары диспетчерлік пункттерге таратуға арналған тұрақты мәліметтер METAR кодының терминологиясында қабылданған қысқартулармен ашық мәтінмен хабарландырылады.
      57. Арнайы бақылаулар тұрақты бақылауларға қосымша жүргізіледі. Арнайы бақылауларды жүргізу үшін өлшемдердің тізбесі әуе қозғалысына қызмет көрсету органымен, пайдаланушылармен және басқа мүдделі тараптармен келісу бойынша уәкілетті метеорологиялық органмен жасалады.
      58. Тәулік бойы жұмыс істемейтін әуеайлақтарда қажет болған жағдайда METAR мәліметтерінің шығарылымы қайта жаңартылғаннан кейін арнайы метеорологиялық SPECI мәліметтері (ағылшын тілінде қысқартылуы SPECI (бұдан әрі – SPECI) шығарылады.
      59. Арнайы бақылаулардың нәтижелері туралы мәліметтер келесі түрде шығарылады:
      1) мәліметтерді жасау әуеайлағында тарату үшін ғана жергілікті арнайы мәліметтер (ұшып келетін және ұшып кететін әуе кемелері үшін арналған);
      2) мәліметтерді жасау әуеайлағының шегінен тыс тарату үшін SPECI мәліметтері (ұшуларды жоспарлауға, VOLMEТ радио хабарландыру бағдарламалар немесе D-VOLMET мәліметтері үшін арналған).
      60. Жергілікті арнайы мәліметтерді шығару үшін өлшемдердің тізбесі келесіні қамтиды:
      1) осы әуеайлақты пайдаланатын пайдаланушылардың пайдалану минимумына сәйкес өлшемдер;
      2) ӘҚҰ органдарының және пайдаланушылардың жергілікті талаптарын қанағаттандыратын өлшемдер;
      3) әуеайлақта ұшуларды метеорологиялық қамтамасыз ету туралы нұсқаулықта белгіленген ауа райы температурасының бастама маңызы;
      4) қону және ерекше метеорологиялық жағдайлардың биіктігін алу аймақтарында пайда болатына қатысты, нақтылағанда будақ - жаңбыр бұлттары немесе найзағайдың, орташа немесе қатты турбуленттіктің, бұршақтың, алдынғы шептегі қатты дауылдың, орташа немесе қатты мұзданудың, мұзданатын жауын шашынның, қатты тау толқындарының, шаң және құм дауылының, боранның, құйғыш түріндегі бұлттардың (торнадо немесе су құйыны), сондай ақ қатты жаңбыр жауын шашынның орналасу жері туралы қолданыстағы қосымша ақпаратты;
      5) SPECI мәліметтерді жасау үшін өлшемдер болып табылатын көлемдер;
      61. SPECI мәліметтері келесі өлшемдерде өзгерістер болған жағдайда шығарылады:
      1) жерге жақын желдің орташа бағыты 60 градус өзгертілсе, немесе соңғы мәліметте көрсетілген бағытымен салыстырғанда одан да астам болса және/немесе өзгерілгеннен кейін 5 м/с немесе одан астам құрайтын болса;
      2) жерге жақын желдің жылдамдығы 5 м/с немесе соңғы мәліметте көрсетілген жылдамдықпен салыстырғанда одан астам өзгертілсе;
      3) жерге жақын желдің орташа жылдамдығынан ауытқу көлемі 5 м/с өсіп кетсе немесе соңғы мәліметте көрсетілген көлеммен салыстырғанда одан да асса, осының барысында өзгерілу дейінгі және өзгертілгеннен кейінгі орташа жылдамдық 8 м/с немесе одан астам құрайтын болса;
      4) желдің өзгерістерін пайдалану жағынан маңызды мағыналарды арттырады; шекті көлемдер ӘҚҰ органымен және мүдделі пайдаланушылармен келісіп, уәкілетті метеорологиялық орган желдің өзгерістерін ескере отырып, белгілейді. Жел өзгерістері:
      қолданыстағы ҰҚЖ ауыстыруды талап етеді;
      ҰҚЖ желдің қуалай соғатын және бүйірден соғатын компоненттерінің өзгерілуі осы әуеайлақта ұшуларды орындайтын типтік әуе кемелері үшін негізгі пайдалану шектері болып табылатын мағыналарды арттыратыны туралы куәландырады.
      5) көріну жақсарады және келесі мағыналардың бірін немесе бірнешесіне жетеді немесе арттырады немесе көріну нашарлайды және келесі мағыналардың бірінің немесе бірнешесінен нашарлау болады:
      800, 1500 немесе 3000 метр;
      5000 метр (шолу ұшулардың ережелері бойынша ұшулардың маңызды санын орындау жағдайында).
      6) ҰҚЖ көріну қашықтығы жақсарады және келесі мағыналардың бірін немесе бірнешесіне жетеді немесе арттырады немесе ҰҚЖ көріну қашықтығы нашарлайды және келесі мағыналардың бірінен немесе бірнешесінен кем болады: 150, 350, 600 немесе 800 метр;
      7) ауа райының келесі құбылыстарынан кез келгендердің басталу, тоқтатылу немесе өзгерілу жағдайы;
      мұзданатын жауын шашын;
      қатты (көріну 1000 метр кем) немесе орташа (көріну 1000 – 2000 метр), соның ішінде нөсер түріндегі жауын шашын;
      (жауын шашынмен) найзағай;
      шаңды дауыл;
      құмды дауыл;
      8) ауа райының келесі құбылыстарының кез келгендерінің басталу немесе тоқтатылу жағдайы;
      мұз кристаллдары;
      қататын тұман;
      шаңды, құмды немесе қарлы сырма;
      шаңды жаяу боран, құмды жаяу боран, қарлы жаяу боран немесе жалпы боран;
      найзағай (жауын шашынсыз);
      дауыл;
      құйғыш түріндегі бұлт (торнадо немесе құйғын).
      9) BKN, OVC астам саны барысында бұлттардың төменгі қабатының төменгі шегінің биіктігі ұлғаяды және келесі мағыналардың бірін немесе бірнешеуінен арттырады немесе BKN немесе OVC бұлттардың төменгі қабатының төменгі шегінің биіктігі азаяды немесе келесі мағыналардың бірінен немесе бірнешеуінен кем болады:
      30, 60, 150 немесе 300 метр (100, 200, 500 немесе 1000 фут);
      450 метр – шолу ұшулар ережелері бойынша маңызды санын орындау жағдайында.
      10) 450 метр (1500 фут) төмен қабатта бұлттардың саны өзгеріледі:
      NSC, FEW немесе SCT-тен BKN немесе ОVC дейін;
      BKN немесе OVC-тен NSC, FEW немесе SCT дейін;
      11) будақ-жаңбырлы бұлттар пайда болған немесе бұлттардың таралу жағдайында аспан жабық және тік көріну жақсарады және келесі мағыналардың бірін немесе бірнешеуіне жетеді немесе арттырады немесе тік көріну нашарлайды және келесі мағыналардың бірінен кем болады: 30, 60, 150 немесе 300 метр (100, 200, 500 немесе 1000 фут);
      12) таулардың, шоқылардың және басқа биік кедергілердің ашылуы, жабылуы;
      13) нақты әуеайлақтың пайдалану минимумында негізделген және уәкілетті метеорологиялық органның және пайдаланушының арасында келісілген кез келген өлшемдер.
      Жергілікті арнайы мәліметтер пайдаланушылардың және басқа әуеайлақтың тұтынушылардың қарауына ұсынылады.
      62. Арнайы мәліметтерді ұсынуға әуеайлақтан 200 километр қашықта орналасқан метеорологиялық станциялар тартылу мүмкін.
      63. Әуеайлақ метеорологиялық органының басшысы ӘҚҰ жергілікті органының басшысымен бірлесіп жыл сайын уәкілетті метеорологиялық органға тартылатын метеорологиялық станциялардың, мәліметтерді шығару үшін өлшемдерді, тарату үшін байланыс құралдарының тізбесін және басқа талаптарды ұсынады.

§ 3. Мәліметтердің мазмұны және нысаны

      64. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерге және METAR мен SPECI мәліметтеріне көрсетілген тәртіпте келесі элементтер енгізіледі:
      1) мәліметтің түрін көрсеткіші;
      2) орналасу жерінің индексі;
      3) бақылау мерзімі;
      4) автоматтандырылған немесе қажет болғанда жоғалып қалған мәліметтің көрсеткіші;
      5) жерге жақын желдің бағыты мен жылдамдығы;
      6) көріну;
      7) қажет болған жағдайда ҰҚЖ көріну қашықтығы;
      8) ағымдағы ауа райы;
      9) бұлттардың саны, түрі (будақ - жаңбырлы және бекініс түрдегі будақ бұлттар) және бұлттардың төменгі шектерінің биіктігі немесе тік көріну, егер олар өлшенсе;
      10) ауаның температурасы және шық нүктесінің температурасы;
      11) QNH;
      12) Ереженің 179–182-тармақтарында аталған қосымша ақпарат;
      13) қону үшін «тренд» түріндегі болжам;
      14) RMK тобы - елдің ішінде пайдалану үшін ақпарат:
      - тауларды және басқа биік кедергілерді бұлттармен жабылуы (ATIS пен VOLMET тарату үшін);
      мұздану;
      турбуленттік;
      QBB (бұлттардың төменгі шектерінің биіктігі 200 метр барысында);
      QFE қысымы.
      65. Әуеайлақ метеорологиялық органына ҰҚЖ жағдайы және белгіленген ережелерге сәйкес код түрінде ілінісу коэффициенті туралы уақытымен және дұрыс ақпаратты әуеайлақ қызметі ұсынады (METAR мен SPECI мәліметтеріне енгізу және ATIS мәліметтерін дайындау үшін).
      66. Азаматтық авиация мамандары бақылауды жүргізетін әуеайлақтарда және қону алаңдарында, сондай ақ метеорологиялық мәліметтер METAR код нысанында жасалады және таратылады немесе METAR кодында көзделген элементтерді енгізу тәртібін сақтаумен қабылданған қысқартуларды ескере отырып жасалады және таратылады.
      67. CAVOK термині бақылаулар барысында пайдаланылады және келесі жағдайларда орын алады;
      1) көріну 10 километр және одан астам;
      2) ұшулар үшін маңызды бұлттылық;
      3) осы ереженің 61-тармағының 7) мен 8) тармақшасында көрсетілген авиация үшін маңызды ауа райының құбылыстарының болмауы;
      Аталған жағдайларда ҰҚЖ көріну және көріну қашықтығы, ағымдағы ауа райы, бұлттардың саны, бұлттардың түрі және бұлттардың төменгі шектерінің биіктігі туралы ақпарат барлық метеорологиялық мәліметтерде CAVOK терминмен ауыстырылады.
      68. Таулы мекендерде ауа райы туралы мәліметтерді тарату үшін CAVOK термині пайдаланбайды.
      69. Авиациялық қызметкерлер үшін қысқартулармен ашық мәтінді тарату үшін мәліметтер келесілер арқылы мағынаны нақты жеткізуді қамтамасыз етеді:
      1) қабылданған қасқартулар;
      2) түсініктемені талап етпейтін сандық өлшемдер.
      70. Әуеайлақтың шегінен тыс таратылмайтын мәліметтер әсіресе қонуға бет алу және ұшу аумақтарында (турбуленттік, мұздану, желдің ауытқуы, ЖРЖ деректерлері – 100 километр радиусында найзағай орындарының болуы, соның ішінде әуе кемелерінің борттарынан бақылаулардың деректерлері) ерекше метео жағдайлары туралы қосымша ақпараттың енгізілуін көздеуге тиіс.
      Турбуленттік, мұздану, сондай ақ желдің ауытқуы жерден дұрыс бақыланбайтынын ескере отырып, олардың бары туралы деректерлерді биіктікті алу немесе қонуға бет алу кезінде әуе кемелерінің борттарының бақылауларынан алу қажет.

§ 4. Метеорологиялық мәліметтерді тарату

      71. METAR және SPECI мәліметтері ОРМЕТ деректерлердің халықаралық банкттеріне және авиациялық белгіленген қызметтің шеңберінде деректерлерді таратудың серіктік жүйелерін AFS пайдалану үшін өңірлік аэронавигациялық келісіммен тағайындалған орталықтарға таратылады.
      72. Жергілікті тұрақты мәліметтер әуе қозғалысына қызмет көрсетудің жергілікті органдарына таратылады және пайдаланушылар мен басқа әуеайлақ тұтынушыларға ұсынылады.
      73. METAR және SPECI мәліметтері ОРМЕТ деректердің халықаралық банкттеріне және ақпаратты жинау орталықтарына, сондай-ақ уәкілетті метеорологиялық органның тапсырысына сәйкес басқа әуеайлақтарға таратылады.
      74. Ауа райының жағдайларының нашарлағаны туралы SPECI мәліметтерін бақылаудан кейін тез арада тарату қажет. SPECI мәліметтері ауа райының жағдайлары жақсарған кезінде жақсару сақталатын жағдайында 10 минут ішінде тарату қажет.
      SPECI мәліметтерін жақсарту туралы тарату алдында 10-минуттік кезеңде болған ауа райының жағдайларын көрсету үшін түзетулерді енгізу қажет.
      Бір элементтің нашарлауы және басқа элементтің жақсаруы туралы SPECI мәліметін бақылаудан кейін сол сәтте тарату қажет.
      75. Жергілікті арнайы мәліметтер ӘҚҰ тиісті органымен келісу бойынша келесіге қатысты шығарылмайды:
      1) әуе қозғалысына қызмет көрсетудің жергілікті орган метеорологиялық станцияда орнатылғанға тең дисплей бар, осы дисплей (индикатор) жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерге енгізілетін ақпаратты жаңарту үшін бағытталған, тіркейтін кез келген элемент;
      2) әуеайлақтағы бақылаушы қолданыстағы шкала бойынша бір немесе бірнеше бөлімдердің шегінде барлық өзгерістерді әуе қозғалысына қызмет көрсетудің жергілікті органға хабарлайтын ҰҚЖ көріну қашықтығы.
      Жергілікті арнайы мәліметтер пайдаланушылардың және басқа әуеайлақ тұтынушылардың қарауына ұсынылады.
      76. Тұрақты және арнайы мәліметтер әуе кемелері ұшу және қону кезіндегі ресми деректерлер болып табылады және бұл мәліметтерді әуе қозғалысын басқару органдары тікелей және\немесе ақпаратты дереу тарату қызметінің желісі арқылы әуе кемелерінің борттарына береді (ATIS, VOLMEТ).

§ 5. Жердегі және биіктіктердегі жел

      77. Жердегі желдің орташа жылдамдығы және орташа бағыты, сондай-ақ жел бағыттарының және жылдамдығының маңызды өзгерістері өлшенеді, деректер нақты градустар мен секундына метрде хабарландырылады.
      78. Магниттік қисаюы 5 градусты немесе одан астамды құрайтын әуеайлақта желдің бағытының есептеріне түзету енгізіледі. Магниттік қисаюдың оң кезінде оның мағынасы бағыттың есебінен шығарылады, ал теріс қисайғанда – қосылады. Алынған мағына он градусқа дейін дөңгелектенумен үш цифрмен көрсетіледі.
      79. Әуеайлақтың шегінен тыс таратылатын мәліметтерде жел бағыты магниттік қисаюына түзетулерсіз жіберіледі.
      80. Бақылауларды ҰҚЖ 10 метр (30 фут) биіктікте жасау қажет.
      81. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерді ұшып шығатын әуе кемелері үшін пайдаланатын жағдайда осы мәліметтерді жасау үшін жерге жақын желді бақылаулар ҰҚЖ бойы жағдай үшін репрезентативті, ал ұшып келетін әуе кемелері үшін – қонудың барлық аймағы үшін болуы тиіс.
      82. Жердегі желді бақылаулардың репрезентативтігінді ҰҚЖ бойы жағдайлар туралы дұрыс деректерді алу үшін тиісті түрде орнатылған көрсеткіштерді пайдалану арқылы қамтамасыз етілуі тиіс.
      83. METAR және SPECI мәліметтері үшін жердегі желді бақылау барлық ҰҚЖ, сондай ақ бірнеше ҰҚЖ кешені үшін репрезентативті болуы тиіс.
      84. ҰҚЖ әр түрлі учаскелерінде жердегі желде маңызды айырмашылықтарға келтіретін ауа райының топографиялық немесе басымды жағдайлары бар әуеайлақтарда қосымша көрсеткіштерді орнату қажет.
      85. Тиісті жабдықтар болған жағдайда тұрақты және арнайы мәліметтерге желдің жылдамдығы жылдамырақ нүктеден алынған жел туралы деректер енгізіледі. Қону үшін мәліметтерге қону, ұшуға бет алу мәліметтерге – жерден жылыну аймағына жақын орналасқан көрсеткіштерден алынған деректер енгізіледі.
      86. Қосымша көрсеткіштерді орнату талап етілетін жағдайда индикаторлар әр көрсеткіш бақылайтын ҰҚЖ және ҰҚЖ учаскесінің көрсетумен нақты белгілену тиіс.
      87. Кешенді автоматтандырылған жүйенің болған жағдайда осы жүйе арқылы әр көрсеткіш үшін желдің орташа маңыздарын және маңызды өзгерістерін белгілеу және көрсету қажет.
      88. Желді бақылауды орталандыру кезеңі мынаны құрайды:
      1) жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтер, сондай-ақ әуе қозғалысына қызмет көрсету органдарының орналасқан жел дисплейлері (индикаторлары) үшін 2 минут;
      2) 10 минут METAR мен SPECI мәліметтері үшін, бірақ егер осы 10-минуттық кезеңде желдің бағыты және/немесе жылдамдығы бойынша байқалған тұрақсыздық болған жағдайда орташа маңыздарды белгілеу барысында тұрақсыздық кезінен кейін алынған деректерді ғана пайдалану қажет және осы жағдайда уақыт интервалын қысқарту қажет.
      89. Байқалған тұрақсыздық 2 минуттың ішінде желдің жылдамдығы 5 м/с желдің бағыты 30 шұғыл және тұрақты өзгерілсе немесе жел жылдамдығының өзгерілуі 5 м/с немесе одан астам жағдайда байқалған тұрақсыздық орын алады.
      90. 10-минуттік орталандыруды қамтамасыз етпейтін желдің аспаптық өзгеруі барысында әуеайлақ шегінен тыс таратылатын мәліметтер үшін 2 минуттық орталандыру кезеңі пайдаланылады.
      91. Жергілікті тұрақты және арнайы, сондай-ақ METAR мен SPECI мәліметтерінде желдің бағыты және жылдамдығы туралы мәлімет 10 нақты градусқа және тиісінше 1 м/с тең көлемде хабарландырылады. Мәліметтер үшін пайдаланылатын деректер шкаласына енгізілмейтін кез келген бақыланудағы мағына осы шкаланың жақын бөлігіне дейін дөңгеленеді.
      92. Жергілікті және арнайы мәліметтерді, METAR және SPECI мәліметтерінде:
      1) желдің бағытын анықтау барысында пайдаланылатын өлшеу бірлігі көрсетіледі.
      2) соңғы 10 минут жел бағытының орташадан ауытқуы келесі түрде көрсетіледі (егер жалпы өзгеріс 60 градус немесе одан астамды құрайды):
      өзгерістердің толық диапозоны 60 градус немесе одан жоғары, бірақ 1800 кем, желдің жылдамдығы 2 м/с немесе одан астам құрайды, бағыттың осындай өзгерістер жерге жақын жел бағытының өзгерілуі бақыланған шегінде екі экстремальды көлемінде көрсетіледі;
      өзгерістердің толық диапозоны 60 градус немесе одан жоғары, бірақ 180 градус кем, желдің жылдамдығы 2 м/с немесе одан астам құрайды, желдің орташа бағытын көрсетусіз желдің бағыты ауыстырмалы тәрізді хабарландырылады;
      өзгерістерді толық диапозоны 180 градус немесе одан астамды құрған жағдайда желдің орташа бағытын көрсетусіз желдің бағыты ауыстырмалы тәрізді хабарландырылады.
      3) соңғы 2 минутта бақыланған желдің орташа жылдамдығынан ауытқуы желдің барынша жылдамдығы орташа жылдамдықты 3 м/с артса, жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерде 5 м/с (METAR және SPECI) және одан астамға артқан жағдайда:
      1 м/с және одан кем жел жылдамдығы туралы хабарландырылған жағдайда, олар «штиль» деп көрсетіледі;
      50 м/с жел жылдамдығы туралы хабарландырылған жағдайда олар құрамдас бөлігі деп көрсетіледі;
      10-минут кезінде желдің бағыты және/немесе жылдамдығы бойынша елеулі тұрақсыздық болған жағдайда осы кезден кейін желдің орташа бағытынан және орташа жылдамдықтан пайда болған ауытқулар көрсетіледі.
      93. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерде:
      1) егер жердегі желді ҰҚЖ бойы бірнеше орнынан жүргізілсе, осы көлемдер репрезентативтік болып табылатын бақылаулар орындарының орналасу жерлері көрсетіледі;
      2) егер бірнеше ҰҚЖ пайдаланса және жердегі желді осы ҰҚЖ бақыланса, әр ҰҚЖ желдің қолданыстағы мағыналар қосылады және осы мағыналар жататын жолақтар көрсетіледі;
      3) осы Ереженің 92-тармағының 2) тармақшасына сәйкес желдің орташа бағытында ауытқу көрсетілген, жердегі желдің екі экстремальды көлемдер көрсетілген шегінде желдің өзгерістері көрсетілген;
      4) осы Ереженің 92-тармағының 3) тармақшасына сәйкес орташа жылдамдықтан ауытқулар көрсетілсе, олар өлшенген жел жылдамдығының барынша және ең аз көлем ретінде көрсетіледі;
      94. METAR және SPECI мәліметтерді, Ереженің 92 тармағының 3) тармақшасына сәйкес желдің орташа жылдамдығы ауытқу жағдайда желдің өлшенген барынша жылдамдығының мағынасы хабарландырылады.
      95. Уақытша әуеайлақтарда және қону алаңдарында бақылаулар флюгерлерді, жел конустарын және қол анемометрлерді пайдаланумен жасалады.
      96. Техникалық құралдардың барысында биіктіктерде желді бақылау ұшулар кезеңінде әр 3 сағат сайын, қажет болған жағдайда басқа мерзімдерде жасалады. Бақылаулардың деректері бойынша 100 метр биіктікте және ұшулардың әуеайлақ шеңберінің деңгейінде желдің бағыты және жылдамдығы анықталады. Биіктіктерде желдің бағыты мен жылдамдығын нақтылау үшін 10 километр радиусында орналасқан аэрологиялық станциялардың ақпаратын, сондай ақ әуе кемелерінің борттарынан алынған жел туралы деректерді пайдалану мүмкін.
      97. Биіктікте желді аспаптық әдіспен анықтай алмағанда, синоптикалық бөлігі бар әуеайлақ метеорологиялық органдары болжам деректерін ұсынады.

§ 6. Көріну және ұшу-қону жолағындағы көріну қашықтығы

      98. Авиациялық мақсаттар үшін көріну келесі өлшемдердің ең көлемдісі болып табылады, ал ол туралы деректер метрмен немесе километрмен хабарланады:
      1) оны ашық реңде бақылау кезінде жерге жақын орналасқан қолайлы өлшемдегі қара объектіні анықтауға тануға болатын ең үлкен қашықтық;
      2) жарықтандырылмаған реңде жарық күші шамамен 1000 кандел (кд) оттарды анықтауға және тануға болатын ең үлкен қашықтық.
      99. Көрінуді бақылаулар құралдар-саймандарды немесе көрінудің орнатылған және таңдалып алынған күндізгі және түнгі бағдарларын пайдалана отырып жүргізіледі. Көріну бағдарларының сызбаларын әуе қозғалысына қызмет көрсету органымен әуеайлақтық метеорологиялық орган дайындайды және олардың басшылары бекітеді.
      100. Көрінуді өлшеу үшін құрал-саймандық жүйелер пайдаланған жағдайларда көрінуді бақылау репрезентативтігі тиісті түрде орналасқан датчиктерді пайдалану есебімен қамтамасыз етіледі. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерді жасау кезінде олардың деректері пайдаланылатын көрінуді бақылауға датчиктер ҰҚЖ бойы және қону аймағында көріну туралы дәйекті ақпаратты алатындай орналастырылады. Көрінуді ҰҚЖ үстінен шамамен 2,5 метр биіктікте өлшенген жөн.
      101. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтер ұшып кететін әуе кемелері үшін пайдаланылатын жағдайда осы мәліметтерді жасау үшін көрінуді бақылаулар ҰҚЖ бойындағы жағдай. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтер ұшып келетін әуе кемелері үшін пайдаланылатын жағдайларда, ҰҚЖ қону аймағы үшін репрезентативті болулары тиіс.
      102. METAR және SPECI мәліметтерін жасау үшін көрінуді бақылаулар әуеайлақ үшін репрезентативті болуы тиіс.
      103. Қону жүйелерімен жабдықталмаған әуеайлақтарда көрінуді бақылау ҰҚЖ жағына қарай да басқа бағыттарда да жүргізіледі. Ауа райының мәліметіне ҰҚЖ жұмыс стартының бағытында анықталған көріну мәні енгізіледі. Кез келген басқа бағыттағы ең аз мән, егер ол  мәліметке енгізілген мәннен кем болса, қозғалыс қызметінің диспетчерлеріне және кезекші синоптикке (компас бойынша сегіз бағыттың бірін көрсете отырып) хабарланады.
      104. Іңірде визуалды бақылаулар кезінде көріну күндізгіде және түнгіде жарық бағдарлары бойынша бағаланады, бұл ретте мәліметке анықталған мәндерден көрінудің ең үлкен мәні енгізіледі.
      105. Құрал-саймандарды пайдалану кезінде көрсеткіштерді автоматты тіркеу қамтамасыз етілуі және оларды қосу және өшіру уақыты жазылу тиіс.
      106. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерде көрінуді өлшеу үшін құралды жүйелер пайдаланылатын кезде:
      1) егер көрінуді бақылау осы Ереженің 101-тармағында көрсетілгендей, ҰҚЖ бойында бірнеше орыннан жүргізілсе, алдымен жанасу аймағы үшін репрезентативті мәндерді содан кейін, қажет болған кезде ҰҚЖ орта нүктесі мен алыс шеті үшін репрезентативті мәндерді көрсеткен жөн, бұл ретте сондай-ақ осы мәндер репрезентативті болып табылатын орындарды көрсеткен жөн;
      2) егер бірнеше ҰҚЖ пайдаланса және көрінуді бақылау осы ҰҚЖ қатысты жүргізілген жағдайда әр ҰҚЖ көрінудің мағыналарын қосу және осы мағыналар жататын жолақтарды көрсету қажет.
      107. Құрал-саймандық бақылаулар кезінде тұрақты және арнайы мәліметтерде ҰҚЖ ұзындығына тәуелді әуе кемесінің ұшуына (қонуына) шешім қабылдау үшін көріну туралы ресми деректер болып мыналар қабылданады:
      1) ҰҚЖ 2000 м және одан кем кезде – ҰҚЖ екі шетінен өлшенген көрінудің екі мәннің азы;
      2) ҰҚЖ 2000 м астам кезде – жұмысшы СДП және ҰҚЖ ортасынан өлшенген көрінудің екі мәннің азы.
      108. Құрал-саймандық бақылаулардан визуалды бақылауларға ауысу және керісінше, сондай-ақ негізгі аспаптан қосалқы бақылаулар ауысу кезінде бақылаушылар уақыты мен себептерін көрсете отырып бақылау журналына жазу жазады.
      109. Негізгі және қосалқы құрал-саймандар істен шыққан жағдайда құрал-саймандық бақылаулардан шолу бақылауларға көшу туралы шешімді бақылаушы қабылдайды және кезекші синоптикке хабарландырып, журналға жазу енгізеді.
      110. Көрінуді өлшеу үшін аспаптық жүйелер пайдаланылған жағдайда олардың шығыс деректері ағымдағы репрезентативті өлшемдерді алуды қамтамасыз ету үшін кемінде әр 60 секунд жаңартылады. Орталандыру кезеңі мынаны құрау тиіс:
       1) жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтер және әуе қозғалысына қызмет көрсету органдарында ҰҚЖ көріну қашықтығының дисплейлері үшін 1 минут;
      2) METAR және SPECI мәліметтері үшін 10 минут, бірақ бақылаудың алдындағы 10 минуттық кезеңнің ішінде көрінудің елеулі тұрақсыздығы болған жағдайда орта мағыналарды анықтау барысында осы тұрақсыздық кезеңінен кейін алынған деректер ғана пайдаланылады.
      111. 2 минут ішінде осы Ереженің 60-тармағының 5) тармақшасына көзделген SPECI мәліметтерін шығару үшін өлшемдерге жететін немесе асатын ҰҚЖ көріну қашықтығының шұғыл және тұрақты өзгеріс байқалған жағдайда елеулі тұрақтықты білдіреді.
      112. Ұшу алаңында әр түрлі көріну жағдайларында тік ұшақтардың және басқа әуе кемелерінің ұшуларын және қонуларын қамтамасыз ету үшін диспетчердің сұраныс бойынша, оған сұранысында көрсетілген бағытта анықталған (осы бағытта орнатылған немесе жиналған көрінудің ориентирлердің және аспаптардың барысында) көрінудің мағынасы беріледі.
      113. Әуеайлақтың шегінен тыс таратылатын мәліметтерді жасау үшін арналған көрінуді бақылаулар әуеайлақ және оған жататын мекен үшін репрезентативті болуы тиіс, осы тәрізді бақылаулар барысында бағыттар бойынша көрінудің маңызды өзгерістерге аса көңіл бөлу қажет.
      114. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерде, сондай ақ METAR және SPECI мәліметтерінде кемінде 800 метр көріну барысында көріну 50 метр еселі өлшемдерде көрсетіледі; 800 метр және одан астам, бірақ 5 километр кем көріну барысында көріну 100 метр еселі өлшемде; 10 километр кем болған жағдайда – 1 километр еселі өлшемде; 5 километр және одан астам және 10 километр және одан астам көріну барысында ол, метеорологиялық жағдайлар CAVOK пайдаланған жағдайдан басқа 10 километр ретінде көрсетіледі. Деректерді хабарлау шкаласына енбейтін кез келген бақыланатын өлшем қажетті жабдықтың барысында шкаланың төмендей белгісіне дейін төмен жаққа дөңгеленеді.
      115. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерде ҰҚЖ бойы көрінудің өлшемі оның өлшеу бірліктерімен бірге көрсетіледі.
      116. METAR және SPECI мәліметтерінде осы ереженің 1-бабында белгіленгендей басымды көрінуді көрсету қажет. Әр бағыттардағы көріну бірдей болмаса және төмен көріну басымды көрінуден айырмашылығы болса және басымда көрінудің мағыналары 1500 метр кем немесе 50 % кем және 5000 метр кем жағдайда мәліметтерде тіркелген минималды көрінуді және әуеайлаққа қатысты жалпы бағытты компас бойынша сегіз бағыттан бірін көрсетумен көрсету қажет. Егер минималды көріну бірнеше бағыттарда тіркелген жағдайда, пайдалану жағынан ең маңызды бағытты көрсету қажет.
      117. Көріну тез өзгертіле берсе және басымды көрінуді анықтайтын мүмкіндік болмаған жағдайда бағытты көрсетусіз көрінудің минималды мағыналарын ғана көрсету қажет.
      118. Автоматтандырылған METAR және SPECI мәліметтерінде көріну көрсеткіштері орнатылған жерден бағыт бойынша өзгерістерді беру мүмкіндік болмағанда хабарландырылатын көріну мағынасынан кейін NDV қысқартуды көрсету қажет.
      119. ҰҚЖ көріну қашықтығын бағалау II мен III санаттары бойынша аспаптар бойынша қонуға бет алу және қонуды орындауға, және төмен көріну кезеңі бойы пайдалану үшін арналған барлық ҰҚЖ жүзеге асырылады.
      ҰҚЖ көріну қашықтығын бағалау барлық ҰҚЖ жүзеге асырылады, көрінудің төмендеуі кезеңінде пайдалану үшін, қосқанда:
      1) қонуға нақты бет алу үшін және I санат бойынша аспаптар бойынша қонуға бета алу және қонуларды орындауға арналған ҰҚЖ;
      2) қону жарықтары және жоғары қарқындылығымен білік жарықтары бар ұшу үшін пайдаланылатын ҰҚЖ.
      120. ҰҚЖ көріну қашықтығын бағалау нәтижелері ҰҚЖ көріну немесе көріну қашықтығы кемінде 2000 метр құрайтын кезең ішінде хабарландырылады (метрде).
      121. ҰҚЖ көріну қашықтығын бағалау деректері келесі аймақтар үшін репрезентативті болып табылады:
      1) қонуға нақты бет алу және қонудың құралдарымен жабдықталмаған, немесе I санат бойынша аспаптар бойынша қонуға бет алу және қонуларды орындау үшін жабдықталған ҰҚЖ қону аймағы;
      2) II санат бойынша аспаптар бойынша қонуға бет алу және қонуларды орындауға арналған ҰҚЖ ортасы үшін және қону аймағы;
      3) III санат бойынша аспаптар бойынша қонуға бет алу және қонуларды орындауға арналған ҰҚЖ орта нүктесінің және алыс шетінің қону аймағы.
      122. Әуеайлақ ауданында әуе қозғалысына қызмет көрсету органдары және әуеайлақты аэронавигациялық ақпаратпен қамтамасыз ету органдары ҰҚЖ көріну қашықтығын бағалау үшін автоматтандырылған жабдықтардың пайдалану сенімділігі өзгергені туралы хабарландырылады.
      123. I және ІІ санаттар бойынша аспаптар бойынша қонуға бет алу және қонуларды орындау үшін арналған ҰҚЖ көріну қашықтығын бағалау үшін трансмиссометрлерде және тікелей шашудың өлшеушілерде негізделген аспаптық жүйелер пайдаланылады.
      124. I санат бойынша құрал-саймандар бойынша қонуға бет алу және қонуларды орындау үшін арналған ҰҚЖ көріну қашықтығын бағалау үшін трансмиссометрлерде және тікелей шашу өлшеушілерде негізделген аспаптық жүйелерді пайдалануға ұсынылады.
      125. ҰҚЖ көріну қашықтығын ҰҚЖ бетінен 2,5 метр (7,5 фут) биіктікте және ҰҚЖ білік желісінен бүйірден 120 метр астам емес қашықтықта бағалау қажет.
      Қону аймағы үшін бақылау орны репрезентативті болу үшін ол ҰҚЖ табалдырығынан 300 метр қашықтығында орналасу тиіс. ҰҚЖ орта нүктесі және алыс шеті үшін бақылау орындары репрезентативті болу үшін олар табалдырықтан 1000-1500 метр және ҰҚЖ шетінен 300 метр қашықтығымен орналасу тиіс. Бақылаулардың осы және қажет болғанда қосымша орындарының нақты орналасуын ҰҚЖ ұзындығы тәрізді авиациялық метеорологиялық және климат факторларын, сондай-ақ батпақ және тұман пайда болатын басқа жерлерді ескере отырып, белгілеу қажет.
      126. Жоғары қарқындылықпен жарықтардың жүйесі (бұдан әрі – ЖҚЖ) пайдаланылатын әуеайлақта түнде және іңірде 2000 метр және одан кем мағынада және күндіз 1000 метр мағына барысында өлшенген көріну ҰҚЖ көріну қашықтығының тиісті кестелер бойынша қайта есептеледі.
      127. Төмен қарқындылықпен жарық жүйесі (ТҚЖ) пайдаланылатын әуайлақта 2000 метр және одан кем көрінуді ҰҚЖ көріну қашықтығына қайта есептеу түнгі уақытта жасалады.
      128. ЖҚЖ және ТҚЖ жүйелерімен жабдықталмаған әуеайлақтарда ҰҚЖ көріну қашықтығын қайта есептеу жүзеге асырылмайды.
      129. Бірнеше ҰҚЖ пайдаланған және осы ҰҚЖ көріну қашықтығында айырмашылық жағдайда оның мағыналары жататын ҰҚЖ нөмірлерін көрсетіп енгізіледі.
      130. Параллельді ҰҚЖ барысында L-сол және R-оң белгілер қолданылады.
      131. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерде және METAR мен SPECI мәліметтерінде ҰҚЖ көріну қашықтығы туралы мәлімет 400 метр ҰҚЖ көріну қашықтығы барысында 25 метр еселі өлшемде, ҰҚЖ көріну қашықтығы 400 метрден 800 метрге дейін – 50 метр еселі, ҰҚЖ көріну қашықтығы 800 метр астам - 100 метр еселі өлшемде хабарландырылады.
      Қолданыстағы есеп шкаласына енгізілмейтін кез келген бақыланудағы өлшем шкаланың келесі төменгі бөлігіне дейін дөңгеленеді.
      132. ҰҚЖ көріну қашықтығын бағалаудың төменгі шегі 50 метр, ал жоғары шегі 2000 метр болып есептеледі. Осы шектердің төмен немесе жоғары көріну ҰҚЖ көріну қашықтығы 50 метр төмен немесе 2000 метр жоғары деп көрсетіледі.
      133. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерде және METAR мен SPECI мәліметтерінде:
      1) ҰҚЖ көріну қашықтығы қолданыстағы жүйенің өлшеудің жоғары шегінен жоғары болған жағдайда оны жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерде ABV қысқарту, METAR мен SPECI мәліметтерде Р қысқарту түрінде көрсетіледі, бұдан кейін осы жүйемен белгіленетін барынша мағына жазылады;
      2) ҰҚЖ көріну қашықтығы қолданыстағы жүйенің өлшеудің төменгі шегінен төмен болған жағдайда оны жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерде BLW қысқарту, METAR мен SPECI мәліметтерде M қысқарту түрінде көрсетіледі, бұдан кейін осы жүйемен белгіленетін барынша мағына жазылады.
      134. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерде өлшеу бірліктері көрсетіледі.
      ҰҚЖ көріну қашықтығына бақылаулар ҰҚЖ бір учаскесі үшін жүргізілсе, яғни қону аймағы үшін, бақылаулардың деректері бақылау орнын көрсетпей-ақ енгізіледі.
      ҰҚЖ көріну қашықтығын бақылау ҰҚЖ бірнеше орындардан жүргізілсе, мәліметтің басында қону аймағы үшін репрезентативті өлшем, содан кейін ҰҚЖ ортасы және шеті үшін репрезентативті өлшем көрсетіледі және осы өлшемдер репрезентативті болып табылатын орындар белгіленеді.
      Бірнеше ҰҚЖ пайдаланылған жағдайда әр ҰҚЖ көріну қашықтығының қолданыстағы мағыналар енгізіледі және осы мағыналар жататын жолақтар көрсетіледі.
      135. METAR мен SPECI мәліметтерінде көрсетіледі:
      1) ҰҚЖ бақылау орнын көрсетпеусіз қону зонасы үшін репрезантивті шама;
      2) қонуларды орындау үшін бірнеше ҰҚЖ, әрқайсысына бірақ төртеуден астам емес қону аймағында ҰҚЖ көріну қашықтығының мағыналарын енгізу және осы мағыналар жататын жолақтарды көрсету қажет.
      136. ҰҚЖ көріну қашықтығын бағалау үшін аспаптық жүйелер пайдаланған жағдайда METAR және SPECI мәліметтеріне бақылаудан кейінгі 10-минут кезеңінде ҰҚЖ көріну қашықтығының өзгерілуі туралы ақпаратты келесі жағдайларда енгізу қажет:
      1) ҰҚЖ көріну қашықтығының мағыналарының өзгерілуіне үрдіс бақыланса, яғни бірінші 5 минуттың ішінде орта мағына орта мағынадан 100 метр айырмашылығы болса немесе осы кезеңнің екінші 5 минуты ішінде одан асса, онда өзгерісті көрсету қажет. ҰҚЖ көріну қашықтығы ұлғаю жағына немесе азаю жағына өзгерілу үрдісі байқалса, онда осы өзгерісті белгілеу үшін тиісті U немесе D қысқартуларды қолдану тиіс. 10-минут кезеңінің ішінде нақты тербелу үрдісті көрсетпесе, мәліметтерде N қысқартуды пайдалану қажет. Үрдістің болуы туралы ақпарат болмаған кезде мәліметтерге қысқартулар енгізу қажеті жоқ;
      2) 10-минут кезеңінің 1минутында ҰҚЖ көріну қашықтығының мағыналары орта мағынадан 50 м астам немесе 20% астам айырмашылығы болса, 10 минут орта мағынаның орнына 1 минутқа орта минималды және орта максимальды мағына көрсетіледі.
      Бақылау алдындағы 10-минут кезеңінің ішінде ҰҚЖ көріну қашықтығы мағыналарының елеулі тұрақсыздығы тіркелсе, өзгерістерді белгілеу үшін тұрақсыздықтан кейін алынған мағыналарды ғана пайдалану қажет.
      137. 2 минут ішінде ҰҚЖ көріну қашықтығының шұғыл және тұрақты өзгерісі байқалса және оның барысында осы Ереженің 61-тармағының 6) тармақшасында көрсетілген SPECI мәліметтерін шығару үшін өлшемдерге жеткен немесе арттырған жағдайда елеулі тұрақсыздық орын алады.

§ 7. Ағымдағы ауа райы

      138. Әуеайлақта және (немесе) оның жанында ағымдағы ауа райына бақылау жүргізіледі және ол туралы деректер хабарландырылады.
      139. Ағымдағы ауа райы туралы ақпарат жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтер үшін әуеайлақтағы жағдайлар үшін репрезентативті болуы тиіс.
      140. METAR және SPECI мәліметтері үшін арналған ағымдағы ауа райы туралы ақпарат репрезентативті болу тиіс
      1) әуеайлақтың жағдайлары үшін;
      2) осы Ереженің 147-тармағында аталған ағымдағы ауа райының құбылыстарына қатысты әуеайлақтың бақылау нүктесінен 8 километрден 16 километрге дейін шегінде, әуеайлақтың жанындағы мекен үшін.
      141. Ағымдағы ауа райының құбылыстарын бақылау үшін аспаптық жүйелер пайдаланылған жағдайда ақпараттың репрезентативтігін тиісті тәртіпте орналасқан көрсеткіштер арқылы қамтамасыз ету қажет.
      142. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерде, сондай-ақ METAR мен SPECI мәліметтерінде ағымдағы ауа райының бақыланудағы құбылыстарының түрі және сипаттамасы көрсетіледі және олардың қарқындылығына және әуеайлаққа жақындығына тиісінше баға беріледі.
      143. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерде, сондай-ақ METAR мен SPECI мәліметтерінде тиісті жағдайда өлшемдердің қабылданған қысқартылған белгілерді пайдаланумен төменде көрсетілген ағымдағы ауа райының құбылыстарының түрлерін көрсету қажет:
      1) жауын-шашын:
      сіркіреген жауын (DZ), жаңбыр (RA), қар (SN), қар түйіршігі (SG), мұзды жаңбыр (PL), мұзды кристаллдар (бұршақ) (IC), алмас шағы деп аталатын өлшенген жағдайда мұзды кристаллдар – осы құбылыстарға байланысты көріну 5000 м немесе одан кемді құрайтын жағдайда ғана хабарландырылады;
      бұршақ (GR) – аса ірі бұршақтардың диаметрі кемінде 5 миллиметр құрайтын болса, хабарландырылады;
      мұзды және\немесе қарды жарма (GS) – аса ірі бұршақтардың диаметрі 5 миллиметр құрайтын болса, хабарландырылады;
      2) көрінуді нашарлататын құбылыс (гидрометеорлер):
      тұман (FG) – MI (төмен), ВС (грядтар), PR (бөліктеніп) немесе VC (мекен) сипаттамалармен бірлесіп пайдалану жағдайлардан басқа көріну 1000 метрден кем барысында хабарландырылады;
      буалдыр (BR) – ең құрғанда 1000 метр, бірақ 5000 метр астам емес көріну барысында хабарландырылады.
      3) Көрінуді нашарлайтын құбылыстар (литометеорлар) – құм (SA), қоршап алатын шаң (DU), мұнар (HZ), буалдыр (FU), жанар таудың күлі (VA).
      Осы тармақшада көрсетілген қысқартулар, литометрлердің болуымен байланысты және 5000 метр немесе одан аз, SA басқа «DR» (төменгі борасын) сипаттамасымен қоса қолданғанда және жанартау күлімен көріністің төмендеуінде қолданылады.
      4) Басқа құбылыстар – шаңды/құмды дауылдар (РО), қатты дауыл (SQ), құйғыш тәрізді бұлт (құйын) (FC), шаңды боран (DS), құмды боран (SS).
      144. Автоматтандырылған METAR және SPECI мәліметтерінде индентификацияланбаған жауын-шашынына қатысты осы Ереженің 143-тармағының 1) тармақшасында, 145-тармағының 2) тармақшасында аталған жауын-шашынның түрлерінен басқа автоматтандырылған бақылау жүйесі жауын-шашынның түрін анықтай алмаған жағдайда UP қысқартуын пайдалану қажет.
      145. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерде және METAR мен SPECI мәліметтерінде қажет болған жағдайда қабылданған қысқартылған белгілерді және тиісті өлшемдерді пайдаланумен төменде көрсетілген ағымдағы ауа райы құбылыстарының сипаттамаларын көрсету қажет:
      1) найзағай (TS) – TSRA жаңбырмен, TSSN қармен, TSPL мұзды жаңбырмен, TSGR бұршақпен найзағай және (немесе) TSGS қарлы жармамен немесе жауын-шашындардың осы нысандарының жиынтығы TSRASN туралы хабарландыру үшін пайдаланылады. Бақылаудың алдағы 10-минут кезеңінде найзағай естілсе немесе әуеайлақта жарқыраған найзағай көрінсе, бірақ әуеайлақта жауын шашын болмаған жағдайда «TS» қысқартуы қосымша белгілерсіз пайдалану қажет;
      2) нөсерлі жауын-шашын (SH) – SHRA нөсерлі жаңбыр, SHSN қар, SHPL мұзды жаңбыр, SHGR бұршақ, SHGS мұзды және (немесе) қарлы жарма немесе SHRASN жауын-шашынының осы нысандарының жиынтығы туралы хабарландыру үшін пайдаланылады. Әуеайлақ жанында (ереженің 152-тармағын қараңыз) бақыланудағы нөсер туралы мәлімет үшін түрін немесе жауын-шашынының қарқындылығын көрсетпей, VCSH қысқартуын пайдалану қажет. Әуеайлақ жанында бақыланудағы нөсер туралы мәлімет үшін жауын-шашынның түрін және қарқындылығын көрсетпей қысқартуды пайдалану қажет;
      3) аса суытылған су тамшылары немесе жауын-шашын (мұзданатын (FZ) – FG, DZ және RA сипаттамаларымен ғана пайдаланылады);
      4) жаяу боран (BL) – жер деңгейінен 2 метр (6 фут) және одан астам биіктікте көтерілетін DU, SA немесе SN мәліметтері үшін пайдаланылады;
      5) жаяу борасын (DR) – жер деңгейінен 2 метр (6 фут) және одан астам биіктікте көтерілетін DU, SA немесе SN мәліметтері үшін пайдаланылады;
      6) төмен (MI) – жер деңгейінен 2 метр (6 фут) кем;
      7) тізбектер (ВС) – әуеайлақты кейбір жерін жабатын тұманның тізбегі.
      8) бөлік (PR) – әуеайлақтың маңызды бөлігі тұманмен жабылған, қалған жерде тұман жоқ.
      146. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерде сегіз румбы бойынша найзағайдың орын ауыстыруы мен бағыты туралы хабарланады.
      147. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерде және METAR мен SPECI мәліметтерінде ағымдағы ауа райының хабарландыратын құбылыстарының тиісті қарқындылығын және қажет болған жағдайда әуеайлаққа жақындығын келесі тәртіпте көрсету қажет:
      (қысқартулармен ашық мәтінде жергілікті     (METAR мен SPECI)
      тұрақты және арнайы мәліметтерге)
      әлсіз                     FBL                 «-»
      орташа                    MOD               (көрсеткішсіз)
      қатты                     HVY                 «+»
      DZ, GR, GS, PL, RA, SG және SN (немесе ағымдағы ауа райының осы түрлерінің жиынтығымен) сипаттамалармен ғана көрсетіледі DS;
      SS (DS және SS жағдайларда орташа немесе қатты қарқындылық көрсетілу тиіс). Кіші қарқындылық жауын-шашын үшін ғана көрсетіледі.
      Маңайлар (VC) – әуеайлақтың бақылау нүктесінен шамамен 8 километр және 16 километр арасында, әуеайлақтың бақылау нүктесінен тек қана DS, SS, FG, FC, SH, PO, BLDU, BLSA, BLSN, TS және VA сипаттамалармен METAR және SPECI мәліметтерінде көрсетіледі.
      148. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерде және METAR мен SPECI мәліметтерінде:
      1) осы Ереженің 143 және 145-тармақтарында келтірілген санынан әуеайлақта және оның жанындағы ұшуларға ықпал ететін ағымдағы ауа райының толық сипаттамасын беру үшін тиісті жағдайларда сипаттамаларды және әуеайлаққа жақындығын немесе қарқындылықты көрсетумен ағымдағы ауа райы құбылыстарының бір немесе бірнеше, қажет болған жағдайда бары үш қысқартылған мағыналарын пайдалану қажет;
      2) бірінші кезекпен тиісті жағдайларда құбылыстың қарқындылығы немесе әуеайлаққа жақындығын хабарлау қажет, содан кейін ауа райы құбылыстарының тиісті сипаттамалары мен түрі көрсетіледі;
      3) ауа райы құбылыстарының екі ірі түрі бақыланған жағдайда ауа райы құбылысына жататын қарқындылықтың немесе әуеайлаққа жақындығының индексінен кейін осы құбылыс көрсетілетін екі жеке топпен хабарландыру қажет.
      Бақылау кезде жауын-шашынының әр түрлерін бір топпен хабарландыру қажет, осының барысында жауын-шашының сомалық қарқындылығын көрсететін қарқындылықтың бір индексінен кейін жауын-шашынының басымды түрі көрсетіледі.
      149. Жауын-шашынды, тұманның, буалдырдың және мұнардың қарқындылығын бағалау барысында көрінудің метеорологиялық қашықтығының және көрінудің метеорологиялық оптикалық қашықтығының мағыналары, ондай-ақ ауа райы құбылыстарының үйлесімділігі, бұлттылықтың нысаны және басқа метеорологиялық факторлар ескеріледі.
      150. Қатты дауылдың, құйынның, қатты құйынның, мұзды инелердің қарқындылығы бағаланбайды.
      151. Боранның қарқындылығы желдің жылдамдығына тәуелді қардың ауысу деңгейі және тік және көлденең көріну бойынша шолып бағаланады.
      152. Метеорологиялық қашықтық көрінудің сипатына қарай құм (құмды) борандардың жиілігі орташа және қатты деңгейінде көрсетіледі (орташа - МҚК 1000 метрден 4000 метрге дейін; қатты – көрінуде (МҚК) 1000 метрден аз емес).
      153. Атмосфералық құбылыстарын бақылау нәтижелері АВ-6 ауа райының журнал күнтізбесіне ауа райы құбылысының басталуы, аяқталуы және қарқындылықтың өзгерілуін көрсетіп, құбылыстар түрінің символдарымен жазылады. Атмосфералық құбылыстардың қарқындылығы АВ-6 ауа райының журнал күнтізбесінде құбылыс символының қасында белгіленеді. Нашар қарқындылық барысында құбылыс символының қасында «0», қатты қарқындылық болған жағдайда «2» жазылады.

§ 8. Бұлттылық және мәліметтерде деректерді ұсыну

      154. Ұшулар үшін маңызды бұлттылықты сипаттау үшін бақылаулар жүргізіледі және бұлттардың саны, түрі және төменгі шектерінің биіктігі туралы мәліметтер беріледі. Аспандағы жағдайды белгілеу кезінде қиындық туса, бұлттардың санын, түрін және төменгі шеттерінің биіктігін бақылау орнына тік көріну бақыланады және ол туралы деректер хабарландырылады. Бұлттардың төменгі шеттерінің биіктігі және тік көріну туралы деректер метрлерде хабарландырылады.
      155. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерде пайдалану үшін арналған бұлттылықты бақылаулар қонуға бет алу үшін аймағына репрезентативті болуы тиіс.
      156. METAR мен SPECI мәліметтерінде пайдалану үшін арналған бұлттылықты бақылаулар әуеайлақ және оның маңайы үшін репрезентативті болуы тиіс.
      157. Бұлттарды бақылау бұлттардың физикалық сипаттамаларын, сондай-ақ тік және көлденең бағыттағы ұзақтығын, құрамы мен нысанын шолу және жер бетіндегі олардың биіктігін, қозғалысының жылдамдығын және бағытын аспаптық бақылауларды қамтиды.
      158. Бұлттылықтың санын және бұлттардың төменгі шегінің биіктігін өлшеу үшін аспаптық жүйелер пайдаланған жағдайда бақылаулардың репрезентативтігін тиісті тәртіпте орналасқан датчиктерді пайдалану арқылы қамтамасыз ету қажет.
      Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтер үшін ҰҚЖ бар қонуға нақты бет алу үшін жабдықталған әуеайлақтарда бұлттардың төменгі шегінің биіктігін бақылау үшін жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерді жасау барысында пайдаланылады.
      Бұл датчиктер бұлттардың санын бұлттардың төменгі шегінің биіктігі туралы дұрыс деректерді алу үшін қолданылады, аспаптар бойынша қонуға бет алу жүйесінің немесе әуеайлақтарда орта маркерді орнату жерінде ҰҚЖ қону табалдырығынан 900-1200 метр (3000-4000 фут) қашықтықта қонуға бет алу жағынан ҰҚЖ басында орналасуы қажет.
      159. Бұлттардың төменгі шегінің биіктігін әуеайлақтан асырып көрсетіледі. Қонуға нақты бет алу үшін жабдықталған ҰҚЖ пайдалану барысында оның табалдырығы 10 метрден (33 фут) асса, немесе әуеайлақтың арттыруынан айырмашылығы болса, бұлттардың төменгі шегінің биіктігінің өлшенген мағынасына биіктіктердің әр түріне түзетулер енгізіледі.
      Ашық теңізде орналасқан құрылыстардан мәліметтерді ұсыну барысында бұлттардың төменгі шегінің биіктігін теңіздің деңгейіне қатысты көрсетіледі.
      160. METAR және SPECI мәліметтерінде бұлттардың төменгі шектерінің биіктігі туралы мәліметтер 30 метр (100 фут) еселі өлшемге, 1500 метрден биіктіктің барысында (10 000 фут) дейін және 1500 метрден 3000 метр (10 000 фут) дейін 300 метр (1000 фут) еселі өлшемде хабарландырылады.
      161. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерде және ATIS мен VOLMET хабарламаларында бұлттардың төменгі шектерінің биіктігі және тік көріну туралы мәліметтер 10 метр еселі хабарландырылады.
      162. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерде және METAR мен SPECI мәліметтерінде:
      1) бұлттардың санын «FEW» (аз 1-2 окт), «SCT» (шашылған 3-4 окт), «BKN» (жыртылған 5-7 окт) немесе «OVC» (тұтас 8 окт) қысқартуды пайдаланумен көрсету қажет;
      2) будақ – жаңбырлы және/немесе мұнара тәрізді будақ бұлттарды CB мен TCU қысқартуларды пайдаланумен көрсету қажет;
      3) тік көрінуді 600 метр (2000 фут) биіктікке дейін 30 метр (100 фут) еселі өлшемге көрсетіледі;
      4) ұшулар үшін маңызды бұлттар болмағанда және тік көріну шексіз болса және CAVOK қысқарту ауа райының жағдайларын сипаттау үшін келмесе NSC қысқартуды пайдалану қажет;
      5) бұлттардың бірнеше қабаты немесе ұшулар үшін маңызды бұлттар жеке алаптар түрінде бақыланса бұлттардың төменгі шетінің биіктігін және санын бұлттардың төменгі шегі биіктігінің өсу тәртібінде және келесі өлшемдерге сәйкес көрсетіледі:
      ең төменгі қабат немесе алап, санына қарамастан FEW, SCT, BKN немесе OVC тәрізді көрсетіледі;
      көкжиектің 2/8 астам жабатын келесі қабат немесе алап SCT, BKN немесе OVC тәрізді көрсетіледі;
      көкжиектің 4/8 астам жабатын жоғарылау қабат немесе алап BKN немесе OVC тәрізді көрсетіледі;
      будақ - жаңбырлы және (немесе) мұнара тәрізді будақ бұлттар олар бақыланғанда, бірақ осы Ереженің осы тармағының 1) -3) тармақшаларында көзделген ақпаратта көрсетілмеген болса.
      6) бұлттардың төменгі шегі жырылып кеткен, жыртылған немесе тез өзгертілген жағдайда, мәліметте бұлттардың төменгі шегінің немесе оның бөліктерінің ең аз биіктігі көрсетіледі;
      7) бұлттардың жеке қабаты жалпы төменгі шегімен будақ-жаңбырлы және/немесе мұнара тәрізді бұлттардан құрылған жағдайда, мәліметте бұлттардың түрін будақ жаңбырлы деп көрсету қажет.
      Мұнара тәрізді будақ бұлттар үлкен тік ұзақтығы бар күшті будақ бұлттардың болуы туралы куәландырады.
      163. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерде:
      1) бұлттардың төменгі шегінің биіктігі және тік көріну туралы деректерді ұсыну үшін пайдаланылатын өлшеу бірліктері көрсетіледі.
      2) бірнеше ҰҚЖ пайдаланылған және осы ҰҚЖ бұлттардың төменгі шектеріне бақылаулар аспаптар арқылы жүргізілген жағдайда, мәліметтерде әр ҰҚЖ үшін бұлттардың төменгі шектерінің қолданыстағы мағыналары жазылады және олар жататын ҰҚЖ көрсетіледі.
      164. Автоматтандырылған METAR мен SPECI мәліметтерінде:
      1) бұлттардың түрін автоматтандырылған бақылау жүйесі арқылы бақылауға мүмкіндік болмаған жағдайда бұлттылықтың әр тобына бұлттар туралы мәліметтерді «///» белгімен өзгертіледі;
      2) автоматтандырылған бақылау жүйесі бұлттарды анықтамаған жағдайда, NCD (Nil cloud Detected) қысқартуды пайдалану қажет;
      3) будақ-жаңбырлы және мұнара тәрізді будақ бұлттарды автоматтандырылған бақылау жүйесі анықтаған жағдайда, бұлттардың төменгі шегінің биіктігін және санын анықтауға мүмкіндік болмаса, бұлттардың төменгі шегінің биіктігі және саны туралы мәліметтер «//////» белгісімен өзгертіледі.
      165. Бұлттардың төменгі шегі биіктігінің (БТШБ) негізгі және қосымша көрсеткіштері істен шыққан және аспап құралдары болмаған жағдайда, сондай ақ бұлттылықтың қабаты маңызды жыртылған және оның биіктігі өлшенбесе, ол әуе кемелерінің экипаждарының деректері бойынша немесе шолу тәртіппен бағаланады.
      166. METAR мен SPECI мәліметтерінде бұлттылықтың төменгі шегінің биіктігі туралы ақпарат 200 метр және одан кем мағыналардың барысында немесе тік көріну қосымша ақпарат тобында (RMK) нақтыланады. Бұл ретте QBB қысқарту пайдаланылады және бұлттардың төменгі шегінің өлшенген биіктігі метрмен көрсетіледі. Бұлттардың төменгі шегінің биіктігі 140 метрді құрайды, бұл QBB140 бұлттылықтың биіктігі ретінде 80 метр – QBВ080 кодпен жазылады.

§ 9. Ауаның температурасы және шық нүктесінің температурасы

      167. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтер және METAR мен SPECI мәліметтері үшін арналған температураны және шық нүктесінің температурасын бақылау ҰҚЖ барлық кешені үшін репрезентативті болуы тиіс.
      168. Ауаның температурасы және шық нүктесінің температурасы Цельсия (С0) градусында хабарландырылады.
      169. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерде және METAR немесе SPECI мәліметтерінде ауа температурасы және шық нүктесінің температурасы туралы мәліметтер Цельсияның толық градустарына еселі өлшемдерде хабарландырылады. Деректерді хабарландыру үшін пайдаланылатын шкалаға енгізілмейтін кез келген бақыланудағы мағына Цельсияның жақын градусына дейін дөңгеленеді, осының барысында 0,5 градус бақыланудағы мағыналар Цельсияның жақын градусына дейін жоғары дөңгеленеді.
      170. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерде және METAR немесе SPECI мәліметтерінде температура 0 градус С төмен көрсетіледі.
      171. Ауа температурасының және шық нүктесі температурасының градусының дөңгеленген толық өлшемдеріне -9 дан +9 дейін диапазонның алдында «0» болу тиіс.
      172. Қысқартулармен ашық мәтінді хабарландыру үшін мәліметтерде ауа температурасын «Т» символымен, шық нүктесінің температурасын «ТР» символымен белгілеу қажет. 0 градус С барысында төмен температураны көрсету барысында температураның мағынасы алдында «М» символын қою қажет.

§ 10. Атмосфералық қысым

      173. Атмосфералық қысым өлшенеді, өлшемдер QNH және (немесе) QFE гПа немесе сынап бағанасының миллиметрлердің (сн.бғ.мм.) он бөлігіне дейін нақты есептен шығарылады.
      174. Қонуға нақты бет алу үшін жабдықталмаған, табалдырықтары әуеайлақтан 2 метр (7 фут) төмен немесе жоғары орналасқан ҰҚЖ, сондай-ақ қонуға нақты бет алу үшін жабдықталған ҰҚЖ QFE өлшемдер табалдырықтың тиісті арттыруына қатысты есептеледі.
      175. Барометр ҰҚЖ табалдырығынан 2 метр деңгейден жоғары немесе төмен орналасқан жағдайда өлшенген мағынаға биіктіктердің әр түріне түзету енгізіледі. Барометр мен ҰҚЖ тиісті табалдырығы арасында («нөлдік» ртуттық бағана) биіктіктердің әр түрлері туралы деректерді әуежай қызметтері әуеайлақ метеорологиялық органына хабарлайды.
      176. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерде және METAR немесе SPECI мәліметтеріне енгізілетін QNH мен QFE деректері гПа он бөлігімен есептеледі және мәліметтерде толық гПа еселі өлшемдерде төрт цифрды пайдаланумен хабарландырылады. Деректерді хабарландыру үшін пайдаланатын шкалаға енгізілмеген кез келген бақыланатын мағына жақын толық гПа дейін дөңгеленеді.
      177. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерге келесі ақпарат енгізіледі:
      1) QFE (с.б.мм және гектопаскальда – гПа;
      2) QNH (гектопаскальда – гПа);
      3) егер QFE мағыналары бірнеше ҰҚЖ қажет болған жағдайда әр ҰҚЖ талап етілетін мағыналар QFE енгізіледі және олар жататын ҰҚЖ көрсетіледі.
      178. METAR мен SPECI мәліметтерге гПа QNH мағыналар енгізіледі, QFE (с.б.мм және гПа) қосымша ақпараттың тобына (RMK)енгізіледі.

§ 11. Қосымша ақпарат

      179. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерде және METAR немесе SPECI мәліметтеріне (ауа райының жақында болған құбылыстары, яғни соңғы шығарылған тұрақты мәліметтен кейінгі кезеңде немесе өткен сағатта, бірақ бақылау сәттегі емес, осы кезеңдердің қысқасына тәуелді, әуеайлақта бақыланған ауа райының құбылыстары туралы) максимум үш топты пайдаланып ақпарат енгізіледі:
      1) мұзданатын жауын-шашын (REFZDZ, REFZRA);
      2) орташа немесе қатты жауын-шашын, соның ішінде нөсер (REDZ, RERA, RESN; RESG, REPL, RESHRA; RESHSN, RESHGR; RESHGS);
      3) жаяу бұрқасын (REBLSN);
      4) шаңды боран, құмды боран (REDS, RESS);
      5) найзағай (RETS);
      6) құйғыш тәрізді бұлт (торнадо немесе құйын) (REFC);
      7) жанар таудың күлі (REVA);
      Жақында болған ауа райы құбылыстарының қарқындылығы көрсетілмейді;
      8) төменгі қабаттарда желдің ауысуы;
      9) ҰҚЖ жағдайы.
      180. Жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерге қосымша ақпарат ретінде төменде аталған ерекше метеорологиялық жағдайлар немесе олардың жиынтығы туралы ақпарат енгізіледі:
      будақ-жаңбырлы бұлттар – CB;
      найзағай – TS;
      орташа немесе қатты турбуленттілік – МOD TURB, SEV TURB;
      желдің ауысуы – WS;
      бұршақ – GR;
      қатты дауылдың желісі – SEV SQL;
      орташа немесе қатты мұздану – MOD ICE, SEV ICE;
      мұзданатын жауын-шашын FZDZ, FZRA;
      қатты таулы толқындар – SEV MTW;
      шаңды боран немесе құмды боран – DS, SS;
      жаяу бұрқасын – BLSN;
      құйғыш тәрізді бұлт (торнадо немесе құйын) – FC.
      181. METAR немесе SPECI мәліметтеріне жергілікті жағдайлармен расталғандай желдің ауысуы туралы ақпаратты енгізу қажет, қажет болған жағдайда осы ақпаратты қабылданған қысқартулармен ашық мәтінмен көрсету қажет.
      182. METAR және SPECI мәліметтеріне келесі ақпаратты енгізу қажет:
      1) тікұшақтардың ұшуларын қамтамасыз ету мақсатында ашық теңізде құрылыстарда орнатылған авиациялық метеорологиялық станцияларынан теңіз бетінің температурасы және жағдайы туралы;
      2) әуежайдың тиісті уәкілетті органы ұсынатын ҰҚЖ жағдайы туралы.

§ 12. Метеорологиялық серіктер арқылы бақылаулар

      183. Әуеайлақ метеорологиялық органдары жердің метеорологиялық спутниктер арқылы алынған ақпаратты жердегі метеорологиялық бақылаулардың деректеріне қосымша пайдаланады.
      184. Спутник ақпараты халықаралық метеорология серіктерден және белгіленген қол жеткізу және тиісті жабдықтардың барысында басқа спутниктерден хабарландырылу болуы мүмкін.
      185. Жердің метеорологиялық спутниктер арқылы алынған деректер бұлттардың нысаны, саны және шегінің биіктігі, температураның тік таратылуы және ылғалдылығы, бұлттардың жоғары шегінің деңгейіндегі жел туралы ақпаратты қамтиды. Жел және атмосфераның жоғары қабаты туралы деректерді бұлттардың қозғалысын бақылау арқылы алу мүмкін.
      186. Спутниктік деректерді талдау барысында атмосфералық фронттың бұлттар жүйесінің және циклондардың өзгерілуіне, турбуленттік аймақтарын анықтауға, төмен бұлттылыққа, ағымдағы ағыстарға, олардың географиялық орналасуы нақтыланады.
      187. Жердің метеорологиялық спутниктерінен және басқа спутниктер метеорологиялық ақпарат тиісті өңдеуден кейін пайдаланушыларға басып шығарылған спутниктік суреттер немесе тікелей компьютерлік жүйелер бойынша ұсынылады.
      188. Спутниктік ақпарат метеорологиялық спутниктер компьютерлік жүйелер арқылы хабарландыратын кестеге сәйкес қабылданады және таратылады. Метеорологиялық спутник тікелей хабарландыру мерзімінде жұмыс істеген жағдайда ақпаратты ол пункт бетінде ұшу барысында арнайы аспап арқылы фотосуреттер түрінде алуға болады. Ұшуларды қамтамасыз ету барысында метеорологиялық орган спутниктік деректерді қабылдау және өңдеудің автоматтандырылған жүйеден түсетін ақпаратты пайдалануы мүмкін.

§ 13. Метеорологиялық радиолокаторлар арқылы бақылаулар

      189. Метеорологиялық радиолокаторлармен (МРЛ) жабдықталған әуеайлақтарда бұлттардың құралуына, найзағай ошақтарын, жауын шашын аймақтарын кеңістік таратылуына және олардың ауысуына және дамуына бақылау жүргізіледі.
      190. Ұшулар барысында МРЛ көмегімен бақылаулар сағат сайын, ал басқа уақытта әр 3 сағат сайын жүргізіледі. Найзағай қауіпті будақ жаңбырлы бұлттардың және (немесе) нөсер жауын шашын, бұршақ, дауыл ошақтарын анықталған әуеайлақ ауданында бақылаулар 100 километр радиусымен әр 30 минут аралықпен «ШТОРМ» мерзімінде жүргізіледі. Автоматтандырылған радиолакация жүйелерімен жыбдықталған әуеайлақтарда, бақылау жиілігі 30 минуттан кем болуы мүмкін және жүйенің өз мүмкіндіктерімен анықталады.
      191. Сағат сайын бақылаулардың нәтижелері радиолокация жағдайының картасы түрінде рәсімделеді. Аталған ақпарат кезекші синоптикке, сондай-ақ ӘҚҰ диспетчерлеріне жіберіледі.
      Найзағай ошақтары туралы ақпарат компьютер жүйелері, сондай-ақ тікелей дауыс каналдары және телефон арқылы жіберіледі.
      192. Әуеайлақтан 100 километр радиуста ошақтар пайда болған кезде олардың орналасуы туралы ақпарат ATIS хабарламаларына енгізіледі. Аталған ақпаратқа келесі мәліметтер енгізіледі:
      1) ошақтың сипаттамасы;
      2) әуеайлақтың бақылау нүктесіне қатысты ошақ орталығының орналасу жері;
      3) сегіз румбадағы бағыт және ошақтың ауысу жылдамдығы (с/км).
      193. Ошақтардың арасындағы қашықтық 50 километрден кем, бір ошақтың диаметрі 20 километрден астам, бұрыш өлшемдері 10-нан астам бірнеше ошақ (ошақтардың) пайда болған кезде ошақтардың шектері немесе ошақ аймағы бойы таңдалған нүктелер бойынша қашықтық және азимуттер туралы (сағат тілшесі бойынша) деректерді тарату арқылы ошақ аймағының шектері көрсетіледі.
      194. МРЛ жабдықталмаған әуеайлақтарда метеорологиялық радиолокациялық ақпаратты алу үшін мыналар пайдаланылады:
      1) метеорологиялық органның үй-жайында орнатылған әуеайлақ радиолокаторлардың жылжымалы индикаторлары
      2) басқа метеорологиялық органдар пайдаланатын әуеайлақтан 50 километр радиуста орналасқан МРЛ пайдаланылады.
      195. Әуеайлақта найзағайды пеленгілеу болған барысында оның деректерін найзағай ошақтарын нақтылау үшін пайдаланады және МРЛ деректермен радиолокациялық картаға енгізіледі, болжанатын немесе нақты бақыланудағы найзағай қызметінің барысында найзағай үзіліссіз мерзімде жұмыс істеу тиіс.
      196. Радиолокациялық деректерді қабылдаудың және өндеудін автоматтандырылған жүйесін пайдалану метеорологиялық уәкілетті органмен арнайы нұсқаулықтармен белгіленеді

§ 14. Метеорологиялық бақылауларды өндірудің автоматтандырылған жүйелері

      197. ИКАО II, III (А,B) санаттарының минимумдары бойынша жұмыс істейтін әуеайлақтарда нақты ауа райын бақылау белгіленген тәртіпте сертификаттаудан өткен автоматтандырылған жүйелер арқылы жүргізіледі.
      198. Бақылаулардың автоматтандырылған жүйесі әуеайлақтағы атмосфераның негізгі өлшемдері туралы метеорологиялық ақпаратты жинау және өлшеуді, осы ақпаратты өндеуді, метеорологиялық мәліметтерді қалыптастыру, ИКАО II, III (А,B) санаттарының минимумдары бойынша әуе кемелерінің ұшуларын және қонуларын қамтамасыз ету үшін байланыс каналдары бойынша ақпаратты тіркеу және таратуды қамтамасыз ету тиіс.
      199. Әуеайлақта нақты ауа райын бақылаулардың автоматтандырылған жүйесі автоматты өлшемдерді жасау және келесі метеорологиялық өлшемдерді өңдеу тиіс:
      1) жел (бағыты, жылдамдығы, екпіні);
      2) көріну (көрінудің метеорологиялық қашықтығы - КМК);
      3) ҰҚЖ көріну қашықтығы(ҰҚЖ басының, ортасының және шетінің нүктелерінде);
      4) ағымдағы ауа райы;
      5) бұлттылық;
      6) температура және шық нүктесінің температурасы;
      7) қысым;
      8) қосымша ақпарат;
      9) «тренд» түрдегі болжам.
      ИКАО II, III (А,B) санаттарының минимумдары бойынша ұшуларды қамтамасыз ету барысында жоғарыда аталған метеорологиялық өлшемдер туралы ақпарат көрсету құралдарына 1 минуттан кешіктірмей хабарландырылу тиіс.
      Көрсету құралдарына метеорологиялық ақпаратты тарату уақыты өлшемдерді өңдеуді бітіргеннен кейін 15 секунд аспауы тиіс.
      200. Әуеайлақта нақты ауа райын бақылауларды автоматтандырылған жүйесінде метеорологиялық өлшемдерді және туынды метеорология параметрлерді есептеу үшін қажетті ақпаратты және ауа райының мәліметтеріне дереу қосу және көрсету құралдарына тарату үшін деректерді қолмен іске қосу әдісі қамтамасыз етілуі тиіс.
      201. Әуеайлақта нақты ауа райын бақылаудың автоматтандырылған жүйесі метеорологиялық ақпаратты автоматты таратуды және оны БИ АИУ, метеодисплейде және басқа индикатор құралдарында көрсетуді қамтамасыз етеді.
      202. Индикациялаудың жылжымалы блоктарында метеорологиялық ақпаратты жаңарту кезеңдігін техник метеоролог 30 немесе 60 минут мағыналардан орнатады. ИКАО II, III (А,B) санаттарының минимумдары бойынша ұшуларды қамтамасыз ету барысында 1-минуттық деректерді жаңарту кезеңдігі белгіленеді.
      203. Техник метеорологтың жұмыс орындағы жеке ЭЕМ істен шыққан жағдайда қосымша ЭЕМ жедел ауысу қамтамасыз етіледі (15 секунд кейін аса емес).

4-тарау. Әуе кемелерінің борттарынан бақылаулар және жеткізулер 1. Жалпы ережелер

      204. Әуе кемелерінің борттарынан жүргізілетін метеорологиялық бақылаулар дағдылы жердегі бақылаулармен толық жеткізілмеген аудандардың жағдайлары туралы ақпаратты және қатты турбуленттік, қатты мұздану, желдің ауысуы және әуе кемелерінің ұшулар қауіпсіздігіне жағымсыз ықпал ете алатын басқа құбылыстар туралы ақпаратты алу үшін пайдаланылады.
      205. Әуеайлақтық метеорологиялық органдар әуе кемелерінің борттарынан бақылаулардың деректері (басқа көздерден алынатын ақпарат кешенінде) бойынша метеорологиялық жағдайлардың өзгерілуін бақылауды және ұшулар бағдарлары және аудандары бойынша болжамдарға және ескертулерге түзетулер жасауды қамтамасыз етеді.
      206. Әуе кемелерінің борттарынан бақылауларға жатады:
      1) биіктікті алу және бағдар бойынша ұшу кезеңінде борттан тұрақты бақылаулар;
      2) арнайы және ұшудың кез келген кезеңінде борттан тұрақсыз басқа бақылаулар.

§ 2. Әуе кемелерінің борттарынан тұрақты бақылаулар

      207. «Ауа – жер» деректерін тарату желісін пайдалану және автоматты тәуелді бақылауды (ADS) немесе S екінші шолу локаторының (ЕШРЛ) мерзімін қолдану барысында автоматты тұрақты бақылауларды бағдар бойынша ұшу кезеңінде әр 15 минут, биіктікті алу кезеңінде ұшудың бірінші 10 минут ішінде әр 30 секунд жүргізу қажет.
      208. Дауыс байланысты пайдалану барысында әуе кемелерінің борттарынан тұрақты метеорологиялық бақылаулар қозғалысқа қызмет көрсету жүйесінде мәліметтерді ұсыну интервалдарға және келесі пункттерге қатысты жүргізіледі:
      1) әуе қозғалысына қызмет көрсетудің тиісті ережелеріне сәйкес әуе кемесінің орналасу жері туралы хабарды жіберу қажет;
      2) 1 сағат ұшу уақытының тиісті интервалдарына жақынырақ қашықтарда бір бірінен орналасатындар.
      209. Тікұшақтардың ұшулары барысында ашық теңізде орналасқан әуеайлақтарға тікұшақтардың борттарынан тұрақты бақылауларды уәкілетті метеорологиялық органдар мен тікұшақтардың мүдделі пайдаланушылардың арасындағы келісімде көзделген пункттерде және уақыт кезеңінде жүргізу қажет.
      210. Дауыс байланысын қолдану барысында әуе кемесінің экипажы осы Ереженің 215-тармағында аталған тұрақты бақылаулардан келесі жағдайларда босатылады:
      1) әуе кемесі RNAV жабдығымен жабдықталмаған;
      2) ұшу ұзақтығы 2 сағ. немесе одан кем құрайтын болса;
      3) әуе кемесі қонудың келесі пунктінен ұшу уақытының 1 сағат қашықтығында болған жағдайда;
      4) ұшу 1500 метр (5000 фут) төмен биіктікте орындалса.
      211. Арнайы бақылаулар келесі жағдайларда әуе кемелерінің борттарынан жүргізіледі:
      1) қатты турбуленттік;
      2) қатты мұздану;
      3) қатты таулы толқын;
      4) бұршақсыз, жасырынды, ақ жауынды немесе дауыл желісі бойынша найзағай;
      5) бұршақпен, жасырынды, ақ жауынды немесе дауыл желісі бойынша найзағай;
      6) қатты шаңды немесе қаты құмды боран;
      7) жанар тау күлінің бұлты;
      212. Осы Ереженің 211-тармағында көрсетілмеген басқа метеорологиялық жағдайларда, әуе кемесі командирінің пікірі бойынша ұшу қауіпсіздігіне немесе басқа әуе кемелерінің ұшу тиімділігіне ықпал ете алатын желдің ауысуы, әуе кемесінің командирі ӘҚҰ тиісті органын ол туралы мүмкіндігінше қысқа мерзімде хабарландырады.
      213. Әуе кемесінің командирі диспетчерге хабарландыратын метеорологиялық жағдайларға мыналар жатады:
      1) турбуленттіктің болуы;
      2) мұздану болуы;
      3) желдің ауысуы.
      214. Әуеайлақтың және ATIS мәліметтерінде әуе кемелерінің борттарынан желдің ауысуы туралы ақпарат 30 минут ішінде, мұздану және турбуленттіктің болуы туралы ақпарат 2 сағат ішінде сақталады, содан кейін олардың болуы туралы жаңа ақпараты болмаған жағдайда дереу түрде жойылады.
      215. Биіктікті алу барысында көрсетілген мәліметтер қауіпсіз биіктікке жеткеннен соң, қонуға бет алу барысында қонудан кейін таратылады.
      216. Әуеайлақ метеорологиялық орган биіктікті алу немесе қонуға бет алу аймағында желдің ауысуы туралы ескертуді немесе мәліметті шығарған жағдайда әуе кемесінің командирі бұл туралы әуе қозғалысын басқару диспетчеріне мүмкіндігінше қысқа мерзімде хабарлау тиіс.
      217. Әуе кемелерінің бортынан бақылаулар қажет болған жағдайда әуеайлақ метеорологиялық органының сұранысы бойынша жүргізіледі.

§ 3. Әуе кемелерінің борттарынан бақылаулардың деректерін тіркеу

      218. Әуеайлақтық метеорологиялық органмен әуе қозғалысына қызмет көрсету органы арқылы алынған әуе кемелерінің борттарынан бақылаулардың деректері арнайы журналында тіркеледі.
      219. Әуе кемелерінің борттарынан аталған бақылаулар «ауа-жер» деректер тарату желісі арқылы таратылады.
      220. Әуе кемелерінің борттарына деректер «ауа–жер» деректер тарату желісі бойынша таратылады. «Ауа–жер» деректер тарату желісі қамтамасыз етілмесе немесе оны қолдану тиімді болмаған жағдайда әуе кемелерінің борттарынан бақылаулардың деректері ұшу бойы дауыс байланысының құралдары арқылы хабарланады.
      221. Бақылау мәліметтері борттан бақылаулардың деректері бақылаулар жүзеге асырылған сәтінде немесе оларды жасағаннан кейін ұшу кезінде таратылады.
      222. Әуе кемелерінің борттарынан бақылаулар деректері борттан хабар түрінде беріледі.
      223. Борттан жанар тау күлінің бұлтын арнайы бақылау борттан осы Ереженің 224225-тармақтарында көрсетілген хабарлардың арнайы нысаны бойынша тіркеледі. Нысанның бір данасы уәкілетті және метеорологиялық органдардың пікірінше жанар тау күлінің бұлттары тигізетін бағдарлар бойынша ұшулар үшін арналған ұшу құжаттамасына енгізіледі.
      224. Дауыс байланысын пайдалану барысында борттан тұрақты хабардар келесі элементтерді қамтиды:
      Мәліметтің түрінің көрсеткіші
      Орналасу туралы ақпарат:
      Әуе кемесінің танитын индексі, орналасу жері немесе ендік және ұзақтық, уақыт, ұщудың эшелоны немесе абсолюттік биіктік, келесі орналасу жері және ұшу уақыты, келесі негізгі нүкте
      2 бөлім
      Дереу ақпарат: ұшып келудің есеп уақыты, ұшудың барынша ұзақтығы
      Метеорологиялық ақпарат: ауаның температурасы, желдің бағыты, желдің жылдамдығы, турбуленттік, әуе кемесінің мұздануы, ылғалдылық (егер деректер болса).
      225. Дауыс байланысын қолдану барысында борттан арнайы хабарлар келесі элементтерді қамтиды:
      Мәліметтің түрін көрсеткіші
      Орналасу жері туралы ақпарат: әуе кемесінің танитын индексі, орналасу жері немесе ендік және ұзақтық, уақыт, ұшудың эшелоны немесе абсолюттік биіктігі.
      Таратуды талап ететін жағдайлар тізбеден таңдалады:
      1) SEV TURB;
      2) SEV ICE;
      3) SEV MTW;
      4) TS GR;
      5) TS;
      6) HYY SS;
      7) VA CLD;
      8) SMELL SU.
      226. Бақылауға жауапты әуеайлақ метеорологиялық органдары дауыс байланысының құралдарын қолданумен әуе кемелерінің борттарынан алынған тұрақты хабарларды жинайды және оларды АӘҚҰ метеорологиялық органдарына, авиа метеорологиялық деректердің банктеріне және АБДО жібереді.
      227. Дауыс байланысын қолдану барысында орналасу жері әуе қозғалысын басқару органы хабарларды тарату пунктін көрсету арқылы берілген жағдайдан басқа борттан хабарлармен алмасу қалай олар қабылданды сол нысанда жүзеге асырылады және әуеайлақ метеорологиялық органы осы деректерді тиісті ендік пен ұзақтыққа ауыстырады.
      228. Әуе кемесінің бортынан биіктікті алу және қонуға бет алу кезеңінде бақыланудағы желдің ауысуы туралы хабарларда әуе кемесінің түрін көрсету қажет.
      229. Мәліметтерде және болжамдарда биіктікті алу және қонуға бет алу кезеңінде бақыланудағы желдің ауысуы жағдайлары туралы хабарланса, бірақ нақты болмаған жағдайда әуе кемесінің командирі, әуе кемелерінің бірі алдын ала осы туралы әуе қозғалысын басқару органын хабарлаған жағдайдан басқа, бұл туралы әуе қозғалысын басқару органы тиісті органын мүмкіндігінше қысқа мерзімде хабарлау тиіс.
      230. Әуе кемесі әуеайлаққа келісімен жанар тау күлінің бұлты туралы хабардың толтырылған нысанын пайдаланушы немесе ұшу экипажының мүшесі әуеайлақ метеорологиялық органына береді.
      231. Әуе қозғалысын басқару органы дауыс байланысын қолдай отырып, әуе кемелерінің борттарынан тұрақты хабарларды алысымен мүмкіндік бойынша қысқа мерзімде оларды әуеайлақ метеорологиялық органына (бақылау органына) тапсырады.

5-тарау. Ауа райының авиациялық болжамдары

      232. Кеңістікте және уақытта метеорологиялық элементтердің өзгерілуіне, сондай ақ кейбір элементтерді болжау және анықтау әдісінің жетілмегеніне байланысты болжамды алушы болжамда көрсетілген кез келген элементтің нақты мағынасын осы элемент болжамның әрекет ету кезең бойы барынша ықтимал өлшем ретінде қарайды. Сол тәрізді болжамда қайсысы бір құбылыстың пайда болу немесе элементтің өзгерілу уақыты көрсетілгенде, ол барынша ықтимал уақыт ретінде қаралады.
      233. Пайдалану жағынан дұрыс болжамдардың нақтылығына қатысты тапсырмалар осы Ереженің 2-қосымшасында бар.
      234. Метеорологиялық орган жаңа болжамды шығару, мысалы әуеайлақ бойынша тұрақты болжам, бұрын бір типті сол уақыттың кезеңіне, сол жерге шығарылған кез келген болжам жаңа болжамның әрекет ету кезеңінің (немесе оның бөлігі) сәтінен бастап жойылады.

§ 1. Ұшу және қону үшін әуеайлақ бойынша болжамдар

      235. Әуеайлақ бойынша болжамды тиісті уәкілетті метеорологиялық орган тағайындаған метеорологиялық орган жасайды.
      236. Әуеайлақ бойынша болжам белгіленген уақытта шығарылады және уақыттың белгіленген кезеңі бойы әуеайлақ ауданында күтілетін метеорологиялық жағдайлар туралы қысқа мәліметтен тұрады.
      237. Әуеайлақ бойынша болжамдар және оларға түзетулер TAF болжамдар түрінде шығарылады және көрсетілген тәртіпте келесі ақпаратты қамтиды:
      1) болжам түрінің идентификаторы;
      2) орналасу жерінің көрсеткіші;
      3) болжамды шығару уақыты;
      4) жоқ болжамның идентификаторы, қолданатын жағдайда;
      5) болжамның әрекет ету күні және кезеңі;
      6) жойылған болжамның идентификаторы, қолданатын жағдайда;
      7) жерге жақын жел;
      8) көріну;
      9) ауа райы;
      10) бұлттылық;
      11) әрекет ету кезеңі ішінде осы элементтердің бірі немесе бірнешесінің күтілетін маңызды өзгерістері.
      238. TAF болжамдары шығарылады және Дүниежүзілік метеорологиялық ұйыммен ұсынылған TAF код нысанында шығарылады.
      239. Осы Ереженің 238-тармағына сәйкес TAF болжамдарын шығаруға қосымша мемлекеттер арасында, осы үшін мүмкіндіктері болса, екіжақты келісім негізінде шығару қажет.
      240. TAF болжамдары және оларға түзетулер OPMET деректердің халықаралық банктеріне, Қазақстан Республикасы ақпаратты жинау және өңдеу орталықтарына таратылады.
      241. TAF болжамдарын жасайтын метеорологиялық органдар болжамдарға үнемі бақылау жүргізеді және қажет болғанша оларға тиісті түзетулерді дереу енгізеді. Болжамдар мәтіндерінің көлемі және оларды көрсетілген өзгерістер минимумға жеткізіледі.
      242. Үнемі жаңартылмайтын TAF болжамдары жойылады.
      243. TAF әуеайлағы бойынша тұрақты болжамдарының әрекет ету кезеңі кемінде 6 сағат және 30 сағаттан аспауы тиіс. Осы кезең пайдаланушымен жасалған келісімге сәйкес белгіленеді. 12 сағаттан кем кезеңімен TAF тұрақты болжамдары әр 3 сағат сайын, 12 ден 30 сағатқа дейінгі әрекет ету кезеңімен әр 6 сағат сайын шығару қажет.
      Қосымша әуеайлақтар бойынша ауа райының болжамдарының ұзақтылығы 6 сағатты құрайды.
      244. Метеорологиялық органдар бір әрекет ету кезеңіне бір TAF болжамынан артық шығармайды.
      245. Таулы әуеайлақтар бойынша ауа райының болжамдарына 2000 метр биіктікте және одан кем әуеайлақ деңгейінде орта қабаттың бұлттылығы пайда болу күтілсе, барлық жағдайларда бұл туралы деректер енгізіледі.
      CAVOK термины таулы әуеайлақтар бойынша ауа райының болжамдарында қолданылмайды.
      246. Синоптикалық бөліммен метеорологиялық органдар жоқ әуеайлақтарды метеорологиялық орган мен ақпарат пайдаланушыларының арасында келісім бойынша жақында орналасқан синоптикалық бөліммен метеорологиялық орган аудан (алаң) бойынша ауа райының болжамдарымен қамтамасыз етеді.
      247. Қосымша әуеайлақтар бойынша нақты ауа райы туралы ақпарат болмаған жағдайда шама болжам жасалады. Мәліметті алғаннан кейін шама болжамы нақтыланады және тұрақты болжам жасалады.
      Әуеайлақтық метеорологиялық орган ұшу құжаттамасында болжам шама болып табылатынды көрсету тиіс.
      248. TAF болжамдарына өзгерту топтарын енгізу немесе оларға түзетулерді енгізу барысында келесі өлшемдерді пайдалану қажет:
      1) болжамға сәйкес жерге жақын желдің орта бағыты 60Ү немесе одан астам орта жылдамдығы барысында өзгертіледі және (немесе) өзгертілгеннен кейін 5 м/с немесе одан астам;
      2) болжамға сәйкес жерге жақын желдің орта жылдамдығы 5 м/с немесе одан астамға өзгертіледі;
      3) болжамға сәйкес жерге жақын желдің орта жылдамдығынан ауытқу 5 м/с ұлғаяды орта жылдамдығы барысында және\немесе өзгертілгеннен кейін 8 м/с өзгеледі.
      4) болжамға сәйкес жерге жақын желдің өзгерілуі пайдалануға қатысты маңызды мағыналарды арттырады; шектеулі өлшемдер, желдің өзгерілуін ескеріп, ӘҚҰ тиісті уәкілетті органымен және мүдделі пайдаланушылармен келісіп, уәкілетті метеорологиялық органмен белгілену тиіс, бұл:
      пайдаланылатын ҰҚЖ ауысымдар талап етеді;
      және ҰҚЖ бүйірден және жолшыбай компоненттерінің өзгерілуі осы әуеайлақта ұшуларды орындайтын типтік әуе кемелері үшін негізгі пайдалану шектері болып табылатын мағыналарды арттырады;
      5) болжамға сәйкес көріну жақсарады және келесі мағыналардың бірін немесе бірнешесіне жетеді немесе арттырады немесе болжамға сәйкес көріну нашарлайды және келесі мағыналардың бірінен немесе бірнешесінен кем болады:
      150, 350, 600, 800, 1500 немесе 3000 метр;
      5000 метр – шолу ұшулардың ережелері бойынша ұшулардың маңызды санын орындалған жағдайда;
      6) келесі ауа райы құбылыстарының немесе олардың үйлесуінің кез келгенің қарқындылығы басталуы, немесе тоқтатылуы немесе өзгертілуі:
      мұзданатын жауын шашын;
      орташа немесе қатты жауын шашын (соның ішінде нөсер түріндегі);
      найзағай (жауын шашынмен);
      шаңды боран;
      құмды боран;
      7) ауа райының немесе олардың үйлесімінің келесі құбылыстарының кез келгенінің басталуы немесе тоқтатылуы болжанады:
      мұз кристаллдары;
      мұзданатын тұман;
      шаңды, құмды немесе қарлы жаяу бұрқасы;
      шаңды жаяу боран, құмды боран немесе қарлы жаяу боран;
      найзағай (жауын шашынмен немесе жауын шашынсыз);
      дауыл;
      құйғыш тәрізді бұлт (торнадо немесе құйын);
      8) болжауға сәйкес BKN немесе OVC ұзақтығымен төменгі қабаттың немесе бұлт алабының төменгі шетінің биіктігі келесі мағыналардың бірін немесе бірнешесінен арттырады немесе жетеді немесе болжауға сәйкес BKN немесе OVC ұзақтығымен төменгі қабаттың немесе бұлт алабының төменгі шетінің биіктігі келесі мағыналардың бірін немесе бірнешесінен азаяды:
      30, 60, 150 немесе 300 метр (100, 200, 500 немесе 1000 фут);
      450 метр (1500 фут) – шолу ұшулардың ережелері бойынша ұшулардың маңызды санын орындау жағдайында;
      9) болжауға сәйкес қабаттың немесе бұлттардың алабы 450 метр (1500 фут) өзгертіледі:
      NSC, FEW немесе SCT бастап BKN немесе OVC дейін;
      BKN немесе OVC бастап NSC, FEW немесе SCT дейін.
      10) будақ жаңбырлы бұлттардың дамуы немесе таралуы болжанады;
      11) болжауға сәйкес тік көріну жақсарады және келесі мағыналардың бірін немесе бірнешесіне жетеді немесе арттырады немесе болжауға сәйкес тік көріну нашарлайды және келесі мағыналардың бірін немесе бірнешесінен азаяды немесе кем болады;
      30, 60, 150 немесе 300 метр (100, 200 500 немесе 1000 фут);
      12) осы әуеайлақтың пайдалану минимумында негізделген және уәкілетті метеорологиялық орган мен мүдделі пайдаланушы арасында келісілген кез келген басқа өлшемдер.
      249. Болжамдар, оның басталуына дейін кемінде 1 сағат бұрын шығарылады. Қазақстан Республикасында болжамдар әрекетінің басталуының стандартты уақыт Дүниежүзілік үйлестірілген уақыт (UTC) бойынша 00.00 сағаттан бастап белгіленеді.
      250. Тәулік бойы жұмыс істемейтін әуежайларда, сондай ақ ЖӘЖ 6 сағатты болжамдар шығарылған жағдайда бірінші болжамның әрекетінің басталуы стандартынан ауытқуы мүмкін, шығарылу алды әрекеттің басталуына дейін кемінде 1 сағатты құрайды.
      251. Әуеайлақ бойынша ауа райының болжамы ашық мәтінмен және қысқартулармен тарату үшін TAF, оларға түзетулер TAF AMD деп белгіленеді. TAF AMD әрекет ету кезеңі уақыт тобында көрсетілді және қалған барлық әрекет ету кезеңіне таратылады.
      252. Қону үшін болжамдарды тиісті уәкілетті метеорологиялық орган тағайындаған метеорологиялық орган жасайды. Мынадай болжамдар жергілікті пайдаланушыларды, сондай ақ әуеайлақтан 1 сағат ұшу уақытының шегінде орналасқан әуе кемелері үшін арналған.
      253. Қону үшін болжамдар «тренд» болжамдары түрінде жасалады.
      254. «Тренд» түріндегі болжам осы әуеайлақта жергілікті тұрақты мәліметке немесе арнайы мәлімет немесе МЕТАR немесе SPECI мәліметтеріне қоса берілетін метеорологиялық жағдайлардың күтілетін өзгерістерді қысқаша мазмұндаудан тұрады.
      255. «Тренд» түрінде қону үшін болжам әрекет ету кезеңі қону үшін болжамның бөлігі болып табылатын мәліметке жасалған уақыттан бастап 2 сағатты құрайды.
      256. «Тренд» түрдегі болжамда ол қосылатын мәліметтегідей сол бірліктері және шкалалар пайдаланылады және осы Ереженің 5-қосымшасына сәйкес шығарылады.
      257. ӘҚҰ диспетчерлерінің және әуе кемелері экипаждарының сұрауы бойынша қону үшін болжамдар ашық мәтінмен таратылады.
      258. Ұшу үшін болжамдарды тиісті уәкілетті метеорологиялық орган тағайындаған метеорологиялық орган жасайды.
      259. Пайдаланушыларға және ұшу экипажының мүшелеріне сұраныс бойынша күтілетін ұшу уақытына дейін 3 сағат ішінде ұсынылады.
      260. Ұшу болам белгіленген уақыт кезеңіне жатады және ҰҚЖ кешенінің ауданында күтілетін метеорологиялық жағдайлар: жерге жақын желдің жылдамдығы, температура, қысым (QNH) және жергілікті келісім жасалған басқа кез келген элементтер туралы ақпаратты қамтиды.
      261. Болжам нысаны уәкілетті метеорологиялық орган мен тиісті пайдаланушы арасындағы келісім бойынша белгіленеді. Ұшуға арналған болжамдарда қолданылатын элементтердің, терминологияның, бірліктердің және шкалалардың тұру тәртібі әуеайлақ бойынша мәліметтердің тиісті компоненттеріне баламалы болуы тиіс.
      262. Ұшу үшін шығаратын болжамдарды метеорологиялық органдар болжамдарға үнемі бақылау жүргізеді және қажет болған жағдай бойынша оларға уақытымен түзетулерді енгізеді.
      263. Ұшу үшін болжамдарға түзетулерді шығару өлшемдері уәкілетті метеорологиялық орган мен тиісті пайдаланушылар арасындағы келісім бойынша белгіленеді. Осы өлшемдер нақты әуеайлақ үшін белгіленген арнайы мәліметтерді жасау өлшемдеріне сәйкес болу тиіс.

§ 2. Ұшулардың бағдарлары және аудандары бойынша болжамдар

      264. Ұшулардың бағдарлары және аудандары бойынша болжамдар жел, биіктіктегі ауаның температурасы, ауа райының ерекше құбылыстары, бұлттылық, көріну, сондай-ақ ұшулар сипаттамасына және орындалатын авиациялық жұмыстардың түрлеріне тәуелді басқа элементтер туралы ақпаратты қамтиды. Осы ақпарат ұшуларды жүргізуде қойылатын талаптарды көрсетеді, оларды қамтамасыз етуге уақытты және ұшу биіктігін және бағдардың географиялық ұзақтығын ескере отырып, осы болжамдар арналған.
      265. Ауа райының ерекше құбылыстарына мыналар жатады:
      1) найзағай
      бүркемелі;
      жиі;
      дауыл желісі бойынша;
      бұршақпен бүркемелі;
      дауыл желісі бойынша жиі;
      2) дауылдың желісі;
      3) 100 (немесе таулы аудандарда ұшу эшелонына дейін 150) эшелоннан төмен 15 м/с асатын жерге жақын жел;
      4) орташа немесе қатты турбуленттік (жаппай бұлттылық немесе ашық аспан кезінде);
      5) аса суытылған жаңбырдың нәтижесіндегі бұлттардағы орташа немесе қатты мұздану;
      6) таулы толқын;
      7) ақ жауынды құмды (шаңды) боран;
      8) 250 асатын ұшу эшелоны үшін 1)-7) тармақшаларда аталған құбылыстарға байланысты будақ-жаңбырлы бұлттар;
      9) 100-250 ұшу эшелоны үшін 1)-7) тармақшаларда аталған құбылыстарға байланысты бұлттылық;
      10) жанар тау күлінің бұлттары;
      11) радиоактивті бұлттар;
      12) тұман, жауын-шашын, сондай ақ 5000 метр (таулы аудандар үшін 10 километр кем) мағыналарға дейін жер бетінде көрінуді нашарлайтын басқа құбылыстар (BR, DS, DZ, FG, FU, GR, GS, HZ, IC, PL, RA, PO, SA, SG, SN, SS, SQ, немесе VA).
      266 АҰЕ бойынша ұшулардың бағдарлары мен аудандары бойынша болжамдарды ұсынудың негізгі нысаны ауа райының ерекше құбылыстарының болжам карталары, жел және биіктіктегі ауа температурасының картасы, қалған жағдайларда және ШҰЕ бойынша ұшулар үшін – кестелер немесе ашық мәтін нысандағы болжамдар болып табылады (осы Ереженің 34-қосымшалары).
      267. Әуе кемелерінің ұшуларын қамтамасыз ету кезінде ауа райының ерекше құбылыстарының карталары қолданылады:
      100 ұшу эшелонына дейін
      (немесе 150 таулы аудандарда ұшу эшелонына дейін)    (SWL)
      - 100-250 ұшу эшелонына дейін                        (SWM)
      - 250 ұшу эшелонынан астам                           (SWH)
      268. Ауа райының ерекше құбылыстарының карталарында ұшу үшін төмендегілерге қатысты қажетті мәліметтер көрсетіледі:
      1) найзағай;
      2) тропикалық циклондар;
      3) қатты дауылдың желісі;
      4) орташа және қатты турбуленттік (бұлттылық немесе ашық аспанның барысында);
      5) орташа немесе қатты мұздану;
      6) құмды/шаңды боран;
      7) 100-250 ұшу эшелоны үшін осы Ереженің 1)-5) тармақшаларында көрсетілген құбылыстарға байланысты;
      8) 250 астам ұшу эшелоны үшін осы Ереженің 1)-5) тармақшаларында көрсетілген будақ жаңбырлы бұлттарға байланысты;
      9) конвергенция аймақтарының нақты белгіленген бетінің орналасу жері;
      10) бағдар бойынша ауа райының ерекше құбылыстарымен байланысты фронталды жүйелердің қозғалысының бағыты, жылдамдығы және бетінің орналасу жері;
      11) тропопаузаның биіктігі;
      12) ағымды ағыстар;
      13) әуе кемелерінің ұшуларын өндіруіне ықпал ететін жанар тау күлі бұлттарының пайда болу жерлері;
      14) әуе кемелерінің ұшуларын өндіруіне ықпал ететін атмосфераға радиоактивті материалдарды апатты тастамалардың жері, осының барысында апаттың жерінде және картаның алаңына радиоактивтің белгісі қойылады апат болған жердің ендігі және ұзақтығы, апат болған уақыты және күні және пайдаланушыларға ескерту тиісті аудан үшін NOTAM тексеру.
      269. 250 эшелоннан астам ұшуларды орындайтын әуе кемелері үшін осы Ереженің 268-тармағының 1) - 6) тармақшалардағы мәліметтерді осы ұшу эшелонынан жоғары болса көрсету қажет, осы Ереженің 268-тармағының 1) тармақшадағы жағдайда SIGMET шығарылымды талап ететін найзағайлар ғана.
      270. CB қысқартуды ақ жауынды будақ жаңбырлы бұлттар немесе жарғы бар будақ жаңбырлы бұлттардың, немесе бұлттылық қабатқа кіретін немесе мұнармен жасырылған будақ жаңбырлы бұлттардың пайда болуына немесе оларды күтуіне байланысты жағдайларда ғана енгізу қажет. Бұл жеке немесе таратылған бұлттылық қабатқа кірмейтін және мұнармен жасырылмаған будақ жаңбырлы бұлттарға жатпайды.
      271. Жанар тау күлі немесе атмосфераға радиоактивті материалдардың апатты тастамасы ауа райының ерекше құбылыстарының картасына жанар тау күлінің және радиоактивті символын енгізу расталған жағдайда осы символдарды күлдің немесе радиоактивті материалдың бағанасы жеткен биіктікке қарамастан осы тәрізді барлық карталарға (төмен, орта және жоғары деңгей үшін) енгізу қажет.
      272. Ауа райының ерекше құбылыстарының карталарында СВ қысқарту немесе найзағайдың шартты белгісі будақ жаңбырлы бұлттардың немесе найзағайдың болуына байланысты ауа райының барлық құбылыстарының енгізілгенін білдіру тиіс, атап айтқанда:
      орташа немесе қатты мұздану;
      орташа немесе қатты турбуленттік және бұршақ.
      273. Ауа райының ерекше құбылыстарының карталарын АБДО күніне төрт рет SIGWX болжамдар түрінде дайындайды, олар осы болжамдар әзірленген синоптикалық деректер жиналғаннан (00.00, 06.00, 12.00 және 18.00 UTC) кейін 24 сағатты құрайтын әсер етудің белгіленген кезеңдері ішінде әрекет етеді.
      274. SIGWX болжамдары келесі түрде шығарылады:
      1) 250-630 (400-150 гПа) ұшу эшелондары үшін жоғары деңгейдің SIGWX болжамдары;
      2) шектелген географиялық аудандар үшін 100-250 (700-400гпа) ұшу эшелондары үшін (SWM) орта деңгейдегі SIGWX болжамдары. Жер рельефінің орта асуы 100 ұшу эшелонын пайдалануға маңызды топографиялық ықпал көрсетсе, өңірлік аэронавигациялық келісімге сәйкес картаның базисі ретінде жоғарылау эшелон көзделеді.
      275. 100 эшелон (немесе таулы аудандарда 150 эшелонға дейін немесе қажет болғанда бұдан жоғары эшелон) үшін кіші биіктіктерде ұшулар үшін төмен деңгейдегі ұшулардың SIGWX болжамдарын АБӨО және жергілікті келісімге сәйкес басқа болжау орталықтары шығарады.
      276. 700-150 гПа орта және жоғары деңгейі және кіші биіктіктерде (700 гПа төмен) ұшулар үшін ауа райының ерекше құбылыстарының карталары шығарылады.
      277. АБДО дайындаған тұрақты торының торабында болжамдар келесіні қамту тиіс:
      1) 50 (850 гПа), 100 (700 гПа), 140 (600 гПа), 180 (500 гПа), 240 (400 гПа), 300 (300 гПа), 340 (250 гПа), 390 (200 гПа) және 450 (150 гПа) ұшу эшелондар үшін жел және температура туралы деректерді;
      2) абсолюттік биіктік және тропопаузаның температурасы туралы ақпаратты;
      3) қатты желдің бағыты, жылдамдығы және абсолюттік биіктік туралы ақпаратты;
      4)50 (850 гПа), 100 (700 гПа), 140 (600 гПа) және 180 (500 гПа) ұшу эшелондары үшін ылғалдылық туралы деректерді;
      5) 50 (850 гПа), 100 (700 гПа), 140 (600 гПа), 180 (500 гПа), 240 (400 гПа), 300 (300 гПа), 340 (250 гПа), 390 (200 гПа) және 450 (150 гПа) ұшу эшелондары үшін абсолюттік биіктік туралы деректерді;
      Карталардың және кестелердің үлгілері осы Ереженің 3-қосымшада көрсетілді.
      278. Ұшуларды метеорологиялық қамтамасыз ету барысында авиациялық пайдаланушылар мен уәкілетті метеорологиялық орган арасындағы келісім бойынша кіші биіктіктерде GAMET кодының нысанында жасалған ауа райының болжамдары пайдаланылады. GAMET кодының нысаны мен мазмұны осы Ережеге 5-қосымшасында көрсетілді.
      279. Ұшулар аудандары (секторлар) бойынша ашық мәтін нысанында ауа райының болжамдары әрекет ету алдына дейін 1 сағат бұрын 6 сағат әрекет ету кезеңімен әр 3 сағат жасалады.
      Тәулік бойы жұмыс істемейтін әуежайларда ұшулар аудандары бойынша бірінші болжамның әрекет ету кезеңі басталуы стандартынан айырмашылығы бар.
      280. Қабылданған қысқартулармен ашық мәтін нысанында бағдар бойынша болжамдарда элементтердің тұру тәртібі мәліметтің код нысанында тиісті элементтердің тұру тәртібімен сәйкес болу тиіс.
      281. Қолданылатын терминология және өлшеу бірліктері әуеайлақ бойынша мәліметтер мен болжамдардың тиісті компоненттеріне баламалы болу тиіс.
      282. Ұшу бағдарлар және аудандар бойынша халықаралық ұшуларды қамтамасыз ету барысында болжамдардың тану индекстері ретінде AREA FCST және ROUTE FCST белгілер қолданылады, түзетулерді енгізу жағдайында олардың алдында AMD индекс қойылады.
      283. TAF болжамдарында пайдаланылатын CAVOK термины ұшу бағдарлары және аудандары бойынша болжамдарда қолданылмайды.
      284. АҰЕ бойынша ұшулар үшін ашық мәтін нысанында болжамдарды пайдалану барысында келесі деректер енгізіледі:
      1) ұшу бағдары;
      2) болжамның әрекет ету мерзімі (басынан аяғына дейін);
      3) синоптикалық жағдайдың қысқаша сипаттамасы;
      4) ауа райының ерекше жағдайлары
      5) бұлттылық;
      6) тропопаузаның биіктігі;
      7) ағымды ағыстың барысында – ағым осінің биіктігі, қатты желдің бағыты және жылдамдығы;
      8)желдің жылдамдығы сағатына 150 км асқан қабаттың төменгі және жоғарғы шетінің биіктігі.
      285. ШҰЕ ұшулар үшін болжамдардың мәтіндеріне келесі енгізіледі:
      1) болжамның түрі (бағдар, аудан немесе сектор бойынша);
      2) ұшу бағдары (ауданы);
      3) болжамның әрекет ету мерзімі (басынан аяғына дейін);
      4) синоптикалық жағдайдың қысқаша сипаттама;
      5) жер бетіндегі және теңіз деңгейінен биіктікте жел және ауаның температурасы (АХЖ аудандары ғана үшін);
      6) жер бетіндегі көріну;
      7) ауа райының ерекше құбылыстары;
      8) бұлттылық (бұлттардың саны және нысаны, жер бетінен төменгі және жоғары шеттерінің биіктігі, таулы аудандарда - теңіз деңгейінен);
      9) мұздану;
      10) турбуленттік;
      11) Цельсия 0 градус деңгейінің биіктігі;
      12) таулардың жабылу деңгейі, бұлттармен жасанды кедергілермен;
      13) теңіз деңгейіне келтірілген ұшу бағдары (ауданы) бойынша ең аз қысым.
      286. Жер және уақыт бойынша өзгерістерді сипаттау үшін болжамдарда ашық мәтін нысанда «кезеңінен бастап....дейін», «учаскеден бастап.... дейін», «кей жерлерде», «жауын шашынды», «ойпаттарда», «өзендер аңғарында», «көл бетінде», «байрайларда» терминдері пайдаланылады, осы өзгерістерді уақыт және енділікті/ұзақтықты немесе географиялық пункттерді пайдаланумен орналасқан жер бойынша нақтылау қажет.
      287. Ұшулар бағдарлары және аудандары бойынша болжамдарға түзетулерді метеорологиялық органдар келесі өзгерістер күтілгенде жасайды:
      1) биіктіктегі жел 300 немесе одан астам бағыт бойынша өзгерілсе, егер өзгерістен бұрын немесе кейін жылдамдығы сағатына 60 км немесе одан астамды құраса,, және желдің жылдамдығы сағатына 40 км немесе одан астамға өзгерілсе;
      2) биіктіктерде ауа температурасы 5 градусқа немесе одан астамға өзгертілсе;
      3) бұдан бұрын берілген болжамда көзделмеген турбуленттік немесе мұздану аймақтарының пайда болуы күтілсе, немесе аталған құбылыстардың қарқындылығы ұлғайған немесе азайған жағдайда;
      4) басқа ерекше құбылыстардың пайда болуы немесе тоқтатылуы;
      5) бұлттар биіктігінің төмендеуі (жоғарылуы) және (немесе) ШЕҰ бойынша ұшулар үшін белгіленген минимумдардан жоғары немесе төмен мағыналар дейін көріну күтілген жағдайда.

§ 3. Кіші биіктіктерде ұшулар үшін GAMET аймақтық болжамдары

      288. Ауа қозғалысының тығыздығы 100 ұшу эшелонынан төмен (таулы аудандарда 150 ұшу эшелоны немесе қажет болғанда бұдан жоғары) болған жағдайда тұрақты шығарылымды және осы тәрізді ұшулар үшін аймақтық болжамдардың таралуын талап етеді және шығарылымның жиілігін, нысанды және белгіленген уақытты немесе осы болжамдардың әрекет ету кезеңін және оларға түзетулерді шығару өлшемдерін пайдаланушылармен келісіп, метеорологиялық уәкілетті орган белгілейді.
      289. Ауа қозғалысының тығыздығы 100 ұшу эшелонынан төмен болған жағдай AIRMET ақпаратын шығару қажеттілігін талап етеді (осы Ереженің 7-тарауы), осы тәрізді ұшулар үшін аймақтық болжамдар тиісті метеорологиялық уәкілетті органдар арасында келісілген нысанда жасалады.
      290. Қысқартулармен ашық мәтінді пайдалану барысында болжам ИКАО қабылданған қысқартуларды және сандық өлшемдерді пайдалан отырып, GAMET болжамы нысанында жасалады; карта нысанын пайдалану барысында болжам биіктіктердегі желдің және биіктіктердегі ауа температурасының болжамын және SIGWX құбылыстардың болжамын қиыстыру түрінде жасалады.
      291. GAMET нысанында аймақтық болжамдарды дайындау барысында олар екі тарауды қамтиды:
      І тарау, AIRMET ақпаратын шығару үшін пайдаланылатын кіші биіктіктерде ұшуларға қауіпті болатын бағдарларда ауа райының құбылыстары туралы деректерді қамтиды;
      II тарау, кіші биіктіктерде ұшулар үшін талап ететін қосымша ақпаратты қамтиды.
      GAMET нысанында жасалатын аймақтық болжамда элементтердің мазмұны және тәртібі осы Ереженің 5-қосымшасында келтірілген үлгіге сәйкес болуы тиіс. ІІ тараудағы қосымша элементтер уәкілетті метеорологиялық орган мен әуе қозғалысын басқару арасындағы келісімге сәйкес енгізіледі.
      292. GAMET нысанында аймақтық болжамдар жер бетінен 100 ұшу эшелонына немесе (таулы аудандарда 150 немесе қажет болғанда одан да жоғары) дейінгі қабат үшін шығарылады және AIRMET ақпаратын шығару үшін пайдаланылатын кіші биіктіктерде ұшулар үшін қауіп төндіретін бағдарда ауа райының құбылыстары туралы деректерді, сондай ақ кіші биіктіктерде ұшулар үшін талап етілетін қосымша деректерді қамтиды.
      293. Жергілікті таратылатын аймақтық болжамдар және оларға түзетулер метеорологиялық органдар арасында осы ақпаратпен алмасу үшін көзделген нысанның бірінде немесе жергілікті келісімге сәйкес қайсысы бір басқа нысанда жасалады.
      294. Аймақтық болжамдарда (немесе оларға түзетулерде) қабылданған қысқартулармен ашық мәтін нысанда элементтердің тұру тәртібі хабарлаудың код нысанындағы тиісті элементтермен сәйкес болуы тиіс.
      295. Пайдаланылатын терминология және өлшеу бірліктері мәліметтердің және әуеайлақ бойынша болжамдардың тиісті компоненттеріне баламалы болу тиіс.
      296. AIRMET ақпаратын шығару үшін дайындалатын кіші биіктіктерде ұшулар үшін аймақтық болжамдар 6 сағат сайын жасалады, осының барысында олардың әрекет ету кезеңі 6 сағатты құрайды және олардың әрекет ету кезеңінің басталуына дейін 1 сағат бұрын метеорологиялық органдарға тапсырылады.

§ 4. Кіші биіктіктерде ұшулар үшін аумақтық болжамдардың мазмұны

      297. Болжамдар карталар нысанында ұсынылған жағдайда кіші биіктіктерде ұшу, сондай ақ 100 ұшу эшелонына (немесе қажет болғанда 150 ұшу эшелонына дейін немесе таулы аудандарда одан да жоғары) дейін шолу ұшулар ережелерінің бойынша ұшулар үшін ұшу құжаттамасына келесі ақпаратты енгізу қажет:
      1) SIGMET және AIRMET тиісті мәліметтерден ақпаратты;
      2) 600, 1500 және 3000 м (2000, 5000 және 10 000 фут) биіктіктерде ауа температурасының және желдің карталары;
      3) ауа райының ерекше құбылыстарының карталары, үлгілер осы Ереженің 10 қосымшасында.
      298. Егер болжамдар карталар нысанында емес ұсынылған жағдайда 100 ұшу эшелонына (немесе қажет болғанда 150 ұшу эшелонына дейін немесе таулы аудандарда одан да жоғары) дейін шолу ұшулар ережелерінің бойынша ұшу құжаттамасына келесі ақпаратты енгізу қажет:
      1) SIGMET және AIRMET ақпаратты;
      2) GAMET аймақтық болжамдарын (осы Ереженің 3-қосымшасында).

6-тарау. SIGMET және AIRMET ақпараты және қауіпті метеорологиялық жағдайлар және ауа райының құбылыстары туралы ескертулер

§ 1. Ұшулардың бағдарлары және аудандары, әуеайлақ бойынша ескертулер

      299. Ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету және авиациялық техникасын сақтау мақсатында метеорологиялық органдар метеорологиялық жағдайлар және ауа райының құбылыстарының қарқындылығының пайда болуы және өзгерілуі туралы ескертулерді шығарады.
      300. Ұшу үшін қауіпті метеорологиялық құбылыстарға мыналар жатады:
      1) қону және ұшу әуеайлағында – найзағай, бұршақ, қатты шайқалу, желдің қатты ауысуы, мұзданатын жауын шашын, құйын, боран, қатты құмды боран, қатты нөсерлі жауын шашын, жанар таудың күлі;
      2) ұшу бағдары бойынша – бұршақ, найзағай, қатты мұздану, қатты шайқалу, әуе кемесінің қатты электрлендіруі, жанар таудың күлі, радиоактивті бұлттар.
      301. Ескертулер – бұл бағдар, әуеайлақ ауданы, ұшу және қону әуеайлағы бойынша ауа райының нақты және (немесе) күтудегі құбылыстарының ашық мәтіндегі сипаттамасы болып табылады. Желдің ауысуы туралы хабарландыру және ескертулер шығарылады.
      302. Әуеайлақ бойынша ашық мәтін түрінде ескертулерде жерде әуе кемелеріне, әуеайлақ жабдықтарына және ұшуларды қамтамасыз ететін техникалық құралдарға жағымсыз ықпал ете алатын метеорологиялық жағдайлар туралы қысқаша ақпарат хабарландырылады. Ескертулерді әуеайлақ метеорологиялық органдар шығарады және осы Әуеайлақта ұшуларды метеорологиялық қамтамасыз ету туралы нұсқаулыққа сәйкес әуежай қызметіне тапсырады.
      303. Әуеайлақ бойынша ескертулерді жағдайлар бақыланбаған және (немесе) әуеайлақта олардың пайда болуы күтілмеген жағдайда ғана жою қажет.
      304. Әуеайлақ бойынша ескертулер төмендегі құбылыстардың немесе жағдайлардың нақты болуына немесе күтілетіне байланысты шығарылады:
      найзағай;
      бұршақ;
      қар (соның ішінде күтілетіні және бақыланудағы қардың жиналуы);
      мұзданатын жауын шашын (көктайғақ);
      боз қырау немесе қырау;
      дауыл, құйын;
      құмды немесе шаңды боран;
      көтерілетін құм немесе шаң;
      жел бағытына қарамастан секундына 15 м жылдамдығымен;
      жанар таудың күлі;
      температураның минус 30 градусқа дейін немесе одан да төмен төмендеуі немесе оның 40 градус және одан астамға көтерілуі (өңірге тәуелді метеорологиялық органдар мен пайдаланушылардың арасындағы келісім бойынша басқа өлшемдер белгілену мүмкін);
      жергілікті деңгейде келісілген басқа құбылыстар.
      305. Бұдан бұрын шығарылған ескертуде көзделмеген жағдайлардың немесе құбылыстардың пайда болуын күту немесе олардың қарқындылығының өзгерілу барысында жаңа ескерту жасалады.
      306. Қосымша ақпаратты ИКАО бекітілген қысқартуларды және сандық мағыналарды пайдалана отырып, қысқартулармен ашық мәтінмен жасау қажет. Мәтінді барынша қысқа түрде пайдалану қажет. Халықаралық рейстердің көп болған барысында пайдаланушылармен келісім бойынша дауыл ескертулері ағылшын тілінде шығарылады осы Ереженің 6 қосымшасына сай.
      307. Ескертудің реттік нөмірі осы әуеайлақ бойынша ағымдағы күннің 00.01 UTC бастап әуеайлақ бойынша ескертулердің санын көрсетеді.
      308. 100 ұшу эшелонынан төмен (немесе таулы аудандарда 150 эшелонынан төмен) бағдарлар мен аудандар бойынша ескертулерді жергілікті диспетчерлік пунктіне қызмет көрсететін (ЖДП) және ашық мәтін түрінде ұшу аудандары бойынша болжамдарды жасайтын метеорологиялық орган шығарады.
      309. 100 ұшу эшелонынан төмен (немесе таулы аудандарда 150 эшелонынан төмен) бағдарлар мен аудандар бойынша ескертулер төменде көрсетілген құбылыстардың бірін нақты күтуіне немесе пайда болуына байланысты шығарылады:
      жаппай немесе ішкі салмақты найзағай;
      алдыңғы шептегі дауыл және құйын;
      бұршақ;
      мұзданатын жауын шашын;
      орташа немесе қатты мұздану;
      орташа немесе қатты турбуленттік;
      құмды немесе шаңды боран;
      жер бетіндегі бағытқа қарамастан желдің секундына 15 м және одан астам жылдамдығы;
      көріну 5000 м кем;
      бұлттылықтың төменгі шеті 300 м;
      будақ-жаңбырлы және мұнар тәрізді бұлттар.
      Авиациялық пайдаланушылармен келісім бойынша ұшу аудандары бойынша ескертулерді шығару үшін басқа өлшемдер белгілену мүмкін.
      310. Ескертулер әрі қарай ұшудағы әуе кемелеріне, сондай ақ ЖДП шектес аудандардағы ұшуларды қамтамасыз ететін метеорологиялық органға тарату үшін ЖДП хабарланады.
      311. Ескертулердің мәтіні келесіні қамтиды:
      1) атауы, ағымдағы тәулікке оның реттік саны;
      2) ауданды, бағдарды көрсету;
      3) «күші бар» және «күні-уақыты» тобы;
      4) құбылыстар;
      5) ақпарат нақты немесе болжамды болып табылатыны туралы көрсету;
      6) құбылыстың, ауысудың орналасу жері;
      7) қарқындылықтың өзгерілуі.
      312. Ескертуде көрсетілген құбылыс әрі қарай бақыланбаған және (немесе) күтілмеген жағдайда бұрын шығарылған ескертудің жойылуы туралы хабарлама дайындалады.
      Ескертудің реттік нөмірі осы ұшу бағдары (ауданы) бойынша ағымдағы күннің 00.01 UTC бастап ескертулердің санын көрсетеді.

§ 2. AIRMET және SIGMET ақпараты

      313. AIRMET ақпаратын жергілікті келісімге сәйкес әуеайлақ метеорологиялық орган 100 ұшудың төменгі эшелонынан төмен (немесе таулы аудандарда 150 эшелонынан төмен немесе қажет болған жағдайда одан жоғары) халықаралық ұшуларды қамтамасыз ету үшін шығарады.
      314. AIRMET ақпараты осы Ереженің 288289 және 290-тармақтарына сәйкес жасалған кіші биіктіктерде ұшулар үшін аймақтық болжамдарға енгізілмеген және кіші биіктіктерде ұшулардың қауіпсіздігіне, сондай-ақ осы құбылыстардың дамуына уақыт және кеңістікте ықпал ете алатын ұшу бағдары бойынша ауа райының белгіленген нақты және (немесе) күтілетін құбылыстарының қысқартулармен ашық мәтінде сипаттамасы.
      AIRMET ақпаратын құру тәртібі осы ереженің 7-қосымшасында мазмұндалған.
      315. Жауапкершілік аймағы ұшу ақпаратының бірнеше аудандарын (ҰАА) және (немесе) диспетчерлік аудандарды қамтитын метеорологиялық орган әр ҰАА және (немесе) диспетчерлік аудан үшін өзінің жауапкершілік аймағы шеңберінде жеке AIRMET ақпараттарын шығарады.
      316. Ұшу ақпаратының ауданы қажет болған жағдайда қосымша аудандарға бөлінеді.
      317. AIRMET мәліметтеріне 100 ұшудың төменгі эшелонынан төмен (немесе таулы аудандарда 150 эшелонынан төмен немесе қажет болған жағдайда одан жоғары) төменде көрсетілген қысқартуларды пайдаланумен аталған құбылыстардың бірі ғана енгізіледі, осы Ереженің 8-қосымшасында көрсетілген.
      318. AIRMET ақпаратында осы Ереженің 8-қосымшасында көрсетілгеннен басқа сипаттама материалы жоқ. Найзағайларға немесе будақ-жаңбырлы бұлттарға қатысты AIRMET ақпаратында олармен байланысты турбуленттік пен мұздану ескерілмеді.
      319. Реттік нөмір ұшу ақпаратының ауданы бойынша ағымдағы күннің 00.01 UTC бастап шығарылған AIRMET мәліметтерінің санын көрсетеді.
      320. AIRMET мәліметінің әрекет ету кезеңі 4 сағаттан аспайды.
      321. AIRMET ақпараты осы ауданда құбылыстар әрі қарай бақыланбаған немесе күтілмеген жағдайда жойылады.
      322. AIRMET ақпаратын ұшу ақпаратының көршілес аудандарының әуеайлақ метеорологиялық органдарға (бақылау органдарына) және тиісті метеорологиялық уәкілетті органдардың арасындағы келісімге сәйкес басқа метеорологиялық органдарға жіберу қажет.
      323. SIGMET ақпараты әуеайлақ метеорологиялық органмен шығарылады және әуе кемелерінің ұшу қауіпсіздігіне, сондай ақ уақыт пен кеңістікте осы құбылыстардың дамуына ықпал ете алатын ұшу бағдарлар бойынша ауа райының ашық мәтінде қысқартулармен нақты және (немесе) күтілетін белгіленген құбылыстарының қысқаша сипаттамасы болып табылады.
      324. SIGMET ақпараты осы ауданда құбылыстар бақыланбаса немесе күтілмесе жойылады.
      325. SIGMET ақпаратының әрекет ету кезеңі 4 сағаттан аспайды. Жанар тау күлінің бұлтына қатысты шығарылатын SIGMET мәліметтерінің әрекет ету кезеңі 6 сағатқа дейін ұлғаяды.
      326. Жанар тау күлінің бұлтына қатысты SIGMET ақпаратын өңірлік аэронавигациялық келісімге сәйкес тағайындалған VAAC (жанар тау күлі бойынша кеңестік орталық) сәйкес ұсынылатын кеңестік ақпарат негізінде жасау қажет.
      327. Метеорологиялық бақылау органы және тиісті аудандық диспетчерлік орталық (ұшу ақпаратының орталығы) арасында SIGMET және NOTAM мәліметтеріне енгізілетін жанар тау күлі туралы ақпаратты келісілумен қамтамасыз ету мақсатында тығыз үйлестіру жүзеге асырылады, жүргізіледі.
      328. SIGMET мәліметтері әрекеттің басталуына дейін 4 сағат бұрын шығарылады.
      329. Жанар тау күлінің бұлттарына қатысты SIGMET арнайы мәліметтері мүмкіндік болғанда шығарылады, бірақ әрекеттің басталуына дейін 12 сағаттан кешіктірмей шығарылады. Жанар тау күлінің бұлты туралы SIGMET мәліметтері әр 6 сағат сайын нақтыланады.
      330. Крейсер эшелондарында биіктікке қарамастан SIGMET мәліметтеріне төменде көрсетілген қысқартуларды пайдалана отырып, аталған құбылыстардың бірі ғана енгізіледі:
      найзағай:
      жасырынды                                         OBSC TS;
      маскаланған                                       EMBD TS;
      жие найзағай                                      FRQ TS;
      дауыл желісі бойынша                              SQL TS;
      бұршақпен жасырынды                               OBSC TSGR;
      бұршақпен маскаланған                             EMBD TSGR;
      бұршақпен жие найзағайлар                         FRQ TSGR;
      бұршақпен дауыл желісі бойынша                    SQL TSGR.
      турбуленттік:
      қатты турбуленттік                                SEV TURB
      мұздану:
      қатты мұздану                                     SEV ICE;
      қатты суыған жаңбыр
      нәтижесіндегі қатты мұздану                 SEV ICE (FZRA).
      таулы толқын:
      қатты таулы толқын                                 SEV MTW
      шаңды боран:
      қатты шаңды боран                                  HYY DS
      құмды боран:
      қатты құмды боран                                  HVY SS
      жанар тау күлі:
      жанар тау күлі                                     VA
      (+ биіктікке қарамастан жанар таудың атауы);
      радиоактивті бұлт                               RDOACT CLD.
      331. SIGMET мәліметі элементтерінің мазмұны және тұру тәртібі осы Ереженің 9-қосымшада келтірілген үлгіге сәйкес.
      332. Осы Ереженің 9-қосымшадағы үлгіде аталған реттік нөмір ұшу ақпаратының ауданы бойынша ағымдағы күннің 00.01 UTC бастап шығарылған SIGMET мәліметтерінің санын көрсетеді. Жауапкершілік аймағы ұшу ақпаратының бірнеше аудандарын (ҰАА) және (немесе) диспетчерлік аудандарды қамтитын метеорологиялық орган әр ҰАА және (немесе) диспетчерлік аудан үшін өзінің жауапкершілік аймағы шеңберінде жеке SIGMET ақпараттарын шығарады.
      333. SIGMET мәліметтері метеорологиялық бақылау органдарына, аймақтық болжамдардың дүниежүзілік орталықтарына және өңірлік аэронавигациялық келісімге сәйкес басқа метеорологиялық органдарға жіберіледі. Жанар таудың күлі туралы SIGMET мәліметтері VAAC жіберіледі.
      SIGMET мәліметтері ОРМЕТ деректерінің халықаралық банктеріне таратылады.
      334. SIGMET мәліметтері әуе кемелерінің борттарынан алынған ақпарат, аэросиноптикалық нақты және болжам материалдарын талдау, жердегі және радиолокациялық бақылаулардың деректері негізінде жасалады.
      335. SIGMET ескертудің мәтіні келесі ақпаратты қамту тиіс:
      1) мәліметтің атауы және оның реттік нөмірі;
      2) әрекет ету күні және кезеңі;
      3) құбылыстың атауы;
      4) ақпараттың түрі (OBS, FCST);
      5) ӘҚҰ ауданы немесе оның бөлігі, секторы;
      6) ауысуы;
      7) қарқындылық және оның өзгерілуі.
      336. SIGMET ақпараты артық сипаттама материалды ұстамайды. SIGMET мәліметі шығарылымына қатысты құбылыстардың сипаттамасына осы Ереженің 330-тармағында көрсетілгеннен басқа ешқандай қосымша материал енгізілмейді.
      Найзағайға немесе тропикалық циклонға қатысты SIGMET ақпаратында оларға байланысты турбуленттік пен мұздану ескерілмейді.
      SIGMET және AIRMET ақпараттарының талаптары осы Ереженің 7-қосымшасында көрсетілді.
      337. Осы ауданда құбылыстардың пайда болуы бақыланбаса немесе күтілмесе SIGMET ақпараты жойылады.

§ 3. Желдің ауысуы туралы ескертулер және хабарландырулар

      338. Желдің ауысуы туралы ескертулерді уәкілетті метеорологиялық орган тағайындаған метеорологиялық орган ӘҚҰ тиісті органдарымен және мүдделі пайдаланушылармен жергілікті деңгейде келісілген шарттарға сәйкес желдің ауысуы кедергі болатын әуеайлақтар үшін дайындайды.
      Желдің ауысуы туралы ақпарат қону, қонуға бет алу немесе ұшу аумағында, немесе әуе ҰҚЖ және 500 м (1600 фут) қону немесе ұшуға бет алу барысында айдау кезінде әуе кемелеріне жағымсыз ықпал ете алатын бақыланатын және күтілетін желдің ауысуы туралы қысқаша ақпаратты қамтиды.
      Жергілікті топографиялық жағдайлар ҰҚЖ деңгейінен 500 м (1600 фут) биіктікте желдің маңызды ауысуын шақыртқан жағдайда 500 м (1600 фут) биіктік шектеулі болып саналмайды.
      339. Ұшып келетін және ұшып кететін әуе кемелері үшін желдің ауысуы туралы ескертулерді әуе кемелерінің мәліметтерінде желдің ауысуы туралы болмаған жағдайда немесе келісілген уақыт кезеңі өткенде жою қажет. Желдің ауысуы туралы ескертуді жою өлшемдерін метеорологиялық уәкілетті орган мен ӘҚҰ тиісті уәкілетті органы және мүдделі пайдаланушылардың арасындағы келісім бойынша әр әуеайлақ үшін сол жерде белгілеу қажет.
      340. Желдің ауысатыны туралы мәліметтер мыналар арқылы алынады:
      1) жел ауысуын анықтаудың жердегі жабдық, мысалы, нақты ҰҚЖ немесе ҰҚЖ және қонуға бет алу және ұшуға бет алу тиісті траекторияларын бақылау үшін орналасқан жерге жақын желдің және (немесе) қысым көрсеткіштерінің жүйесі;
      2) биіктікті алу немесе қонуға бет алу кезеңінде әуе кемелерінің борттарынан бақылаулар;
      3) басқа метеорологиялық ақпараттан, мысалы, әуеайлақтың жанында орналасқан немесе жақында орналасқан учаскелерде немесе мұнарада орнатылған тиісті көрсеткіштер арқылы алынған.
      341. Желдің ауысу шарттары әдеттегідей келесі құбылыстармен байланысты:
      найзағай, шағын қарқындар, құйғыш тәрізді бұлттар (торнадо немесе су құйындары) жаппай қарқын;
      алдыңғы шептегі бет;
      жергілікті топографиялық жағдайлармен күшейтілген қатты жерге жақын жел, теңіз самалының майданы;
      таулы толқындар (соның ішінде әуеайлақ ауданындағы кіші биіктіктерде дауыл қақпалары;
      кіші биіктіктерде температуралық инверсиялар.
      342. Желдің ауысу қарқындылығы туралы деректерді хабарлауға қатысты талаптар әзірлеу үрдісінде. Ұшқыштар желдің ауысуы туралы хабарларда, қолданыстағы желдің ауысу қарқындылығын олардың субъективті бағалауында негізделген келесі терминдерді пайдалану мүмкін: «орташа», «қатты», «өте қатты». Осы тәрізді хабарлар желдің ауысуы туралы ескертулерге өзгеріссіз енгізілуге жатады.
      343. Желдің ауысуы туралы ескертулер (хабарландыру) осы Ереженің 10-қосымшадағы үлгіге сәйкес шығарылады және мүдделі тұлғаларға ұшуларды метеорологиялық қамтамасыз ету туралы нұсқаулыққа сәйкес таратылады.
      344. Осы Ереженің 10-қосымшадағы үлгіде ескертілген реттік нөмір осы әуеайлақ бойынша ағымдағы күннің 00.01 UTC бастап шығарылған желдің ауысуы туралы ескертулердің санын көрсетеді.
      345. Осы Ереженің 10-қосымшадағы үлгіде аталған қысқартулардан басқа мәтінді пайдалану минимумға дейін жеткізу қажет. Қосымша ақпаратты ИКАО бекітілген қысқартуларды және сандық мағыналарды пайдаланумен ашық мәтінде жасау қажет. ИКАО бекітілген қысқартулар болмаған жағдайда ағылшын тілінде ашық мәтінді пайдалану қажет.
      346. Әуе кемесінің бортынан хабарды желдің ауысуы туралы ескертуді дайындау немесе бұрын шығарылған ескертуді растау үшін пайдаланатын жағдайда әуе кемесінің бортынан тиісті хабарды, соның ішінде әуе кемесінің түрін жергілікті келісімге сәйкес мүдделі тұлғаларға өзгеріссіз тарату қажет.
      347. Ұшып келе жатқан әуе кемесінің бортынан, сондай ақ ұшып кетіп жатқан әуе кемесінің бортынан желдің ауысуы туралы хабар алынғаннан кейін желдің ауысуы туралы екі әр түрлі ескерту болу мүмкін: біреуі келе жатқан әуе кемелері үшін, екіншісі кетіп бара жатқан әуе кемесі үшін.
      348. Желдің ауысуы туралы хабарландыру тікелей қашықтықта өлшеудің автоматтандырылған немесе желдің ауысуын анықтаудың жердегі жабдықпен жергілікті келісімге сәйкес мүдделі тараптарға таратылады.
      349. Шағын қарқындылықтар желдің ауысуын қашықта өлшеу және анықтаудың жердегі жабдықпен анықталған, ол туралы ұшқыштар хабарлаған, бақыланған жағдайда желдің ауысуы туралы ескертуге және хабарландыруға шағын қарқындыққа нақты сілтемені енгізу қажет.
      350. Желдің ауысуын анықтау және қашықта өлшеудің жердегі жабдықтың ақпараты желдің ауысуы туралы хабарландыруды дайындау үшін пайдаланылса, мүмкін болғанда хабарландыру метеорологиялық уәкілетті орган мен ӘҚҰ тиісті уәкілетті органы және мүдделі пайдаланушылардың арасында келісімге сәйкес ҰҚЖ нақты учаскелермен және қонуға бет алу және ұшу траекториялар бойы қашықпен байланыстырылады.
      351. Күтілетін желдің ауысуы туралы ескерту әуеайлақ ауданында жергілікті географиялық ерекшелермен үйлесіп, аэросиноптикалық материалдар бойынша метеорологиялық жағдай желдің ауысу болуына ықпал еткенде жасалады. Желдің ауысуы туралы ескертулер қабылданған қысқартулармен ашық мәтінде жасалады және ӘҚҰ диспетчерлеріне таратылады және ATIS хабарламаға енгізіледі және осы әуеайлақтан тыс таратылмайды.

7-Тарау.
Әуе кемелерінің экипаждарын метеорологиялық қамтамасыз ету
§ 1. Жалпы ережелер

      352. Пайдаланушылар және ұшу экипажының мүшелері метеорологиялық ақпаратпен:
      1) пайдаланушылар жүзеге асыратын ұшу алдындағы жоспарлау;
      2) пайдаланушылар жүзеге асыратын ұшуларды өңдеу орталық басшылығының жүйесін пайдалан отырып, ұшуда қайта жоспарлау;
      3) ұшу алдында ұшу экипажы пайдалану;
      4) ұшудағы әуе кемелері үшін жабдықталады.
      Пайдаланушылар және ұшу экипажының мүшелері жабдықталатын метеорологиялық ақпарат ұшу уақыты және биіктігіне және бағдардың географиялық ұзақтығына қатысты ұшу талаптарына сай. Осы ақпарат тиісті белгіленген сәтке және ұшу кезеңіне жатады және белгіленген қонудың әуеайлағына дейін ұшуды қамтамасыз ету үшін толықты болып табылады және онда пайдаланушы тағайындаған белгіленген қону әуеайлағы және қосымша әуеайлақтардың арасындағы бағдардың бөлігінде күтілетін метеорологиялық жағдайлар туралы деректер бар.
      353. Пайдаланушылар және ұшу экипажының мүшелері жабдықталатын метеорологиялық ақпарат соңғы деректерді қамтиды және уәкілетті метеорологиялық орган тиісті пайдаланушылармен кеңесте белгілеген келесі деректерді енгізеді:
      1) болжамдар:
      биіктіктерде желдің;
      биіктіктерде ауа ылғалдылығын және температураның;
      ұшу эшелонының абсолюттік биіктікті;
      тропопаузаның абсолюттік биіктігін және температурасын;
      барынша желдің бағытын, жылдамдығын және абсолюттік биіктігін;
      SIGWX құбылыстарын;
      2) Ұшып кету және белгіленген қону және қосымша әуеайлақтар, бағдарда және келу әуеайлағы үшін METAR немесе SPECI мәліметтері (соның ішінде «тренд» түріндегі болжамдар).
      3) Ұшып кету және белгіленген қону және қосымша әуеайлақтар, бағдарда және келу әуеайлағы үшін TAF болжамдары немесе TAF түзетілген болжамдары;
      4) ұшу үшін болжамдар;
      5) информация SIGMET ақпараты және барлық бағдарға қатысты борттан тиісті арнайы хабарлар.
      6) Әуеайлақта ұшуларды метеорологиялық қамтамасыз ету туралы нұсқаулыққа сәйкес барлық бағдарға жататын кіші биіктіктерде ұшулар үшін GAMET аймақтық болжамдар және AIRMET ақпараты;
      7) әуе кемесінің бортынан хабарлар;
      8) МРЛ ақпараты;
      9) Жердің метеорологиялық серіктерден суреттер.
      354. Осы Ереженің 353-тармағының 1) тармақшасында айтылған болжамдар тиісті уәкілетті метеоорган белгілегендей АБДО ұсынылатын цифрлы болжамдардан мүмкіндігінше алынады. Егер болжам АБДО жасалғаны көрсетілсе, ондағы метеорологиялық ақпаратқа өзгерістер енгізілмейді. АБДО жасаған цифрлы болжамдардан алынған карталар ең құрығанда әрекет етудің белгіленген аймақтары үшін осы Ереженің 3-қосымшасында ұсынылады.
      355. Егер осы Ереженің 353-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген желдің болжамы, ауаның биіктіктігі температурасы карта түрінде ұсынылған жағдайында олар белгіленген уақытқа ұшудың стандартты эшелондарының болжам карталары болып табылады.
      Егер осы Ереженің 353-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген SIGWX құбылыстарының болжамдары карта түрінде ұсынылған жағдайда олар ұшудың стандартты эшелондарымен шектелген атмосфера қабатының белгіленген уақытқа болжамды карталары болып табылады.
      356. Пайдаланушы жүзеге асыратын ұшу алдындағы жоспарлау және ұшу барысында қайта жоспарлау үшін талап етілетін биіктікте желдің және ауа температурасының және SIGWX ауа райының құбылыстарының болжамдары эшелоннан 100 жоғары болса, оларды алғаннан кейін және ұшуға дейін 3 сағаттан кешіктірмей ұсынылады. Пайдаланушы жүзеге асыратын ұшу алдындағы жоспарлау және ұшу барысында қайта жоспарлау үшін басқа метеорологиялық ақпарат мүмкіндігінше ертерек беріледі.
      357. Қажетті болған жағдайда уәкілетті пайдаланушыларға және ұшу экипажының мүшелеріне қызмет көрсетуді ұсынуды ұйымдастыратын мемлекеттің метеорологиялық органы басқа мемлекеттердің уәкілетті метеорологиялық органдарымен олардан қажетті мәліметтерді және (немесе) болжамдарды алуға бағытталған шараларды үйлестіреді.
      358. Пайдаланушылар және ұшу экипажының мүшелері пайдаланушылармен келісілген негізінде уәкілетті метеорологиялық орган белгіленген жерде және метеорологиялық әуеайлақтық орган мен тиісті пайдаланушының арасындағы келісім бойынша белгіленген уақытта жабдықталады.
      359. Уәкілетті метеорологиялық орган мен пайдаланушының арасындағы келісім бойынша пайдаланушылар және ұшу экипажының мүшелері келесі әдістердің бірінен метеорологиялық ақпаратпен жабдықталады:
      1) қолмен жазылған немесе басылған материал, соның ішінде белгіленген карталар мен нысандар;
      2) цифрлы нысандағы деректер;
      3) нұсқама;
      4) кеңес беру;
      5) көрсету;
      6) 1) - 4) тармақшаларын ескере отырып, дербес нұсқама және ұшу құжаттамасын жасау мүмкіндігін қамтамасыз ететін ұшу алдындағы ақпараттың автоматтандырылған жүйесі. Осының барысында қажет болғанда пайдаланушылардың және ұшу экипажының мүшелері телефон арқылы немесе басқа қолайлы байланыс құралдарын пайдаланумен метеорология органнан кеңес алу үшін қол жеткізу сақталады.
      360. Пайдаланушымен кеңес жүргізу негізінде уәкілетті метеорологиялық орган белгілейді:
      1) ұсынылуға жататын ақпараттың түрі мен нысанын,
      2) осы ақпаратпен жабдықтау әдісі мен құралдарын.
      361. Пайдаланушылардың сұрауы бойынша ұшуларды жоспарлау үшін ұсынылатын метеорологиялық ақпаратқа ұшудың ең төменгі қауіпсіз эшелонын белгілеу үшін қажетті деректерді енгізу қажет.
      362. Әуе кемесінің экипаждары ұшу алдында және ұшу барысында метеорологиялық ақпаратпен қамтамасыз етіледі. Осы ақпарат ұшудың уақытына, биіктігіне және бағдарына (ауданына) сәйкес болуы тиіс. Ұшу алдындағы дайындық кезеңінде әуе кемелерінің экипаждары келесімен қамтамасыз етіледі:
      1) ауызша метеорологиялық кеңеспен;
      2) ұшу, қону және қосымша әуеайлақтары бойынша нақты ауа райы және болжамдар туралы деректермен;
      3) ұшу бағдарлары және аудандары бойынша болжамдармен және дауыл ескертулермен және SIGMET ақпаратымен (ұшу бағдарлары бойынша күтілетін немесе бар метео құбылыстары туралы ақпарат);
      4) биіктіктер бойынша желдің және температураның және ауа райының ерекше құбылыстарының болжамдарымен.
      363. Авиациялық жұмыстарды орындау бойынша ұшуларды метеорологиялық қамтамасыз ету үшін ұшулардың бағыттары мен аудандары бойынша болжамдары пайдаланылады.
      364. Әуе жолдарынан тыс қону алаңдарын және белгіленген бағдарларды таңдаумен жергілікті әуе желілердің ұшуларын метеорологиялық қамтамасыз ету кезінде ұшу аудандары бойынша ауа райының болжамдары жасалады.
      365. Болжау аудандарының карта-сызбалары ӘҚҰ және авиациялық жұмыстарға қызмет көрсетуге қатысатын метеорологиялық органдар мамандарының жұмыс орындарында орналасады.
      366. Авиациялық жұмыстардың ауданын метеорологиялық жарықтандыруын арттыру мақсатында уақытша метео посттары құрылу, ауа райы туралы ақпаратты таратуға арнайы дайындықтан өткен тапсырыс берушінің мамандары тартылу мүмкін.
      367. Тиісті шешім пайдаланушымен және ӘҚК органымен келісім бойынша метеорологиялық уәкілетті органымен қабылданады.
      368. Авиациялық жұмыстарды метеорологиялық қамтамасыз ету жұмыстары келесіні қамтиды:
      1) ауа райының болжамдары жасалатын аудандардың, соның ішінде  көршілес метеорологиялық органдардың тізбесін;
      2) ұшулар аудандары бойынша болжамдарға түзетулерді шығару үшін өлшемдерді;
      3) метеорологиялық жұмыстар өндірілетін станциялардың тізбесі және олардың жұмыс кезеңі,
      4) Ұшу алдындағы дайындалу және ұшуларды орындау уақыты кезінде әуе кемелерінің экипаждарына метеорологиялық ақпаратты жеткізу;
      5) Әуе кемелерінің экипаждарынан метеорологиялық ақпаратты алу;
      6) ӘҚК органдарына метеорологиялық ақпаратты жеткізу.
      369. Бағыт бойынша ұшуды қамтамасыз ету үшін арналған ақпарат экипажға жаңа ақпарат ұсынылатын бірінші қонудың әуеайлағына дейін толықты болу тиіс. Жеке жағдайларда бірінші қонудың әуеайлағында әрі қарай ұшу үшін ақпаратпен қамтамасыз етілмегенде, ол ұшу әуеайлағында экипажға ұсынылады.
      370. Ұшып шығатын әуе кемелерінің экипаждарын метеорологиялық ақпаратпен қамтамасыз ету «Брифинг» диспетчері (АДП, БДП, ЖӘЖ)әуеайлақ метеорологиялық органына беретін ұшудың тәулік жоспарлары негізінде жасалады, жоспарда аталмаған жеке рейстер - ұшудың жоспарланған уақытына дейін 1 сағаттан кешіктірмей берілген қосымша тапсырыстар негізінде қамтамасыз етіледі.
      Тапсырыстар келесі мәліметтерді қамтиды:
      1) ұшудың жоспарланған уақытын;
      2) әуеайлағына жоспарланудағы келу уақыты;
      3) ұшу бағыты және аралық әуеайлаққа келудің жоспарланған уақыты және одан ұшу уақыты;
      4) запастағы әуеайлақтар;
      5) эшелон және ұшу биіктігі;
      6) ұшу түрі (АҰЕ немесе ШҰЕ).
      371. Синоптикалық бөлімсіз метеорологиялық органдар әуе кемелерінің экипаждарын базалық АМСА (АМО) және басқа әуеайлақтардан алынған ақпараттармен қамтамасыз етеді. Қажетті ақпараттар әуеайлақтың метеорологиялық органының ұшу әуеайлағының (қону алаңның) бастығынан немесе қолда бар байланыс каналдары бойынша тікелей әуе кемесінің командирінен сұралады.
      372. Ұшу түріне және ұзақтығына тәуелді метеорологиялық ақпараттар әуе кемелерінің экипаждарына ұшу құжаттамасы нысанында және (немесе) ауызша нысанда ұсынылады; осы ақпараттар сондай-ақ экипаждардың ұшу алдындағы штурмандық және метеорологиялық дайындық жүргізетін ғимараттарда орнатылған арнайы көрмелерде, стендтерде орналасады.
      373. Болжамдардың әрекет ету кезеңі ұшудың есеп айырысу уақытын қону әуеайлағы және запастағыға дейін 30 минутқа жабу тиіс.

§ 2. Нұсқаулық, кеңес беру және ақпараттарды көрсету

      374. Әуе кемесі экипаждарының ұшу алдындағы метеорологиялық дайындығы алдағы ұшудың метеорологиялық жағдайларын өздігінше үйренуді және ұшу бағыты (аудан) бойынша және экипаждардан АМСА-ға алынған нақты және ұшу бағыты (аудан) бойынша әуеайлақтағы күтілген метео жайдайлар туралы қажетті ақпараттарды қамтиды.
      375. Сұраныс бойынша ұшуды жүргізуге қатысты ұшу экипажының мүшесімен және (немесе) өзге қызметкермен нұсқаулық және (немесе) кеңес беру жүргізіледі. Нұсқаулықтың және (немесе) кеңес берудің мақсаты нақты және қону белгіленген әуеайлақтағы, запастағы және басқа тиісті әуеайлақтардағы берілген ұшу бағыты бойынша күтілген метеорологиялық жағдайлар туралы соңғы алынған ақпараттарды жабдықтау, сонымен бірге ол не ұшу құжаттамасындағы ақпараттардан тұратын түсініктемелер мен толықтырулар үшін, не метеорологиялық уәкілетті орган мен ұшу құжаттамасының орнына пайдаланушы арасындағы келісім бойынша қызмет етеді.
      376. Нұсқаулықты және кеңес беруді жүргізу үшін қолданылатын ақпараттар осы Ереженің 353-тармағында аталған кез-келген немесе барлық элементтерді қамтиды.
      377. Егер әуеайлақтық метеорологиялық орган әуеайлақ бойынша болжамның ұшу құжаттамасына қамтылғаннан маңызды ерекшеленетін әуеайлақ ауданындағы метеорологиялық жағдайларды эволюциялау туралы пікірлерін айтады, ұшу экипажы мүшелерінің назары осы айырмашылыққа аударылады.
      378. Нұсқаулық, кеңес беруді, ұшы құжаттамасын көрсету және (немесе) рәсімдеу үшін әуеайлағына қызмет көрсетуші әуеайлақтық метеорологиялық органмен қамтамасыз етеді.
      379. Өзара байланысында нұсқаулық жүргізу, кеңес беру және (немесе) ұшу құжаттамасын рәсімдеу туралы сұраныс түскен ұшуларды жүргізуге қатысты ұшу экипажының мүшесі немесе басқа тұлға әуеайлақтық метеорологиялық орган мен тиісті пайдаланушының арасындағы келісілген сол уақытта әуеайлақтық метеорологиялық орган болып табылады. Әуеайлақтың жергілікті жағдайы жеке нұсқаулық және (немесе) кеңес беру жүргізуге мүмкіндік туғызбаған жағдайда әуеайлақтық метеорологиялық орган телефон бойынша немесе басқа электр байланыс құралының көмегімен осындай қызмет көрсетуді ұсынады.
      380. Шетелдік әуе кемелері экипаждарының нұсқаулығы және (немесе) кеңес беру шекарадан ұшу кезінде егер осы мақсат үшін басқа тілдерді пайдалану туралы уағдаластық болмағанда ағылшын тілінде жүргізіледі.
      381. Әуеайлақтық метеорологиялық орган ұшуды жүргізуге қатысты әуе кемесі экипажының мүшелерін немесе басқа қызметкерді қамтамасыз етеді және нұсқаулық және (немесе) кеңес беру жүргізеді. Кеңес беру кезінде экипажға хабарланады:
      1) бірінші қону әуеайлағына дейін немесе мүмкіншілікте бағыттағы соңғы әуеайлаққа дейін ұшу бағыты (ауданы) бойынша синоптикалық жағдайдың мінездемесі;
      2) биіктегі жел, биіктегі ауадағы температура, тропопаузаның биіктігі туралы ағымдағы және болжамдық мәліметтер, максимал жел туралы ақпарат;
      3) ұшу бағыты бойынша ауа райының нақты және күтілген құбылысы және сорғалап ағатын ағым туралы ақпараттар;
      4) ұшу, қону және запастағы әуеайлақтардағы ауа райының нақты және күтілетін жағдайы;
      5) экипаждың талабы бойынша басқа бар метеорологиялық мәліметтер.
      382. Кіші биіктіктегі ұшуларды қамтамасыз ету үшін нұсқаулық және (немесе) кеңес беру кезінде, сонымен қатар көзбен шолу ұшулардың ережесі бойынша 100 эшелонға (немесе таулы аудандарда 150 ұшу эталонына дейін немесе қажеттілікте жоғары) дейінгі биіктік бойынша метрологиялық ақпараттар пайдаланылады. Кең кеңістікте көрінудің 5000 м кем көлеміне дейін төмендеуіне ықпал ететін кез келген нақты немесе күтілетін құбылыстардың пайда болуын, сондай ақ ұшулардың орындалуына ықпал ететін нақты немесе күтілетін бұлттардың пайда болуына ерекше көрсету қажет.
      383. Ұшу экипажының мүшелеріне және ұшуларды дайындауға байланысты қызметкерлерге көмек көрсету, сондай ақ әуеайлақта нұсқаманы және кеңес беруді жүргізу барысында пайдалану үшін метеорологиялық орган соңғы алған ақпаратты көрсетеді:
      1) METAR және SPECI мәліметтерін;
      2) TAF болжамдарын және «тренд» түріндегі болжамды;
      3) жергілікті әуеайлақ бойынша ескертуді;
      4) ұшу үшін болжамды;
      5) SIGMET және AIRMET ақпаратын, сондай ақ SIGMET мәліметінде көрсетілмеген борттан арнайы хабарларды;
      6) ағымдағы және болжау карталарын;
      7) Жердің метеорологиялық серіктерінің суреттері немесе мозаика және(немесе) нефанализдерді;
      8) жердегі метеорологиялық локаторлар арқылы алынған ақпаратты.
      384. Көрсетілетін материал ұшу экипажының мүшелері және ұшуларды өндіруге байланысты басқа қызметкерлерге қол жетімді болу тиіс. Уәкілетті метеорологиялық орган мен пайдаланушының арасындағы келісім бойынша көрсетуді нұсқаманың немесе кеңестің орнына пайдалануға болады.
      385. Авиациялық пайдаланушыларды метеорологиялық ақпаратпен қамтамасыз ету үшін әуеайлақ метеорологиялық органдары метеорологиялық деректердің халықаралық банктерін пайдаланылады немесе тікелей шетел әуеайлақтарының метеорологиялық органдарынан сұрайды.
      386. Метеорологиялық кеңестен өткен соң әуе кемесінің командирі кеңестен өтуді тіркеу бланкісінде рейстің, борт нөмірін, қону әуеайлағын және ұшу уақытын, сондай ақ кеңес уақытын көрсетеді.
      387. Ұшудың жоспарланған уақыттан 20 минут және одан астам кешігу барысында экипажға метеорологиялық жағдайды нақтылау қажет.

§ 3. Ұшу құжаттамасы

      388. Ұшу құжаттамасына енгізілетін ақпарат карта, кестелер және қысқартулармен ашық мәтін түрінде ұсынылу тиіс. Әуеайлақтар бойынша ауа райының болжамдары құжаттамаға TAF код нысанында немесе қысқартулар мен кестелердің пайдаланумен ашық мәтінде енгізіледі.
      389. 2 сағат ұзақтығымен АҰЕ бойынша ұшу құжаттамасы осы Ереженің 353-тармағының 2), 3), 5), 6) тармақшаларында аталған ақпаратты қамтиды.
      390. 2 сағаттан астам ұзақтығымен АҰЕ бойынша ұшу үшін ұшу құжаттамасы осы Ереженің 353-тармағының 1) тармақшасында аталған ақпаратты, сондай ақ келесі қосымша ақпаратты қамтиды:
      1) бағдарда ауа райының күтілетін ерекше құбылыстары туралы және қажет болғанда тропопаузаның биіктігі және ағымды ағыстары туралы деректер;
      2) ұшу, келу және қосымша әуеайлақтары бойынша болжамдар.
      391. 100 ұшу эшелондары (немесе таулы аудандарда 150 ұшу эшелонына дейін немесе қажет болғанда жоғарырақ эшелонға дейін) үшін кіші биіктіктерде ШҰЕ бойынша ұшулар үшін ұшу құжаттамасы ұшу ұзақтығына қарамастан ӘК экипажына беріледі және келесіні қамтиды:
      1) METAR және SPECI мәліметтерін;
      2) TAF болжамдарын және «тренд» түріндегі болжам;
      3) ұшу әуеайлағы бойынша ескерту;
      4) SIGMET және AIRMET ақпараттарын;
      5) кіші биіктіктерде ұшулар үшін SWL карталар түрінде аймақтық болжамдар;
      6) бірі бірінен 500 км қашықтықта тұратын пункттер үшін карта түрінде жел және температураның болжамдары, келесі абсолюттік биіктер үшін: 600, 1500 және 3000 м (2000, 5000 және 10000 фут);
      7) GAMET аймақтық болжамдар;
      8) осы Ереженің 264 – 286-тармақтарының талаптарына сәйкес жасалған қабылданған қысқартулармен ашық мәтін нысанында ұшу бағдарлары және аудандары бойынша болжамдар.
      392. Ұшу құжаттамасында АБДО шығаратын келесі болжамдар пайдаланылады:
      1) SIGWX болжамдары
      SIGWX болжамдары (250-630 (SWH) ұшу эшелоны үшін жоғары деңгей
      SIGWX болжамдары 100-250 (SWM ұшу эшелоны үшін орта деңгей).
      2) тұрақты торының торабындағы болжамдар:
      50 (850 гПа), 100 (700 гПа), 140 (600 гПа), 180 (500 гПа), 240 (400 гПа), 300 (300 гПа), 340 (250 гПа), 390 (200 гПа) және 450 (150 гПа) ұшу эшелондары үшін жел және температура туралы болжам;
      ұшудың эщелон бірлігімен тропоппаузаның биіктігі және тропопаузаның температурасы туралы ақпарат;
      ұшудың эщелон бірлігімен барынша желдің бағыты, жылдамдығы және биіктігі туралы ақпарат;
      50 (850 гПа), 100 (700 гПа), 140 (600 гПа) және 180 (500 гПа) ұшу эшелондары үшін ылғалдылық туралы деректер;
      50 (850 гПа), 100 (700 гПа), 140 (600 гПа), 180 (500 гПа), 240 (400 гПа), 300 (300 гПа), 340 (250 гПа), 390 (200 гПа) және 450 (150 гПа) ұшу эшелондары үшін абсолюттік биіктік туралы деректер.
      393. АБДО шығаратын, сондай ақ Ресей ГМО 00.00, 06.00, 12.00, 18.00 UTC мерзімде шығаратын жоғары, орта және төмен деңгейдің карталары пайдаланылады.
      Ұшу құжаттамасында пайдаланылатын карталардың үлгілері ИКАО талаптарының негізінде ДМҰ әзірленген және осы Ережеге 3-қосымшада ұсынылды.
      394. Ұшу құжаттамасына енгізілген карталардың келесі сипаттамасы болуы тиіс:
      1) қолайлы пайдалану үшін карталардың ең үлкен көлемі 42 x 30 см (стандартты көлемі А3), ең кішкентай көлем 21x30 см (стандартты көлем А4). Көлемнің таңдалуы бағдарлардың ұзақтығына және уәкілетті метеорологиялық орган мен пайдаланушылардың арасындағы келісім бойынша карталарда көрсету қажет ақпаратты нақтылау деңгейіне тәуелді;
      2) негізгі географиялық бағыттардың көрінісі қарапайым тануды қамтамасыз ететін әдіспен көрсету қажет;
      3) негізгі әуеайлақтарды нүкте түрінде көрсету және осы әуеайлақ қызмет көрсететін қала атауының бірінші әріппен белгілеу қажет;
      4) координаттардың географиялық торабын ендік пен ұзақтықтың әр 10 градус үзік сызықпен көрсетілген меридиандар мен параллельдермен салу қажет; нүктелерді 1 градус аралықпен салу қажет;
      5) ендік пен ұзақтық мағынасын картаның барлық көлемі бойынша ірі нүктелерде көрсету қажет;
      6) ұшу құжаттамасы үшін түсініктеме жазуларды нақты және қарапайым болуы тиіс, оларда аймақтық болжамдардың дүниежүзілік орталығының немесе АБДО жатпайтын ақпаратты ұсынатын орталықтың атауы, картаның түрі, әрекет ету күні және кезеңі, және қажет болғанда бір мағыналы түсініктемемен пайдаланылған өлшеу бірліктері көрсетіледі.
      395. Ұшу құжаттамасына енгізілетін метеорологиялық ақпарат келесі түрде ұсынылады:
      1) жел қою торапта көрсеткішпен және боялған жалаушалар арқылы көрсетіледі;
      2) қою торапта температура цифрлармен көрсетіледі;
      3) АБДО алынған деректердің жиынтығынан алынған жел және температура туралы деректер ендік ұзақтық қою торапқа салынады;
      4) желдің көрсеткіштері температураға басымды болады және осы екі белгі картаның фонында ерекшеленеді.
      396. 250 ұшу эшелоны мен 630 ұшу эшелоны арасында ұшу үшін карталардың ең аз санына атмосфераның жоғары қабаттарындағы (250 ұшу эшелоны – 630 ұшу эшелоны) ауа райының ерекше құбылыстар картасы және 250 гПа эшелоны үшін желдің болжам картасы енгізіледі. Ұшу алдындағы және ұшуда жоспарлау және ұшу құжаттамасы үшін ұсынылатын нақты карталар уәкілетті метеорологиялық орган мен мүдделі тұтынушылар арасында келісіледі.
      397. Ұсынылатын карталарды тиісті метеорологиялық органдар белгілегендей АБДО цифрлы болжамдарынан алынады.
      398. Ұшу құжаттамасында салыстырмалы биіктігі келесі түрде көрсетіледі:
      1) ұшу бағдары бойынша метеорологиялық жағдайлар туралы барлық мәліметтерді, мысалы, биіктіктерде желдің салыстырмалы биіктігін, турбуленттікті немесе бұлттардың жоғары және төменгі шеттерінің биіктігін ұшу эшелоны түрінде көрсету қажет; осы мәліметтерді қысым, абсолюттік биіктік немесе кіші биіктіктерде ұшулар үшін жер бетінің деңгейінен биіктік түрінде көрсету болады.
      2) әуеайлақ ауданындағы метеорологиялық жағдайлар туралы барлық мәліметтерді, мысалы бұлттардың төменгі шеттерінің салыстырмалы биіктігі туралы мәлімет әуеайлақтың артығынан биіктік түрінде көрсетіледі.
      399. Ұшу экипажының мүшелері ұшу алдында жел мен ауа температурасы туралы ақпаратпен карта түрінде жабдықталған жағдайда осы карталар стандартты ұшу эшелоны үшін болжау карталар болып табылады. Қысқа уақыттағы ұшу жағдайында стандартты изобарлық беттердің карталардың орнына ағымдағы карталар ұсынылу мүмкін; осы тәрізді жағдайларда көрсетілген деңгейлер стандартты изобарлық деңгейлерге сәйкес болады.
      400. Кіші биіктіктерде ұшулар үшін жел мен ауа температурасының карталары 500 км астам емес қашықта орналасқан нүктелер үшін және келесі абсолюттік биіктер жасалады: 600, 1500 және 3000 м (2000, 5000 және 10 000 фут).
      401. Биіктіктерде жел мен ауа температурасы туралы ақпарат кесте түрінде ұсынылған жағдайда ол биіктік карталар үшін деректердей сол ұшу эшелондары бойынша деректерді қамту тиіс. Осы ақпарат тұрақты торда жеке нүктелер бойынша ұсынылады.
      Биіктіктерде жел мен ауа температурасының кесте болжамдары ұсыну нысандардың үлгілері осы Ереженің 3-қосымшасында көрсетілді.
      402. Ұшу экипажының мүшелері ұшу алдында ұшу бағдарлары бойынша ауа райының ерекше құбылыстары туралы ақпаратпен карта түрінде жабдықталғанда, олар көрсетілген белгіленген уақытқа нақты ауа райы ерекше құбылыстарының караталары болып табылады. Осы тәрізді карталарда ұшу үшін келесіге қатысты қажетті деректер көрсетіледі:
      1) найзағайларға;
      2) тропикалық циклондарға;
      3) қатты дауылдардың желілеріне;
      4) орташа немесе қатты турбуленттікке (бұлттылықтың немесе ашық аспанның барысында);
      5) орташа немесе қатты мұздануға;
      6) қымтау құмды/шаңды боранға;
      7) 100-250 ұшу эшелондары үшін осы Ереженің 1) – 6) тармақтарында көрсетілген құбылыстарға байланысты бұлттылыққа;
      8) 250 астам ұшу эшелондары үшін осы Ереженің 1) –6) тармақтарында көрсетілген құбылыстарға байланысты будақ – жаңбырлы бұлттарға;
      9) конвергенцияның нақты белгіленген беттің орналасу жеріне;
      10) олар бағдар бойынша ауа райының ерекше құбылыстарына байланысты болғанда алдыңғы шептегі жүйелердің жылдамдығы және бағыты, бетінің орналасу жері;
      11) тропопаузаның биіктіктеріне;
      12) ағымды ағыстарға;
      13) әуе кемелерінің ұшуларын өндіруге ықпал ететін күл бұлттарының пайда болуымен жанар таудың атылу жерлері, соның ішінде буын ғана шығаратын жанар таулар, жанар тау орналасқан жерде белгі және карта алаңында жанар таудың атылу белгісін, оның халықаралық нөмірін, егер анық болса, оның бірінші атылу күнін және уақытын, ендігін, ұзақтығын және осы аудан үшін шығарылған SIGMET, NOTAM және ASHTAM сілтемені көрсету.
      14) әуе кемелерінің ұшуларын өндіруге ықпал ететін атмосфераға радиоактивті материалдардың тастама жерлерін, осының барсында апат болған жерде радиоактивтіктің белгісі және карта алаңында радиоактивтіктің белгісі, апат жерінің ендігі\ұзақтығы, апат болған күні, уақыты көрсетіледі және пайдаланушыларға ескерту: тиісті аудан үшін NOTAM тексерсін.
      403. 250 Ұшу эшелонына жоғары ұшуларды орындайтын әуе кемелері үшін осы Ереженің 402-тармақтың 1) – 6) тармақшаларында мәліметтерді, егер осы құбылыстар осы ұшу эшелонынан жоғары болуы күтілген жағдайда, осы Ереженің 402-тармақтың 1) тармақшада көрсетілген жағдайда SIGMET мәліметтерін шығаруды талап ететін найзағайларды ғана көрсету қажет.
      404. Будақ – жаңбырлы бұлттардың немесе шамалы жарықтармен немесе жеке бұлттардың арасында жарықсыз будақ-жаңбырлы немесе бұлттылық қабаттарына кіретін немесе мұнармен жасырылған будақ –жаңбырлы бұлттардың пайда болуына немесе болуы күтілген жағдайда СВ қысқартуды енгізу қажет. Бұл бұлттылықтың қабаттарына кірмейтін немесе мұнармен жасырылмаған жеке немесе таратылған будақ –жаңбырлы бұлттарға жатпайды.
      405. Жанар таудың атылуын немесе атмосфераға радиоактивті материалдардың тастамасы ауа райының ерекше құбылыстарының картасына жанар тау қызметінің белгісін немесе радиоактивті белгісін салу расталған жағдайда осы белгілерді күлдің бағанасы немесе радиоактивті материал жеткен немесе жетуге мүмкін биіктікке қарамастан осы тәрізді барлық карталарға (төмен, орта және жоғары деңгейлер үшін) салу қажет.
      406. СВ қысқарту немесе ауа райының ерекше құбылыстарының карталарында найзағайдың шартты белгісі будақ жаңбырлы бұлттарға немесе найзағайдың болуына байланысты ауа райының барлық құбылыстары картаға салынғанды білдіреді, атап айтқанда әуе кемелерінің орташа немесе қатты мұздануы, орташа немесе қатты турбуленттік және бұршақ.
      407. Кіші биіктіктерде ұшулар, соның ішінде 100 эшелонына (қажет болғанда 150 ұшу эшелонына дейін немесе одан жоғары таулы аудандарда) дейін биіктіктерде орындалатын SWL шолу ұшулардың ережелері үшін ауа райының ерекше құбылыстарының карталарында ұшу үшін келесіге қатысты қажетті ақпаратты көрсету қажет:
      1) осы Ережеде көрсетілген 4 қосымшасында көрсетілгендей SIGMET мәліметтерінің шығуын қамтамасыз ететін кіші биіктіктерде ұшуларға ықпал ете алатын құбылыстар;
      2) желге және биіктіктердегі ауа температурасына және болжанудағы QNH ең аз мағынаға қатысты 17) және 20) элементтерден басқа осы Ереженің 3-қосымшасында көрсетілген кіші биіктіктерде ұшулар үшін аймақтық болжамдарға енгізілген элементтер.
      Ауа райының ерекше құбылыстарының карта нысандарының үлгілері осы Ереженің 3-қосымшасында келтірілген.
      Будақ – жаңбырлы бұлттар мен найзағайларға қатысты ISOL, OCNL және FRQ терминдерін пайдалануға қатысты тапсырмалар осы ереженің 7-қосымшасында келтірілді.
      408. Ұшу бағдары бойынша ауа райының ерекше құбылыстары туралы ұшу құжаттамасы карта түрінде емес ұсынылған жағдайда оны кесте және (немесе) қысқартулармен ашық мәтін түрінде ұсыну қажет.
      409. Ұшу құжаттамасы ұшу әуеайлағы және белгіленген қону әуеайлағы бойынша барлық жағдайларда TAF болжамдарын енгізеді. Бұдан басқа, ұшудың жұмыс жоспарын толықтыруға қажетті жағдайларда ұшу құжаттамасына уәкілетті метеорологиялық орган және пайдаланушылардың арасындағы келісім бойынша қосымша әуеайлақтар тізбесінің өңірлік аэронавигациялық жоспарынан таңдалатын бір немесе бірнеше қосымша әуеайлақтар бойынша TAF болжамдары енгізіледі.
      410. Басқа метеорологиялық органдардан алынған әуеайлақ бойынша TAF болжамдары ұшу құжаттамасына қайсысы бір мағыналық өзгеріссіз енгізіледі.
      411. Уәкілетті метеорологиялық орган мен пайдаланушының арасындағы келісім бойынша ұшу құжаттамасына аралық қонуды жоспарланатын бағдарда қосымша әуеайлақтар және әуеайлақтар бойынша TAF болжамдарын енгізу қажет.
      412. Кіші биіктіктерде ұшулар үшін ақпарат. Болжамдар карталар түрінде ұсынылған жағдайда кіші биіктіктерде, соның ішінде 100 ұшу эшелонына дейін (немесе қажет болғанда 150 ұшу эшелонына дейін немесе таулы аудандарда одан жоғары) шолу ұшулар ережелері бойынша ұшулар үшін ұшу құжаттамасына келесі ақпаратты енгізу қажет:
      1) SIGMET және AIRMET тиісті мәліметтерінен ақпаратты;
      2) 600, 1500 және 3000 м (2000, 5000 және 10 000 фут) биіктіктерде желдің және ауа температурасының карталары;
      3) осы ереженің 407-тармағында көрсетілген ауа райының ерекше құбылыстарының карталары.
      413. Болжамдар карта түрінде ұсынылмаған жағдайда кіші биіктіктерде, соның ішінде 100 ұшу эшелонына дейін (немесе қажет болғанда 150 ұшу эшелонына дейін немесе таулы аудандарда одан жоғары) шолу ұшулар ережелері бойынша ұшулар үшін ұшу құжаттамасына келесі ақпаратты енгізу қажет:
      1) SIGMET және AIRMET ақпаратын;
      2) кіші биіктіктерде ұшулар үшін аймақтық болжамдарына енгізілген және осы Ереженің 299300-тармақтарында көрсетілген ақпаратты, егер болжамдар қысқартулармен ашық мәтінде шығарылса, GAMET аймақтық болжамдарын.
      GAMET аймақтық болжамының үлгісі осы ереженің 5-қосымшасында көрсетілді.
      414. Ұшу құжаттамасына енгізу үшін арналған метеорологиялық ақпарат ұшу алдындағы жоспарлау және ұшу барысында қайта жоспарлау үшін ұсынылған ақпараттан қатты айырмашылығы болған жағдайда бұл туралы дереу түрде пайдаланушыға хабарланады және мүмкіндігінше оған нақтыланған ақпарат ұсынылады.
      415. Құжаттама берілгеннен кейін әуе кемесінің ұшуы алдында түзетулерді енгізу қажеттілігі пайда болған жағдайда метеорологиялық орган қажетті түзетуді немесе жаңартылған ақпаратты пайдаланушыға немесе әуе кемесінің бортына беру үшін әуе қозғалысына қызмет көрсетудің жергілікті органына жіберу тиіс.
      416. Егер ұшу бағдары болжам картасына толық енгізілмесе, экипажға қалған учаскеге көршілес ауданның болжам картасы немесе кесте немесе ашық мәтін нысанында бағдар бойынша жағдайлардың болжамы қосымша беріледі.
      417. Әуе кемелерінің экипаждарына берілген немесе олар ұшу алдында дайындық барысында пайдаланған ұшу құжаттамасы жиынтығының көшірмелері олар шығарылу күнінен кемінде 30 күн сақталады. Осы ақпарат авиациялық оқиғаларды немесе оқиғаларды тергеу жағдайларында сұраныс бойынша ұсынылады және олар аяқталғанша сақталады.

§ 4. Ұшу алдындағы дайындықтың автоматтандырылған жүйелер

      418. Метеорологиялық орган ұшу алдындағы ақпараттың автоматтандырылған жүйелерін авиациялық пайдаланушыларға және ұшу экипажының мүшелеріне ұсыну және көрсету үшін пайдаланған жағдайда ұсынылған құжаттама осы Ереженің 352 – 417-тармақтарына сәйкес болуы тиіс.
      419. Пайдаланушыларға, ұшу экипажының мүшелеріне және басқа мүдделі авиациялық қызметкерлерге метеорологиялық ақпаратқа және аэронавигациялық ақпарат қызметтерінің деректеріне жалпы бір ынғайлы терминалға қол жеткізуді ұсынатын ұшу алдындағы ақпараттың автоматтандырылған жүйелері уәкілетті метеорологиялық орган және тиісті азаматтық авиацияның уәкілетті орган.
      420. Ұшу алдындағы ақпараттың автоматтандырылған жүйелері пайдаланушыларға, ұшу экипажының мүшелеріне және басқа мүдделі авиациялық қызметкерлерге метеорологиялық ақпаратқа және аэронавигациялық ақпарат қызметінің деректеріне бір ыңғайлы жалпы терминалына қол жеткізу үшін пайдаланған жағдайда тиісті метеорологиялық орган метеорологиялық ақпараттың сапасын басқару үшін жауапкершілікті сақтайды.
      421. Метеорологиялық деректерді ұсыну үшін ұшу алдындағы ақпараттың автоматтандырылған жүйелері ұшуға дербес дайындау, ұшу алдындағы жоспарлау және ұшу құжаттамасын жасау мақсатында:
      1) жүйенің деректер базасын уақытымен үнемі жаңартуды және сақталатын метеорологиялық ақпараттың тұтастығына бақылауды қамтамасыз ету;
      2) авиациялық пайдаланушыларға және ұшу экипажының мүшелеріне, сондай-ақ басқа мүдделі авиациялық пайдаланушыларға тиісті байланыс құралдарын пайдаланумен жүйеге қол жеткізуді ұсыну;
      3) қысқартулармен ашық мәтінде және тиісті жағдайларда ИКАО орналасу жерінің көрсеткіштері, сондай ақ ДМҰ ұсынған авиациялық метеорологиялық кодтардың деректері түрінің көрсеткіштері негізінде немесе пайдаланушының интерфейсындағы меню базасында негізделген қол жеткізу және сұрау үрдістерін, немесе уәкілетті метеорологиялық орган және тиісті пайдаланушылардың арасында келісілген басқа тиісті механизмдерді пайдалану;
      4) ақпаратқа қатысты пайдаланушылардың сұрауына жауап дереу беру тиіс.
      422. Дербес нұсқама үшін құралдарды ұсынатын ұшу алдындағы ақпараттың автоматтандырылған жүйелерінде қажет болғанда авиациялық пайдаланушыларға және ұшу экипажының мүшелеріне әуеайлақ метеорологиялық органына телефон арқылы немесе басқа байланыс құралдарын пайдаланумен консультация алу үшін қол жеткізу көзделеді.

§ 5. Ұшудағы әуе кемелерінің экипаждары үшін ақпарат

      423. Метеорологиялық орган әуе қозғалысына қызмет көрсетудің тиісті органын ұшудағы әуе кемелері үшін арналған метеорологиялық ақпаратпен жабдықтайды және оны D-ATIS, D-VOLMET немесе ATIS және VOLMET радио хабарландыру бағдарламаларда ұсынады.
      424. Ұшудағы әуе кемелерінің мүддесінде пайдаланушы жүзеге асыратын жоспарлау үшін метеорологиялық ақпарат ұшу уақытында ұсынылу тиіс және әдеттегідей төменде көрсетілген элементтерінің кез келгенін немесе бәрін қамту тиіс:
      1) метеорологиялық болжамдар, TAF болжамдары және қону үшін болжам;
      2) SIGMET және AIRMET ақпаратын, AIREP хабарларын және ұшуға қатысты борттан арнайы хабарлар, егер олар SIGMET мәліметтерінде көрсетілмеген шарттың барысында;
      3) биіктіктерде жел және ауа температурасы туралы ақпарат.

9-тарау. Әуе қозғалысына қызмет көрсету органы, іздестіру-апаттан құтқару қызметі және аэронавигациялық ақпараттың қызметі үшін ақпарат §1 Жалпы ережелер

      425. Уәкілетті метеорологиялық орган әуе қозғалысына қызмет көрсетудің әр органымен өзара әрекеттесу үшін метеорологиялық органды тағайындайды. Тиісті метеорологиялық орган әуе қозғалысына қызмет көрсету органымен келісіп, оны қызметтерін орындауға қажетті соңғы метеорологиялық ақпаратпен жабдықтайды.
      426. Әуеайлақ әміршіл-диспетчерлік пунктіне немесе кіру диспетчерлік пунктіне қызмет көрсететін тиісті метеорологиялық орган бұл әуеайлақ метеорологиялық органы болуы тиіс.
      427. Ұшу ақпаратының орталығына немесе аудандық диспетчерлік пунктіне қызмет көрсететін тиісті метеорологиялық орган метеорологиялық бақылау органының қызметін атқаратын әуеайлақ метеорологиялық орган болып табылады.
      428. Жергілікті жағдайларға байланысты тиісті метеорологиялық органның міндеттерін екі немесе одан көбірек метеорологиялық органдарға жүктеу пайдалырақ болған жағдайда жауапкершілік саласын бөлу әуеайлық ұйыммен келістіру бойынша метеорологиялық уәкілетті органмен іске асырылуы қажет.
      429. Әуе қозғалысына қызмет көрсету органдарын метеорологиялық қамтамасыз ету осы органдардың барлық жұмыс кезеңі бойы жүзеге асырылады.
      430. Метеорологиялық органдар арқылы алынатын ақпараттан басқа Әуе қозғалысына қызмет көрсету органдарын органдарының жұмысында әуе кемелерінің бортынан ұшу бағыттарында, сондай-ақ ұшу және қонуға бет алу аймағында метеорологиялық жағдайлар туралы деректерді қамтитын деректер пайдаланылады.
      431. Әуе қозғалысына қызмет көрсету органы апатты жағдайға байланысты сұраған кез келген ақпарат барынша қысқа мерзімде ұсынылады.
      432. Жедел ақпарат әуе қозғалысына қызмет көрсету органымен дереу беріледі.
      433. Метеорологиялық органдар мен әуе қозғалысына қызмет көрсету органдарының арасындағы байланыс құралдары метеорологиялық ақпаратты және оны беру үшін сұраныстарды жедел таратуды қамтамасыз ету тиіс. Баспа және графикалық ақпаратты беру барысында барынша электрондық құралдарды пайдалану қажет. Таратудың техникалық құралдары болмаған жағдайда метеорологиялық ақпарат әуе қозғалысына қызмет көрсету органдары диспетчерлеріне қағаз түрінде қол қою арқылы беріледі.
      434. Баспа метеорологиялық ақпарат, соның ішінде METAR және SPECI мәліметтері, әуеайлақтар бойынша TAF болжамдары, SIGMET және AIRMET ақпараты пайдаланушыларға өзге метеорологиялық органдармен жасалған және берілген немесе келіп түскен түрде беріледі. Ашық мәтін пайдаланылатын мәлімдемелерде қабылданған түсініктемені талап етпейтін қысқартулар мен цифрлық мәнін қолданылу қажет.
      435. Әуеайлағының ауа райының жағдайларын көзбен шолу үшін әуеайлақ аймағының әуе қозғалысына қызмет көрсету пункттерінде және кірудің диспетчерлік пункттерінде ақпараттық жүйелердің индикаторлары (дисплейлер) орнатылады немесе ӘҚҚК құралдарының автоматтандырылған кешендерінің индикаторларында ауа райының жағдайларын көрсету қамтамасыз етіледі.
      436. Әуе қозғалысына қызмет көрсету органдары диспетчері әуе кемесінің бортынан басқа әуе кемесінің бортына хабарды беру әуеайлақ метеорологиялық орган осы хабар негізінде жасаған SIGMET және (немесе) AIRMET ақпаратын шығарғаннан кейін тоқтатады. SIGMET және AIRMET ақпараты әуе кемесінің бортына, олар әрекет етудің барлық кезеңі бойы беріледі.
      437. Синоптикалық бөлімімен әуеайлақ метеорологиялық орган ӘҚҚК органының кезекшілікке келетін диспетчерлер ауысымын кеңес берумен қамтамасыз етеді. Консультацияда келесі ақпарат хабарланады:
      1) әуе қозғалысына қызмет көрсететін бақыланатын аудандарда метеорологиялық жағдайдың жалпы сипаттамасы;
      2) әуе жолдарында және ұшу аудандарында, ұшу, қону және қосымша әуеайлақтарында нақты және күтілетін метеорологиялық жағдайлар;
      3) әуе қозғалысына қызмет көрсететін бақыланатын аудандарында ауысым жұмыс кезеңінде іске қосылатын радиозондарының ауысу болжанатын траекториялары;
      4) жергілікті әуеайлақта ауа райының жағдайы туралы соңғы деректер, атмосфералық қысымның мағынасы және оның өзгеру тенденциясы;
      5) метеорологиялық жабдықтардың, байланыс құралдарының техникалық жағдайы, метеорологиялық органның кезекші ауысымның дайындығы.
      438. Орналастыру жағдайынан кезекші метеорологтың болуы қамтамасыз етілмеген әуежайларда қозғалыс қызметі ауысымының нұсқаулық жүргізуде, метеорологиялық кеңес беру қолданыстағы байланыс құралдарын пайдаланумен ұсынылады.
      439. Әуе қозғалысына қызмет көрсету органдарының ұшу басшысы (аға диспетчер) және әуеайлақ метеорологиялық органының аға диспетчері жұмыс кезінде метеорологиялық қамтамасыз ету мәселелері бойынша жедел өзара әрекеттесуді жүзеге асырады.

§ 2. Әуе қозғалысына қызмет көрсету органдары үшін ақпарат

      440. Әуеайлақ метеорологиялық органы «Брифинг» әуеайлақ диспетчерлік пунктінің (ӘДП) диспетчерін келесі ақпараттармен жабдықтайды:
      1) тиісті әуеайлақ бойынша жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерімен, METAR және SPECI мәліметтерімен, TAF болжамдарымен және «тренд» түріндегі болжамдармен және оларға түзетулермен;
      2) SIGMET және AIRMET ақпаратымен, әуеайлақ бойынша желдің ауысуы туралы хабарламалармен және әуеайлақ бойынша ескертулермен;
      3) оған қатысты әуе қозғалысына қызмет көрсету органдарымен жасалған шарт бар кез-келген қосымша метеорологиялық ақпаратпен;
      4) ол туралы SIGMET мәліметі шығарылмаған (уәкілетті метеорологиялық орган мен ӘҚҚК уәкілетті органдары арасындағы келісім бойынша) жанар тау күлінің бұлты туралы алынатын ақпаратпен;
      441. Әуеайлақ метеорологиялық орган рульдеу диспетчер пунктін (РДП) және старттың диспетчерлік пунктін (СДП) келесі ақпаратпен жабдықтайды:
      1) жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтермен;
      2) желдің ауысуы туралы хабарламамен және ескертулермен.
      442. Әуеайлақ диспетчерлік органы қону диспетчерлік пунктін (ҚДП) және шеңбердің диспетчерлік пунктін және «Вышка» диспетчерлік пунктін, олар орналасқан әуеайлақтарда қону жүйесінің диспетчерлік пунктін (ҚЖДП) келесі ақпаратпен жабдықтайды:
      1) жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтермен;
      2) METAR және SPECI мәліметтерімен, TAF және «тренд» түрдегі болжамдармен және қону және қосымша әуеайлақтары бойынша оларға түзетулермен (сұраныс бойынша);
      3) SIGMET және AIRMET ақпараттарымен;
      4) «ШТОРМ» мерзімде жұмыс істеу барысында» МРЛ деректерімен;
      5) шеңбердің және 100 м биіктігінде жел туралы деректермен (жел туралы нақты деректер болмағанда шеңбердің биіктігіндегі желдің болжамы хабарланады);
      6) желдің ауысуы туралы ескертулермен және хабарламамен;
      7) осы диспетчерлік пункт қызмет көрсететін әуе кеңістікке жататын SIGMET және AIRMET ақпараттарымен.
      443. Әуеайлақ метеорологиялық органы қажет болғанша кіру диспетчерлік органын (КДП) (пунктін) келесі ақпаратпен жабдықтайды:
      1) жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтермен, METAR және SPECI мәліметтермен, TAF болжамдарымен және «тренд» түріндегі болжамдармен, кіру диспетчерлік органы қызмет көрсететін әуеайлақтар үшін оларға түзетулермен;
      2) SIGMET және AIRMET ақпаратымен, желдің ауысуы туралы ескертулермен және хабарламамен, кіру диспетчерлік органы қызмет көрсететін әуе кеңістігіне жататын борттан арнайы хабарлармен және әуеайлақ бойынша ескертулерімен;
      3) «ШТОРМ» мерзімінде жұмыс істеу барысында МРЛ деректерімен;
      4) жергілікті келісімге жататын кез келген қосымша метеорологиялық ақпарат («Әуеайлақта ұшуларды метеорологиялық қамтамасыз ету туралы» нұсқаулық);
      5) ол туралы SIGMET мәліметі шығарылмаған (уәкілетті метеорологиялық орган мен ӘҚҚК уәкілетті органдары арасындағы келісім бойынша) жанар тау күлінің бұлты туралы алынатын ақпаратпен.
      444. Әуеайлақ метеорологиялық органы жергілікті диспетчерлік пунктін (ЖДП), жергілікті әуе желісінің әміршіл диспетчерлік пунктін (ЖӘЖ ӘДП) келесі ақпаратпен жабдықтайды:
      1) жергілікті тұрақты және арнайы мәліметтерімен;
      2) қону және қосымша әуеайлақтары бойынша METAR (сұраныс бойынша), SPECI (соның ішінде TREND болжамдары) мәліметтерімен;
      3) TAF болжамдарымен және өзінің әуеайлағы бойынша оларға түзетулермен, ұшу бағыттары және аудандары бойынша болжамдарымен;
      4) әуеайлақ бойынша ескертулерімен, желдің ауысуы туралы ескертулер мен хабарламалармен, ұшу аудандары бойынша ескертулерімен;
      5) сұраныс бойынша TAF болжамдарымен және қону мен қосымша әуеайлақтары бойынша оларға түзетулерімен;
      6) МРЛ деректерімен;
      7) SIGMET ақпаратымен (SIGMET мәліметіндегі ақпарат кіші биіктіктерде ұшулар қауіпсіздігіне ықпал еткенде) және(немесе) AIRMET ақпаратымен, осы мәліметтердің деректеріне енгізілмеген борттан тиісті арнайы хабармен;
      8) осы сәтке SIGMET және(немесе) AIRMET ақпараттарына енгізілмеген жанар тау күлінің бұлты туралы алынған ақпарат;
      9) Әуеайлақ метеорологиялық органы мен әуе қозғалысы қызмет көрсетуші орган арасында келісілген кез келген қосымша метеорологиялық ақпаратпен.
      445. Тиісті әуеайлақ метеорологиялық орган қажеттілік бойынша ұшу ақпараттың ауданы немесе аудандық диспетчерлік орталығын (АДО) келесі метеорологиялық ақпаратпен жабдықтайды;
      1) METAR және SPECI мәліметтерімен, соның ішінде, әуеайлақтар бойынша қысым туралы ағымдағы деректермен, TAF болжамдарымен және «тренд» түріндегі болжамдармен, ұшу ақпаратының ауданын немесе диспетчерлік ауданды және өңірлік аэронавигациялық келісімге сәйкес көршілес ҰАА әуеайлақтарын қамтитын оларға түзетулерімен;
      2) биіктіктерде желмен ауа температурасының болжамдарымен, ұшу бағыттары бойынша түзетулермен ауа райының ерекше құбылыстарының болжамдарымен, нақтылағанда шолу ұшуларының ережелері бойынша ұшуларды орындауға кедергі болатын құбылыстардың болжамы, SIGMET және AIRMET ақпаратымен, ұшу ақпаратының ауданы немесе диспетчерлік аудан бойынша борттан арнайы хабарлармен және өңірлік аэронавигациялық келісіммен сәйкес және ұшу ақпарат орталығының сұранысы бойынша, ұшу ақпаратының көршілес аудандары бойынша;
      3) МРЛ деректерімен;
      4) серік ақпаратымен;
      5) ұшудағы әуе кемелерінің талаптарын қанағаттандыру үшін ұшу ақпаратының орталығы немесе аудандық диспетчерлік орталығы сұраған басқа метеорологиялық ақпаратпен; метеорологиялық бақылаудың тиісті органы сұраған ақпаратқа жауап бере алмаған жағдайда, ол басқа метеорологиялық органнан көмек сұрайды;
      6) SIGMET мәліметі шықпаған жанар тау күлінің бұлты туралы алынған ақпаратпен (уәкілетті метеорологиялық органдардың және ӘҚҚК уәкілетті органының арасындағы келісім бойынша);
      7) оның жауапкершілік ауданында VAAC шығаратын жаңа тау күлі туралы консультативтік ақпаратпен;
      8) атмосфераға радиоактивті материалдардың апатты тастамасы туралы алынған ақпаратпен (уәкілетті метеорологиялық органдардың және ӘҚҚК уәкілетті органының арасындағы келісім бойынша).
      446. Серік ақпараты және МРЛ деректері тиісті жабдықтар болғанда ұсынылады.
      447. METAR/SPECI мәліметтері, басқа әуеайлақтар үшін TAF болжамдары, сондай-ақ басқа ҰАА ҰАО\ӘҚҰА ұсынатын SIGMET және AIRMET ақпараты «Әуеайлақта ұшуларды метеорологиялық қамтамасыз ету туралы нұсқаулық» негізінде анықталады. Әдетте осылар әуе қозғалысы жүзеге асырылатын жергілікті ҰАА шекарасынан екі сағат шақырымда орналасатындар болып табылады.
      448. Жанар тау күлі туралы SIGMET мәліметі, барлық ұзақтығы бойынша ұшу бағыттарын қамту үшін ұшудың 2 сағаттан артық қашықтыққа таратылу тиіс.
      449. ӘҚҰ органдарына ақпаратты ұсыну кезеңінде әуе кемелерінің ұшу қауіпсіздігіне ықпал ете алатын бағыттарда ауа райының қауіпті құбылыстарына ерекше назар аудару қажет. Осындайларға келесілер жатады:
      1) крейсер эшелондарында ұшулар үшін:
      найзағай (жасырынды, маскаланған, дауылдармен жиі қайталанатын, бұршақпен немесе бұршақсыз);
      қатты мұздану;
      қатты суыған жаңбыр нәтижесіндегі қатты мұздану;
      қатты турбуленттік;
      қатты таулы толқын;
      қатты құмды боран;
      қатты шаңды боран;
      жанар таудың күлі.
      2) 100 ұшу эшелонынан төмен немесе таулы мекенде 150 ұшу эшелонына төмен:
      1) тармақшада аталған барлық құбылыстар:
      жерге жақын желдің жылдамдығы (кең кеңістікте жерге жақын желдің жылдамдығы секундына 15 метр немесе сағатына 60 км);
      кең кеңістікте жер бетіндегі көрініс кемінде 5000 м, соның ішінде көрінуді төмендететін ауа райының құбылыстары;
      оқшаулаған және кездейсоқ бұршақпен немесе бұршақсыз найзағайлар;
      жер бетінен 300 м (1000 фут) төменгі шеттерінің биіктігімен SCT, BKN, OVC ұзақтығымен бұлттылық;
      оқшаулаған (ISOL), кездейсоқ (OCNL) және жие (FRQ) будақ – жаңбырлы бұлттар (СВ)
      оқшаулаған (ISOL), кездейсоқ (OCNL) және жие (FRQ) мұнар тәрізді будақ бұлттар (TCU);
      орташа мұздану (конвективті бұлттарда пайда болатын мұзданудан басқа);
      орташа турбуленттік (конвективті бұлттарда пайда болатын турбуленттіктен басқа);
      орташа таулы толқын;
      таулардың жабылуы.
      450. Аталған құбылыстарды анықтау үшін осы Ереженің 449-тармақшасында борттан арнайы хабарлар, серік деректері және метеорологиялық ақпараттың графикалық көрсетулері, сондай ақ метеорологиялық радиолокаторлардың деректері пайдаланылады.
      451. Әуе қозғалысына қызмет көрсету органдары жергілікті және арнайы мәліметтермен, METAR және SPECI мәліметтері, TAF болжамы және «тренд» түріндегі божамдары, SIGMET және AIRMET ақпаратымен, биіктіктерде желдің және ауа температурасының болжамымен және оларға жасалған және басқа метеорологиялық органдарға жіберілген немесе олардан алынған нысандағы түзетулермен.
      452. Осы органдарға қызмет көрсететін ЭЕМ әрі қарай пайдалану үшін цифрлы нысанда ӘҚҰ органдары үшін тұрақты торының торабында атмосфераның жоғарғы қабаттары туралы деректерді ЭЕМ өңдеуі қамтамасыз етілген жағдайда деректерді таратудың мазмұны, нысаны және ережелері уәкілетті метеорологиялық орган және ӘҚҚК уәкілетті органының арасындағы келісім бойынша белгілену тиіс. Осы деректерді болжамдарды өндегеннен кейін жедел түрде ұсыну қажет.
      453. Автоматтандырылған жүйелерді және әр түрлі деңгейде ӘҚҚК автоматизациясының құралдар кешенін метеорологиялық қамтамасыз ету техникалық талаптарға сай болуы және ӘҚҚК АҚ автоматтандырылған метеорологиялық өлшеу жүйелерімен және метеорологиялық деректерді тарату құралдарымен үйлесу арқылы жүзеге асырылу тиіс.

§ 3. Өндірісті басқару органдары үшін ақпарат

      454. Ұшу алдындағы дайындық және әуе кемелеріне ұшудан кейін қызмет көрсету кезеңінде ұшуларды қауіпсіз орындалуын қамтамасыз ету үшін әуежайдың авиациялық техникалық қызметтеріне және авиакомпанияларға, сондай-ақ ұшулар қауіпсіздігін, қонуларды, әуе кемелерінің тұрақ орындарын, әуеайлақ жайларын ұстауын қамтамасыз ету үшін әуежайдың әуеайлақ қызметтеріне осы Ережелерге сәйкес әуеайлақта нақты және күтілетін ауа райының жағдайлары туралы ресми метеорологиялық деректер ұсынылады.

§ 4. Іздестіру-құтқару қызметі үшін ақпараты

      455. Іздестіру – құтқару жұмыстарды орындау үшін ұшатын әуе кемелерінің экипаждарына қажетті метеорологиялық ақпарат ұшу басшысының немесе іздестіру - құтқару жұмыстарын басқаратын лауазымды тұлғаның сұрауы бойынша қысқа мерзімде ұсынылады. Көрсетілген ақпарат іздеу ауданында, сондай-ақ жұмыстарды жүргізу орнына және керісінше ұшу бағыты бойынша ағымдағы және болжанудағы метеорологиялық жағдайлар туралы толық және нақты деректерді қамту тиіс.
      456. Уәкілетті метеорологиялық орган тағайындаған метеорологиялық органдар іздестіру -құтқару қызметінің органдарын өзара келісім негізінде белгіленген нысанда метеорологиялық ақпаратпен жабдықтайды. Осы мақсатта тағайындалған метеорологиялық орган іздестіру–құтқару қызметінің органымен байланысты барлық іздестіру құтқару үрдісі бойы қолдайды.
      457. Іздеу және құтқарудың үйлестіру орталығының сұрауы бойынша тағайындалған метеорологиялық орган осы әуеайлақтың жауапкершілік ауданына кіретін айдындарда іздестіру–құтқару операцияларын орындайтын су бетіндегі кемелерді қажетті метеорологиялық ақпаратпен жабдықтау (жабдықтау үшін шаралар қолдану) тиіс.
      458. Іздеу және құтқарудың үйлестіру орталықтары жабдықталатын ақпарат хабарсыз кеткен әуе кемесінің соңғы орналасу жері туралы, сондай ақ келесіні көрсетуімен осы әуе кемесінің белгіленген бағыты бойынша метеорологиялық жағдайлар туралы деректерді қамту тиіс:
      1) ұшу бағыттары бойынша ауа райының ерекше құбылыстарын;
      2) бұлттардың(көбінесе будақ - жаңбырлы) түрін және санын және бұлттардың жоғарғы және төмен шеттерінің биіктігін;
      3) көрінуді нашарлататын көріну мен құбылыстарды;
      4) жерге жақын желді және биіктіктердегі желді;
      5) жер бетінің қалпын, негізінде қар немесе су жабынын;
      6) теңіз бетінің температурасы, теңіздің, мұз жабынын қалпы (қажет болған жағдайда іздеу ауданын көрсету кезеңінде);
      7) теңіз деңгейіндегі қысым.
      459. Егер әуеайлақ метеорологиялық орган сұранған қайсысы бір ақпаратқа жауап бере алмағанда, ол басқа метеорологиялық органдарға шағымданады.
      460. Іздеу және құтқарудың үйлестіру орталығының сұрауы бойынша метеорологиялық орган хабарсыз кеткен әуе кемесінің экипажына ұсынған ұшу құжаттамасы, соның ішінде ұшудағы әуе кеңістігі бортына берілген болжамға барлық түзетулер туралы нақты деректерді алу үшін шараларды қабылдауы тиіс.
      461. Іздеу–құтқару операциялардың өткізілуіне ықпал ету үшін тағайындалған метеорологиялық орган сұрау бойынша мыналарды ұсыну тиіс:
      1) іздеу аймағында ағымдағы және болжанудағы метеорологиялық жағдайлар туралы нақты және толық ақпаратты;
      2) ұшулар бағыттары бойынша, соның ішінде іздеу жүргізілетін әуеайлақтан кету және оған қайту кезеңінде іздеу әуе кемелері орындайтын бағыттар бойынша ағымдағы және болжанудағы метеорологиялық жағдайлар туралы ақпаратты;
      3) апатты жағдайға байланысты қажетті кез келген басқа ақпаратты (соның ішінде іздеу операцияларға қатысатын теңіз кемелері үшін ақпаратты).

§ 5. Авиациялық қақтығыстар және оқиғалар болған жағдайда метеорологиялық органнан талап етілетін әрекеттер

      462. ӘҚҚК органы сұраған кез келген метеорологиялық ақпарат қысқа мерзімде ұсынылады.
      463. ӘҚҚК тиісті органынан әуеайлақта (әуеайлақ ауданында) авиациялық оқиға болғаны туралы «Дабыл» хабарландыру сигналын алғаннан кейін әуеайлақ метеорологиялық органы:
      1) метеорологиялық бақылаулардың толық кешенін өткізу, аспаптардың өздігімен жазатын ленталарында уақыт белгісін қою және ауа райының күнделігінде бақылауды жүргізген тұлғаның қолымен бақылаулардың нәтижелерін жазу және сақтау;
      2) ӘҚҚК органының сұрауы бойынша алғашқы хабарлау үшін оқиға болған сәтіне метеорологиялық жағдайды сипаттайтын ақпаратты ұсыну;
      3) ұшу құжаттама ретінде нұсқамадан (кеңес беру) өту кезеңінде ұшу экипажының мүшелеріне ұсынылған ұшу құжаттамасы жиынтығының көшірмесін ұсыну.
      464. Метеорологиялық орган авиациялық оқиға немесе оқиғаны тергеу бойынша комиссия талап ететін барлық метеорологиялық құжаттарды, мәліметтерді және басқа құжаттардың 30 күн ішінде сақталуын қамтамасыз етуге міндетті.

§ 6. Аэронавигациялық ақпарат қызметінің органдары үшін ақпарат

      465. Метеорологиялық уәкілетті орган азаматтық авиацияның тиісті уәкілетті органмен үйлесуде аэронавигациялық ақпарат қызметінің тиісті органдарына, олар өзінің қызметін орындау үшін қажетті соңғы метеорологиялық ақпаратпен ұсынуды ұйымдастырады.
      466. Қажеттілік бойынша аэронавигациялық ақпарат қызметінің органына келесі ақпарат ұсынылады:
      1) Қазақстан Республикасы Аэронавигациялық ақпараттың жиынтығына енгізу үшін арналған халықаралық аэронавигацияны метеорологиялық қызмет көрсету туралы ақпарат.
      2) NОТАМ немесе ASHTAM дайындау үшін ақпарат келесі ақпаратты қамтиды:
      авиациялық метеорологиялық қызмет көрсетуді ұсынуда маңызды өзгерістерді енгізу, тоқтату туралы. Осы ақпарат аэронавигациялық ақпарат қызметінің органына ИКАО 15 қосымшадағы 5.1.1 және 5.1.1.1-тармақшаларына сәйкес NОТАМ шығару мүмкіндігі күшіне ену күніне дейін алдын ала ұсынылғаны қажет.
      атмосфераға радиоактивті материалдарының апатты тастамасы туралы (тиісті уәкілетті метеорологиялық органдар мен азаматтық авиацияның уәкілетті органдарының арасындағы келісім бойынша).
      3) аэронавигациялық ақпараттың, кемелерінің ұшуларын өндіруге белгіленген метеорологиялық құбылыстардың ықпалы туралы ақпарат өкімдерін дайындау үшін қажетті ақпарат;
      авиациялық метеорологиялық қызмет көрсетуде күтілетін маңызды өзгерістер, ережелер, оны ұсыну құралдары;
      әуе кемелерінің ұшулары қызметіне белгілі бір метеорологиялық жағдайлардың әсері туралы.

10-тарау. Авиациялық жұмыстардың, таулы мекенде ұшулардың, теңіз кемелеріне және ашық теңіздегі алаңдарға тікұшақтардың ұшуларын метеорологиялық қамтамасыз ету ерекшеліктері

      467. Авиациялық жұмыстарды атқаратын теңіз кемелерінің пайдаланушылары әуеайлақтың метеорологиялық органы бекітілген аудан бойынша шығаратын ауа райының болжамдармен қамтамасыз етіледі. Болжамдар әр 6 сағатқа жасалады және ұшу кезеңінде әр 3 сағат сайын шығарылады. Қажет болған жағдайда ұшу ауданы бойынша қолданыстағы болжамдарға және ескертулерге түзетулерді шығару қамтамасыз етіледі.
      468. Пайдаланушылар мен метеорологиялық органдар арасындағы келісім бойынша авиациялық жұмыстарды қамтамасыз ету үшін арналған аудандар бойынша ауа райының болжамдары ШҰЕ бойынша орындалатын бағыттар бойынша ұшуларды қамтамасыз ету үшін пайдаланылуы мүмкін.
      469. Әуе қозғалысына қызмет көрсету органдары басқа ауданында ұшуларды қамтамасыз ету үшін ұшу әуеайлағының метеорологиялық органы осы ауданды қамтамасыз ететін тиісті метеорологиялық органнан жұмыстар ауданы бойынша ауа райының болжамын сұрайды.
      470. Климаттың ерекшелігіне, мекеннің рельефіне және көлеміне байланысты болжаудың бекітілген ауданы уәкілетті авиациялық орган мен тиісті метеорологиялық орган арасындағы келісім бойынша шектері мен белгілері белгіленген бірнеше алаңдарға бөліну мүмкін (географиялық координаттарда).
      471. Орнатылатын алаңдар мен олардың өзгертулерінің тізімі әуе қозғалысы қызметі ауданында ұшуларды қамтамасыз ететін әуеайлақтық метеорологиялық органдардың мекен-жайына таратылады.
      472. Қону алаңдарында Азаматтық авиацияның немесе басқа ведомствоның қызметкерлері жүзеге асыратын метеобақылауларды ұйымдастыру барысында әр алаңға (мамандандырылмаған әуеайлақтар) метеобақылауларды өндіру және экипаждарға және негізгі АМСА метеорологиялық ақпаратты жеткізу тәртібі жасалады.
      473. Метеорологиялық орган жоқ жедел жерде авиациялық жұмыстардың басталу алдында әуе кемесінің экипажы әуе қозғалысына қызмет көрсету органы диспетчеріне болжамды жасауға жауапты метеорологиялық органға беру үшін ауа райы туралы мәліметті хабарлайды.
      474. Осы Ереженің 449-тармағында аталған қауіпті құбылыстардың кездестірген жағдайда олардың пайда болуы туралы ақпарат дереу хабарланады.
      475. Жұмыстар ауданы бойынша нақты ауа райы туралы ақпарат болмаған жағдайда таңертеңгі уақытта жасалған болжам бағдарлы болып саналуы мүмкін. Нақты ауа райы туралы ақпаратты алғаннан кейін метеорологиялық орган нақтыланған болжамды шығарады.
      476. Авиациялық пайдаланушылардың тапсырмасы бойынша тиісті метеорологиялық органдар ауа райының тәулік болжамдарын таратуды ұйымдастырады.
      477. Авиациялық-химиялық жұмыстарды орындайтын әуе кемелерінің экипаждары осы Ереженің 467-тармағының талаптарына сәйкес метеорологиялық ақпаратпен қамтамасыз етіледі.
      478. Авиациялық–химиялық жұмыстардың ауданына ұшуға дайындалу кезінде әуе кемелерінің экипаждары осы ереженің 352 – 374-тармақтарында аталған талаптарға сәйкес метеорологиялық ақпаратпен қамтамасыз етіледі.
      479. Алдын ала жоспарлау мақсатында авиациялық пайдаланушылардың тапсырысы бойынша негізгі әуеайлақтың метеорологиялық органы АХЖ аудандары бойынша екі 12-сағаттық кезеңге бөлумен ауа райының тәулік болжамдарын қосымша шығарады.
      480. Авиациялық–химиялық жұмыстары аудандары бойынша ауа райының болжамдарын және ескертулерді таратуды жергілікті радио хабарлама каналдары арқылы жүзеге асыру қажет (техникалық мүмкіндіктер болған барысында).
      481. Ұшулардың алдында әуе кемесінің экипажы авиациялық – химиялық жұмыстары әуеайлағында (қону алаңында) ауа райының жағдайын бақылайды; байланысты орнатқаннан кейін бақылаулардың деректерін негізгі әуеайлаққа тапсырады. Көрінуді бақылаған кезде әуайлақтың шекарасында орнатылған табиғи бағдарлар пайдаланылады. Желдің жылдамдығын бағалау үшін пайдаланушылар әуе кемесінің экипаждарын қол анемометрлармен қамтамасыз етеді.
      482. Ұшу үшін қажетті ақпаратты қамтитын метеорологиялық құжаттама әуе қызмет көрсету органы диспетчеріне немесе авиациялық жұмыстарды орындау бойынша ұшуларды басқаратын басқа лауазымды тұлғаға қол қою арқылы беріледі. Құжаттарды қолға беруге мүмкіндік болмағанда ақпарат қолданыстағы байланыс құралдары арқылы беріледі.
      483. Авиациялық–химиялық жұмыстарды орындау үрдісінде әуе кемелерінің экипаждары ауа райының өзгерілуін бақылау және ауа райының құбылыстарының жағымсыз жағдайлары пайда болған барысында олар туралы диспетчерге хабарлауға міндетті. Диспетчер осы мәліметтерді негізгі метеорологиялық органға тапсырады.
      484. Авиациялық жұмыстардың пункттерімен байланысты ұйымдастыру, әуе кемелерінің экипаждарын анемометрлермен қамтамасыз етуді, жел конустарын орнатуды және көріну бағдарларын таңдауды авиациялық пайдаланушылар жүзеге асырады.
      485. Таулы мекендерде ұшуларды метеорологиялық қамтамасыз ету ұшулар ауданында орографикалық ерекшеліктерін ескеріліп жасалады.
      486. Таулы мекендерде ұшулар үшін жасалатын ауа райының болжамдарына орографикалық турбуленттігі және ол күтілетін қабаттың қалыңдығы туралы деректер, сондай ақ егер 2000 м және теңіз деңгейінен одан кем биіктікте күтілетін бұлттылық туралы ақпарат енгізіледі.
      487. Ұшулардың бағдарлары және аудандары бойынша болжамдарда найзағайдың болуына және таулардың бұлттармен жабылуына, тұмандардың және таулы баурайларда төмен бұлттылықтың және жергілікті желдің пайда болуына ерекше назар аударылады.
      488. Таулы мекендерде ұшулар барысында метеорологиялық жағдайлар туралы мәліметтер теңіздің деңгейіндегі биіктіктерде көрсетіледі.
      489. «CAVOK» (ХОР) термины таулы әуеайлақтары үшін мәліметтерді жасау және аэрофотобейне жұмыстарының кезеңінде пайдаланылмайды.
      490. Метеорологиялық органдардың жұмыс мерзімінен тыс (түнде) жедел санитарлық тапсырмалар бойынша ұшуларды метеорологиялық қамтамасыз ету үшін уәкілетті метеорологиялық орган тәулік бойы жұмыс істейтін метеорологиялық органдарға авиациялық пайдаланушыларға метеорологиялық қамтамасыз етуді тапсырады.
      491. Баламалы әдіспен апаттан құтқару және іздеу-құтқару жұмыстарды, ірі апаттарды, катастрофаларды және апатты оқиғаларды жою бойынша ұшуларды метеорологиялық қамтамасыз ету ұйымдастырылады.
      492. Тәулік бойы жұмыс істейтін метеорологиялық органдарға метеорологиялық қамтамасыз ету аудандарды бекіту уәкілетті метеорологиялық орган бекіткен және ӘҚҚК уәкілетті органымен келісілген метеорологиялық қамтамасыз ету аудандарының тізбесінде көзделді.
      493. Санитарлық жедел тапсырмалар бойынша ұшуларды қамтамасыз ету кезеңінде ұшуларды орындау ауданында орналасқан ГМС ақпараты барынша пайдаланылады. Осы мақсаттарда уәкілетті метеорологиялық орган ГМС өңірлік құрылымдарымен өзара әрекеттесуді ұйымдастырады және жыл сайын қажетті метеорологиялық ақпаратты ұсыну жүзеге асырылатын ГМС бөлімшелерінің телефондар тізбесін келіседі. Телефондардың келісілген тізбесі жедел санитарлық тапсырмалар бойынша ұшуларды қамтамасыз етуге, апаттан құтқару және іздестіру-құтқару жұмыстарға, ірі апаттардың, апатты оқиғалардың, катастрофалардың салдарын жоюына қатысатын метеорологиялық органдарда және ӘҚҚК органдарында болу тиіс.
      494. Жедел санитарлық тапсырмалар бойынша ұшуларды орындау үшін тағайындалған әуеайлақ метеорологиялық органы ӘҚҚК тиісті органымен келісілетін және уәкілетті метеорологиялық органмен бекітілетін осы ұшулардың метеорологиялық қамтамасыз етуін ұйымдастыру туралы нұсқаулықты әзірлейді.
      495. Теңіз акваторияларының бетінде тікұшақтардың ұшуларын метеорологиялық қамтамасыз ету осы Ереженің 352 – 374-тармақтарының талаптарына сәйкес жасалады.
      496. Теңіз кемелеріне және ашық теңіздегі алаңдарға тікұшақтардың ұшуларын метеорологиялық қамтамасыз ету тиісті метеорологиялық органның атына тапсырыс негізінде жүзеге асырылады. Тапсырыстың мәтіні әуе кемесінің командирі жасайды және кеме радио станциясына ұшулардың басталуына дейін 4 сағаттан кешіктірмей береді; тікұшақ командирінің метеорологиялық минимумы және теңіз кемесі орналасқан жерінің (алаңның) ауа райының жағдайы көрсетіледі.
      497. Тапсырысты бергеннен кейін және ұшулардың аяғына дейін метеорологиялық органға теңіз кемесі орналасқан жерінде ауа райының жағдайы, сондай ақ желдің бағыты және жылдамдығы, көріну, ауа райының құбылыстары, бұлттардың төменгі шеттерінің биіктігі, температура және атмосфералық қысым туралы ақпаратты қамтитын деректердің сағат сайын берілуі қамтамасыз етіледі.
      498. Ауа райын азаматтық авиацияның лауазымды тұлғалары немесе арнайы дайындықтан өткен басқа тұлғалар бақылайды.
      499. Сағат мерзімдерінің аралығында метео мәліметтер түрінде рәсімделетін арнайы бақылаулар келесі жағдайларда жүргізіледі.
      жел жылдамдығы белгіленген шектелген мағыналардан асқанда;
      көріну және (немесе) бұлттардың төменгі шеттерінің биіктігі тікұшақ командирінің минимумнан төмен мағыналарға дейін төмендегенде;
      жауын-шашында мұздану, қатты турбуленттік байқалғанда.
      500. Тұрақты және арнайы бақылаулардың деректерінің жеделхаттары METAR кодында жасалады.
      501. Арнайы бақылауды жүргізуге шарттаған жағдайларды тоқтату туралы ақпарат бақылаудың кезекті мерзіміне енгізіледі.
      502. Тікұшақтар үшін болжамдар жеке ұшу үшін болжам бойынша немесе аймақтық болжам нысанында жасалу мүмкін. Пайдаланушылардың саны көп болған жағдайда аймақтық болжамдар (ұшу аудандары бойынша) пайдаланылады.
      503. Бағыт бойынша болжамдар немесе тікұшақтардың ұшулары үшін аймақтық болжамдар графикалық немесе мәтін нысанында ұсынылу мүмкін және келесі ақпаратты қамту тиіс:
      1) жер бетінен 3000 м (10 000 фут) биіктікке дейін жел және ауа температурасы туралы;
      2) көлденең көріну;
      3) ауа райы;
      4) бұлттар;
      5) нөлдік изотерманың биіктігі;
      6) мұздану және тубуленттік;
      7) ауаның болжанудағы жоғары температурасы (пайдаланушымен келісім бойынша белгіленеді).
      504. Теңіз акваторияларынан өтетін бағыттар үшін теңіздің жағдайы және теңіз бетінің температурасы туралы қосымша ақпарат ұсынылады.
      505. Нұсқама жүргізу кезінде әуеайлақ метеорологиялық орган ұшқышқа немесе тікұшақтардың ұшуларын өндіруге байланысты қызметкерге соңғы алынған келесі ақпаратты ұсынады:
      1) тұрақты және арнайы мәліметтер;
      2) ұшу, қону және қосымша әуеайлақтары бойынша болжамдар;
      3) ұшу әуеайлағы бойынша ескертулер;
      4) ұшу үшін болжамдар (келісім бойынша);
      5) SIGMET және AIRMET ақпаратын, сондай ақ SIGMET мәліметінде көрсетілмеген борттан арнайы хабарлар;
      6) ағымдағы және(немесе) болжам карталары;
      7) метеорологиялық серіктерден фотосуреттер және(немесе) нефанализ;
      8) жердегі метеорологиялық радиолокаторлар арқылы алынған ақпаратты.

11-тарау. Байланысқа талаптар және метеорологиялық ақпаратты тарату кезінде оны пайдалану 1. Жалпы ережелер.

      506. Әуеайалықтағы әуе қозғалысына қызмет көрсететін органдарды қажетті метеорологиялық ақпаратпен жабдықтау үшін әуеайлақтық метеорологиялық органдар электр байланысының тиісті құралдарымен қамтамасыз етіледі, олар үшін, сондай-ақ аталған әуеайалықтарға қызмет көрсететін кіреберістің әуеайалақтық командалық-диспечерлік пункті және әуеайалақ электр байланысы станциялары үшін аталған әуеайлақ метерологиялық органдар және станциялар жауапкершілік алады.
      507. Авиациялық белгіленген қызметтің тізбегі жедел метеорологиялық ақпаратты жинау үшін өңірлік және өңіраралық негізінде осы ақпаратпен алмасу, сондай-ақ жедел метеорологиялық деректердің халықаралық банктеріне қол жеткізу үшін пайдаланылады. Авиациялық белгіленген қызметінің шеңберінде өңірлік және өңіраралық негізінде жедел метеорологиялық ақпаратпен алмасуды қамтамасыз ету үшін жаһандық аймағын қамтамасыз ететін деректерді таратудың AFS спутниктік жүйелері пайдаланылады.
      508. Әуеайлақ метеорологиялық органдар қажетті метеорологиялық ақпаратпен әуе қозғалысына қызмет көрсету органдарын, ұшу ақпаратының ауданында іздестіру–құтқару қызметінің органдарын, диспетчерлік аудандарды және іздеу мен құтқару аудандарын жабдықтауға мүмкіндігі болу үшін тиісті электр байланысының құралдарымен қамтамасыз етіледі.
      509. Метеорологиялық уәкілетті орган және әуеайлақ метеорологиялық органдары Аймақтық болжамдардың дүниежүзілік жүйелерінің болжам өнімдерін алу үшін электр байланысының тиісті құралдарымен қамтамасыз етіледі.
      510. Әуеайлақ метеорологиялық орган басқа метеорологиялық органдармен жедел метеорологиялық ақпаратпен алмасатын тиісті электр байланысының құралдарымен қамтамасыз етіледі.
      511. Халықаралық әуеайлақтардың метеорологиялық органдары метеорологиялық ақпаратты жедел метеорологиялық деректердің халықаралық банктеріне таратуға авиациялық жердегі электр байланысын осы мақсаттар үшін пайдаланылады.
      512. Жедел метеорологиялық ақпаратпен алмасу үшін электр байланысының құралы ретінде авиациялық белгіленген қызмет AFS пайдаланылу тиіс.
      513. Әуеайлақтар және басқа мүдделі пайдаланушылардың арасында метеорологиялық ақпаратпен алмасу үшін мыналар пайдаланылу мүмкін:
      1) автоматтандырылған компьютерлік жүйелер;
      2) факсимиле аспап;
      3) AFTN байланыс каналдары;
      4) Еуропадағы жедел электр байланысының желісі (MOTNE);
      5) Азаматтық авиацияда қабылданған және ИКАО ұсынған деректерді тарату хаттамасын пайдаланумен байланыс қызметінің операторлар желісін.
      514. Ұшудағы әуе кемелерінің экипаждарын метеорологиялық ақпаратпен қамтамасыз ету үшін ATIS, VOLMET радио хабарландыру бағдарламалар; D-ATIS, D-VOLMET мәліметтері пайдаланылады.
      515. Метеорологиялық ақпаратты тарату сенімділігін қамтамасыз ету үшін Ұшуларды метеорологиялық қамтамасыз ету жөніндегі нұсқаулықта ақпаратты тарату рәсімдері, байланыстың қосымша және (немесе) апатты құралдарын ұйымдастыру үрдістері нақты көрсетілу тиіс.

§ 2. Әуеайлақта метеорологиялық ақпаратты тарату

      516. Деректерді тарату тәртібі кестелер түрінде ұсынылады:
      1) ақпараттың түрлері,
      2) оны ұсынуға жауапты метеорологиялық органның бөлімшесі,
      3) пайдаланушыларға ақпаратты тарату мерзімі мен кезектігі;
      4) жоғарыда көрсетілген мақсат үшін пайдаланылатын байланыс құралдары.
      517. Әуеайлақтық метеорологиялық органдар мен авиациялық метеорологиялық станциялар және әуеайлақ командалық диспетчерлік пункттерінің немесе кіру диспетчерлік пунктінің арасындағы электр байланысының құралдары тікелей дауыс каналы бойынша байланысу мүмкіндігін қамтамасыз етеді, бұл ретте байланысты орнату жылдамдығы қажетті орындармен байланысты 15 секунд ішінде орнату үшін жеткілікті болу тиіс.
      518. Әуеайлақтық метеорологиялық органдар және ұшу ақпаратының орталықтары, аудандық диспетчерлік орталықтар, іздеу мен құтқару үйлестіру орталықтары және авиациялық электр байланысының станциялары арасында электр байланыс құралдары келесі мүмкіндіктерді қамтамасыз ету тиіс.
      1) тікелей дауыс каналдары бойынша байланыс, бұл ретте байланысты орнату жылдамдығы коммутацияны қоса алғанда, қажетті орындармен байланысты 15 секунд ішінде орнату үшін жеткілікті болу тиіс;
      2) ақпаратты алушылар деректердің жазылуын талап еткен жағдайда әріпті басатын байланыс, хабарлауды тарату уақыты, ретрансмиссияны қосқанда 5 минуттан аспауы тиіс.
      519. Осы Ереженің 517518-тармақтарында көзделген электр байланысының құралдары қажет болғанша шолу немесе дыбыс байланысымен толықтыру қажет.
      520. Әуеайлақта орналасқан авиациялық пайдаланушыларға метеорологиялық ақпаратты тарату кезектігі олардың жұмыс қызметтерімен белгіленеді.
      521. Тұрақты тарату үшін арналған метеорологиялық ақпаратты ұсыну қажет:
      әуеайлақ бойынша мәлімет үшін – бақылаудың нақты уақытынан кейін 5 минуттан кешіктірмей;
      ауа райы болжамдары үшін – олардың әрекетінің басталуына дейін 1 сағат бұрын.
      522. Метеорологиялық мәліметтерді және ауа райының болжамдарын ашық мәтінмен тарату кезінде «көріну», «бұлттылық», «биіктік», «миллиметр» сөздері жазылмауы мүмкін.
      523. Дауыс каналдары арқылы метеорологиялық ақпаратты тарату кезінде стандартты радио телефондық фразеология пайдаланылады.
      524. Әуеайлақта таратылатын метеорологиялық ақпаратты құжаттау үшін әуе және жердегі электр байланысының тиісті каналдарын бақылау дыбыс жазумен қамтамасыз етіледі.

§ 3. Әуеайлақтар арасында метеорологиялық ақпаратпен алмасу

      525. Әуеайлақ метеорологиялық органдар арасында метеорологиялық ақпаратпен алмасу, автоматтандырылған жүйелердің каналдары (ДТАЖ) және авиациялық жердегі электр байланысының желісі бойынша жүзеге асырылады.
      526. Кесте бойынша авиарейстерімен байланысты немесе осы рейстер үшін қосымша болып табылатын әуеайлақтардың метеорологиялық органдар әуеайлақ бойынша тұрақты мәліметтермен және ауа райының болжамдарымен, тапсырыстар бойынша арнайы мәліметтермен алмасады.
      527. Әуеайлақ метеорологиялық органдарының тапсырыстары негізінде уәкілетті метеорологиялық орган тиісті метеорологиялық органдармен авиациялық метеорологиялық ақпаратпен алмасу жоспарын келіседі. Алмасу жоспарында алмасу жүзеге асырылатын байланыс құралдары талқыланады: ДТАЖ бойынша, авиациялық жердегі электр байланысы бойынша, авиациялық метеорологиялық деректердің банктері арқылы және азаматтық авиация қабылдаған және ИКАО және ДМҰ ұсынған метеорологиялық ақпаратты таратудың және жинаудың басқа құралдары арқылы.
      528. Мүмкіндік болған жағдайда жедел метеорологиялық ақпаратпен алмасуды баламалы түрдің метеорологиялық ақпаратының жиынтық бюллетені нысанында жүзеге асырылады.
      529. Жедел метеорологиялық ақпаратты қамтитын және авиациялық белгіленген қызметтерінің AFS құралдары арқылы таратуға жататын метеорологиялық бюллетеннің келесіден құрылатын атауы бар:
      1) төрт әріптен және екі цифрден құрылатын шартты белгі;
      2) метеорологиялық бюллетенді шығарған немесе жасаған метеорологиялық органның географиялық жағдайына сәйкес орналасу жерінің ИКАО қолданылатын төрт әріпті индекс;
      3) «күні – уақыт» тобы;
      4) қажет болған жағдайда үш әріпті индекс.
      531. Авиациялық жердегі электр байланысының желісі (AFTN қоса алғанда), бойынша таратылатын жедел хаттарға, олардың мазмұнына тәуелді келесі жеделдіктің санаты беріледі:
      1) DD – арнайы мәліметтерді, әуе кемелерінің борттарынан хабарларды, ұшу бағыттар және аудандар бойынша ескертулерді, SIGMET ақпаратты қамтитын жедел хаттарына;
      2) GG – тұрақты мәліметтерді, әуеайлақтар, ұшу бағыттары және аудандары бойынша ауа райының болжамдарын қамтитын жедел хаттары.

§ 4. Метеорологиялық ақпаратты тарату үшін хабарлау бағдарламаларын пайдалану

      532. Ұшудағы әуе кемелерінің экипаждарын метеорологиялық ақпаратпен қамтамасыз ету үшін ATIS және VOLMET радио хабарлау бағдарламалары, сондай ақ D-ATIS, D-VOLMET мәліметтері пайдаланылады.
      533. ATIS радио хабарлау бағдарламалары нақты әуеайлақта ұшу және қону ауданында ұшуларға қызмет көрсету үшін арналған.
      534. VOLMET радио хабарлау бағдарламасы ұшудағы әуе кемелерін метеорологиялық ақпаратпен қамтамасыз ету үшін арналған. VOLMET бағдарламасына, VOLMET түрі бойынша радио хабарлау бағдарламалар жүзеге асырылатын әуеайлақтан 800 км қашықтықта орналасқан он шақты әуеайлақтан ауа райы туралы ақпарат енгізіледі.
      535. ӨЖЖ каналдары бойынша жүргізілетін VOLMET үзіліссіз радио хабарландыру бағдарламалары ӘҚҚК органдары уәкілетті метеорологиялық органмен келісім бойынша ұйымдастырады және келесі метеорологиялық ақпаратты енгізеді:
      1) әуеайлақ бойынша ағымдағы метеорологиялық мәліметтер;
      2) қонуға болжам.
      536. ӨЖЖ каналдары бойынша жүргізілетін VOLMET тұрақты радио хабарлау бағдарламаларын ӘҚҚК органдарының қызметкерлері әуе кемелерінің ұшуларын метеорологиялық қамтамасыз етуді реттейтін нормативтік құжаттармен белгіленетін көлемде және мерзімде қамтамасыз етеді. Бағдарламалар үшін ашық мәтінде метеорологиялық ақпаратты метеорологиялық орган ұсынады және келесіні енгізеді:
      1) әуеайлақтар бойынша ағымдағы метеорологиялық мәліметтер;
      2) қонуға болжамдарды;
      3) ауа райының болжамдарын, егер оның енгізілуі өңірлік келісіммен ескертілсе;
      4) SIGMET ақпаратын.
      537. Ұшулар немесе әуе қозғалысының шамалы қарқындылығы болмаған кезеңде VOLMET радио хабарлау бағдарламалары тоқтатылуы мүмкін. Осы жағдайда метеорологиялық ақпаратты ӘҚҚК тиісті органдары әуе кемелерінің экипаждарына тапсырылады.
      538. Әуе кемелерінің бортына берілетін және SIGMET ақпараты мен болжамдарының мазмұны және нысаны осы Ереженің 3, 5, 6-бөлімінің талаптарына сәйкес.
      539. VOLMET радио хабарлау бағдарламаларының бөлігі болып табылатын мәліметтердің, болжамдардың және SIGMET ақпаратының мазмұны және нысаны осы Ереженің 3, 5, 6-бөлімінің талаптарына сәйкес.
      540. ӨЖЖ каналдары бойынша VOLMET бағдарламасына енгізілетін метеорологиялық ақпарат келесі тәртіпте ашық мәтінде хабарланады:
      1) хабар жүргізу станциясының атауы, одан кейін «VOLMET» сөзі аталады;
      2) әуеайлақтың атауы;
      3) бақылау уақыты;
      4) жердегі желдің бағыты мен жылдамдығы;
      5) көріну;
      6) ҰҚЖ көріну қашықтығы, егер ол мәліметте көрсетілсе;
      7) ағымдағы ауа райы;
      8) төменгі қабаттың бұлттардың саны, мұнар тәрізді (көлемді-будақ) және будақ-жаңбырлы бұлттар;
      9) бұлттардың нысаны (мұнар тәрізді (көлемді-будақ) және будақ- жаңбырлы бұлттар үшін ғана);
      10) бұлттылықтың төменгі шетінің биіктігі (тік көріну);
      11) «CAVOK» термины (тиісті жағдайлар кезінде);
      12) ауаның температурасы және шық нүктесі;
      13) атмосфералық қысым;
      14) қонуға болжам.
      541. Әуеайлақ ауданында найзағай қауіпті будақ–жаңбырлы бұлттардың пайда болуы, қону бағытын өзгерту, ҰҚЖ жай күйі және ілінісу коэффициенті туралы ақпарат, арнайы мәліметтер ATIS, VOLMET бағдарламаларға дереу енгізіледі және соңғы тұрақты мәліметтің өзгертілмеген элементтерімен толықтырылады.
      542. VOLMET, ATIS радио хабарлау бағдарламалары стандартты радио телефон фразеологиямен пайдаланумен жүзеге асырылу тиіс.
      543. VOLMET радио хабарлау бағдарламалары уақытында мәліметтер мен болжамдар хабарланатын әуеайлақтар үшін хабарлау тәртібі мен уақыты уәкілетті метеорологиялық орган және ӘҚҚК уәкілетті органының арасындағы келісім бойынша белгіленеді.
      544. VOLMET тұрақты радио хабарлау бағдарламаларына SIGMET мәліметтері енгізілетін ұшу ақпаратының аудандары уәкілетті метеорологиялық орган және ӘҚҚК уәкілетті органының арасындағы келісім бойынша белгіленеді. SIGMET мәліметі бағдарламаның басында немесе басында 5 минуттік уақыттың аралығында хабарлану тиіс.
      545. VOLMET радио хабарлау бағдарламасының басталуына әуеайлақтан METAR мәліметі түспеген жағдайда бақылау мерзімін көрсетумен соңғы алынған мәлімет хабарланады.
      546. VOLMET тұрақты радио хабарлау бағдарламасының бөлігі болып табылатын TAF болжамы әрекет ету кезеңі 9 сағат болуы тиіс; оларды әр 3 сағат шығару қажет және қажет болғанша радио арқылы хабарланатын әр болжам тиісті метеорологиялық органның пікірін көрсету үшін оларға түзетулер енгізіледі.
      547. Соңғы қолданыстағы METAR және SPECI мәліметтері, TAF болжамдары және SIGMET және AIRMET мәліметтері ұшудағы әуе кемелерінің бортына «жоғарыға» байланыс желісі бойынша берілу тиіс.
      548. D-VOLMET мәліметінің бөлігі болып табылатын TAF болжамдары, ұшудағы әуе кемесінің бортына «жоғарыға» байланыс желісі бойынша хабарлау үшін тиісті метеорологиялық органның соңғы пікірін көрсету үшін әр дайындалған болжаммен түзетілу тиіс.
      549. D-VOLMET мәліметтері ағымдағы METAR және SPECI мәліметтерін, сондай ақ «тренд» түріндегі болжамдарды, TAF болжамдарын, SIGMET ақпаратын, SIGMET енгізілмеген және AIRMET барысында әуе кемелерінің бортынан арнайы хабарларды қамтиды.

12-тарау. Авиациялық ауа райы ақпараты

      550. Авиациялық ауа райының ақпаратын алу үшін қажетті метеорологиялық бақылаулардың деректерін жинау, өндеу және сақтау мүдделі уәкілетті метеорологиялық органдар арасындағы келісімге сәйкес халықаралық пайдалану үшін қол жетімді компьютерлік жүйелер арқылы жүзеге асыру мүмкін.
      551. Ұшуларды жоспарлау үшін авиациялық ауа райының ақпараты әуеайлақ ауа райының кестелері және әуеайлақ ауа райының мәліметтер түрінде дайындалады. Авиациялық пайдаланушылар осы ақпаратпен метеорологиялық органдармен келісім бойынша жабдықталады.
      552. Әуеайлақ ауа райының мәліметтері әуеайлақта статистикалық деректерде негізделген белгіленген метеорологиялық элементтерді бақылау нәтижелерінің қысқаша мазмұндауды қамтиды. Мәліметтің деректері кесте түрінде де дайындалуы мүмкін.
      553. Әуеайлақ ауа райының мәліметтері келесіні енгізу тиіс:
      1) ҰҚЖ көріну қашықтығы, көрінудің және (немесе) уақыттың белгіленген сәтінде белгіленген өлшемдерден төмен SCT, BKN немесе OVC ең төмен бұлттылық қабатының төменгі шетінің биіктігі мағыналарының қайталануы;
      2) уақыттың белгіленген сәтінде белгіленген өлшемдерден төмен көріну мағыналарының қайталануы;
      уақыттың белгіленген сәтінде белгіленген мағыналардан төмен SCT, BKN немесе OVC бұлттардың ең төмен қабатының төменгі шетінің қайталануы;
      көрсетілген диапазондарда жел бағытының және жылдамдығының қайталануы;
      уақыттың белгіленген сәтінде 50 С интервалдар арқылы белгіленген диапазондар арқылы ауа жерге жақын температурасының қайталануы;
      орта мағыналар және олардың ауытқу, соның ішінде ұшуларды жоспарлау мақсатында қажетті метеорологиялық элементтердің минималды және максималды мағыналары және ұшу сипаттамасының есептері.
      554. Авиациялық ауа райының ақпараты кемінде 5 жыл кезеңінің ішінде жүргізілген бақылауларда негізделу тиіс. Пайдаланушыларды ақпаратпен жабдықтау барысында бақылаулардың кезеңін көрсету қажет.
      555. Әуеайлақтық метеорологиялық орган:
      1) бақылаулар деректерінің жиналуын және сақталуын ұйымдастырады;
      2) өз әуеайлағы үшін әуеайлақтық климаттық кестелерді даярлайды;
      3) авиациялық тұтынушыға уәкілетті метеорологиялық орган және осы тұтынушы арасындағы келісілген уақыттың кезеңін ішінде осындай ауа райының кестелерін ұсыну.
      556. Әуеайлақ ауа райының кестесінде қажеттілік бойынша мыналарды көрсету қажет:
      1) орта өлшемдер және ауытқулар, соның ішінде метеорологиялық элементтердің максималды және минималды өлшемдері (мысалы, ауа температуралары);
      2) әуеайлақ ауданындағы ұшуларды орындауға ықпал ететін ағымдағы ауа райы құбылыстарының пайда болу жиілігі (мысалы құмды боран);
      3) белгіленген мағыналармен бір элементтің немесе екі және одан астам элементтердің пайда болу жиілігі (мысалы шектелген көріну мен төмен бұлттылықтың үйлесімі);
      4) әуеайлақ ауа райының кестелеріне осы Ереженің 553-тармағына сәйкес әуеайлақ ауа райының мәліметтерін дайындау үшін қажетті ақпаратты енгізу қажет.
      557. Ақпаратты алуды қажеттілігі бар авиациялық пайдаланушылар осы мақсатпен ақпаратты дайындауға жауапты метеорологиялық органға шағымдану қажет.
      558. Негізгі әуеайлақтағы метеорологиялық бақылаулардың деректері жиналу, өнделу және әуеайлақ ауа райының ақпаратын дайындау үшін қолайлы түрде сақталу тиіс.
      559. Жаңа әуеайлақтарға және қолданыстағы әуеайлақтардағы қосымша ҰҚЖ қатысты ауа райының деректері мүмкіндігінше осы әуеайлақтарды және ҰҚЖ іске қосуға дейін жиналу тиіс.
      560. Уәкілетті метеорологиялық орган сұраныс бойынша және мүмкіндігінше зерттеу, техникалық зерттеу немесе пайдалану анализ үшін қажетті деректерді кез келген басқа уәкілетті метеорологиялық органға, авиациялық пайдаланушыға және халықаралық аэронавигация мүддесінде пайдаланумен байланысты басқа органдарға ұсынады.
      561. Синоптикалық бөлігімен әуеайлақ метеорологиялық органдары ұшуларды, соның ішінде халықаралық ұшуларды жоспарлау үшін қажетті әуеайлақтар, ұшу аудандары және бағдарлары үшін ауа райының сипаттамасы (анықтамалар) түрінде жасалатын ауа райының ақпаратының дайындығын қамтамасыз етеді.
      562. Ауа райының сипаттамасында келесіні көрсету қажет:
      негізгі ауа райының сипаттамаларын және оның маусымдық өзгерістерін;
      негізгі метеорологиялық элементтердің орта, максималды және минималды мағыналары;
      ұшулардың өндіруіне ықпал ететін ауа райының қауіпті құбылыстары пайда болуының қайталануы, мысалы, бұршақ, найзағайлар, турбуленттік, мұздану және т.б.;
      бір метеорологиялық элемент немесе екі және одан астам элементтер үйлесуінің пайда болуы (мысалы, шектелген көріну мен төмен бұлттылықтың үйлесуі);
      типтік синоптикалық жағдайлар және олармен байланысты метеорологиялық жағдайлар, сондай-ақ осы жағдайларға орографияның ықпалы.
      563. Әуеайлақ ауа райының сипаттамасының кестелеріне жер бетіндегі жел, көріну, бұлттардың саны және биіктігі, температура және атмосфералық қысым туралы деректерді енгізу қажет. Сипаттамаға жергілікті жағдайлардың ықпалында төмен бұлттылық, шектелген көріну, қатты жел және басқа құбылыстар пайда бола алатын секторларды көрсетумен әуеайлақ ауданының топографиялық картасы қоса беріледі.

Қазақстан Республикасының      
азаматтық авиациясына метеорологиялық
қамтамасыз ету ережесіне 1-қосымша 

Әуеайлақта ұшуларды метеорологиялық қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың үлгілік сызбасы

1. Жалпы ережелер

      1) Әуеайлақта ұшуларды метеорологиялық қамтамасыз ету үшін, оның жұмыс мерзіміне метеорологиялық орган жауапты. Метеорологиялық органның пошта мекен-жайы, факс, телефон және басқа деректері.
      2) Әуеайлақтың классы және санаты (қону бағытын көрсетумен), ҰҚЖ бағыты мен көлемі, пайдаланылатын жарық дабыл жабдықтары (қону бағытын көрсетумен). Магниттік қисаюы. Әуеайлақтың ҰҚЖ табалдырығынан асуы.
      3) Метеорологиялық ақпаратпен қамтамасыз етілетін ӘҚБ пункттері, оны көрсету әдістері.
      4) Ауа райының болжамдарымен қамтамасыз ететін тіркелген әуеайлақтар.

2. Метеорологиялық бақылаулар және мәліметтер

      1) Метеорологиялық бақылаулардың пункттері. Метеорологиялық жабдықтардың құрамы және орналасуы. Әр пункттегі бақылаулардың түрлері мен әдістері және оларды жүргізу ерекшеліктері.
      2) Автоматтандырылған метеорологиялық өлшеу және ақпарат жүйелерінің болуы, оларды бақылауларды өндіру және ақпаратты беру барысында пайдалану.
      3) Тұрақты бақылаулардың кезеңдері, түрлері және мерзімдері.
      4) Жергілікті арнайы мәліметтерді шығарудың негізгі критерийлері.
      5) КТА қатысты МРЛ орналасуы, бақылау және МРЛ деректерін ұсыну тәртібі.
      6) Шеңбер биіктігінде және 100 м желдің сипаттамасын белгілеу.

3. Ауа райының авиациялық болжамдары және ескертулері

      1) Әуеайлақтар бойынша TAF болжамдарын жасау мерзімі және әрекет ету кезеңдері. Болжамдарға түзетулерді, сондай ақ өзгерістердің тобын енгізу үшін өлшемдер.
      2) Жасаудың нысаны және мерзімдері, ұшу аудандары және бағдарлары (ЖӘЖ) бойынша болжамдардың әсер ету кезеңдері. Түзетулерді шығару үшін өлшемдер.
      3) Әуеайлақтар бойынша ескертулерді жасау үшін өлшемдер. SIGMET, AIRMET ақпараты. Желдің ауысуы туралы ескертулер.

4. Әуе кемелерінің экипаждарын метеорологиялық ақпаратпен қамтамасыз ету.

      1) АҰЕ және ШҰЕ бойынша ұшуларды орындайтын экипаждары үшін ұсынылатын ұшу құжаттамасының түрлері.
      2) Авиациялық жұмыстарды орындау бойынша ұшуларды метеорологиялық қамтамасыз ету ерекшеліктері.

5. ӘҚБ органдары және басқа қызметтер үшін ақпарат

      1) Қозғалыс қызметінің ауысымдарына консультация беру және нұсқама жүргізуді ұйымдастыру.
      2) ӘҚҰ пункттері үшін ұсынылатын ақпараттың түрлері.
      3) Іздестіру–құтқару қызметі үшін ақпарат.
      4) Апатты жағдай болғанда метеорологиялық органның әрекеттері.

      Әрбір әуеайлақтың метеорологиялық органы, өздігімен сызбалар мен таблицалар қосымша ретінде нұсқау қосады.

      1) Әуеайлақта бақылау пункттерін, ҰҚЖ табалдырығынан және осінен қашықтауды көрсетумен метеорологиялық аспаптарды және жабдықтарды орнату сызбасы.
      2) Көрінудің қалқан-бағыттар және жасанды бағыттардың сызбасы (қоса алу мүмкін).
      3) Әуеайлақта метеорологиялық ақпаратты тарату сызбасы.
      4) қызмет көрсетілетін ӘҚҚК ауданының сызбасы
      5) Қызмет көрсетілетін МДП ауданының сызбасы
      6) ЖӘЖ қызмет көрсетілетін әуе жолдарының сызбасы
      7) ӘК ұшу мен қону үшін әуеайлақтардың минимум кестелері
      8) ҰҚЖ көріну қашықтығын есептеу кестесі (қажет болған жағдайда).

Қазақстан Республикасының      
азаматтық авиациясына метеорологиялық
қамтамасыз ету ережелеріне     
2-қосымша            

Пайдалану жағынан дұрыс болжамдардың дәлдігі

Болжанатын элемент Пайдалану жағынан дұрыс болжамдардың дәлділігі Қамтамасыз етілуі
TAF

Жел бағыты

± 20 градус

80% жағдай

Жел жылдамдығы

± 3 м/с (5 уз)

80% жағдай

Көріну

± 200 м бастап 800 м дейін

± 30% 800 бастап 10 км дейін

80% жағдай

Жауын-шашын, найзағай

Болуы немесе болмауы

80% жағдай

Бұлттардың саны

Бір санат 450 м (1500 фут) төмен, 450 м (1500 фут) және 3000 м (10000 фут) арасында BKN немесе OVC болуы немесе болмауы

70 % жағдай

Бұлттардың биіктігі

± 30 м (100 фут) 300 м(1000 фут) дейін
± 30% 300 м (1000 фут) бастап 3000 м (10000 фут) дейін

70% жағдай

Ауа температурасы

± 10С

70% жағдай

TREND болжамы

Жел бағыты

± 20 градус

90% жағдай

Жел жылдамдығы

± 3 м/с (5 уз)

90% жағдай

Көріну

± 200 м бастап 800 м дейін
± 30% 00 м бастап 10 км дейін

90% жағдай

Жауын шашын, найзағай

Болуы және болмауы

90% жағдай

Бұлттардың саны

Бір санат 450 м (1500 фут) төмен 450 м (1500 фут) және 3000 м (10000 фут) арасында BKN немесе OVC болуы немесе болмауы

90% жағдай

Бұлттардың биіктігі

± 30 м (100 фут) бастап 300 м (1000 фут) дейін
± 30% 300 м (1000 фут) бастап 3000 м (10000 фут) дейін

90% жағдай

Ұшу үшін болжам*

Желдің бағыты

±200

90% жағдай

Желдің жылдамдығы

±3 м/с (5 уз) 14 м/с дейін

90% жағдай

Ауа температурасы

±10С

90% жағдай

Ауаның қысымының көлемі (QNH)

±1 гПа

90% жағдай

Аймақтық болжам (ұшу аудандары бойынша болжам), бағдар бойынша болжам

Биіктіктердегі ауа температурасы

± 20С (900 км үшін орта)

90% жағдай

Биіктіктердегі жел

± 20 км/с (10 уз) (900 км үшін векторлық айырмашылықтың модулі)

90% жағдай

Ұшу бағдары бойынша ауа райының ерекше құбылыстары және бұлттылық

Болуы немесе болмауы
Орналасу жері: ±100 км
Тік ұзақтығы: ±300 м (1000 фут)
Тропопаузаның биіктігі: ±300 м (1000 фут)
Қатты желдің деңгейі: ±300 м (1000 фут)

80% жағдай
70% жағдай
70% жағдай
80% жағдай
80% жағдай

Қазақстан Республикасының      
азаматтық авиациясына метеорологиялық
қамтамасыз ету ережесіне 3-қосымша 

Карталардың және кестелердің үлгілері

      1. Ауа райының ерекше құбылыстары үшін шартты белгілер

FL100 дейін ұшулар барысында ұшу құжаттамасы үшін осы белгі «дауыл желісін» білдіреді.
      Келесі ақпарат картаның жиегінде көрсетілу тиіс: радиоактивті заттардың белгісі; апат болған жердің ендігі\ұзақтығы, апат болған уақыты және күні, қосымша ақпаратқа қатысты NOTAM тексеру.
      Келесі ақпарат картаның жиегінде көрсетілу тиіс: жанар таудың атылу белгісі; жанар таудың атауы және халықаралық нөмірі (егер белгілі болса); ендік/ұзақтық, бірінші атылудың күні және уақыты (егер белгілі болса); жанар тау күліне қатысты SIGMET және NOTAM немесе ASHTAM ақпаратын тексеру.
      Осы белгі ұшақтың суытылған сырты мен жауын шашынмен түйісілгеннен мұздануға жатпайды.
      Арасында құбылыстың болуы күтілетін биіктіктер үшін аңызға сәйкес жоғары шет төменгі шетінің үстінен көрсетіледі.
      2. Алдыңғы шеп, конвергенция аймағы және басқа қолданылатын белгілер

      Белгі секундына 15 м (сағатына 60 км, 30 узлов) жылдамдығымен басымды жерге жақын (кеңістігі бойынша) желге қатысты.
      1) желдің білдіретін көрсеткіштер, оның ағысты ағымдағы барынша жылдамдықты және ол қатысты эшелонды көрсетеді. Маңызды өзгерістер (20 торапқа жылдамдық, 3000 фут (1000 м) – эшелон) екі сызықшамен белгіленеді.
      2) екі сызықшада мысал келтірілген жел жылдамдығы сағатқа 240 км (120 узлов).
      3) ағыстағы ағымның өсін көрсететін қалың сызықша сағатқа 160км (80 узлов) жел жылдамдығы болжанатын нүктелерде басталады\аяқталады.
      3. бұлттарды сипаттау барысында қолданылатын қысқартулар
      1) Түрі
      CI – Шарбы           AS –Биік-қабатты       ST - Қабатты
      CC – Шарбы-будақ     NS – қабатты-жаңбырлы  CU - Будақ
      CS – Шарбы-қабатты   SC – қабатты-будақ     CB – будақ-жаңбырлы
      AC – Биік-будақ

      2) Саны
      Бұлттар, соның ішінде СВ
      FEW – аз (1/8 – 2/8)
      SCT - шашылған (3/8 – 4/8)
      BKN – жыртылған ( 5/8 – 7/8)
      OVCтұтас бұлттылық (8/8)

      Тек қана CB
      ISOL - жеке СВ (оңашаланған) жабыну көлемі 50% кем
      OCNL – жеткілікті бөлінген СВ (кездейсоқ, сирек) жабыну көлемі 50-75%
      FRQ - СВ көп емес бөлінген немесе бөлінусіз (жиі) 75% артық
      EMBD – СВ басқа бұлттардың қабаттарындағы немесе қараңғылықпен жасырылған (бұлттылықтың қабатына енгізілген)
      OBSC – CB қараңғылықтың салдарынан мұнарланған немесе түтін үшін бақылауды қиындататын

      3) Биіктік
      Биіктік SWH және SWM карталарында (жоғары және орта деңгей) эшелондарда (FL), көрсетіледі, жоғары шет төменгі шетінің үстінен көрсетіледі.
      Егер жоғарғы немесе төменгі шеттер карта қолданылатын атмосферадан тыс орналасса, ХХХ пайдаланылады.
      SWL карталарында (төмен деңгей):
      - биіктіктер теңіздің орта деңгейдегі биіктіктер тәрізді көрсетіледі.
      - SFC қысқарту жер бетінің деңгейін белгілеу үшін пайдаланылады.
      4. Арнайы карталарға сызықтарды және жүйелерді салу
1) SWH және SWM үлгілері         – Ауа райының ерекше құбылыстарының
                                 карталары (жоғары және орта деңгей)
Тісті сызықтар                   - ауа райы ерекше құбылыстарының
                                 аймақтарын бөлу
Қалың үзік сызық                 - ТЯН (CAT) аймағының көрінісі
Жел және эшелон
көрсеткішімен жаппай сызық,      - желдің бағытын, сағатқа
                                 километрде жылдамдықты үзілетін
                                 қалың және эшелондағы биіктікті
                                 көрсетумен ағысты ағымның осінің
                                 жағдайы. Ағысты ағымның тік
                                 ұзақтығы эшелоннан төмен                                              көрсетілді, мысалы,
                                 +20/-30 ілеспемен FL 270 жазу
                                 ағыстың биіктігі
                                 FL 240 бастап FL 290 дейін
                                 білдіреді
Стрелкалардағы сандар            - торапта немесе сағатқа км
                                 алдыңғы шептегі жүйесінің қозғалысы
Кішкентай тікбұрыштардағы        - жеке пункттерде эшелондарда
                                 тропопаузаның ішкі ұшу эшалоны
                                 биіктігі, жеке пункттерде ұш
                                 эшелондары мысалы |340|.
                                 Тропопаузаның топографиясы жоғарғы
                                 және төменгі шеті L немесе H
                                 әріптермен тікбұрыштың ішінде ұшу
                                 эшелондарында биіктікті көрсетумен
                                 көрсетіледі
2) SWL үлгісі                    – Ауа райының ерекше құбылыстарының
                                 картасы (төменгі деңгей)

Х                             - гектопаскальда қысым орталығының                                     жағдайы
L                                - төмен қысымның ортасы
H                                - жоғары қысымның ортасы
Тісті сызықтар                   - ауа райының ерекше аумағын бөлу
Жіңішке сызық                    - изотерма биіктігі 00С фут                                            (гектофутта) немесе метрде
                              Ескерту - 00С деңгей |00: 060|
                                 белгілену мүмкін, яғни 6000 фут
                                 биіктікте 00С
Көрсеткіштердегі цифрлар         - фронталды жүйелердің,
                                 депрессиялардың немесе
                                 антициклондардың торапта немесе
                                 сағатқа км қозғалыс жылдамдығы,
Теңіздің күй белгісінің          - фут пен метрде толқындардың жалпы
ішіндегі цифрасы                 биіктігі
Теңіз бетінің температурасы      - теңіз бетінің температурасы 0С
белгісінің үстіндегі цифрасы

Жерге жақын желдің               - секундына метр, с\км және
белгісінің ішіндегі цифрасы      тораптағы жел

3) Көрсеткіштер, қанатқылары бар көрсеткіштер, жалаушалар
- Көрсеткіштер бағытты көрсетеді. Жалаушалардың және\немесе қанатқылардың саны жылдамдыққа сәйкес.
- жалаушалар 50 торапқа немесе 25 с\м (100 км/с) сәйкес.
- қанатқылар 10 торапқа немесе 5 с\м сәйкес(20 км/с). Қанатқының жартысы 5 торапқа немесе 2 с\м (10 км/с) сәйкес.

1). IS үлгісі. Стандартты изобариялық бет үшін биіктіктердегі желдің және температураның картасы. Поляр стереографикалық проекциясы.

2) SWH үлгісі. Ауа райының ерекше құбылыстарының картасы (жоғарғы деңгей). Поляр стереографикалық проекциясы.

3) SWM үлгісі. Ауа райының ерекше құбылыстарының картасы (орта деңгей)

4) SWL үлгісі. Ауа райының ерекше құбылыстарының картасы (төмен деңгей)

5) SWH үлгісі. Ауа райының ерекше құбылыстарының картасы жоғары деңгей 

 

6). SWH + SWM үлгісі. Қазақстан Республикасының ауа райының ерекше құбылыстарының картасы

7) SWL үлгісі. Төменгі деңгей ауа райы ерекше құбылысының картасы. Қазақстан Республикасы.


8) Кесте түріндегі бағдар бойынша ауа райының болжамдары

Төменгі деңгей

КҮНІ…….10 мамыр 2006ж.………..…ТЕҢІЗ ДЕҢГЕЙІНЕН МЕТРДЕГІ БИІКТІК

БАҒДАР……………………………………АҚТӨБЕ-АСТАНА-ПАВЛОДАР……

БОЛЖАМНЫҢ ӘСЕР ЕТУ КЕЗЕҢІ………… 1000 БАСТАП 1600 МСВ ДЕЙІН…………
СИНОПТИКАЛЫҚ ЖАҒДАЙДЫҢ ҚЫСҚАША СИПАТТАМАСЫ
БЕЛСЕНДІ СУЫҚ ФРОНТ АСТАНА АУДАНЫНДА 1200 МСВ, ШЫҒЫСҚА ҚАРАЙ 30 С\КМ ЖЫЛДАМДЫҒЫМЕН АУЫСАДЫ

УЧАСКЕ

АҚТӨБЕ   АСТАНА    ПАВЛОДАР

БИІКТІКТЕГІ ЖЕЛ (ГРАДУС, С\КМ) 3000 М ТЕМПЕРАТУРА 1500 М (ЦЕЛЬСИЯ ГРАДУСЫ) 600 М

280/35 М08
290/25 00
290/20 01

250/45 М03
240/35 04
230/30 08

БҰЛТТЫЛЫҚ

ХХХ
ОТД КД --------
500
2900
РАЗОРВ КЧ ------
600

ХХХ
РЕДК КД -------
300
250
СПЛ СК ------
150

ЖЕРДЕГІ КӨРІНУ


1500 М

АУА РАЙЫНЫҢ ЕРЕКШЕ ҚҰБЫЛЫСТАРЫ

ОРТАША ТУРБУЛЕНТТІК
3000
-------
1500

ЖЕКЕ НАЙЗАҒАЙЛАР
НӨСЕРЛІ ЖАҢБЫР
ОРТАША ХХХ
ҚАТТЫ-------
МҰЗДАНУ 2000
АЛДЫҢҒЫ ШЕПТЕГІ АЙМАҚТА ОРТАША ҚАТТЫ
ТУРБУЛЕНТТІК
ХХХ-------
300

НӨЛДІК ИЗОТЕРМАНЫҢ БИІКТІГІ

1500

2000

ТЕҢІЗДІҢ ОРТА ДЕҢГЕЙІНЕ КЕЛТІРІЛГЕН ЕҢ АЗ ҚЫСЫМ (ММ С.Б.)

755

750

ЖАСАЛДЫ ……В    0900    МСВ    10    мамыр     2006 ж
СИНОПТИК ………………………

Орта деңгей

КҮНІ……10 МАМЫР 2006 ж….………..…ТЕҢІЗ ДЕҢГЕЙІНІҢ
МЕТРДЕГІ БИІКТІК

БАҒДАР………………………………… АҚТӨБЕ - АСТАНА - ПАВЛОДАР………

БОЛЖАМНЫҢ ӘСЕР ЕТУ КЕЗЕҢІ……… 1200 БАСТАП 1600 UTCм ДЕЙІН……….
СИНОПТИКАЛЫҚ ЖАҒДАЙЫНЫҢ ҚЫСҚАША СИПАТТАМАСЫ
БЕЛСЕНДІ СУЫҚ ФРОНТ 1200 UTC АСТАНА АУДАНЫНДА ШЫҒЫСҚА 30 С\КМ АУЫСАДЫ 1600 МСВ ЖӘНЕ АСТАНАНЫҢ ШЫҒЫСЫ ЖАҒЫНДА 120 КМ ШАМАМЕН ОРНАЛАСАДЫ

УЧАСКЕ

АҚТӨБЕ   АСТАНА   ПАВЛОДАР

БИІКТІКТЕРДЕ ЖЕЛ (ГРАДУС, С\КМ) ТЕМПЕРАТУРА (ЦЕЛЬСИЯ ГРАДУСЫ) 300 гПа
400 гПа
500 гПа

290/90 М58
290/70 М46
290/50 М30

250/80 М52
250/60 М40
250/40 М25

АУА РАЙЫНЫҢ ЕРЕКШЕ ҚҰБЫЛЫСТАРЫ ЖӘНЕ ТИІСТІ БҰЛТТЫЛЫҚ

ОРТАША ТУРБУЛЕНТТІК
5400
-------
ХХХ

СИРЕК НАЙЗАҒАЙ
ТУРБУЛЕНТТІК ОРТАШАДАН ҚАТТЫҒА ДЕЙІН
8400
-------
ХХХ

*ТРОПОПАУЗАНЫҢ БИІКТІГІ

-

-

*АҒЫСТЫ АҒЫМ

-

-

ЖАСАЛДЫ 1100 МСВ 10мамыр 2006 ж СИНОПТИК…………………..

* жоспарланған ұшу эшелонынан жоғары, егер көрсетілмесе
**ауа райының ерекше құбылыстарымен байланысты бұлттар ғана көрсетіледі

Қазақстан Республикасының      
азаматтық авиациясына метеорологиялық
қамтамасыз ету ережесіне 4-қосымша  

Ашық мәтін нысанында бағдарлар, ұшу аудандары және АХЖ бойынша ауа райы болжамдарының үлгілері

1. Ашық мәтін нысанында АҰЕ бойынша бағдар бойынша ауа райының болжамы

БҒДР ҚОСТАНАЙ- ҚАРАҒАНДЫ

151000/151600

БИІКТІК ЦИКЛОННЫҢ ТЫЛЫ

БИІК 5000 М 280/60 С\КМ М24
     7000 М 290/110 С\КМ М32
     9000 М 290/140 С\КМ М46

ТРОП 9500 М

АСТАНА – ҚАРАҒАНДЫ СТ 8000 М 290/150 С\КМ
ГРЗ ЧАСТ КД 500/7000

АМСА Қостанай
Синоптик         09.00 UTC 15 шілде
20…ж.
Командир

Болжамның мазмұны:
Қостанай- Қарағанды бағдар бойынша болжам, әсер ету кезеңі 10.00 бастап 16.00 МСВ дейін осы айдың 15 күні;
Синоптикалық жағдай: биіктік циклонның тыл бөлімі;
5000 м биіктікте: желдің бағыты 280 градус, жел жылдамдығы 60 с\км, ауа температурасы минус 240 C;
7000 м биіктікте: желдің бағыты 290 градус, жел жылдамдығы 110 с\км, ауа температурасы минус 320 C;
9000 м биіктікте: жел бағыты 290 градус, жел жылдамдығы 140 с\км, ауа температурасы минус 460 C;
Биіктіктегі тропопауза - 9500 м;
Астана- Қарағанды учаскесінде - ағысты ағым:
8000 м биіктікте желдің бағыты 290 градус, желдің барынша жылдамдығы 150 с\км;
найзағай; будақ-жаңбырлы жиі бұлттылық төменгі шетімен 500 м, жоғары шетімен - 7000 м.

      2. Ашық мәтін нысанында ШҰЕ бойынша бағдар бойынша ауа райының болжамы

      БЕЦ 071                                            МИ-8 22957
АЛМАТЫ 07.00 210 3 С/М ТҮР 10 6/3 БУД 1500 ЖОҒ ОРТ + 29 702

АЛМАТЫ- КВ4143 УЧ 21-24, 33-34ВГ, 35,36-БУРУНДАЙ
* 0800-1400 ШТ КӨТЕРІҢКІ ҚЫСЫМНЫҢ АЛАҢЫ

Биіктіктер бойынша және          1000 м 1500 м 2000 м 3000 м 4000 м
желдің (С\КМ)
температураның (0С)   270 20+17 270 20+17 250 20+12 250 20+5 250 30-4
биіктігі

ЖЕРГЕ ЖАҚЫН ЖЕЛ 260 6 ПОР 11С/М/ТҮР 10 НАЙЗАҒАЙ ОШАҚТАРЫ/МАСС НӨСЕРЛІ ЖАҢБЫР ЖИІ КД 8000/3500 ТЕҢІЗ ДЕҢГЕЙІНЕН ТҰТАС ВСПС ОРТАША ТУРБУЛЕНТТІК ҚАБАТ 6000/ЖЕР НУЛЬ 3500 Г/П ЖОҒАРЫ 3500 ЖАБЫҚ Р МИН 758 ММ

АЛМАТЫ 2706/2806 230 5 С/М/ ТҮРІ 10 ШАШЫЛҒАН БЖ 1500 ЖЫРТЫЛҒАН 3000 УАҚЫТ 2707/2716 280 6 ҚАРҚ 11 С\М НАЙЗАҒАЙ

БУРУНДАЙ /БАҒДАРЛЫ/ 2707/2716 140 6 С/М ТҮРІ 10 ШАШЫЛҒАН БЖ 1500 ЖЫРТЫЛҒАН 3000 УАҚ 2707/2716 260 6 ҚАРҚ 11 С/М НАЙЗАҒАЙ

СИНОПТИК          07.00 UTC 27 шілде         20,, ж АЛМАТЫ АМО

БРИФИНГ
РАДИООПЕРАТОР
КВС

      3. ӘҚБ ӘҚ Алматы орталығының ЖДП аймақтары бойынша ауа райының болжамы

А СЕКТОРЫ /жазық дала/
0600-1200 ШТ ТӨМЕН ҚЫСЫМНЫҢ АЗГРАДИЕНТТІ АЛАҢЫ

ЖЕЛДІҢ БОЛЖАМЫ (С\КМ)          1000м     1500м      2000м
ЖӘНЕ ТЕМПЕРАТУРАНЫҢ          НСТ 10+22 НСТ 10+20  НСТ 10+16
(град.) БОЛЖАМЫ
ТҮР 3000 Ә\МАСС ОШАҚТАРЫ НӨСЕРЛІ ЖАҢБЫР СИРЕК БЖ 600/7000 ЖЕР БЕТІНІҢ ҮСТІНДЕ ЖЫРТЫЛҒАН ОРТАША ТУРБУЛЕНТТІК ҚАБАТ 3000/ЖЕР 3500 НУЛЬ 755ММ Р МИН

B F СЕКТОРЫ /2000 м дейін таулар/
0600-1200 ШТ ТӨМЕН ҚЫСЫМНЫҢ АЗГРАДИЕНТТІ АЛАҢЫ

БИІКТІКТЕР БОЙЫНША ЖЕЛДІҢ (С\КМ) ТЕМПЕРАТУРАСЫ (град.) БОЛ
  1000 м    1500 м    2000 м  3000 м     4000 м
НСТ 10+22 НСТ 10+20 НСТ 10+16 НСТ 20+3 220 30-5

ТҮР 5000 Ә\МАСС ОШАҚТАРЫ НӨСЕРЛІ ЖАҢБЫР ЖИІ БЖ 8000/1500 ТЕҢІЗ ДЕҢГЕЙІНДЕ ЖЫРТЫЛҒАН ВСПC ОРТАША ТУРБУЛЕНТТІК ҚАБАТ 4000/ЖЕР НУЛЬ 3500 Г/П 1500ЖОҒАРЫ ЖАБЫҚ Р МИН 755 ММ

С D СЕКТОРЫ/ 2000м жоғары таулар/
0600-1200 ШТ ТӨМЕН ҚЫСЫМНЫҢ АЗГРАДИЕНТТІ АЛАҢЫ

БИІКТІКТЕР БОЙЫНША ЖЕЛДІҢ (с\КМ/) ТЕМПЕРАТУРАСЫ (град.)БОЛ
  1000 м     1500 м   2000 м    3000 м    4000 м
НСТ 20+27  НСТ 20+25 НСТ 10+18 НСТ 20+5  220 30-7

ТҮР 10 Ә\МАСС ОШАҚТАРЫ НАЙЗАҒАЙ НӨСЕРЛІ ЖАҢБЫР АЗ/2/ РД 2000/1500 ЖИІ БЖ 8000/2500 ТЕҢІЗ ДЕҢГЕЙІНДЕ ЖЫРТЫЛҒАН ВСПС ОРТАША ТУРБУЛЕНТТІК ҚАБАТ 6000/ЖЕР НУЛЬ 3700 Г/П ЖОҒАРЫ 2500 ЖАБЫҚ РМИН 758 ММ

СИНОПТИК                                               АЛМАТЫ АМО
КҮНІ ЖӘНЕ УАҚЫТЫ 05.00 UTC 30 МАМЫР 2006 Ж

      4. АХЖ бойынша ауа райының болжамы

1, 2, 3 аудандар бойынша ауа райының болжамы
130700/131300

Циклонның тыл бөлімі. Қарабұтақ - Эмбу-Уил арқылы толқындармен салқын фронт. Шығысқа бағыттануы 30 с\км

Желдің және (градус пен с\км)          4000м             220 30 - 05
Температураның болжамы                 3000м             НСТ 20 + 03
(Цельсия градусы)                      2000м             НСТ 20 + 16
                                       1500М             НСТ 20 + 19
                                       1000М             НСТ 20 + 20
Жердегі жел 180 9 с\м түр 5000 нашар нөсерлі жаңбыр шашылған 2000/500 сирек 8000/1000 жер бетіне қатысты тем-ра 250С Нуль 3000 Рмин 763

Синоптик                 Ақтөбе АМСА
Уақыт және күні 06.00    13 маусым 2006 ж

Қазақстан Республикасының      
азаматтық авиациясына метеорологиялық
қамтамасыз ету ережелеріне 5-қосымша

GAMET ақпаратына қатысты талаптар

      1. GAMET нысандағы болжам көрсетілген тәртіпте келесі ақпаратты қамтиды:


Деректер түрінің көрсеткіші

FA - GAMET ақпарат үшін

A1A2

Елдің немесе аумақтың көрсеткіштері

RS – Еуропа аумағы
RA – Азия аумағы
KZ – Қазақстан Республикасы

ii

Парақтың нөмірі (31)

Өңірлік пайдалану үшін

Ескерту – парақ нөмірі келесі мағыналарды қабылдауға мүмкін: ii = 31 - 40.

      ДМҰ атауы: T1T2A1A2ii CCCC YYGGgg
CCCC - осы мәліметті тарататын байланыс орталығының орналасу жерінің индексі (ИКАО);
YYGGgg – уақыт/күні тобы, онда YY - күн, GGgg – GAMET мәліметті таратудың UTC сағат пен минутадағы уақыты;
Мысалдар:
FARS31     RUАА     121200;
FARА31     ALAC     110010;
FAKZ31     UAAA     110010.
      1) Кіші биіктіктерде ұшулар үшін аймақтық болжам жататын ұшу ақпарат ауданына қызмет көрсететін ӘҚҚК органының орналасу жерінің көрсеткіші (YUCC);
      2) мәліметтік шартты белгісі: «GAMET»;
      3) UTC әсер ету кезеңін көрсететін «күн – уақыт» топтары, «VALID 220600/221200»;
      4) мәліметті дайындаған метеорологиялық органның орналасу жерінің көрсеткіші, одан кейін дефис тұрады, «YUDO -»;
      5) келесі жолақта – Кіші биіктіктерде ұшулар үшін аймақтық болжам шығатын ұшу ақпарат ауданының немесе оның қосымша ауданының атауы, «AMSWELL FIR/2 BLW FL120»;
      6) келесі жолақта – «SECN 1» қысқартуды пайдаланумен болжамның бірінші бөлімінің басталуын көрсетуі;
      7) секундына 15 м асатын кең кеңістікте жерге жақын желдің орта жылдамдығы, «SFC WSPD: 10/12 18 МPS»;
      8) кең кеңістікте жер бетіндегі 5000 м кем көріну, соның ішінде көрінуді төмендету шарттаған құбылыстар, «SFC VIS: 06/08 3000M BR N OF N51»;
      9) ауа райының ерекше құбылыстар (SIGMET мәлімет шығарылғанға қатысты құбылыстардан басқа), «SIGWX: 11/12 ISOL TS»;
      10) таулардың жабылуы, «MT OBSC: MT PASSES S OF N48 OBSC»;
      11) (AGL) жер бетінен немесе теңіздің орта деңгейінен(AMSL) 300м төменгі шетінің биіктігімен немесе кең кеңістікте шашылған, жыртылған немесе тұтас бұлттылық немесе (және) олардың төменгі және жоғарғы шеттерінің биіктігін көрсетумен кез келген будақ-жаңбырлы (СВ  немесе көлемді будақ (TCU) бұлттардың пайда болуы, «SIG CLD: 06/09 OVC 200/800 M AGL N OF N51 10/12 ISOL TCU 400/3000 M AGL»;
      12) мұздану (конвективті бұлттарда пайда болатыннан және SIGMET мәлімет шығарылған қатты мұзданудан басқа), «ICE MOD FL050/080»;
      13) турбуленттік (конвективті бұлттарда пай болатыннан және SIGMET мәлімет шығарылған қатты турбуленттіктен басқа), «TURB: MOD ABV FL090»;
      14) таулы толқын (SIGMET мәліметі шығарылған қатты таулы толқыннан басқа), «MTW: MOD ABV FL080 E S OF N63»;
      15) аймақты болжам әсер ететін ұшу ақпаратының тиісті ауданына немесе оның қосымша аудандарына қатысты SIGMET мәліметі, «SIGMET APPLICABLE: 3,5»;
      16) келесі жолақта – «SECN II» қысқартуды пайдаланумен аймақтық болжамның екінші тарауының басталуын көрсету
      17) қысым орталықтары, фронттар және олардың күтілетін ауысуы, «PSYS 06L 1004 HPA N5130 E01000 MOV NE 25 KMH WKN»;
      18) биіктіктерде, ең құрығанда келесі абсолюттік биіктер үшін жел және ауа температурасы: 600, 1500, 3000м, «WIND/T: 600M 270/70KMH PS03 1500M 250/80 KMH MS02 3000M 240/85KMH MS11»;
      19) 11) тармақшадан басқа жер бетінен (AGL) немесе теңіздің орта деңгейінен (AMSL), бұлттардың төменгі және жоғарғы шеттерінің биіктіктерін, түрін, санын көрсетумен бұлттылық туралы ақпарат, «CLD: BKN SC 900/2400 M AGL»;
      20) жер бетінің деңгейінен (AGL) немесе теңіздің орта (AMSL) деңгейінен 00 деңгейлердің биіктігін көрсету, егер ол \олар болжам берілетін ауа кеңістіктің жоғары шетінен төмен болғанда, «FZLVL: 1000M AMSL»;
      21) әсер ету кезеңінің ішінде болжанатын QNH ең аз мағынасы, « NM QNH: 1004 HPA»;
      22) егер өңірлік аэронавигациялық келісіммен талап етілсе, теңіз бетінің және теңіз жағдайының температурасы, «SEA: T15 HGT 5M»;
      23) жанартаудың жану орны, күл бұлтын жасайтын, жанартау атауы және бірінші атқылаудың уақыты, егер белгілі болса, «VT MT KLYUCHEVSKOY PSN N5603 E16039 ERUPTION VA CLD TOP 7000M MOV NE».
      2. GAMET болжамының барлық тармақтары жаңа жолақтан басталады.
      3. Қауіпті құбылыстардың болуы күтілмеген немесе олар SIGMET мәліметіне енгізілген жағдайда аймақтық болжамнан жоғарыда көрсетілген 7)-15) тармақшалар енгізілмейді. Қауіпті құбылыстар пайда болмаған және ешқандай SIGMET ақпараты қолданылмаса ос тармақтың 7)-15) барлық тармақшалары «HAZARDOUS WX NIL» - ауа райының қауіпті құбылыстары жоқ – деген терминмен жазылады.
      4. Қауіпті құбылыстар GAMET болжамына енгізілген жағдайда, бірақ ол болмаған немесе бұдан әрі болжанбаса, тиісті метеорологиялық элементі өзгертетін GAMET AMD түзету шығарылады.

GAMET аймақтық болжамының мысалысы

YUCC GAMET VALID 220600/221200 YUDO–
AMSWELL FIR/2 BLW FL100
SECN I
SFC WSPD: 10/12 18MPS
SFC VIS: 06/08 3000M BR N OF N51
SIGWX: 11/12 ISOL TS
MT OBSC: MT PASSES S OF N48
SIG CLD: 06/09 OVC 300/600 M AGL N OF N51 10/12 ISOL TCU 300/3000 M AMSL
ICE: MOD FL050/080
TURB: MOD ABV FL090
SIGMETS APPLICABLE: 3,5
SECN II
PSYS: 06 L 1004 HPA N5150 E01000 MOV NE 25KМН WKN
WIND/T: 600M 270/70 KMH PS03 1500M 250/80 KMH MS02 3000M 240/85KMH MS11
CLD: BKN SC 800/2400 M AMSL
FZLVL: 1000M AMSL
MNM QNH: 1004 HPA
SEA: T15 HGT 5M
VA: NIL=

Мазмұны:
      100 эшелоннан төмен ұшу ақпаратының ауданы AMSWELL* (РЦ атауы YUCC – AMSWEL) екі қосымша аудан үшін Донлон/халықаралық әуежайдың метеорологиялық органмен (YUDO) жасалған кіші биіктіктерде (GAMET) ұшулар үшін аймақтық болжам әсер ету кезеңі осы айдың 22 күні 06.00 UTC бастап 12.00 UTC дейін.

1 тарау:


Жерге жақын желдің жылдамдығы:
(SFC WSPD)

10.00 мен 12.00 UTC арасында секундына 18 м;

Жер бетіндегі көріну:
(SFC VIS)

06.00 және 08.00 UTC арасында солтүстік ендіктен 51 градуста солтүстікке 3000 м (мұнар нәтижесінде);

Ауа райының ерекше құбылыстары:
(SIGWX)

11.00 мен 12.00 UTC арасында жеке (оқшауланған) найзағайлар;

Таулардың жабылуы:
(MT OBSC)

С.е. 48 градус оңтүстікке қарай таулар

Маңызды бұлттылық:
(SIG CLD)

06.00 мен 09.00 UTC арасында 300 м төменгі шетімен және 600 м жоғары шетімен теңіздің орта деңгейінен солтүстікке с.е. 51 градус; 10.00 мен 12.00 UTC арасында оқшауланған 300 м төменгі шетімен және теңіздің орта деңгейінен 3000 м жоғары шетімен көлемді – будақ мұнар тәрізді бұлттар

мұздану:
(ICE)

050 және 080-дағы орташа ұшу эшелондарының арасында

турбуленттік:
(TURB)

090 ұшу эшелонынан жоғары орташа (минимум 100 ұшу эшелонына дейін);

SIGMET мәліметі:
(SIGMETS APPLICABLE)

SIGMET 3-ші және 5-ші мәліметі тиісті қосымша аудан үшін әсер ету белгіленген мерзімнің ішінде күші бар.

II Тарау:


Барилік жүйелер:
(PSYS)

С.е. 51050 нүктесінде 06.00 UTC төмен қысымның орталығы 1004 гектопаскаль, 100.00' в.д.; солтүстік–шығыс бағытта сағатына 25 км жылдамдығымен ауысу және әлсірету күтіледі

Жел мен температура
(WIND/T)

Теңіз деңгейінде 600 м биіктікте жел бағыты 270 градус, жел жылдамдығы сағатына 70 км, температура плюс 30С; теңіз деңгейінде 1500 м биіктікте желдің бағыты 250 градус, жел жылдамдығы сағатына 80 км, температура минус 20С; теңіз деңгейінен 3000 м биіктікте. Жел бағыты 240 градус, жел жылдамдығы сағатына 85 км, температура минус 110С

бұлттылық:
(CLD)

Теңіздің орта деңгейінен 800 м төменгі шетімен және 2400 м жоғарғы шетімен жыртылған қабатты – будақ бұлттар;

Нөлдік изотерманың биіктігі:
(FZLVL)

Жер деңгейінен 1000 м;

QNH ең аз мағынасы:
(MNM QNH)

1004 гектопаскаль;

теңіз:
(SEA)

Температура 150С; теңіздің күй жайы (толқындардың биіктігі) 5 м;

Жанар тау күлі:
(VA)

Жоқ

Қазақстан Республикасының    
азаматтық авиациясына метеорологиялық
қамтамасыз ету ережелеріне 6-қосымша

Ағылшын тілінде әуеайлақ бойынша ескертулерді жасау үлгісі (AD WRNG)

Код элементі

Толық мазмұны

Нысан

Мысалы

Орналасу жерінің көрсеткіші

Әуеайлақтың орналасу жерінің көрсеткіші

Nnnn

UAAA

Мәліметтің түрін идентификациялау

Мәліметтің түрі және реттік нөмірі

AD WRNG n

AD WRNG 2

Әсер ету мерзімі

Әсер ету мерзімінің күні және мерзімі

VALID nnnnn/nnnnn

VALID
210800/211200

Әуеайлақ бойынша ескертуді жою тәртібі үлгінің соңында берілді

Құбылыс

Әуеайлақ бойынша ескертуді шығаруды шарттаған құбылыстың сипаттамасы

(HVY)TS, SN, FZRA, FZDZ, (HVY)SS, DS, SA, DU, SQ, SFC WSPD nn(n)MPS
MAXnn(n),
SQ, немесе FROST, немесе VA, немесе 32 белгіге дейін еркін мәтін

VRB17MPS TSSQ
SFC WSPD 20MPS
HVY SN VIS 0800 M

Бақыланатын немесе болжанатын құбылыс

Ақпарат бақылаудың деректері немесе ол болжам болып табылатыны туралы көрсеткіш

OBS (ATnnnnZ), немесе FCST

OBS AT1200Z FCST

Қарқындылықтың өзгерілуі

Қарқындылықтың күтілетін өзгерісі

INTSF, WKN, NC

INTSF,
WKN,
NC

Немесе

Әуеайлақ бойынша ескертуді жою

Оның идентификациясын көрсетумен әуеайлақ бойынша ескертуді жою

CNL AD WRNG nnnnnnn/nnnnnn

CNL
AD WRNG 2 210800/211200

UAAA AD WRNG 2 VALID 211000/211400 - HVY SN VIS 0800M FCST NC

      Алматы АМО бойынша есеп бойынша екінші ескерту жасалды, 21 күнінің, 10.00 UTC бастап 14.00 UTC дейін күші бар: Алматы әуеайлағында 0800м көрінуімен қатты қар болжанады, қарқындылық өзгеріссіз.

Қазақстан Республикасының      
азаматтық авиациясына метеорологиялық
қамтамасыз ету ережелеріне 7-қосымша 

SIGMET және AIRMET ақпараттарына қатысты талаптар

      1. SIGMET мәліметі көрсетілген тәртіпте орналасқан келесі ақпаратты қамтиды:
      1) ұшу ақпарат ауданына қызмет көрсететін ӘҚҚК органының немесе SIGMET мәліметі жататын диспетчерлік органның орналасу жерінің көрсеткіші, (YUCC);
      Әуе кеңістігі ұшу ақпарат ауданына ҰАА (FIR) және ұшу ақпараттың жоғарғы ауданына ҰАЖА (UIR), бөлінген жағдайда SIGMET осы ҰАА қызмет көрсететін ӘҚҚК органының орналасу жерін көрсеткішімен белгілейді. Дегенмен, SIGMET мәліметі ҮАА ҰАЖА бүйірлік шеттерінің шеңберінде барлық әуе кеңістігіне қатысты. SIGMET мәліметін шығарған осы метеорологиялық құбылыс әсер ететін нақты аймақтар және(немесе) ұшу эшелондары мәліметтің мәтінде көрсетіледі:
      2) мәліметтің шартты белгісі және реттік нөмірі, SIGMET 5;
      SIGMET мәліметтердің тұру тәртібі цифрмен немесе цифрлар мен әріптер әдісімен көрсетіледі:
      3) UTC әсер ету кезеңін көрсететін «күн - уақыт» тобы, VALID 221215/221600;
      4) мәліметті дайындаған метеорологиялық бақылау органының орналасу жерінің көрсеткіші, одан кейін – кіріспені мәтіннен бөлу үшін: YUDO-;
      5) келесі бетте – ұшу ақпарат ауданының (FIR) немесе әуеайлақтың диспетчерлік ауданының (TMA) немесе SIGMET мәліметі шығарылатын қону және ұшу ауданының (CTA) атауы: UACC ASTANA FIR, UAAA ALMATY TMA);
      6) 337-тармағында келтірілген тізбеге сәйкес SIGMET мәліметті шығаруды шарттаған құбылыстар және құбылыстардың сипаттамасы;
      7) нақты – OBS қысқартуды пайдалану, болжанатын құбылыс - FCST қысқартуды пайдалану және қажет бойынша UTC бақылау уақыты;
      8) орналасу жері (мүмкіндігінше ендікті және ұзақтықты көрсетумен және (немесе) халықаралық жоспарда танымал пункттерді немесе георгафиялық атауларды көрсетумен) және эшелон: FCST TOP 9000 M (FL 300). N OF N43 AND W OF E073;
      9) сағатқа километрде немесе торапта көрсетілген ауысу немесе күтілетін ауысу: MOV E 40 KMH;
      10) INTSF, WKN немесе NC қысқартуларды пайдаланумен қарқындылықтың өзгерілуі;
      2. ауданда найзағайлар және будақ-жаңбырлы бұлттарды санау қажет:
      1) мұнар әсерінен жасырылған немесе қараңғылықтан бақылау көрінбесе, жасырынды;
      2) бұлттардың қабаттар арасында бекітілген және жеңіл анықталмаса, маскаланған (EМBD);
      3) әсер ету ауданының немесе болжанатын әсер ету (белгіленген уақытта немесе болжамның әсер ету кезеңінің ішінде) алаңның 50% барынша жабылған жеке элементтерден тұратын жеке, оқшауланған (ISOL ;
      4) әсер ету ауданының немесе болжанатын әсер ету (белгіленген уақытта немесе болжамның әсер ету кезеңінің ішінде) алаңның 50-75% барынша жабылған жеке элементтерден тұратын, сирек (OCNL);
      5) аудан шегінде көршілес найзағай фронттар арасындағы аралық әсер ету аудан немесе осы құбылыстың болжанатын әсер ету алаңдары максималды 75% астам жабылған жиі (FRQ).
      3. кейбір фронт бойы жеке бұлттар арасындағы маңызды емес аралықтармен немесе осы аралықтардың болмау жағдайда найзағай қызметін білдіретін дауыл желісі (LSQ).
      4. қажет болғанда найзағай қызметін сипаттау үшін пайдаланатын бұршақ (GR)
      5. қатты және орташа турбуленттікті (SEV/MOD TURB) кіші биіктіктерде турбуленттікке, жерге жақын қатты желге, құйын ағыспен немесе бұлттылықта немесе одан тыс турбуленттікке жатқызу қажет (САТ). Конвективті бұлттармен байланысты турбуленттікті көрсету қажет емес.
      6. Қатты және орташа мұздануды (SEV/MOD ICE) конвективті бұлттардан тыс мұздануға жатса көрсету қажет. Қататын жаңбыр (FZRA) өте суыған жаңбырға байланысты қатты мұзданудың жағдайларына жатқызу қажет.
      7. Таулы толқынды (MTW) мыналарды санау қажет:
      1) қатты, егер төменге ағатын секундына 3,0 м (600 фут/мин) немесе одан астам жылдамдығымен тасқынмен немесе қатты турбулентті болжанса;
      2) орташа, егер төменге ағатын секундына 1,75-3,0 м (350-600 фут/мин) жылдамдығымен және/немесе орташа турбуленттік болжанса.

Қазақстан Республикасының      
азаматтық авиациясына метеорологиялық
қамтамасыз ету ережелеріне 8-қосымша 

Жерге жақын желдің жылдамдығы
- кең кеңістікте жерге жақын желдің орташа жылдамдығы секундына 15 м астам

SFC WSPD
(+ жел жылдамдығы және өлшеу бірліктері)

Жер бетіндегі көрінуі
- кең кеңістікте көріну 5000 м кем, соның ішінде көрінуді нашарлататын ауа райының құбылыстары

SFC VIS
(+ төменде аталған ауа райының құбылыстарының бірі:
DZ, RA, SN, SG, PL, IC, GR, GS, FG, BR, SA, DU, HZ, FU, VA, PO, SQ, FC, DS немесе SS)

Найзағайлар
- бұршақсыз жеке найзағай
- бұршақпен жеке найзағай
- бұршақсыз сирек найзағай
- бұршақпен сирек найзағай

ISOL TS
ISOL TSGR
OCNL TS
OCNL TSGR

Таулардың жабылуы
- таулар жабық

MT OBSC

Бұлттылық
- жер деңгейінен 300 м кем төменгі шегінің биіктігімен кең кеңістікте жыртылған немесе тұтас бұлттылық:
- жыртылған

BKN CLD
(+ төменгі және жоғарғы шектерінің биіктігі және өлшеу бірліктері)

- тұтас

OVC CLD
(+ төменгі және жоғарғы шектерінің биіктігі және өлшеу бірліктері)

- будақ–жаңбырлы бұлттар
а) жеке
б) сирек
в) жиі

SOL CB
OCNL CB FRQ CB

- мұнар тәрізді будақ бұлттар
(көлемді будақ)

FRQ CB

а) жеке
б) сирек
в) жиі

ISOL TCU
OCNL TCU
FRQ TCU

Мұздану
- орташа мұздану
(конвективті бұлттарды пайда болатын мұзданудан басқа)

MOD ICE

Турбуленттік
- орташа турбуленттік
(конвективті бұлттарды пайда болатын турбуленттіктен басқа)

MOD TURB

Таулы толқын
- орташа таулы толқын

MOD MTW

Қазақстан Республикасының      
азаматтық авиациясына метеорологиялық
қамтамасыз ету ережелеріне 9-қосымша 

SIGMET және AIRMET мәліметтерді жасау тәртібі

Кодтың элементі

Толық мазмұны

Нысаны

Мысалдар

ҰАА/СТА орналасу жерінің көрсеткіші

ҰАА/СТА қызмет көрсететін және SIGMET/AIRMET ақпаратты қатысты ӘҚҚК органының орналасу жерінің көрсеткіші.

nnnn

UAAA
UATT
UACC

Идентификациялау

Идентификациялау және мәліметтің реттік нөмірі

SIGMET n
AIRMET n

SIGMET 2
SIGMET А2
AIRMET В5

Әсер ету кезеңі

МСВ әсер ету кезеңін көрсететін «күн-уақыт» тобы

VALID
nnnnn/nnnnn

VALID211300/211700
VALID071215/071600
VALID252200/260200

Орналасу жерінің көрсеткіші

Бөлетін дефиспен мәліметті жіберушінің орналасу жерінің көрсеткіші

nnnn-

UAAA–
UATT-
UACC-

ҰАА/СТА атауы немесе әуе кемесін идентификациялау

SIGMET/AIRMET мәліметтері жіберілген ҰАА/СТА атауы және орналасу жерінің көрсеткіші

nnnn nnnnnnnnnn
FIR

TMA
CTA

UAAA ALMATY FIR
UACC ASTANA
СТА
UACC ASTANA
FIR

Кодтың элементі

Толық мазмұны

Нысан

Мысалдар

Құбылыс

SIGMET шығарылуына себеп болған құбылыстың сипаттамасы






OBSC TS (GR),
EMBD TS (GR),
FRQ TS (GR), SQL TS (GR),
SEV TURB,
SEV MTW,
SEV ICE,
SEV ICE (FZRA),
HVY DS, HVY SS,
VA CLD
RDOACT CLD

OBSC TSGR
EMBD TSGR
FRQ TS
SEV TURB
SEV MTW
SEV ICE
VA CLD
VA ERUPTION
MT ASHVAL
PSN S15
RDOACT CLD

AIRMET шығарылуына себеп болған құбылыстың сипаттамасы

SFC WSPD (+ жел жылдамдығы және КМH немесе KТ өлшеу бірліктері), SFC VIS (+ М көріну) + төменде аталған құбылыстардың бірі немесе олардың үйлесімі: DZ, RA, SN, SG, PL, IC, GR, GS, FG, BR, SA, DU, HZ, FU, VA, PO, SQ, FC, DS (SS);
Найзағай: ISOL TS, OCNL TS, ISOL TSGR, OCNL TSGR;
Бұлттар: BKN CLD, OVC CLD (+ төменгі және жоғарғы шеттерінің биіктігі және өлшеу бірліктері),
ISOL CB, OCNL CB, FRQ CB, ISOL TCU, OCNL TCU, FRQ TCU, MT OBSC;
MOD TURB, MOD MTW,  MOD ICE.

SFC WSPD 17MPS
MOD MTW
MOD TURB
MOD ICE
ISOL CB, ISOL TS
BKN CLD 100/900M
BKN CLD 400/3000FT
OVC CLD 200/ABV3000M,
OVC CLD 900/ABV1000FT
МТ ОBSC
SMELL SU
RDOACT CLD

Кодтың элементі

Толық мазмұны

Нысаны

Мысалдар

Бақыланатын немесе болжанатын құбылыс

Құбылыс бақыланды немесе болжанды (қай уақытта)

OBS (AT nnnnZ);
FCST

OBS AT 1205Z
FCST

Орналасу жері

Халықаралық танымал пункттерін немесе географиялық орындарының ендік пен ұзақтығын көрсетумен орналасу жері

Nnn(nn) Wnnn(nn);
Nnn(nn) Enn(nn);
Snn(nn) Wnn(nn);
Snn(nn) Enn(nn)
N OF Nnn(nn); S OF Nnn(nn); …,
N OF LINE …,
WI Nnn(nn)…,
N OF nnnnnnnnnn, …

N OF N42
W OF E070,
Е OF FIR,
E OF LINE N2520,
WI N6030 E02530-
N4255 E07030 – N4500 E07800

Деңгей

Ұшу эшелоны және ұзақтығы

FLnnn; FLnnn/nnn;
TOP FLnnn; ABV FLnnn BLW FLnnn CB TOP FLnnn,
WI nnnKM OF CENTRE

FL100/150,
ABV FL150, SFC/FL100
CB TOP FL500 WI 270 KM OF

Ауысу немесе күтілетін ауысу

Компастық сегіз румабаларының бірін немесе стационарлық орналасу жерін көрсетумен ауысу (бағыты мен жылдамдығы)

MOV N (nnKMH);
MOV N E (nnKMH);
MOV E (nnKMH);
MOV SE (nnKMH);
MOV S (nnKMH);
MOV SW (nnKMH);
MOV W (nnKMH)
STNR

MOV NE
30 KMH
STNR

Қарқындылықты өзгеріс

Қарқындылықтың күтілетін өзгеріс

INTSF, WKN, NC

WKN
INTSF
NC

Болжанатын жердің орналасуы

SIGMET мәліметі әсер ету кезеңінің соңында жанар тау бұлтының болжанатын орналасу жері

FCST nnnnZ TC CENTRE Nnn(nn)
Snn(nn) Wnn(nn) Enn(nn)


SIGMET/
AIRMET мәліметті жою

Оның идентификациясын көрсетумен SIGMET мәліметін жою

CNL SIGMET (nn)n
nnnnnn/nnnnnn

CNL SIGMET1 2211300/211700

Оның идентификациясын көрсетумен AIRMET мәліметін жою

CNL AIRMET (nn)n
nnnnnn/nnnnnn

CNL AIRMET2
151520/151800

Қазақстан Республикасының      
азаматтық авиациясына метеорологиялық
қамтамасыз ету ережесіне 10-қосымша 

Ағылшын тілінде әуеайлақта желдің ауысуы туралы ескертулерді және хабарландыруды жасау үлгісі (WS WRNG)

Код элементі

Толық мазмұны

Нысан

Мысалы

Орналасу жерінің көрсеткіші

Әуеайлақ орналасу жерінің көрсеткіші

Nnnn

UAAA

Мәліметтің түрін идентификациялау

Мәліметтің түрі және реттік нөмірі

WS WRNG n

WS WRNG 1

Қолдану мерзімі

Шығарудың уақыты және күні және қолданылғанда МСВ әсер ету мерзімі

nnnnnn (VALID TL nnnnnn)
немесе
VALID nnnnnn/
Nnnnnn

211230 VALID TL 211330
211200 VALID
221215/221315

Желдің ауысуы туралы ескертулерді және хабарландыруды жою тәртібі үлгінің соңында берілді

Құбылыс

Құбылысты және оның орналасу жерін идентификациялау

(MOD) немесе (SEV) WS IN APCH; (MOD) немесе (SEV) WS (APCH) RWYnnn; немесе
(MOD) немесе (SEV) WS IN CLIMB-OUT (RWYnnn),
LNDG
MBST IN APCH, MBST CLIMB-OUT RWYnnn

WS IN APCH RWY05,
MOD WS RWY23,
WS IN CLIMB-OUT,
SEV WS IN CLIMB-OUT,
WS IN LNDG
MBST APCH RWY05,
MBST IN CLIMB-OUT

Бақыланатын, хабарланатын немесе болжанатын құбылыс

Құбылыс бақыланатын, немесе ол туралы хабарланатыны, немесе болжанатын, немесе оның жалғасуы күтілетін туралы көрсеткіш

REP AT nnnn
nnnnnnnn
OBS (AT nnnn)
FCST

REP AT1510 B747
OBS AT1205
FCST

Құбылыс туралы толық ақпарат

Желдің ауысуы туралы ескертуді шығаруға себеп болған құбылыстың сипаттамасы

SFC WIND:
nnn/nnMPS
nnnM WIND:
nnn/nnMPS

SFC WIND:
320/05MРS
500M – WIND:
360/20MPS

Немесе

Желдің ауысуы туралы ескертуді жою

Оның идентификациясын көрсетумен желдің ауысуы туралы ескертуді жою

CNL
WS WRNG n
nnnnnn/nnnnnn

CNL
WS WRNG 1
211230/211330

      UAAA WS WRNG 1 211200 VALID 211230/211330 SEV WS IN CLIMB-OUT FCST
      Алматы АМО нөмір 1 желдің ауысуы туралы ескерту жасалды, 21 күні 12.00 UTC шығарылды, 12.30 МСВ бастап 13.30 МСВ дейін әрекет ету кезеңі, биіктікті алу барысында желдің қатты ауысуы болжанады.