Ормандардағы өрт қауіпсіздігі қағидаларын бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 23 қазандағы № 18-02/942 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылы 3 желтоқсанда № 12351 болып тіркелді.

      Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 8 шiлдедегі Орман кодексiнің 63-бабы 2-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

      1. Қоса беріліп отырған Ормандардағы өрт қауіпсіздігі қағидалары бекітілсін.

      2. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитеті заңнамада белгіленген тәртіппен:

      1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін;

      2) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде оның көшірмесінің мерзімді баспа басылымдарына және "Әділет" ақпараттық-құқықтық жүйесінде ресми жариялауға жіберілуін;

      3) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің интернет-ресурсында және мемлекеттік органдардың интранет-порталында орналастырылуын қамтамасыз етсін.

      3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы вице-министріне жүктелсін.

      4. Осы бұйрық алғаш ресми жарияланған күннен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

      Министр А. Мамытбеков

      "КЕЛІСІЛГЕН"

      Қазақстан Республикасының

      Ішкі істер министрі

      __________ Қ. Қасымов

      2015 жылғы 3 қараша


  Қазақстан Республикасы
Ауыл шаруашылығы министрінің
2015 жылғы 23 қазандағы
№ 18-02/942 бұйрығымен
бекітілген

Ормандардағы өрт қауіпсіздігі қағидалары

1. Жалпы ережелер

      1. Осы Ормандардағы өрт қауіпсіздігі қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) 2003 жылғы 8 шілдедегі Қазақстан Республикасы Орман кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 63-бабының 2-тармағына сәйкес әзірленді және ормандардағы өрт қауіпсіздігінің тәртібін айқындайды.

      2. Осы Қағидаларда пайдаланылатын негізгі ұғымдар:

      1) ерекше қорғалатын табиғи аумақтар – ерекше қорғау режимі белгіленген мемлекеттік табиғи-қорық қорының табиғи кешендері мен объектілері бар жер, су объектілері және олардың үстіндегі әуе кеңістігінің учаскелері;

      2) мемлекеттік орман иеленушiлер – мемлекеттік орман қоры учаскелерi тұрақты жер пайдалану құқығымен берiлген мемлекеттік ұйымдар;

      3) минералдандырылған жолақ – бұл топырақтың минералды қабатына дейін топырақ өңдейтін құрал саймандармен өңделген және орман өртінің таралуын болдырмауға арналған жолақ;

      4) орман қоры – Қазақстан Республикасының аумағында барлық орман, сондай-ақ орман өсiмдiктерi өспеген, бірақ орман шаруашылығының қажеттерiне арналған орман қоры жерлерi;

      5) орман өрт сөндіру станциялары – орман өрттерінің алдын алу және оларды уақтылы жою жөніндегі шаралардың жүргізілуін қамтамасыз ететін өртке қарсы қызмет пен техниканы орналастыруға арналған мемлекеттік орман иеленушінің объектісі;

      6) орман пайдаланушы – Кодексте белгiленген тәртiппен уақытша орман пайдалану құқығы берiлген жеке немесе заңды тұлға;

      7) өрт қаупінің сыныбы – бұл ормандардың табиғи өрт қауіптілігінің көрсеткіші және ауа райы жағдайлары бойынша ормандардағы өрт қаупінің көрсеткіші;

      8) өрт сөндіру бекеттері – орман пайдаланушылар мен жеке орман иеленушілер құратын, орман өрттерін сөндіруге арналған өрт сөндіру жабдықтары мен керек-жарақтарын жинақтау бекеттері.

      3. Орман шаруашылығы саласындағы уәкілетті орган (бұдан әрі – уәкілетті орган), оның ведомствосы, ведомствоның аумақтық бөлімшелері, Кодексте айқындалған құзыреттері шегінде жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару органдары мен мемлекеттік орман иеленушілер ормандарда өрт қауіпсіздігін қамтамасыз ететін органдар болып табылады.

      4. Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың жергiлiктi атқарушы органдары Кодекстің 15 бабына сәйкес шараларды орындайды.

      5. Ормандарда орналасқан елді мекендерді өрттерден қорғауды қамтамасыз ету үшін жергілікті атқарушы органдар мен орман иеленушілер орман өрттері кезінде оттың ғимараттар мен құрылыстарға таралу мүмкіндігін болдырмайтын іс-шаралар (ені кемінде төрт метр болатын минералдандырылған жолақтар тарту, жазғы маусымда құрғақ өсімдіктерден тазарту) әзірлейді және орындайды.

      6. Орман шаруашылығы мемлекеттік мекемелерінде және табиғат қорғау мекемелерінде өртке қарсы қызметтер құрылып, олардың құрамында орман өрт сөндіру станциялары жасақталады.

      Орман пайдалануға берілген орман қоры учаскелерінде, сондай-ақ жекеше ормандар учаскелерінде өрт сөндіру бекеттері құрылады.

      7. Мемлекеттік орман мекемелерінің, ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың және орман пайдаланушылардың қызметкерлері (жұмысшылары, қызметшілері) орман өрттерімен күресуге арналған резервтік күштер болып табылады.

      8. Ормандардың жету қиын және өртке неғұрлым ұрымтал құнды учаскелерін қарауылдау үшін, сондай-ақ өрт сөндіру үшін мамандандырылған ұйымдардың немесе орман қорын күзету және қорғау жөнінде авиациялық жұмыстарды орындайтын мекемелердің күштері мен құралдары тартылады.

      9. Ірі орман өрттерін сөндіру үшін Кодекстің 15 бабына сәйкес облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың жергiлiктi атқарушы органдарымен жыл сайын бекітіп отыратын іс-шаралар жоспарларына сәйкес өртке қарсы мемлекеттік қызмет бөлімшелері, сондай-ақ олардың өртке қарсы техникасы, көлік және басқа құралдары тартылады.

      10. Орман қорын өрттерден қорғауға, олардың алдын алуға және сөндіруге қоғамдық өрт сөндіру бірлестіктері қатысады.

      11. Жыл сайын мемлекеттік орман иеленушілер, орман пайдаланушылар осы Қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес өртке қарсы іс-шаралар жоспарының талаптарын ескере отырып әзірленген, ұзақ мерзімді орман пайдалану кезінде орман иеленушілер және орман пайдаланушылар әзірлейтін өртке қарсы іс-шаралар жоспарын іске асырады.

      11-1. Мемлекеттік орман иеленушiлер өрт қаупi бар маусым басталғанға дейін өрт қаупi бар маусымға дайындалуды жүзеге асырады.

      Өрт қаупi бар маусымға дайындалу кезінде өрт сөндіру техникасына, жабдықтарға, мүкәммалға, көлік және байланыс құралдарына түгендеу жүргізіледі, олардың Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 20 шілдедегі № 18-02/664 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11995 болып тіркелген) бекітілген Мемлекеттік орман қоры учаскелерінде орман қорын күзету, қорғау, пайдалану, ормандарды молықтыру және орман өсіру бойынша нормалар мен нормативтерге сәйкестігі айқындалады.

      Мемлекеттік орман иеленушілердің өрт қаупі бар маусымға дайындық дәрежесі осы Қағидаларға 1-1-қосымшаға сәйкес айқындалады.

      Өрт қаупі бар маусымға дайындық туралы ақпаратты уәкілетті орган ведомствосы мемлекеттік орман иеленушілердің қарамағындағы ұйымдарға жібереді.

      Ескерту. 1-тарау 11-1-тармақпен толықтырылды - ҚР Премьер-Министрінің орынбасары – ҚР Ауыл шаруашылығы министрінің 21.09.2016 № 395 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

2. Ормандардағы өрт қауіпсіздігін ұйымдастыру тәртібі

      12. Мемлекеттік орман иеленушілер ормандардағы өрт қауіпсіздігі талаптарын орындайды және орман өрттерінің алдын алу (профилактикасы) жөнінде мына іс-шаралардың орындалуын қамтамасыз етеді:

      1) орман қоры аумағының өртке қарсы және санитариялық орналастырылуын қамтамасыз етеді, осы Қағидаларды бұзудың алдын алады, оны уақтылы табады және жолын кеседі, орман өрттерін сөндіру бойынша қажетті шаралар қабылдайды;

      2) орман пайдаланушылар өртке қарсы іс-шаралар жоспарларын әзірлеген кезде оларға көмек көрсетеді;

      3) орман өрттерін және олардың зардаптарын тіркеуді жүргізеді.

      13. Осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес өрт қауіптілігінің сыныбы анықталады.

      14. Өрт қаупі бар маусымда орман қоры аумағында:

      1) жас қылқан жапырақты ағаштарда, ескі өртеңдерде, бүлінген орман учаскелерінде (жел, дауыл құлатқан), кесілген ағаш қалдықтары мен дайындалған сүрек жатқан кеспеағаштарда, шөбі қурап қалған жерлерде, сондай-ақ ағаштар ұшарбасының түбінде от жағуға жол берілмейді;

      2) жанып тұрған шырпыны, темекі тұқылын тастауға және темекі тартатын трубкалардан ыстық шоқтарды қағып түсіруге;

      3) аң аулау кезінде тез немесе бықсып жанатын материалдардан жасалған оқ тығындарын пайдалануға;

      4) жанар-жағармай заттары сіңген сүрту материалын олар үшін арнайы көзделмеген орындарда қалдыруға;

      5) іштен жанатын қозғалтқыш жұмыс істеп тұрғанда отын багына жанармай құюға, оталғышының май шашу жүйесі бұзылған машиналарды пайдалануға, сондай-ақ жанар май құйылып жатқан машиналардың жанында шылым шегуге немесе ашық отты пайдалануға тыйым салынады.

      15. Өрт қаупi жағдайын бәсеңдету мақсатында орман иеленушілер өткiзетiн орман қоры аумағындағы және оған iргелес аумақтарда басқарылатын өртеуден басқа, жердiң барлық санаттарында шөптесiн өсiмдiктердi жағуға рұқсат етілмейді.

      Қалған жерлерде от жағуға ені кемінде төрт метр минералды жолақтармен белгіленген алаңдарда рұқсат етіледі. От топырақпен мұқият көміледі немесе оған бықсып жануын толық тоқтатқанша су құйылады.

      16. Мемлекеттік орман иеленушілер және орман пайдаланушылар:

      1) ағаш кесу кезінде, ағаш кесудің тәсілі мен уақытына қарамастан, орманда жолдар, газ-мұнай құбырларын, электр, байланыс, радио желілерін және басқа да коммуникациялар салу кезінде орман қоры учаскелерінің иелері орман пайдалануға берілген рұқсат құжаттарында белгілейтін тәртіппен және мерзімде ағаш кесу орындарындағы ағаш қалдықтарын тазалауы, қалған сүректі және тез жанатын өзге де материалдарды жинап алуы;

      2) орманда жұмыс істеу кезінде жанар-жағармай материалдарын стандартты жабық ыдыстарда сақтауы, олар сақталатын орынды радиусы

      бес метр аралықта өсіп тұрған өсімдіктерден, сүрек және тез жанатын басқа да қалдықтардан тазартуы, ені кемінде төрт метр минералды жолақтармен қоршауы;

      3) жұмыс кезінде жарылғыш заттарды пайдаланған жағдайда жару жұмыстарын жүргізу орны мен уақыты туралы орман қоры учаскелерінің иелерін алдын ала хабардар етуі қажет. Ауа райы жағдайларына байланысты өрт қауіптілігінің IV – V сыныптары кезінде жару жұмыстарын тоқтатуы;

      4) жұмыс орындарында және объектілер орналасқан жерлерде осы Қағидаларға 3 және 4-қосымшаларға сәйкес орман өрттерін сөндіруге арналған құралдары болуы, аталған құралдарды өрт шыға қалған жағдайда дереу пайдалануға толық дайындық күйінде ұстауы;

      5) өрт қаупі бар маусымда орманда жұмыс істейтін бөлімшелерде, сондай-ақ орманда орналасқан кенттерде шыққан өрттерді сөндіру кезінде пайдалану үшін жұмысшылардан, қызметшілерден және басқа да азаматтардан дайындықтан өткен қоғамдық өрт сөндіру бірлестіктерін құруы қажет.

      17. Орманды тұрмыстық қалдықтармен және тастандылармен ластауға, орманға қоқыс пен құрылыс қалдықтарын төгуге болмайды.

      18. Орманға жақын жерлерде қоқысты жағу арнайы бөлінген учаскелерде ғана мына шарттарды сақтаған жағдайда жүргізіледі:

      1) жағатын орындар (шұңқырлар немесе алаңдар) қылқан жапырақты орман шетінен немесе жеке өсіп тұрған қылқан жапырақты ағаштар мен талдардан кемінде елу метр, жапырақты орман шетінен және жеке өсіп тұрған жапырақты ағаштардан кемінде жиырма бес метр қашықтықта бөлінеді;

      2) қоқыс жағатын орынның айналасы жиырма метр радиуста қурап қалған ағаштардан, шөпшектерден, кесілген ағаш қалдықтарынан, тез тұтанатын басқа да материалдардан тазартылуға және ені кемінде төрт метр, ал құрғақ топырақты қылқан жапырақты орманға жақын маңдағы учаскелерде - кемінде бес метр минералдандырылған жолақпен белгіленеді;

      3) өрт қаупі бар маусымда қоқыс жағу ормандағы өрт қауіптілігінің I – II сыныптары жағдайында ормандарда желсіз тынық немесе жауын-шашынды ауа райында арнайы бөлінген адамдардың қадағалауымен жүргізіледі. Қуаңшылық кезеңдерде қоқыс жағылмайды.

      19. Орман қоры аумағында жұмыс жүргізетін немесе объектілері бар жеке тұлғалар, ұйымдардың басшылары өрт қаупі бар маусым басталар алдында, ал мәдени-бұқаралық және басқа да шаралардың өткізілуіне жауапты тұлғалар – дем алушылар орманға келер немесе кетер алдында осы Қағидаларды сақтау, орман өрттерінің шығуын ескерту туралы, сондай-ақ оларды сөндіру тәсілдері туралы жұмысшылармен, қызметшілермен немесе мәдени-бұқаралық және басқа да шаралардың қатысушыларымен нұсқаулар беруді жүргізеді.

      20. Ағаш кесілген жерлерді тазарту кезінде ағаш дайындаушылар мынадай іс-шараларды орындайды:

      1) қыс кезінде сүрек дайындалған және кеспеағаш тазартылған жағдайда кеспеағашты көктемде тазарту жұмыстарын толық аяқтайды;

      2) кесілген ағаш қалдықтарын оның шіріп кетуі немесе жағу үшін үйіп немесе жал сияқты қалап қояды, немесе оларды ұнтақталған күйінде орман шетінен кемінде он метр қашықтықта кеспеағаш ішіне шашып тастайды;

      3) қыста дайындаудан қалған кесілген ағаш қалдықтарын өрт қаупі бар маусым басталғанға дейін жағып жібереді.

      Жазда ағаш дайындаудан қалған және ағаш кесілген жерлерді тазартуды көктемде толық аяқтау кезінде жиналып қалған кесілген ағаш қалдықтары өрт қаупі бар кезең аяқталғаннан кейін күзде жағылады.

      Кесілген ағаш қалдықтарын жағу кезінде кеспеағаштағы тұқымдықтардың, өскіндердің және кесілмеген басқа да ағаштардың сақталуы, сондай-ақ кесілген ағаш қалдықтарының толық жанып кетуі қамтамасыз етіледі.

      Кеспеағаштардағы кесілген ағаш қалдықтарын тұтас күйінде жағып жіберуге болмайды.

      Ағаштарды ұшарбастарымен бірге сүйретіп тасу кезінде кесілген ағаш қалдықтарын жоғарғы қоймаларда (тиеу бекеттерінде) жағу ағаш дайындаудың бүкіл кезеңі ішінде жүргізіледі.

      21. Кесілген ағаштар өрт қаупі бар маусымға кеспеағашта қалдырылатын жағдайда олар бұтақтарынан тазартылып, жерге нығыздап жинап қойылады.

      Өрт қаупі бар маусымға кеспеағашта қалдырылатын дайындалған ағаш өнімі қатар-қатар немесе текшеленіп жиналып, ені кемінде төрт метр минералдандырылған жолақпен көмкерілген.

      22. Өрт қаупі бар маусымға қалдырылған дайындалған сүректер, сондай-ақ шіру үшін қалдырылған кесілген ағаш қалдықтары бар құрғақ топырақты жазық жерлердегі қылқан жапырақты ормандардағы кеспеағаштар ені кемінде төрт метр минералдандырылған жолақпен көмкеріледі. Көлемі жиырма бес гектардан асатын кеспеағаштар сонымен бірге ені көрсетілген мөлшердегі минералдандырылған жолақтармен учаскелерге бөлінеді.

      23. Дайындалған сүректі қоймаға жинау Құрылыстағы стандарттау, техникалық нормалау және сертификаттау жөніндегі мемлекетаралық ғылыми-техникалық комиссия 2004 жылғы 20 қыркүйекте қабылдаған "Ағаш материалдарының қоймалары. Өртке қарсы нормалары" 2.02-02-2004 ХҚН талаптарына сай жүргізіледі.

      Жинау орындары және олардың айналасындағы көрсетілген өртке қарсы жыралар тез жанатын заттардан тазартылып, ені кемінде төрт метр минералдандырылған жолақпен, ал құрғақ топырақты қылқан жапырақты екпелерде – бір бірінен он метр қашықтықтағы осындай екі жолақпен көмкеріледі.

      24. Жанама орман пайдалануды, ағаш сөлдерін және екінші дәрежелі орман ресурстарын дайындауды жүзеге асыратын орман пайдаланушылар:

      1) өндірістік объектілерді мемлекеттік орман иеленушімен келісілген жерлерде орман шетінен кемінде елу метр қашықтықта орналастыруды;

      2) өрт қаупі бар маусымда жұмыс уақытынан тыс мезгілде өндірістік объектілер шоғырланған жерлерде оларды күзетуді;

      3) аумақты өндірістік объектілерден елу метр радиуста тез жанатын материалдардан тазартылған күйінде ұстауды;

      4) осы аумақтар шекарасы бойымен ені кемінде төрт метр минералдандырылған жолақ, ал құрғақ топырақты қылқан жапырақты екпелерде – бірі бірінен он метр қашықтықтағы ені осындай екі минералдандырылған жолақ тартуды жүзеге асырады.

      25. Жеке тұлғалар жанама орман өнімдерін (саңырауқұлақтар, жидектер, дәрі-дәрмектік өсімдіктер) ақысыз негізде (орман билетін жазбай) дәстүрлі жинауды жүзеге асырған кезде осы Қағидалардың 14-тармағында көрсетілген жалпы талаптарды басшылыққа алады.

      26. Шайыр дайындауды жүргізетін орман пайдаланушылар:

      1) шайыр сақталатын аралық қоймаларды тез жанатын материалдардан тазартылған алаңдарда;

      2) мемлекеттік орман иеленушілермен келісім бойынша шайыр сақталатын негізгі қоймаларды тез жанатын материалдардан тазартылған орман шетінен кемінде елу метр қашықтықтағы алаңдарда орналастырады;

      3) осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көрсетілген шекара бойымен ені кемінде төрт метр минералдандырылған жолақ жасап, оны өрт қаупі бар маусым ішінде тазартылған күйінде ұстайды;

      4) шайыр жинау үшін әзірленген учаскелерде шылым шегуге арналған жабдықталған орындар орналастырады.

      27. Іздестіру, геодезиялық, геологиялық, орман орналастыру және басқа да экспедициялар, партиялар және жасақтар жұмыстар басталғанға дейін жұмыстар жүргізу, негізгі базалардың орналасу орындарын, орманда жүру маршруттарын және өрттердің алдын алу және сөндіру жөніндегі іс-шаралар тізбесін орман қоры учаскелерінің иелерімен келісіп алады. Бұл ретте жұмыстардың барлық қатысушылары осы Қағидалармен танысады.

      28. Өрт қаупі бар кезеңде орман аймағында іздестіру, геодезиялық, геологиялық, орман орналастыру және басқа да экспедициялардың, партиялардың және жасақтардың базалары орналасқан жерлердің шекарасы бойымен ені кемінде төрт метр минералды жолақ тартылады, ол әртүрлі жанғыш қалдықтардан үнемі тазартылып отырады.

      29. Туристік базалары, сауықтыру лагерьлері, демалыс үйлері және басқа да туризм мен демалыс объектілері бар немесе орман қоры аумағында мәдени-сауықтыру, туристік және спорттық шаралар өткізіп тұратын жеке және заңды тұлғаларға орман иеленушілермен келісім бойынша туристік тұрақтар жасау және басқа да бұқаралық іс-шаралар жүргізу үшін тұрақты демалыс орындары ретінде орман учаскелерін өрт қаупі бар маусымда пайдалануға осы учаскелерде от жағатын және қоқыс жинайтын орындар жабдықталған, сондай-ақ ені кемінде төрт метр минералдандырылған жолақтар тартылған және учаскелер жанатын қоқыстан тазартылған күйінде күтіп ұсталған жағдайда пайдалануға рұқсат етіледі. Бұл ретте бұл шараларға қатысушылар осы Қағидалардың талаптарымен таныстырылады.

      30. Орман қоры учаскелері орман пайдалануға берілген орман пайдаланушылар осы Қағидалардың 2-тарауында көзделген талаптарды орындаумен қатар мынадай өртке қарсы іс-шаралардың орындалуын қамтамасыз етеді:

      1) орманда өртке қарсы жыралар мен жолдар, өртке қарсы қорғаныштық минералдандырылған жолақтар, арықтар, суаттар жасайды, орманды тез жанатын материалдардан тазартады және ормандардың өрт қауіпсіздігін арттыруға бағытталған басқа орман шаруашылығы іс-шараларын жүргізеді;

      2) осы учаскелер арқылы өтетін кеңінен пайдаланылатын орман жолдарының бойында дем алу және темекі шегу орындарын жабдықтайды;

      3) осы Қағидалардың бұзылуын болдырмауға шаралар қабылдайды, өрт қаупі бар маусымда тұрақты түрде қадағалау мен жерден қарауылдау арқылы орман өрттерін дер кезінде байқауды қамтамасыз етеді;

      4) орман өрттерін және олардың зардаптарын тіркеуді жүргізеді, өртеңдер алқаптарының дәл есебін жүргізуді қамтамасыз етеді, орман қорына өрттер келтірген залалды анықтайды және бұл туралы мәліметтерді тиісті мемлекеттік орман иеленушіге береді;

      5) материалдық-техникалық базаны, өрт сөндіру күштері мен құралдарын тұрақты дайындық жағдайында ұстайды;

      6) орман өрттері шыға қалған жағдайда өрт туралы орман иеленушіге дереу хабарлап, оларды өз күшімен сөндіреді.

      31. Аумағы арқылы темір және автомобиль жолдары (оның ішінде ағаш таситын жолдар) өтетін орман қоры жерлерінде орман пайдалануды жүзеге асыратын жеке және заңды тұлғалар мынадай талаптарды орындайды:

      1) темір және автомобиль жолдары өтетін белдеу бойының жиектерін ағаш қалдықтарынан, тез жанатын материалдардан тазартылған күйінде ұстауы керек. Ағаш таситын жолдардың бойында тазартылған жиектердің ені жолдың екі жақ қапталында кемінде он метрді құрайды;

      2) қылқан жапырақты екпелерде осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетілген жол жиектерінің шекарасы бойымен бір бірінен бес метр қашықтықта әрқайсысының ені төрт метр екі минералды жолақ, ал ағаш таситын және басқа да орман жолдарының бойында – жолдың әр қапталында ені төрт метр бір жолақ жасап, оларды өрт қаупі бар маусым бойына тазартылған күйінде күтіп ұстауы;

      3) құрғақ топырақты қылқан жапырақты екпелерде жақын маңайдан өтетін жолдардың айналасына, сондай-ақ ағаш көпірлер, тұрақты платформалар, тұрғын үйлер, жол аралаушылардың үйшіктері айналасына шпалдарды текшелеп жинап қоюға және қардан қорғайтын қалқандар орнатуға және ені кемінде төрт метр минералдандырылған жолақты өрт қаупі бар маусым бойына тазартылған күйінде күтіп ұстауы;

      4) ықтимал өрттерді дер кезінде байқау және сөндіру мақсатында орман алқаптары арқылы өтетін тепловоздар жүретін темір жол учаскелерінде өрт қаупі бар кезеңде қарауылдау ұйымдастыруы;

      5) орманның өрт қаупі бар учаскелерінде түтін шығаратын құбырларының ұшқын сөндіргіштерінің ақауы бар тепловоздар мен автомобиль көлігін пайдалануға жол бермеуі;

      6) бөлінген жол жиектерінде немесе оған жақын жерлерде өрт шыға қалған жағдайда оны сөндіруді дереу ұйымдастыруы, бұл туралы мемлекеттік орман иеленушіге не орман шаруашылығын басқарудың мемлекеттік органына және мемлекеттік өртке қарсы қызметіне хабарлауы керек.

      32. Заңды тұлғалар, кәсіпорындар мен ұйымдар орман қоры аумағында жұмыс жүргізген кезде мынадай іс-шараларды орындайды:

      1) өрт қаупі бар маусым бойына бұрғылау ұңғылары мен басқа да қондырғылар үшін бөлінген аумақтарды тез жанатын материалдардан тазартылған күйінде ұстауы, осы аумақтардың шекарасы бойымен ені кемінде төрт метр минералдандырылған жолақ жасап, оны өрт қаупі бар маусым ішінде тазартылған күйінде күтіп ұстауы;

      2) бұрғыланатын және пайдаланылатын ұңғылардан елу метр радиустағы алаңды сүрекдің мен бұталардан толық тазартуы (мұнай және газ ұңғымаларын жабық жүйе бойынша жиырма бес метр радиуста пайдаланғанда);

      3) мұнайдың ашық ыдыстар мен шұңқыр ұраларда сақталуына, сондай-ақ аумақтың жанармай заттарымен (мұнаймен, мазутпен) ластануына жол бермеуі;

      4) егер мұнай қалдықтарын жағып жою өндіріс технологиясында көзделген болса, оларды жағу тәртібі мен уақытын орман қоры учаскелерінің иелерімен келісіп алуы керек.

      33. Орман қоры аумағында орналасқан электр желілері бар жеке және заңды тұлғалар осы желілер өтетін орман жолдарын өрт қаупі бар маусым бойына өрт шығу тұрғысынан алғанда қауіпсіз жағдайда күтіп ұстайды және осындай желілердің ағаш мұнаралары мен бағаналарын екі метр радиустағы құрғақ жерлерге көмеді.

      34. Құбыр жолдары бар заңды тұлғалар орман алқаптары арқылы өтетін құбыржолдардың бойындағы бөлінген жер жолақтары және күзет аймақтарын өрт шығу тұрғысынан алғанда қауіпсіз жағдайда күтіп ұстайды және желіні аралаушылар үйлерінің айналасына, сондай-ақ құбыр жолдардағы құдықтардың айналасына ені бес метр минералдандырылған жолақтар тартады.

      35. Жер алқаптары орман қоры жерлерімен жапсарлас немесе оларға тікелей жақын орналасқан және (немесе) ормандардың күзет аймағында орналасқан жеке және заңды тұлғалар ауыл шаруашылығы егістіктерінде, жайылымдар мен шабындықтарда аңызды, шөп-шаламды және өзге де өсімдік қалдықтарын бақылаусыз жағу салдарынан ормандарды және басқа да орманды жерлерді зақымдамайды.

3. Орман өрттерін сөндіру жөніндегі іс-шаралар

      36. Уақытша орман пайдалану құқығы берілген, ормандарда жұмыс жүргізетін немесе осында жолдары, қоймалары, құрылыстары және басқа да объектілері бар орман пайдаланушылар жұмыс орындарында, жолдарда, қоймаларда және объектілерде орман өрттері шыға қалған жағдайда осы өрттерді өз күштерімен және құралдарымен жоюға шаралар қабылдайды және өрт туралы орман қоры учаскелерінің иесіне, жергілікті атқарушы органдарға және өртке қарсы мемлекеттік қызмет орнына хабарлайды.

      37. Тұлғалар орман өртін байқап қалған жағдайда бұл туралы мемлекеттік орман иеленушінің орман шаруашылығы қызметкерлеріне, өртке қарсы мемлекеттік қызмет орнына, жергілікті атқарушы органдарға хабарлайды.

      38. Жергілікті атқарушы орган бекіткен жеке және заңды тұлғаларды, сондай-ақ өртке қарсы техниканы, орман өрттерін сөндіру жөніндегі көлік және басқа құралдарды тарту жөніндегі іс-шаралар жоспарына сәйкес жеке және заңды тұлғалар мемлекеттік орман иеленушінің сұрауы бойынша жұмысшылар мен техникалық құралдарды орман өрттерін сөндіруге жібереді.

      39. Орман мекемесінің, ерекше қорғалатын табиғи аумақтың басшысы өрт туралы хабар алған соң оны сөндіру үшін шаралар, соның ішінде өрт шыққан аумақ бекітіп берілген орман өрт сөндіру станцияның күшімен сөндіру шараларын қабылдайды.

      40. Өрт туралы хабар түскен жағдайда орман күзеті мекемесі мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтың өртке қарсы қызметінің басшысы мынадай іс-шараларды орындайды:

      1) команданы өртке дереу аттанып кетуге әзірлеу жөнінде шаралар қабылдайды;

      2) орман мекемесінің басшысының немесе орман күтушінің (бағыныстылығына қарай) нұсқауларын орындайды;

      3) команданың немесе жеке бригаданың өртке аттанып кетуі туралы шешім қабылдайды.

      41. Орманшылық аумағында бір мезгілде бірнеше өрт шыға қалған жағдайда немесе өртті тез сөндіру үшін бір орман өрт сөндіру станциясының күші жетіспеген жағдайда орман күтуші көрші орманшылықтардың орман өрт сөндіру станциясының күштері мен құралдарын өрт сөндіруге жіберу үшін бұл жайында орман мекемесінің басшысына хабарлайды.

      42. Орман мекемесінде, ерекше қорғалатын табиғи аумақта пайда болған өрттерді тез сөндіруге күштер мен құралдар жетіспеген жағдайда және өрттердің кең алқаптарға таралып кету қатері төнгенде орман мекемесінің, ерекше қорғалатын табиғи аумақтың басшысы бұл туралы жергілікті атқарушы органдарға, өртке қарсы мемлекеттік қызмет орнына хабарлайды және бекітілген Орман өрттерін сөндіру жөніндегі жоспарға сәйкес жергілікті ұйымдардың күштері мен техникалық құралдарын, халықты өрт сөндіруге тарту жөнінде шаралар қабылдайды. Егер өрттер дүлей күш апаты сипатына ие болса, орман мекемесінің басшысы авариялық-құтқару қызметтерінің күштері мен құралдарын өрт сөндіруге тарту жөнінде шаралар қолданады.

      43. Орман мекемесі мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жеріндегі орман өрттерін сөндіруге жалпы басшылық орман мекемесі мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың басшысына жүктеледі.

      44. Орманшылық аумағындағы жердегі күзет аудандарындағы әрбір орман өртін сөндіру жөніндегі жұмыстарға тікелей басшылық жасауды орман күтуші немесе орман күзеті мекемесі мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтың өртке қарсы қызметінің басшысы не орман пайдаланушының өрт сөндіру бекетінің басшысы (ол орман қорының тиісті учаскелері орман пайдалануға берілген орман пайдаланушыда болған жағдайда) жүзеге асырады.

      Орманшы және орман күзеті мекемесі мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтың өртке қарсы қызметінің күштері келіп жеткенге дейін орман өртін сөндіруге басшылықты тиісті аумаққа бекітілген мемлекеттік орман күзетінің қызметкері, ерекше қорғалатын табиғи аумақты қорғау жөніндегі мемлекеттік инспектор (орман күтушінің көмекшісі, орман шебері не инспектор, орманшы) жүзеге асырады.

      Ахуал ушығып кеткен жағдайда орман өртін сөндіруге басшылықты орман мекемесінің басшысы немесе оның тапсыруы бойынша осы мекеме басшысының орынбасары немесе осыған уәкілетті өзге адам жүзеге асырады.

      45. Ормандарды авиациямен күзету аудандарында жету қиын жерлерде орман өрттерін сөндіруге басшылықты өрт сөндіруге келген өрт сөндіруші-парашютшілер немесе өрт сөндіруші-десантшылар командаларының ішінен лауазымы жоғары қызметкер жүзеге асырады.

      46. Орман өртін сөндіру жөніндегі басшы:

      1) өртті құрықтау іс-шараларымен байланысты емес барлық жұмысты тоқтатуы;

      2) өртті сөндіруге қатысып жүрген адамдарды ықтимал жарақаттардан, уланудан, күйіп қалудан қорғауды қамтамасыз етуі;

      3) адамдардың өміріне қатер төнген жағдайда қолда бар күштер мен құралдарды тегіс пайдаланып, оларды құтқаруды дереу ұйымдастыруы;

      4) өрт сөндіруде жұмыс істеп жатқан барлық адамдардың жұмыстардың қауіпсіздік техникасы жөніндегі талаптарды бұлжытпай орындауын қамтамасыз етуі;

      5) өрт болып жатқан жерді тастап кетпеуі және өрт сөндіріліп немесе сенімді түрде құрықталып болғанша жұмысшыларды босатпауы;

      6) орман өрті шыққан аумақта жұмыс істейтін ұйым объектісінің басшысын немесе басқа лауазымды адамын өрт орнына шақыру жөнінде шаралар қабылдауы қажет.

      47. Орман өртін сөндіру басшысы өрт сөндірудің тиімді ұйымдастырылуын қамтамасыз ету үшін өртке алдын ала жасалған барлау деректерінің негізінде орман өртін сөндірудің тактикалық жоспарын жасайды. Барлау арқылы өрттің түрі мен күші, орманның неғұрлым өрт қауіпі бар және бағалы учаскелері, суаттар, оттың таралуын тоқтата алатын немесе қарсы өрт жіберу үшін тірек жолағы бола алатын тосқауылдар, сондай-ақ осындай тосқауылдарды немесе тірек жолақтарын құру қажет орындар анықталады.

      48. Өрт сөндіру мынадай кезеңдерді қамтиды:

      1) өртті тоқтату – өрт шетінде оттың лаулап жануын тоқтату;

      2) оқшаулау – оның одан әрі таралуы мүмкіндігін жою;

      3) толық сөндіру – өрт ішіндегі жану ошақтарын сөндіру;

      4) қарауылдау – жасырын жану ошақтарының және өрттің қайта өршуі ықтималдығының жоқтығына көз жеткізу үшін жеткілікті белгілі бір уақыт ішінде өрт сөндіру командалары жұмысшыларының өрт болған алқаптағы кезекшілігі;

      5) өртті жою – өрттің барлық жану ошақтарын түпкілікті түрде сөндіру және өрттің қайта шығып кету мүмкіндігінің болмауы.

      Өрт сөндіру тактикасын таңдау кезінде орман өртін сөндіру басшысы жергілікті жердің ерекшеліктерін және ауа райы жағдайларын, өрттің түрін, өрт сөндіру күштері мен құрал-саймандардың бар-жоғын ескереді.

      49. Орман өрттерін жерден сөндірудің мынадай негізгі тәсілдері пайдаланылады:

      1) төменгі өрттің шеттерін сабалау немесе оған топырақ шашу;

      2) жер өңдейтін құралдардың және жарылғыш материалдардың көмегімен минералдандырылған жолақтар тарту және орлар қазу;

      3) өртті сумен немесе өрт сөндіргіш химикаттардың ерітінділерімен сөндіру;

      4) өртеу немесе қарсы от қою.

      50. Барып жету қиын аумақтарда және ірі орман өрттері шыға қалған жағдайда оларды сөндіру үшін ормандарды авиациямен күзету және орман шаруашылығына қызмет көрсету базасының, төтенше жағдайлар жөніндегі қызмет орындарының өрт сөндіруші-парашюттік немесе өрт сөндіруші-десанттық командалары тартылады.

      51. Орман өрттерін сөндіру жұмыстары басталмай тұрып осы жұмыстарға тартылатын барлық адамдар оларды жүргізу тәртібімен және қауіпсіздік техникасы жөніндегі талаптармен таныстырылады.

  Ормандардағы өрт қауіпсіздігі
қағидаларына 1-қосымша

Ұзақ мерзімді орман пайдалану кезінде орман иеленушілер және орман пайдаланушылар әзірлейтін өртке қарсы іс-шаралар жоспарларына қойылатын талаптар

      1. Орман қоры учаскелері ұзақ мерзімді орман пайдалануға берілген орман пайдаланушылар жыл сайын өртке қарсы іс-шаралар жоспарын (бұдан әрі – Жоспар) әзірлейді және оны іске асырады.

      Жоспар:

      1) өртке қарсы алдын алу іс-шараларын;

      2) орман өрттерін сөндіру жөніндегі іс-шараларды қамтиды.

      2. Өртке қарсы алдын алу іс-шараларында шекарасында орман пайдалануға берілген орман қоры учаскесі (учаскелері) орналасқан мемлекеттік орман иеленушінің орман орналастыру материалдарына және ормандарды өртке қарсы жабдықтау жоспарларына негізделген жұмыстардың нақты көлемдері мен оларды өткізу орындары көзделеді. Жоспарланатын іс-шаралар іс-әрекеттің дәйектілігін, бұдан бұрын орындалған жұмыстардың жалғастырылуын көздейді және орман иеленушілер мен орман пайдаланушылардың орман қорының көршілес учаскелерінде атқарып жатқан жұмыстарымен байланыстырылады.

      Өртке қарсы алдын алу іс-шараларына сонымен бірге бар өртке қарсы жыралар мен жолақтарға күтім жасау, өрт қадағалау мұнараларын, өртке қарсы жабдықтар мен техниканы, жолдарды жөндеу, уақытша өрт күзетшілерін жалдау жөніндегі жұмыстар енгізіледі.

      Өртке қарсы алдын алу іс-шаралары бойынша барлық жұмыстар үшін күнтізбелік орындалу мерзімдері және орындауға жауапты адамдар белгіленеді, сондай-ақ жұмыстардың көлемі көрсетіледі.

      3. Орман өрттерін сөндіру жөніндегі іс-шаралар өрттерді өз күштерімен де, бұл өрттерді қандай да бір себептермен өз күштерімен және құралдарымен құрықтау мүмкін емес жағдайлар да сөндіруді ұйымдастыру жөніндегі жұмыстарды көздейді. Соңғы жағдайда мемлекеттік орман иеленушімен келісе отырып орман өртін сөндіруге жіберілетін күштер мен техникалық құралдар, сондай-ақ орман қорының тиісті учаскесінде орналасқан аудандағы елді мекендердегі өзге де ұйымдардың күштері мен техникалық құралдары айқындалады. Орман өрттерін сөндіру жөніндегі іс-шаралар орман өрттерін сөндіру, орман өрттерін сөндірумен айналысып жатқан адамдарды тамақтандыру мен медициналық көмекті, байланысты ұйымдастыру үшін ерікті қоғамдық құрамалар (командалар) құруды, сондай ақ орман пайдаланушының есебінен өрт қауіпі бар маусымға жанар-жағар май материалдарының резервін құруды көздейді.

      4. Орман қоры учаскелері ұзақ мерзімді орман пайдалануға берілген орман пайдаланушылардың жоспарлары ағымдағы жылдың 15 ақпанынан кешіктірілмей келісімдеу үшін мемлекеттік орман иеленушілерге беріледі. Орман пайдаланушының жоспары мемлекеттік орман иеленушімен келісімделеді және оны 2003 жылғы 8 шілдедегі Қазақстан Республикасы Орман кодексінің 38-бабының 6) тармақшасына сәйкес орман пайдаланушының өзі бекітеді.

  Ормандардағы өрт қауіпсіздігі
қағидаларына 1-1-қосымша

Орман иеленушілердің өрт қаупі бар маусымға
дайындық дәрежесі*

      Ескерту. Қағида 1-1-қосымшамен толықтырылды - ҚР Премьер-Министрінің орынбасары – ҚР Ауыл шаруашылығы министрінің 21.09.2016 № 395 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Көрсеткіштер атауы

Дайындық дәрежесі

Балдары

1

Өрт сөндіру станциясының болуы**

51%-дан аз

қанағаттанарлықсыз

0

51-80%

қанағаттанарлық

5

81-100%

өте жақсы

10

2

Орман орналастыру материалдарына сәйкес өрт қадағалау мұнараларының болуы

50%- дан аз

қанағаттанарлықсыз

0

51-80%

қанағаттанарлық

5

81-100%

өте жақсы

10

3

Өрт сөндіру техникасының болуы**

50%-дан аз

қанағаттанарлықсыз

0

51-80%

қанағаттанарлық

5

81-100%

өте жақсы

10

4

Жанар-жағар май материалдары қорының болуы

бар

өте жақсы

10

жоқ

қанағаттанарлықсыз

0

5

Өртке қарсы іс-шаралар жоспарының болуы

өртке қарсы іс-шаралар жоспарына қойылатын талаптар бар және сәйкес келеді

өте жақсы

10

өртке қарсы іс-шаралар жоспарына қойылатын талаптар бар, бірақ сәйкес келмейді

қанағаттанарлық

5

жоқ

қанағаттанарлықсыз

0

6

Радиобайланыс құралдарының болуы**

бар және 100 % жұмыс істеп тұрған жағдайда

өте жақсы

10

бар және 70%-нан астамы жұмыс істеп тұрған жағдайда

қанағаттанарлық

5

бар және 50%-нан астамы ақаулы күйде

қанағаттанарлықсыз

0

7

Шанц-саймандардың, қорғау құралдарының және өртке қарсы киімдердің болуы**

100 % бар, қанағаттанарлық жағдайда

өте жақсы

10

100 % бар, 20 %-дан астамы қанағаттанарлықсыз жағдайда

қанағаттанарлық

5

60 % -дан азы бар

қанағаттанарлықсыз

0

     

      Ескертпе:

      *орман иеленушілердің өрт қаупі бар маусымға дайындық дәрежесі орта арифметикалық мәнде:

      8-10 балл – қанағаттанарлық;

      5-7 балл – орташа;

      5 балдан төмен – қанағаттанарлықсыз.

      **жарақталу пайызы Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 20 шілдедегі № 18-02/664 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11995 болып тіркелген) бекітілген Мемлекеттік орман қоры учаскелерінде орман қорын күзету, қорғау, пайдалану, ормандарды молықтыру және орман өсіру бойынша нормалар мен нормативтерге сәйкес айқындалады.

  Ормандардағы өрт қауіпсіздігі
қағидаларына 2-қосымша

Өрт қауіптілігінің сыныбы

      Ескерту. 2-қосымшаға өзгеріс енгізілді – ҚР Экология, геология және табиғи ресурстар министрінің 21.01.2020 № 19 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      Ормандардағы өрт қауіптілігін ауа райының жағдайлары бойынша жіктеу ормандардың өрт қауіптілігіне әсер ететін метеорологиялық жағдайларға байланысты тиісті аумақта орман өрттері шығуының және таралуының ықтималдылық (мүмкіндік) дәрежесін анықтайды.

      Жіктеу (бағалау) мақсаттары үшін метеорологиялық (ауа райы) жағдайларын сипаттайтын кешенді көрсеткіш қолданылады. Кешенді көрсеткіштің көлеміне қарай ауа райы жағдайлары бойынша

      Қазақстан Республикасының ормандарындағы өрт қауіптілігінің сыныбы белгіленеді.

      Қазақстан Республикасының өңірлік облыстарында ауа райы жағдайларына байланысты ормандардағы өрт қауіптілігінің жергілікті сыныптары (бұдан әрі – жергілікті сыныптар) қолданылады, олар:

      кешенді көрсеткішті есептеу әдістемесін;

      өрт қауіптілігі сыныптарының шекарасын;

      жауын-шашынды есепке алу әдістемесін анықтайды.

      Жергілікті сыныптарды қолдану туралы шешім орман шаруашылығы саласындағы аумақтық бөлімшелердің бұйрығымен ресімделеді және әртүрлі уақыт кезеңдері үшін жеке-жеке белгіленуі мүмкін.

      Жергілікті шәкілдер белгіленбеген өңірлер үшін 1-кестеде көрсетілген ауа райы жағдайларына байланысты ормандардағы өрт қауіптілігінің ортақ сыныбы қолданылады.

      Ормандағы өрт қауіптілігінің сыныбын анықтау

      Ауа райы жағдайларына байланысты ормандардағы өрт қауіптілігінің сыныбын (ӨҚС) есептеу формуласы ауа температурасын (t0) жауын-шашын болмаған күндердегі (h) температура мен шық нүктесінің (n) айырмасына көбейту сомасы ретінде жергілікті уақыттың 12-14 сағатындағы метеодеректер бойынша анықталады (3 миллиметрден көп жаңбыр жауған күнді жауынсыз кезеңнің алғашқы (L) күні деп есептейді, бұл орайда тек ақ жауын мен тұтас жауын ғана есепке алынады, нөсер жауындар есепке алынбайды):

      n

      ӨҚС =

[t0 х (t0 - h)]

      L

      КК – кешенді көрсеткіш (миллибар/градус);


– жиынтығы;

      n – жауынсыз күндер саны;

      t0 - ауа температурасы (градус/Цельсия);

      h – шық нүктесі (градус)

      L – жауынсыз алғашқы күн

      1-кесте

      Ауа райының жағдайлары бойынша ормандардағы өрт қауіптілігін жіктеу

Ормандардағы өрт қауіптілігінің сыныбы

Кешенді көрсеткіш шамасы, миллибар градус

Өрт қауіптілігінің дәрежесі

I

0 – 300

Жоқ

II

301 – 1000

Әлсіз

III

1001 – 4000

Орташа

IV

4001 – 10000

Жоғары

V

10001-ден артық

Төтенше

      Өңірлер бойынша ормандардағы өрт қауіптілігінің сыныбын анықтау (жергілікті сыныптар)

      I. Жамбыл, Алматы (Балқаштың жайылма ормандары), Қызылорда, Түркістан облыстары үшін өрт қауіптілігінің сыныбын анықтау (жергілікті шәкіл)

      2-кесте

Ауа райының жағдайлары бойынша ормандардағы өрт қауіптілігін жіктеу

Ормандардағы өрт қауіптілігінің сыныбы

Кешенді көрсеткіш шамасы, миллибарградус

Өрт қауіптілігінің дәрежесі

I

0 – 300

Жоқ

II

301 – 500

Әлсіз

III

501 – 1000

Орташа

IV

1001 – 4000

Жоғары

V

4001-ден артық

Төтенше


      Ескертпе: ӨҚС есептеу тәртібі жалпы формула бойынша жүргізіледі. 5 миллиметрден (бұдан әрі – мм) көп ылғал түскен күннен кейін ӨҚС есептеу қайта басталады (бұл орайда ақ жауын мен тұтас жауын ғана есепке алынады, нөсер жауындар есепке алынбайды).

      Ақмола, Қостанай облыстары үшін өрт қауіптілігінің сыныбын анықтау

      3-кесте

Ауа райының жағдайлары бойынша ормандардағы өрт қауіптілігін жіктеу

Ормандардағы өрт қауіптілігінің сыныбы

Кешенді көрсеткіш көлемі, миллибарградус

Өрт қауіптілігінің дәрежесі

I

0 – 200

Жоқ

II

201 – 800

Әлсіз

III

801 – 1400

Орташа

IV

1401 – 8000

Жоғары

V

8001-ден артық

Төтенше

      Ескертпе: ӨҚС есептеу тәртібі жалпы формула бойынша жүргізіледі. 3 мм көп ылғал түскен күннен кейін ӨҚС есептеу қайта басталады (бұл орайда ақ жауын мен тұтас жауын ғана есепке алынады, нөсер жауындар есепке алынбайды).

      Павлодар облысы үшін өрт қауіптілігінің сыныбын анықтау (Ертіс өңірінің жалды ормандары "Ертіс орманы")

      4-кесте

Ауа райының жағдайлары бойынша ормандардағы өрт қауіптілігін жіктеу

Ормандағы өрт қауіптілігі сыныбы

Кешенді көрсеткіш шамасы, миллибарградус

Өрт қауіптілігінің дәрежесі

Көктемгі кезең

Жазғы кезең, 10 маусымнан бастап

Күзгі кезең, 1 қыркүйектен бастап

I

0 – 150

0 – 550

0 – 201

Жоқ

II

151 – 700

551 – 2000

201 – 800

Әлсіз

III

701 – 2000

2001 – 5500

801 – 1400

Орташа

IV

2001 – 10000

5501 – 10000

1401 – 10000

Жоғары

V

10001-ден артық

10001-ден артық

10001-ден артық

Төтенше


      Ескертпе: ӨҚС есептеу тәртібі жалпы формула бойынша жүргізіледі. 3-5 мм-ден көп жауын-шашыннан кейін ӨҚС бір бірлікке төмендетіледі. 5 мм-ден көп жауын-шашыннан кейін ӨҚС есептеу қайта басталады (бұл орайда ақ жауын мен тұтас жауын ғана есепке алынады, нөсер жауындар есепке алынбайды).

      Павлодар облысы үшін өрт қауіптілігінің сыныбын анықтау (Баянауыл өңірі)

      5-кесте

Ауа райының жағдайлары бойынша ормандардағы өрт қауіптілігін жіктеу

Ормандағы өрт қауіптілігі сыныбы

Кешенді көрсеткіш шамасы, миллибарградус

Өрт қауіптілігінің дәрежесі

көктемгі кезең

жазғы кезең, 1 маусымнан бастап

күзгі кезең 1 қыркүйектен бастап

I

0 – 150

0 – 400

0 – 200

Жоқ

II

151 – 500

401 – 1000

201 – 500

Әлсіз

III

501 – 1000

1001 – 3000

501 – 1000

Орташа

IV

1001 – 4000

3001 – 5000

1001 – 4000

Жоғары

V

4001–ден артық

5001–ден артық

4001–ден артық

Төтенше


      Ескертпе: ӨҚС есептеу тәртібі жалпы формула бойынша жүргізіледі. 4 мм-ден көп ылғал түскен күннен кейін ӨҚС есептеу қайта басталады (бұл орайда ақ жауын мен тұтас жауын ғана есепке алынады, нөсер жауындар есепке алынбайды).

      Шығыс Қазақстан облысы үшін өрт қауіптілігінің сыныбын анықтау (Таулы-тайгалы аймақ)

      6-кесте

Ауа райының жағдайлары бойынша ормандардағы өрт қауіптілігін жіктеу

Ормандағы өрт қауіптілігі сыныбы

Кешенді көрсеткіш шамасы, миллибарградус

Өрт қауіптілігінің дәрежесі

Көктемгі кезең

Жазғы кезең, 10 маусымнан бастап

Күзгі кезең, 1 қыркүйектен бастап

I

0 – 600

0 – 1100

0 – 300

Жоқ

II

601 – 1300

1101 – 2500

301 – 1100

Әлсіз

III

1301 – 2650

2501 – 5400

1101 – 3300

Орташа

IV

2651 – 10000

5401 – 10000

3301 – 10000

Жоғары

V

10001-ден артық

10001-ден артық

10001-ден артық

Төтенше


      Ескертпе: ӨҚС есептеу тәртібі жалпы формула бойынша жүргізіледі. 3-5 мм жауын-шашыннан кейін ӨҚС бір бірлікке төмендетіледі. 5 мм-ден көп жауын-шашыннан кейін ӨҚС есептеу қайта басталады (бұл орайда ақ жауын мен тұтас жауын ғана есепке алынады, нөсер жауындар есепке алынбайды).

      Шығыс Қазақстан облысы үшін өрт қауіптілігінің сыныбын анықтау ("Семей орманы" мемлекеттік орман табиғи резерваты, Асубұлақ коммуналдық мемлекеттік мекемесі, Самар коммуналдық мемлекеттік мекемесі)

      7-кесте

Ауа райының жағдайлары бойынша ормандардағы өрт қауіптілігін жіктеу

Ормандағы өрт қауіптілігі сыныбы

Кешенді көрсеткіш шамасы, миллибарградус

Өрт қауіптілігінің дәрежесі

Көктемгі кезең

Жазғы кезең, 10 маусымнан бастап

Күзгі кезең 1 қыркүйектен бастап

I

0 – 150

0 – 550

0 – 200

Жоқ

II

151 –500

551 – 1700

201 – 800

Әлсіз

III

501 – 2000

1701 – 3500

801 – 1400

Орташа

IV

2001 – 10000

3501 – 10000

1401 – 10000

Жоғары

V

10001-ден артық

10001-ден артық

10001-артық

Төтенше


      Ескертпе: ӨҚС есептеу тәртібі жалпы формула бойынша жүргізіледі. 3-5 мм жауын-шашыннан кейін ӨҚС бір бірлікке төмендетіледі. 5 мм-ден көп жауын-шашыннан кейін ӨҚС есептеу қайта басталады (бұл орайда ақ жауын мен тұтас жауын ғана есепке алынады, нөсер жауындар есепке алынбайды).

      Алматы облысы үшін өрт қауіптілігінің сыныбын анықтау (таулы аудандар)

      8-кесте

Ауа райының жағдайлары бойынша ормандардағы өрт қауіптілігін жіктеу

Ормандағы өрт қауіптілігі сыныбы

Кешенді көрсеткіш, миллибарградус

Өрт қауіптілігі дәрежесі

Көктемгі кезең

Жазғы кезең, 10 маусымнан бастап

Күзгі кезең 1 қыркүйектен бастап

I

0 – 600

0 – 1300

0 – 300

Жоқ

II

601 – 1300

1301 – 3500

301 – 1100

Әлсіз

III

1301 – 2650

3501 – 7400

1101 – 3300

Орташа

IV

2651 – 10000

7401 – 10000

3301 – 10000

Жоғары

V

10001-ден артық

10001-ден артық

10001-ден артық

Төтенше


      Ескертпе: ӨҚС есептеу тәртібі жалпы формула бойынша жүргізіледі. 3-5 мм жауын-шашыннан кейін ӨҚС бір бірлікке төмендетіледі. 5 мм-ден көп жауын-шашыннан кейін ӨҚС есептеу қайта басталады (бұл орайда ақ жауын мен тұтас жауын ғана есепке алынады, нөсер жауындар есепке алынбайды).

      Қарағанды облысы үшін өрт қауіптілігінің сыныбын анықтау

      9-кесте

Ауа райының жағдайлары бойынша ормандардағы өрт қауіптілігін жіктеу

Ормандағы өрт қауіптілігі сыныбы

Кешенді көрсеткіш шамасы, миллибарградус

Өрт қауіптілігінің дәрежесі

Көктемгі кезең

Жазғы кезең, 10 маусымнан бастап

Күзгі кезең, 1 қыркүйектен бастап

I

0 – 150

0 – 500

0 – 200

Жоқ

II

151 – 450

501 – 1000

201 – 500

Әлсіз

III

451 – 1000

1001 – 3000

501 – 1000

Орташа

IV

1001 – 40000

3001 – 5500

1001 – 4000

Жоғары

V

40001-ден артық

5501-ден артық

4001-ден артық

Төтенше


      Ескертпе: ӨҚС есептеу тәртібі жалпы формула бойынша жүргізіледі. 3-5 мм жауын-шашыннан кейін ӨҚС бір бірлікке төмендетіледі. 4 мм-ден көп жауын-шашыннан кейін ӨҚС есептеу қайта басталады (бұл орайда ақ жауын мен тұтас жауын ғана есепке алынады, нөсер жауындар есепке алынбайды).

  Ормандардағы өрт
қауіпсіздігі қағидаларына
3-қосымша

Орман өрттерін сөндіруге арналған құралдар

      1. Ағаш дайындау қызметімен айналысатын орман пайдаланушылардағы орман өрттерін сөндіруге арналған құралдар:

      1) алмалы-салмалы цистерналар, соның ішінде көлемі 1500 литр суға арналған қолдан жасалған немесе резеңке ыдыстар – 1 дана;

      2) аспалы тісті дөңгелекті сораптар – 1 дана;

      3) өнімділігі минутына 600-800 литр, тасымалданатын өрт сөндіру мотопомпалары – 1 дана;

      4) орман соқалары немесе басқа да трактормен топырақ өңдеу құралдары – 1 дана;

      5) күрек – 20 дана;

      6) балта – 5 дана;

      7) тырма – 20 дана:

      8) шартылдақ – 20 дана;

      9) бензин арасы – 2 дана;

      10) арқаға іліп алатын орманда өрт сөндіргіш-бүріккіштер – 5 дана;

      11) шелектер немесе сиымдылығы 12 литр су құятын резеңке ыдыстар – 2 дана;

      12) су құюға арналған кружка – 10 дана;

      13) алғашқы көмек көрсетуге арналған дәрі-дәрмек қобдишасы – 2 дана.

      2. Орман өрттерін сөндіру бекеттеріндегі орман өрттерін сөндіруге арналған құралдар:

      1) алмалы-салмалы цистерналар, соның ішінде сыйымдылығы 1500 литр су құюға арналған қолдан жасалған немесе резеңке ыдыстар – 1 дана;

      2) аспалы тісті дөңгелекті сораптар – 1 дана;

      3) қысымды өрт сөндіру жеңдері – 100 қума метр, соның ішінде:

      Д 51 миллиметр жеңдердің 5 жиынтығы;

      4) тасымалданатын радиостансалар (ұйымдастырылған радио байланысы болған жағдайда) – 2 дана;

      5) өнімділігі минутына 600-800 литр, тасымалданатын өрт сөндіру мотопомпалары – 1 дана;

      6) от жағу аппараттары – 4 дана;

      7) НП-1 немесе басқа маркалы сулағыштар, көбік түзгіш - 500 килограмм;

      8) күрек – 50 дана;

      9) балта – 5 дана;

      10) кетпен – 20 дана;

      11) тырма – 20 дана:

      12) шартылдақ – 20 дана;

      13) бензин арасы – 1 дана;

      14) арқаға іліп алатын орманда өрт сөндіргіш-бүріккіштер – 5 дана;

      15) ауыз суға арналған сиымдылығы 10 литр бидондар немесе канистрлер – 2 дана;

      16) алғашқы көмек көрсетуге арналған дәрі-дәрмек қобдишасы – 1 дана;

      17) кезекші арнайы киім (етіктер, шалбарлар, кеудеше, қолғаптар), өрт сөндіру командасы тұрақты мүшелерінің санына қарай – жиынтық.

      Автомашиналар мен трактор тіркемелері аспалы сораптар орнату үшін жабдықталып, өрт қауіпі бар маусымға өрт сөндіру бекеттеріне бекітіп беріледі. Қалған жабдықтар мен өрт сөндіру құралдары бекетте тұрақты түрде тұрады. Ағаш тасымалдайтын автожолдардың ұзындығы 50 километрден асқан жағдайда (ағаш тасымалданатын қиғаш жолдарды қоса алғанда) алмалы-салмалы цистерналар саны 50 километр жолға бір цистерна есебімен көбейтіледі.

      3. Сүрек дайындалатын және жиналатын орындардағы (кеспеағаштар, жоғарғы қоймалар) орман өртін сөндіруге арналған құралдар:

      1) күрек – 10 дана;

      2) балта – 2 дана;

      3) тырма – 2 дана;

      4) шартылдақ – 10 дана;

      5) бензин арасы – 1 дана;

      6) арқаға іліп алатын орманда өрт сөндіргіш-бүріккіштер – 5 дана;

      7) шелектер немесе сиымдылығы 12 литр су құятын резеңке ыдыстар – 2 дана;

      8) су құюға арналған кружка – 4 дана.

      4. Орман қоры аумағындағы тас, құм, балшық өндіретін орындардағы орман өрттерін сөндіруге арналған құралдар:

      1) күрек – 10 дана;

      2) балта – 2 дана;

      3) кетпен – 2 дана;

      4) шартылдақ – 10 дана;

      5) бензин арасы – 2 дана;

      6) арқаға іліп алатын орманда өрт сөндіргіш-бүріккіштер – 5 дана;

      7) ауыз суға арналған сиымдылығы 12 литр бидондар немесе канистрлар – 5 дана;

      8) су құюға арналған кружка – 5 дана;

      9) қолғап – 10 жұп;

      10) алғашқы көмек көрсетуге арналған дәрі-дәрмек қобдишасы – 1 дана.

      5. Орман қоры аумағында жұмыс істеп жатқан мұнай мен газ өндіру кәсіпорындарындағы орман өрттерін сөндіруге арналған құралдар:

      1) сиымдылығы 1500 литр суға арналған алмалы-салмалы цистерналар немесе резеңке ыдыстар – 2 дана (орман өрттерін сөндіретін арнайы автоцистерналар болған жағдайда алмалы-салмалы цистерналардың болуы міндетті емес);

      2) аспалы тісті дөңгелекті сораптар – 2 жиынтық;

      3) өнімділігі минутына 600 – 800 литр тасымалданатын өрт сөндіру мотопомпалары – 1 дана;

      4) қысымды өрт сөндіру жеңдері – 500 қума метр, соның ішінде: Д 66-77 миллиметр жеңдердің 20 жиынтығы (400 қума метр); Д 51 миллиметр жеңдердің 5 жиынтығы (100 қума метр);

      5) бульдозер – 1 дана;

      6) аса өтімді қорапты автомашиналар немесе жол талғамайтын көліктер (адам тасу үшін) – 1 дана;

      7) орман соқасы немесе басқа да топырақ өңдеу құралдары – 1 дана;

      8) от жағу аппараттары – 5 дана;

      9) НП-1 немесе басқа маркалы сулағыштар, көбіктүзгіш - 500 килограмм;

      10) күрек – 50 дана;

      11) балта – 10 дана;

      12) кетпен – 20 дана;

      13) тырма – 10 дана:

      14) шартылдақ – 20 дана;

      15) бензин арасы – 5 дана;

      16) арқаға іліп алатын орманда от сөндіргіш-бүріккіштер – 10 дана;

      17) тасымалданатын радиостансалар (ұйымдастырылған радио байланысы болған жағдайда) – 3 дана;

      18) ауыз суға арналған сиымдылығы 10 литр бидондар немесе канистрлер – 6 дана;

      19) кезекші арнайы киім (етіктер, шалбарлар, кеудешелер, қолғаптар), өрт сөндіру командасы тұрақты мүшелерінің санына қарай - жиынтық;

      20) алғашқы көмек көрсетуге арналған дәрі-дәрмек қобдишалары –

      2 дана.

      Учаскенің көлемі 30 мың гектардан асқан жағдайда өрт сөндіру құралдары шоғырланған бекеттер саны әрбір 30 мың гектарға 1 бекет қажет болуы есебімен анықталады. Алмалы-салмалы цистернаға арналған автомашина аспалы тісті дөңгелекті сорап орнатуға лайықталады және өрт қауіпі бар маусым бойына бекетте болады.

      6. Орман алқаптары арқылы өтетін тас жолдары бар ұйымдардағы орман өрттерін сөндіруге арналған құралдар (орман өртін сөндіру бекеті):

      1) алмалы-салмалы цистерналар, соның ішінде көлемі 1500 литр суға арналған қолдан жасалған немесе резеңке ыдыстар – 1 дана;

      2) аспалы тісті дөңгелекті сораптар – 1 жиынтық;

      3) қысымды өрт сөндіру жеңдері – 300 қума метр, соның ішінде: Д 66-77 миллиметр жеңдердің 10 жиынтығы (200 қума метр); Д 51 миллиметр жеңдердің 5 жиынтығы (100 қума метр);

      4) от жағу аппараттары – 3 дана;

      5) НП-1 немесе басқа маркалы сулағыштар, көбік түзгіш – 500 килограмм;

      6) күрек – 50 дана;

      7) балта – 5 дана;

      8) кетпен – 5 дана;

      9) тырма – 5 дана:

      10) шартылдақ – 10 дана;

      11) бензин арасы – 2 дана;

      12) арқаға іліп алатын орман өрт сөндіргіш-бүріккіштері – 5 дана;

      13) ауыз суға арналған сиымдылығы 10 литр бидондар немесе канистрлер – 2 дана;

      14) түтінге қарсы респиратор – 10 дана;

      15) қорғаныштық көзілдірік – 10 дана;

      16) қолғаптар – 20 жұп;

      17) алғашқы көмек көрсетуге арналған дәрі-дәрмек қобдишасы – 2 дана.

      Орман өртін сөндіру бекеті тас жолдың әрбір 100 километріне ұйымдастырылады. Өрт қаупі бар маусымда бекет адамдар және аспалы тісті дөңгелекті сораптар орнатуға лайықталған су құйылған цистерналар тасымалдауға арналған автомашинамен қамтамасыз етіледі.

  Ормандардағы өрт
қауіпсіздігі қағидаларына
4-қосымша

Орман өрттерін сөндіруге арналған құралдар

      Орман қоры жерлерінде жұмыс істейтін желілік объектілердің (мұнай-газ құбырлары, электр, байланыс желілері және тағы басқалар) және басқа да ұйымдардың (іздестіру партиялары, жасақтары, экспедициялары, пішен, дәрі-дәрмектік өсімдіктер, техникалық шикізат, жабайы өсетін жемістер, жаңғақтар, саңырауқұлақтар, жидектер және орманның басқа да азық өнімдерін дайындау жөніндегі, мал жаюмен, ара ұялары мен омарталар орналастырумен айналысатын бригадалар және басқалар) орман өртін сөндіруге арналған құралдары.

Өрт сөндіру құралдары

Жұмыс істейтіндер саны (дейін)

5

6-10

11-20

21-50

Күрек, дана

2

5

10

20

Балта, дана

2

2

2

2

Кетпен, дана

1

1

2

5

Тырма, дана


2

5

10

Шартылдақ, дана

2

4

10

20

Қол ара немесе бензин арасы, дана

1

1

2

5

Арқаға іліп алатын орманда өрт сөндіргіш-бүріккіштер, дана


2

5

5

Суға құюға арналған сиымдылығы 12 литрлік шелектер немесе резеңке ыдыстар

2

5

10

20

Қолғаптар, жұп

5

10

20

40

Алғашқы көмек көрсетуге арналған дәрі-дәрмек қобдишасы, дана

1

1

2

2


      Көрсетілген өрт сөндіру құралдары жекелеген жұмысшылар топтары орналасқан жерлерде шоғырланады. Желілер бойын аралап жүрушілер тұратын жерлерде кестенің соңғы бағанында көрсетілген құрамдағы және мөлшердегі өрт сөндіру құралдары шоғырланады.

Об утверждении Правил пожарной безопасности в лесах

Приказ Министра сельского хозяйства Республики Казахстан от 23 октября 2015 года № 18-02/942. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 3 декабря 2015 года № 12351.

      В соответствии с пунктом 2 статьи 63 Лесного кодекса Республики Казахстан от 8 июля 2003 года, ПРИКАЗЫВАЮ:

      1. Утвердить прилагаемые Правила пожарной безопасности в лесах.

      2. Комитету лесного хозяйства и животного мира Министерства сельского хозяйства Республики Казахстан в установленном законодательством порядке обеспечить:

      1) государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

      2) в течение десяти календарных дней после государственной регистрации настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан направление его копии на официальное опубликование в периодические печатные издания и в информационно-правовую систему "Әділет";

      3) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства сельского хозяйства Республики Казахстан и на интранет-портале государственных органов.

      3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего вице-министра сельского хозяйства Республики Казахстан.

      4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

Министр

А. Мамытбеков

      "СОГЛАСОВАН"

      Министр внутренних дел

      Республики Казахстан

      __________ К. Касымов

      3 ноября 2015 года



  Утверждены
приказом Министра
сельского хозяйства
Республики Казахстан
от 23 октября 2015 года
№ 18-02/942

Правила
пожарной безопасности в лесах
1. Общие положения

      1. Настоящие Правила пожарной безопасности в лесах (далее – Правила) разработаны в соответствии с пунктом 2 статьи 63 Лесного кодекса Республики Казахстан от 8 июля 2003 года (далее – Кодекс) и определяют порядок пожарной безопасности в лесах.

      2. Основные понятия, используемые в настоящих Правилах:

      1) особо охраняемые природные территории – участки земель, водных объектов и воздушного пространства над ними с природными комплексами и объектами государственного природно-заповедного фонда, для которых установлен режим особой охраны;

      2) государственные лесовладельцы – государственные организации, которым участки государственного лесного фонда предоставлены на праве постоянного землепользования;

      3) минерализованная полоса – это полоса, обработанная почвообрабатывающими орудиями до минерального слоя почвы и предназначенная для предотвращения распространения лесного пожара;

      4) лесной фонд – все леса, находящиеся на территории Республики Казахстан, а также земли лесного фонда, не покрытые лесной растительностью, но предназначенные для нужд лесного хозяйства;

      5) лесная пожарная станция – объект государственного лесовладельца, предназначенный для размещения противопожарной службы и техники, обеспечивающих проведение мер по предотвращению лесных пожаров и их своевременной ликвидации;

      6) лесопользователь – физическое или юридическое лицо, которому предоставлено право временного лесопользования в порядке, установленном Кодексом;

      7) класс пожарной опасности – это показатель природной пожарной опасности лесов и показатель пожарной опасности в лесах по условиям погоды;

      8) пожарные пункты – пункты сосредоточения пожарного оборудования и инвентаря для тушения лесных пожаров, создаваемые лесопользователями и частными лесовладельцами.

      3. Органами, обеспечивающими пожарную безопасность в лесах являются уполномоченный орган в области лесного хозяйства (далее – уполномоченный орган), его ведомство, территориальные подразделения ведомства, органы местного государственного управления и самоуправления и государственные лесовладельцы в пределах их компетенции, определенной Кодексом.

      4. Местные исполнительные органы областей, города республиканского значения, столицы выполняют мероприятия в соответствии со статьей 15 Кодекса.

      5. Для обеспечения охраны от пожаров населенных пунктов, расположенных в лесах, местными исполнительными органами

      и лесовладельцами разрабатываются и выполняются мероприятия, исключающие возможность распространения огня при лесных пожарах на здания и сооружения (устройство минерализованных полос шириной не менее четырех метров, удаление в летний период сухой растительности).

      6. В государственных учреждениях лесного хозяйства и в природоохранных учреждениях создаются противопожарные службы, в составе которых формируются лесные пожарные станции.

      На участках лесного фонда, переданных в лесопользование, а также на участках частных лесов создаются пожарные пункты.

      7. Резервными силами для борьбы с лесными пожарами являются работники (рабочие, служащие) государственных лесных учреждений, особо охраняемых природных территорий и лесопользователей.

      8. Для патрулирования труднодоступных и наиболее подверженных пожарам ценных участков лесов, а также для пожаротушения привлекаются силы и средства специализированных организаций или учреждений, выполняющие авиационные работы по охране лесов и защите лесного фонда.

      9. Для тушения крупных лесных пожаров в соответствии с планами мероприятий, утверждаемыми ежегодно местными исполнительными органами областей, города республиканского значения, столицы, согласно со статьей 15 Кодекса, привлекаются подразделения государственной противопожарной службы, а также их противопожарная техника, транспортные и другие средства.

      10. В охране лесного фонда от пожаров, их предупреждении и тушении участвуют общественные пожарные объединения.

      11. Государственные лесовладельцы, лесопользователи, ежегодно реализуют планы противопожарных мероприятий, разработанные в соответствии с требованиями к планам противопожарных мероприятий, разрабатываемыми лесовладельцами и лесопользователями при долгосрочном лесопользовании, согласно приложения 1 к настоящим Правилам.

      11-1. Государственные лесовладельцы до начала пожароопасного сезона осуществляют подготовку к пожароопасному сезону.

      При подготовке к пожароопасному сезону проводится инвентаризация пожарной техники, оборудования, инвентаря, средств транспорта и связи, определяется их соответствие нормам и нормативам по охране, защите, пользованию лесным фондом, воспроизводству лесов и лесоразведению на участках государственного лесного фонда, утвержденным приказом Министра сельского хозяйства Республики Казахстан от 20 июля 2015 года № 18-02/664 (зарегистрированный в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов № 11995).

      Степень готовности государственных лесовладельцев к пожароопасному сезону определяется, согласно приложению 1-1 к настоящим Правилам.

      Информация о готовности к пожароопасному сезону направляется территориальными подразделениями ведомства уполномоченного органа в организации, в ведении которых находятся государственные лесовладельцы.

      Сноска. Правила дополнены пунктом 11-1 в соответствии с приказом Заместителя Премьер-Министра РК - Министра сельского хозяйства РК от 21.09.2016 № 395 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

2. Порядок организации пожарной безопасности в лесах

      12. Государственные лесовладельцы выполняют требования пожарной безопасности в лесах и обеспечивают выполнение следующих мероприятий по предупреждению (профилактике) лесных пожаров:

      1) обеспечивают противопожарное и санитарное обустройство территории лесного фонда, предупреждают, своевременно обнаруживают и пресекают нарушения настоящих Правил, принимают необходимые меры по тушению лесных пожаров;

      2) оказывают содействие лесопользователям при разработке ими планов противопожарных мероприятий;

      3) ведут регистрацию лесных пожаров и последствий от них.

      13. Класс пожарной опасности определяются в соответствии с приложением 2 к настоящим Правилам.

      14. В пожароопасный сезон на территории лесного фонда не допускается:

      1) разводить костры в хвойных молодняках, старых горельниках, на участках поврежденного леса (ветровал, бурелом), лесосеках с наличием порубочных остатков и заготовленной древесины, в местах с подсохшей травой, а также под кронами деревьев;

      2) бросать горящие спички, окурки и вытряхивать из курительных трубок горячую золу;

      3) употреблять при охоте пыжи из легковоспламеняющихся или тлеющих материалов;

      4) оставлять пропитанный горюче-смазочными веществами обтирочный материал в непредусмотренных специально для этого местах;

      5) заправлять топливные баки при работающих двигателях внутреннего сгорания, использовать машины с неисправной системой питания двигателя, а также курить или пользоваться открытым огнем вблизи машин, заправляемых горючим.

      15. Не допускается проводить отжиги травянистой растительности на всех категориях земель, кроме управляемых отжигов на территории лесного фонда и прилегаемых к нему территориях, проводимых лесовладельцами в целях снижения пожароопасной обстановки.

      В остальных местах разведение костров осуществляется на площадках, окаймленных минерализованной полосой шириной не менее четырех метров. Костер тщательно засыпается землей или заливается водой до полного прекращения тления.

      16. Государственным лесовладельцам и лесопользователям необходимо:

      1) при рубке леса, независимо от способа и времени рубок, при строительстве в лесу дорог, газонефтепроводов, линий электропередач, связи, радио и других коммуникаций производить очистку мест рубок от порубочных остатков, уборку оставшейся древесины и других легковоспламеняющихся материалов в порядке и в сроки, устанавливаемые владельцами участков лесного фонда в разрешительных документах на лесопользование;

      2) при работах в лесу хранить горюче-смазочные материалы в стандартной закрытой таре, очищать места их хранения в радиусе пяти метров от растительного покрова, древесных и других легковоспламеняющихся остатков, окаймлять минерализованными полосами шириной не менее четырех метров;

      3) при использовании в работе взрывчатых веществ заблаговременно уведомлять владельцев участков лесного фонда о месте и времени проведения взрывных работ, прекращать взрывные работы при IV – V классах пожарной опасности по условиям погоды;

      4) в местах работ и расположения объектов иметь средства для тушения лесных пожаров, согласно приложениям 3 и 4 к настоящим Правилам, содержать указанные оборудование и средства во время пожароопасного сезона в полной готовности к немедленному использованию в случае возникновения пожара;

      5) создавать на пожароопасный сезон в подразделениях, производящих работу в лесу, а также в поселках, расположенных в лесу, подготовленные общественные пожарные объединения из числа рабочих, служащих и других граждан для использования при тушении возникающих пожаров.

      17. В лесу засорение бытовыми отходами, свалка мусора, строительными остатками и отбросами не допускается.

      18. Сжигание мусора производится вблизи леса только на специально отведенных участках при соблюдении следующих условий:

      1) места для сжигания (котлованы или площадки) отводятся на расстоянии не менее пятидесяти метров от стен хвойного леса или отдельно растущих хвойных деревьев и молодняка, не менее двадцати пяти метров от стен лиственного леса и отдельно растущих лиственных деревьев;

      2) территория вокруг мест для сжигания мусора очищается в радиусе двадцать метров от сухостоя, валежника, порубочных остатков, других легковоспламеняющихся материалов и окаймлена минерализованной полосой шириной не менее четырех метров, а на участках вблизи хвойного леса на сухих почвах – не менее пяти метров;

      3) в пожароопасный сезон сжигание мусора производится только при I - II классах пожарной опасности в безветренную или дождливую погоду под наблюдением специально выделенных лиц. В засушливые периоды сжигание мусора не производится.

      19. Физические лица, руководители организаций, осуществляющих работы или имеющих объекты на территории лесного фонда, перед началом пожароопасного сезона, а лица, ответственные за проведение культурно-массовых и других мероприятий – перед выездом или выходом отдыхающих в лес проводят инструктаж рабочим, служащим или участникам культурно-массовых и других мероприятий о соблюдении настоящих Правил, предупреждении возникновения лесных пожаров, а также о способах их тушения.

      20. При проведении очистки мест рубок лесозаготовители выполняют следующие мероприятия:

      1) производят весеннюю доочистку лесосек в случае заготовки древесины и очистки лесосек в зимнее время;

      2) укладывают порубочные остатки в кучи или валы для перегнивания или сжигания, или разбрасывать их в измельченном виде по лесосеке на расстоянии не менее десяти метров от стен леса;

      3) производят сжигание порубочных остатков от зимней заготовки до начала пожароопасного сезона.

      Сжигание порубочных остатков от летней заготовки леса и собранных при весенней доочистке мест рубок производится осенью после окончания пожароопасного периода.

      При сжигании порубочных остатков обеспечивается сохранность имеющихся на лесосеках семенников, подроста и других несрубленных деревьев, а также полное сгорание порубочных остатков.

      Сжигание порубочных остатков на лесосеках сплошным палом не производится.

      При трелевке деревьев с кронами сжигание порубочных остатков на верхних складах (пунктах погрузки) производится в течение всего периода заготовки.

      21. Срубленные деревья в случае оставления их на лесосеках на пожароопасный сезон очищаются от сучьев и плотно укладываются на землю.

      Заготовленная лесная продукция, оставляемая на лесосеках на пожароопасный сезон, собирается в штабеля или поленницы и окаймлена минерализованной полосой шириной не менее четырех метров.

      22. Лесосеки в хвойных равнинных лесах на сухих почвах с оставленной на пожароопасный сезон заготовленной древесиной, а также с оставленными на перегнивание порубочными остатками окаймляются минерализованной полосой шириной не менее четырех метров. Лесосеки площадью более двадцати пяти гектар кроме этого разделяются минерализованными полосами указанной ширины на участки.

      23. Складирование заготовленной древесины производится в соответствии с требованиями МСН 2.02-02-2004 "Склады лесных материалов. Противопожарные нормы", принятыми 20 сентября 2004 года Межгосударственной научно-технической комиссией по стандартизации, техническому нормированию и сертификации в строительстве.

      Места складирования и указанные противопожарные разрывы вокруг них очищаются от легковоспламеняющихся материалов и окаймлены минерализованной полосой не менее четырех метров, а в хвойных насаждениях на сухих почвах – двумя такими полосами на расстоянии десяти метров одна от другой.

      24. Лесопользователи, ведущие побочные лесные пользования, заготовку древесных соков и второстепенных лесных ресурсов осуществляют:

      1) размещение производственных объектов на расстоянии не менее пятидесяти метров от стен леса в местах, согласованных с государственным лесовладельцем;

      2) в пожароопасный сезон в нерабочее время охрану производственных объектов в местах их концентрации;

      3) содержание территории в радиусе пятьдесят метров от производственных объектов очищенной от легковоспламеняющихся материалов;

      4) по границам этих территорий прокладку минерализованных полос шириной не менее четырех метров, а в хвойных насаждениях на сухих почвах - две минерализованные полосы такой же ширины на расстоянии десять метров одна от другой.

      25. Физические лица при осуществлении ими на безвозмездной (без выписки лесного билета) основе традиционного сбора побочной продукции леса (грибов, ягод, лекарственных растений) руководствуются общими требованиями, указанными в пункте 14 настоящих Правил.

      26. Лесопользователи, производящие заготовку живицы, размещают:

      1) промежуточные склады для хранения живицы на очищенных от легковоспламеняющихся материалов площадках;

      2) по согласованию с государственными лесовладельцами основные склады для хранения живицы на открытых, очищенных от легковоспламеняющихся материалов площадках на расстоянии не менее пятидесяти метров от стен леса;

      3) по границам, указанных в подпунктах 1) и 2) настоящего пункта территорий минерализованную полосу шириной не менее четырех метров и содержат ее в течение пожароопасного сезона в очищенном состоянии;

      4) на участках, подготовленных для сбора живицы, оборудованные места для курения.

      27. Поисковые, геодезические, геологические, лесоустроительные и другие экспедиции, партии и отряды до начала работ согласовывают с владельцами участков лесного фонда места проведения работ, расположения основных баз, маршруты следования в лесу и перечень мероприятий по предупреждению и тушению пожаров. При этом все участники работ знакомятся с настоящими Правилами.

      28. По границам мест расположения баз поисковых, геодезических, геологических, лесоустроительных и других экспедиций, партий и отрядов в лесной зоне в пожароопасный период прокладывается минерализованная полоса шириной не менее четырех метров, которая постоянно очищается от различных сгораемых отходов.

      29. Физическим и юридическим лицам, имеющим туристские базы, оздоровительные лагеря, дома отдыха и другие объекты туризма и отдыха или проводящим на территории лесного фонда культурно-оздоровительные, туристские и спортивные мероприятия, разрешается использовать

      в пожароопасный сезон в качестве постоянных мест отдыха для устройства туристских стоянок и проведения других массовых мероприятий лесные участки только по согласованию с лесовладельцами при условии оборудования на этих участках мест для разведения костров и сбора мусора, а также минерализованных полос шириной не менее четырех метров и содержания участков в очищенном от сгораемого мусора состоянии. При этом участников этих мероприятий ознакамливают с требованиями настоящих Правил.

      30. Лесопользователи, которым участки лесного фонда переданы в лесопользование, наряду с выполнением требований, предусмотренных главой 2 настоящих Правил, обеспечивают выполнение следующих противопожарных мероприятий:

      1) устраивают в лесу противопожарные разрывы и дороги, защитные противопожарные минерализованные полосы, канавы, водоемы, очищают лес от легковоспламеняющихся материалов и проводят другие лесохозяйственные мероприятия, направленные на повышение пожарной безопасности лесов;

      2) оборудуют вдоль проходящих через эти участки широко используемых лесных дорог места для отдыха и курения;

      3) принимают меры к пресечению нарушений настоящих Правил, обеспечивают в пожароопасный сезон своевременное обнаружение лесных пожаров путем постоянного наблюдения и наземного патрулирования;

      4) ведут регистрацию лесных пожаров и последствий от них, обеспечивают точный учет площадей гарей, определяют ущерб, причиненный пожарами лесному фонду и представляют сведения об этом государственному лесовладельцу;

      5) поддерживают в постоянной готовности материально-техническую базу, силы и средства пожаротушения;

      6) в случае возникновения лесных пожаров осуществляют их тушение собственными силами с немедленным уведомлением о пожаре лесовладельца.

      31. Физическим и юридическим лицам, осуществляющим лесопользование на территории лесного фонда, через которую проходят железные и автомобильные дороги (в том числе лесовозные), выполняют следующие требования:

      1) содержат полосы отвода вдоль железных и автомобильных дорог очищенными от валежника, легковоспламеняющихся материалов. Ширина очищенных полос вдоль лесовозных дорог составляет не менее десяти метров с каждой стороны;

      2) создают в хвойных насаждениях по границе полос отвода, указанных в подпункте 1) настоящего пункта, две минерализованные полосы шириной четыре метра каждая на расстоянии пяти метров одна от другой, а вдоль лесовозных и других лесных дорог – одну полосу шириной четыре метра с каждой стороны дороги и содержать их в течение пожароопасного сезона в очищенном состоянии;

      3) создают в хвойных насаждениях на сухих почвах вокруг расположенных вблизи дорог штабелей шпал и снегозащитных щитов, а также вокруг деревянных мостов, станционных платформ, жилых домов, будок путевых обходчиков и содержат в очищенном состоянии в течение пожароопасного сезона минерализованную полосу шириной не менее четырех метров;

      4) организовывают в пожароопасный период патрулирование на проходящих через лесные массивы участках железных дорог с тепловозной тягой в целях своевременного обнаружения и ликвидации возможных пожаров;

      5) не применяют к эксплуатацию тепловозов и автомобильного транспорта на пожароопасных участках леса без исправных искрогасителей на выхлопных трубах;

      6) в случае возникновения пожаров в полосе отвода дорог или вблизи нее немедленно организовывают их тушение, сообщают об этом государственным лесовладельцам либо государственным органам управления лесным хозяйством и в государственную противопожарную службу.

      32. Юридическим лицам, предприятиям и организациям при проведении работ на территории лесного фонда выполняют следующее:

      1) содержат в течение пожароопасного сезона территории, отведенные под буровые скважины и другие сооружения, очищенными от легковоспламеняющихся материалов, создавать по границам этих территорий минерализованную полосу шириной не менее четырех метров и содержать ее в течение пожароопасного сезона в очищенном состоянии;

      2) полностью очищают от древостоя и кустарника площади в радиусе пятидесяти метров от пробуриваемых и эксплуатируемых скважин (при эксплуатации нефтяных и газовых скважин по закрытой системе в радиусе двадцати пяти метров);

      3) не допускают хранения нефти в открытых емкостях и котлованах, а также загрязнения территории государственного лесного фонда горючими веществами (нефтью, мазутом);

      4) согласовывают с владельцами участков лесного фонда порядок и время сжигания нефтяных отходов, если их ликвидация таким путем предусмотрена технологией производства.

      33. Физические и юридические лица, имеющие линии электропередач, находящихся на территории лесного фонда, в течение пожароопасного сезона содержат просеки, по которым проходят эти линии, в безопасном в пожарном отношении состоянии и окапывают в сухих местах деревянные мачты и столбы таких линий в радиусе двух метров.

      34. Юридические лица, имеющие трубопроводы, в течение пожароопасного сезона содержат полосы отвода и охранные зоны вдоль трубопроводов, проходящих через лесные массивы, в безопасном в пожарном отношении состоянии и прокладывают минерализованные полосы шириной пять метров вокруг усадеб линейных обходчиков, а также вокруг колодцев на трубопроводах.

      35. Физические и юридические лица, земельные угодья которых примыкают или находятся в непосредственной близости от земель лесного фонда и (или) находятся в охранной зоне лесов, не осуществляется повреждение лесов и других лесных угодий в результате бесконтрольного сжигания стерни, пожнивных и иных растительных остатков на сельскохозяйственных полях, пастбищах и сенокосах.

3. Мероприятия по тушению лесных пожаров

      36. Лесопользователи, которым предоставлено право временного лесопользования, производящие работы или имеющие в лесах дороги, склады, сооружения и иные объекты, при возникновении лесных пожаров в местах работ, у дорог, складов и объектов принимают меры к ликвидации этих пожаров своими силами и средствами, и сообщают о пожаре владельцу участков лесного фонда, местным исполнительным органам и государственной противопожарной службе.

      37. Лица, обнаружившие лесной пожар, сообщают о нем работникам лесного хозяйства государственного лесовладельца, государственной противопожарной службе, местным исполнительным органам.

      38. Физические и юридические лица в соответствии с утвержденным местным исполнительным органом планом мероприятий по привлечению физических и юридических лиц, а также противопожарной техники, транспортных и других средств по тушению лесных пожаров, направляют по запросу государственного лесовладельца рабочих и технические средства на тушение лесных пожаров.

      39. Руководитель лесного учреждения, особо охраняемой природной территории, получив сообщение о пожаре, принимает меры к его тушению, в том числе силами лесной пожарной станции, за которой закреплена территория, где возник пожар.

      40. При поступлении сообщения о пожаре, руководитель противопожарной службы лесоохранного учреждения и особо охраняемой природной территории выполняет следующие мероприятия:

      1) принимает меры по подготовке к незамедлительному выезду команды на пожар;

      2) исполняет указания от руководителя лесного учреждения или лесничего (по принадлежности);

      3) принимает решение о выезде на пожар команды или отдельной бригады.

      41. При возникновении на территории лесничества одновременно нескольких пожаров или при недостатке сил одной лесной пожарной станции для быстрой ликвидации пожара, лесничий сообщает об этом руководителю лесного учреждения для направления на тушение сил и средств лесной пожарной станции соседних лесничеств.

      42. При недостатке в лесном учреждении, особо охраняемой природной территории сил и средств для быстрого подавления действующих пожаров и возникновении угрозы распространения пожаров на больших площадях, руководитель лесного учреждения, особо охраняемой природной территории сообщает об этом местным исполнительным органам, государственной противопожарной службе и принимает меры по привлечению на тушение пожаров сил и технических средств местных организаций, населения в соответствии с утвержденным планом по тушению лесных пожаров. Если пожары принимают характер стихийного бедствия, руководитель лесного учреждения принимает меры к привлечению на тушение сил и средств аварийно-спасательных служб.

      43. Общее руководство тушением лесных пожаров на территории лесного учреждения и особо охраняемой природной территории возлагается на руководителя лесного учреждения и особо охраняемых природных территорий.

      44. Непосредственное руководство работами по тушению каждого лесного пожара в районах наземной охраны на территории лесничества осуществляет лесничий или руководитель противопожарной службы лесоохранного учреждения и особо охраняемой природной территории, либо начальник пункта пожаротушения лесопользователя (при его наличии у лесопользователя, которому соответствующие участки лесного фонда переданы в лесопользование).

      До прибытия лесничего и сил противопожарной службы лесоохранного учреждения и особо охраняемой природной территории, руководство тушением лесного пожара осуществляется работником государственной лесной охраны, государственным инспектором по охране особо охраняемой природной территории (помощником лесничего, мастером леса либо инспектором, лесником), закрепленным за соответствующей территорией.

      В случае усложнившейся обстановки руководство тушением лесного пожара осуществляется руководителем или, по его поручению, заместителем руководителя учреждения лесного учреждения или вышестоящим уполномоченным на то лицом.

      45. В районах авиационной охраны лесов в труднодоступных местах руководство тушением лесных пожаров осуществляется старшим по должности работником из числа находящихся на пожаре парашютно-пожарных или десантно-пожарных команд.

      46. Руководителю по тушению лесного пожара необходимо:

      1) прекратить все работы, не связанные с мероприятиями по ликвидации пожара;

      2) обеспечить защиту людей, принимающих участие в тушении пожара, от возможных травм, отравлений, ожогов;

      3) в случае угрозы для жизни людей немедленно организовать их спасение, используя для этого все имеющиеся силы и средства;

      4) обеспечить строгое выполнение всеми работающими на тушении пожара требований по технике безопасности работ;

      5) не оставлять место пожара и не отпускать рабочих до тех пор, пока пожар не будет потушен или надежно локализован;

      6) принять меры по вызову к месту пожара руководителя или другого должностного лица объекта организации, выполняющей работы на территории, где возник лесной пожар.

      47. Руководитель тушения лесного пожара для обеспечения эффективной организации тушения лесного пожара составляет тактический план тушения лесного пожара на основании данных предварительно проведенной разведки пожара. Разведкой устанавливается вид и сила пожара, наиболее пожароопасные и ценные участки леса, водоемы, преграды, которые остановят распространение огня или послужат опорной линией для отжига, а также места, где такие преграды или опорные полосы нужно создать.

      48. Тушение пожара включает стадии:

      1) остановки пожара – прекращения пламенного горения по кромке пожара;

      2) локализации – предотвращения возможности его дальнейшего распространения;

      3) дотушивания – тушения очагов горения внутри пожарища;

      4) окарауливания – дежурства рабочих пожарных команд на пройденной пожаром площади в течение определенного времени, достаточного, чтобы убедиться в отсутствии скрытых очагов горения и возможности возобновления пожара;

      5) ликвидация пожара – окончательное дотушивание всех очагов горения пожарища и отсутствия возможности возобновления пожара.

      При выборе тактики тушения руководитель тушения лесного пожара учитывает особенности местности и погодные условия, вид пожара, наличие сил и средств пожаротушения.

      49. Используются следующие основные наземные способы тушения лесных пожаров:

      1) захлестывание или забрасывание грунтом кромки низового пожара;

      2) прокладка минерализованных полос и канав при помощи почвообрабатывающих орудий и взрывчатых материалов;

      3) тушение пожаров водой или растворами огнетушащих химикатов;

      4) отжиг или встречный огонь.

      50. На труднодоступных территориях и при возникновении крупных лесных пожаров для тушения привлекаются парашютно-пожарные или десантно-пожарные команды базы авиационной охраны лесов и обслуживания лесного хозяйства, служб по чрезвычайным ситуациям.

      51. Перед началом работ по тушению лесных пожаров все привлекаемые к этим работам ознакамливаются с порядком их проведения и требованиями по технике безопасности.

  Приложение 1
к Правилам пожарной
безопасности в лесах

Требования к планам противопожарных мероприятий,
разрабатываемым лесовладельцами и лесопользователями при
долгосрочном лесопользовании

      1. Лесопользователи, которым участки лесного фонда переданы на долгосрочное лесопользование, ежегодно разрабатывают и реализуют план противопожарных мероприятий (далее – План).

      План включает:

      1) предупредительные противопожарные мероприятия;

      2) мероприятия по тушению лесных пожаров.

      2. В предупредительных противопожарных мероприятиях предусматриваются конкретные объемы работ и места их проведения, основанные на материалах лесоустройства и планах противопожарного устройства лесов государственного лесовладельца, в границах которого находится (находятся) участок (участки) лесного фонда, переданный (переданные) в лесопользование. Планируемые мероприятия предусматривают последовательность действий, продолжение ранее выполненных работ и увязываются с работами, проводимыми на соседних участках лесного фонда лесовладельцами и лесопользователями.

      В предупредительные противопожарные мероприятия также включаются работы по уходу за имеющимися противопожарными разрывами и полосами, ремонту пожарных наблюдательных вышек, противопожарного оборудования и техники, дорог, найму временных пожарных сторожей.

      Для всех работ по предупредительным противопожарным мероприятиям устанавливаются календарные сроки выполнения и ответственные за выполнение лица, а также указывается объем работ.

      3. Мероприятия по тушению лесных пожаров предусматривают работы по организации тушения пожаров как собственными силами, так и в случаях, когда эти пожары по каким-либо причинам невозможно ликвидировать собственными силами и средствами. В последнем случае по согласованию с государственным лесовладельцем определяются силы и технические средства, которые направляются для тушения лесного пожара, а также силы и технические средства других организаций, базирующихся в населенных пунктах в районе расположения соответствующего участка лесного фонда. Мероприятия по тушению лесных пожаров предусматривает формирование добровольных общественных формирований (команд) для тушения лесных пожаров, организация питания людей, занятых тушением лесных пожаров, и медицинской помощи, связи, а также создание за счет лесопользователя резерва горюче-смазочных материалов на пожароопасный сезон.

      4. План лесопользователей, которым участки лесного фонда переданы на долгосрочное лесопользование, предоставляются государственным лесовладельцам для согласования не позднее 15 февраля текущего года. План лесопользователя согласовывается государственным лесовладельцем и утверждается самим лесопользователем в соответствии с подпунктом 6) статьи 38 Лесного Кодекса Республики Казахстан от 8 июля 2003 года.

  Приложение 1-1
к Правилам пожарной безопасности в лесах

Степень готовности государственных лесовладельцев
к пожароопасному сезону*

      Сноска. Правила дополнены приложением 1-1 в соответствии с приказом Заместителя Премьер-Министра РК - Министра сельского хозяйства РК от 21.09.2016 № 395 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Наименование показателей

Степень готовности

Баллы

1

Наличие лесной пожарной станции**

менее 51 %

неудовлетворительно

0

51-80 %

удовлетворительно

5

81-100 %

отлично

10

2

Наличие пожарных вышек в соответствии с лесоустроительными материалами

менее 51 %

неудовлетворительно

0

51-80 %

удовлетворительно

5

81-100 %

отлично

10

3

Наличие пожарной техники**

менее 51 %

неудовлетворительно

0

51-80 %

удовлетворительно

5

81-100 %

отлично

10

4

Наличие запасов горюче-смазочных материалов

имеется

отлично

10

не имеется

неудовлетворительно

0

5

Наличие планов противопожарных мероприятий

имеется и соответствует требованиям к планам противопожарных мероприятий

отлично

10

имеется, но не соответствует требованиям к планам противопожарных мероприятий

удовлетворительно

5

не имеется

неудовлетворительно

0

6

Наличие средств радиосвязи**

имеется и 100 % находится в рабочем состоянии

отлично

10

имеется и более 70 % находится в рабочем состоянии

удовлетворительно

5

имеется и более 50 % находится в нерабочем состоянии

неудовлетворительно

0

7

Наличие шанцевого инструмента, средств защиты и противопожарной одежды**

имеется 100 %, находится в удовлетворительном состоянии

отлично

10

имеется 100 %,

более 20 % находится в неудовлетворительном состоянии

удовлетворительно

5

имеется менее 60 %

неудовлетворительно

0

     

      Примечания:

      * степень готовности государственных лесовладельцев к пожароопасному сезону, как среднеарифметическое, определяется:

      8-10 баллов – удовлетворительная;

      5-7 баллов – средняя;

      менее 5 баллов – неудовлетворительная;

      ** процент оснащенности определяется в соответствии с нормами и нормативами по охране, защите, пользованию лесным фондом, воспроизводству лесов и лесоразведению на участках государственного лесного фонда, утвержденными приказом Министра сельского хозяйства Республики Казахстан от 20 июля 2015 года № 18-02/664 (зарегистрированный в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов № 11995).

  Приложение 2
к Правилам пожарной
безопасности в лесах

Класс пожарной опасности

      Сноска. Приложение 2 с изменением, внесенным приказом Министра экологии, геологии и природных ресурсов РК от 21.01.2020 № 19 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      Класс пожарной опасности в лесах по условиям погоды определяет степень вероятности (возможности) возникновения и распространения лесных пожаров на соответствующей территории в зависимости от метеорологических условий, влияющих на пожарную опасность лесов.

      Для целей классификации (оценки) применяется комплексный показатель, характеризующий метеорологические (погодные) условия. В зависимости от величины комплексного показателя устанавливается класс пожарной опасности в лесах Республики Казахстан по условиям погоды.

      В региональных областях Республики Казахстан действуют местные классы пожарной опасности в лесах в зависимости от условий погоды (далее – местные классы), которые определяют:

      методику расчета комплексного показателя;

      границы классов пожарной опасности;

      методику учета осадков.

      Решение о применении местных классов оформляется приказом территориального подразделения в области лесного хозяйства и может быть установлено отдельно для разных временных периодов.

      Для регионов, в которых не установлены местные шкалы, действуют общий класс пожарной опасности в лесах, в зависимости от условий погоды, указанный в таблице 1.

      Определение класса пожарной опасности в лесу

      Формула расчета класса пожарной опасности (далее – КПО) в лесах в зависимости от условий погоды определяется по условиям метеоданных на 12-14 часов местного времени, как сумма произведения температуры воздуха (tо) на разность температуры и точки росы (

) за число дней без осадков (n) (считая день выпадения дождя более 3 мм первым (L) днем без дождевого периода, при этом учитываются только обложные или фронтальные осадки, ливневые осадки не учитываются):


      величина КП – комплексный показатель (миллибар/ градус);


– сумма;

      n – число дней без осадков;

      tо - температура воздуха (градус/Цельсия);


– точка росы (градус)

      L – первый день без осадков

Таблица 1 Классификация пожарной опасности в лесах по условиям погоды

Класс пожарной опасности в лесах

Величина комплексного показателя, миллибарградус

Степень пожарной опасности

I

0 – 300

Отсутствует

II

301 – 1000

Малая

III

1001 – 4000

Средняя

IV

4001 – 10000

Высокая

V

Более 10001

Чрезвычайная

      Определение класса пожарной опасности в лесу по регионам (местные классы)

      I. Определение класса пожарной опасности для Жамбылской, Алматинской (пойменные леса Прибалхашья), Кызылординской, Туркестанской областей (местная шкала)

      Таблица 2

      Классификация пожарной опасности в лесах по условиям погоды

Класс пожарной опасности в лесах

Величина комплексного показателя, миллибарградус

Степень пожарной опасности

I

0 – 300

Отсутствует

II

301 – 500

Малая

III

501 – 1000

Средняя

IV

1001 – 4000

Высокая

V

Более 4001

Чрезвычайная

      Примечание: порядок вычисления КПО производится по общей формуле. После дня выпадения осадков более 5 миллиметров (далее – мм) исчисления КПО начинается вновь (при этом учитываются только обложные или фронтальные осадки, ливневые осадки не учитываются).

      Определение класса пожарной опасности для Акмолинской,

      Костанайской областей

      Таблица 3

      Классификация пожарной опасности в лесах по условиям погоды

Класс пожарной опасности в лесах

Величина комплексного показателя, миллибарградус

Степень пожарной опасности

I

0 – 200

Отсутствует

II

201 – 800

Малая

III

801 – 1400

Средняя

IV

1401 – 8000

Высокая

V

Более 8001

Чрезвычайная

      Примечание: порядок вычисления КПО производится по общей формуле. После дня выпадения осадков более 3 мм исчисления КПО начинается вновь (при этом учитываются только обложные или фронтальные осадки, ливневые осадки не учитываются).

      Определение класса пожарной опасности для Павлодарской области

      (ленточные бора Прииртышья "Ертіс орманы")

      Таблица 4

      Классификация пожарной опасности в лесах по условиям погоды

Класс пожарной опасности в лесах

Величина комплексного показателя, миллибарградус

Степень пожарной опасности

Весенний период

Летний период, с 10 июня

Осенний период, с 1 сентября

I

0 – 150

0 – 550

0 – 201

Отсутствует

II

151 – 700

551 – 2000

201 – 800

Малая

III

701 – 2000

2001 – 5500

801 – 1400

Средняя

IV

2001 – 10000

5501 – 10000

1401 – 10000

Высокая

V

Более 10001

Более 10001

Более 10001

Чрезвычайная

      Примечание: порядок вычисления КПО производится по общей формуле. После дня выпадения осадков от 3 до 5 мм КПО понижается на единицу. После дня выпадения осадков более 5 мм исчисления КПО начинается вновь (при этом учитываются только обложные или фронтальные осадки, ливневые осадки не учитываются).

      Определение класса пожарной опасности для Павлодарской области

      (Баянаульский регион)

      Таблица 5

      Классификация пожарной опасности в лесах по условиям погоды

Класс пожарной опасности в лесах

Величина комплексного показателя, миллибарградус

Степень пожарной опасности

Весенний период

Летний период, с 1 июня

Осенний период, с 1 сентября

I

0 – 150

0 – 400

0 – 200

Отсутствует

II

151 – 500

401 – 1000

201 – 500

Малая

III

501 – 1000

1001 – 3000

501 – 1000

Средняя

IV

1001 – 4000

3001 – 5000

1001 – 4000

Высокая

V

Более 4001

Более 5001

Более 4001

Чрезвычайная

      Примечание: порядок вычисления КПО производится по общей формуле. После дня выпадения осадков более 4 мм исчисления КПО начинается вновь (при этом учитываются только обложные или фронтальные осадки, ливневые осадки не учитываются).

      Определение класса пожарной опасности для Восточно-Казахстанской

      области (Горно-таежная зона)

      Таблица 6

      Классификация пожарной опасности в лесах по условиям погоды

Класс пожарной опасности в лесах

Величина комплексного показателя, миллибарградус

Степень пожарной опасности

Весенний период

Летний период, с 10 июня

Осенний период, с 1 сентября

I

0 – 600

0 – 1100

0 – 300

Отсутствует

II

601 – 1300

1101 – 2500

301 – 1100

Малая

III

1301 – 2650

2501 – 5400

1101 – 3300

Средняя

IV

2651 – 10000

5401 – 10000

3301 – 10000

Высокая

V

Более 10001

Более 10001

Более 10001

Чрезвычайная

      Примечание: порядок вычисления КПО производится по общей формуле. После дня выпадения осадков от 3 до 5 мм КПО понижается на единицу. После дня выпадения осадков более 5 мм исчисления КПО начинается вновь (при этом учитываются только обложные или фронтальные осадки, ливневые осадки не учитываются).

      Определение класса пожарной опасности для Восточно-Казахстанской

      области (Государственный лесной природный резерват "Семей орманы",

      Асу-Булакское коммунальное государственное учреждение,

      Самарское коммунальное государственное учреждение)

      Таблица 7

      Классификация пожарной опасности в лесах по условиям погоды

Класс пожарной опасности в лесах

Величина комплексного показателя, миллибарградус

Степень пожарной опасности

Весенний период

Летний период, с 10 июня

Осенний период, с 1 сентября

I

0 – 150

0 – 550

0 – 200

Отсутствует

II

151 – 500

551 – 1700

201 – 800

Малая

III

501 – 2000

1701 – 3500

801 – 1400

Средняя

IV

2001 – 10000

3501 – 10000

1401 – 10000

Высокая

V

Более 10001

Более 10001

Более 10001

Чрезвычайная

      Примечание: порядок вычисления КПО производится по общей формуле. После дня выпадения осадков от 3 до 5 мм КПО понижается на единицу. После дня выпадения осадков более 5 мм исчисления КПО начинается вновь (при этом учитываются только обложные или фронтальные осадки, ливневые осадки не учитываются).

      Определение класса пожарной опасности для Алматинской области

      (горные районы)

      Таблица 8

      Классификация пожарной опасности в лесах по условиям погоды

Класс пожарной опасности в лесах

Величина комплексного показателя, миллибарградус

Степень пожарной опасности

Весенний период

Летний период, с 10 июня

Осенний период, с 1 сентября

I

0 – 600

0 – 1300

0 – 300

Отсутствует

II

601 – 1300

1301 – 3500

301 – 1100

Малая

III

1301 – 2650

3501 – 7400

1101 – 3300

Средняя

IV

2651 – 10000

7401 – 10000

3301 – 10000

Высокая

V

Более 10001

Более 10001

Более 10001

Чрезвычайная

      Примечание: порядок вычисления КПО производится по общей формуле. После дня выпадения осадков от 3 до 5 мм КПО понижается на единицу. После дня выпадения осадков более 5 мм исчисления КПО начинается вновь (при этом учитываются только обложные или фронтальные осадки, ливневые осадки не учитываются).

      Определение класса пожарной опасности

      для Карагандинской области

      Таблица 9

      Классификация пожарной опасности в лесах по условиям погоды

Класс пожарной опасности в лесах

Величина комплексного показателя, миллибарградус

Степень пожарной опасности

Весенний период

Летний период, с 10 июня

Осенний период, с 1 сентября

I

0 – 150

0 – 500

0 – 200

Отсутствует

II

151 – 450

501 – 1000

201 – 500

Малая

III

451 – 1000

1001 – 3000

501 – 1000

Средняя

IV

1001 – 40000

3001 – 5500

1001 – 4000

Высокая

V

Более 40001

Более 5501

Более 4001

Чрезвычайная

      Примечание: порядок вычисления КПО производится по общей формуле. После дня выпадения осадков от 3 до 5 мм КПО понижается на единицу. После дня выпадения осадков более 4 мм исчисления КПО начинается вновь (при этом учитываются только обложные или фронтальные осадки, ливневые осадки не учитываются).

  Приложение 3
к Правилам пожарной
безопасности в лесах

Средства для тушения лесных пожаров

      1. Средства для тушения лесных пожаров у лесопользователей, осуществляющих лесозаготовительную деятельность:

      1) съемные цистерны, в том числе собственного производства, или резиновые емкости для воды объемом 1500 литров – 1 штука;

      2) навесные шестеренные насосы – 1 штука;

      3) мотопомпы пожарные переносные производительностью 600-800 литров в минуту – 1 штука;

      4) лесные плуги или другие тракторные почвообрабатывающие орудия – 1 штука;

      5) лопаты – 20 штук;

      6) топоры – 5 штук;

      7) грабли – 20 штук;

      8) хлопушки – 20 штук;

      9) бензопилы – 2 штуки;

      10) ранцевые лесные огнетушители-опрыскиватели – 5 штук;

      11) ведра или резиновые емкости для воды объемом 12 литров – 2 штуки;

      12) кружки для воды – 10 штук;

      13) аптечки первой помощи – 2 штуки.

      2. Средства для тушения лесных пожаров в лесопожарных пунктах:

      1) съемные цистерны, в том числе собственного производства, или резиновые емкости для воды объемом 1500 литров – 1 штука;

      2) навесные шестеренные насосы – 1 штука;

      3) напорные пожарные рукава – 100 погонных метров в том числе: 5 комплектов Д 51 миллиметров;

      4) переносные радиостанции (при наличии организованной радиосвязи) – 2 штук;

      5) мотопомпы пожарные переносные производительностью 600-800 литров/минуту – 1 штука;

      6) зажигательные аппараты – 4 штуки;

      7) смачиватели НП-1 или других марок, пенообразователь – 500 килограмм;

      8) лопаты – 50 штук;

      9) топоры – 5 штук;

      10) мотыги – 5 штук;

      11) грабли – 20 штук;

      12) хлопушки – 20 штук;

      13) бензопилы – 1 штука;

      14) ранцевые лесные огнетушители-опрыскиватели – 5 штук;

      15) бидоны или канистры для питьевой воды емкостью 10 литров – 2 штуки;

      16) аптечки первой помощи – 1 штука;

      17) дежурная спецодежда (сапоги, брюки, куртка, рукавицы) комплект по числу постоянных членов команды пожаротушения.

      Автомашины и тракторные прицепы оборудуются для установки навесных насосов и закрепляются за пожарными пунктами на пожароопасный сезон. Остальное оборудование и пожарный инвентарь находится на пункте постоянно. При протяженности лесовозных автодорог более 50 километров (включая лесовозные усы) количество съемных цистерн увеличивается из расчета одна цистерна на 50 километров дороги.

      3. Средства для тушения лесных пожаров в местах заготовки

      и складирования древесины (лесосеки, верхние склады):

      1) лопаты – 10 штук;

      2) топоры – 2 штуки;

      3) грабли – 2 штуки;

      4) хлопушки – 10 штук;

      5) бензопилы – 1 штука;

      6) ранцевые лесные огнетушители-опрыскиватели – 5 штук;

      7) ведра или резиновые емкости для воды объемом 12 литров – 2 штуки;

      8) кружки для воды – 4 штуки.

      4. Средства для тушения лесных пожаров в местах по добыче камня, песка, глины на территории лесного фонда:

      1) лопаты – 10 штук;

      2) топоры – 2 штуки;

      3) мотыги – 2 штуки;

      4) хлопушки – 10 штук;

      5) бензопилы – 2 штуки;

      6) ранцевые лесные огнетушители-опрыскиватели – 5 штук;

      7) бидоны или канистры для питьевой воды емкостью 12 литров – 5 штук;

      8) кружки для воды – 5 штук;

      9) рукавицы – 10 пар;

      10) аптечка первой помощи – 1 штука.

      5. Средства для тушения лесных пожаров у нефтегазодобывающих предприятий, действующих на территории лесного фонда:

      1) съемные цистерны, или резиновые емкости для воды объемом 1500 литров – 2 штуки (при наличии специальных лесопожарных автоцистерн съемные цистерны иметь необязательно);

      2) навесные шестеренные насосы – 2 комплекта;

      3) мотопомпы пожарные переносные производительностью 600-800 литров в минуту – 1 штука;

      4) напорные пожарные рукава – 500 погонных метров, в том числе: 20 комплектов рукавов Д 66-77 миллиметром (400 погонных метров), 5 комплектов рукавов Д 51 миллиметров (100 погонных метров);

      5) бульдозер – 1 штука;

      6) автомашина бортовая повышенной проходимости или вездеход (для перевозки людей) – 1 штука;

      7) лесной плуг или другое почвообрабатывающее орудие – 1 штука;

      8) зажигательные аппараты – 5 штук;

      9) смачиватели НП-1 или других марок, пенообразователь – 500 килограмм;

      10) лопаты – 50 штук;

      11) топоры – 10 штук;

      12) мотыги – 20 штук;

      13) грабли – 10 штук;

      14) хлопушки – 20 штук;

      15) бензопилы – 5 штук;

      16) ранцевые лесные огнетушители-опрыскиватели – 10 штук;

      17) переносные радиостанции (при наличии организованной радиосвязи) – 3 штуки;

      18) бидоны или канистры для питьевой воды емкостью 10 литров – 6 штук;

      19) дежурная спецодежда (сапоги, брюки, куртки, рукавицы), комплект – по числу постоянных членов команды пожаротушения;

      20) аптечки первой помощи – 2 штуки.

      При площади участка более 30 тысяч гектар количество пунктов сосредоточения пожарного инвентаря определяется из расчета потребности 1 пункта на каждые 30 тысяч гектар. Автомашина под съемную цистерну приспосабливается для установки навесного шестеренного насоса и находится при пункте в течение пожароопасного сезона.

      6. Средства для тушения лесных пожаров в организациях, имеющих шоссейные дороги, проходящие через лесные массивы (лесопожарный пункт):

      1) съемные цистерны, в том числе собственного производства или резиновые емкости для воды объемом 1500 литров – 1 штука;

      2) навесные шестеренные насосы – 1 комплект;

      3) напорные пожарные рукава – 300 погонных метров, в том числе: 10 комплектов рукавов Д 66-77 миллиметров (200 погонных метров), 5 комплектов рукавов Д 51 милиметров (100 погонных метров);

      4) зажигательные аппараты - 3 штуки;

      5) смачиватели НП-1 или других марок, пенообразователь – 500 килограмм;

      6) лопаты – 50 штук;

      7) топоры – 5 штук;

      8) мотыги – 5 штук;

      9) грабли – 5 штук;

      10) хлопушки – 10 штук;

      11) бензопилы – 2 штуки;

      12) ранцевые лесные огнетушители-опрыскиватели – 5 штук;

      13) бидоны или канистры для питьевой воды емкостью 10 литров – 2 штуки;

      14) противодымные респираторы – 10 штук;

      15) защитные очки – 10 штук;

      16) рукавицы – 20 пар;

      17) аптечки первой помощи – 2 штуки.

      Лесопожарный пункт организуется на каждые 100 километров шоссейной дороги. На пожароопасный сезон пункт обеспечивается автомашиной для перевозки людей и цистерн с водой, приспособленной для установки навесных шестеренных насосов.

  Приложение 4
к Правилам пожарной
безопасности в лесах

Средства для тушения лесных пожаров

      Средства тушения лесных пожаров линейных объектов (нефтегазопроводы, линии электропередач, связи и так далее) и прочих организаций (поисковые партии, отряды, экспедиции, бригады по заготовке сена, лекарственных растений, технического сырья, дикорастущих плодов, орехов, грибов, ягод и других лесных пищевых продуктов, занятых пастьбой скота, размещением ульев и пасек и другие), работающих на землях лесного фонда

Средства пожаротушения

При числе работающих до

5

6-10

11-20

21-50

Лопаты, штук

2

5

10

20

Топоры, штук

2

2

2

2

Мотыги, штук

1

1

2

5

Грабли, штук


2

5

10

Хлопушки, штук

2

4

10

20

Пилы поперечные или бензопилы, штук

1

1

2

5

Ранцевые лесные

огнетушители-опрыскиватели, штук


2

5

5

Ведра или резиновые емкости для воды по 12 литров

2

5

10

20

Рукавицы, пар

5

10

20

40

Аптечка первой помощи, штук

1

1

2

2


      Указанные средства для тушения лесных пожаров сосредотачиваются в местах базирования отдельных групп рабочих. В местах жительства линейных обходчиков сосредотачивается пожарный инвентарь в составе и количестве, указанном в последней графе таблицы.