Теңіз кемелерін сыныптау және жасау қағидаларын бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің міндетін атқарушының 2011 жылғы 12 мамырдағы № 273 бұйрығы. Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 2011 жылы 30 мамырда № 6982 тіркелді.

      Ескерту. Бұйрықтың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Инвестициялар және даму министрінің 30.11.2017 № 829 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      "Сауда мақсатында теңізде жүзу туралы" Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 17 қаңтардағы Заңының 4-бабының 3-тармағының 48) тармақшасына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

      1. Қоса беріліп отырған Теңіз кемелерін сыныптау және жасау қағидалары бекітілсін.

      Ескерту. 1-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Инвестициялар және даму министрінің 30.11.2017 № 829 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2. Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрлігінің Көлік және қатынас жолдары комитеті (Н.И. Қилыбай) белгіленген заңнамалық тәртіппен Қазақстан Республикасы Әділет министрлігіне осы бұйрықты мемлекеттік тіркеу үшін ұсынуды қамтамасыз етсін.

      3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация вице-министрі Е.С. Дүйсенбаевқа жүктелсін.

      4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланғаннан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

      Министрдің міндетін атқарушы А. Бектұров

  Қазақстан Республикасы
Көлік және коммуникация
министрінің міндетін атқарушының
2011 жылғы 12 мамырдағы
№ 273 бұйрығымен бекітілген

Теңіз кемелерін сыныптау және жасау қағидалары

      Ескерту. Қағиданың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Инвестициялар және даму министрінің 30.11.2017 № 829 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-бөлік. Жалпы бөлік

1-тарау. Жалпы ережелер

      Ескерту. 1-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1. Осы Теңіз кемелерін сыныптау және жасау қағидалары (бұдан әрі - Қағида) Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 17 қаңтардағы "Теңізде сауда мақсатында жүзу туралы" Заңына сәйкес әзірленген және теңіз кемелерін жасау кезінде элементтерге, құрылғыларға және жабдықтауға қойылатын талаптарды қоса алғанда, теңіз кемелерін жасау және куәландыру тәртібін белгілейді.

      Ескерту. 1-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Инвестициялар және даму министрінің 30.11.2017 № 829 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2. Кеме қатынасы тіркелімінің сыныптамалық қызметіне теңіз кемелеріне (бұдан әрі - кемелер) арналған техникалық құжаттамаларды қарау және келісу, материалдар мен бұйымдарды дайындауға техникалық бақылау, кемелерге сыныбын бере отырып, оларды жасау, сондай-ақ әрбір кеме есептен шығарылғанға дейін тиісті құжаттарды ресімдеу және берумен бірге кеменің бүкіл пайдалану мерзімі бойынша куәландыру нәтижелерінің негізінде сыныбын растау, жаңарту және қалпына келтіру кіреді.

      Кеменің қауіпсіздігін, адам өмірін қорғауды және Кеме қатынасы тіркелімімен сыныпталатын кемелерде орнатылатын тоңазытқыш қондырғылардың тоңазытқыш агенттерінің іс-қимылы қоршаған ортаның озонын бұзудың алдын алуды қамтамасыз ету үшін куәландыруға жатады.

      3. Кеме қатынасы тіркелімі жасау және пайдалану кезіндегі тұрақты теңіз платформаларын, мынадай теңіз кемелерін куәландыруды жүзеге асырады:

      1) жолаушылар және құйма кемелер, қауіпті жүктерді тасымалдауға арналған сүйрегіштер мен кемелер, жолаушылар сыйымдылығы 12 адамнан артық серуендік теңіз кемелері – бас қозғалтқыштардың қуатына және жалпы сыйымдылығына байланысты;

      2) бас қозғалтқыштардың қуаты 55 кВт және одан да артық осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көрсетілмеген өздігінен жүретін кемелер;

      3) жалпы сыйымдылығы 80 және одан да артық, немесе алғашқы қозғалтқыштардың жиынтық қуаты 100 кВт және одан да артық осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көрсетілмеген кемелер;

      4) әртүрлі тағайындаудағы тұрақты теңіз платформалары.

      4. Кеме қатынасының тіркелімі мынадай жағдайларда тоңазытқыш қондырғыларға сыныптауды жүзеге асырады:

      1) егер тоңазытқыш қондырғылар осы Қағиданың 5-қосымшасына сәйкес ІІ-топтағы тоңазытқыш агентте жұмыс істесе;

      2) егер І-топтағы тоңазытқыш агентте жұмыс істейтін тоңазытқыш қондырғының құрамына 125 м3/сағат және одан жоғары теоретикалық сору көлемімен компрессорлар кіретін болса;

      3) егер тоңазытқыш қондырғы кеменің қауіпсіздігіне әсер ететін жүйелердің қалыптасуын қамтмасыз ететін болса.

      5. Балық аулайтын кемелердің технологиялық және арнайы құрылғылары, кабельді, техникалық флоттың және арнайы мақсаттағы, қағидамен қолданылатын тиісті нормаларда көрсетілген жабдықтарды қоспағанда Кеме қатынасы тіркелімінің куәландыруына жатпайды.

      6. Осы Қағидада мынадай ұғымдар қолданылады:

      1) ағаш тасымалдағыш — палубалық ағаш жүгін тасымалдауға арналған құрғақ жүк кемесі;

      2) ақтара тиеу кемесі — конструкциясына бір палуба, борттық палуба астындағы танктер және борттық жақтық танктер және жүк үй жайларындағы борттық танктер кіретін және көбінесе ақтара тиейтін жүктерді тасымалдауға арналған кеме;

      3) арнайы персонал — экипаж мүшелері болып табылмайтын, кеменің тағайындалуына байланысты кемеде әрдайым болатын тұлғалар (теңіздің тірі қорларын табу және өңдеймен айналысатын ғылыми, инженерлік-техникалық қызметкерлер, зертхана қызметкерлері, жұмысшылары);

      4) аралас жүзетін кеме (өзен - теңіз) — теңіз және ішкі су жолдары бойынша жүктерді тасымалдауға арналған өздігінен жүретін жүк кемесі (өз техникалық сипаттамалары бойынша жарамды және белгіленген тәртіппен теңіз және ішкі су жолдары бойынша кеме қатынасы мақсатында пайдалануға жіберілген кеме);

      5) арнайы мақсаттағы кеме — жолаушыларды қоса алғанда, өз мақсатына сай бортта 12 адамнан аса арнайы персоналы бар механикалық қозғалтқышы бар өздігінен жүретін кеме (көрсетілген кемелер деп ғылыми-зерттеу, экспедициялық, гидрографикалық, оқу кемелері, кит базалары, балық базалары және теңіздің тірі ресурстарын өңдеу үшін пайдаланылатын және оларды аулаумен айналыспайтын басқа да кемелер);

      6) арнаулы қарау — техникалық қадағалау объектісінің қосымша талаптарға сәйкестігінің дәрежесін анықтау;

      7) артқы перпендикуляр — L кеме ұзындығын кеменің артқы шетінде шектейтін кеменің диаметральды жазықтығындағы тік сызық;

      8) алдыңғы жағының перпендикуляры — жазғы жүк ватерсызығы мен форштевеннің алдыңғы жиегінің қиылысқан нүктесінен өтетін кеменің диаметральды жазықтығындағы тік сызық;

      9) аралықтар палубасы — кемені бөліктерге бөлудің басты көлденең су өткізбейтін аралықтары жүгізілген палуба;

      10) аралық шпангоуттар — негізгілерінің арасында орналасқан қосымша шпангоуттар;

      11) апаттық ватерсызықтары — осы Қағиданың 6-бөлігінде регламенттелгенге сәйкес жеке бөліктері немесе олардың комбинациялары батқаннан кейін зақымдалған кеменің ветарсызықтары;

      12) арынды өткізбейтін — жабық саңылауларға қатысты термин және берілген арыны бар сұйықтық қысымының әрекет етуі кезінде ол бұл тесіктен өтпейтінін білдіреді;

      13) ашық палуба — қоршаған ортаның әсеріне үстінен және кемінде екі жағынан толық ашық палуба;

      14) алдыңғы және артқы жақтық перпендикулярлар — кеме ұзындығының L алдыңғы және артқы жақтық шеттері арқылы сәйкесінше өтетін диаметрлі жазықтықтағы тік сызықтар;

      15) "А" типінің кемесі — құйылатын сұйық жүктерді ғана тасуға арналған кеме;

      16) астық — бидай, жүгері (маис), сұлы, қара бидай, арпа, күріш, сорго, бұршақ және басқа дақылдардың тұқымдары және егер олардың қасиеттері табиғи түрдегі астыққа ұқсас болса, олардың өңделген түрлері;

      17) ақпарат — Кеменің орнықтылығы туралы ақпарат;

      18) ашық болып табылатын саңылаулар, — үстіңгі палубадағы немесе корпус бортындағы, сондай-ақ палубалардағы, борттардағы және қондырмалар мен рубкалардың қалқалауларындағы тесіктер, теңіздің ықпалы кезінде өткізбеушілігіне, беріктілігіне және сенімділігіне қатысты осы Қағиданың 4-бөлімінің талаптарына жауап бермейтін жабуға арналған құрылғылар. Кеменің динамикалық қисаюы жағдайында орнықтылығына әсер етпейтін кемелік жүйелердің және құбырлардың борт сыртындағы тесіктері сияқты кіші тесіктер ашық болып саналмайды;

      19) аралық — кеменің оған белгіленген жүзу аудандары шектерінде жүзуі;

      20) арнайы құрылғы — кеменің бастапқы тіктігін оперативтік бағалау үшін онда тұрақты орнатылған жүйе (мысалы, қисаю бұрыштары көрсетілген қисаю цистерналары);

      21) авариялық ватерлиния — бір немесе бірнеше сабақтас бөлікті су басқаннан кейін зақымдалған кеменің ватерлиниясы;

      22) А санатындағы машиналық үй-жайлар – мыналар орналастырылған үй-жайлар және оларға апаратын шахталар:

      негізгі механизмдер ретінде пайдаланылатын іштен жану қозғалтқыштары; немесе

      егер олардың жалпы қуаты кемінде 375 кВт болса, басқа мақсаттарға пайдаланылатын іштен жану қозғалтқыштары; немесе

      сұйық отынмен жұмыс істейтін қазандар, инертті газ генераторлары, жарамсыз қалдықтарды өртеуге арналған қондырғы немесе сұйық отын қондырғылары;

      23) арматура – өту ағысын толығымен немесе ішінара ашу немесе жабу жолымен тасымалданатын ортаның қозғалысын, таралуын және шығынын реттеуді және басқа да өлшемдерін басқаруға арналған тиекті, реттегіш және сақтандырғыш құрылғылар;

      24) авариялық жарықтандыру — кеменің орынжайлары мен кеңістігін электр энергиясының авариялық немесе авариялық өткізгіш көздерінен тоқ алатын шамдармен жарықтандыру;

      25) авариялық тарату тұстамасы - негізгі электр энергиясы істен шыққан және оны авариялық тұтынушыларға таратқан жағдайда, авариялық немесе электр энергиясының авариялық өткізгіш көзіннен электр энергиясын тікелей қабылдауға арналған тарату тұстамасы;

      26) антистатикалық жерге тұйықтау — тікелей байланысы есебінен немесе антистатикалық жерге тұйықтандыру өткізгіші арқылы жабдықтың конструктивтік бөлігінің және кеме корпусының статикалық электрдің әлеуетін теңдестіруді қамтамасыз ететін электр жалғануы.

      Антистатикалық жерге тұйықтандыру өткізгіштері мыналар болып табылады:

      антистатикалық жерге тұйықтандыруға жататын жабдықты, кабель экрандарын, құбырды және т.б. өз ішінде және/немесе кеме корпусымен не басқа жерге тұйықтастырылған жабдықпен қосатын металл қосқыштар;

      жабдықтың үстіне қойылған электр өткізгіш заттардың қабаттары: металлизацияның, өткізілетін пластмасалардың, компаундтардың, мастиктердің, антистатикалық лак-сыр беті;

      27) арнаулы электрлі орынжайлар - электр жабдығы үшін ғана арналған және тек қызмет көрсетуші қызметкерлерге ғана қол жетімді орынжайлар немесе орындар;

      28) автоматты орнату - тетiктер және жүйе жабдықталған автоматтандырулардың құрылымдарының жиынтығы;

      29) авария - орталықтандырылған жүйенiң iшкi жүйесі (топтастырылған) – қорытылған конструктивтiк бөлiгiнiң ескертiлген сигнализациясы авария - тұратын қатар авария жұмылдырған (панелдер ) жеке қосымша блоктер - жеке тетiктерге немесе құрылымға жататын сигналдардың (топталу) бiрiктiруi жолымен құрастырылатын ескертiлген сигналдардан бiр қорытылған сигналға ескертiлген сигнализация.

      30) авария-ескертетін сигнал беру (АЕС) жүйесі – құрылымдардың өзгерiс туралы да нормалы жұмыс тәртiптерiнiң қойылған шектi мәндерiнiң тексерiлетiн параметрлерiн табыс туралы сигнализация үшiн қолайлы жабдық. Жеке ескертпе дабылдары жалпыға топтастырыла алады;

      31) автоматтандыру жүйесі – автоматты басқаруды реттеу, бақылау, сигнализация және тетiктер және құрылымдардың қорғауы үшiн арналған жабдықтар;

      32) автоматтандыру құрылымы бiр конструктивтiк және функционалдық бiрлескен элемент қосып жасалған автоматтандырулар жүйесінiң бiр бөлiгi;

      33) автоматтандыру жүйесінiң элементi - автоматтандыру жүйесіне кiретiн тәуелсіз элемент( мысалға датчик, реле, құрылым және логикалық элемент.

      34) әуе жастығы — бөлік шатыры мен балласт деңгейінің арасындағы ауаның көтеріңкі қысым саласы;

      35) әмбебап диаграмма — біркелкі болмайтын, қисаю бұрыштарының синустарына пропорционалды абсциссалар шкаласы, әр түрлі су ығыстырулар үшін салмақтың тіктігін айқындайтын тура сәулелер салу үшін ордината осьтері бойынша пішін тіктігінің қисық иіндер жиыны және метацентрлік биіктіктер шкаласы (немесе кеме ауырлық ортасының аппликаттары) бар кеменің тіктігінің диаграммасы;

      36) баржа — оны сүйрету немесе итеруге арналған өздігінен жүрмейтін жүк кемесі;

      37) баржа тасымалдаушы (лихтер тасымалдаушы) — жүктерді кеме баржаларында (лихтерлерде) тасымалдайтын құрғақ жүк кемесі;

      38) бос су ығыстырғыштығы — кеменің жүксіз, отынсыз, майлайтын майсыз, цистерналарда балластық, ауыз су, қазандық суын, тағамсыз, шығыс материалдарынсыз, сондай-ақ жолаушыларсыз, экипаж және олардың заттарынсыз су ығыстырғыштығы;

      39) баспана беру орны — кемені оның қауіпсіздігіне қауіп төндіретін жағдайлар пайда болған жағдайда жасыру үшін пайдаланылуы мүмкін кез келген табиғи немесе жасанды қорғалған акваторий;

      40) балық аулайтын кеме — кәсіпшілік үшін немесе кәсіпшілік және ауланғанды (балықтар, киттер, итбалықтар, морждар немесе теңіздің басқа да тірі ресурстарын) өңдеу үшін пайдаланылатын кез келген кеме;

      41) балық аулайтын кеме экипажы — оның мақсатымен байланысты кеме бортындағы кез келген міндеттерді орындайтын тұлғалар;

      42) балласт — доктың қондырылуын өзгерту мақсатында баласт бөліктерінде қабылданатын борт сыртындағы су;

      43) балласт бөлігі — су балластын қабылдау үшін арналған су өткізбейтін құрылымдармен шектелген доктың мұнарасы мен понтонындағы бөлік;

      44) борт догының биіктігі D— доктың сыртқы борт мұнарасында негізгі жазықтықтан бастап топ-палубаның теориялық бетіне дейін мидель-шпангоут жазықтығында тік өлшенген арақашықтығы;

      45) бос отырғызу dп — қалдық және тегістейтін қорсыз балластымен доктың және докалатын кеменің су ығыстырғыштығына сәйкесетін негізгі жазықтықтан ватерсызыққа дейін тік мидель-шпангоут жазықтығында өлшенген арақашықтық;

      46) батудың шекті тереңдігі dпp — доктың шекті батуына сәйкесетін негізгі жазықтықтан бастап ватерсызыққа дейін тік мидель-шпангоут жазықтығында өлшенген арақашықтық;

      47) бөліктерге кемені бөлудің ең биік жүк ватерсызығы — осы Қағиданың 6-бөлімінің талаптары әлі де болса орындалатын, ең биік ватерсызығы;

      48) борттың теориялық биіктігінен 85% тең кем болатын биіктікте өтетін ватерсызығы бойынша кеменің ұзындығы L — 96% немесе форштевеннің алдыңғы жиегінен бастап сол ватерсызық бойынша руль баллерінің осіне дейін, егер ұзындық көп болса, ұзындығы;

      49) басты руль жетегі — рулді немесе бұрылмалы саптамаларды ауыстырудың орындаушы жетектері, механизмдері, егер бар болса, руль жетегінің агрегаттары, сондай-ақ пайдаланудың қалыпты жағдайларында кемені басқару мақсатында рулді немесе бұрылмалы саптамаларды ауыстыру үшін қажетті баллерге (мысалы, румпель немесе сектор) айналатын жақтың қосымша құралдары және көмекші жабдықтар;

      50) борт биіктігі — көлденең кильдің жоғарғы жиегінен немесе сыртқы қаптаманың ішкі бетін келтек кильге борт тұсындағы үстіңгі үздіксіз палуба, яғни, орнықтылық есептерінде ескерілетін кеме корпусының көлемі одан төмен палуба бимсының үстіңгі жиегіне дейін мидельде өлшенген тік арақашықтық. Аталған палубаның бортпен жалғануы дөңгеленіп келген кемелерде, борт биіктігі үстіңгі үздіксіз палуба мен борттың жалғастырылған теоретикалы сызықтарының қиылысы нүктесіне дейін өлшенеді. Егер үстіңгі үздіксіз палубаның бойлық бағытта кемері болса және палубаның көтеріңкі бөлігі борт биіктігін өлшеу нүктесінің үстінен созылып тұрса, борт биіктігі көтеріңкі бөлікке параллель орналасқан палубаның төменгі бөлігінің жалғасы болып табылатын шартты сызыққа дейін өлшенуі тиіс;

      51) бос беттеріне түзету — сұйық жүктердің бос беттерінің ықпалымен шарттастырылған кеменің орнықтылығының төмендеуін ескеретін түзету;

      52) бос кеме — толық дайын кеме, бірақ дедвейтсіз. Дедвейттің құрамынадай сұйық балласт кіреді;

      53) D борт биіктігі — көлденең кильдің жоғарғы жиегінен тік немесе қаптаманың ішкі сызығының қалқалау палубасының бортқа жанасуының ішкі сызығына дейін келтек кильге жанасуы бойынша өлшенген ең аз арақашықтығы. Дөңгеленіп келген ширстрегі бар кемелерде бұл арақашықтық қалқалау палубасының болат төсемінің ұзартылған ішкі беттерінің борт маңындағы борт қаптамасының қиылысуына дейін өлшенеді, ол жалғасу бұрыштық конструкция болғандай. Металдан жасалмаған кемелерде барлық аталған палубаның және қаптаманың сыртқы беттеріне қатысты болуы тиіс;

      54) борттың теоретикалық биіктігі — борттың D биіктігіндей, бірақ су үстіндегі борттың бимсының жоғарғы жиегіне дейін өлшенеді;

      55) бөліктерге бөлудің жүк ватерсызығы — бөліктерге бөлген кездегі қолданылатын зақымдалмаған кеменің ватерлиниясы;

      56) ds бөліктерге бөлу шөгуі — кемені бөліктерге бөлудің тиісті жүк ватерлиниясына сәйкес шөгу;

      57) бөлік — кеменің түбімен, борттармен, қалқалаулар палубасымен және екі көршілес көлденең су өткізбейтін қалқалаулармен немесе бағыттау қалқалауымен және шетімен шектелген кеменің ішкі кеңістігінің бөлігі;

      58) бөліктерге бөлудің ең биік жүк ватерлиниясы — кемені бөліктерге бөлуді талап ететін талаптар орындалатын неғұрлым көп шөгуге сәйкес келетін ватерлиния;

      59) бөліктер немесе аралас жайлар — бір-бірінен аралық, палуба, платформа немесе осыған ұқсас олардың конструкцияларын ойықсыз немесе жабылуы бар ойықпен бөлініп тұратын бөліктер немесе жайлар;

      Бір-біріне бұрышымен жанасатын бөліктер және жайлар аралас деп саналмайды.

      Бір-бірінен аралас конструкциялармен (кәдімгі пайдалану процесінде алынып тасталуы мүмкін) немесе оларды бөлетін аралықтар мен палубада жабылмайтын ойықтармен бөлінетін бөліктер мен жайлар бір жалпы жай ретінде қарастырылады;

      60) бастапқы палубалы жабын — палубалы төсеніш конструкциясының бірінші қабаты, палубаның металл төсенішіне тікелей жағылады және коррозияға қарсы мастика мен желім жағылатын кез келген бастапқы жабынды білдіреді, палубаның металл төсенішіне желімдеу немесе қорғау үшін қажет. Конструкциядағы бастапқы қабат және палубаның металл төсенішінің жоғарғы қабаты төсеніш жабыны болып табылады;

      61) болат немесе оған тең басқа материал — кез келген жанбайтын материал, өздігінен немесе оның оқшаулағышын жабатын материал және болатқа тең материал (мысалы, тиісті оқшаулағышы бар алюминий қорытпа), құрылымдық қасиеттері мен отқа төзімділігін стандартты отқа төзімділігіне сынау кезінде отқа қарсы әсерге ие болады;

      62) бактағы отынсыз көлік құралы — іштен жанатын қозғалтқышты қозғалысқа келтіретін және бос отын жүйесі мен отын багы бар, сонымен қатар екі батарея өткізгіш аккумуляторынан ажыратылған, автомобильдер, жүк машиналары, тягачтар;

      63) басқарудың орталық посты (бұдан әрі – БОП) – РЖБ негізгі және қосалқы механизмдерін, негізгі және қосалқы КББҚ, бақылау-өлшеу құралдарын, авариялық-ескерту сигнализациялары аспаптарын және байланыс құралдарын қашықтықтан басқару органдары орналасқан үй-жай;

      64) басты тарату тұстамасы — электр энергиясын тікелей электр энергиясының негізгі көзінен қабылдауға және оны кеме тұтынушыларына таратуға арналған тарату тұстамасы;

      65) біркелкі жүк — тұрақты үлестік көлемі бар жүк;

      66) бірінші санаттың жауапты құрылғылары — кеменің қозғалысын және басқарылуын қамтамасыз ету үшін үнемі жұмыс жағдайында (қосылған) табылуы тиіс құрылғы. Мұндай құрылғыларға осы Қағиданың 4734-тармағында тізбектелген құрылғылар жатады;

      67) бастапқы сынақтар — Кеме қатынасы тіркелімімен арнайы, мақұлданған бағдарламамен регламенттелген және оған Дайындаушыны тану туралы куәлік беру мақсатында кәсіпорынды куәландыру уақытында Кеме қатынасы тіркелімімен орындалатын бақылау сынақтарының белгіленген көлемі;

      68) бір қабатты конструкция – жиынтықпен нығайтылған пластинадан тұратын конструкция;

      69) В типінің кемесі — А типінің кемелерін қойылатын талаптарға сәйкес келмейтін кеме;

      70) В типті үздіксіз қаптама немесе сүйретпе — А немесе В типті конструкцияда анықталатын қаптама немесе сүйретпе;

      71) валогенераторлар — басты тетіктерден іске қосылатын және кемелік электр желісін немесе жеке тұтынушыларды қамтамасыз ететін генераторлар;

      72) гидростатикалық қисықтар — кеменің теоретикалы сызбасы элементтерінің қисығы;

      73) гальваникалық ұшқын қауіпсіздігі — кеменің жағалау құрылғысымен немесе басқа кемемен электрохимиялық құбылыстардан және қоршаған теңіз суы мен топырақтағы адаспа тоқтан туындаған гальфаникалық байланысы кезінде электр ұшқынынан өрттің немесе жарылыстың туындау мүмкіндігі болмайтын кеме жабдығы мен жүйесінің жағдайы;

      74) дедвейт – суда тығыздығы 1,025 т/м3 және бос су ығыстырғыштығы жазғы белгіленген су үсті бортына сәйкес келетін жүк ватерсызығы бойынша кеменің су ығыстырғыштығы арасындағы айырмашылық;

      75) доктың мұнарасы – доктың бату мен жүзіп шығу кезінде орнықтылығын қамтамасыз ету үшін арналған понтонмен немесе понтондармен конструктивтікк жалғанатын жүзетін док корпусының бөлігі; мұнара док пен балласт жабдықтарын жайғастыру үшін бөліктер мен бөлмелерде қалқандарға, платформаларға, палубаларға бөлінеді;

      76) доктың жүк көтергіштігі Д, т — пайдаланудың қалыпты жағдайларында доктың көтеретін бірнеше кемелердің немесе аса ауыр кемелерінің массасы;

      77) доктың ені В — понтон борттарының теориялық беттерінің арасындағы диаметр жазықтығына перпендикуляр өлшенген арақашықтық;

      78) докалауда батудың шекті сызығы — док операцияларын жүргізгенде жүзетін кемелер мен жүзетін доктардың жол берілетін қондыруларына максималды сәйкесетін бүгілетін ватерсызықтары;

      79) доктың стапель-палубасы — докаланатын кеме орнатылатын палуба;

      80) доктың топ-палубасы — доктың үстіңгі палубасы (мұнаралардың үстіңгі палубасы);

      81) дайындаушыны тану туралы куәлік — кәсіпорын дайындайтын өнімнің және оны өндіру шарттарының Кеме қатынасы тіркелімінің қағидасының талаптарына сәйкестігін растайтын және танылған материалдар мен дайындаушы кәсіпорындар тізбесіне кәсіпорынды енгізуді кепілдендіретін құжат;

      82) дәнекерлегіш материал - дәнекерлеу кезінде қолданылатын электрод, сым темір, флюс, қорғайтын газ;

      83) дистанциялық автоматтандарылған басқарма (ДАБ) жүйесі – объект туралы жиын және ақпаратты өңдеуiнiң аралық операцияларының қамтамасыз ететiн автоматты орындауы басқаруды алып тастаған орыннан тетiктi басқару үшiн қолайлы жабдық және тетiктiң оператор тапсырма берiлген жұмыс тәртiп iске асыратын атқарушы;

      84) екі қабатты конструкция - арасында орналасқан жиынтықпен нығайтылған екі пластинадан тұратын конструкция;

      85) есептеу палубасы — кеме корпусы көлденең қимасының жоғарғы бөлігін құрайтын палуба. Мұндай палуба ретінде соңғы учаскелерден тыс бактан ютқа дейін созылған ең жоғарғы бөлінбейтін палуба немесе ұзын ортаңғы қондырма палубасы, не болмаса өтпелі учаскеден тыс квартердек палубасы бола алады (осы Қағиданың 527-тармағы);

      86) есептеу шөгуі d — доктың негізгі жазықтығынан бастап ЖВС-ға дейін тік өлшенген арақашықтық;

      87) ең биік жүк ватерсызығы — тұщы су үшін жүк маркаларын қосқанда, зоналық немесе маусымдық жүк маркасы кемесіне тағайындалған ең биік деңгейде тұрған ватерсызығы;

      88) есептік қуат – Қағида реттейтін есептерде қолданылатын және Кеме қатынасы тіркелімімен беретін құжаттарға көрсетілетін уақытпен шектелмеген ең жоғарғы қуат;

      89) есепті айналу жиілігі – есепті қуатқа сәйкес келетін айналу жиілігі;

      90) есептік қысым — төзімділікке есептеу жүргізілетін қысым;

      91) екінші санаттың жауапты құрылғылары — қозғалысты және басқарылуды қамтамасыз ету үшін үнемі жұмыс жағдайында табылмайтын, бірақ кеменің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін қажетті құрылғы. Бұл құрылғы оларды жылдам іс-қимылға келтіруге дайын болйы тиіс. Мұндай құрылғыларға осы Қағиданың 4735-тармағында тізбектелген құрылғылар жатады.

      92) жалғастырушы сым — найзағайды қағып алғышты жерге тұйықтандырғышпен электрлі жалғастыратын сым;

      93) еріп құйылған меттал - металл, электродтың немесе сым темірдің ерітіндісі және құрамында негізгі металлдың практикалық елеулі қоспасынсыз;

      94) жүк кемесі — жолаушылар тасымалдамайтын кез келген кеме (құрғақ жүк, құйылатын жүк таситын, көліктік рефрижератор, мұзжарғыш, сүйрегіш, итергіш, құтқарушы, техникалық флот, кабельді, арнаулы мақсаттағы жолаушылар тасымалдамайтын);

      95) жер снаряды — арнайы құрылғылармен (ожаумен, соратын құрылғылармен, грейферлермен) топырақты алып шығуға арналған және топырақты орналастыру мен оны тасымалдау үшін трюмдері жоқ өздігінен жүретін немесе өздігінен жүрмейтін кеме;

      96) жолаушы — капитан мен экипаж мүшелерінен немесе жұмыс істейтін немесе осы кеменің жұмысымен байланысты қандай да бір іспен айналысатын басқа да тұлғаларды (арнайы персонал), сондай-ақ бір жасқа келмеген баланы қоспағанда, кеме бортындағы кез келген тұлға;

      97) жолаушылар накаттық кемесі (жолаушылар ро-ро кемесі) — көлденең тиеу және түсіру тәсілімен жабық немесе ашық жүк үй-жайлары бар немесе арнайы санаттағы үй-жайлары бар жолаушылар кемесі.

      Жолаушылар накаттық кемелеріне сондай-ақ паромдар, яғни паромдық өткелдерде жолаушыларды тұрақты тасымалдауды және бактарда отыны бар дөңгелек техникасын ашық және/немесе жабық палубада және/немесе тиеу мен түсірудің көлденең тәсілімен жылжымалы темір жол құрамымен тасымалдауды жүзеге асыратын кемелер;

      98) жүзбелі кран (жүзу краны) — понтон немесе оған жақын түрдегі негізде, жүзу жүккөтергіш және технологиялық (монтаж, су асты, гидротехникалық, авариялық-құтқару, құбыр салу) операцияларды орындауға арналған, сондай-ақ палубада және/немесе трюмде жүктерді тысымалдау үшін пайдаланылуы мүмкін крандық құрылыс;

      99) жүзбелі маяк — арнайы жабдығы (жарық техникалық құрылғылар, тұман сигнал беру құралдары, радиолокациялық маяктар) бар, навигациялық қауіпті аралыққа және қауіпсіз теңізде жүзуді қамтамасыз ету мақсатында кемелерді олар бойынша бағдарлауға арналған өздігінен жүретін кеме;

      100) жазық мұз — тұтастығы 10 балл мұз;

      101) жасаудағы кеме — кемеге берілетін құжаттар алынғанға дейін киль салынған сәттен бастап салынып жатқан кеме. Киль салыну сәті деп мынадай кезең түсініледі:

      осы кемеге қатысты деп анықталуы мүмкін жасаудың басталуы;

      кеме корпусы жиынтық бөлігінің массасы 50 т кем емес немесе корпустың барлық материалының есептік массасының 1 % құрайды, бұл мәндердің қайсысы аздау соған байланысты;

      102) жоғарғы палуба – кеменің бүкіл ұзына бойымен бөлінбейтін ең жоғарғы палуба;

      103) Сb, жалпы толықтық коэффициенті — d шөгу барысында жазғы жүк ватерсызығы, L ұзындығы және В ені бойынша төмендегі формуламен анықталатын коэффициент:

      Сb = Су ығыстырғыштық (м3) / LBd;

      104) жазғы жүк ватерсызығы — кеменің қисаюсыз және дифферентсіз жағдайында жүк таңбасы шеңберінің орталық деңгейінде орналасқан ватерсызық;

      105) жартылай аралық — негізгі мақсаты палуба конструкцияларына қосымша тіректі қамтамасыз ету болып табылатын бөліктегі немесе оның бөлшегіндегі қалқан;

      106) жүзетін доктың конструктивтік ватерсызығы (бұдан әрі - ЖВС) — жүзетін доктың оның шөгуіне толық қорларымен, есептеу массасының кемесімен және балластың қажетті санымен сәйкесетін ватерсызығы;

      107) жазғы жүк ватерсызығы — кеменің қисаюсыз және дифферентсіз жағдайында жүк маркасының шеңбері ортасының деңгейінде тұрған ватерсызығы;

      108) жазғы орман қысқы ватерсызығы — кемеге тағайындалған болса, жазғы орман жүк маркасының үстіңгі деңгейінде тұрған ватерсызығы;

      109) жүзетін доктың ұзындығы L — понтонның торц қалқандарының ішкі жиектерінің арасында негізгі сызыққа параллель стапель-палуба деңгейінде өлшенген арақашықтық;

      110) жәшік — кеменің енінен В 4% асатын арақашықтықта кеме борттарына дейін жетпейтін және сыртқы қалқандарда есіктері, терезелері және басқа ұқсас саңылаулар жоқ су үсті бортының палубасында палубамен жабылған ғимарат;

      111) желдің қысымы — желдің шартты есептелген қысымы;

      112) жел қысымынан қисаю сәті — желдің әсерінен шартты есептік сәті;

      113) желкенділік алаңы — кеменің (жүзгіш кран мен крандық кемеден басқа) су үстіндегі бөлігінің тік жағдайда диаметрлік жазықтыққа проекциясы алаңы);

      114) жүк танктерін көбікпен сөндірудің палубалы жүйесіне тең жүйе - зақымдалған жүк танкісінде өртті, ыстықтай төгілген жүкті сөндіруді қамтамасыз ететін, сонымен қатар әлі ыстық емес төгілген жүктің тұтануына кедергі жасайтын жүйе;

      115) жанатын—тұтанатын сұйықтықтар ортасы, газ қысымымен сығылған, сұйылтылған және еріген, тұтанатын сұйықтықтар, тұтанатын қатты жанғыш материалдар және заттар, соның ішінде жүктер, отын, әрлеу, жабдықтар, оқшаулағыш, жиһаз;

      116) жергілікті басқару посты – механизмнің жанында немесе тікелей механизмде орналастырылған басқару органдарымен, бақылау-өлшеу аспаптарымен және, егер қажет болған жағдайда, басқаруға арналған байланыс құралдарымен жабдықталған посты;

      117) жабдықтар – механикалық қондырғының қалыпты жұмысын қамтамасыз етуге қызмет ететін түрлі сүзгілер, жылу алмастыру аппараттары, цистерналар мен басқа да құрылғылар;

      118) жалпы басқару посты – бақылау-өлшегіш аспаптармен, авариялық-ескерту сигнал беру аспаптарымен және байланыс құралдарымен жабдықталған екі немесе бірнеше негізгі механизмдерді бір мезгілде басқаруға арналған посты;

      119) жүк операцияларын басқару посты (бұдан әрі – ЖОБП) – жүк операцияларын орындауға байланысты басқару, бақылау және сигнал беру құралдары, ал құю кемелерінде, бұған қоса – фуз, балласт, фуз және балласт танктерінің және фуз сорғысы бөлімдері атмосферасы өлшемдерін, сондай-ақ құрамында мұнайы бар және жуып-шаюға арналған суларды төгуді бақылау және сигнал беру құралдары орналасқан үй-жай немесе оның бөлігі;

      120) жүйе – кемені пайдалануды қамтамасыз ету бойынша белгіленген функцияларды орындауға арналған құбырлардың, механизмдердің, аппараттардың, аспаптардың, құрылғылар мен ыдыстардың жиынтығы;

      121) жауапты мақсаттағы құбырлар – зақымдануы жанғыш ортаның машиналық үй-жайларға төгілуіне, су басуға, улы заттардың түсуіне, негізгі және қосалқы қозғалтқыштардың жұмысын қамтамасыз ететін жүйенің істен шығуына, бағыттың немесе басқарудың жойылуына алып келетін құбырлар;

      122) жауапкершілік мақсаттағы көмекші бу қазандықтары — кеменің жүруін, жүзу қауіпсіздігі мен жүкті тиісінше тасымалдауды қамтамасыз ететін көмекші тетіктерді, жүйелер мен жабдықтарды бумен қамтитын қазандықтар; бұл ретте кемеде қазандық жұмысы тоқтатылған жағдайда осы тетіктерді, жабдықтар мен жүйелерді іске қосуға арналған энергияның басқа көздері жоқ;

      123) жұмыс қысымы — сақтандырғыш клапаны немесе басқа да сақтандырғыш құрылғыларының әрекеті кезінде қысымның ықтимал қысқа мерзімді арттыруын қоспағанда, жалғасушы режимінде жұмыс процесінің дұрыс ағуы кезіндегі барынша ықтимал қысым;

      124) жерге тұйықтандыру — электр жабдығының жерге қосу бөлігін кеме корпусына электрлі жалғау;

      125) жауапты емес құрылғылар — уақытша ажыратылуы кеменің жүзу қауіпсіздігін, кемедегі адамдардың және жүк сақталуының қауіпсіздігін азайтатын құрылғы;

      126) жауапты құрылғылар — дұрыс жұмысы кеменің жүзу қауіпсіздігін, кемедегі адамдардың қауіпсіздігін және жүктердің сақталуын қамтамасыз ететін құрылғы; мұндай құрылғыларға осы Қағиданың 4735-тармағы санамаланған құрылғылар жатады;

      127) жартылай фабрикат — тағайындалуы бойынша пайдалану кезінде механикалық және технологиялық өңдеуге ұшырайтын құйынды,соғылма, лист немесе түтік;

      128) жоғарғы температуралық дәнекереу (дәнекерлеп жапсыруға қажетті қатты қорытпа)- дәнекерлеудің тәсілі, яғни дәнекерлеп жапсыруға қажетті қатты қорытпаны пайдалану кезінде температура 450 оС жоғары;

      129) м жайдың су өткізушілік коэффициенті — жайдың толық теоретикалы көлеміне жайды судың толық басуы кезінде суға толатын көлем;

      130) зет-болат — пісіру құрастырғыштарын әзірлеуге арналған, илемделген бұйымның үстіне перпендикуляр едәуір кернеуді қабылдауға қабілетті илемделген бұйымның қалыңдығы бағытындағы пластикалық қасиеттердің кепілдік деңгейі бар болат;

      131) иірмелі теңселу қуаты – орташа сәтте болған ауыспалы сәттегі қуат;

      132) индикациялық жүйе – нақтылы физикалық параметрлер және тетiктер және құрылымдардың нақтылы күйлерiнiң мәндерi туралы мәлiметтiң алуы үшiн қолайлы жабдық;

      133) контейнер тасымалдаушы — халықаралық үлгідегі контейнерлерде жүктерді тасымалдауға арналған және трюмдерде ұяшықты бағыттаушы конструкциялары бар кеме;

      134) крандық кеме — жүзбелі кран, алайда кеме немесе кемеге жақын қорғауыштардың жүзбелі негізінде;

      135) кеме баржасы (лихтер) — багажсыз пайдаланылатын және белгіленген шекті жүзу ауданының шегінде арнайы жабдықталған кемелерде тасымалдау және сүйретуге (итеру) арналған өздігінен жүрмейтін жүк кемесі;

      136) көлік понтоны — экипажсыз, палубалық жүкті тасымалдауға арналған және палубада тығыздалған төсемдері бар қақпақтармен жабылатын корпус ішіне қол жеткізу үшін үлкен емес қылталарды қоспағанда, люктері жоқ өздігінен жүрмейтін кеме;

      137) кеменің "жасауға арналған келісімшарт" күні – болашақ кеме иесі мен кеме жасаушының кемені жасауға арналған келісімшартқа қол қойған күні;

      138) Кеме қатынасы тіркелімінің сыныбы (сынып) — кемелерге, басқа да жүзбелі құрылыстарға, сондай-ақ теңіз стационарлы платформалар мен олардың конструктивтік ерекшеліктерін сипаттайтын шартты символдар мен сөздік сипаттамалар, жиынтығы, осы Қағидада анықталған пайдаланудың мақсаты мен шарттары;

      139) кеменің меншік иесі — оны өзі пайдаланады не заңды негізде басқа тұлғаға сенімгерлік басқаруға немесе басқаруға өзге түріне бергеніне қарамастан, кеме меншік құқығында тиесілі жеке және заңды тұлға;

      140) кеме иесі — ол өзі меншік иесі немесе өзге де заңды негізде пайдаланатына қарамастан, өз атынан кемені пайдаланатын жеке немесе заңды тұлға;

      141) кесілген мұз — тұтастығы 4 — 6 балды мұз, онда көбінесе мұздар бір-бірімен жанаспайды;

      тұтасталған мұз — тұтастығы 7 — 8 балды мұз, онда көбінесе мұздар бір-бірімен жанасып, мұздық қабаттарды құрайды;

      142) D кеме бортының биіктігі — көлденең кильдің жоғарғы жиегінен бастап немесе сыртқы қаптаманың ішкі бетінің білеулік кильмен түйіскен нүктесінен бастап борттағы жоғарғы палуба бимсінің жоғарғы жиегіне дейінгі мидельмен (м) өлшенген тігінен аралық. Жоғарғы палубасы бортпен дөңгеленіп қосылған кемелерде борт биіктігі жоғарғы палуба мен борттың жалғасқан теориялық сызықтарының қиылысқан (бұрыш болып қиылысқан жағдайда) нүктесіне дейін өлшенеді;

      143) L кеме ұзындығы — форштевеннің алдыңғы жиегінен бастап рудерпосттың немесе рөл баллері білігінің (рудерпост болмаған жағдайда) артқы жиегіне дейінгі жазғы жүк ватерсызығы деңгейінде, м, өлшенген аралық немесе осы ватерсызық деңгейімен өлшенген форштевеннің алдыңғы жиегінен бастап кеменің артқы жағының шеткі жиегіне дейінгі кеме ұзындығының96%- ы (қайсысы ұзын болса, сонысының өлшемі);

      Алайда L сонымен бірге жазғы жүк ватерсызығы деңгейінде өлшенген кеме ұзындығының 97%-ынан артық болмаған күйінде қабылдана алады.

      Кеменің алдыңғы және артқы шеттерінің формасы әдеттегіден өзгеше болған жағдайда L Кеме қатынасы тіркелімімен арнайы қарастыру нысаны болып табылады;

      144) кеменің артқы жағындағы машина бөлімшесі — бұл машина бөлімшесі ұзындығының ортасы миделден 0,3L сыртта кеменің артқы жағында орналасқандығын білдіреді;

      145) d кеменің шөгуі — көлденең кильдің жоғарғы жиегінен бастап немесе сыртқы қаптаманың ішкі бетінің білеулік кильмен түйіскен нүктесінен бастап жазғы жүк ватерсызығына дейінгі миделмен (м) өлшенген тігінен аралық. Су үсті ағаш борты бар кемелерде шөгуді бортта жазғы ағаш жүк таңбасына дейін өлшеу керек;

      146) В кеме ені — шпангоуттардың сыртқы жиектерінің арасындағы миделмен өлшенген, м, ең үлкен ен;

      147) коффердам аралығы — бағандармен немесе көлденең белдемдермен бекітілген екі параллель өткізбейтін қаптамасы бар не болмаса осыларсыз өзара осы тік (диафрагмалармен) және/немесе көлденең (платформалармен) қаптамалармен перпендикулярлы, табақ элементтермен біріктірілген қалқан. Диафрагмалар мен платформалар болмаған кезде көрсетілген конструкция коффердамды шектейтін екі қалқан ретінде қаралуы тиіс;

      148) квартердек —көтеріңкі шығыңқылықпен твиндектің толық емес биіктіктігіне үстіңгі палубаның артқы бөлігі;

      149) квартердектің өтпелі учаскесі – шығыңқылықтың алдыңғы жиегінен бастап үстіңгі палубаның төсеніші артқы жиегіне дейін өлшенген, квартердек палуба астына дейін жалғасатын учаске;

      150) Lк киль жолының ұзындығы — шеттегі кильблоктардың сыртқы торцтарының арасындағы негізгі сызыққа параллель диаметрлі жазықтықта өлшенген арақашықтық;

      151) кеменің док салмағы Дс, т —докалау кезінде кеменің талап етілген қонуын қамтамасыз ететін балласт пен докалаудың қорлары үшін қажетті бос кеменің массасы;

      152) кринолиндер — кеменің стапель-палуба шеттерінен шығатын док жұмыстарының өндірісі үшін стапель-палуба деңгейінде оның пайдалы алаңын ұлғайту мақсатында док понтонының торц қалқандарында орнатылатын доктың консоль құрылымдары;

      153) кеменің шөгуі d — көлденең килдің үстіңгі жиегінен бастап немесе білеу килінің сыртқы қаптамасының бетінде ішкі жалғасып жату нүктесінен бастап (сыртқы — металсыз қаптамасы бар кемелері үшін) жазғы жүк ватерсызығына дейін миделде өлшенген тік арақашықтық;

      154) кеме бортының теориялық биіктігі — көлденең килдің үстіңгі жиегінен бастап немесе білеу килінің сыртқы қаптамасының бетінде ішкі жалғасып жату нүктесінен бастап борттағы су үсті бортының палубасы бимсасының үстіңгі жиегіне дейін тік арақашықтық;

      155) көтеріңкі квартердектің палубасы — кеменің кемер палубасының үстіңгі артқы жақтық учаскесі, төменгі алдыңғы учаскесін су үсті борты палубасының бөлігі болып қабылданған;

      156) кемелерді активті басқару құралдары (бұдан әрі – КАБҚ) — кеменің диаметрлі жазықтығына белгіленген бұрыштан, өзгеретін бұрыштан да не болмаса барлық жүріс режимдерінде, не болмаса режимдердің бөлігінде, кіші жүрістерді қосқанда, сондай-ақ жүріс болмаған кезде бағытталған тірек немесе тартқышты құруға қабілетті руль құрылғылары және оның не болмаса өзара, не болмаса бас қозғалтқыштармен үйлесуі;

      157) көмекші руль жетегі — бас руль жетегі істен шыққан жағдайда кемені басқару үшін қажетті, румпелді, секторды немесе осы мақсатқа арналған басқа элементтерді алып тастағанда, бас руль жетегінің қандай да бір бөлігі болып табылмайтын жабдығы;

      158) күш жүйесі — руль жетегінің күш агрегаты немесе агрегаттарынан және оған жататын құбырсымдарынан және арматурадан, сондай-ақ рулді немесе бұрылмалы саптаманы ауыстырып қоятын орындаушы жетектен тұратын рулдің немесе бұрылмалы саптаманың баллер бұрылысының мақсатында күш салуды құру үшін арналған гидравликалық құрылғы. К жүйелерінің жалпы механикалық элементтері, яғни румпель, сетор және баллер немесе осы мақсат үшін арналған басқа элементтері болуы мүмкін;

      159) кеменің ұзындығы — Теңіз кемелерінің жүк маркалары туралы қағидада айқындалған ұзындық;

      160) кеме ені — металл қаптамасы бар кемелердегі шпангоуттың сыртқы жиектері арасындағы және басқа материалдан жасалған қаптамасы бар кемелердегі корпустың сыртқы беттері арасындағы жазғы жүктік ватерлиниясы деңгейінде өлшенген неғұрлым үлкен ені;

      161) Ls кемені бөліктерге бөлу ұзындығы:

      жолаушылар кемелері үшін — қалқалау палубасынан төмен орналасқан кеме бөлігінің неғұрлым көп ұзындығы;

      жүк кемелері үшін — Қағиданың 2037-тармағына сәйкес анықталған, Нтах су басудың максималды тік ұзындығын шектейтін, палуба деңгейінде және одан төмен орналасқан кеме проекциясының неғұрлым көп теоретикалы ұзындығы;

      162) Lл кеменің ұзындығы — dR.шөгуіне сәйкес келетін ватерлиния бойынша кеменің ұзындығы;

      163) L1 кеменің ұзындығы — борттың неғұрлым аз теоретикалы биіктігінің 85 % тең биіктік бойынша өтетін, ватерлиния бойынша толық ұзындықтың 96 %, немесе егер осы ұзындық артық болса, сол ватерлиния бойынша форштевеннің алдыңғы жиегінен руль баллерінің осіне дейінгі ұзындығы;

      164) dл кеменің шөгуі — кеме шөгулерінің неғұрлым азы: корпустың мұздық күшейтулердің жоғарғы шекарасы белгіленген ватерлинияға сәйкес келетін шөгулер, және осы Қағиданың 129-тарауындағы мұздық батпауға қойылатын талаптар орындалатын шөгулер;

      165) кеме ұзындығының ортасы — кемені бөліктерге бөлу Ls ұзындығының ортасы;

      166) кемені түзету — қисаюды және/немесе дифферентті жою немесе азайту үдерісі;

      167) көбік еселігі — көбік түзетін берілген су ерітіндісінің көлеміне алынған көбік көлемінің қатынасы;

      168) көлемді сөндіру — жануды қолдамайтын ортамен қорғалатын жайды толтыру;

      169) кемені белсенді басқарудың қосалқы құралы – кеменің қозғалысын және оның жылдамдығы аз жүрісі кезінде басқарылуын немесе негізгі қозғалыс құралдары бар кезде жүрмейтін кемені басқарылуын және не соңғысымен бірге, не қозғалыс пен басқарудың негізгі құралдары жұмыс істемейтін кезде пайдаланылатын кемені басқаруды қамтамасыз ететін қозғалтқыш-рульдік құрылғы;

      170) кемені белсенді басқарудың негізгі құралы – толқынды қондырғының құрамындағы қозғалтқыш-басқару құрылғысы;

      171) кеменің жұмыс істеймейтін жағдайы (токтан ажыратылуы секілді) – негізгі механизмдер мен қазандар, сондай-ақ оларға қызмет ететін қосалқы механизмдер мен жабдықтар энергияның болмауынан жұмыс істемейтін жағдайы. Бұған қоса, негізгі механизмдерді іске қосуға арналған энергияның болмауы. Сонымен қатар, электр энергиясының жұмысқа жарамды негізгі көзі және басқа да жауапты мақсаттағы қосалқы механизмдер көзделеді;

      172) кеме корпусы — кеменің сыртқы металл қаптамасымен сенімді электрлік жалғанған барлық металл бөліктері. Тоқ өткізбейтін корпусты кемелер үшін — аз жауын-шашын кезінде ватерлиниядан төмен деңгейде корпустың сыртқы қаптамасына бекітілген және кемедегі барлық құрылғыларды жерге тұйықтандыру үшін пайдаланылатын, ауданы кемінде 0,5 м2 және қалындығы 2 мм болатын арнайы мыс кесек;

      173) күші аз электр қондырғысы — электр энергиясы көздерінің жалпы күші 50 кВт (кВ·А) дейінгі кеменің электр қондырғысы;

      174) Кеме қатынасы тіркелімінің таңбасы — өнімге оның соңғы түріне немесе әзірлеу процесінде өнімді куәландыру және теңдестіру Кеме қатынасы тіркелімімен жүзеге асырылған оған берілген құжаттарды растау мақсатында соғылатын таңба, штемпель немесе Кеме қатынасы тіркелімінде белгіленген, регламенттелген пломбир;

      175) кәсіпорын сертификаты — өнімнің нақты түрінің белгіленген көлемінің тапсырыс талаптарына сәйкестігіне куәлік ететін және өнімнің кәсіпорында бар технологиямен толық сәйкес дайындалғанын растайтын кәсіпорын құжаты;

      176) Кеме қатынасы тіркелімінің куәлігі — өнімнің нақты түрінің белгіленген көлемінің Кеме қатынасы тіркелімі қағидаларының талаптарына және егер жеке айтылса, тапсырыс талаптарына сәйкестігіне куәлік ететін құжат. Куәлікті өнімді дайындау кезіндегі куәландыруды жүзеге асыру кезінде Кеме қатынасы тіркелімінің қызметкері береді;

      177) күйдіру - металдың ерітіндісімен негізгі металды балқыту немесе қос металдың дәнекерленетін ұштарының балқытылуы;

      178) квитирлеу – сигнал немесе шақыруды қабылдауын растайтын құрылым;

      179) қабаттама сөгіс — илемделген бұйымның үстіне перпендикуляр бағыттағы едәуір пісіру кернеулері және/немесе ішкі жіктемелердің салдары ретінде табақ тәрізді иленген бұйымнан немесе түтіктерден әзірленген пісіру құрастырғыштары элементтерінің бұзылуы;

      180) қиын тұтанатын электроизоляцилық материал — кемелерді салуды және кемелер үшін материалдар мен бұйымдарды әзірлеуді техникалық бақылау қағидасында көрсетілген сынақтарға шыдамды материал;

      181) қорғау жүйесі – апатты ескерту мақсатымен басқарылатын қоюға нақтылы автоматты әсер үшiн қолайлы жабдық;

      182) құзыретті ұйым – құжаттары Кеме қатынасы тіркелімімен танылатын тиісті білімі және нақты саладағы тәжірибесі бар ұйым;

      183) құбырдың өртке төзімділігі – құбырдың жалын туындаған кезде белгіленген уақыт ішінде беріктігі мен функционалдық сипаттамаларын сақтап қалу қабілеті;

      184) құбырлар – сұйық, газ тәрізді және көп фазалы орталарды тасымалдауға, сондай-ақ қысымды және жыдыс толқындарын өткізуге арналған трубалардың, арматуралардың, фасонды элементтердің, трубалар қосындыларының, кез келген ішкі және сыртқы қаптаулардың, оқшаулау жабындыларының, бекіту және трубаларды зақымдануға қорғау бөлшектерінің жиынтығы;

      185) құбырлардың фасонды элементтері – құбырлар желісінің тармақталуына, тасымалданатын ортаның жылжу бағытын өзгертуге және корпус құрылысының өткізбеушілігін қамтамасыз етуге арналған біліктер, үштіктер, қалқалық және палубалық стакандар және құбырлардың басқа да бөлшектері;

      186) қазандардың автоматты оттық құрылғысы — жұмысы қызмет көрсету қызметкерлерінің тікелей қатысуынсыз автоматты түрде жүзеге асырылатын сұйық отынды жандыруға арналған құрылғы;

      187) қазанның есептеу бу өндірушілігі — жұмыстың жалғасушы режимі кезінде қазандық 1 с ішінде өндірілетін есептік өлшемдер буының көптеген бөлігі;

      188) қабырғаның есептеу температурасы — қабырғаның қалыңдығы бойынша орташа, ортаның температурасына және ықтимал кернеуді анықтау үшін жылыту шарттарына қатысты қабылданатын температура;

      189) қауіпсіз кернеу — персоналға қауіп келтірмейтін кернеу. Егер трансформаторлардың, қайта жасаушының және басқа құрылғылардың орамалары кернеуді азайту үшін бөлек электрлі болып табылса және оы құрылғылардың немесе электр энергиясы көздерінің азайтылған кернеулері:

      тұрақты тоқ кезінде плюстар арасында 50 В-дан;

      өтпелі тоқ кезінде фазалар немесе фаза мен корпус арасында 50 В-дан аспаса бұл шарттар орындалды деп есептеледі;

      190) қашықтықтан басқару – айналу жиілігін, айналу бағытын қашықтықтан өзгерту, сондай-ақ механизмдердің қашықтықтан іске қосылуы және тоқтатылуы;

      191) қамтамасыз ету кемесі — негізінен түрлі мақсаттағы теңіз жүзбелі және стационарлық құрылғыларға жарақтау мен жүктерді тасымалдауға арналған және әдетте теңізде жүкті өңдеу үшін алдыңғы жағында және алдыңғы жағының бөлігіндегі ашық жүк палубасында үстіндегі қондырмаларда бар кеме. Кеме қатынасының тіркелімі Қағидасының тиісті талаптарын орындау кезінде кеме сүйрету жұмыстары үшін пайдаланылуы мүмкін;

      192) құрғақ жүк кемесі — құйылатын сұйық жүктерді қоспағанда, әртүрлі жүктерді тасымалдауға арналған кеме (бас, контейнерлер, ағаш, үйілмелі жүк, жүкпен және жүксіз автомобильдер);

      193) құрама кеме — шикі мұнай мен мұнай өнімдерін, сондай-ақ сусымалы жүктерді құйып тасымалдауға арналған кеме (мұнай рудаларын тасымалдаушы, мұнайды ақтара тиеу кемесі);

      194) қалқыма кеме — порттарда және қорғалатын акваторияларда доктау принципін пайдалану арқылы тиеу-түсіру жұмыстарын орындауға арналған құрғақ жүк кемесі;

      195) құйма кеме — құйып тасымалдайтын сұйық жүкті тасымалдауға арналған кеме, соның ішінде:

      құйма (мамандандырылған) кеме — мұнай және мұнай өнімдерінен өзге, сұйық жүктерді құйып тасымалдауға арналған кеме;

      мұнай құйылатын кеме — мұнай және мұнай өнімдерін тасымалдау және сақтау үшін жасалған немесе бейімделген жүк кемесі;

      196) құтқарушы кеме — теңізде апатқа ұшыраған кемелерге көмек көрсетуге арналған өздігінен жүретін кеме;

      197) қосымша талаптар — техникалық қадағалау объектілерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында Кеме қатынасының тіркелімі жазбаша түрде ұсынатын объектінің ерекшеліктері немесе оны пайдалану шарттарымен болған осы Қағида талаптарымен көзделмеген;

      198) қатты тұтасталған мұз — тұтастығы тең немесе 9 баллдан асатын, бірақ 10 баллдан кеме емес мұз;

      199) қондырма — борттан бортқа созылған немесе кеменің кез-келген бортынан кеме енінің 4% аспайтындай арақашықтықта орналасқан жоғарғы палубадағы палубамен жабылған құрылыс.

      Қондырма кеменің L ұзындығы бойына созылатын, тұтас немесе осы ұзындықтың белгілі бір учаскесінде ғана созылатын бөлінген болуы мүмкін. Тұтас та, бөлінген де қондырмалар бір немесе бірнеше ярустармен орналасуы мүмкін;

      200) қысқа рубка — ұзын болып табылмайтын кез келген рубка. Ұзындығы 65 м төмен кемелердің рубкалары қысқа болып есептеледі;

      201) қысқа орташа қондырма – ұзын деп саналмайтын кез келген орташа қондырма. Ұзындығы 65 м төмен кемелердің қондырмалары қысқа болып саналады;

      202) қондырмалар мен рубкалардың шеткі учаскелері – шеткі қалқандардан бастап өлшенген учаскелер, ұзындығы, м кемінде формула бойынша анықталған:

      lк = 1,5(В2/2 + h). (163)

      203) қондырма палубасы — қондырма белдеуін жоғарыдан шектейтін палуба. Палуба қондырмасының бірнеше белдеуі болған жағдайда қондырмалар: жоғарғы палубадан бастап санала отырып, бірінші, екінші белдеу қондырмасының палубасы болып аталады;

      204) қалдық балласт — доктың балласт жүйесімен сорылмайтын балласт;

      205) қауіпсіздік палубасы — балласт бөлігінің үстінен шектейтін док мұнараларындағы суөткізбейтін палуба;

      206) құрғақ бөлік — су балластын қабылдауға арналмаған қауіпсіздік палубасынан (немесе қауіпсіздік палубасы болмаған кезде батудың шекті сызығынан төмен) бөлік;

      207) қондырмалар мен рубкалардың бірінші, екінші ярустарының палубалары — су үсті бортынан бастап санағанжа бірінші, екінші және т.б. ярустардың рубкалары мен қондырмаларының палубалары;

      208) қалқандардың палубасы — кемені бөліктерге бөлудің бас көлденең суөткізбейтін қалқандары жеткізілген палуба.

      Қалқандар палубасының килге дейін жететін қалқандардың бас көлденең суөткізбейтен қалқандары, оған дейін жетпейтін көлденең суөткізбейтен қалқандары ретінде құрылатын кемері немесе кемерлері бар болуы мүмкін;

      209) қалтқы кеме — порт бортты және қорғалған акваторияларда докалау принципін пайдаланып тиеу-түсіру жұмыстарының өндірісі үшін бейімделген құрғақ жүк кемесі;

      210) қорлар — отын, тұщы су, азық-түлік, май, шығын материалы;

      211) құдық — қондырмамен және тұтас фальшбортпен шектелген, бортпен жабдықталған, ұзындығы кеменің ұзындығының 30 % артық болмайтын үстіңгі палубадағы ашық кеңістік;

      212) қорғалатын жайдың есептік көлемі — су немесе газ өткізбейтін аралықтармен және палубалармен шектелген жайдың жалпы (толық) көлемі, онда орналасқан негізгі қозғалтқыштар, редукторлар, көмекші механизмдердің бойлердің конденсатордың, буландырғыштардың, цистерналардың, желдету және пайдаланылған газ құбырларының көлемін алып тастағанда;

      213) қорғалатын жай — өрт сөндіру жүйесінің бірімен немесе өртті тауып алудың автоматты сигнал беруімен жабдықталған жай;

      214) қосалқы механизмдер – негізгі механизмдердің жұмысын, кемені электр энергиясымен және басқа да энергия түрлерімен жабдықтауды, сондай-ақ Кеме қатынасы тіркелімінің куәландыруына жататын жүйелер мен құрылғылардың қызметтерін қамтамасыз ететін механизмдер.

      Жауапты мақсаттағы қосалқы механизмдерге мыналар жатады:

      электр энергиясының негізгі көзі ретінде қызмет ететін генераторлы агрегат;

      бумен жабдықтау көзі;

      конденсатты сорғы және конденсаторларда ваккумды қолдауға қызмет ететін құрылғы;

      ауаның қазандықтарға механикалық түсіру құрылғысы;

      іске қосуға немесе басқаруға арналған ауа баллоны бар ауа компрессоры;

      сондай-ақ мыналардың жұмысын немесе қызмет етуін қамтамасыз ететін механизмдер:

      қазандықтардың қоректік суы жүйесінің;

      қазандықтардың немесе қозғалтқыштардың жылу жүйелерінің;

      қысыммен судың берілу құрылғысының;

      реттелетін жүрістің есу бұрандасын қоса алғанда, негізгі механизмдермен гидравликалық, пневматикалық немесе электр жүйелерін басқарудың;

      215) қазандардың, жылу алмасу аппараттары мен қысымдағы ыдыстардың қабырғалары — бу және су кеңістіктерінің қабырғалары, сондай-ақ ілмек құрылғыларына дейін біріктіруші жетектер қабырғалары және ілмек құрылғылары корпустарының қабырғалары;

      216) мұзжарғыш — қатып жатқан бассейндердегі навигацияны ұстау мақсатында мұзжарғыш операциялардың әр түрлі түрлерін орындауға арналған өздігінен жүретін кеме;

      217) мұнай жинайтын кеме — тұтану температурасы 60 оС және одан да төмен, шикі мұнайды және мұнай өнімдерін теңіз бетінен жинауға арналған кеме;

      218) мұнай жинайтын кеме (>600С) — тұтану температурасы 600С жоғары мұнай өнімдерін теңіз бетінен жинауға арналған кеме;

      льялды суларды жинаушы — кеменің машиналық үй-жайларынан льялды суларды жинауға арналған кеме;

      219) мұзжарғыштар — әртүрлі мұзжарғыш операцияларының түрлерін: мұзда кемелерді өткізу, мұз маңдайшыларынан өту, каналды төсеу, сүйрету, құтқару жұмыстарын орындауға арналған мамандырылған кемелер. Мұзжарғыш операцияларды орындау кезінде мұзда жүзудің екі негізгі режимі пайдаланылады: үздіксіз жүру және жүгіру жұмыстары;

      220) мұзда жүзетін кемелер — сұздар арасындағы қозғалысты, мұз жолдарының түйісулерінен және салыстырмалы жіңішке тегіс учаскелерден өтуді қоса алғанда, мұзда өздігінен жүзуге немесе мұзда мұзжарғыштың алып өтуімен жүзуге арналған кемелер;

      221) мидель — L кеме ұзындығының ортасынан өтетін корпустың көлденең қимасы;

      222) машиналық бөлім – негізгі механизмдер орналастырылған машиналық үй-жай, ал электрлі есу қондырғылары бар кемелерде – негізгі генераторлар.

      223) машиналық үй-жайлар – А санатындағы барлық машиналық

      үй-жайлар және құрамында негізгі механизмдер, білік жетектері, қазандар, сұйық отын қондырғылары, бу машиналары, іштен жану қозғалтқыштары, электр генераторлары және басқа да негізгі электр механизмдері, отын қабылдау станциялары, желдеткіш және желдеткіш ауалары қондырғылары, тоңазыту қондырғылары, басқару машиналары, тербелісті тыныштандыру жабдықтары бар барлық басқа да үй-жайлар және басқа да ұқсас үй-жайлар, сондай-ақ осы үй-жайлардың шахталары;

      224) металдың жапсары - металл, негізгі металлды дәнекерлегіш металлмен дәнекерлеу немесе негізгі металлды дәнекерлеу кезінде алынған қорытпа;

      225) негізгі шпангоуттар — флорлар немесе скула бракеттері жазықтығында бір-бірінен бір шпациялық арақашықтықта орналасқан борт жиынтығының тік байланыстары;

      226) do неғұрлым аз пайдалану шөгуі — кеменің тиісті отырғызылуын және /немесе орнықтылығын қамтамасыз ету үшін қажет болатын балласты қоса алғанда, сұйық жүктерді есепке ала отырып, пайдалануда неғұрлым аз мүмкін болатын кеменің тиелуіне сәйкес келетін шөгу;

      227) негізгі механизмдер – толқынды қондырғы құрамындағы механизмдер;

      228) найзағайдан қорғау құрылғысын қорғау аймағы — ішінде кеме кеңістігі найзағайтың тура соққысынан қорғалған орта;

      229) найзағайды қағып алушы — атмосфералық разрядтарды тікелей қабылдауға арналған найзағайды бұру құрылғысының жоғарғы бөлігі;

      230) негізгі электростанция — электр энергиясының негізгі көзі орналасқан орынжай;

      231) негізгі металл- металл бұйым, дәнекерлеуге ілігетін;

      232) опциялық кемелер - болашақ кеме иесі оларды салуды (тапсырыс беруді) қосымша растау шартымен келісімшартқа енгізілген кемелер түсініледі;

      233) ортаңғы бөлім — ерекше нұсқаулар болмаған жағдайда 0,4L-ге (миделден алдыңғы жаққа және артқы жаққа 0,2L-ден) тең кеме ұзындығы учаскесі;

      234) орталық басқару посты (әрі қарай - ОБП) — басқару посты, онда басқару және индикация құралдары шоғырланған:

      өртті тауып алуда сигнал берудің тұрақты жүйесі;

      өртті тауып алуда сигнал беру және автоматты спринклерлі жүйесі, сонымен қатар басқа өртке қарсы жүйелерді қашықтан іске қосу құрылғысы;

      өртке қарсы есіктер индикациясының панельдері;

      өртке қарсы есіктерді жабу;

      су өткізбейтін есіктер индикациясының панелі;

      су өткізбейтін есіктерді жабу;

      желдеткіштер;

      жалпы /өрт дабылын қосу;

      кеме ішіндегі байланыс жүйесі, телефон;

      кеме ішіндегі қатты дауыс шығаратын байланыс жүйесінің микрофондары.

      Тұрақты вахтасы бар орталық басқару посты осы бөлімнің мәтінінде экипаж мүшелерінің жауапты вахтасы үздіксіз ретте болатын орталық басқару постын білдіреді (осы Қағиданың 29-тарауы);

      235) өткізбейтін қалқан — су және басқа сұйықтықтарды өткізбейтін қалқан;

      236) өткізбейтін конструкция — су немесе басқа да сұйықтықтарды өткізбейтін конструкция;

      237) х0 өзіндік ерекше жылдамдық — жазғы жүк ватерсызығы бойынша шөгу барысында және энергетикалық қондырғының атаулы қуатымен кеменің тыныш суда ең жоғары жылдамдығы.

      g = 9,81 м/с2 — еркін түсуді үдету;

      с = 1,025 т/м3 — теңіз суының тығыздығы;

      2) өткел — оған белгіленген жүзу аудандары шектерінде техникалық флот кемесінің жүзуі;

      238) өртке қарсы жабдықтар және жүйелер — өртті сөндіруге арналған және өрттің кеменің бойымен таралуын шектейтін өртке қарсы белсенді сақтық құралдары;

      239) өрт посты (әрі қарай - ӨП) — өртке қарсы жабдық құралдары, өрт сөндіру жүйесін басқару құралдарымен және немесе өртті тауып алу сигнал бергіші шоғырланған жай;

      240) өртке қарсы жабдықтау — өртпен күресуде тасымалдағыш белсенді күрес құралдары (аппараттар, мүкәммалдар және шығын материалдары), арналған:

      өртті сөндіру үшін;

      өртті сөндіру кезінде экипаж әрекетін қамтамасыз ету үшін;

      өрт сөндіру жүйесінің жұмысын қамтамасыз ету үшін;

      241) өнім — осы бөлікте "өнім" деген термин жартылай фабрикаттар , шынжырлар және оларға жиынтықтар, сондай-ақ тростар деп түсіндіріледі;

      242) өртке қарсы конструктивті қорғау жүйесі — құрылымдық өртке қарсы қорғаудың белсенді емес құралдарының кешені, бағытталған:

      өрттің пайда болуының алдын алу;

      кеме бойымен оттың және түтіннің таралуын шектеуге;

      кеме жайынан және кемеден адамдарды қауіпсіз шығаруға, сонымен қатар өртті сәтті сөндіру үшін жағдай жасау;

      243) пайдаланудағы кеме — жасалмайтын кеме болып табылмайтын кеме;

      244) платформа — кеме ұзындығы немесе енінің тек бір бөлігін ғана қамтыған төменгі палуба;

      245) понтонның биіктігі Dп — негізгі жазықтықтан бастап стапель-палубаның теориялық бетіне дейін диаметрлі жазықтықта өлшенген арақашықтық;

      246) понтон — доктың бөліктерінің көлемдерімен белгіленетін оның жүзуін қамтамасыз ететін док корпусының бөлігі;

      247) палубалық ағаш жүк — су үстіндегі борт немесе қондырманың палубасының ашық бөліктерінде тасымалданатын ағаш жүк. Термин ағаш массасына немесе оған ұқсас жүкке қатысты емес;

      248) партия — белгіленген тәртіппен сынақтар жүргізілген нәтижелер таратылатын жартылай фабрикаттардың немесе өнімдердің шектеулі саны;

      249) палубаның, рубканың немесе жәшікті палубасы сәйкесінше қондырманы, рубканы немесе жәшікті жабатын — палуба;

      250) рубка — кеменің максималды енінен 4 % артық арақашықтықта борттарының бірінен, шпангоуттардың сыртқы жиектері арасындағы мидельде өлшенген қашықтықта орналасқан, және сыртқы қалқалауларда есіктері, терезелері және сол сияқты тесіктері бар, палубаның тасасындағы үстіңгі палубадағы немесе қондырма палубадағы құрылыс;

      251) рубка палубасы — рубка белдеуін жоғарыдан шектейтін палуба.

      Палуба рубкасының бірнеше белдеуі болған жағдайда рубкалар: жоғарғы палубадан бастап санала отырып, бірінші, екінші белдеу рубкасының палубасы болып аталады. Егер рубка бірінші, екінші белдеу қондырмасының палубасында орналастырылса рубка палубасы тиісінше бірінші, екінші белдеу рубкасының палубасы болып аталады;

      252) руль жетегінің күш агрегаты:

      1) электрлік руль жетегінде — оған жататын электрлік жабдықпен электр қозғалтқышы;

      2) электрогидравликалық руль жетегінде — оған жататын электрлік жабдығы және онымен жалғанған сорғы;

      3) өзге гидравликалық руль жетегінде — жетек қозғалтқышы және онымен жалғанған сорғы;

      253) руль жетегін басқару жүйесі — бұйрықтарды жүріс көпірінен руль жетегінің күш агрегаттарына беретін құрылғы. Руль жетегін басқару жүйелеріне басқару жүйесінің датчиктер, қабылдағыштар, гидравликалық сорғылар және оларға жататын қозғалтқыштар, қозғалтқыштарды басқару органдары, құбырсымдары мен кабелдері жатады;

      254) резервтік көз – электр энергиясының көзi, кеменiң негiзгi және авария көз энергиясынан тәуелсiз;

      255) сүйрегіш — басқа кемелерді және жүзбелі құрылыстарды сүйрету мен жиекке келтіруге арналған кеме;

      256) стандарттар — кез келген елдердің стандарттары мен басқа да нормативтік-техникалық құжаттардың әртүрлі түрін білдіретін осы Қағидада қолданылатын, Кеме қатынасының тіркелімі келіскен немесе таныған термин;

      257) су үсті бортының палубасы — су үсті борты есептелетін палуба;

      258) су өткізбейтін (авариялық) аралық — апат жағдайында кеме бөлмелерінің арасында судың таралуына кедергі жасайтын қалқан;

      259) стапель-палуба бойынша доктың ұзындығы Lсп — жүзетін доктың стапель-палуба бойынша понтон торц қалқандарының теориялық беттерінің арасындағы негізгі сызығына параллель өлшенген арақашықтығы;

      260) стапель-палуба — док тіреу құрылғылары (кильблоктар мен торлар) орнатылатын док понтонының палубасы;

      261) су үсті бортының палубасы — су үсті борты өлшенетін палуба.

      Кеме палубасының кемері немесе кемерлері бар болса, су үсті бортының палубасы ретінде осы палубаның төменгі учаскесі және оның алдыңғы немесе артқы жаққа кемелерінің шартты жалғасы кеменің шеткі алдыңғы немесе артқы жақтық шеттеріне дейін сәйкесінше қабылданады;

      262) сұйық жүк — құйма жүк кемелерінің жүгін қоса алғандағы кемедегі бар сұйықтық, кеменің сұйық қорлары, балласт, тыныштандыру цистерналарындағы және жүзу бассейніндегі және басқа су;

      263) сериялық кемелер — бұл бір верьвте бірдей сызбалар бойынша салынған кемелер;

      264) су басу бұрышы — кеменің ішкі жайларын ашық болып саналатын тесіктер немесе пайдалану шарттары бойынша кеменің жұмыс жағдайында ашық бола алатын тесіктер арқылы су басып кететін қисаю бұрышы;

      265) стандартты отқа төзімділік сынау — аралықтар мен палубалардың тиісті үлгілері сынау пешінде "уақыт — температура" стандартты қисығына шамамен сәйкес келетін температура кезінде қыздыруға ұшырайтын сынақ. Сынақ әдістері Отты сынау рәсімдердің кодексіне сәйкес келуі тиіс;

      266) сауна — қыздырылған үстіңгі беттің қызуын ұстап тұратын жоғары температурасы бар жай, әдетте — 80—1200С, (мысалы, электр пештен). Бұл жайға пеш және аралас ванна орналасқан кеңістікті қосуға болады;

      267) су пердесінің жүйесі — бүріккіш арқылы келіп түсетін қалыңдығы жеткілікті су қабаты түріндегі бөгет тудыратын жүйе, отқа төзімді конструкциялары орнатылмаған жерде қолданылады;

      268) суландыру жүйесі — тік немесе көлденең кеме конструкцияларына су беру жүйесі;

      269) сұйық отын қондырғылары – қазандға, инертті газ генераторына, жарамсыз қалдықтарды жағу қондырғысына немесе қозғалтқышқа және отын сорғыларын, сепараторларды, сүзгілерді және 0,18 МПа артық отын қысымын жылытқыштарды іске қосқыштарға сұйық отынды (жылытылған немесе жылытылмаған) дайындауға және беруге пайдаланылатын жабдықтар;

      270) суықтаратушы — суықтандырылып жатқан объектілерден жылуды алатын және оны тоңазытқыш агентке беретін бұйым.

      Суықтаратушының мысалы ретінде тұздық табылады;

      271) суықтандырғыш орын-жайлар — төмен температураны ұстау үшін қондырғылармен жабдықталған және суықтатылған және мұздатылған жүкті тасымалдауға арналған жүк орын-жайы;

      272) сапа жүйесін мақұлдау — кәсіпорынның сапа менеджментінің тиісінше идентификацияланған жүйесі Кеме қатынасы тіркелімінің талаптарына жауап беретіндігіне қажетті сенімділікті қамтамасыз етеді дегенге куәландыратын Кеме қатынасы тіркеліміңі немесе оған құзыретті басқа да ұйымның іс-қимылы. Кеме қатынасы тркелімімен расталған кәсіпорынның сапа менеджменті жүйесінің халықаралық стандарт ИСО 9001 талаптарына сәйкестігі қолайлы деп есептелінетін болады;

      273) сынама — жартылай фабрикаттың немесе өнімнің бөлігі немесе сынақтар үшін үлгілер дайындалатын арнайы әзірленген дайындама;

      274) сертификатты кәсіпорын береді және кәсіпорын органының өнімнің сапасын бақылайтын жауапты адамының қолымен куәландырылуы тиіс;

      275) стапель-палуба бойынша мұнараның ені bсп — стапель-палубаның теориялық бетінің деңгейінде мұнараның ішкі және сыртқы бортының теориялық беттерінің арасындағы диаметр жазықтығына перпендикуляр өлшенген арақашықтық;

      276) стапель-палубаның ені Всп — мұнараның және стапель-палубаның ішкі борттарының теориялық беттері қиылысу сызықтарының арасындағы диаметр жазықтығына перпендикуляр өлшенген арақашықтық;

      277) топырақты тасушы шаланда — топырақты тасымалдауға арналған өздігінен жүретін немесе өздігінен жүрмейтін кеме;

      278) түбін тереңдететін кеме — топырақты алып шығу мен тасымладауға арналған өздігінен жүретін немесе өздігінен жүрмейтін кеме;

      279) накаттық кемесі — әр түрлі дөңгелек техникасын тасымалдауға арналған арнайы кеме (автомобиль, жылжымалы темір жол құрамы, шынжыр табанды техника, жүгі бар және жүгі жоқ трейлерді), онда жүк операциялары көбінесе көлденең тәсілмен — тиеумен жүргізіледі;

      280) тұрған кеме — зәкірде тұрған режимде пайдаланылатын немесе топырақта не айлақ шетіне (жағасына) арқандап байланған понтон корпусымен немесе кемені қалыптастырумен өздігінен жүрмейтін жүзбелі құрылыс (жағада тұрақты пайдаланылатын, жағаға адамдарды эвакуациялау үшін сенімді жолдармен жабдықталған кеме – дебаркадерлер, айлақ понтондары, жүзбелі қонақ үйлер, жатақханалар, демалыс үйлері, ресторандар, жүзбелі жөндеу шеберханалары, сорғыш станциялары).

      Осындай кемелерге: жүзбелі доктар, жүзбелі қонақ үйлер мен жатақханалар, жүзбелі шеберханалар, жүзбелі күш құрылғылары, жүзбелі қойма кемелер, жүзбелі мұнай өнімдерін сақтайтын орындар;

      281) трюмді жер снаряды — арнайы құрылғылармен (ожаулармен, сорғыш құрылғылармен, грейферлермен және т.б.) топырақты алып шығуға арналған және топырақты орналастыру және оны тасымалдауға арналған трюмдері бар өздігінен жүретін немесе өздігінен жүрмейтін кеме;

      282) теңіз терминалының операторы — жеке меншік құқығында немесе басқа заңды негіздерде теңіз портындағы терминалды иеленетін тұлға;

      283) тұтастығы — мұзы бар ауданның қаралып отырған акватори учаскесінің жалпы ауданына қатыстығын сипатталатын мұз жабыны тұтастығының өлшемі (10-балдық шкала бойынша бағаланады);

      284) төменгі палубалар — жоғарғы палубадан төмен орналасқан палубалар.

      Бірнеше төменгі палубалар болған жағдайда олар: жоғарғы палубадан бастап санала отырып, екінші, үшінші болып аталады;

      285) түсіретін балласт —көлденең және/немесе бойлық бүгілетін сәттерді және понтон және/немесе мұнаралар құрылымдарының деформациясын азайту мақсатында балласт бөліктеріне қабылданатын балласт;

      286) топ-палуба — док мұнараларының үстіңгі палубасы;

      287) топ-палуба бойынша мұнараның ені bтп — топ-палубаның теориялық бетінің деңгейінде мұнараның ішкі және сыртқы бортының теориялық беттерінің арасындағы диаметр жазықтығына перпендикуляр өлшенген арақашықтық;

      288) теңіздің әсері кезінде өткізбейтін — кеменің су үсті бөлігіндегі жабық саңылауларға қатысты термин және толқындар үйірілгенде және теңіздің басқа мүмкін әсерлерінде, су бұл тесіктен кеменің ішіне кірмейтінін білдіреді.

      289) төңкерілмелі сәт — кемені төңкеретін шартты есептік минималды қисаю сәті;

      290) тез тұтанатын сұйықтық — ерітіндіде немесе суспензияда қатты заттарды қамтитын сұйықтықтар немесе сұйықтықтар қоспасы (бояулар, политуралар, лактар), 600С температура және одан төмен жабық ыдыста тез тұтанатын буды бөледі;

      291) тұтанғыштықтың төменгі шегі (әрі қарай - ТТШ) — ауадағы мұнай мен газ буының ең төменгі концентрациясы, тұтану көзінен қоспа бойынша әрі қарайғы жануға қабілетті;

      292) тұрақты өрт сөндіру жүйесі — қорғалатын жайларға немесе оларға тікелей және құрылымды байланысқан кеме корпусына от сөндіру құралдарын беруге арналған жүйе;

      293) тұтану температурасы — Цельсий градусындағы температура (жабық тигельдегі сынақ), сол кезде сұйықтық мақұлданған аспап көмегімен орнатылған тұтану үшін жеткілікті мөлшердегі оңай тұтанатын буды бөледі;

      294) толқынды қондырғы – барлық ерекше режимдегі жүрістерде кеменің қозғалысын қамтамасыз ететін және қозғалтқыштардан, білік жетектерінен, негізгі кеме тасымалдары мен негізгі қозғалтқыштардан тұратын энергия алуға, өндіруге және беруге арналған механизмдер мен құрылғылар кешені;

      295) танылған кәсіпорын — танылған (мақұлданған) материалдар мен дайындаушы кәсіпорындардың тізбесіне енген кәсіпорын;

      296) тапсыру сынақтары — Кеме қатынасы тіркелімінің қағидасында немесе онымен келісілген құжаттамада белгіленген оның нәтижелері негізінде Кеме қатынасы тіркелімінің куәлігі ресімделуі мүмкін Кеме қатынасы тіркелімі куәландырылатын өнім сынақтарының көлемі;

      297) типтік мақұлдау туралы құжат — кәсіпорын дайындайтын өнімнің Кеме қатынасы қағидаларының талаптарына сәйкестігін растайтын және кәсіпорынды мақұлданған (танылған) материалдар мен дайындаушы кәсіпорындардың тізбесіне енгеніне куәлік ететін құжат;

      298) тоңазытқыш машиналардың бөлімшесі — жасанды суықты өндіруге арналған тоңазытқыш қондырғылардың механизмдері мен жабдықтары орналасқан машиналық орын-жай;

      299) тоңазытқыш агент — тоңазытқыш циклдың жұмыс бұйымы;

      300) танылған зертхана — Сынақ зертханаларын аккредитациялау туралы куәлігі бар зертханалардың (орталықтардың) тізбесіне енген зертхана (орталық);

      301) термиялық әсер ету аймағы- жапсарды дәнекерлеу барысындағы (немесе құйманы) дәнекерлеу кезінде ыстықтың әсерінен құрылымдық өзгеріс алған негізгі металдың қабаты;

      302) үстіңгі палуба — кеменің барлық ұзындығы бойынша ең үстіңгі үзіліссіз палубасы.

      Үстіңгі палубаның кемері немесе кемерлері болуы мүмкін;

      303) үйілген жүк — астық және жекелеген бөлшектерден тұратын және ыдыссыз тиелген астық емес жүк;

      304) үстінен сөндіру — жанып жатқан үстіңгі бетті салқындату немесе суландыру, үстіне оттегінің келуін шектеу;

      305) үздіксіз қуаттандыру көзі (ҮҚК) – қуаттандыру желісі жарамсыз болған жағдайда, кернеуді жүктемеде ұстау үшін қайта жасақтау комбинациясы (выпрямитель-инвертор), ауыстырып-қосқыш (байпас) және аккумулятор батареясы түріндегі жинақталған энергия көзі;

      306) үлгі — сынақтар кезінде материалдың механикалық, технологиялық және басқа да қасиеттерін белгілеу жүргізілетін белгілі бір формасы және көлемі бар сынамадан әзірленген өнім;

      307) үзiлiссiз қуат беру көзi - үздiксiз ағымдағы қамтамасыз ететiн құрылым, негiзгi және/немесе қоректенудiң энергиясын оның кiруiнде жоғалуда авария көз белгiлi бiр уақыт шығудағы энергияның үздiксiз бар болуын қамтамасыз ететiн құрылым;

      308) үш қабатты конструкция - тағы сол сияқтылар жүзiншi пенопласттан өзара орташа жiгiмен жүзiншi бiрлескен екi пластиналардан тұратын конструкция үш қабатты конструкция, және де орташа қабатта болып табылады және жүктеменi пластиналарымен бiрге қабылдауға жүк көтергiш;

      309) ұзын рубка — кеңейтілетін немесе сырғитын қосындылары жоқ рубка, кемінде осы Қағиданың (162) формуласы бойынша анықталғанға тең ұзындықпен, бірақ 0,20L кем емес.

      Ортаңғы қондырманың ұзындығы

      l = 2lк, (162)

      кем емес ұзындықтағы қондырма, м, бірақ 0,15L кем емес;

      310) ұзартылған бак (ют) — ұзындығы 65 м және одан жоғары кемелерде бак (ют) ұзындығы, кемінде формула бойынша анықталған:

      l1 = 0,1L + lк (164)

      311) цистернаның, жүк танкінің аралығы —құймалы кемелерден балласт, отын немесе өзге де цистернаны, сондай-ақ жүк танкін шектейтін қалқан;

      312) шеттер — кеме ұзындығының ортаңғы бөлігінен тыс орналасқан кеме ұзындығының бөліктері;

      313) шпация — а0 = 0,002L + 0,48 формуласы арқылы анықталатын, м, бойынша қалыпты шпацияға сүйене отырып қабылданатын негізгі жиынтық белдемдері арасындағы аралық;

      314) шойды қалқан — жылжитын сұйықтықтың динамикалық жүктемесін азайту үшін бөліктің ішіне орнатылатын кесіктері бар қалқан;

      315) шайқалу амплитудасы — шайқалудың шартты есептік амплитудасы;

      316) шектік сәттер диаграммасы — абциссалар осі бойымен су ығыстыру, дедвейт немесе кеменің шөгуі, ал ординаталар осі бойынша – кеменің орнықтылығына Қағиданың осы бөлімінің әр түрлі талаптары жинағына жауап беретін биіктігі бойынша массаның статистикалық сәттерінің шектік шамалары тұрған шектік статистикалық сәттер диаграммасы;

      317) шикі мұнай — кез келген мұнай, жер қойнауында табиғи түрде кездеседі, оны тасымалдау мақсатында өңделмеген немесе өңделмегеніне қарамастан, шикі мұнайдан алу кезінде айдаудың кейбір фракциялары жойылып кетуі мүмкін, шикі мұнайға кейбір айдау фракциялары қосылуы мүмкін;

      318) шығу – жабумен жабдықталған және адамдардың өтуіне арналған аралықтардағы немесе палубадағы саңылау;

      319) шығу жолы – машиналық үй-жайдың төсемінің ең төменгі деңгейінен осы үй-жайдан шығуға алып келетін жол;

      320) электр энергиясының авариялық көзі — басты тарату тұстамасында кернеу жойылған кезде қажетті кеме тұтынушыларын қамтамасыз етуге арналған электр энергиясының көзі;

      321) электр энергиясының авариялық өтпелі көзі — ГРЩ шиналарынан кернеудің жойылу сәтінен авариялық генератордың АРЩ шиналарына қосу сәтіне дейінгі қажетті тұтынушыларды қамтамасыз етуге арналған электр энергиясының көзі;

      322) электр энергиясының негізгі көзі — электр энергиясының авариялық көздерін пайдаланбай кеменің дұрыс пайдалану жағдайы мен онда болудың дұрыс жағдайларын қолдау үшін қажетті барлық электр қондырғылары мен жүйелерді қуаттандыруға арналған электр энергиясының көзі;

      323) электростатикалық ұшқын қауіпсіздігі — статикалық электрдің разрядтарынан өрттің немесе жарылыстың туындау мүмкіндігі болмайтын кездегі кеме жабдығы мен жүйесінің жай-күйі;

      324) жоғары радиоактивті қалдықтар – экстракциялық цикдің бастапқы сатысының нәтижесінде пайдаланылған ядролық отынды қайта өңдеу құрылғысынан алынған сұйық қалдықтар немесе экстракциялық циклдің мынадай сатыларында алынған байытылған қалдықтар немесе осындай сұйық қалдықтар қалыптасқан қатты заттар;

      325) ПЯО жүгі – ҚЖТТХК кодексінің 7-сыныбына сәйкес жүк ретінде тасымалданатын орамадағы пайдаланылған ядролық отын, плутоний және жоғары радиоактивті қалдықтар;

      326) ҚЖТТХК – түзетулер енгізілген, ИМО Теңіздегі қауіпсіздік жөніндегі комитетінің MSC. 122(75) қарарымен қабылданған, Қауіпті жүктерді теңізбен тасымалдаудың халықаралық кодексі;

      327) АЖТТХК – түзетулер енгізілген, ИМО Теңіздегі қауіпсіздік жөніндегі комитетінің MSC. 268(85) қабылданған Үйінді жүктерді теңізбен тасымалдаудың халықаралық кодексі;

      328) ПЯО кодексі – түзетулермен ИМО Теңіздегі қауіпсіздік комитетінің MSC.88(71) қарарымен мақұлданған кемелерде орамда пайдаланылған ядролық отынды, плутонийді және жоғары радиоактивті қалдықтарды қауіпсіз тасымалдаудық халықаралық кодексі;

      329) қауіпті жүктер – ҚЖТТХК қамтитын заттар, материалдар және бұйымдар;

      330) үйінді қауіпті жүктер – ҚЖТТХК қолданылатын құрамы бойынша біркелкі және тікелей кеменің жүк үй-жайларына қандайда бір аралық ыдысты пайдаланбай тиелетін кез келген материалдар, басқа да бөлшектер, түйіршіктер немесе аса ірі кесек материалдар қоспасынан тұратын сұйықтық немесе газ, соның ішінде кеме баржаларына тиелген осындай материалдар;

      331) пайдаланылған ядролық отын – өзін өзі қолдайтын тізбекті ядролық реакцияларды қамтамасыз ету үшін пайдаланылатын уран, торий және/немесе плутоний изотоптарынан тұратын материал;

      332) плутоний – пайдаланылған ядролық отыннан шыққан осы материалдың изотоптарын қайта өңдеу нәтижесінде алынған қоспа;

      333) орама – ҚЖТТХК белгіленген жүк ыдысы.

      техникалық жағдайын диагностикалау – техникалық жағдайына мониторинг жүргізген кезде диагностикалау параметрінің ауытқу себептерін анықтау және/немесе техникалық қызмет көрсетуді жүзеге асыру және нақты жағдайы бойынша жөндеу мақсатында әдетте бөлшектемейтін әдістермен ақаулықтарды анықтау процесі;

      334) техникалық жай-күйін болжау – алдағы кезеңде диагностикалық параметрлердің мәндерінің өзгеру тенденция негізделген бақылау объектісінің техникалық жай-күйінің өзгерісін анықтау процесі;

      335) техникалық жай-күйін мониторингтеу жүйесі – тиісті құжаттамаларда белгіленген талаптар бойынша бақылау объектілерімен қарым қатынас жасайтын, бақылау құралдары мен орындаушылардың жиынтығы;

      336) диагностикалық параметрлердің тенденциясының өзгеруі – графикалық немесе басқа түрде ұсынлған уақыт бойынша диагнотикалық параметр өзгеруінің заңдылығы;

      337) "Құрбандық" келте құбыры – түсті металдардан және қорытпалардан, жауапты болат конструкциялар мен жабдықтардан дайындалған құбырлар элементтерінің түйісу аймақтарын біріктіруге арналған көміртекті болаттан жасалған құбырдың қабырғасы қалың цилиндрлі учаскесі. "Құрбандық" келте құбырында ішкі жабыны болмауы тиіс;

      338) Иілгіш байланыстар – орнатуға дайын зауыттық тәсілмен ұштық бөлшектермен (штуцерлермен немесе фланцтармен) бекітілген қысқа металл немесе металл емес шлангалар;

      339) номиналды қысым – осы 6672-тармақтарының талаптарына сәйкес белгіленетін ең жоғарғы рұқсат етілетін жұмыс қысымы;

      340) өртке төзімділік – пластмасс құбырдың белгілі бір кезең ішінде оттың ықпалына беріктігі мен тұтастығын сақтап қалу қабілеті (яғни мақсаттарға сәйкес әрекет ету қабілеті);

      341) пластмассалар - поливинилхлорид (бұдан әрі – PVC) және талшықтармен арматураланған пластмасса (бұдан әрі – FRP) секілді арматураланған және онсыз термопластикалық (бұдан әрі – термопласттар) және термоактивті (бұдан әрі – реактопласттар) материалдар;

      342) есепті қысым – пайдалану кезіндегі күтілетін ең жоғарғы жұмыс қысымы немесе сақтандырғыш клапанды іске қосу қондырғысының немесе, егер олар орнатылған болса, қысымды төмендету құрылғысының ең жоғарғы қысымы;

      343) қосылыстар – трубаларды желімдеп, байланыстырушы құрамдары бар бандажды ленталар салып, пісіріп қосу;

      344) құбырлар/құбырлар желісі – пайдалану талаптарына сәйкес қажет болып табылатын пластмасса трубалар, фасонды элементтер, қосылыстар мен кез келген ішкі немесе сыртқы жабындылар немесе қаптамалар;

      345) фасонды элемент – пластмассадан жасалған имектер, біліктер, біріктіруші қосалқылар;

      346) органикалық жылу жеткізуші қазан – органикалық жылу жеткізушіні жағылатын жанармайдың энергиясын, қозғалтқыштан шығатын газдарды немесе электр энергиясын пайдалану есебінен, талап етілген температураға дейін жылытуға арналған жылу алмасу аппараты;

      347) органикалық жылу жеткізушіні ысытқыш – органикалық жылу жеткізушіні бумен, сумен, электр энергиясымен немесе басқа да контурдың органикалық жылу жеткізушісімен жылыту үшін арналған жылу алмасу аппараты;

      348) органикалық жылу жеткізу жүйесіндегі жұмыс қысымы – ең жоғарғы қысым, ол жүйенің кез келген бөлігінде, жұмыс үдерісінде болуы мүмкін;

      349) органикалық жылу жеткізу жүйесі – органикалық жылу жеткізу сұйық фазада айналатын жүйе;

      350) Жылу жеткізушінің температурасы – құбырдың көлденең қималарының ортасындағы температура;

      321) ГЭУ-дің басты басқару бекеті – кемеге шығу жағдайында вахтасы бар басты пропульсивті қондырғыны басқару бекеті;

      352) жергілікті басқару бекеті — дистанциялық басқару жүйелерінің берген параметрлерінен және басқа сыртқы шектеулерге тәуелсіз, жиіліктің жартылайөткізгішті (бұдан әрі – ППЧ) түрлендіргіштеріне арналған параметрлерді беруішіні қалыптастыру және жүйеге енгізуге арналған қондырғылар орынында жүйелер бар басқару бекеті;

      353) азимуталды жетек — пропульсивті блоктың тік білігінін айналасында айналуды қамтамасыз ететін жетек;

      354) гондолдағы жетек (ПП ГЭД) — есетін электрлік қозғалтқыш кеменің бататын бұралатын арнайы гондолына орналасқан пропульсивті жүйе;

      355) ілестірілген датчик — бір параметрлерді бақылау үшін орнатылған бөлек корпустардағы екі бөлек датчиктер;

      356) (AR) ыстық дөңгелетілген болат — соңынан ауада суытумен жоғары температурада болатты илемдеу процесі (бүліну аустениттің рекристалданудың температуралық аумағында, қалпытылық температурасынан жоғары жүзеге асырылады және аяқталады);

      357) (N) қалыптылық — ыстық дөңгелетілген болаттың аустениттің рекристалдану аумағында, оның төменгі шекарасына жақын, АС3 критикалық температурадан жоғары қызуын кейін ауада суытумен іске қосатын процесс. Бұл процесс болаттың қасиетін түйіршік үлкендігінң азаюы есебімен жақсартады;

      358) (CR) қадағаланатын илемдеу (қалыптандырылған илемдеу (NR) — илемдеу кезінде соңғы өтулер қалыптандыру температурасы аумағында орындалатын, содан кейін қасиеті негізінен қалыптандырылғаннан кейінгі қасиетке сәйкес болатын металл алуды қамтамасыз ететін процесс;

      359) (ТМ) термомеханикалық өңдеу (термомеханикалық қадағаланатын илемдеу (ТМСР) — температураға қатаң бақылау мен илемдеу кезінде бұзылу деңгейін жорамалдайтын процесс. Әдеттегідей металл Аr3 температураға жақын температурада бүлінеді, бүлінудің аяқталуы екі фазалы аумақта болуы мүмкін;

      360) (АсС) жылдамдатылған суыту — оның ауада суытуға қарағанда үлкен жылдамдықпен қадағаланатын суытуы есебінен болаттың қасиетінің жақсаруы қамтамасыз етілетін процесс. Бұл процесс тікелей термомеханикалық процесс кезінде бүлінулер аяқталған соң орындалады;

      361) (QT) суарылу мен жіберу — соңынан белгіленген жылдамдықпен суытумен, жеңілдетілген микроқұрылым алуды қамтамасыз ететін АС3 жоғары температураға дейін қыздырылуды қосатын процесс. Тиісті суарылуға жіберу – микроқұрылымды жақсарту мен болаттың жабысқақтығын қалпына келтіру (KV). мақсатында AС1 аспайтын температураға дейін қайтадан қыздыру процесі;

      362) индикаторлық із — өтіп кететін бояу затының болуы, капиллярлық дефектоскопиялық материалды қолданғаннан кейін кем дегенде 10 мин- тан кейін шыға бастайды;

      363) дөңгелек индикаторлық із — көлденеңдегілерді үш есе асыратын дөңгелек немесе сопақша пішінді, сызықтық өлшемді болады (Қағиданың 598 (1) қосымшасы);

      364) сызықтық индикаторлық із — бойлық өлшемі көлденеңдегілерден кем дегенде үш есе асатын болуы керек (осы Қағиданың 598 (2) қосымшасы);

      365) сезімталдық шегі — белгілі бір ұзынтықты жарықтың бар екендігін анықтау, индикаторлық іздің тапсырысына қарай геометриялық және оптикалық параметрлеріне сай анықталады. Индикаторлық із, кез- келгенінің өлшемі 1,5 мм-ден көп болатын бірлік индикаторлық із болып қарастырылады;

      366) шартқа отырған индикаторлық із—бір сызықта орналасқан үш немесе одан да көп индикаторлық із, бір-бірінен 2 мм және одан аз қашықтықта болуы керек (осы Қағиданың 598(1) қосымшасы);

      367) бақыланатын бірліктік аудан - 100 см2 тең устіңгі беттің ауданы, шаршы немесе 250 мм жағы бар тікбұрыш;

      368) шынжырлы орнату – арқан байлағыш арқанның аяғында орналасатын буындарында тiректерi бар шынжыр, ол кеме роульсiнен өткiзіледі және танкердiң палубалық шынжырлы стопорымен байлағыш арқанды қосу үшiн қолданылады;

      369) жоғарғы температуралық дәнекереу (дәнекерлеп жапсыруға қажетті қатты қорытпа)- дәнекерлеудің тәсілі, яғни дәнекерлеп жапсыруға қажетті қатты қорытпаны пайдалану кезінде температура 4500С жоғары;

      370) термиялық әсер аймағы - жапсарды дәнекерлеу барысындағы (немесе құйманы) дәнекерлеу кезінде ыстықтың әсерінен құрылымдық өзгеріс алған-негізгі металлдың қабаты;

      371) металлдың жапсары - металл, негізгі металлды дәнекерлегіш металлмен дәнекерлеу немесе негізгі металлды дәнекерлеу кезінде алынған қорытпа;

      372) еріп құйылған меттал - металл, электродтың немесе сым темірдің ерітіндісі және құрамында негізгі металлдың практикалық елеулі қоспасынсыз;

      373) негізгі металл - металл бұйым, дәнекерлеуге ілігетін;

      374) күйдіру - металдың ерітіндісімен негізгі металды балқыту немесе қос металдың дәнекерленетін ұштарының балқытылуы;

      375) дәнекерлегіш зат - дәнекерлеу кезінде қолданылатын электрод, сым темір, флюс, қорғайтын газ;

      376) аттестациялық комиссия – пісірушілерді аттестациялау жұмысының нәтижелерінің растығына және ұйымдастыруына жауапты аттестациялық орталықтың бір топ сарапшылары;

      377) аттестациялық орталық - Кеме қатынасының тіркелімінiң қағида талаптарына сәйкес пiсiрушiлердi аттестациялық сынау өткiзуге құзырлы ұйым;

      378) аттестация – арнайы дәнекерлеу жұмыстарын орындауға рұқсат беру мақсатымен пісірушінің біліктілік деңгейін анықтау кезіндегі әрекеттер жиынтығы;

      379) рұқсаттама – аттестациялау арқылы пісірушінің біліктілігін анықтау және ресми құжатты беру – пісірушіге рұқсат етілетіні туралы Куәлік туралы арнайы процедура; ол Куәлік пісірушіге Кеме қатынасының тіркелімі куәлігіне жататын объекттерде Куәлік қалыптастырған мақұлдау аймақтарында дәнекерлеу жұмыстарын жүргізуге құқық береді;

      380) мақұлдау облысы – аттестациялық сынама негізінде пiсiрушiнiң бiлiктiлiгiн Кеме қатынасының тіркелімінiң мойындау шектерi;

      381) үлгi – бұзатын әдiспен сынауларды өткiзуi үшiн қолданылатын сынаманың бiр бөлiгi;

      382) сынама – пiсiрушiлердi аттестациялауға арналған практикалық сынама кезінде қолданылатын қайнатылған бөлшек;

      383) пісіруші – металды дәнекерлеуді жүзеге асыратын адам. Әр түрлі әдістермен қолмен дәнекерлейтін пісірушіге және жартылай автоматты және автоматты дәнекерлейтін пісіруші-операторға ортақ ұғым;

      384) дәнекерлегiш жұмыстарды орындауға рұқсат ететiн куәлiк - Кеме қатынасының тіркелімінің белгілі бір пісіруші Кеме қатынасының тіркелімі Қағидасы қарастырған талаптарда сынама көлемін сәтті аяқтауын куәландыратын және Кеме қатынасының тіркелімімен куаландыруға жататын конструкцияларды, Куәлікте көрсетілген шектерде, дәнекерлеу жұмыстарын орындауға рұқсат етілетіні туралы құжат;

      385) сынауды өндiрiстiң процесiндегi сынаулар, қиратушы, негiзделген өңдеудi ұқсас олардан өткен өнiмдер жасауды процессте тiкелей алған үлгiлердiң дәнекерлеулерiнде қоса. Сонымен бiрге, нақты шарттар және мүмкiндiктерге байланысты, үлгiлер конструкциялардың (жiберу) сою элементтерiнен ойып кесуге немесе өнiммен ұқсас бiр-бiрденгi шарттарында өндiрiле алады;

      386) технологиялық процесті мақұлдау бойынша сынау – Кеме қатынасы тіркелімінің техникалық бақылауымен және талабы көлемінде СПС талабына сәйкес нақтыға жақын шартта нақты дәнекерленіп жалғаулардың өндірушімен дәнекерін орындау қабілеттілігін растауды алу мақсатында жүргізілетін сынау;

      387) Кеме қатынасының тіркелімінің дәнекерлеудi технологиялық үдерiстi мақұлдау бойынша сынауларды өткiзу туралы жеткiлiктi мәлiмет болатын құжаттары дәнекерлеудi технологиялық үдерiстi мақұлдау бойынша есеп беру. Құжаттарға осыған дәнекерленген қосудың сынауларын сипаттама және сынау нәтижелерiнiң хаттамаларын жатады;

      388) өндiрiстiң басталуына дейiн дәнекерлеудiн технологиялық процесін алдын ала сынау - қалыпсыз үлгiлер және өндiрiстiк шарттардағы дәнекерлеудi орындаулар дәл келтiретiн сынақтардың қолдану негiзделген дәнекерлеулер технологиялық үдерiстi мақұлдау бойынша сынау;

      389) дәнекерлеудiң технологиялық процесін мақұлдау туралы куәлік - верфте немесе дайындаушы - кәсіпорында қолданылған дәнекерлеу конструкциясы дәнекерлеудің технологиялық процесінен өткені және Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданғанын растайтын Кеме қатынасы тіркелімнің құжаты;

      390) материалдардың спецификациясын қоса пiсiрме құрастырымдарды өндiрушiмен барлық нақты Қосудың дәнекерлеуi бойынша мәлiметтi қажеттi болатын қосып жасалған құжаттың (Спс) дәнекерлеудi процессiнiң спецификациясы, дәнекерлеудi әдiс, шеттер және барлық технологиялық параметрлердiң әзiрлеуiнiң бөлшектерi;

      391) алдын ала (СПС ) - алдыңғы жұмыстың тәжiрибе негiзделген Спс сонымен бiрге дәнекерлегiш материалдардың жасап шығарушыларының ұсыныстары және негiзгi металлда, бiрақ бекiту және мақұлдау өтпеген қарастырылады;

      392) дәнекерлеудің стандартты рәсімі - осы бөлiмнің барлық көзделген талаптарынан өткен және дәнекерлейтін конструкцияларды нақты дайындаушы – кәсіпорында қолдану үшін Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданған дәнекерлеудің технологиялық процесі;

      393) интеграцияланған жүйе - датчиктер және процесстердiң басқаруынан орталықтандырылған ақпаратқа қол жеткiзудi қамтамасыз ету үшiн өзара байланысты компьютерлiк жүйелер;

      394) интерфейс - мысалы ақпар алмасуды орын интерфейс: датчиктерi бар Қосу және атқарғыш механизмдар үшiн кіру - шығу интерфейс; демек, мониторлар, клавиатура, манипуляторлар адам/машина интерфейс оператор және компьютердiң өзара әрекеттесуi үшiн тағы сол сияқтылар; басқа компьютерлерi бар бiртiндеп байланыстың жүзеге асыруы және шеттегi құрылымдар үшiн коммуникациялық;

      395) компьютер - есептеулердiң өндiрiсi немесе басқаруды жүзеге асыруды сақтау және деректердi өңдеу үшiн цифрлық қалыпта қолайлы программалалатын электрондық құрылғы. Компьютер бiрнеше өзара байланысты бiрлiктерден тұра алады;

      396) компьютерлiк жүйе - шеттегi құрылымдармен және интерфейстермен қойылған программалық қамтамасыз етуi бар бiр немесе бiрнеше компьютер тұратын жүйе;

      397) құрылымы программалалатын (PLC ) логикалық контроллер - конструктивтi дербес функционалдық модулдың түрiнде кеме тетiктерi және процесстердiң басқару функцияларының орындауы және бақылауы үшiн қолайлы iстелiнген компьютер;

      398) монитор - мәлiметтiң бейнесiнiң электрондық құрылғысы;

      399) шеттегi құрылым - (мәлiметтi сақтауды принтер, құрылым тағы сол сияқтылар) жүйедегi нақтылы қосалқы функция орындайтын құрылым;

      400) бағдарламаның программалық қамтамасыз етуi - параметрлер және құжаттама, компьютерлiк жүйенiң қамтамасыз етуге қатысты жұмыстары;

      401) түйiн - ақпарат алмасудың шиналарына қосатын нүкте;

      402) ақаудағы динамикалық орнын анықтау жүйесіне жеке қабыл алмау немесе (басқаратын құрылым, оның жергiлiктi басқару жүйесi, автоматты клапан қоректендiру жүйесiнiң генераторы) бiр белсендi элемент, немесе (құбыр клапаны, қоректенудiң кабелi немесе басқару, қолмен басқарылатын, тағы сол сияқтылар) бiр енжар элемент;

      403) электро-энергетиялық қоректендiру жүйесiнен және олардың басқару жүйелерi бар пропульсивтi тетiк тұратын кешеннiң жанында компьютерлiк жүй сайып келгенде жеке басқару жүйелерi, жеке пропульсивтi тетiктер немесе электроэнергетиялық қоректендiру жүйесiнiң элементтерiн анықтаудың үстiнде кеменiң ұстап қалуын есептiң орындауына ықпал етпейдi, оның элементтерiнiң қарауында жұмыс iстейтiн қайталау немесе қайта динамикалық жүйесiнiң (артықшылық ) сақтауы;

      404) қоздырушы сыртқы күштердiң әсерiнен шарттарындағы оның тап қалған дәлдiкпен орнын анықтау нүктенiң үстiнде динамикалық ұстап қалуды мақсаты бар, кеменiң пропульсивтi тетiктерiнiң автоматты және дистанциялық автоматты басқаруы үшiн қолайлы кешеннiң динамикалық орнын анықтау жүйесі бар.

      405) жүйенiң (тетiктер) пропульсивтi құрылымдарының жүйесi әрбiр уақыт тиiстi гидродинамикалық векторлар және сыртқы әсер кемеде орнын толтыруға қабiлеттi тiреулерде өндiру және сүйемелдеу үшiн қолайлы;

      406) пропульсивтi тетiктерден тұратын кемелердi басқаруы үшiн қолайлы электр және электрондық программалайтын жүйе динамикалық орнын;

      407) электроэнергетиялық жүйе - авариясына қоса тұратын пайдаланулар кешеннiң барлық шарттардағы электр қоректенуiн қамтамасыз ету үшiн қолайлы жүйе;

      408) зәкiр орнын анықтайтын жүйе - қойылған зәкiр қырғи қабақ сызықтары көмегiмен жүйелер, тетiктер және тап қалған дәлдiкпен орнын анықтауды нүктенiң үстiнде кеменiң ұстап қалуы үшiн сыртқы қоздырушы күштердiң әсер қолайлы құрылымдардың кешенi;

      409) қосалқы қозғағыштардың қолдануымен зәкiр орнын анықтауы кеменiң пропульсивтi қоюын қолдану және жүйесiмен бiрге зәкiр орнын анықтауының оның басқаратын құрылымдарын бiлдiредi;

      410) киль сызығы – киль көлбеуіне қарай мидель-шпангоут кимасына параллеь өтетін сызық.

      Қағидада қолданылатын басқа ұғымдар Қазақстан Республикасының Сауда мақсатында теңізде жүзу туралы заңнамасына сәйкес пайдалынылады.

      Ескерту. 6-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Инвестициялар және даму министрінің 28.03.2018 № 198 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

2-бөлім. Кеме сыныбы
2-тарау. Кеменің сыныбы және символы

      Ескерту. 2-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.


Параграф 1. Жалпы ережелер

      7. Кемеге Кеме қатынасының тіркелімі сыныбын беру деп Кеме қатынасы тіркелімінің кеме конструкциясының Кеме қатынасы тіркелімі Қағидасының қолданылатын талаптарына, ал оның техникалық жай-күйі – куәландырудың барлық түрлерін жүргізе отырып, кемені пайдалану және белгіленген кезеңде Кеме қатынасы тіркелімі есебіне кемені қабылдау шарттарына сәйкестігін растауды білдіреді.

      8. Кеме қатынасы тіркелімі оны жасау кезінде куәландыру нәтижелері бойынша кеме сыныбын беруі мүмкін, сондай-ақ пайдаланудағы кемеге сынып береді немесе жаңартады.

      9. Кеме сыныбын жаңарту деп Кеме қатынасы тіркелімінің кеме конструкциясының сәйкестігін және бұрын берілген сынып шарттарына сәйкес келетін техникалық жай-күйін растауды және Қағидада белгіленген кезеңге Кеме қатынасы тіркелімі құжаттарының қолданылуын ұзартуды білдіреді.

      10. Кеме қатынасының тіркелімі кемеге сыныпты әдетте бес жылдық кезеңге береді немесе жаңартады, алайда негізделген жағдайларда Кеме қатынасы тіркелімі аз мерзімге сыныпты береді немесе жаңартады.

      11. Кемеде Кеме қатынасы тіркелімінің қолданыстағы сыныбының болуы деп кеменің техникалық жай-күйі толық немесе Кеме қатынасы тіркелімі жеткілікті деп таныған дәрежеде оның мақсатына, пайдалану шарттарына және кеме сыныбының символына сәйкес келгенде қолданылатын Қағида талаптарына жеткілікті сәйкес келгенді білдіреді.

      12. Сыныптау куәлігі мынадай жағдайларда күшін жояды және сыныптың қолданылуы автоматты түрде тоқтатылады:

      1) жазылған мерзімде белгіленген кезеңдік немесе кезектен тыс куәландыруға кемені толық немесе оның жекелеген элементтерін ұсынбау (егер кезекті куәландыру аяқталмаса немесе оны белгіленген күнде пайдалану жаңартылғанға дейін аяқтау болжанбаса); егер жыл сайын куәландыру белгіленген жыл сайын куәландыру күнінен 3 (үш) ай шегінде аяқталмаса; егер аралық куәландыру белгіленген үшінші жылсайынғы куәландыру күнінен 3 (үш) ай шегінде әрбір куәландыру кезінде аяқталмаса);

      2) егер кеме тиісті куәландыруды аяқтау үшін ұсынылмаса немесе егер Кеме қатынасы тіркелімінің талаптарында өзгеше көзделмесе;

      3) авариялық жағдайдан кейін (кеме авариялық жағдай орын алған портта не авариялық жағдай теңізде болса, бірінші кіру портында кезектен тыс куәландыруға ұсынылады);

      4) Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдамаған конструктивтік өзгерістерді және/немесе Қағидада жазылғаннан азаю жағына кемені жарақтаудағы өзгерістерді енгізу;

      5) Кеме қатынасы тіркелімінің мақұлдауынсыз және/немесе куәландырусыз кеме элементтеріне жөндеу жүргізу;

      6) Кеме қатынасының тіркелімі нақты жағдайларда регламенттегеннен асатын шөгуі бар кемені пайдалану, сондай-ақ кемеге берілген сыныпқа сәйкес келмейтін жағдайларда немесе бұл ретте Кеме қатынасының тіркелімі белгілеген шектеулерде кемені пайдалану;

      7) кемені алдыңғы куәландыру кезінде Кеме қатынасының тіркелімі сыныбын беру немесе сақтау шарттары болып табылатын жазылған нақты талаптарды уақтылы орындамау;

      8) кеме иесінің бастамасы немесе кінәсі бойынша Кеме қатынасының тіркелімі жүргізетін кемені куәландыру процесін тоқтату;

      9) Кеме қатынасының тіркелімі қойған талаптарды орындау үшін ұзақ кезеңге (үш айдан аса) кемені пайдаланудан шығару (кеменің осы мақсаттарда жөндегенде болу жағдайынан басқа).

      Кеме сыныбының қолданылуын және Сыныптау куәлігінің қолданылуын тоқтату туралы кеме иесіне Кеме қатынасының тіркелімі арнайы хабарлайды.

      13. Осы Қағиданың 48-тармағында көрсетілгендей кеменің тоқтатылған сыныбы кемені ұсыну кезінде Кеме қатынасы тіркелімі орындаған тиісті кезеңдік немесе кезектен тыс куәландырудың қанағаттанарлық нәтижелері кезінде қалпына келеді. Бұл ретте кемені ұзақ мерзімді кезеңге пайдаланудан шығарғанда (үш айдан аса) кеменің сыныбын жаңарту үшін куәландыру көлемі кеменің мерзімін, оның жай-күйін және оны пайдаланудан шығару мерзімін есепке ала отырып, Кеме қатынасы тіркелімі арнайы белгілейді.

      Сынып қолданысын тоқтатудан оны қалпына келтіргенге дейінгі кезеңде кеме Кеме қатынасы тіркелімі сыныбының күші жойылды деп саналады.

      Сынып алты айдан аспайтын мерзімге тоқтатылады.

      14. Кеме қатынасы тіркелімі мынадай жағдайларда кеменің сыныбын алып тастайды:

      1) сыныпты тоқтатудың ең жоғарғы белгіленген мерзімнің аяқталуы бойынша;

      2) осы Қағиданың 68-тармағында көрсетілгендей тоқтатылған сыныпты жаңартуды Кеме қатынасы тіркеліміне және/немесе кеме иесіне мүмкін болмағанда;

      3) егер кеме иесі кемені басқа сыныптау органының сыныбына ауыстырса;

      4) кеме иесінің ниеті бойынша.

      Кеме сыныбын алу Сыныптау куәлігінің қолданылуын тоқтатуды білдіреді.

      15. Кеме сыныбы кеменің опат болуына немесе оның есептен шығарылуына байланысты күшін жояды.

      16. Сыныпты берумен Кеме қатынасының тіркелімі жалпы сыйымдылығы 100 және одан да аса теңіз өздігінен жүретін кемелерді Теңіз кемелерінің тіркелім кітабына енгізеді және оларды сыныпты алу немесе күшін жою кезінде алып тастайды.

      17. Кеме қатынасының тіркелімі кемеге немесе жүзбелі құрылыстарға беретін сыныбы негізгі символ және кеменің немесе жүзбелі құрылыстың конструкциясы мен мақсатын анықтайтын қосымша белгілер мен сөздік сипаттамалардан тұрады.

      Қосымша белгілер мен сөздік сипаттамалар осы тараудың ережелерінде анықталған кезекпен (олар қолданылған жағдайда) сыныптың негізгі символына қосылады.

      18. Кеме қатынасы тіркелімінің кемеге немесе жүзбелі құрылысқа беретін сыныптың негізгі символы мынадай белгілерден тұрады:


Т*,

Т*(бұрынғы сыныбы көрсетіледі),

Т

— өздігінен жүретін кемелер мен жүзбелі құрылыстарға;

Т**,

Т**(бұрынғы сыныбы көрсетіледі),

Т

— бас қозғалтқыштардың жиынтық қуаттылығы 100 кВт және одан да аса өздігінен жүрмейтін кемелер мен жүзбелі құрылыстар үшін;

Т***,

Т***(указывается прежний класс),

Т

— басқа да өздігінен жүрмейтін кемелер мен жүзбелі құрылыстар үшін.

      19. Кемені немесе жүзбелі құрылысты куәландыру қандай ережелер мен қандай сыныптау ұйымы бойынша жүргізілгеніне байланысты сыныптың негізгі символы мынадай түрде белгіленеді:

      1) Кеме қатынасы тіркелімінің қағидалары бойынша салынған және куәландырылған кемелер мен жүзбелі құрылыстарға негізгі символы

Т*,

Т**,

Т*** сыныбы беріледі (осы Қағиданың 23-тармағы);

      2) толығымен Кеме қатынасының тіркелімі таныған басқа сыныптау ұйымының қағидалары бойынша салынған және/немесе жасалған кемелер мен жүзбелі құрылыстарға (не олардың корпусы немесе механикалық құрылғысы, тетіктері, жабдығы) және оларды салу мен жасау кезінде осы ұйым куәландырған Кеме қатынасының тіркелімі оларды сыныптау кезінде негізгі символы:

Т*(),

Т**(),

Т***() сыныпты береді (осы Қағиданың 23-тармағы);

      3) толығымен Кеме қатынасының тіркелімі таныған сыныптау ұйымының куәландырусыз салынған және/немесе жасалған немесе сыныптау ұйымы мүлде куәландырмаған кемелер мен жүзбелі құрылыстарға (не олардың корпусы немесе механикалық құрылғысы немесе тетіктері немесе жабдығы) Кеме қатынасының тіркелімі оларды сыныптағанда негізгі символы:

Т

,

Т

немесе

Т

сыныпты береді (осы Қағиданың 22-тармағы);

      4) олардың конструкциясының ерекшелігіне байланысты кемелер мен жүзбелі құрылыстарға оларды сыныптау кезінде осы Қағиданың 24-тармағының 2) тармақшасында көрсетілгендер ішінен сыныптың негізгі символын беру мүмкін болмағанда,

Т*, немесе

Т**, немесе

Т*** түріндегі негізгі символы бар сынып берілуі мүмкін.

      Көрсетілгендер кемелер мен жүзбелі құрылыстардың МАКО мүше қоғамдардың сыныбынан Кеме қатынасының тіркелімі сыныбына ауысу жағдайларына жатады. Осындай сыныптаудың мүмкіндігі әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

2-параграф. Мұздық күшейту санаттарының белгілері және полярлық сыныптың белгілері

      20. Мұздық күшейту санаттарының белгілері осы тараудың талаптарына сәйкес мұзжарғыш пен мұзда жүзетін кемелер үшін белгіленеді.

      21. Егер мұзжарғыш Қағиданың талаптарына сәйкес келсе, сыныптың негізгі символына Іcebreaker6 мұздық күшейту санатының белгісі қосылады.

      Көрсетілген санаттағы мұзжарғыш мынадай шамаланған пайдаланушылық сипаттамалары бар – порттық және порт маңындағы акваторияларда, сондай-ақ 1,5 м дейінгі мұздың қалыңдығы кезінде қатып жатқан арктикалық емес теңіздерде мұзжарғыш операцияларын орындау. Қалыңдығы 1,0 м дейін жазық мұз жолында үздіксіз жүріспен жылжуға қабілетті.

3-параграф. Мұзда жүзетін кемелер санаты

      22. Егер мұзда жүзетін өздігінен жүретін кеме Қағиданың тиісті талаптарына сәйкес келсе, сыныптың негізгі символына мұздық күшейту санаттарының мынадай белгілерінің: Ice1, Ice2, Iсе3. бірі қосылады. Өздігінен жүрмейтін кеме сыныбының негізгі символына мұздық күшейту санатының белгісі қосылмайды.

      23. Арктикалық емес санаттар тобын қалыптастыратын Ice1, Ice2, Iсе3 санаттары тек қатып жатқан арктикалық емес теңізде (арктикалық емес кеме) жүзуге арналған кемелерге ғана қолданылады.

      24. Сүйреткіштерге мұздық күшейту санаттарының сәйкестігіне байланысты сыныптың негізгі символына мынадай белгілердің бірі қосылады: Iсе2, Iсе3.

      25. Арктикалық емес кемелердің мұздық күшейтулерінің санатын таңдау кезінде осы Қағиданың 2-қосымшасында келтірілген мұзда жүзудің рұқсат етілген шарттары туралы орташа деректерді пайдалану ұсынылады.

4-параграф. Бөліктерге бөлу белгілері және шектелген жүзу ауданы

      26. Осы Қағиданың 7-бөлімінің қолданылатын талаптарына сай келетін және Қағиданың 7-бөлімінің 3-кіші бөлімінің талаптарына толық көлемде сай келетін кемелерге борттың есептік бүлінулері кезінде кеменің барлық ұзындығы бойынша кез келген біреуінің, немесе кез келген екеуінің немесе үш шектес бөліктерінің батып кетуі кезінде сыныптың негізгі символына тиісінше 1, 2 немесе 3 бөліктерге бөлу белгілері қосылады.

      27. Шектелген жүзу ауданында ғана пайдалануға арналған кемелерге қолданылатын Қағиданың талаптарына сай келетін кемелерге сыныптың негізгі символына тиісті әрбір шектеу белгісін көрсететін төменде келтірілген Rl, R2, R2-RSN, R3-RSN немесе R3 белгілерінің бірі қосылады:

      1) R1 — баспана орнынан кемінде 200 миль алшақтықта және баспана орындарының арасы 400 мильден артық болмайтын шектік қашықтықта, шектік толқын биіктігі 3 пайыздық қамтылумен толқындау шамасы 8,5 м болатын теңіз аудандарында жүзу;

      2) R2 — баспана орнынан кемінде 100 миль алшақтықта және баспана орындарының арасы 200 мильден артық болмайтын шектік қашықтықта, шектік толқын биіктігі 3 пайыздық қамтылумен толқындану шамасы 7,0 м болатын теңіз аудандарында жүзу;

      3) R2-RSN — баспана орнынан 6,0 м алшақтықта толқын биіктігі

      3 пайыздық қамтылумен толқындану шамасы аралас (өзен-теңіз) жүзу:

      ашық теңіздерде 50 мильден аспайтын және баспана орындарының арасы 100 мильден артық болмайтын шектік қашықтықта,

      жабық теңіздерде 100 мильден аспайтын және баспана орындарының арасы 200 мильден артық болмайтын шектік қашықтықта;

      4) R3-RSN — бассейндердің жел-толқындық режимдерімен байланысқан жүзу ауданы мен жағдайлары бойынша нақты шектеулерді, бұл ретте баспана орнынан ең жоғарғы шектік алшақтығы 50 мильден артық болмауы тиіс белгіленгенін ескере отырып, шектік толқын биіктігі 3 пайыздық қамтылумен толқындану шамасы 3,5 м болатын аралас (өзен-теңіз) жүзу;

      5) R3 — әрбір жағдайда Кеме қатынасының тіркелімі белгілеген шекараларда порттық, рейдтік және жаға маңындағы жүзу.

      Жүзбелі крандардың жұмысына нақты шектеулерді (жүккөтергіш операцияларды орындау және палубада және/немесе трюмде жүктерді тасымалдау мүмкіндігімен жүзу) әрбір жағдайда Кеме қатынасының тіркелімі белгілейді;

      6) Berth-connected ship — тұратын кемелер үшін (осы Қағиданың

      225-қосымшасына сәйкес тұрақ орнының координаталары мен пайдаланудың географиялық ауданын көрсете отырып).

      28. Осы Қағиданың осы параграфында көзделген шектеулер ауытқымаушылығы және беріктігімен байланысты кемені пайдаланудың рұқсат етілген шарттарын анықтайды, олар Жүзуге жарамдылық туралы куәлікте және Сыныптау куәлігінде көрсетіледі.

      29. Аралас жүзудегі кемелердің (өзен-теңіз) жүзу ауданы мен шарттары бойынша нақты шектеулер R3-RSN қажет жағдайларда бассейн ішінде жүзу ауданының географиялық шекараларын, баспана орнынан алшақтау бойынша шектеулер мен күнтізбелік мерзімдерді пайдалану шектеулерін көрсете отырып, бассейндер мен оның бөліктерінің географиялық атауы түрінде немесе соңғы порттар арасында рейстерді көрсету түрінде белгіленеді Бұл ретте бассейндердің жел-толқындық режимдерін ескеретін шектеулерді белгілеу үшін осы Қағиданың 3-қосымшасының деректері немесе Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған әдістеме бойынша орындалған белгіленген аудан немесе рейске кемені пайдалану мүмкіндігінің Кеме қатынасы тіркеліміне ұсынылатын негіздемелердің деректері пайдаланылады.

      30. Ауытқымаушылығы 66030' с.е. солтүстік паралельде және 60000' о.е оңтүстік паралельде жүзетін кемелерге қойылатын осы Қағиданың 5-бөлімінің талаптарына сай келмейтін кемелердің жүзу ауданына қарамастан, немесе Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің 2011 жылғы 20 мамырдағы № 124 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 6967 тіркелген, бұдан әрі – Теңіз кемелерінің жүк маркасы туралы) Теңіз кемелерінің жүк маркасы туралы қағидада белгіленген қысқы маусымдық аймақтарда қысқы уақытта Кеме қатынасының тіркелімі жоғарыда көрсетілген қысқы маусымдық аймақтар мен акваторияларда кемені пайдалануды жібермеу туралы жазбаларды Сыныптау куәлігіне енгізу арқылы тиісті шектеулерді белгілейді.

5-параграф. Көпірде бір вахталық автоматтандыру және басқару белгілері.
Басқа кемелердегі өртке қарсы күрес құралдарымен кеменің жарақталу белгісі

      31. Автоматтандырудың жабдығы осы Қағиданың 16-бөлімінің талаптарына сай келетін кемелер мен жүзбелі құрылыстардың сыныптың негізгі символына автоматтандырудың мынадай белгілерінің бірі қосылады:

      1) AUT1 — автоматтандыру көлемі машина үй-жайлары мен басқарудың орталық постында (БАО) қызмет көрсететін персонал тұрақты болмағанда механикалық құрылғыны пайдалануға мүмкіндік береді;

      2) AUT2 — автоматтандыру көлемі машина үй-жайларында қызмет көрсететін персонал тұрақты болмағанда БАО бір операторымен механикалық құрылғыны пайдалануға мүмкіндік берсе;

      3) AUT3 — автоматтандыру көлемі машина үй-жайлары мен БАО қызмет көрсететін персонал тұрақты болмағанда бас тетіктердің қуаттылығы 2250 кВт аспайтын кеменің механикалық құрылғысын пайдалануға мүмкіндік берсе;

      4) AUT1-C, AUT2-C немесе AUT3-C — егер автоматтандыру осы Қағиданың 16-бөлігі 133-бөлімінің талаптарына сай келетін компьютерлерді немесе бағдарламаланатын логикалық бақылаушыларды (PLC) қолдана отырып орындалса;

      5) AUT1-ICS, AUT2-ICS немесе AUT3-ICS егер автоматтандыру осы Қағиданың 16-бөлігі 133-бөлімінің талаптарына сай келетін басқару мен бақылаудың компьютерлік біріккен жүйесін қолдана отырып орындалса.

      32. Егер жүру көпіршесінде орнатылған өздігінен жүретін кеменің навигациялық жабдығы жүру көпіршесінде бір адам басқаратын уәкілетті орган бекіткен Теңіз кемелерін өздігінен жүретін кемелерге жабдықтау жөніндегі қағиданың 6-бөлігінің талаптарына сай келсе, кеме сыныбының негізгі символына ОМВО белгісі қосылады.

      33. Егер кемеде басқа кемелердегі, бұрғылау құрылғыларындағы, жүзбелі және жағалау құрылыстарындағы өртке қарсы күрес үшін қосымша жүйелер, жабдық пен жарақ бар болса және кеме осы құралдарға қатысты толығымен Қағиданың тиісті талаптарына сай келсе, кеменің осы құралдармен жарақтандыру дәрежесіне байланысты кеме сыныбының негізгі символына FF1WS, FF1, FF2WS, FF2 немесе FF3WS белгісі қосылады.

      Кеменің басқа объектілердегі өртке қарсы құралдармен жарақталу дәрежесі Осы Қағиданың 169-тарауында айтылған өртке қарсы жүйе және жабдық құрамының сәйкестігімен анықталады.

6-параграф. Серпінді ұстанымдау жүйесінің болу белгісі, салқындатылған жүктерді тасымалдауға арналған кеме белгісі

      34. Егер кеме осы Қағиданың 16-бөлімінің 8-кіші бөлім талаптарына сәйкес келетін серпінді ұстанымдаудың жүйесімен жабдықталса, онда кеме сыныбының негізгі символына серпінді ұстанымдаудың жүйесін резервтеу дәрежесіне қарай DYNPOS-1, DYNPOS-2 немесе DYNPOS-3 белгілерінің бірі қосылады.

      35. Қағиданың осы бөлігінің 6-бөліміне сәйкес сыныпталған және осы Қағиданың 13-бөлімінің талаптарына сай келетін кемедегі бар тоңазытқыш құрылғыны пайдалана отырып, кеме жүк үй-жайларында және/немесе термоизоляцияланған контейнерлерде салқындатылған жүктерді немесе ауланған өнімдерді тасымалдау не сақтауға арналған кемелерге, сыныптың негізгі символына REF белгісі қосылады.

      Кеме жүк үй-жайлары және/немесе термоизоляцияланған контейнерлерде салқындатылған жүктерді немесе ауланған өнімдерді тасымалдау не сақтауға арналған және осы Қағиданың 13-бөлімінің талаптарына сай келетін сыныпталмаған тоңазытқыш құрылғысының қажет етілген температурасын ұстау үшін пайдаланылатын кемелерге сыныптың негізгі символына (REF) белгісі қосылады.

7-параграф. Бас ескіш электр құрылғысының болу белгісі, мұзданудан қорғануға арналған құралдардың болу белгісі

      36. Егер кеме осы Қағиданың 12-бөлімінің 17-кіші бөлім талаптарына сәйкес келетін бас ескіш электр құрылғысымен жабдықталса, онда кеме сыныбының негізгі символына ЕРР белгісі қосылады.

      37. Егер кеме мұзданудан тиімді қорғануға арналған құралдармен жабдықталса, онда кеме сыныбының негізгі символына ANTI-ICE белгісі қосылады.

8-параграф. Орамдалған өңделген ядролық отынды, плутониды, жоғары радиоактивті қалдықтарды (ОЯТ жүгі) тасымалдауға арналған кеменің белгісі, тиеуді бақылау аспабының болу белгісі

      38. Орамдалған өңделген ядролық отынды, плутониды, жоғары радиоактивті қалдықтарды (ОЯТ жүгі) тасымалдауға арналған және осы Қағиданың 171-тарау талаптарына сай келетін кемелер сыныбының негізгі символына мынадай белгілердің бірі қосылады:

      INF1 — ОЯТ1 сыныбындағы кемелер үшін;

      INF2 — ОЯТ2 сыныбындағы кемелер үшін;

      INF3 — ОЯТЗ сыныбындағы кемелер үшін.

      39. Егер кеме осы Қағиданың 215-тармағына және 4-қосымшасына сәйкес келетін тиеу бақылауының аспабымен жабдықталса, онда кеме сыныбының негізгі символына LI белгісі қосылады.

9-параграф. Жүк буларын беру жүйесінің болу белгісі, инертті газ жүйесінің болу белгісі

      40. Егер кеме осы Қағиданың 275-тарауының талаптарына сәйкес келетін жүк буларын беру жүйесімен жабдықталса, онда кеме сыныбының негізгі символына VCS белгісі қосылады.

      41. Егер кеме осы Қағиданың 282-тарауының талаптарына сәйкес келетін инертті газ жүйесімен жабдықталса, онда кеме сыныбының негізгі символына мынадай белгілердің бірі қосылады:

      1) IGS-IG — егер жүйеде инертты газ көзі ретінде отынды жағу негізінде жұмыс істейтін инертты газ генераторы пайдаланылса және бұл ретте осы Қағида 282-тарауы 9-параграфының талаптары орындалса;

      2) IGS-NG — егер жүйеде инертті газ көзі ретінде азотты генератор пайдаланылса және бұл ретте осы Қағида 282-тарауы 12-параграфының талаптары орындалса;

      3) IGS-Pad — егер инертті газ жүйесі жүк танкілерінде оқшаулағыш қабатты құру үшін ғана арналса және бұл ретте осы Қағида 282-тарауы 11-параграфының талаптары орындалса. Бұл белгі баллондардан инертті газды беретін жүйелерге, сондай-ақ егер олардың өнімділігі IGS-IG немесе IGS-NG белгілерін беруге жеткілікті болмаса, инертті газ генераторы мен азотты генераторларды пайдаланатын жүйелерге пайдаланылу мүмкін.

10-параграф. Шикі мұнаймен жуу жүйесінің болу белгісі, жүк операцияларын басқарудың орталықтандырылған жүйесінің болу белгісі

      42. Егер кеме осы Қағиданың 278-тарауының талаптарына сәйкес келетін шикі мұнаймен жуу жүйесімен жабдықталса, онда кеме сыныбының негізгі символына COW белгісі қосылады.

      43. Егер кеме осы Қағиданың 2658-тармағының талаптарына сәйкес келетін жүк операцияларын басқарудың постымен жабдықталса, онда кеме сыныбының негізгі символына ССО белгісі қосылады.

11-параграф. Жоғарғы экологиялық қауіпсіздік белгілері, кеменің балласты қауіпсіз ауыстыру жөніндегі талаптарға сәйкес келу белгісі

      44. Кеменің конструктивтік немесе пайдаланушылық ерекшеліктерін анықтайтын сынып символының қосымша белгілеріне қатысты талаптарды қанағаттандыратын кемелерге сыныптың негізгі символына мынадай белгілердің бірі қосылады:

      1) ЕСО — егер кеме пайдаланушылық шығарындылар мен қалдықтарды бақылау және шектеу жөніндегі талаптарға, сондай-ақ кеменің конструктивтік немесе пайдаланушылық ерекшеліктерін анықтайтын авариялық жағдайларда қоршаған ортаға ластануды болдырмау жөніндегі талаптарға сәйкес келсе;

      2) ECO-S — егер кеме конструктивтік немесе пайдаланушылық ерекшеліктерін анықтайтын ластануды болдырмау жөніндегі қосымша талаптарға сәйкес келетін болса.

      45. Егер кемеде осы Қағиданың 1485-тармағына сәйкес мақұлданған Теңізде балласты қауіпсіз ауыстыру жөніндегі басшылық болса және оның балластық жүйелері осы Қағиданың 267-тарауының талаптарын қанағаттандырса, кеме сыныбының негізгі символына BWM белгісі қосылады.

12-параграф. Сынып символындағы сөздік сипаттама

      46. Кеменің конструктивтік ерекшеліктері мен оны пайдаланудың шарттарын ескеретін, Қағида талаптарының белгіленген көлеміне сәйкес келетін кемелерге сыныптың негізгі символына тиісті сөздік сипаттама қосылады.

      Кеме қатынасы тіркелімінің осы Қағидасы оларды орындау сынып символына мынадай сөздік сипаттамаларды енгізу мүмкіндігін беретін белгілі талаптарды қамтиды:

      Bilge water removing ship — льяльды суды жинаушы

      Bulk carrier — үйіп тасымалдайтын

      Catamaran - катамаран

      Container ship — контейнер тасымалдаушы

      Crane vessel — крандық

      Docklift ship — қалқыма

      Dredger — жер снаряды

      Fishing vessel — балық аулайтын

      Floating crane — жүзбелі кран

      Floating dock — жүзу докы

      Hopper — топырақ тасымалдаушы

      Oil recovery ship — мұнай жинайтын

      Oil tanker — мұнай құйылатын кеме

      Oil/bulk carrier — мұнай үйіп тасымалдайтын

      Oil/bulk/ore carrier — мұнай кен үйіп тасымалдайтын

      Ore carrier — кен тасымалдайтын

      Passenger ship — жолаушылар

      Pontoon — понтон

      Ro-ro passenger ship — жолаушылар тиеу

      Ro-ro ship — тиеу

      Salvage ship — құтқарушы

      Shipborne barge — кеме баржасы

      Special purpose ship — арнайы мақсаттағы

      Supply vessel — қамтамасыз ету кемесі

      Tanker — құйып тасымалдайтын

      Tanker (water) — құйылатын (су)

      Tanker (wine) — құйылатын (шарап)

      Timber carrier — ағаш тасымалдаушы

      Tug — сүйреткіш

      және т.б.

      Сынып символындағы сөздік сипаттама ағылшын тілінде жазылады. Кеме иесінің ниеті бойынша ол екі тілде жазылуы мүмкін: ағылшын және орыс, мысалы: Oil tanker (мұнай құйылатын кеме) (ESP).

      47. Жүзбелі бұрғылау құрылғылары, теңіз серуендік кемелері сыныбының символындағы арнайы белгілер мен сөздік сипаттамалар Кеме қатынасы тіркелімінің талабына сәйкес көрсетіледі.

      "Tanker" сөздік сипаттамасымен бірге кемемен нақты тасымалданатын жүк жақшада көрсетіледі мысалы: "Tanker (water)", "Tanker (wine)" және т.б.

      "Berth-connected ship" шектеулі жүзу ауданының кемелері үшін сөздік сипаттама ретінде тұратын кеменің анықтамасындағы көрсетілгендер ішінен осы Қағиданың 26-тармағының 6) тармақшасына сәйкес кеменің мақсаты көрсетіледі.

      Егер кеме сәйкес келетін Қағида талаптарының көлемі мүмкіндік берсе, сынып символында екі және одан да көп сөздік сипаттамалар жазылуы мүмкін (мысалы, "Passenger hydrofoil craft", "Supply vessel, Salvage ship, Tug"), немесе сөздік сипаттамалар күрделі қысқартылған сөз ретінде келтірілуі мүмкін (мысалы, "Oil/bulk carrier", "Oil/bulk/ore carrier").

      Егер мұнай құйылатын немесе мұнай жинайтын кеме тасымалдайтын немесе теңіз бетінен мұнай жинайтын және тұтану температурасы 60 ҮС жоғары мұнай өнімдерін тасымалдайтын кемелерге қойылатын талаптарға сай келсе, онда бұл температура сөздік сипаттамада көрсетіледі: Мысалы: "Oil tanker" (>600C), "Oil/ore carrier" (>600C), "Oil recovery ship" (>600C).

      48. Осы Қағиданың талаптарына толығымен сәйкес келетін үйіп тасымалдайтын кемелерге сөздік сипаттамадан кейін міндетті түрде CSR белгісі қосылады.

      Сыныптың негізгі символына "Bulk carrier" сөздік сипаттамасы қосылғанда ұзындығы 150 м және одан да аса кемелерге осы Қағиданың тиісті талаптары орындалғанда сөздік сипаттамадан кейін мынадай белгілердің бірі қосылады:

      1) ВС-А — тығыздығы 1 т/м3 және одан да аса үйіп тасымалдайтын жүктерді тасымалдауға арналған кемелерге, олардың ең жоғарғы шөгуі кезінде белгілі бір трюмдар бос қалады;

      2) ВС-В — тығыздығы 1 т/м3 және одан да аса үйіп тасымалдайтын жүктерді тасымалдауға арналған кемелерге, барлық трюмдерді тиеу кезінде;

      3) ВС-С — тығыздығы 1 т/м3 кем үйіп тасымалдайтын жүктерді тасымалдауға арналған кемелерге.

      Сынып символында ВС-А немесе ВС-В белгісі бар, жүк трюмдері осы Қағиданың тиісті талаптарына сәйкес әрбірінің массасы 20 т және одан да аса грейферлердің көмегімен тиеу/түсіру үшін жобаланған үйіп тасымалдайтырн кемелер үшін көрсетілген белгіден кейін міндетті түрде GRAB(X) белгісі қосылады, мұндағы X орнына тонналардағы грейфер массасы көрсетіледі, мысалы: GRAB(30t).

      Барлық басқа да үйіп тасымалдайтын кемелерге GRAB(X) белгісін қосу ерікті болып табылады.

      Егер кеме басынан бастап бірнеше портта тиеу және түсіру үшін жобаланған жағдайда, барлық көрсетілген белгілерден кейін "(no MP)" жазбасы қосылады.

      Өздігінен жүретін кемелер сыныбының негізгі символына "Chemical tanker", "Oil tanker", "Bulk carrier", "Ore carrier" сөздік сипаттамалар немесе олардың сөз жасаулары ("Oil/bulk carrier", "Oil/ore carrier" және т.б.) қосылған кезде сөздік сипаттамадан кейін міндеті түрде: (ESP) қосылады, бұл осы кемелерді кеңейтілген бағдарлама бойынша куәландыруға қажеттілігін көрсетеді. Мысалы: Oil/ore carrier (>600C)(ESP).

      48-1. Төмен температурада тұтанулатын газдарды немесе отынның өзге түрлерін пайдаланатын кемелер үшін сөздік сипаттамада кеменің сұйытылған табиғи газды отын ретінде (LNG) пайдаланатыны көрсетіледі.

      Осы Қағидалардың мақсаттары үшін төмен температурада тұтанулатын отын 60 °С-тан төмен температурада тұтанулатын газ тәрізді немесе сұйық отын болып табылады.

      Ескерту. 12-параграф 48-1-тармақпен толықтырылды - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      48-2. Сұйытылған табиғи газды тасымалдайтын және сұйытылған табиғи газды отын ретінде пайдаланатын кемелерге беруді қамтамасыз етуге арналған газ тасығыштарға Gas carrier сөздік сипаттамасынан кейін сыныптың негізгі символына LNG bunkering ship қосымша сөздік сипаттамасы қосылады.

      Кемеде отын ретінде сұйытылған табиғи газды пайдаланатын кемелерге қызмет көрсетуге байланысты қосымша функциялар болған кезде кемеге қосымша сөздік сипаттамадан кейін қосылатын мынадай белгілер беріледі:

      RE-отын сыйымдылығы сұйытылған табиғи газдан тазартылған газбен жұмыс істейтін кемеден сұйытылған табиғи газды қабылдау көзделген;

      IG-Supply- MSC.391 (95) Халықаралық теңіз ұйымының резолюциясымен қабылданған Түзетулермен төменгі тұтану температурасы бар газдарды немесе отынның өзге түрлерін пайдаланатын кемелер үшін қауіпсіздік жөніндегі халықаралық кодекстің (бұдан әрі - ХГО кодексі) 6.10.4-тармағына сәйкес газсыздандыруды және аэрацияны қамтамасыз ету үшін инертті газды және құрғақ ауаны беру көзделген;

      BOG – бункерлеу процесінде пайда болатын жүк буын бақылау және кәдеге жарату жүйесі қарастырылған.

      Сұйытылған табиғи газды бункерлеуші-кеме MSC.370 (93) Халықаралық теңіз ұйымының қарарымен қабылданған түзетулермен сұйытылған газдарды құйып тасымалдайтын кемелерді жасау және жабдықтау халықаралық кодексінің талаптарына сәйкес келеді.

      Ескерту. 12-параграф 48-2-тармақпен толықтырылды - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      49. Егер сынып символына тиісті белгілерді енгізуге қажетті Қағида талаптарының белгілі бір көлемін орындау тек Кеме қатынасының тіркелімі белгілеген шектеулерде ғана расталса, сынып символынан кейін жақшада белгілер мен шарттар көрсетіледі, оларды асыру кезінде бұл белгілер күшін жояды.

13-параграф. Қосымша сипаттамалар және сынып символының белгілерін өзгерту

      50. Кеменің конструктивтік ерекшеліктерімен немесе пайдаланушылық сапасымен байланысқан, оларды орындау сынып символында белгілер және сөздік сипаттамамен көрсетілмейтін Кеме қатынасы тіркелімінің белгілі бір талаптарын орындау кезінде, осындай талаптарға кеменің сәйкестігін растау жазбамен куәландырылады.

      51. Сынып символында ВС-А, ВС-В немесе ВС-С белгілері көрсетілген үйіп тасымалдайтын кемелер үшін Сыныптау куәлігінің "басқа да сипаттамалар" бөлімінде шектеулер жазылуы тиіс, оларды мынадай жағдайларда жобалау кезінде қолданылған тиеу шарттары салдары ретінде пайдалану процесінде сақтау қажет:

      ВС-А және ВС-В белгілері үшін "maximum cargo density ... t/m3" жазбасы енгізіледі, егер жүктің ең жоғарғы тығыздығы 3 т/м3 кем болса;

      ВС-А белгісі үшін бұдан басқа белгілі бір бос жүк трюмдерінің рұқсат етілген комбинациясы жазылады, мысалы: "cargo holds Nos. 2, 4, ... may be empty".

3-тарау. Куәландыру

      Ескерту. 3-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      52. Куәландыруды жүзеге асыру үшін кеме иелері, кеме жасайтын және кеме жөндейтін кәсіпорындар әкімшіліктері, жасаушы зауыттар мен басқа да кәсіпорындар Кеме қатынасы тіркелімінің қызметкерлері кемелерді куәландыруды жүргізу мүмкіндігін, материалдар мен бұйымдарды жасау және сынаумен байланысты жұмыстар орындалатын барлық жерлерге еркін кіруді қамтамасыз етуі және куәландыруды жүргізуге барлық қажетті жағдайларды қамтамасыз етіледі.

      53. Кеме иелері, кеме жасайтын және кеме жөндейтін кәсіпорындар, жобалық ұйымдар мен жасаушы зауыттар Кеме қатынасы тіркелімі немесе олардың өз қызметін жүзеге асыру кезінде оның қызметкерлері ұсынатын талаптарды орындауы міндетті.

      54. Қағиданың талаптары қолданылатын кеме иелері, кеме жасайтын және кеме жөндейтін кәсіпорындар, жобалық ұйымдар мен жасаушы зауыттар жасайтын кеме, ТСП материалдар мен конструкцияларына және бұйымдарға қатысты әртүрлі өзгерістерді оларды іске асыруға дейін Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданады.

      55. Кеме қатынасы тіркелімі қызметі процесінде туындайтын даулы мәселелер келіссөздер арқылы шешіледі.

      Өзара келісімге қол жеткізе алмаған жағдайда – тараптардың даулары мен келіспеушіліктері Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен шешіледі.

      56. Кеме қатынасы тіркелімі егер кеме жасаушы, кеме жөндеуші ұйым немесе дайындаушы-ұйым қағиданы тұрақты бұзған жағдайларда, сондай-ақ егер Кеме қатынасы тіркелімімен шарт жасасқан Тарап оны бұзған жағдайда куәландырудан бас тартады.

      57. Қолданыстағы құжаты бар материал мен бұйымдардың ақаулары анықталған кезде Кеме қатынасы тіркелімі қосымша сынаулар немесе тиісті түзетулерді жүргізуді талап етеді, ал егер анықталған ақауларды жою мүмкін болмаса, бұл құжаттың күшін жояды.

      58. Қағиданың тиісті бөліктерінде оларды жасау кезінде куәландыруды Кеме қатынасының тіркелімі жүзеге асыруы тиіс материалдар мен бұйымдар тізбесі, сондай-ақ Кеме қатынасының тіркелімі регламенттеген технологиялық процестері келтіріледі.

      Кеме қатынасы тіркелімі ерекше келісім бойынша жоғарыда көрсетілген тізбелерде көрсетілмеген материалдар мен бұйымдарға куәландыру жүргізеді.

      59. Кеме қатынасы тіркелімінің құзырына жататын материалдар мен бұйымдарды дайындау Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданған техникалық құжаттама бойынша жүргізіледі.

      60. Кеме қатынасының тіркелімі куәландыруды жүргізу кезінде Қағидада регламенттелмеген, бірақ Кеме қатынасы тіркелімінің талаптарын орындауға әсер ететін конструктивтік, технологиялық және өндірістік нормативтер мен процестердің орындалуын тексереді.

      61. Кемелерді, ТСП жасау және жөндеу, материалдар мен бұйымдарды жасау кезінде жаңа немесе Кеме қатынасы тіркеліміне алғаш рет ұсынылатын материалдарды, бұйымдарды немесе Кеме қатынасы тіркелімі номенклатурасына жатқызылған технологиялық үдерістерді қолдануды Кеме қатынасы тіркелімі мақұлдауы тиіс. Бұл үшін материалдар, бұйымдар үлгілері немесе жаңа технологиялық үдерістер Кеме қатынасы тіркелімі техникалық құжаттаманы мақұлдағаннан кейін Кеме қатынасы тіркелімімен келісілген көлемде сынаққа алады.

      61-1. Төмен температурада тұтанулатын газдарды немесе отынның өзге түрлерін пайдаланатын кемелер үшін кеме қатынасы тіркелімі немесе шетелдік сыныптау қоғамы таныған сұйытылған газ түріндегі отынды сақтау жүйесін куәландыру жоспарын әзірлейді және мақұлдайды.

      Куәландыру жоспарында жүйенің қызмет ету мерзімі ішінде сұйытылған газ түріндегі отынды сақтау жүйесін куәландыру процесінде тексеру және/немесе растау аспектілері, атап айтқанда, сұйытылған газ түріндегі отынды сақтау жүйесінің есептік параметрлерін таңдау кезінде бастапқы деректер ретінде пайдаланылған пайдалану, техникалық қызмет көрсету және сынау барысында куәландырудың кез келген қажетті түрлері көрсетіледі.

      Ескерту. 3-тарау 61-1-тармақпен толықтырылды - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      61-2. Жарылыс қаупі бар үй-жайлардағы электр қондырғыларын тексеру және техникалық қызмет көрсету "Жарылыс қаупі бар орта. 17-бөлім. Электр қондырғыларын тексеру және техникалық қызмет көрсету" ГОСТ IEC 60079-17-2007 Мемлекетаралық стандартына сәйкес орындалады.

      ХГО кодексінде көрсетілгеннен өзге арматураға, материалға, құралға, аспапқа, жабдық бірлігіне пайдалану әдістерін немесе рәсімдерді қолдануға жол берілмейді.

      Ескерту. 3-тарау 61-2-тармақпен толықтырылды - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      62. Кеме қатынасы тіркелімі материалдар мен бұйымдарды жасау кезінде куәландыруды оның қызметкерлерімен жүргізіледі немесе ол өзара орын ауыстыру туралы шарт негізінде басқа сыныптау ұйымына тапсыра алады.

      63. Кеме қатынасының тіркелімі белгілеген жағдайларда жасаушы кәсіпорын Кеме қатынасы тіркелімі талаптарына сәйкес келетін кәсіпорынның материалдар мен бұйымдарды жасау мүмкіндіктерін тексеру үшін Кеме қатынасы тіркелімінің куәландыруына жатады.

      64. Куәландыру үдерісінде материалдар мен бұйымдарды жасау кезінде Кеме қатынасы тіркелімі белгілеген тәртіппен және көлемде қажетті куәландыру және сынаққа алынады.

      65. Кеме қатынасының тіркелімі талаптарына сәйкес жасалған материалдар мен бұйымдарда Кеме қатынасының тіркелімі белгілеген құжаттар және қажетті жағдайларда осы құжаттарға сәйкестігін белгілеуге мүмкіндік беретін таңба мен таңбалау болады.

      66. Кеме қатынасы тіркелімі негізделген жағдайларда жекелеген бұйымдарға оларды қолданудың арнайы шарттарын белгілейді.

      67. Кемелер мен ТСП жасау, қалпына келтіру немесе қайта жабдықтау кезінде куәландыруды Кеме қатынасы тіркелімінің қызметкерлері Кеме қатынасы тіркелімі мақұлдаған техникалық құжаттама негізінде жүргізеді. Куәландыру кезінде жүргізілетін қарап тексерулер, өлшеулер мен сынаулар көлемі қолданыстағы нұсқаулық негізінде және нақты жағдайларға байланысты Кеме қатынасының тіркелімі белгілейді.

      68. Кемелер мен ТСП пайдалануда куәландыру Кеме қатынасы тіркелімінің Қағидасына сәйкес жүргізіледі.

4-тарау. Техникалық бақылау

      Ескерту. 4-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      69. Кеме қатынасы тіркелімі техникалық бақылауды ұйымдардың өтінімі бойынша шарттық негізде жүзеге асырады.

      70. Техникалық бақылау объектілерінің номенклатурасы, тексеру, өлшеу және сынақтан өткізу көлемі мен әдістері осы Қағиданың 4-қосымшасына сәйкес белігленеді және әрбір жағдайда, өндірістің нақты жағдайын ескере отырып, шарт жасау кезінде нақтылауға жатады.

      71. Техникалық бақылау шартына Кеме қатынасы тіркелімінің қызметкеріне ұсынатын объектілерді соңғы тексеру тізбесі және технологиялық операциялар қоса беріледі.

      Көрсетілген тексерулер кеме жасаушы және кеме жөндеуші ұйымдардың персоналдарымен жүзеге асырылады және тиісті құжаттармен ресімделеді.

      72. Кеме жасаушы жән кеме жөндеуші ұйымдар Кеме қатынасы тіркелімінің қызметкеріне техникалық бақылауды жүзеге асыру үшін мынадай шарттарды қамтамасыз етеді:

      1) жұмыс үшін талап етілетін техникалық құжаттаманы ұсынады;

      2) объектілерді тексеру жүргізуге дайындайды;

      3) Кеме қатынасы тіркелімінің қызметкерімен техникалық бақылау жүргізудің қауіпсіздігін қамтамасыз етеді;

      4) объектілерді Кеме қатынасы тіркелімі қызметкеріне тексеруге ұсынатын уәкілетті лауазымды тұлғалардың қатысуын қамтамасыз етеді;

      5) объектілерді тексеру мен сынақ өткізу үшін күні мен тексеруді өткізу орны көрсетілген Кеме қатынасы тіркеліміне уақытылы өтінім жібереді.

      73. Техникалық бақылау жүргізудің көрсетілген шарттарын орындамаған кезде Кеме қатынасы тіркелімінің қызметкері тексеруді өткізуден және сынауларға қатысудан бас тартады және үш күн мерзім ішінде Кеме қатынасы тіркеліміне бас тартудың жазбаша негіздемесін жолдайды.

      74. Материалдар мен бұйымдарды кемелерге орнатуға оларға тек Кеме қатынасы тіркелімінің құжаттары болғанда ғана рұқсат етіледі.

      75. Кеме қатынасы тіркелімімен келісім бойынша кемеге орнатылатын материалдар мен бұйымдарға құжаттарды беру орнына, ауысым-қосалқы бөлікті қоса, дайындаушы ұйымның жаппай шығарылатын материалдар мен бұйымдарға құжаттарды, оларға қол қою және Кеме қатынасы тіркелімі қызметкерінің жеке мөртабанымен растау арқылы растауға жол беріледі.

      76. Кеме қатынасы тіркеліміне жаңадан және алғашқы ұсынылатын типтік материалдар мен бұйымдар мақсаты бойынша қолданылу үшін Кеме қатынасы тіркелімімен келісіледі.

5-тарау. Кемелердің техникалық құжаттамасы

      Ескерту. 5-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер

      77. Кемелерге, материалдар мен бұйымдарға арналған техникалық құжаттаманы қарау мен мақұлдауға (келісуге) қатысты жалпы талаптар осы Қағидада келтірілген.

      78. Қағиданың осы бөлігінде техникалық және техникалық-жұмыстық жобалардың техникалық құжаттамасының тізбесі, сондай-ақ Кеме қатынасы тіркеліміне қарау мен мақұлдауға ұсынылатын жасаудағы кемеге арналған жұмыс құжаттамасы келтірілген.

      79. Қайта жабдықталатын, жөнделіп жатқан немесе қалпына келтірілетін кемеге, кемені қайта сыпыптау кезінде, сондай ақ Кеме қатынасы тіркелімінің немесе басқа да сыныптау ұйымының техникалық қадағалауынсыз жасалған кемені бастапқы куәландыру кезінде техникалық құжаттамасының көлеміне қойылатын талаптар осы Қағидада келтірілген.

      80. Кемелерге арналған материалдар мен бұйымдардың техникалық құжаттамасының қойылатын талаптар осы Қағиданың тиісті бөліктерінде келтірілген.

2-параграф. Жасаудағы кемеге арналған техникалық және техно-жұмыстық жобалардың құжаттамасы

      81. Кемені жасау басталғанға дейін Кеме қатынасы тіркелімінің қарауына Кеме қатынасының тіркелімі талаптары осы кемеге қолдануға орындалғанына көз жеткізуге мүмкіндік беретін жобалық техникалық құжаттама ұсынылады.

      82. Қарауға ұсынылатын мынадай құжаттама тізбемен толықтырылған, кеменің ерекшеліктері мен үлгісін есепке ала отырып әдетте үш данада беріледі:

      1) жалпы кемелік ерекшелік (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      2) эвакуация жолын көрсету арқылы жалпы орналасу сызбалары;

      3) негізгі техникалық деректерді көрсету арқылы жинақтаушы жабдық пен материалдар тізбесі, жасаушы кәсіпорын және Кеме қатынасының тіркелімі немесе басқа да құзыретті органның мақұлдауының болуы (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      4) жарылыс қаупі бар аймақтар мен кеңістіктердің сызбасы;

      5) мұнай жинайтын кемені мұнайдың төгілуін жою жөніндегі операцияларды орындауға дайындау кезінде кеме иесі орындайтын режидік ісшаралар тізбесі;

      6) осы мақсаттарға арналған конструктивтік құралдар мен жабдықтардың сипаттамасын және орналасу схемаларын қоса алғанда, электрстатикалық және гальваникалық жалын қауіпсіздігін қамтамасыз ететін іс шаралар мен техникалық шешімдер тізбесі;

      7) Кемеде түзетулер енгізілген, 1974 жылғы Теңізде адам өмірін қорғау жөніндегі халықаралық конвецнияның (бұдан әрі – СОЛАС-74) XI-1/3 Қағидасының талаптарына сәйкес ИМО тану нөмірінің орналасу сызбасы (жалпы сыйымдылығы 100 және одан астам барлық жолаушылар кемелері мен жалпы сыйымдылығы 300 және одан астам барлық жүк кемелері үшін).

      Ескерту. 82-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Инвестициялар және даму министрінің 28.03.2018 № 198 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      83. Кейіннен жұмыс құжаттамасын мақұлдау кезінде мыналар ұсынылады (барлық аталған конструктивтік сызбаларда осы Қағиданың

      14-бөлігіне сәйкес санаттарды көрсете отырып, корпус байланысының өлшемдері, олардың материалдары көрсетілуі, сондай-ақ өзіне тән қиылысулар мен тораптар, бұрыштық жапсарлардың түрлері мен өлшемдері келтіріледі):

      1) корпус конструкциясы байланысының өлшемдерін, сондай-ақ астық емес үйіп тасымалдайтын жүктерді тиеу мен тасымалдау жағдайларын қоса алғанда, кемені тиеудің барлық ерекше жағдайлар үшін байланыстың жалпы көлденең беріктігі мен тұрақтылығының есептеулерін анықтау (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      2) тік және көлденең ынтығының негізгі байланыстарының қашықтығы, кеменің басты өлшемдері мен олардың арақатынасы, кеме сыныбының символы көрсетілген мидель-шпангоут және үлгілік көлденең қиылысулар;

      3) шпациялар, кеме ұзындығы учаскелерінің шекаралары, өткізбейтін аралықтардың орналасуы, пиллерлер, қондырма мен рубкалардың орналасуы көрсетілген конструктивтік бүйірлік түрі;

      4) есептік жүктемелердің ұзындығы (соның ішінде автотасымалдаушылар мен контейнерлерден), кесулердің орналасуы мен өлшемдері, олардың бекітілуі, бойлық комингстердің аяқталу конструкциялары көрсетілген палубалар мен платформалардың конструктивтік сызбалары,;

      5) екі түптің (түп) конструктивтік сызбасы. Кингстондық жәшіктердің конструкциясы бойынша қиылысулар беріледі және үрлеу жүйесінде қысым көрсетіледі. Үйіп тасымладайтын жүктерді тасымалдауға арналған кемелер мен кен тасымалдаушыларға екінші түпке рұқсат етілген жүктеме көрсетіледі;

      6) кеме корпусы аудандарының шекаралары, сыртқы тігудегі қаптамадағы кемудің орналасуы мен өлшемдері көрсетілген сыртқы қаптаманың созылымы, ал мұздық күшейткіштері бар кемелер үшін — сондай-ақ мұздық белдеудің жоғарғы және төменгі шекралары және оған тиісті кеменің алдыңғы джағы мен артқы жағының шөгуі (дифферентті ескере отырып), аралық шпангоуттардың орналасуы. Шыны пластиктен жасалған кемелерге қаптаманың әртүрлі қалыңдығы бар болса, сыртқы қаптама созылымы ұсынылады;

      7) бойлық және көлденең аралықтардың, соның ішінде цистерналардың шой аралықтарының сызбалары (цистерналар үшін құю және әуе құбырларының биіктігі көрсетілуі тиіс);

      8) кеменің артқы жағы мен ахтерштевннің жиынтық сызбасы;

      9) кеменің ардыңғы жағы мен форштевннің жиынтық сызбасы;

      10) кронштейн мен ескіш біліктердің, сондай-ақ бұрылмайтын саптамалардың сызбалары;

      11) басты тетіктердің астындағы фундаменттер және олардың астындағы түптің конструкциясы және тетіктің түрі мен қуаттығы көрсетілген, сондай-ақ фундаменттер басты тетіктер мен қазандарды жеткізушінің техникалық құжаттама шарттарына сәйкес келетінін немесе жеткізушінің фундаменттерге қойылатын арнайы талаптары жоқ екені көрсетілген қазандар сызбасы;

      12) қондырма мен рубкалардың сызбасы;

      13) корпусты арқандап байлау кезінде бүлінуден амортизациялық қорғаудың негізгі параметрлері (теңізде басқа кемелерге арқандап байланатын кемелер үшін).

      84. Кейіннен жұмыс құжаттамасын мақұлдаусыз осы Қағиданың

      83-тармағында көрсетілген құжаттама ұсынылады, бұл ретте екі түптің сызбасында (осы Қағиданың 83-тармағы (5-тармақшасы)) арын, бөліктер, мойындар мен басқа да кесулердің өлшемдері мен орналасу кестелері көрсетіледі.

      Мыналар қосымша ұсынылады:

      1) дәнекерлік жапсараларды бақылау схемасы және мынадай мәліметтер қамтылған кеме корпусын дәнекерлеу кестесі:

      байланыстаын элементтердің атауы мен олардың қалыңдығы;

      кромдардың нысаны мен дайындаудың шартты белгілері;

      негізгі матал маркасы мен санаты;

      дәнекерлеу материалдарының маркасы мен санаты;

      дәнекерлеу тәсілі мен жігудің кеңістікте орналасуы.

      Егер осы Қағиданың 84-тармағының 1) тармақшасында аталған мәліметтер толық көлемде кеме корпусының сызбасында келтірілсе, дәнекерлеу кестесін ұсынбауға рұқсат етіледі;

      2) жинау мен қорытудың қысқаша технологиясымен корпусты секцияларға бөлу кестесі (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      3) Кеме қатынасының тіркелімі таныған осыған ұқсас жұмыстарды орындау әдісінің негізінде әзірленген жүзудегі корпус бөлшектерінің сәйкес келу қағидаттық технологиялық процесті егжей-тегжейлі сипаттау;

      4) материалдар, корпус элементтерін қалыптастыру әдістері, корпусты жасау кезінде талап етілетін қажетті жағдайлар, сондай-ақ конструкцияның жергілікті және жалпы беріктігінің талдауы қамтылған корпусты дайындаудың технологиялық процесін егжей-тегжейлі сипаттау (тек қана шыны пластиктен жасалған кемелер үшін);

      5) корпустық конструкциялардың өткізбейтігін сынау сызбасы;

      6) аралықтар, палубалар, екінші түп, су өткізбейтін флоралар және рамалақы байланыстар арқылы өтетін құбыржолдар, ауа желдеткіш каналдар, кабельдік өтулер жолдарының және т.б. сызбасы;

      7) корпусты бояу ведомосы;

      8) арқандап байлау мен жүріс сынауларынң бағдарламасы;

      9) Ұзындығы 65 м және одан да аса кемелерді тиеу туралы нұсқаулық .

      85. Құрылғылар, жабдықтар және жабдықтаулар бойынша кейіннен жұмыс құжаттамасын мақұлдау кезінде мыналар ұсынылады:

      1) комингс биіктігі мен саңылауларды жабу үлгісі көрсетілген корпустағы, қондырма мен рубкалардағы саңылаулардың орналасу схемасы;

      2) саңылауды жабу беріктігін есептеу (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      3) рульдік құрылғының, кемелерді белсенді басқару құралдарының, зәкірлі, арқандап байлау және сүйреткіш құрылғылардың жалпы орналасу сызбалары;

      4) рульдік құрылғы беріктігі мен тиімділігінің есептеулері және кемелерді белсенді басқару құралдарының, зәкірлі, арқандап байлау және сүйреткіш құрылғылардың есептеулері, сондай-ақ сүйреткіштер үшін – тартқыш күшейу диаграммалары (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      5) сигналдық мачта мен такелаж сызбалары;

      6) сигналдық мачта мен такелаж есептеулері (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      7) трюмдердегі контейнерлер үшін бағыттаушы элементтердің жалпы орналасу сызбасы (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      8) трюмдердегі контейнерлер үшін бағыттаушы элементтердің есептеуі;

      9) кемені бөліктерге бөлу аралықтарындағы құрылғылар мен саңылауларды жабу сызбалары.

      86. Кейіннен жұмыс құжаттамасын мақұлдаусыз осы Қағиданың

      84-тармағында көрсетілген құжаттаманы ұсыну қажет және қосымша:

      1) авариялық жарақтау ведомосы және оның орналасуы;

      2) арқандап байлау және жүру сынауларының бағдарламасы;

      3) осы Қағиданың 857-тармағында көрсетілген құжаттаманы.

      87. Жобалаушы, кеме жасаушы немесе кеме жөндеуші ұйыммен әзірленген орнықтылық (мақұлдау туралы штамптар қойылмайды) және маневрлеу жөніндегі құжаттама мыналарды қамтиды:

      1) теориялық сызба, теориялық сызбаның координаттар кестесі;/

      2) гидростатикалық қисықтар;

      3) қисық аудандар және шпангоуттың статикалық сәттері;

      4) есептеулер және корпустың ескерілетін көлемдерінің эскиздерімен нысана орнықтылығының (пантокарен) иық қисығы;

      5) су ығыстырудың жинақтау кестесін, ауыртпалық орталығының орналасуы, дифферент және жүктеудің әртүрлі нұсқалары үшін бастапқы ауытқымаушылық;

      6) Қағида бойынша кеменің тұрақтылығын тексеруге байланысты есептеу материалдары; цистерналар бойынша жүкті, отынды, ауыз су мен сұйық балласты бөлуді көрсете отырып, кемені жүктеудің әртүрлі нұсқалары үшін массалар кестесі; шайқалыс амплитудасының есептеулері мен ауа-райы критерилері; парус схемалары мен қисаю сәттерін есептеулер; жолаушылардың жиналуы мен айналыстан болатын қисаюды есепетеу; мұздану есептеулері, құю бұрыштары, сұйық жүктердің еркі беттерінің және қорға әсер етуді түзетуді; корпустағы, қондырмалар мен рубкалардағы саңылаулардың орналасу схемалары;

      7) Қағида бойынша орнықтылықты тексеру нәтижелерінің жиынтық кестесі және статистикалық немесе динамикалық ауытқумаушылықтың диаграммалары;

      8) астық емес үйіп тасымалдайтын жүкті тиеу, түсіру және орналастыру кезіндегі ауытқымаушылық есептеулері;

      9) Кемелердің маневрлік сипаттамаларын анықтау жөніндегі басшылыққа сәйкес натуралық маневрлік сынаулар бағдарламасы.

      88. Бөліктерге бөлу жөніндегі құжаттама мыналардан тұрады:

      1) кемені бөліктерге бөлуді мүмкін болатын бағалау жөніндегі материалдар (егер талап етілсе) және бөліктердің қисық шекті ұзындықтары (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      2) статикалық орнықтылық диаграммаларын қоса алғанда, кеменің авариялық тоқтауы мен ауытқымаушылығының есептеулері (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      3) оларды жабу үлгісін көрсете отырып, барлық су өткізбейтін конструкциялар мен тесіктердің орналасуын, сондай-ақ қисаю мен бүлінген кеменің дифферентін түзетуге арналған құрылғының орналасуын көрсететін кемені бөліктерге бөлу схемасы;

      4) пантокарендер (бүлінген кеме үшін), егер бұл авариялық орнықтылықты есептеудің қабылданған әдісі кезінде қажет болса (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      5) ағымдардың қимасын және кемені түзету уақытын есептеулер (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      6) бөліктер мен цистерналардың бұрыштық нүктелер координатасының кестесі;

      7) авариялық-алдын алу сигнал беру жүйесі жабдығының техникалық сипаттамасын қамтитын үйіп тасымалдайтын кеме бөліктеріне судың пайда болуын авариялық-алдын алу сигнал беру датчиктерін орнату жобасы;

      авариялық-алдын алу сигнал беру жүйесін үлгілік мақұлдау туралы сертификат;

      кеменің жалпы орналасу схемасында жабдықтың орналасуы көрсетілген авариялық-алдын алу сигнал беру жүйесінің орналасуы;

      авариялық-алдын алу сигнал беру жүйесі жабдығының бекітулері, мен сынау әдістері көрсетілген құжаттар;

      қоспасының 50 % теңіз суымен бірге қорғаныш қоршаумен жабылған, жұмыс істейтін датчиктер бар жүк тізімі;

      авариялық-алдын алу сигнал беру жүйесінің жұмысында ауытқулар пайда болған жағдайда орындауға қажетті рәсімдердің сипаттамасы;

      авариялық-алдын алу сигнал беру жүйесі жабдығына техникалық қызмет көрсету жөніндегі талаптар.

      89. Өртке қарсы қорғау бойынша кейіннен жұмыс құжаттамасын мақұлдау кезінде мыналар ұсынылады:

      1) конструктивтік өртке қарсы қорғаныс жөніндегі құжаттар:

      Осы Қағиданың 2149, 2151, 2176 немесе 2185-тармақтарына сәйкес үй-жайлар санаттары көрсетілген, осы конструкциялардағы есіктер мен өту орындарын (кесулерді) қоса алғанда, өртке қарсы конструкциялардың орналасу сызбалары, сондай-ақ конструкцияға, есіктер мен өту орындарына үлгілік мақұлдау туралы куәліктер нөмірлері (кесулер);

      осы Қағиданың 142-тарауы және 2109-2113-тармақтарына сәйкес материалдарға үлгілік мақұлдау туралы куәлік нөмірлері көрсетілген, оқшаулау, тігу, өрлегіш, палубаларды жабу мен басқа да әрлеу материалдарының схемалары немесе сипаттаулары;

      осы Қағиданың 2108 және 2114-тармақтарында талап етілетін есептеулер;

      2) осы Қағиданың 8-бөлімінің талаптарын орындауды растайтын есептеулер мен басқа да деректер бар ауа сынамаларын алу арқылы өрт сөндіру жүйесінің және түтінді табу жүйесінің ұстанымдық схемалары;

      3) жарақтау мәніне үлгілік мақұлдау туралы құжат нөмірлері көрсетілген өртке қарсы жарақтау ведомосы.

      90. Кейіннен жұмыс құжаттамасын мақұлдаусыз осы Қағиданың 98-тармағында көрсетілген құжаттама ұсынылады және қосымша:

      1) өртке қарсы конструкциялар тораптары мен бөлшектерінің конструктивтік сызбалары;

      2) оқшаулаудың, тігу және палубалық жабулардың конструктивтік сызбалары;

      3) өртке қарсы жарақтаудың орналасу сызбасы;

      4) қосалқы бөлшектер мен аспаптар ведомосы;

      5) өрт сөндіру жүйесін сынау бағдарламалары;

      6) алдын ала өрт сөндіру жоспары (осы Қағиданың 105-тармағының 8) тармақшасы).

      91. Механикалық және қазан қондырғылары бойынша кейіннен жұмыс құжаттамасын мақұлдау кезінде мыналар ұсынылады:

      1) шығу жолдары мен үй-жайлардағы авариялық дизель-генератор көрсетілген А санатындағы машина үй-жайларында тетіктер мен жабдықтарды осы Қағиданың 172-тарауына сәйкес орналастыру сызбалары;

      2) қашықтық басқару посттарын басқару органдарымен, индикация және сигнал беру аспаптарымен, байланыс құралдары және басқа да құрылғылармен жабдықтау туралы мәліметтер бар бас тетіктерді қашықтық басқарудың сызбасы мен сипаттамасы;

      3) білік сымы бойынша құжаттар:

      жалпы біліктің жалпы түрінің сызбалары;

      дейдвудтық құбырдың сызбалары және дейдвудтық құрылғының бөлшектері;

      білік сызбалары (ескіш, аралық, берік);

      біліктер дәнекерлерінің және дәнекерлейтін муфталардың сызбалары;

      білік сымның берік және тіреу біліктіректерінің және оларды фундаментке бекіту сызбалары;

      білік беріктігін есептеу және оларды дәнекерлеу бөлшектері (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      білік сым тіреуінің санын, олардың орналасу координаталарын және түсетін жүктемесін есептеу (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      ескіш винт пен білік сымның дәнекер муфталарын орнатуды есептеу (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      осы Қағиданың 9-бөлімінің 8-кіші бөлімінің талаптарына сәйкес айналмалы толқуларды есептеу. Жекелеген жағдайларда біліктік толқулардың есебі талап етілуі мүмкін;

      дейдвудтық біліктіректерді және дейдвудтық құрылғылардың тығыздығын майлау мен салқындату схемалары;

      осы Қағиданың 9-бөлімінің 5-кіші бөлімінің талаптарына сәйкес білік сымның иілмелі толқуларын есептеу (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      4) ескіш бұранда жөніндегі құжаттар:

      ескіш винттің жалпы түрінің сызбасы;

      қалақтар, күпшектер және оларды бекіту бөлшектерінің сызбалары (алмалы-салмалыбұрандасы мен РҚБ бар ескіш бұранда үшін);

      қадамды өзгерту және реттелетін қадамның винтін басқару жүйесінің схемасы (бұдан әрі – РҚВ) және олардың сипаттамасы (сипаттамаларда мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      РҚВ қадамын өзгерту тетігінің негізгі бөлшектерінің сызбасы, соның ішінде гидроцилиндрлер, күш штангалары, поршеньдер, сырғытпалар, күпшектегі гидроцилиндрге майды әкелу құбыры;

      ескіш винт қалақтарының беріктігін есептеу, алмалы-салмалы қалақтар және РҚВ бар винттер үшін - күпшекке қалақты бекітуді есептеу (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      5) кемені белсенді басқару құралдары жөніндегі құжаттар (бұдан әрі - КББҚ):

      қажетті қимасы және тығыздалған тораптары бар жалпы бейне сызбалары;

      ескіш винттің, біліктің, муфталардың, тісті дөңгелектер мен қозғауыш бағандар шестернялардың, ведометтер мен рульдеуші құрылғылардың сызбалары мен есептеулері (есептеулерде мақұлдау туралы қойылмайды);

      сымның, берілістердің, роторлардың, аралықтар мен қанатшалы қозғағыштардың аралықтар бұрылысы тетігінің сызбалары, сондай-ақ ротордың алдыңғы білігі, аралық, беріліс беріктігінің есептеулері (есептеулерде мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      біліктіректер мен тығыздар сызбалары;

      корпус бөлшектерінің сызбалары мен дәнекерлер есептеулері, винт саптамасы мен тоннельдердің сызбасы (есептеулерде мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      салқындату, майлау, бағандарды бұру гидролавикасы жүйесінің (РҚВ аралықтары) схемалары, сондай-ақ аталған жүйелер құбыр өткізгіштерінің деректері;

      ҚББҚ электр жетектеріне арналған электр жетектер есептеулері мен схемалары (есептеулерде мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      бақылау, басқару және қорғау жөніндегі құжаттама;

      айналу теңселісі (бас ҚББҚ мен серпінді ұстанымдау жүйелері үшін) және тебелу біліктіректері ресурсы есептеулері (есептеулерде мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      Кеме қатынасының тіркелімі қосымша ҚББҚ бастысы ретінде қолдану жағдайларында винт-рульдеу бағандарға айналмалы және маяттық толқымалардың есептеулерін ұсынуды талап ете алады;

      негізгі бөлшектер материалдарының ерекшелігі;

      басты және тәжірибелі үлгіні сынау бағдарламасы;

      сипаттама, пайдалану және қызмет көрсету жөніндегі басшылық (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      6) тоңазытқыш құрылғылары жөніндегі құжаттар (осы Қағиданың

      3-кіші бөлімі).

      92. Кейіннен жұмыс құжаттамасын мақұлдаусыз жұмыс үстін өңдеу және геометриялау, термиялық өңдеу, жанасатын бөлшектерге рұқсат беру, гидравиликалық сынаулар, бұзбайтын бақылау бойынша мәліметтер қамтитын осы Қағиданың 90-тармағында көрсетілген құжаттаманы ұсыну қажет және қосымша:

      1) білік сым орталығының параметрін есептеу (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      2) фундаменттер мен бекіту тораптарына басты механизмдерді, білік сым біліктіректері мен қазандарды орнату сызбалары;

      3) қосалқы бөлшектер ведомосы;

      4) арқандап байлау және жүріс сынауларының бағдарламасы.

      93. Автоматтау жабдықтары үшін кейіннен жұмыс құжаттамасын мақұлдау кезінде мыналар ұсынылады:

      1) автоматтандыру жүйелерінің, құрылғыларының және элементтерінің тізбесі, іс-қимылдың мақсаты мен қағидатын, сенімділігі мен Кеме қатынасы тіркелімінің мақұлдағаны туралы мәліметтер көрсетілген олардың техникалық сипаттамасы;

      2) қоректендіру схемасын қоса алғанда, авариялық-алдын алу сингал беру жүйесінің (бұдан әрі – ААС) ұстанымдық және функционалдық схемалары;

      3) аспаптар үлгісі, жасаушы зауыттар, сенімділік пен Кеме қатынасы тіркелімініңаспаптарды мақұлдағаны туралы мәліметтер көрсетілген бақыланатын параметрлер тізбесі;

      4) қашықтық автоматтық басқару (бұдан әрі – ҚАБ) жүйелері, басты қозғалтқыштар мен РҚВ жөніндегі техникалық құжаттама: функционалдық және ұстанымдық схемалар, барлық аспаптар, ҚАБ қоректендіру схемалары, қорғау, сигнал беру және басты қозғалтқыштар мен РҚВ параметрлерін индекациялау схемалары көрсетілген ҚАБ пульттердің беткі панелі;

      5) басты қозғалтқыштар жүйелерін автоматтандырудың функционалдық және ұстанымдық схемалары (салқындату, майлау, отын дайындау жүйесі);

      6) көмекші қозғалтқыштар мен электростанцияларды автоматтандыру жөніндегі техникалық құжаттама:

      функционалдық және ұстанымдық схемалар, барлық аспаптар, қоректендіру схемалары, қорғау, сигнал беру және көмекші қозғалтқыштар мен электрогенераторлардың параметрлерін индикациялау схемалары көрсетілген электрстанцияларды басқару пульттерінің беткі панелі;

      7) қазан құрылғыны автоматтандыру жөніндегі техникалық құжаттама: функционалдық және ұстанымдық схемалар, барлық аспаптар, қоректендіру схемасы, қорғау, сигнал беру және параметрлерді индикациялау көрсетілген басқару пультінің беткі панельдері;

      8) қорғау, сигнал беру және индекациялау схемаларын қоса алғанда, ауа жүргізуші компрессорларды автоматтандырудың функционалдық және ұстанымдық схемалары;

      9) құрғату және балластық жүйелерді автоматтандыру мен қашықтық басқарудың функционалдық және ұстанымдық схемалары, қоректендіру, сигнал беру және индикация схемалары;

      10) цистерналардағы деңгейді қашықтық өлшеу жүйесінің функционалдық және ұстанымдық схемалары;

      11) басқарудың орталық пультінде (бұдан әрі – БОП) және барлық аспаптар көрсетілген жүру көпіршесінде басқару мен сигнал беру жүйелерінің пульттері мен қалқандарының беткі панельдерінің сызбалары;

      12) БОП және жүру көпіршесінде автоматтандыру жабдығының жалпы орналасу сызбалары;

      13) автоматтау жүйесінің жеке жүйелері үшін қосалқы бөліктер ведомосі;

      94. Кейіннен жұмыс құжаттамасын мақұлдаусыз осы Қағиданың

      93-тармағында көрсетілген құжаттаманы және мыналарды қосымша ұсыну керек:

      1) Қағиданың тиісті бөліктерінде аталған, бірақ осы Қағиданың

      93-тармағында көрсетілмеген жүйелерді автоматтандырудың функционалдық және қағидаттық схемалары;

      2) арқандап байлау және жүріс сынауларының бағдарламасы;

      3) жекелеген автоматтандыру жүйелеріне арналған қосалқы бөлшектер ведомосы.

      95. Жүйелер және құбырлар бойынша кейіннен жұмыс құжаттамасын мақұлдау кезінде мыналар ұсынылады:

      1) жалпы кемелік жүйелер жөніндегі құжаттар:

      құрғатқыш жүйесінің схемасы;

      балластық жүйенің сызбасы;

      контрбатумен кеменің авариялық тоқтауын түзету үшін қисаю және дифференттік жүйелер мен құрылғылардың (автоматты және қолмен басқарылатын) схемалары;

      әуе, қайта құю және өлшеу құбырларының схемалары;

      су өткізбейтін және өртке қарсы аралықтарды қою, өртке қарсы тығыздауыштарды орнату, сондай-ақ желдеткіш каналдар мен саңылаулар көрсетілген тұрғын, қызметтік, жүк, машиналық және өндірістік үй-жайлардың желдеткіш және ауа баптағыш жүйесінің схемалары;

      ағынды және шаруашылық-тұрмыстық сулар жүйесінің схемалары, сондай-ақ су өткізбейтін аралықтар қойылған шпигаттар, су бетіндегі борт палубалар және ватер сызық пен су бетіндегі борт палубасынан осы Қағиданың 3092 және 3094-тармақтарында көрсетілген тиісті саңылауларға дейінгі арақашықтық;

      кингстондық жәшіктерді жылыту мен үрлеу, борттық арматураны жылыту, цисстерналардағы сұйықтықты жылыту, цистерналарды булау жүйелерінің схемалары;

      тифондарға, кингстондық жәшіктерді үрлеуге арналған тығыздалған ауа жүйесінің схемасы;

      тетіктер мен құрылғылардың жетектері үшін гидравлика жүйесінің схемалары;

      жүйелер схемасы: жүк, тазалау, жүк буларын беру, газ өткізу (мұнай құйылатын және құрама кемелерге);

      жүйелерді есептеулер: құрғататын, балластық, жүк буларын беру;

      үй-жайларды желдету: аккумуляторлық, жүк сорғы, автокөлік пен жылжымалы техниканы тасымалдауға арналған жабық үй-жайлар мен трюмдер (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      органикалық жылу тасығыш жүйесінің схемасы;

      2) механикалық құрылғы жүйелері жөніндегі құжаттар:

      таза және өңделген бу жүйесінің схемалары;

      қазандарды, тетіктер мен бу құбырларды үрлеу жүйесінің схемалары;

      конденсат-қоректендіру жүйесінің схемалары;

      отын жүйесінің сызбасы;

      май жүйесінің сызбасы;

      ауыз су мен борт сыртындағы суды салқындату жүйесінің схемалары;

      басқыш ауа жүйесінің схемалары;

      құбыр өткізгіш пен түтін өткізгіштердің схемасы;

      кингстондық және мұз жәшіктерін жабдықтау сызбасы;

      ауа жүргізу жүйесін есептеу (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      авариялық дизель-генератордың шығыс отын цистернасының көлемін есептеу (мақұлдау туралы штамп қойылмайды).

      96. Кейіннен жұмыс құжаттамасын мақұлдаусыз материалдар, оқшаулау, жасау, монтаж, орналастыру, гидравликалық сынаулар бойынша мәліметтер қамтылуы тиіс осы Қағиданың 95-тармағында көрсетілген құжаттама және мыналар қосымша ұсынылады:

      1) газ шығаратын құбыр жолдар мен түтіндіктерді өшіргіштер және ұшқын сөндіргіштер сызбалары;

      2) арқандап байлау және жүріс сынауларының бағдарламасы.

      97. Электрлік жабдық бойынша кейіннен жұмыс құжаттамасын мақұлдау кезінде мыналар ұсынылады:

      1) негізгі және авариялық көздерден электр энергияны генерирлеу мен бөлудің ұстанымдық схемалары: қуат желілері, жарықтандыру (топтық қалқандарға дейін) мен сигнал-ерекшелейтін фонарьлар;

      2) басты және авариялық тарату қалқандарының, басқару және басқа да үлгісіз орындалған тарату құрылғылары пульттерінің ұстанымдық схемалары мен жалпы түрі;

      3) осы Қағиданың 4830-тармағында көрсетілген жұмыс режимін қамтамасыз ету үшін кеме электрстанциясының қажетті қуатын есептеудің нәтижелері, генератор саны мен қуатын таңдауды негіздеу, сондай-ақ электр энергиясының авариялық көздерінің қуаттылығын есептеу (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      4) олардың түрлері, ток және қорғану көрсетілген кабель қимасын есептеудің нәтижелері (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      5) бас ток, қозу, басқару, бақылау, сигнал беру, ескіш электр құрылғысының қорғау және блоктаудың ұстанымдық және ашылған схемалары;

      6) барлық режимдерде жұмысты қамтамасыз ету үшін ескіш құрылғылар генераторларының қажетті қуатын есептеу нәтижелері (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      7) қысқаша тұйықталу қуатын есептеу нәтижелері және генераторлардың номиналды қуаты немесе 1000 А артық генераторлар қосарлы жұмыс істеген кезде құрылғыларға арналған қорғаныш құрылғыларының селективтік қасиеттерін талдау (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      8) үй-жайлар мен кеңістікті жарықтандыруды есептеу нәтижелері (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      9) электр машиналық телеграфтың, телефон байланысының, авраль сигнал берудің, өртті байқауды сигнал берудің, көлемді өрт сөндірудің жүйесін қосу туралы ескертетін сигнал беру, су өткізбейтін және өртке қарсы есіктердің жабылғаны туралы сигнал берудің, механик үй-жайында сигнал берудің ұстанымдық схемалары;

      10) жауапты мақсаттағы электр жетектердің ұстанымдық схемалары;

      11) электр машиналарын майлау жүйесінің және бас электр машиналарды әуе салқындату жүйесінің схемалары;

      12) қорғаныс жерге қосу схемалары, сызбалар және қажет болған кезде танкерлерге, газ тасымалдағыштарға, бұрылғылау құрылғылары және металл емес корпусы бар кемелерге арналған найзағайды бұру құрылғыларын есептеу;

      13) олар арқылы өтетін үй-жайлар көрсетілген кабель трассасының ұстанымдық схемасы;

      14) авариялық жарықтандырудың, сигналдық-ерекшелейтін фонарьлардың аккумуляторлық батарей сыйымдылығын, авраль, өрт сөндіру сигнал берудің және аварияық дизель-генератордың басқыш құрылғысын есептеу нәтижелері (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      15) күштік жартылай өткізгіш құрылғыларды пайдалану кезінде кеме желісінің әртүрлі учаскелерінде кернеу несинусоидальность коэффициенттерін алдын ала есептеу нәтижелері (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      16) жарылыс қауіпті аймақтарда, кеңістіктерде және әрбір үй-жай бойынша оны орындау көрсетілген үй-жайларда орнатылып жатқан электр жабдық туралы мәліметтер;

      17) сөндіру сатыларының санын негіздеумен және әрбір сатыда сөндірілетін тұтынушылар тізбесімен тұтынушылар бөлігін сөндіру арқылы артық тиелуден генераторлық агрегаторлардан күтілетін қорғаныш тиімділігін есептеу (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      18) мұнай төгілуін жою жөніндегі операцияларды орындау кезінде электр жабдықты сөндіру және блоктау жүйесінің схемасы мен сызбасы;

      19) жарылыстан қорғану туралы куәлігі жоқ электр тұтынушыларды міндетті сөндіру және блоктау тіртібін анықтайтын мұнай төгілуді жою кезінде электр жабдықты дайындау және пайдалану жөніндегі нұсқаулық (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      20) жарылыс қаупі бар аймақтар мен кеңістікте жабдықты орналастыру және кабельдерді салу сызбалары. Жарылыс қаупі бар аймақтар мен кеңістікте электр жабдықты пайдалану мүмкіндігін растайтын құжаттама (құзыретті органдардың сертификаттары);

      21) жарылыс қаупі бар газ концентрациясын өлшеу және сигнал беруге арналған стационарлық және тасымалданатын аспаптар жөніндегі құжаттама;

      22) неғұрлым көп басқыш қуаттылығы бар тұтынушыны қосу кезінде кернеу құлауын есептеу туралы (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      23) Кеме қатынасының тіркелімі немесе басқа да құзыретті органның осы жабдықты мақұлдау туралы техникалық сипаттамалар мен мәліметтер көрсетілген жауапты мақсаттағы электр жабдығын кемеде орнату;

      24) кеменің техникалық құралдарының электр магниттік сәйкестігін қамтамасыз ету жөніндегі іс-шаралар тізбесі;

      25) қосалқы бөлшектер ведомосы.

      98. Кейіннен жұмыс құжаттамасын мақұлдаусыз осы Қағиданың

      97-тармағында көрсетілген құжаттаманы және мыналарды қосымша ұсыну қажет:

      1) радио қабылдау кедергілермен күрес жөніндегі іс-шаралар көрсетілген су өткізбейтін, газ өткізбейтін және өртке қарсы аралықтар, палубалар мен платформалар арқылы өтетін кабельдік трассалар мен олардың өтуін салу сызбалары;

      2) үй-жайларды және палуба мен борттан тыс жауапты құрылғыларды, эвакуация жолдарын, қону орындары мен құтқарушы құралдарды орналастыру орындарын негізгі және авариялық жарықтандыру схемалары (топ таратушы қалқандарға дейін);

      3) арқандап байлау және жүріс сынауларының бағдарламасы;

      4) кеменің барлық үй-жайлары мен кеңістіктерінде электр жабдығын орналастыру және орнату сызбалары;

      5) конструктивтік жинақтағыш сызбалар (тек үлгілік емес бұйымдарға): бас және авариялық таратушы қалқан, электр ескіш құрылғысының, басқару посттары мен пульттерінің қалқаны, арнайы қалқандар, таратушы күштік және жарықтық қалқандар;

      6) электр емес ұзындықтарды өлшеуге арналған құрылғыларды орнату және орналастыру схемалары мен сызбалары (деңгейді, қысымды, температураны және т.б. өлшеуіштер).

      99. Егер тоңазытқыш құрылғыларды сыныптау көзделмесе, осы Қағиданың 97 және 98-тармақтарында көрсетілген құжаттамада тоңазытқыш құрылғыларды электр жабдықтау жөніндегі мәліметтер болуы қажет.

3-параграф. Жасалып жатқан кемеге арналған жұмыс құжаттамасы

      100. Жасаудағы кемеге арналған жалпы жұмыс құжаттары мыналар:

      1) негізгі техникалық сипаттамалар мен оның кемеде орналасу орны көрсетілген авариялық, өртке қарсы және басқа да жарақтаудың ведомосы (тізбесі);

      қосалқы бөлшектер мен арнайы құрал-саймандар ведомосы. Қағидамен регламенттелетін барлық бөлімдер бойынша ұсынылады;

      2) арқандап байлау және жүріс сынаулар бағдарламалары;

      3) СОЛАС-74 XI-1/3 Қағидасының талаптарына сәйкес кемеде ИМО тану нөмірін орналастыру сызбасы (жалпы сыйымдылығы 100 және одан астам барлық жолаушылар кемелері үшін және жалпы сыйымдылығы  300 және одан астам барлық жүк кемелері үшін).

      Ескерту. 100-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Инвестициялар және даму министрінің 28.03.2018 № 198 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      101. Корпус жөніндегі құжаттамаға мыналар жатады:

      1) форштевнь және ахтерштевнь сызбалары;

      2) негізгі корпустың, соның ішінде палубалардың, тік және көлденең аралықтардың, борттардың, түптің, екі түптің (мойындар мен кесулер орналасуын көрсете отырып) корпустың бөлігі болып табылатын екі түптен тыс цистерналардың секциялары мен тораптарының сызбалары;

      3) қондырма және рубкалардың секциялар мен тораптарының сызбалары;

      4) машина-қазан шахталардың, комингстердің, тамбурлар мен кеме корпусындағы басқа да саңылаулар қоршауларының сызбалары;

      5) ескіш білік тунелінің, рецестің, авариялық шығу шахталарының сызбалары;

      6) кронштейн және ескіш біліктің сызбалары;

      7) басты механизмдер астындағы фундементтердің, қазандар мен білік сымның біліктіректерінің, көмекші механизмдер астындағы фундаменттің, номенклатураға енгізілген жабдық пен құрылғылардың сызбалары;

      8) фальшборта сызбалары;

      9) корпусты су өткізбейтіндігіне сынау схемасы;

      10) осы Қағиданың 83-тармағының 1) тармақшасында келтірілген мәліметтер қамтылған дәнекерлеу кесетесімен корпус пен қондырмалардың дәнекерлеу жапсарларын бақылау схемасы;

      11) корпусты секцияларға бөлу схемасы;

      12) Кеме қатынасының тіркелімі таныған осыған ұқсас жұмыстарды орындау әдістерінің негізінде әзірленген жүзудегі корпус бөліктерін түйістірудің ұстанымдық технологиялық процесін сипаттау;

      13) корпусты бояу ведомосы;

      14) ұзындығы 65 м және одан да асатын кемелерді тиеу жөніндегі нұсқаулық (осы Қағиданың 11-тарауының 8-параграфы);

      15) Астық емес үйіп тасымладайтын жүктерді тиеу, түсіру және орналастыру кезінде ауытқымаушылық пен беріктілік туралы ақпарат (осы Қағиданың 218-тармағы).

      102. Орнату, жабдықтау және жарақтау жөніндегі құжаттамаға мыналар жатады:

      1) корпуста, қондырмалар мен рубкаларда, кемені бөліктерге бөлу аралықтарында саңылауларды жабу тораптары мен бөлшектері жалпы түрінің сызбалары;

      2) рульдік құрылғының, кемелерді белсенді басқару құралдарының, зәкірлі, арқандап байлау, сүйреткіш құрылғыларының, рангоут және такелаждың, леер қоршауының тораптары мен бөлшектері жалпы түрінің сызбалары;

      3) үйілмелі жүктерді бөлуге арналған құрылғылар тораптары мен бөлшектерінің жалпы түрінің сызбалары.

      103. Орнықтылық пен маневрлеу жөніндегі құжаттамада осы алдын ала Орнықтылық пен есептеу материалдары туралы ақпарат болуы тиіс, егер бұл материалдар осы Қағиданың 87-тармағына сәйкес ұсынылатын құжаттама құрамынадай кірмеген болса.

      104. Бөліктерге бөлу жөніндегі құжаттамада олардың негізінде құрылған Авариялық қону және орнықтылық туралы ақпарат пен есептеу материалдары болуы тиіс, егер бұл материалдар осы Қағиданың 88-тармағына сәйкес ұсынылатын құжаттама құрамына кірмеген болса.

      105. Өртке қарсы қорғаныс жөніндегі жасалып жатқан кеме үшін құжаттамада мыналар болады:

      1) өртке қарсы конструкциялар тораптары мен бөлшектерінің конструктивтік сызбалары;

      2) оқшаулау, тігу және палубалық жабулардың конструктивтік сызбалары;

      3) қажетті есептеулер бар өрт сөндіру жүйелері тораптары мен жабдығының конструктивтік сызбалары;

      4) өртке қарсы жарақтауды орналастыру сызбалары;

      5) қосалқы бөлшектер мен құрал-саймандар ведомосы;

      6) өрт сөндіру жүйелерін сынау бағдарламалары;

      7) осы Қағиданың 8-бөліміне сәйкес кеме бортында болуы тиіс өрт сөндіру жүйелері жөніндегі пайдаланушылық схемалар мен нұсқаулықтар;

      8) осы Қағиданың 140-тарауына сәйкес өрт сөндіру жоспары (мақұлдау туралы штамп кемені жасау аяқталғаннан кейін қойылады).

      106. Жасалып жатқан кеме үшін жүйелер мен құбырлар жөніндегі құжаттама мыналарды қамтиды:

      1) кеме жүйесінің сызбалары:

      құрғататын;

      балластық;

      контрбатумен кеменің авариялық тоқтауын түзету үшін қисаю және дифференттік, құрылғылардың схемасы мен конструкциясы (автоматтық және қолмен басқарылатын);

      ауа, қайта құйылатын, өлшейтін құбырларды, сұйықтық деңгейінің көрсеткіштері, отын цистерналарындағы деңгейді қашықтық өлшеу жүйесі, құйылатын кемелердің жүк және төгетін танкілері;

      кеменің өртке қарсы қауіпсіздігін қамтамасыз етуге қажетті тұрғын, қызметтік, жүк, машина және өндірістік үй-жайларды желдету, желдеткіш және басқа да саңылауларды жабуға арналған тығыздауыш пен конструкциялардың конструкциялары;

      газды бұру құбырлары мен газды бұру жабдықтары (өрт кедергілері, жалын тоқтататын торлар, тыныс алатын клапандар мен жоғары жылдамдықты құрылғылар конструкциялары);

      ағым-фандық және шпигаттар;

      жүк және таза;

      сұйық жүкті жылыту;

      отынды қабылдау мен құйып алу;

      органикалық жылу тасымалдағыш;

      2) күш құрылғылары құбыр жолдарының сызбалары:

      таза және өңделген бу және үрлеу;

      нәрлі су, конденсат және булану құрылғылары;

      отын;

      май;

      салқындату;

      газ шығарғыш және түтін жүргіш;

      тығыздалған ауа;

      отынды, суды және майды жылыту; жылытатын элементтер тораптары мен жалғаулардың конструктивтік сызбалары;

      дондық және борттық арматураны орнату және бекіту тораптары;

      3) су өткізбейтін аралықтар және өрт сөндіру конструкциялары, палубалар мен платформалар арқылы өтетін құбыр жолдар мен желдеткіш каналдарының өту тораптарының конструктивтік сызбалары.

      107. Механикалық және қазан құрылғылар жөніндегі құжаттамаға мыналар жатады:

      1) бас тетіктер мен бу қазандарды орнату және бекіту сызбалары;

      2) отын және май цистерналарды жабдықтау сызбалары;

      3) шығарынды және түтін құбырларының өшіргіштері мен ұшқын өшірушілер сызбалары;

      4) білік сымның және дейдвудтық құрылғының сызбалары:

      тіреу, аралық және ескіш біліктер;

      тіреу біліктіректері және олардың бекітулері;

      жалғау муфталары;

      дейдвудтық құбырлар мен дейдвудтық құрылғылар бөлшектері (втулкалар, біліктіректер)

      5) тіркелген қадам ескіш винтінің сыбалары (алмалы-салмалы қалақтарды бекіту бөлшектері, егер винттің алмалы-салмалы қалақтары болса);

      6) реттелетін қадам ескіш винтінің (бұдан әрі – РҚВ) сызбалары:

      жинаудағы көпшектер;

      қалақтар;

      ескіш білік және оны көпшекке бекіту;

      жинаудағы майды енгізу букстері;

      жинаудағы қадамды өзгерту тетігі (бұдан әрі – ҚӨТ);

      ҚӨТ білігі;

      7) ҚББҚ орнату және бекіту сызбалары:

      білік және қанатшылар сызбалары (ҚББҚ қолдану кезінде - осы Қағиданың 107–тармағының 8) тармақшасы);

      біліктіректер мен тығыздаулар сызбалары;

      білік, муфталар, тісті дөңгелектер, шестерналар сызбалары.

      Қағида талаптарымен қамтылмаған қозғалыстарға жұмыс сызбаларының тізбесі әрбір жекелеген жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің келісімі бойынша белгіленеді.

      108. Автоматтандыру жүйелері мен құрылғылары жөніндегі құжаттарға автоматтандыру жүйелері мен құрылғыларының блоктарының белгіленген және конструктивтік сызбалары, датчиктер, сигнализаторлар, аспаптар, сондай-ақ басқару мен бақылау қалқандары мен пульттері жатады.

      109. Электр жабдықтау жөніндегі құжаттама мыналарды қамтиды:

      1) үй-жайларды және жауапты құрылғыларды орнату орындарын, эвакуация жолдарын, палубада және борттан тыс жерде құтқару құралдарын қою орындарын (топ таратушы қалқандардан) негізгі және авариялық жарықтандыру схемалары;

      2) су өткізбейтін, газ өткізбейтін және өртке қарсы аралықтар, палуба және платформалар арқылы өтетін кабельдік трассалар мен олардың өтулерін салу сызбалары;

      3) конструктивтік жинақтағыш сызбалар (тек үлгілік емес бұймдарға), мыналарды қамтиды:

      басты таратушы аралықтар;

      электр ескіш құрылғысының қалқандары;

      авариялық таратушы аралықтар;

      басқару посттары мен пульттері;

      арнайы аралықтар;

      таратушы күш және жарық аралықтары;

      4) электр емес ұзындықтарды өлшеуге арналған құрылғыларды орнату мен орналастыру схемалары мен сызбалары (деңгейді, қысымды, температураны және т.б. өлшеуіштер);

      5) радио қабылдау кедергілермен күрес жөніндегі құрылғылар схемалары мен сызбалары;

      6) кеменің барлық үй-жайлары мен кеңістіктерінде электр жабдықты орналастыру және орнату сызбалары;

      7) осы Қағиданың 96-тармағында көзделген түзетілген сызбалар мен схемалар.

      110. Тоңазытқыш құрылғылары жөніндегі құжаттама осы Қағиданың 7-тарауы 3-параграфында келтірілген.

3-бөлім. Тоңазытқыш құрылғыларды сыныптау
6-тарау. Тоңазытқыш қондырғылардың сыныбы және символы

      Ескерту. 6-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер

      111. Осы Қағиданың 4-тармағында аталғандардан Кеме қатынасының тіркелімі кеме иесінің ниеті бойынша мыналарды сыныптайды:

      1) көлік кемелерінің жүк салқындатылған үй-жайларында және термоизолияцияланған жүк контейнерлерінде қажетті температура мен жағдайларды жасау мен ұстауға арналған тоңазытқыш құрылғыларын;

      2) жүк салқындатылған үй-жайларда қажетті температура мен жағдайларды жасау мен ұстауға, кәсіпкерлік өнімдерді тоңазытқыш өңдеуге (салқындату, мұздату) және теңіздің биологиялық ресурстарын өңдеуге пайдаланылатын балық аулайтын және басқа да кемелерде технологиялық жабдықтың жұмысын қамтамасыз етуге арналған тоңазытқыш құрылғыларын;

      3) газ тасымалдағыштарда сұйытылған газды құю арқылы талап етілген тасымалдау режимін ұстауға арналған тоңазытқыш құрылғыларын.

      Осы Қағиданың 140-тармағында аталғандар ішінен басқа да тоңазытқыш құрылғылар сыныпталмайтын болып есептеледі.

      112. Тоңазытқыш құрылғы сыныбының негізгі символы мынадай беелгілерден тұрады:

      REF

Т - Қағида бойынша жасалған және Кеме қатынасының тіркелімі куәландырған құрылғы үшін;

      REF

Т(тоңазытқыш қондырғының бұрынғы сыныбы көрсетіледі) — Кеме қатынасының тіркелімі таныған сыныптау ұйымының Қағидасы бойынша салынған, жасау кезінде осы ұйым куәландырған және кейіннен Кеме қатынасының тіркелімі сыныптайтын құрылғы үшін;

Т — Кеме қатынасының тіркелімі таныған сыныптау ұйымының куәландырусыз немесе мүлдем сыныптау ұйымының куәландыруынсыз салынған, бірақ кейіннен Кеме қатынасының тіркелімі сыныптайтын құрылғы үшін;

      REF

Т — егер тоңазытқыш құрылғы осы Қағиданың 13-бөлігінің талаптарына толық көлемде сай келмесе, Қоғам-МАКО мүшесі ережесі бойынша салынған, жасау кезінде осы қоғам куәландырған және кейіннен Кеме қатынасының тіркелімі сыныптайтын құрылғы үшін.

      113. Егер тоңазытқыш құрылғының қуаттылғы оның сақталуы қамтамасыз етілетін уақыт ішінде алдын ала салқындатылмаған жүкті кемеде салқындатуға мүмкіндік берсе, онда сыныптың негізгі символына жүкті салқындатуға қабілетті - PRECOOLING белгісі қосылады.

      114. Егер құрылғы кәсіпшілік өнімдерін салқындатуға немесе мұздатуға арналса және осы Қағиданың 13-бөлімінің тиісті талаптарына сай келсе, онда сыныптың негізгі символына кәсіпшілік өнімдерін салқындату немесе мұздатуға қабілетті - QUICK FREEZING белгісі қосылады.

      115. Егер тоңазытқыш құрылғы термоизолияцияланған контейнерлерде тасымалданатын жүкті салқындатуға арналса және осы Қағиданың 13-бөлімінің талаптарына сай келсе, онда тоңазытқыш құрылғысы сыныбының негізгі символына тоңазытқыш құрылғысының қосымша - CONTAINERS белгісі қосылады.

      Егер кеме осы Қағиданың 13-бөлімінің талаптарына сай келетін салқындатылған үй-жайларда және/немесе термоизолияцияланған контейнерлерде газ ортасының құрамын реттеудің тоңазытқыш жүйе құрылғысына қосымша жабдықталса, онда тоңазытқыш құрылғы сыныбының негізгі символына СА белгісі қосылады.

      Егер тоңазытқыш құрылғы газ тасымалдағышта құю арқылы сұйытылған газды тасымалдау талап етілетін режимін ұстауға арналған болса және осы Қағиданың 13-бөлігінің тиісті талаптарына сай болса, тоңазытқыш құрылғысы сыныптың негізгі символына LG белгісі қосылады.

      Кеме қатынасы тіркелімі кемені жасауда тоңазытқыш құрылғыға сынып береді, сондай-ақ пайдаланудағы кемеге тоңазытқыш құрылғы сыныбын беруі немесе қайта жаңартады.

      116. Сыныпты тағайындау немесе жаңарту, тоңазытқыш қондырғы толықтай немесе Кеме қатынасы тіркелімімен жеткілікті деңгейде танылған, оған жататын Кеме қатынасы тіркелімінің талаптарына сәйкес келетіндегін білдіреді, ал оның техникалық жай-күйі сипаттамалық есептік шарттарға сәйкес келеді.

      117. Тиісті куәландыру жүргізілгеннен кейін тоңазытқыш құрылғыға сыныпты тағайындалады немесе жаңартылады.

      118. Кеме қатынасының тіркелімі сынып символына осы белгіні енгізуге негіз болып табылатын жағдайлар өзгерген немесе бұзылған кезде тиісті белгіні сынып символынан алып тастайды немесе өзгертеді.

      119. Кеме иесі өтінішпен келген кезде Кеме қатынасының тіркелімі осы Қағиданың 3-тармағында көрсетілмеген нысандарға қатысты сыныптамалық қызметін жүзеге асырады.

7-тарау. Тоңазытқыш қондырғысының техникалық құжаттамасы

      Ескерту. 7-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Параграф 1. Сыныпталатын тоңазытқыш құрылғысының техникалық және техножұмыстық жобаларының құжаттамасы

      120. Кемені жасау басталғанға дейін Кеме қатынасының тіркелімі қарауына Кеме қатынасының тіркелімі Қағидасының талаптары тоңазытқыш құрылғыға орындалғанына көз жеткізуге мүмкіндік беретін мәліметтер қамтылған жобалық техникалық құжаттама ұсынылады. Осы Қағиданың 121 және 122-тармақтарында Кеме қатынасының тіркелімі қарауына ұсынылатын үлгідегі құжаттар тізбесі келтірілген.

      121. Кейіннен жұмыс құжаттамасын мақұлдау кезінде мыналар ұсынылады:

      1) тоңазытқыш құрылғыны техникалық сипаттау (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      2) әрбір салқындатылған жүк үй-жайынан және суықты технологиялық тұтынушыдан жылу жүктемесі көрсетілген тоңазытқыш қуаттылығын есептеу (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      3) кемеде тоңазытқыш құрылғысының жалпы орналасу сызбалары;

      4) су өткізбейтін және өртке қарсы аралықтарды, сондай-ақ ауа алмасу көрсетілген тоңазытқыш агентінің қысымынадай жабдықталған тоңазытқыш машина бөлімдері мен басқа да үй-жайлардың негізгі және авариялық желдеткіш жүйесінің ұстанымдық схемалары;

      5) бақылау-өлшеуіш аспаптар мен автоматика аспаптары орнатылған орындары көрсетілген тоңазытқыш агенттің, суық тасымладағыштың, салқындатылған су жүйелерінің ұстанымдық схемалары;

      6) су өткізбейтін және өртке қарсы аралықтар көрсетілген ауа салқындату жүйесінің схемасы;

      7) шығу жолдары көрсетілген тоңазытқыш машина бөлімінде жабдықтың орналасу сызбасы;

      8) температураны бақылау аспаптарын орналастыру орындары көрсетілген салқындатылатын үй-жайларда жабдықты орналастыру сызбалары;

      9) оқшаулағыш материалдардың техникалық деректері бар салқындатылған үй-жайлардағы оқшаулағыш конструкциялар тораптарының сызбалары;

      10) тоңазытқыш машина бөлімшелерінің су шымылдығы жүйесінің ұстанымдық схемасы (егер тоңазытқыш агент II топта);

      11) кемеде мұздатқыш және салқындатқыш құрылғылары мен басқа да технологиялық тоңазытқыш жабдықтың жалпы орналасу сызбалары;

      12) автоматтық реттеу, қорғау және сигнал беру жүйелерінің ұстанымдық схемалары;

      13) техникалық сипаттамалар, түр (марка), жасаушы зауыт және Кеме қатынасы тіркелімінің мақұлдағаны туралы мәліметтер көрсетілген тоңазытқыш құрылғылары тетіктерінің, ыдыстары және аппараттарының тізбесі (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      14) реттеуші және өлшеуіш құрылғылар, техникалық сипаттамалар, түр (марка), жасаушы зауыт және Кеме қатынасы тіркелімінің мақұлдағаны туралы мәліметтер көрсетілген қорғау және сигнал беру тізбесі (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      15) әрбір беткі жақтың жылу бергіш есептеу коэффициенті мен үй-жайдың оқшаулағыш конструкциясы жылу бергіштігінің орташа коэффициенті туралы мәліметтер бар салқындатылған жүк үй-жайларының қоршауланған беттері алаңдары ұзындығының кестелері (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      16) кеме бойынша ажырату көрсетілген термоизолияцияланған контейнерлерде жүкті салқындатудың ауа өткізгіш сызбалары;

      17) оқшаулағыш материалдардың техникалық деректері бар ауа өткізгіштің оқшаулау сызбалары;

      18) материалдар бойынша деректер көрсетілген қалыңдатылған және иілгіш жалғаулар сызбалары;

      19) газ ортасының құрамын реттеу құрылғысының жалпы орналасу сызбалары;

      20) газ ортасының құрамын реттеу жүйесі жабдығының тізбесі, соның ішінде реттеуші аспаптар, автоматы құрылғылар және Кеме қатынасы тіркелімінің оларды мақұлдағаны туралы мәліметтер.

      122. Кейіннен жұмыс құжаттамасын мақұлдаусыз осы Қағиданың 121-тармағында көрсетілген құжаттаманы ұсыну қажет және қосымша:

      1) тетіктерді, ыдыстарды және аппараттарды орнату мен бекіту сызбалары;

      2) қалақалар, палубалар және платформалар арқылы өту тораптары көрсетілген тоңазытқыш агентінің, суық тасымалдағыштың және көрсете салқындатылған су құбыр жолдарының орналасу сызбалары;

      3) борт сыртына тоңазытқыш агентін авариялық құю станциясының орналасу сызбасы;

      4) қосалқы бөлшектер ведомосы;

      5) есептік жылу жүктемесін құру әдісі (қосымша жылытушылардың қажетті қуаттылығын есептеуін қоса ағанда) және жүк салқындататын үй-жайлардың оқшаулағыш конструкциясының нақты орташа жылу беру коэфициентін анықтау әдісі көрсетілген сынаулар бағдарламасы.

Параграф 2. Сыныпталмайтын тоңазытқыш құрылғысының техникалық және техножұмыстық құжаттамасы
Тоңазытқыш құрылғыларға арналған жұмыс құжаттамасы

      123. Кейіннен жұмыс құжаттамасын мақұлдау кезінде осы Қағиданың 121-тармағының 3) - 5) тармақшаларында (тек тоңазытқыш агенті үшін),

      121-тармағының 7), 10) және 11) тармақшаларда (тек тоңазытқыш агентінің қысымында жұмыс істейтін құрылғыларға қатысты ғана), 121-тармағының 12) тармақшасында (тек қорғау және сигнал беруге қатысты ғана), 121-тармағының 13), 14) тармақшаларында (тек тоңазытқыш агенті жүйесіндегі өлшеу аспаптары мен қорғау және авариялық сигнал беру құрылғыларына қатысты ғана) құжаттама ұсынылады.

      124. Кейіннен жұмыс құжаттамасын мақұлдаусыз осы Қағиданың

      123-тармағында, сондай-ақ 122-тармағының 1) және 2) (тек тоңазытқыш агенттері үшін) және 3) тармақшада көрсетілген құжаттама ұсынылады.

      125. Тоңазытқыш құрылғыларға арналған жұмыс құжаттамасына мыналар жатады:

      1) тетіктерді, ыдыстарды, аппараттарды орналастыру және бекіту сыхбалары;

      2) тоңазытқыш агентінің құбыр жолдарын орналастыру сызбасы;

      3) суық тасығыш пен салқындататын су құбыр жолдарының орналасу сызбасы;

      4) ауа салқындату жүйесінің сызбасы;

      5) тоңазытқыш машиналар үй-жайларының су шымылдығы жүйесінің сызбасы;

      6) тоңазытқыш агентінің борт сыртына авариялық құю станциясының орналасу сызбасы;

      7) тоңазытқыш құрылғыларына қызмет көрсету және пайдалану жөніндегі нұсқаулық (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      8) қосалқы бөлшектер ведомосы;

      9) сынаулар бағдарламалары.

      Сыныпталмайтын тоңазытқыш құрылғыларға осы Қағиданың 124-тармағының 1), 2), 5) және 6) тармақшаларында көрсетілген құжаттар ұсынылады.

2-бөлік. Кемелерді жасау
4-бөлім. Корпус
1-кіші бөлім. Жобалау принциптері
8-тарау. Жалпы ережелер

      Ескерту. 8-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Параграф-1. Қолданылу саласы

      126. Егер өзге айтылмаса, Қағиданың осы бөлігінің талаптары ұзындығы 12-ден 350 м-ге дейін дәнекерленген конструкциядағы болат кемелерге қолданылады, олардағы басты өлшемдердің арақатынасы осы Қағиданың 6-қосымшасында көрсетілгеннен аспаса.

      Қағиданың осы бөлігінің талаптары ұзындығы 150 м және одан да аса мұнай құйылатын кемелер мен ұзындығы 90 м және одан да аса үйіп тасымалдайтын кемелерге қолдынылады.

      127. Кеме корпусының беріктігін қамтамасыз ететін байланыстар мөлшері және осы Қағидамен регламенттелмейтін олардың конструкциясы мен басты өлшеулері Кем қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

2-параграф. Жалпы талаптар

      128. Қағиданың осы бөлімімен регламенттелетін барлық конструкциялар Кеме қатынасы тіркелімінің куәландыруына жатады. Осы мақсатпен олардың куәландырылуына рұқсат беріледі.

      129. Қағиданың осы бөлімімен регламенттелетін конструкциялар осы Қағиданың 14 және 15-бөлімдерінің талаптарына жауап беруі және осы Қағиданың 4-бөлімінде көрсетілген мақұлданған техникалық құжаттамаларға сәйкес келуі қажет.

      130. Кеме корпустарының өткізбеушілігін сынау осы Қағиданың 6-қосымшасында көрсетілген нормативтер бойынша жүргізіледі.

3- Параграф. Байланыстардың өлшемдерін анықтау жөнінде негізгі ережелер

      131. Корпус конструкциялары элементтерінің өлшемдері Қағиданың осы бөлімдерінде берілген есептеу жүктемелерінде, есептеу әдістерінде және тозған заттар қорын қоса есептегенде берік заттар қорларында (осы Қағиданың 8-тарауының 5-параграфы) регламенттеледі.

      132. Қағидада байланыстардың өлшемдерін анықтау аралас конструкциялардың әсерін қоса есептегенде майыстыратын, қозғалтатын, ұзына бойына тиейтін және бұрайтын стерженді жүйелер түріндегі конструкцияларды көрсететін есептеу схемалары бойынша жүргізіледі.

      133. Қағидаларда корпус конструкциялары материалының есептеу сипаттамалары ретінде:

      RеН — аққыштықтың жоғарғы шегі, МПа;


n

n = 235/

, (1)

      формуласы бойынша анықталатын, МПа, қалыпты кернеу бойынша арақаштықтың есептік нормативтік шегі;

      мұнда

— осы Қағиданың 7-қосымшасы бойынша анықталатын болаттың механикалық құрамдарын пайдалану коэффициенті;

n

n = 0,57

n (2)

      формуласы бойынша анықталатын, МПа, жанама кернеу бойынша аққыштықтың есептік нормативтік шегі қабылданады.

      134. Конструктивтік элементер мен конструкциялардың өздеріне қойылатын талаптар олардың өлшемдері мен беріктік сипаттамаларын анықтауда есептік қалыпты

д = kб

n және жанама

д = kт

n кернеулер (мұнда kб және kт — рұқсат етілетін қалыпты және тиісінше жанама кернеулер коэффициенті) үшін рұқсат етілетін кернеулердің нормативтік мәндерін беру арқылы Қағидаларда тұжырымдалады.

      kб және kт мәндері Қағиданың осы бөлімінің тиісті тарауларында келтірілген.

      135. Тұрақтылық талаптары айтарлықтай сығатын қалыпты және/немесе жанама кернеулердің ықпалына ұшыраған конструкциялар элементтеріне қойылады.

      136. Осы Қағиданың 4-бөлімінің талаптарына сәйкес анықталған кеме корпусы элементтерінің қалыңдығы осы Қағиданың 4-бөлімінің тарауларындағы нақты конструкциялар үшін көрсетілген ең төменгі қалыңдықтан төмен болмайды.

      R2, R2-RSN, R3 и R3-RSN жүзу аудандары шектеулі кемелер үшін корпус элементтерін ең төменгі қалыңдықтан да азайтуға, бірақ осы Қағиданың 8-қосымшасында көрсетілгеннен көп емес қалыңдықта азайтуға рұқсат етіледі.

      Егер бұл арнайы айтылмаса барлық жағдайларда корпус байланыстарының қалыңдығы 4 мм-ден кем болады.

      137. Қағиданың осы бөлімінде корпус байланыстарының өлшемдерін анықтау жөніндегі талаптар қолданыстағы стандарттар мен басқа да қолданыстағы нормативтік құжаттарға сәйкес кемені жасау және пайдалану барысында корпусты коррозиядан қорғау жөнінде шаралар жүзеге асырылады деген болжамға негізделген.

      138. Кеме иесімен келісу арқылы корпустың жекелеген элементерінің өлшемдерін Кеме қатынасы тіркелімімен келісілген мәндерге дейін азайтуға рұқсат етіледі.

      Азайтылған өлшемдер, сонымен бірге осы Қағиданың талаптарына сәйкес анықталған өлшемдер кемені пайдаланудың 24 жылдық мерзімі үшін Кеме қатынасы тіркеліміне қарастыруға ұсынылатын корпустың конструктивті сызбаларында көрсетіледі. Мұндай кемелердің Сыныптау куәлігіне арнайы белгі қосылады (осы Қағиданың 50-тармағы).

4-параграф. Коррозиялық тозуды есепке алу

      .

s Тозған заттар қоры, мм, қызметінің жоспарланған мерзімі 12 жылдан асқан конструкциялар үшін қабылданады және төмендегі формула бойынша анықталады

s = u(Т – 12) , (3)

      мұнда u — осы Қағиданың 140-тармағына сәйкес коррозиялық тозу немесе қажалу салдарынан байланыс қалыңдығының орташа жылдық азаюы, мм/жыл;

      Т — конструкция қызметінің жоспарланған мерзімі, жылдар; егер қызмет мерзімі арнайы белгіленбесе, онда Т = 24 деп қабылдау керек.

      Қызметінің жоспарланған мерзімі 12 жылдан кем конструкциялар үшін

s = 0.

      Қызметінің жоспарланған мерзімі 24 жылдан кем деп қабылданған корпустық конструкциялардың сызбаларында Т = 24 бойынша анықталған өлшемдер қосымша көрсетілуі тиіс. Мұндай кемелердің Сыныптау куәлігіне арнайы белгі енгізіледі (осы Қағиданың 50-тармағы).

      140. Пайдалану шарттарына және корпусты коррозиядан қорғау амалдарына арнайы талаптар қойылмаған жағдайда Қағидалар бойынша байланыстардың өлшемдерін анықтауда кемелер тобына және бөлменің мақсатына байланысты осы Қағиданың 9-қосымшасына келтірілген и байланыстар қалыңдығының орташа жылдық азаюы жөніндегі деректерді басшылыққа алу керек.

      Осы Қағиданың 9-қосымшасына барлық кемелерді коррозиялық тозу шарттары бойынша екі топқа бөлу қарастырылған:

      I — құрғақ жүк кемелері және пайдалану шарттары бойынша соларға ұқсас кемелер;

      II — сұйық зат таситын кемелер, тиелетін жүктерге арналған кемелер, аралас жүк кемелері және пайдалану шарттары бойынша соларға ұқсас кемелер.

      Әртүрлі мақсаттағы бөлімдерді бөліп тұратын қабырғалар үшін и аралас бөлімдерге арналған орташа мән ретінде анықталады.

      Тек тұщы су бассейндерінде пайдалануға арналған жүзу ауданы шектеулі кемелер үшін u көлемі I топ үшін 2,5 есе және II топ үшін 1,2 есе азайтыла алады; тек тұщы су бассейндерінде пайдалануға арналған жүзу ауданы шектеулі кемелер үшін уақыттың тек бір бөлігі ғана, u осы уақыт бөлігіне сай сызықтық интерполяциямен анықтылады.

      Өлшемдері u азайтылған мәнін есепке ала отырып қабылданған корпустық конструкциялар сызбаларында осы Қағиданың 9-қосымшасына сәйкес u бойынша анықталған өлшемдер қосымша көрсетілуі тиіс. Мұндай кемелердің Сыныптау куәлігіне арнайы белгі енгізіледі (осы Қағиданың 50-тармағы).

      141. Қабырға қимасының ауданына және жұқартылған профиль арқалықтарының қарсыласу сәтіне тозу түзетпесін есепке алатын сөл коэффициенті төмендегі формула бойынша анықталады:


= 1 +

к

s, (4)

к = 0,07 +

0,25 мұнда W' < 200 см3 арқылы;

к =

мұнда W'

200 см3 арқылы;

      мұнда W' — осы Қағиданың 288-тармағына сәйкес қарастырылып отырған арқалықтың қарсыласу сәті;


s —осы Қағиданың 139-тармағы.

5-параграф. Халықаралық конвенциялар талаптарын есепке алу

      142. Жолаушы кемелерінде пиктер және машина бөлмесінің аралықтары, ескектік біліктер туннелдері мынадай талаптарға жауап беруі қажет1:

      1) аралықтар палубасына дейін су өткізбейтін форпик немесе таран аралығы орналастырылуы қажет. Бұл аралық алдыңғы жағының перпендикулярынан кеме ұзындығының 5%-ынан кем емес және 3 м артық емес, қосымша, кеме ұзындығының 5%-ындай арақашықтықта орнатылады.

      Алдыңғы жағының перпендикуляры форштевень алдыңғы жағының шетінде корпустың сыртқы бетінің контуры болып, бульба алдыңғы жағынан басқа кез келген шығыңқы бөліктерді болдырмау барысында бөлімдерге бөлудің ең жоғарғы жүк белсызығы деңгейінде форштевеннің алдыңғы жиегімен сәйкес келуі қажет;

      2) егер кеме корпусының қандай да бір бөлігі, мысалы бульба алдыңғы жағы, белсызықтан төмен алдыңғы жағының перпендикулярынан ары шығыңқы болса осы тармақтың 1) тармақшасында айтылған арақашықтық шығыңқы ұзындықтың ортасындағы нүктеден немесе алдыңғы жағының перпендикулярынан алдыңғы жағына кеме ұзындығының 1,5%-ына тең қашықтықта, не болмаса алдыңғы жағының перпендикулярынан алдыңғы жағына 3 м қашықтығында (өлшемдердің қайсысы ең төмен нәтиже көрсетуіне байланысты) өлшенеді;

      3) егер ұзын алдыңғы жағының қондырмасы болса, форпик немесе таран аралығы барлық жолаушы кемелерінде аралықтар палубасының тікелей үстінде орналасқан теңіз әсерін өткізбейтін мынадай біртұтас палубаға дейін жалғасуы тиіс. Жалғас алдыңғы жақ есігіне зақым келгенде немесе алдыңғы жағы есігі жұлынғанда нұқсан келмейтіндей болып орындалады;

      4) осы тармақтың 3) тармақшасы талап етіп отырған жалғас жалғастың барлық бөліктері осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көрсетілген шектен тыс алдыңғы жағында орналаспаған жағдайда аралықтар палубасынан төмен орналасқан аралықпен сәйкес келмеуі мүмкін.

      Алайда 1997 жылдың 1 шілдесіне дейін құрастырылған кемелерде мыналар ескеріледі:

      егер көлбеу аппарель жалғас бөлігін құраса, онда аралықтар палубасынан 2,3 м жоғарыда болған жалғас бөлігі осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көрсетілген шектен тыс алдыңғы жағына 1 м аспайтындай шыға алады;

      егер қолда бар аппарель оны таран аралығының жалғасы ретінде қабылдау үшін талаптарға жауап бермесе және аппарель жағдайы осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көрсетілген шегінде жалғастың орын алуына жол бермесе, онда мұндай жалғас осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көрсетілген шектен тыс артқы жаққа шектеулі арақашықтық шегінде орын ала алады. Бұл артқы жаққа шектеулі арақашықтық аппарельдің кедергісіз жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін қажеттіден артық болмауы қажет.

      Көлік таран аралығының жалғасына аралықтар палубасынан жоғарыға өтуі үшін есіктер алдыңғы жағына қарай ашылады. Бұл таран аралығының жалғасы осы тармақтың 3) тармақшасының талаптарына жауап беруі керек және аппарель зақымданғанда немесе кеме корпусынан жұлынып кеткенде оған нұқсан келтірмейтіндей болып орындалуы қажет;

      5) көрсетілген талаптарға жауап бермейтін аппарельді таран аралығының жалғасы деп есептемеу керек;

      6) ахтерпик аралығы, сонымен бірге машина бөлмесін жүк және жолаушылар бөлмелерінен алдыңғы жағына және артқы жаққа қарай бөліп тұратын алдыңғы және артқы жақ аралықтары да тұрғызылулары және аралықтар палубасына дейін су өткізбейтін болады.

      Дегенмен бөлімдерге бөлінуге қатысты кеменің қауіпсіздік дәрежесі төмендемейтін жағдайда ахтерпик аралығының кертпеші аралықтар палубасынан төменде орын ала алады;

      7) барлық жағдайларда дейдвуд құбырлары су өтпейтін кішкентай бөлмеде болады. Су басқан жағдайда дейдвуд сальнигінен жиналған судың әсерінен бату шегінің сызығы су астында қалмауы үшін дейдвуд сальнигі ескектік біліктің су өтпейтін туннелінде немесе дейдвуд құбыры бөлімінен қашық орналасқан осындай көлемдегі су өтпейтін басқа бөлмеде орнатылады.

      143. Жүк кемелерінде пиктер мен машина бөлмесінің аралықтары және дейдвуд құбырлары мынадай талаптарға жауап берулері қажет2:

      1) су үсті палубасына дейін су өткізбейтін болуы тиіс таран аралығы орнатылады. Бұл аралық алдыңғы жағының перпендикулярынан кеме ұзындығының 5%-ынан кем емес немесе 10 м-лік қашықтықта (өлшемдердің қайсысы аз болуына байланысты) орналасады. Жекелеген жағдайларда басқа қашықтық рұқсат етіледі, бірақ кеме ұзындығының 8%-ынан артық болмайды;

      2) егер кеме корпусының қандай да бір бөлігі, мысалы бульба алдыңғы жағы, белсызықтан төмен алдыңғы жағының перпендикулярынан ары шығыңқы болса осы Қағиданың 143-тармағының 1) тармақшасында айтылған арақашықтық шығыңқы ұзындықтың ортасындағы нүктеден немесе алдыңғы жақ перпендикулярынан алдыңғы жағына кеме ұзындығының 1,5%-ына тең қашықтықта, не болмаса алдыңғы жағының перпендикулярынан алдыңғы жаққа 3 м қашықтығында (өлшемдердің қайсысы ең төмен нәтиже көрсетуіне байланысты) өлшенеді;

      3) аралықтың осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көрсетілген шегінде кертпештері мен шығыңқы жерлері (рецестер) болуы мүмкін;

      4) егер ұзын тымсық қондырмасы болса, таран аралығы су үсті борты палубасының тікелей үстінде орналасқан теңіз әсерін өткізбейтін палубаға дейін жалғасуы қажет. Осы тармақтың 5) тармақшасында орын алғандарды қоспағанда және кертпеш құраған палуба бөлігі теңіз әсерін өткізбейтіндей сенімді болса осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көрсетілген шегінде орнатылған жағдайда тар(н аралығының жалғасы су үсті борты палубасынан төменде орналасқан аралықпен сәйкес келмеуі мүмкін;

      5) егер алдыңғы жақта есіктер бар болып, ал көлбеу жүк аппарелі су үсті борты палубасының үстінен шығып тұрған таран аралығы жалғасының бір бөлігін құраса, су үсті борты палубасының үстінен 2,3 м биікте орналасқан аппарель бөлігі осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көрсетілген шектен тыс алдыңғы жаққа шығыңқы бола алады. Аппарель барлық ұзындығы бойымен теңіз әсерін өткізбейтін болуы қажет;

      6) су үсті борты палубасының үстінен шығып тұрған таран аралығының жалғасындағы тесіктер саны конструкциямен және кемені қалыпты пайдаланумен үйлесімді етіліп мейлінше қысқартылады;

      7) машина бөлмесін жүк және жолаушылар бөлмелерінен алдыңғы жаққа және артқы жаққа қарай бөліп тұратын аралықтар орнатылуы және су үсті борты палубасына дейін су өткізбейтін болады;

      8) дейдвуд құбырлары су өтпейтін кішкентай бөлмеде (бөлмелерде) болады. Дейдвуд құбырлары зақымданған жағдайда кеменің ішіне су кіру қаупін мейлінше қысқарту мақсатында басқа да шаралар қабылдауға болады.

      Ескерту: 1 "кеме ұзындығы – бөлімдерге бөлудің ең жоғарғы жүк белсызығы деңгейінде кеменің шеткі нүктелерінен перпендикулярлар арасында өлшенген ұзындық" осы тармақтың мақсаты үшін. "бөлімдерге бөлудің ең жоғарғы жүк белсызығы" анықтамасы осы Қағиданың 113-тарауында көзделген.

      Осы тармақтың "су үсті бортының палубасы", "кеме ұзындығы" және "тұмсықтық перпендикуляр" анықтамаларының мақсаты үшін Жүк маркасы туралы қағидада көзделген.

      144. Жолаушы кемелерінде екі қабатты түп мынадай талаптарға жауап беруі қажет:

      1) екі қабатты түп тәжірибе жүзінде қаншалықты мүмкін және кеменің қалыпты пайдаланылуымен қаншалықты үйлесімді болуына қарай форпик аралығынан ахтерпик аралығына дейінгі аралық бойында орналасады.

      Ұзындығы 50 м-ден 61 м-ге дейінгі кемелерде екі қабатты түп ең аз дегенде машина бөлмесінен форпик аралығына немесе соған жақын жерге дейін орналасады.

      Ұзындығы 61 м-ден 76 м-ге дейінгі кемелерде екі қабатты түп ең аз дегенде машина бөлмесінен тыс және форпик аралығы мен ахтерпик аралығына дейін немесе соларға жақын жерге дейін жеткізіледі.

      Ұзындығы 76 м және одан да жоғары кемелерде екі қабатты түп кеме ұзындығы ортасының екі жағында орналасуы тиіс және форпик аралығы мен ахтерпик аралығына дейін немесе соларға жақын жерге дейін жеткізіледі;

      2) егер екі қабатты түп қондыру талап етілсе, оның биіктігі осы Қағиданың 386-тармағының талаптарына сәйкес келеді, ал екінші түптің төсемі кеменің түбі скула бұрылысына дейін қорғалатындай болып, борттан бортқа дейін төселеді. Кеме түбінің мұндай қорғанысы егер скуламен қапталған шеткі түпаралық жапырақшаның сыртқы жиегінің қиылысу сызығы осы Қағиданың 10-қосымшасында көрсетілгендей мидельмен өлшенген А нүктесінен өтетін көлденең жазықтықтан төмен еш жерде орналаспайды;

      3) екі қабатты түпте орналасқан және трюмдер мен құрғатуға арналған кішкентай құдықтар қажетті тереңдіктен аспауы қажет. Барлық жағдайларда құдық тереңдігі 460 мм диаметральды жазықтығында екі қабатты түп биіктігінен аспайды және құдық осы тармақтың 2) тармақшасында айтылған көлденең жазықтықтан төмен түспейді. Кеме түбінің қаптамасына дейін жететін құдық ескектік білік туннелінің артқы жақ соңында ғана рұқсат етіледі. Басқа құдықтар (мысалы басты қозғалтқыштың астындағы жағар майға арналған), егер оларды құру осы тармаққа сәйкес орналасқан екі қабатты түптің қамтамасыз еткеніндей қорғаныс қамтамасыз ететін жағдайда ғана рұқсат етіледі;

      4) екі қабатты түпті кеме түбі немесе борты зақымданған жағдайда кеменің қауіпсіздігі төмендемейтіндей шартпен тек қана сұйық заттарды тасу үшін қолданылатын кішкентай көлемдегі су өткізбейтін бөлімдер ауданында құрмауға болады.

      145. Сұйық зат тасымайтын жүк кемелерінде екі қабатты түп мынадай талаптарға жауап беруі қажет:

      1) тәжірибе жүзінде қаншалықты мүмкін және кеменің қалыпты пайдаланылуымен қаншалықты үйлесімді болуына қарай екі қабатты түп таран аралығынан ахтерпик аралығына дейінгі аралық бойда құрылады;

      2) екі қабатты түптің биіктігі осы Қағиданың 358-тармағының талаптарына жауап беруі тиіс, ал екінші түптің төсемі кеменің түбі скула бұрылысына дейін қорғалатындай болып, борттан бортқа дейін төселеді;

      3) екі қабатты түпте орналасқан және трюмдерді құрғатуға арналған кішкентай құдықтар қажетті тереңдіктен аспауы керек. Кеме түбінің қаптамасына дейін жететін құдық ескектік білік туннелінің артқы жақ соңында ғана рұқсат етіледі. Басқа құдықтар, егер оларды құру осы тармаққа сәйкес орналасқан екі қабатты түптің қамтамасыз еткеніндей қорғаныс қамтамасыз ететін жағдайда ғана рұқсат етіледі;

      4) екі қабатты түпті кеме түбі зақымданған жағдайда кеменің қауіпсіздігі төмендемейтіндей шартпен тек қана сұйық заттарды тасу үшін қолданылатын кішкентай көлемдегі су өткізбейтін бөлімдер ауданында құрмауға болады.

      146. Фальшборттағы дауыл портиктері өкілетті органмен бекітілген Теңіз кемелерінің жүк маркасы туралы Қағиданың 125-135-тармақтарының талаптарына сәйкес орналастырылады.

      Дауыл портиктерінің төменгі жиектері шамасы палубаға жақын орналасуы қажет, алайда бұл ретте ширстрекке тимеуі керек.

      Ереже бойынша ұзындығы 65 м және одан да жоғары кемелерде дауыл портиктерінің орнына фальшборт пен ширстректің жиегі арасында тұтас ойық қарастырылуы тиіс.

      147.Су өткізбейтін палубалардың, жолаушы және жүк кемелеріндегі шахталардың конструкциясы мынадай талаптарға жауап беруі керек:

      1) су өткізбейтін палубалар, шахталар, туннельдер, қорап тәрізді кильдер және желдету каналдары сол деңгейдегі су өткізбейтін аралықтар тәрізді берік болулары қажет. Су өткізбейтін желдету каналдары мен шахталар жолаушы кемелерінде ең аз дегенде аралықтар палубасына дейін және жүк кемелерінде су үсті борты палубасына дейін жеткізілуі тиіс;

      2) егер қондырма арқылы өтетін желдету шахтасы аралықтар палубасын кесіп өтетін болса, онда шахта су басудың аралық сатыларында орын алатын қисаюдың ең жоғарғы бұрышын есепке алғанда палубаның ішінде болуы мүмкін судың қысымынадай төтеп бере алуы тиіс;

      3) егер аралықтар палубасын кесіп өтетін шахта немесе оның бір бөлігі басты палубада болса, онда шахта көлік құралдары орналасатын палубада пайда болған судың қозғалуынан туындайтын тербеліс жағдайында динамикалық қысымға төтеп беруі қажет.

9-тарау. Материалдар

      Ескерту. 9-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Корпус конструкцияларына арналған болат

      148. Корпус конструкциялары элементтерін дайындау үшін кеме құрылысына арналған ReH =235 МПа аққыштығы шегімен А, В, D және Е санаттарындағы қалыпты беріктіктегі болат, сонымен бірге ReH = 315 МПа аққыштығы шегімен А32, D32, Е32 және F32, ReH = 355 МПа аққыштығы шегімен А36, D36, Е36 және F36, ReH = 390 МПа аққыштығы шегімен А40, D40, Е40 және F40 санаттарындағы АН, DH, ЕН және FH көтеріңкі беріктігіндегі болат қолдану қарастырылады.

      МПа және одан да жоғары аққыштық шегімен D, E, F санаттарындағы жоғары беріктіктегі болат пайдалану әрқашан Кеме қатынасы тіркелімімен арнайы қарастыру нысаны болып табылады.

      149. Егер конструкция элементінің қалыңдығы бағытында жоғары жергілікті кернеулер әрекет етсе, қабатты ажырауды болдырмау жөнінде конструкциялық шаралар қабылданбаған жағдайда конструкциялық элемент қалыңдығы 18 мм-ден асатын болса, онда ол зет-болаттан дайындалуы тиіс.

      150. Жалатылған болат қолданылатын жағдайда негізгі қабаттың механикалық құрамдары осы Қағиданың 151-тармағымен баяндалған болат санаты үшін талап етілгендерден төмен болмауы керек.

      Негізгі қабат ретінде осы Қағиданың 604-тармағына сәйкес кеме құрылысына арналған болат қолданылады.

2-параграф. Корпустық конструкцияларға арналған болат таңдау

      151. Корпус конструкциясы элементері, оның ішінде төменгі температураның ұзақ әсеріне ұшыраған элементер үшін болат таңдау осы Қағиданың 11, 12 және 13-қосымшаларына сәйкес Кеме қатынасы тіркелімімен келісілген әдістеме бойынша анықталатын осы элемент үшін іс жүзінде қабылданған қалыңдық пен конструкциялардың есептік температурасына сүйене отырып, байланыстардың әртүрлі топтары үшін жасалады.

      152. Атмосферамен әрдайым немесе кезең-кезеңімен шектесіп отыратын конструкциялардың есептік температурасы ТА қоршаған ауаның ең төменгі есептік температурасы арқылы көрінеді. Басқа қандай да бір нұсқаулар жоқ болған жағдайда ТА ауқымы ретінде суыту шарты бойынша ең қолайсыз акваториялардағы пайдаланудың бес жылдық кезеңімен белгіленген ең төменгі орташа тәуліктік ауа температурасы қабылданады.

      153. Кез келген жағдайда ТА ауқымы:

      1) Icebreaker9, Icebreaker8, Icebreaker7 санаттарындағы мұзжарғыштар үшін - 400С-тан (солтүстік өзендерінің сағаларына кірудегі пайдалануда ТА ауқымы 50 см-ден аспауы тиіс);

      2) Icebreaker6 санатындағы мұзжарғыштар үшін - 300С-тан;

      3) Ice3, Ice2 санаттарындағы мұзда жүзуге арналған кемелер үшін - 100С-тан;

      4) Ice1 санатындағы мұзда жүзуге арналған, сонымен бірге мұзда жүзуге арналмаған кемелер үшін 00С-тан жоғары болмауы керек.

      154. Осы Қағиданың 14-қосымшасында келтірілген ұсынымдарға сәйкес көрсетілген жолмен белгіленген ТА ауқымынадай сүйене отырып, конструкциялардың есептік температурасының шамамен анықтамасы рұқсат етіледі.

      155. 65/

ауқымынан асатын тынық судағы (

sw) июші бүгуші сәттен жоғарғы палуба мен борттың бойлық байланыстарындағы созылулардың есептік кернеулері кезіндегі байланыстардың есептік температурасын

Тр = -10(

sw / 65 – 1)оС ауқымынадай түзетуге болады.

      156. Суытылатын жайлардың ішінде орналасқан конструкциялардың есептік температурасы суытылатын жайлардың температурасына тең қабылданады.

      Суытылатын жайларды шектейтін конструкциялардың есептік температурасы:

      1) суытылатын жай жағынан оқшаулау болмаған жағдайда суытылатын жайдағы температураға;

      2) суытылатын жай жағынан оқшаулау болған, ал басқа жағынан болмаған жағдайда оқшауланбаған жағының жайындағы температураға;

      3) екі жағынан да оқшаулау болған жағдайда көрші жайлардағы орташа температураға тең қабылдануы тиіс.

      157. Корпус конструкцияларының элементері кернеулілік деңгейіне, кернеулердің елеулі шоғырлануына, тораптар дайындау мен істеп шығарудың қиындығына, сонымен бірге олардың жалпы кеме қауіпсіздігі үшін қиратылуының шамаланған салдарларына байланысты осы Қағиданың 15-қосымшасына сәйкес үш байланыстар тобына бөлінеді.

      Болат санаты корпус элементінің қалыңдығына байланысты осы Қағиданың 17-қосымшасына сәйкес анықталады.

      158. Осы Қағиданың 15-қосымшасында айтылмаған корпустық конструкциялар элементерінің Қағиданың осы бөлігімен регламенттелетін өлшемдерін I топқа жатқызған жөн.

      159. Динамикалық салмаққа ұшыраған (атап айтқанда кемелерді теңізде арқандап байлаған жағдайда) немесе күрделі кернеуленген күй жағдайында болған кернеулердің шоғырлануының жоғары деңгейіндегі конструкциялар үшін D немесе Е санатындағы болат қолдану талап етуге болады. А санатындағы болат рұқсат етілмейді.

      160. Кеменің ортаңғы бөлігінде III байланыстар топтары белдеулерінің немесе Е немесе ЕН санатындағы болаттан орындалған белдеулердің ені 800 + 5L-ден кем болмауы, бірақ 1800 мм-ден аспауы мүмкін.

      161. Ұзындығы 40 м-ден кем кемелер үшін кеменің бүкіл ұзындығы бойына осы Қағиданың 15-қосымшасына сәйкес кеменің ортаңғы бөлігінен тыс ауданына арналған байланыстар топтары үшін белгіленген болат қолдануға болады.

      162. Ахтерштевень, рөлдер және ескектік білік кронштейндерінің жапырақша элементтерін П байланыстар тобына жатқызу керек. Тіреулермен нығайту әрекеті ауданындағы, яғни, жартылай аспалы рөлдің төменгі тіреуі ауданы немесе аспалы рөлдің жоғарғы бөлігі ауданындағы рөлдер конструкциясының жапырақша элементтерін III байланыстар тобына жатқызылады.

3-параграф. Алюминий қорытпалары және коррозияға төзімді жабындар

      163. Қағиданың осы бөлігімен алюминий қорытпаларын қолдану қарастырылады:

      12 < L

40 м жағдайында — корпустар, қондырмалар және рубкалар үшін;

      L > 40 м жағдайында — қондырмалар және рубкалар үшін.

      164. Балластты танктер мен цистерналардың ішкі беттерінің өндіруші ұсынымдарына сәйкес орындалған эпоксидті немесе соған баламалы коррозияға төзімді жабыны болуы қажет. Ең дұрысы жабын ашық түсті болғаны жөн. Жалпы сыйымдылығы 500 және одан да жоғары кемелер үшін аталған жабын Қорғаныс жабындарының сапа стандартына (ХТҰ-ның MSC.215(82) және MSC.216(82) қарарына қараңыз) сәйкес орындалады. Қажет болған жағдайларда жабындарға қосымша коррозияға төзімді анодты қорғаныс қолдануға болады.

10-тарау. Есептік жүктемелер

      Ескерту. 10-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер

      165. Осы тарауда кеме корпусына теңіздің әсері мен тербеліс барысында кеменің жылдамдығын үдетуіне қатысты есептік салмақтар, сонымен бірге құрғақ және сұйық жүктердің әсеріне қатысты салмақтарды анықтау үшін негізгі формулалар келтірілген.

      166. Толқын соққыларынан кеме түбінің алдыңғы жақ бөлігіне түсетін салмақтар және доңғалақты техникалар, ауыр салмақтағылардың әсерінен борттардың бүлінуі және апаттық салмақтар тиісті конструкцияларға қатысты тарауларда келтіріледі.

      167. Есептік салмақтың мәні мен қосымша нүктелерін анықтау ережесі нақты бір конструкцияларға қатысты тарауларда келтіріледі. Мұндай нұсқаулар болмаған жағдайда салмақ пластинаның төменгі жиегінде, арқалықтың есептік аралығының ортасында немесе бөлінген қысымды қабылдайтын ауданның ортасында қабылданады.

      168. Кеме корпусы теңіз тарапынан қабылдайтын есептік салмақтар мен үдетулердің негізгі параметрлері кеме ұзындығына байланысты анықталатын ст толқындық коэффицент болып табылады:

      L

90 м жағдайында cw = 0,0856L,

      90 < L < 300 м жағдайында cw = 10,75 –

,

      300

L

350 м жағдайында cw = 10,75. (5)

      169. Жүзу ауданы шектеулі кемелер үшін cw толқындық коэффицент осы Қағиданың 18-қосымшасы бойынша анықталатын цr редукциялық коэффицентке көбейтіледі.

2-параграф. Кеме корпусына теңіз тарапынан әсер ететін сыртқы салмақтар

      170. Кеме корпусына теңіз тарапынан әсер ететін, кПа, р есептік қысым мынадай формулалар бойынша анықталады:

      жазғы жүк белсызығынан төмен орналасқан салмақтарды жұмсау нүктелері үшін

      р = рst + рw, (6)

      жазғы жүк белсызығынан жоғары орналасқан салмақтарды жұмсау нүктелері үшін

      р = рw , (7)

      мұнда рstрst = 10zi формуласы бойынша анықталатын, кПа, статикалық қысым;

      zi — салмақ жұмсау нүктелерінің жазғы жүк белсызығынан кейін қалуы, м;

      pw — осы Қағиданың 211-тармағы.

      171. pw толқын профиліне қатысты корпустың орын ауыстыруына сүйенетін есептік қысым мынадай формулалармен анықталады:

      жазғы жүк белсызығынан төмен орналасқан салмақтарды жұмсау нүктелері үшін

      рw = р- 1,5 сwzi/d , (8)

      жазғы жүк белсызығынан жоғары орналасқан салмақтарды жұмсау нүктелері үшін

      рw = р- 7,5 ахzi , (9)

      мұнда р= 5сw

v

х;

      cw — осы Қағиданың 208 және 209-тармақтары;


v = 0,8v0(L/103 + 0,4)/

+ 1,5;

      ах = kx(1 - 2x1/L)

0,267;

      kx — мидельден алдыңғы жаққа және артқы жаққа көлденең қималар үшін 0,8 және 0,5-ке тең коэффициент;

      х1 — қарастырылып отырған көлденең қиманың жақын (алдыңғы жақ немесе артқы жақ перпендикуляры) перпендикулярдан кейін қалуы, м;

      zi — осы Қағиданың 210-тармағы.

      Кез келген жағдайда ах, ах туындысы 0,6-дан төмен қабылданбайды.

      Кеменің көлденең қимасы бойына рw салмақты тарату осы Қағиданың 19-қосымшасында көрсетілген.

3-параграф. Тербеліс барысында кеменің жылдамдығын үдетуі

      172. Толқындау барысында кеме тербелісі жағдайындағы а есептік жылдамдық үдеуі, м/с2, мынадай формула бойынша анықталады


=

, (10)

      мұнда

с — тиісті бағытқа кеме ауырлығы орталығының жылдамдығын үдету кескіні;

к,

б — кильдік және борттық тербелістерден тиісті бағытқа қарастырылып отырған нүктеде жылдамдық үдету кескіні.

      Қарастырылып отырған нүкте үшін тік (z индексі), көлденең-көлденең (у индексі) және көлденең-бойлық (х индексі) бағыттарға жылдамдық үдету кескіні мынадай формулалар бойынша анықталады:


сх = 0,l(100/L)1/3g

r;

су = 0,2(100/L)1/3g

r;

cz = 0,2(100/L)1/3g

r;

кх = (2П/Тк)2

z0;

ку = 0 (11)

кz = (2П/Тк)2

х0;

бх = 0

бy = (2П/Тб)2Өz0;

бz = (2П/Тб)2Өу0;

      мұнда

r — осы Қағиданың 18-қосымшасы, (

r = 1 — жүзу ауданы шектелмеген кемелер үшін);

      Тк және Тб — мынадай формулалар бойынша анықталатын кильдік және борттық кезеңдер, с:

      Тк =

;

      Тб = сВ/

, (12)

      мұнда с — үлгісі жағынан жақын кеменің деректері бойынша сандық коэффициент. Алғашқы жақындауда с = 0,8;

      h — пайдаланудың ең қолайлы шарттары үшін метацентрикалық биіктік; егер бұдан да дәлірек деректер болмаса, жүк толы кеме үшін h "0,07В.

      Тб балластындағы сұйық зат таситын кеме үшін алғашқы жақындауда Тб "3

формуласы бойынша анықтауға болады;

— мынадай формула бойынша анықталатын дифференттің есептік бұрышы, рад:

=

, (14)

– осы Қағиданың 28-қосымшасы (

= 1 — жүзу ауданы шектелмеген кемелер үшін).

      Ө – мынадай формула бойынша анықталатын қисаюдың есептік бұрышы, рад:

      Ө =

r

; (15)

      х0 — қарастырылып отырған нүктенің, м, кеме ауырлығы орталығынан өтетін көлденең жазықтықтан кейін қалуы;

      у0, z0 — қарастырылып отырған нүктенің, м, диаметральды жазықтықтан және тиісінше кеме ауырлығы орталығынан өтетін көлденең жазықтықтан кейін қалуы.

      L

40 м жағдайында осы Қағиданың (13) және (14) формулаларында L = 40 м қабылданады.

      173. Барлық тербеліс түрлерінен az тік бағыттағы жиынтық жылдамдық үдеуі, м/с2, мынадай формула бойынша анықталады:


z =

, (16)

      мұнда ka = 1,6(1 – 2,5 х1/L)

0 кеменің алдыңғы жақ бөлігінде,

      kа = 0,5(1 — 3,33x1/L)

0 кеменің артқы жақ бөлігінде;

      х1 – осы Қағиданың 171-тармағы.

      L < 80 м жағдайында осы Қағиданың (16) формуласында L = 80 м қабылданады.

4 -параграф. Тасылатын жүк, отын және балласттан түсетін салмақтар

      174. Жүк палубаларын, платформаларын, екі қабатты түпті жабуға даналық жүктен рг есептік қысым, кПа, инерция күшін есепке алғанда мынадай формула бойынша анықталады:

      рг = h

гg(1 + az/g), (17)

      мұнда h — жүк қалаудың есептік биіктігі, м;


г — жүк тығыздығы, т/м3;

      az — осы Қағиданың 204-тармағына сәйкес, бірақ 20 кПА-дан кем емес тік бағыттағы есептік жылдамдық үдеуі.

      175. Сұйық зат таситын кемелерде сұйық жүктер мен балласт тасуға арналған бөлімдерді, құрғақ жүк кемелерінің балласттық цистерналарын, сонымен бірге балласт пен отынға арналған цистерналарды шектейтін конструкцияларға есептік қысым олардың өлшемдері, толтыру деңгейі және әуе құбырының биіктігіне байланысты анықталады. Тиімді аралық ретінде өткізбейтін аралықтар да, сонымен бірге ойықтарының жалпы ауданы аралық ауданының 10%-нан аспайтын кері қайтару аралықтары да саналады.

      176. Толықтай толған бөлімдердің конструкцияларына рг есептік қысым, кПа, мынадай формулалар бойынша анықталады:

      рг =

гg(l + az/g)zi, (18)

      рг =

гg(zi + bӨ), (19)

      рг =

гg (zi + l

), (20)

      рг = 0,75

гg(zi +

z), (21)

      рг =

гgzi + рк, (22)

      мұнда

г — қайсысы қолданылғанына байланысты жүк, балласт немесе отынның тығыздығы, т/м3;

      az — осы Қағиданың 172-тармағына сәйкес тік бағыттағы есептік жылдамдық үдеуі;

      zi — қарастырылып отырған байланыстың диаметральды жазықтықта өлшенген, м, палуба (цистерна төбесінен) деңгейінен кейін қалуы;

      Ө және

— осы Қағиданың (13) және (14) формулалары;

z — палуба (цистерна төбесіндегі) үстіндегі әуе құбырының биіктігі, м, бірақ құрғақ жүк кемелерінің балласттық цистерналары және тұщы су цистерналары үшін 1,5 м-ден кем емес, сұйық зат таситын кемелердің танктері және отын мен май цистерналары үшін 2,5 м;

z мәнінің ең төменгі шектеулері сыйымдылығы 3 м3–тан кем кішкентай кеңейткіш және май цистерналары үшін қойылмайды;

      рк — сақтандырғыш клапан (егер орнатылған болса) реттелген қысым, кПа, бірақ құрғақ жүк кемелерінің балласттық цистерналары және тұщы су цистерналары үшін 1,5 кПа-дан кем емес, сұйық зат таситын кемелердің танктері және отын мен май цистерналары үшін 2,5 кПа; рк мәнінің ең төменгі шектеулері сыйымдылығы 3 м3–тан кем кішкентай кеңейткіш және май цистерналары үшін қойылмайды;

      l және b — бөлімнің биіктігі ортасында өлшенген ұзындығы мен ені, м; егер l және/немесе b ауқымы бөлім биіктігі бойынша секірмелі түрде өзгеретін болса, l және/немесе b өлшемі l және/немесе b болмашы ғана өзгеретін бөлімнің әр бөлігі биіктігінің ортасында жүргізіледі; осы Қағиданың (19) және (20) формулаларына сәйкес l және b әр өлшенген мәні үшін (қайсысы үлкен болғанына қарай) пайдаланылады.

      177. Бөлім ұзындығы l

0,13, және де бөлім ені b

0,6В жағдайында пайдалану шарттары бойынша бөлімді ішінара толтыру қарастырылса, төменде көрсетілген конструкциялар үшін есептік қысым, кПа:

      бөлім төбесін және бортты немесе бойлық аралықтарды қима сызығынан 0,25b учаскелеріндегі борт, бойлық аралықтар және оларға қабысатын бөлім төбесі үшін

      рг =

г(5 – В/100)b; (23)

      бөлім төбесін және көлденең аралықтарды қима сызығынан 0,25l учаскелеріндегі көлденең аралықтар және оларға қабысатын бөлім төбесі үшін

      рг =

г(4 – L/100)l (24)

      формулаларындағыдан төмен болмауы керек, бұл ретте l және b сұйықтықтың бос беті деңгейінде өлшенеді.

      l > 0,13L, және/немесе b > 0,6В орын алған бөлімдер үшін ішінара толтырылған жағдайда есептік қысым Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданған арнайы әдістеме бойынша анықталады.

      178. Тиелетін жүкке арналған трюмді шектейтін конструкцияларға рг есептік қысым, кПа, мынадай формула бойынша анықталады:

      рг =

гgkг(1 + аz/g)zi, (25)

      мұнда

г — осы Қағиданың 174-тармағы;

      kг = sin2

tg2(45о -

в.т./2)+cos2

,

      немесе

      kг = cos

,

      (қайсысы үлкен болғанына қарай);


— негізгі жазықтыққа қабырғаның көлбеу бұрышы, градуспен;

в.т. — тиелетін жүктің ішкі үйкеліс бұрышы, градуспен;

      az — осы Қағиданың 172-тармағына сәйкес тік бағыттағы есептік жылдамдық үдеуі;

      zi — жүктің бос беті деңгейінен салмақ жұмсау нүктесінің тігінен кейін қалуы, м,

      бірақ 20 кПа-дан кем емес.

      Екінші түпке қысым kг = 1 жағдайындағы осы Қағиданың (25) формуласы бойынша анықталады.

      179. Көлденең жазықтықтағы конструкцияларға әсер ететін даналық жүктен келетін есептік қысым инерция күшін есепке ала отырып анықталады. Осы Қағиданың (10) формуласында горизантальды-көлденең бағытта жылдамдық үдету

      ау =

, (26)

      формуласы бойынша, ал көлденең -бойлық бағытта

      ах =

(27)

      формуласы бойынша анықталады,

      мұнда и, ш — осы Қағиданың (13) және (14) формулалары.

11-тарау. Бойлық беріктік

      Ескерту. 11-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Негізгі ережелер, анықтамалар және белгілер

      180. Осы тараудың талаптары осы Қағиданың 126-тармағында көрсетілген негізгі өлшемдердің ара қатынасы шектелмеген жүзу ауданындағы ұзындығы 65 м және одан артық R1 және R2 және шектелген жүзу аудандарындағы ұзындығы 60 м және одан артық R2-RSN, R3-RSN және R3 кемелерге қолданылады.

      Палубасы кең ашылатын кемелер және техникалық флот кемелері осы бөліктің 40 және 45-тарауының талаптарына қосымша жауап беруі қажет.

      181. Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауына:

      1) негізгі өлшемдерінің ара қатынасы

      L/B

5;

      B/D

2,5 (шектелген жүзе аудандарындағы R2, R2-RSN, R3-RSN және R3 кемелер үшін B/D қатынасы осы Қағиданың 6-қосымшасына сәйкес анықталады);

      2) жалпы толықтық коэффициенті сb, < 0,6;

      3)

жылдамдықтан асып түсетін

0 өзгеше жылдамдық, мынадай формула бойынша анықталады

      х = k

, (28)

      мұнда k = 2,2 кезінде L

100 м;

      k = 2,2 – 0,25(L – 100)/100 кезінде L >100 болуы тиіс кемелер жатады.

      Жоғары температура кезінде жүктерді тасымалдайтын және ерекше конструкциядағы және/немесе тағайындаудағы кемелер арнайы қарауға жатады.

      182. Кеменің бойлық беріктігін анықтайтын есептік жүктемелер тынық судағы июші сәттер және кесіп өтетін күштер, толқын июші сәттер және кесуші күштерді, бұдан басқа борты қираған кемелер үшін – толқын соққысынан борттың қирауынан туындайтын июші сәттер енгізіледі.

      Есептік толқынды және соққылы жүктемелер жүзу ауданы мен толқын режимін ұзақ мерзімді тарату, толқын көтерген шайқалыс есебінен мақұлданған әдістеме бойынша Қағидада келтірілген формулалар бойынша анықталуы мүмкін.

      183. Кесіп өтетін күштер төменге қарай бағытталған күштер оң деп саналады, ал жоғары көтерілген күштер – теріс деп саналады. Корпустың иілісін тудыратын июші сәттер оң деп саналады, корпустың майысқан жерін тудыратын – теріс сәттер деп саналады.

      Тынық судағы июші сәттер және кесіп өтетін күштерді анықтау үшін көлденең жүктемелерді интегралдау кеменің ұзындығымен артқы жағынан алдыңғы жақ бағытына қарай жүргізіледі, бұл ретте төменге қарай бағытталған көлденең жүктемелер оң деп саналады.

      Июші сәттер және кесіп өтетін күштер үшін белгілер ережесі осы Қағиданың 20-қосымшасында көрсетілген.

      184. Осы тарауда мынадай белгілер қабылданған:

      L1 — қарастырылатын бөліктің ұзындығы, м;

      В1 — қарастырылатын бөліктің ені, м;

      АF — жоғары палубаның (бак палубасын қоса алғанда) көлденең проекциясының ауданы мен алдыңғы жақ перпендикулярынан 0,2L дейінгі учаскеде жазғы жүк ватер сызығы арасындағы айырма, м2;

      zF — алдыңғы жақ перпендикулярда өлшенген жоғарғы палуба (бак палубасы есебінен) және жазғы жүк ватер сызығы арасындағы тік бойынша ара қашықтық, м;

      I — көлденең оське салыстырмалы корпустың қарастырылатын көлденең қимасы инерциясының нақты сәті, см4;

      S — бейтарап оське салыстырмалы қабырғаның қалыңдығы үшін анықталатын деңгейден жоғары немесе төмен жатқан қарастырылатын көлденең қима бөлімінің нақты статикалық сәті, см3;

      х — алдыңғы жақ перпендикулярынан корпустың қарастырылатын көлденең қимасының қашық тұруы, м.

2-параграф. Тынық судағы июші сәттер және кесіп өтетін күштер

      185. Тынық судағы июші сәттер және кесіп өтетін күштер кеменің ұзындығы бойынша салмақ жүктемесін таратудың барлық мүмкін пайдалану жағдайы үшін, толық жүкпен, балласта, рейстің басында және соңында кеменің тиелу жағдайын қоса алғанда есептеледі.

      Сонымен қатар рейс барысында кеме қоры (отын, су, май) цистерналарының және немесе әрбір танктің ішіндегілерді тұтыну кезінде тынық судағы июші сәттер және кесіп өтетін күштер, егер жоғарыда көрсетілген күштер рейстің басында немесе соңында артық күш жұмсайтын болса, есептеледі. Теңіздегі кемені балласттау және балласттау емес жағдайға да қатысты. Бұл ретте балласт цистерналарын жартылай толтыру, шың цистерналары да қарауға жатпайды, тек мынадай жағдайдан басқа кезде:

      1) балласт цистерналарын бос тұрған күйден толық толтыруға дейінгі барлық деңгейде есептелген тынық судағы июші сәттер және кесіп өтетін күштер ең үлкен есептік мәндерден асып кетпейді;

      2) итергіш кемелер үшін әрбір жүк трюмін су басқан кезде осы Қағиданың 31-тарауы 5-параграфына сәйкес балласт цистерналарын бос тұрған күйден толық толтыруға дейінгі барлық аралық жағдайлар қарастырылған.

      Негізінен, кеме корпусы жиынтығының конструкциялық элементтерін анықтау кезінде тиеудің мынадай нұсқалары қарастырылады:

      1) құрғақ жүк тасымалдайтын кемелер үшін, палубасы кең ашылатын кемелер үшін, сүйретуші кемелер үшін, рефрижераторлы кемелер үшін, итергіш кемелер және кентасығыштар үшін:

      ең үлкен шөгу кезіндегі біркелкі тиеу;

      балласт жағдайы;

      арнайы жағдайлар: барынша аз шөгу кезінде контейнермен немесе жеңіл жүкпен тиеу, бос трюмдер немесе біркелкі емес тиеу, палубалы жүктің болуы (неге қатысты);

      егер қарастырылса, қысқа рейстер үшін арнайы тиеу;

      тиеу мен түсіру процесінде уақытша тиеу жағдайы;

      докта кеменің тоқтауы кезіндегі тиеудің жағдайы;

      2) итергіш кемелер үшін:

      біркелкі тиеу (құрғақ бөліктерден және таза балласт танктері);

      рейстің басында және соңында жартылай тиеу және балласт жағдайы;

      біркелкі емес тиеудің қарастырылған нұсқалары;

      танктерді жуу процесінде немесе осыған ұқсас операцияларда пайда болған балласт жағдайынан маңызды ерекшеленетін рейстің ортасындаы тиеу жағдайы;

      жүкті қабылдау /шайқау кезінде пайда болатын уақытша тиеу жағдайы;

      докта кеменің тоқтауы кезіндегі тиеудің жағдайы;

      3) аралас кемелер үшін:

      құрғақ жүк тасымалдайтын және итергіш кемелер үшін тиеу жағдайы;

      4) форпик, ахтерпик және/немесе басқа балласт цистерналары рейстің басында, аяғында немесе ортасында жартылай толтырылған болса, тиеудің балласт жағдайы жобадағы тиеу жағдайы ретінде қарастырылмауы тиіс. Цистернаны кез келген жартылай толтыру беріктіктің мүмкін шектерінің асып кетуіне әкелмейтін жағдай айрықша болып саналады. Осы тармақтың "кез келген жартылай толтыру" ұғымы бос цистерна, тағайындалған деңгей бойынша толтырылған цистерна және толық цистерна сәйкес келетін тиеу жағдайын білдіреді.

      Егер жартылай толтырылған цистерналар жағдайы біршама болса, онда бос, толық және жартылай толтырылған цистерналардан тұратын барлық комбинациялар қарастырылады.

      Жүк аймағында үлкен борт балласт танктері бар кентасығыштар үшін, егер осы балласт танктердің бір немесе екі жұбы бос немесе толық болса төменде көрсетілген мәндердің бірінен асып кететін дифферентке әкелуі мүмкін, кемені отырғызу осы кез келген дифферент мәндерінен асып кетпеуі үшін борт танктерінің бір немесе екі жұбын толтырудың ең үлкен, ең аз және тағайындалған жартылай деңгейіне сәйкестігін көрсету жеткілікті. Барлық қалған балласт борт танктерін толтыру деңгейі бос және толық цистерналар арасында қарастырылуы тиіс. Жоғарыда көрсетілген дифферент мәндері мынадай:

      кеменің артқы жағына кеме ұзындығының 3 %-ы;

      кеменің алдыңғы жағына қарай кеме ұзындығының 1,5 %;

      кез келген дифферент, сол кезде винт осін тереңдету оның диаметрінің 25 % құрайды.

      Борт балласт танктерінің бір немесе екі жұбын жоғарыда аталған толтырудың ең үлкен және ең аз деңгейі тиеу жөніндегі нұсқаулыққа енгізіледі.

      Кемеге жүк тиеу кезінде осы тармақтың талаптары тек төбесі бар цистерналарға тарайды және теңізде балласты айырбастау біріздікті айырбастау әдісімен таралмайды.

      186. Кеменің ұзындығы бойынша кез келген қима үшін тынық судағы кемені тиеудің нақты мүмкін жағдайларын пайдалануды қарастыру нәтижесінде мыналар анықталады:

      кеменің иілісі мен бұрылысы кезінде июші сәттің ең үлкен абсолютті мәндері Ms;

      кесіп өтетін күштердің ең үлкен абсолютті мәндері Nsw.

      Msw және Nsw шамалары аталған қима үшін әрі қарай есептік ретінде қабылданады.

      187. Бойлық қоршаулары жоқ кемелер үшін, олардың біркелкі емес тиеуі кезінде, тиелген және тиелмеген жүк жайлары алмасатын кезде, тынық судағы кесіп өтетін күштердің эпюрасы көлденең қоршаудағы оның ординатасын оның иілісі кезінде осы қоршаулардың түбіндегі бойлық байланыстар реакциясының қосындысына тең шамаға азайту арқылы түзетілуі мүмкін (осы Қағиданың 21-қосымшасы).

      Көлденең қоршаулардың түбіндегі бойлық байланыстар реакциясы осы Қағиданың 653-тармағына сәйкес түптік ара жабынды есептеуден анықталады. Бұл ретте есептеу жүктемесінде осы Қағиданың 171-тармағында көрсетілген толқын жүктемелері және осы Қағиданың 172-тармағында көрсетілген шайқалыс кезінде қисаю бұрышы, дифферент және күшейту ескерілмейді.

      188. Егер тынық судағы июші сәттер белгісінің тұрақты өзгерісіне әкелетін кеменің тиеу жағдайы қарастырылса (толық жүк және балластта, тура және кері рейсте), июші сәттердің ең үлкен тербеліс қимасында (осы Қағиданың 22-қосымшасы) осы Қағиданың 197-тармағына сәйкес оларды есептеу үшін оның құрамдастары анықталады.

3-параграф. Толқынды июші сәттер және кесіп өтетін күштер

      189. Қарастырылатын көлденең қимадағы тік жазықтықта қолданыстағы толқынды июші Mw, кН/м

      кеменің иілісін тудыратын

      Mw = 190сwВL2Cb

•10-3, (29)

      кеменің майысқан жерін тудыратын формула бойынша анықталады

      Mw = -110сwВL2(Cb + 0,7)

•10-3, (30)

      мұнда cw — осы Қағиданың 208-тармағы;


— осы Қағиданың 23 немесе 24-қосымшасы бойынша анықталатын коэффициент;

      Cb — осы Қағиданың 6-тармағының 103) тармақшасына сәйкес анықталады, бірақ 0,6-дан кем емес.

      190. Қарастырылатын көлденең қимадағы толқынды кесіп өтетін күш Nw, кН, мынадай формула бойынша анықталады:

      Оң

      Nw = 30сwВL(Cb + 0,7)

1•10-2 ; (31)

      теріс

      Nw = -30сwВL(Cb + 0,7)

2•10-2 , (32)

      сw — осы Қағиданың 168-тармағы;

      Cb — осы Қағиданың 6-тармағының 103) тармақшасына сәйкес анықталады, бірақ 0,6-дан кем емес;


1 и

2 — осы Қағиданың 25, 26 және 27-қосымшасы бойынша анықталатын коэффициенттер.

      191. Шектеулі жүзу ауданындағы кемелер үшін июші сәттер және кесіп өтетін күштер, осы Қағиданың 189 және 190-тармағына сәйкес есептеледі, осы Қағиданың 28-қосымшасы бойынша анықталатын редукциялық коэффициентіне, сондай-ақ мынадай формулалар бойынша анықталатын ф және v коэффициенттеріне көбейтіледі:

      ф = (1 + спf•10-2); (33)

      v =

, (34)

      мұнда

n =

2(0,5 + 2,5sin

0)

– алдыңғы жақ тірелген жерді кәдімгі қоршау кезінде (бульбасыз);

n =

2(1 +

2)

1 – алдыңғы жақ тірелген жердің бульбалы пішіні кезінде;

– жазғы жүк ватер сызығы толықтығының коэффициенті;

0 – алдыңғы жақ перпендикулярдан 0,4(1 – Сb)L

0,1L ара қашықтықта орналасқан қимадағы жазғы жүк ватер сызығы деңгейінде шпангоут пен тік арасындағы жанама бұрыш,бұрыш;

=

;

      D1 = D + hк ;

      hк – жүк люктарының үздіксіз бойлық комингс биіктігі, м (олар болмаған кезде hк = 0);


= 0,045(

– 0,25)2

.

      Жоғарыда келтірілген талаптар шектеулі жүзу ауданындағы ұзындығы 60 м-ден 150 м-ге дейінгі кемелерге қатысты. Осы талаптарды басқа ұзындықтағы кемелерге қолдану Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

4-параграф. Толқынның борт күйреуіне соғылуы кезіндегі июші сәттер

      192. Толқынның борт күйреуіне соғылуы кезіндегі июші сәттер тек ұзындығы 100м-ден 200 м-ге дейінгі кемелер үшін анықталады, онда АF/LzF

0,1 ара қатыспен орындалады.

      193. Толқынның борт күйреуіне соғылуы кезіндегі июші сәттер кеменің майысқанын тудырады, МF, кН•м, қарастырылатын көлденең қимада мынадай формула бойынша анықталады

      MF = - kFcwBL2(Cb + 0,7)

F10-3, (35)

      мұнда kF = 7(1 + 1,25

0/

)c1c2, бірақ 23-тен артық емес;

      с1 = (L – 100)/30 кезінде 100

L < 130 м;

      с1 = 1 кезінде 130

L < 170;

      с1 = 1 – (L – 170)/30 кезінде 170

L

200 м;

      с2 = 5AF/LzF – 0,5 кезінде 0,l

AF/LzF

0,3;

      с2 = AF/LzF + 0,7 кезінде 0,3 < AF/LzF < 0,4;

      с2 = 1,1 кезінде AF/LzF

0,4;

      cw — осы Қағидандың 208-тармағы;


F — осы Қағиданың 29-қосымшасы немесе осы Қағиданың 30-қосымшасы бойынша анықталатын коэффициент.

      194. Шектелген жүзу ауданындағы кемелер үшін толқынның борт күйреуіне соғылуы кезіндегі июші сәт МF, осы Қағиданың 193-тармағына сәйкес есептеледі, осы Қағиданың 28-қосымшасы бойынша анықталатын

редукциялық коэффициентіне көбеюі тиіс. Шектелген жүзу ауданындағы кемелер үшін R3-RSN және R3 МF = 0.

5-параграф. Корпустың көлденең қимасының кедергі сәті және инерция сәті

      195. Осы талаптар көлденең бейтарап оське салыстырмалы корпустың көлденең қимасының инерция сәті және кедергі сәтін регламенттейді.

      196. Корпустың қарастырылатын көлденең қимасының кедергі сәті (палуба және түбі үшін) W, см3, мынадай формула бойынша анықталатындардан кем болмайды

      W =

, (36)

      мұнда МТ = |Msw + Mw| — есептік июші сәт, кН/м,

      аталған қимадағы Msw және Mw құрамдас сәттердің алгебралық қосындысының ең үлкен абсолютті шамасына тең қимада қарастырылады;

      Msw — осы тараудың 2-параграфы, кН•м;

      Mw — осы тараудың 3-параграфы;


=

, МПа.

      197. Осы Қағиданың 188-тармағында қарастырылған жағдайда осы Қағидандың 196-тармағына сәйкес анықталатын W кедергі сәті мынадай формула бойынша анықталатын m коэффициентіне көбейтіледі

      m = 1 +

, (37)

      мұнда

— ең үлкен тербелу өрісі бар қимада иілетін және майысатын сәттердің абсолютті шамалары, кН•м (осы Қағидандың, 22-қосымшасы), бірақ 1 кем емес.

      198. Кеме қорпусының көлденең қимасында қарастырылатын кедергі сәті W, см3, толқынның борт күйреуіне соғылуы кезіндегі июші сәт осы тараудың 4-параграфына сәйкес мынадай формула бойынша анықталатындардан кем болмайды

      W =

, (38)

      мұнда МТ = |Msw + Mw + МF| — есептік июші сәт, кН•м, аталған қимада Msw, Mw және МF құрамдас сәттердің алгебралық қосындысының ең үлкен абсолютті шамасына тең қимада қарастырылады;

      Msw — қарастырылатын қимадағы ең аз июші сәт немесе тынық судағы ең үлкен майысушы сәт, егер бұл қимада тек июші сәттер ғана болса, кН•м;

      Mw — кеменің майысқанын тудыратын толқынды июші сәт (осы тараудың 3-параграфы);

      МF — осы тараудың 4-параграфы;


— осы Қағиданың 235-тармағы.

      199. Корпус кедергісінің сәті осы Қағиданың 196 – 198-тармағына сәйкес ең үлкен есептік июші сәт үшін анықталады, кеменің ортаңғы бөлігінде тұрақты болып қалады (0,4L шегінде). Алайда, егер ең үлкен есептік июші сәт кеменің ортаңғы бөлігінің шегінен тыс болса, кедергі сәтіңің тұрақтылығына қойылатын талаптар кеменің ұзындығы бойымен қимаға дейін таралады, онда ең үлкен есептік июші сәт әрекет етеді.

      Кедергі сәті кеменің бөлігінен тыс тірелген жерге дейін бірқалыпты азаюы тиіс, сол жерде тұрақты болып сақталады.

      200. Цилиндрлік ендірмесі жоқ, үшкір қоршауы бар кемелер үшін Кеме қатынасы тіркелімінің келісімі бойынша осы Қағиданың 199-тармағынан бас тартуға рұқсат етіледі.

      201. Басқа жағдайда кеменің орталық бөлігіндегі корпустың көлденең қимасының кедергі сәті (палуба және түбі), см3, мынадай формула бойынша анықталатындардан кем болмайды:

      Wmin = cwBL2(Cb + 0,7)

, (39)

      мұнда cw — осы Қағиданың 168-тармағы.

      Шектелген жүзу аймағындағы кемелер үшін кеменің орталық бөлігіндегі корпустың көлденең қимасының ең аз сәті (палуба және түбі үшін), см3, мынадай формулалар бойынша анықталатын Wmin1 немесе Wmin2 шамалардан кем болмайды:

      Wmin1 =

Wmin; (40)

      Wmin2 = 0,95фv

Wmin, (41)

      мұнда

— осы Қағиданың 28-қосымшасы;

      ф—осы Қағиданың (33) формуласы;

      v —осы Қағиданың (34) формуласы.

      202. Осы Қағиданың 201-тармағында талап етілген корпус кедергісінің сәтін қамтамасыз ететін корпустың барлық үздіксіз бойлық элементтерінің өлшемдері кеменің орталық бөлігінде өзгеріссіз шекте сақталуы тиіс. Алайда жеке жағдайда кеменің типіне, корпустың пішініне, тиеудің мүмкін нұсқалары есебінен орталық бөліктің ұшына дейінгі осы байланыстардың өлшемдерін бірқалыпты азайтуға рұқсат етілуі мүмкін, көрсетілген азайту тиеу-түсіру операциялары кезінде шектелмейді.

      203. Корпустың көлденең қимасының инерция сәті I, см4, кеменің орталық бөлігінде мынадай формула бойынша анықталатындардан кем болмауы тиіс

      Imin = 3cwBL3(Сb + 0,7), (42)

      мұнда cw — осы Қағиданың 168-тармағы.

      Шектелген аудан кемелері үшін жүзу /min мынадай формула бойынша анықталатын редукциялық

0 коэффициентке көбейтіледі

0 =

, (43)

      мұнда

— осы Қағиданың 28-қосымшасы;

— осы Қағиданың 133-тармағы;

      (L/D)max — осы Қағиданың 6-қосымшасы бойынша қарастырылатын жүзу ауданы үшін L/D ең үлкен мүмкін мәні.

6-параграф. Борт қаптауының және үздіксіз бойлықты қоршау қаптауының қалыңдығы

      204. Бойлық қоршау болмаған кезде кеменің ұзындығы мен борттың биіктігі бойынша қарастырылатын қимада борт қаптауының қалыңдығы s, мм, мынадай формула бойынша анықталатындардан кем емес тең болады:

      s =

, (44)

      мұнда Nsw — осы Қағиданың 186-тармағы, кН;

      Nw — осы Қағиданың 190 және 191-тармақтары;


= 110/з, МПа.

      205. Екі жазық бойлық қоршау болғанда корпустың қарастырылатын қимасындағы борт қаптауының ss қалыңдығы және бойлық қоршау қаптауының sl қалыңдығы мынадай формула бойынша анықталатындардан кем болмайды:

      ss =

; (45)

      sl =

, (46)

      мұнда Nsw, Nw,ф — осы Қағиданың 204-тармағы;


s = 0,27;

l = 0,23.

      206. Бір немесе одан артық екі үздіксіз жазық бойлық қоршау болғанда, сондай-ақ көлденең гофрлары бар бойлық қоршау кезінде осы байланыстардың және борттың қажетті қалыңдығы Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған әдістеме бойынша есептеу арқылы анықталады.

      Тиісті есептеу екі үздік бойлық қоршау кезінде, егер кеменің ені бойынша жүктемені маңызды қалыпты емес бөлу кезінде мүмкін болса, қажет болуы мүмкін.

7-параграф. Корпустың көлденең қимасы кедергісінің нақты сәтін есептеу

      207. Қорпус қимасы кедергісінің сәті былай анықталады:

      Wd есептік палуба үшін — бортта теориялық палуба сызығындағы нүктелер үшін (палубалы стрингердің төменгі жиегі);

      Wb түбі үшін — корпустың теориялық негізгі сызығы үшін (көлденең кильдің жоғарғы жиегі).

      Палуба астындағы үздіксіз бойлық байланыстары бар кемелер үшін, жәшік пен үздіксіз бойлық комингстерді қоса алғанда, Wd мынадай формула бойынша анықталатын zт шамасына салыстырмалы көлденең бейтарап осін корпус қимасының инерция сәтін бөлумен анықталады

      zт = z(0,9 + 0,2y/B) , (47)

      мұнда z — бейтарап осьтен анықтау кезінде ескерілетін Wd үздіксіз палуба үстіндегі байланыстың жоғарғы жиегіне дейінгі ара қашықтық, м;

      y — Wd анықталатын кезде ескерілетін корпустың диаметрлі жазықтығынан палуба үстіндегі үздіксіз байланыстың жиегіне дейінгі көлденең қашық тұруы, м.

      zт есептеу кезінде z және y қабылданады, олар zт ең үлкен мәнге әкеледі.

      208. Корпус қимасы кедергісінің сәтін есептеуде барлық үздіксіз бойлық байланыстар ескеріледі, үздіксіз бойлық комингстерді қоса алғанда, егер конструкция екі қатар және одан артық люктерді, солардың арасындағы палуба учаскелері (бойлық люктер арасындағы далдашалар) қарастырса, бойлық қоршауларды, соның ішінде палуба астындағы цистерналар қоршауын (екінші борт) тиімді ұстап тұратын жағдайда ғана ескеріледі.

      Ұзын орташа қондырманың немесе бөлменің көлденең қимасының ауданы редукциялық коэффициентпен ескерілуі тиіс, кеме корпусындағы кернеу мен қондырма (бөлме) сияқты Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған әдістеме бойынша анықталады.

      Жоғарыда көрсетілген ұстап тұрушы байланыстар бойынша орнатылмаған дара люктері бар кеменің үздіксіз бойлық комингстері келісілген әдістеме бойынша орындалған тиісті есептеу негізіндегі корпус қимасының кедергісінің сәтін анықтау кезінде ескерілуі мүмкін.

      Бойлық люктер арасындағы далдашаның көлденең қимасының ауданы, бойлық жиынтығы мен бойлық комингстері бар палуба төсенішін енгізеді, ұзындығы бойынша бойлық қоршаулармен ұстап тұрмайтын кертпешімен, мынадай формула бойынша анықталатын редукциялық коэффциентпен о ескеріледі:


= m +

, (48)

      – 0,10 кезінде n = 1,

      мұнда m = {

      – 0,12 кезінде n = 2;

      n — кеменің ені бойынша ПМП саны;


lH — ПМП қосынды ұзындығы, м;

l1,

l2 — кеменің арт жағы мен алдыңғы жағындағы ПМП жауып бекіту ұзындығы, м.

      Тұтас палуба және/ немесе бойлық қоршаумен ПМП ұштарын қосу кезінде (осы Қағиданың 31-қосымшасы).


l1,2 = 4

/Bl,2Sd1,2,

      мұнда

— бір ПМП көлденең қимасының ауданы, см2;

      Bl,2 — ПМП аяқталатын аудандағы кеменің ені, м;

      Sd1,2 — ПМП жалғасатын және борт арасындағы учаскеде жауып бекіту ұзындығының бойында палуба төсенішінің орташа қалыңдығы, мм.

      Көлденең бөгетте аяқталатын ПМП үшін, 10b"S'd

n

және b" > b' шарты кезінде

l1,2 = 1,3n

,

      мұнда S'd — көлденең бөгет төсеніші табағының орташа қалыңдығы, мм;

      b' — ПМП симметрия жазықтығынан люк ойығынан бойлық жиектің қашық тұруы, м;

      b" — көлденең бөгеттің ұзындығы, м.

      209. Үлкен ойықтар (ұзындығы 2,5 м-ден артық және/немесе ені 1,2 м-ден артық), сондай-ақ ирек тісті ойықтар корпус қимасының кедергі сәтін есептеуде ескерілетін қима ауданынан шығарылады.

      Өлшемі жағынан шағын ойықтар (қуыстар, жеңілдетілген ойықтар, жік тігістері үшін дара ойықтар), егер мынадай шарттар орындалатын болса, онда ескерілмейді:

      корпустың бір көлденең қимасында ойықтар және тиімсіз учаскелердің қосынды ені (осы Қағиданың 32-қосымшасы) 0,06 (В—

b)-дан (мұнда

b — ойықтың қосынды ені) асып кетпейді немесе корпус кедергісінің сәтін 3 %-ға азайтады;

      жиынтықтың бойлық элементтерінде дара ойықтар мен судың ағысы үшін тесіктер, жеңілдетілген ойықтардың биіктігі 25 % қабырға биіктігінен асып кетпейді, ал дәнекерлеген жіктердің өтуі үшін ойықтардың биіктігі 75 мм артық емес болады.

      210. Беріктігі жоғары болатты пайдалану кезінде осы болаттан орындалған үздіксіз бойлық байланыс кеменің орталық бөлігінен тыс артқы жағы мен алдыңғы жаққа дейін созылатындай болуы тиіс, болат аққыштығының шегінде өзгеретін жерде корпус қимасы кедергісінің сәті кәдімгі болаттан орындалған сәйкес келетін корпус үшін аталған қимада талап етілетіннен кем емес шама болады.

      211. Корпустың көлденең қимасының көлденең бейтарап осінен қашық тұрған үздіксіз бойлық байланыстар


, (49)

      мұнда z — есептік палубадан немесе бейтарап ось түбінен түптің қашық тұруы (үздіксіз бойлық комингстің жоғарғы белдеуі), м;


— корпустың көлденең қимасының қалған бөлігінің байланысы үшін осы Қағиданың 28-қосымшасына сәйкес коэффициент;

      Wфакт, Wn=1 — палуба үшін (үздіксіз бойлық комингс) немесе сәйкес түп үшін

= 1 кезінде талап етілген және нақты кедергі сәті, есептік палуба (үздіксіз бойлық комингс) немесе түп сияқты сондай ағымдылық шегі бар болаттан орындалады.

8-параграф. Кемені тиеу кезіндегі беріктікті бақылау

      212. Кемені тиеу кезіндегі беріктікті бақылау құралдарына дайындаушы зауыт бекіткен тиеу жөніндегі нұсқаулық және тиеуді бақылау аспаптары жатады, сол аспаптардың көмегімен тынық судағы июші сәттер және кесіп өтетін күштер, сондай-ақ кемеге тиеудің кез келген жағдайында бұраушы және көлденең жүктемелер мүмкін мәндерден асып кетпеуін анықтауға болады.

      213. Кемені тиеу кезінде беріктікті бақылау құралдарын қамтамасыз етуге қатысты I және П категорияға бөлінеді.

      I категориялы кемелерге жатады:

      1) кең ашылатын палубасы бар кемелер үшін, корпустың тік және көлденең бұрылысынан, сондай-ақ бұраушы және көлденең жүктемелерден қосынды кернеу ескерілуі тиіс;

      2) біркелкі емес тиеу мүмкін кеме, яғни жүк және/немесе балласт біркелкі емес таралуы мүмкін;

      3) химиялық тасығыштар және газ тасығыштар,

      II категориялы кемелерге жатады:

      1) олардың жалпы орналасуы кезінде жүк пен балластты таратуда шамалы өзгерістерге жол беретін кемелер;

      2) дайындаушы зауыт бекіткен тиеу жөніндегі нұсқаулық барлық қажетті ақпаратты беретін белгілі бір және реттеуші жүк сызықтарында пайдаланылатын кемелер;

      3) I категориядан айрықша кемелер, соның ішінде ұзындығы 120 м кем емес кемелер, оларды жобалау кезінде жүк немесе балластты біркелкі емес бөлу ескеріледі.

      214. Тиеу жөніндегі нұсқаулық Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған құжатты білдіреді, мыналарды қамтиды:

      1) кеме корпусы жинағының өлшемдерін анықтау кезінде есептік элементтері ретінде қабылданған тиеу нұсқалары;

      2) тынық судағы июші сәттер және кесіп өтетін күштердің мүмкін мәндері, егер бұраушы және көлденең жүктемелерден байланысты шектеулер талап етілмесе;

      3) осы Қағиданың 185-тармағында көрсетілген тынық судағы июші сәттер және кесіп өтетін күштердің есептеу нәтижелері;

      4) жекелеген конструкцияда мүмкін жергілікті жүктемелер (люк қақпақтары, палубалар, қос түбі).

      Тиеу жөніндегі нұсқаулық мемлекеттік, орыс және/немесе ағылшын тілдерінде жасалады.

      215. Тиеуді бақылау аспабы кеменің ұзындығы бойынша берілген көлденең қимада тынық судағы июші сәттер және кесіп өтетін күштерді жылдам әрі оңай бақылауға мүмкіндік беретін Кеме қатынасының тіркелімі рұқсатымен аналогтық немесе цифрлық типтегі құрылғыны білдіреді, егер кемеге тиеудің кез келген жағдайында бұрау сәттері және көлденең жүктемелер талап етілсе.

      Көлденең қималардың саны және орналасуы, сондай-ақ тынық судағы июші сәттер және кесіп өтетін күштер, бұрау сәттері және көлденең жүктемелерге қойылатын шектеулер Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлдануы тиіс.

      Бір көлденең қимадағы параметрлерді бақылайтын аспапты кемеге орнатуға рұқсат етілмейді.

      Тиеуді бақылау аспабы пайдалану жөніндегі басшылық Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданған болуы қажет.

      Пайдалану және есептеу нәтижелері бойынша басшылық мемлекеттік, орыс және/немесе ағылшын тілдерінде ұсынылады.

      216. Ұзындығы 90 м кем емес II категориядағы кемелерден басқа барлық кемелер жазғы жүк ватер сызығы бойынша суды ығыстыруы 30 %-дан аспайды, Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған тиеу жөніндегі нұсқаулықпен қамтамасыз етіледі. I категориядағы барлық кемелер тиеу жөніндегі көрсетілген нұсқаулыққа қосымшада Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған тиеуді бақылаудың аспаптарымен қамтамасыз етіледі (тиеуді бақылау аспаптарына қойылатын талаптар осы Қағиданың 4-қосымшасында келтірілген).

      217. Ұзындығы 150 м және одан артық кен тасығыштар, мұнай кен тасығыштар және мұнай құю кемелерге тиеу кезінде беріктікті бақылау бойынша қойылатын қосымша талаптар осы Қағиданың 31-тараудың 6-параграфында қамтылуы тиіс.

      218. Корпуста төтенше шиеленістің алдын алу үшін түйіршікті емес үйме жүктерді тасымалдау кезіндегі орнықтылық және беріктік туралы ақпаратпен қамтылуы тиіс, оған төмендегілер енуі мүмкін:

      1) осы Қағидандың 91-тарауының –параграфында талап етілген орнықтылық туралы деректер;

      2) балласты танкілердің сыйымдылығы және осы танкілерді толтыру және шайқау құралдарының өнімділігі туралы деректер;

      3) екінші түп төсемінің бетіндегі бірлікке ең үлкен мүмкін жүктеменің шамасы;

      4) трюмдегі ең үлкен мүмкін жүктеме шамасы;

      5) корпус беріктігінің қатынасында тиеу және түсіру бойынша жалпы сипаттағы конструкция, тиеу мен түсіру кезінде ең нашар пайдалану жағдайы бойынша шектеулер, сулы балласт және рейсі бар операциялар;

      6) кез келген арнайы шектеулер, мысалы, ең нашар пайдалану жағдайы бойынша, егер олар қолданылатын болса;

      7) тиеу, түсіру және рейс кезінде кеме корпусына әсер ететін беріктік есептеулері, ең үлкен рұқсат етілген күштер мен сәттер талап етілгенде;

      Ақпарат мемлекеттік, орыс және/немесе ағылшын тілдерінде жасалады.

12-тарау. Корпус конструкцияларының дірілі, техникалық нормалар

      Ескерту. 12-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер, техникалық құжаттама

      219. Осы тарау теңіз су ығыстырушы кемелерінің корпустық конструкциясы дірілінің (әрі қарай - діріл нормалары) шекті мүмкін деңгейде регламенттеледі.

      220. Діріл нормалары кемеде орнатылған механизмдер, аспаптар мен жабдықтар жұмысының сенімділігін және корпустық конструкцияларының беріктігін қамтамасыз етуге байланысты белгіленген.

      221. Осы тараудың нормаларын қолдану жұмыс орындарында, қызметтік және басқа кеме жайларында дірілдің мүмкін параметрлеріне қойылатын санитарлық нормаларды және басқа талаптарды орындау қажеттілігін жоққа шығармайды.

      222. Кеме механизмдері мен жабдықтар дірілінің нормалары осы Қағиданың 8-бөлімінде келтірілген.

      223. Дірілді өлшеу сериялы бас кемеде және дара жасалатын кемеде жүргізіледі. Дірілді өлшеу әдісі, көлемі мен тәртібі Кеме қатынасының тіркелімімен мақұлданады.

      224. Кеме қатынасы тіркелімімен арнайы келісім бойынша осы нормадан негізделген қашық тұруға жол берілген.

      225. Кеме қатынасы тіркелімінде швартовты және жүрістегі сынақтарды жүргізгеннен кейін кеменің діріл сипаттамасын бағалауды орындаған ұйымның басшылығымен бекітілген дірілді өлшеу нәтижелері туралы есеп ұсынылуы тиіс. Егер дірілді азайту үшін қосымша шаралар жүргізілген болса, есептің ішінде осы шаралар туралы мәліметтер, сондай-ақ қолданылған шаралардың тиімділігін дәлелдеу үшін қайталама өлшеулердің нәтижелері болуы қажет.

2-параграф. Дірілді өлшейтін параметрлер

      226. Осы тарауда негізгілер ретінде дірілдің мынадай параметрлері қабылданған:

      жиіліктің үштен бір октавалы жолағында, қажет болса жиіліктің октавалы жолағында өлшенетін діріл жылдамдығының орташа квадратты мәндері;

      дірілді күшейтудің орташа квадратты мәндері, ал негізгі жағдайда орташа квадратты немесе дірілді жылжытудың ең төменгі мәндері.

      227. Діріл параметрлері 5•10-5 мм/с және 3•10-4 м/с2сәйкес тең тербелісті жылдамдықтар немесе үдеудің стандартты табалдырық мәндеріне салыстырмалы абсолютті бірліктерде немесе логаримфді бірліктерде (децибелде) өлшенеді, 5•10-5 мм/с и 3•10-4 м/с2.

      228. Өлшеу мынадай бағыттарда орындалады:

      жалпы дірілді өлшеу кезінде — кемеге салыстырмалы өзара перпендикулярлы үш бағыттың әрқайсысын: тік, көлденең-көлденең, көлденең-бойлық;

      жергілікті дірілді өлшеу кезінде — кеме конструкциясының перпендикулярлы жазықтығына бағытта (палуба, борт, қоршау) немесе кеме арқалығының ең аз қаттылығы бағытында.

      229. Корпустың және қондырманың, сондай-ақ кеме конструкцияларының діріл жылдамдығы және діріл үдеуінің мүмкін орташа квадратты мәндері осы Қағиданың 33 және 34-қосымшасында көрсетілген.

      230. Жиіліктің октавалы жолағында параметрлерді өлшеу кезінде 2, 4, 8, 16, 31, 5 және 63 Гц орташа геометриялық жиіліктер үшін осы Қағиданың 34-қосымшасында көрсетілген мүмкін мәндер кестедегі мәндермен салыстырғанда 1,41 (

2) есе немесе 3 дБ көбеюі мүмкін.

      231. Осы Қағиданың 33 және 34-қосымшасында көрсетілген мүмкін мәндер кеме жүрісінің өзгеше режимі кезінде, сондай ақ жүрмеген кезде, егер мұндай режим өзгеше болып табылса, асып кетуі рұқсат етілмейді.

13-тарау. Корпус конструкциясы элементтерінің өлшемдеріне қойылатын талаптар

      Ескерту. 13-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер, белгілер

      232. Осы тарауда корпусты қаптау (төсеніш) және жиынтығына қойылатын жалпы талаптар баяндалған.

      233. Табақ элементі деп қаптау немесе жиынтықпен бекітілген шектеулі төсеніш аталады. Табақ элементтеріне палуба мен платформа төсенішінің учаскелері, екінші түп және түпті қаптау учаскелері, борт, қоршау, сондай ақ рама жиынтығының арқалық қабырғасы жатады.

      234. Қағиданың осы бөлімінде корпус астындағы жиынтық деп табақ конструкцияларына бекітілетін негізгі және рамалы жиынтық арқалықтары түсіндіріледі. Рама жиынтығының арқалықтары негізгі жиынтық арқалықтары үшін тіреу болып табылады. Негізгі жиынтық арқалықтарына палуба, борт, бойлық қоршаулар, екінші түптің және түбінің төсеніші, тіреулер және қоршаулардың көлденең арқалықтары, шпангоуттар, бимстер, карлингстер, рамалы шпангоуттар, бортстрингерлері, тік киль, рамалы тіреулер және қоршаулардың көлденең рамалары жатады.

      235. Негізгі және рамалы жиынтықтағы арқалықтардың өлшемдері талап етілген кедергі сәтімен, инерция сәтімен, қабырғаның көлденең қимасының ауданымен, қабырға қалыңдығы және еркін белдеу, сонымен қатар оның енімен анықталады.

      Арқалықтың көлденең қимасының геометриялық сипаттамасы, егер ерекше нұсқаулықтар болмаса, қосылған белдеу есебінен анықталады.

      Егер арқалықтар қосылған белдеуге перпендикулярлы орнатылмаса, кедергі сәті 1/cosб пропорционал көбейтілуі тиіс (мұнда б —бұрыш, қарастырылатын көлденең арқалықта перпендикулярлы қаптау (төсеніш) және арқалық қабырғасының жазықтығы арасындағы градус). Кедергі сәті

= 15о ұлғайған кезде, негізінен, талап етілмейді.

      236. Қалыңдықтан басқа байланыстардың талап етілген өлшемдерін дөңгелету, негізінен, ұлғайту жағына қарай жүргізіледі. Табақ қалыңдығы милиметрдің жақын 0,5 немесе тұтас санына дөңгеленеді.

      Қолданылатын табақ материалының қалыңдығы бойынша минустық шегінің шамасы осы Қағиданың 586-тараудың 5-параграфына сәйкес келуі тиіс.

      237. Осы тарауда мынадай белгілер қолданылады:

      l — осы Қағиданың 238-тармағына сәйкес анықталатын қарастырылатын арқалық аралығының ұзындығы, м;

      р — Қағиданың тиісті тарауында анықталатын жүктемені қосу нүктесіндегі есептік қысым, кПа;


— негізгі немесе рамалы, бойлық немесе көлденең жиынтықтың қарастырылатын арқалықтарының арасындағы ара қашықтық, м,; әртүрлі ара қашықтықта арқалықтарды орналастыру кезінде

қарастырылатын арқалықтан көршілес арқалықтардан қашық тұруы;

      h — арқалық қабырғасының биіктігі, см;

      I — көлденең бейтарап оське салыстырмалы корпус инерциясының нақты сәті, см4;

      zi, — корпустың көлденең бейтарап осінен қарастырылатын бойлық байланысының қимасы ауданының ортасына дейінгі тік бойынша өлшенген ара қашықтық, м;


n — есептік нормативтік аққыштық шегі, МПА, осы Қағиданың 133-тармағына сәйкес анықталатын қалыпты кернеу бойынша;

n — есептік нормативтік аққыштық шегі, МПА, осы Қағиданың 133-тармағына сәйкес анықталатын жанама кернеу бойынша;

s — осы Қағиданың 139-тармағына сәйкес анықталатын тозу қоры, мм.

2 -параграф. Аралық және арқалықтардың қосылған белдеуі

      238. Негізгі және рамалы жиынтықтағы арқалықтар аралығының l ұзындығы арқалықтың еркін белдеуінің бойымен оның тіреу қималары арасындағы ара қашықтық ретінде өлшенеді. Бұл ретте тіреу қимасының жағдайы оның ұшындағы кницаның биіктігі қарастырылатын арқалық қабырғасының биіктігінен аспайтындай таңдап алынады (осы Қағиданың 35-қосымшасы). Қисық сызықты арқалық үшін аралық ұзындығы оның тіреу қималарын қосатын хорда ұзындығына тең деп қабылданады.

      239. Қосылған белдеу қалыңдығы оның жиынтықтағы қарастырылатын арқалық қимасының орташа қалыңдығына тең.

      240. Қосылған белдеу ені

n м, негізгі жиынтық арқалығы қайсы аз болса, соған байланысты мынадай формула бойынша анықталады:

n = l/6, (50)

n = 0,5(

1 +

2), (51)

      241. Рамалы арқалық жиынтығының қосылған белдеуінің ені сn, м, мынадай формула бойынша анықталады

      сn = kc , (52)

      мұнда с = 0,5(с1 + с2);

      с1, с2 — қарастырылатын арқалықтан екі жақтан орналасқан бағытта жақын рамалы арқалықтан қарастырылатын рамалы арқалықтың қашық тұруы, м;

      k — келтірілген аралық lпр және арқалықтар саны, ұстап тұратын қарастырылатын рамалы арқалыққа байланысты осы Қағиданың 36-қосымшасы бойынша анықталатын коэффициент.

      Барлық ұштары еркін тірелген рамалы арқалықтар үшін келтірілген аралықтың ұзындығы lпр = l, қатты бекітілген арқалықтар үшін lпр = 0,6 l. Жиынтықтағы арқалық ұштарын тиеу жағдайы (қатты бекітілген, еркін тіреу) нақты конструкция есебінен (кницаның болуы, қабырға мен белдеулерді пісіру) жалпы инженерлік принциптер бойынша анықталады және арқалықтың тіреу қимасында июші сәт әрекетінің болуы немесе болмауымен сипатталады.

      242. Жүк люктері комингстерінің қосылған белдеуінің ені олардың аралығына 1/12 тең деп қабылданады, бірақ жүк люгінің көлденең комингсі үшін жүк люгі мен көлденең қоршау (бимсі бар жүк люгіне жақын) арасындағы ара қашықтықтың тең жартысы, бойлық комингс үшін жүк люгі мен борт арасындағы ара қашықтық жартысынан артық емес.

      243. Гофр бағытына перпендикулярлы орналасқан рамалы арқалықтардың қосылған белдеуінің ені қорапшалы және толқынды гофрлар үшін 15s және 20s тең деп қабылдануы тиіс, сәйкес (мұнда s — қаптаудың немесе төсеніштің гофрланған табағының қалыңдығы, мм) немесе 0,1с (с — осы Қағиданың 241-тармағы), мм.

      244. Егер рамалы арқалық қосылған белдеудің ені бойынша оларға параллель негізгі жиынтық арқалықтарына орнатылса, рамалы арқалықтар инерция сәтін және кедергі сәтін анықтау кезінде негізгі жиынтықтағы көрсетілген арқалықтардың көлденең қимасының толық ауданы ескеріледі.

      245. Рамалы арқалықтардың инерция сәтін және кедергі сәтін анықтау, егер қосылған белдеу ауданы еркін белдеу ауданынан аз болса, Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады. Көрсетілгендер гофрланған конструкциялардың рамалы арқалықтарына таралады.

3-параграф. Корпус конструкциясы элементтерінің өлшемдері

      246. Кедергі сәті W, см3, илектелген кескіннің негізгі жиынтық арқалығы мынадан кем болмайды:

      W = W'

к, (53)

      мұнда W' — қарастырылатын арқалық кедергісінің сәті, см3, осы Қағиданың 247-тармағына сәйкес анықталады;


к — Қағиданың 141-тармағына сәйкес анықталатын тозудағы түзетуді ескеретін көбейткіш.

      Құрамдас пісірілген арқалықтар кедергісінің сәті осы Қағиданың 277-тармағының талаптарына сәйкес келуі қажет, бұл ретте кескін элементтерінің қалыңдығы

s тозудағы қор шамасына ұлғайтылады.

      247. Тозудағы қор есебінсіз қарастырылатын кедергі сәті мынадай формула бойынша анықталады, см3,

      W' =

, (54)

      мұнда Q = pal — қарастырылатын арқалықтағы көлденең жүктеме, кН;

      m, k

— Қағиданың осы бөлімінің тиісті тарауында анықталатын июші сәттер және мүмкін кернеулердің коэффициенттері.

      248. Ойықтар есебінен негізгі және рамалы жиынтық арқалықтар қабырғасының көлденең қимасының ауданы (нетто)

с, см2, кем болмауы тиіс:

      илектелген кескін жиынтықтағы арқалықтар үшін


с =

'с

к, (55)

      мұнда


'с =

, (56)

      Nmах, k

— осы Қағиданың тиісті тарауында анықталатын кесетін күштер ең үлкен мәндері және мүмкін жанама кернеулер коэффициенті;

к — осы Қағиданың 141 тармағы;

      құрамдас пісірілген арқалықтар үшін қабырғаның көлденең қимасының талап етілген ауданы осы Қағиданың (56) формуласы бойынша

s шамасына қалыңдықты мынадай ұлғайтумен анықталады.

      249. Көлденең жүктемемен тиелген төсеніш немесе қаптау

      қалыңдығы s, мм, кем болмайды:

      s =

, (57)

      мұнда m, k

— осы Қағиданың тиісті тарауында анықталатын июші сәт және мүмкін кернеудің коэффициенттері;

      k = 1,2 — 0,5

/b, бірақ 1-ден артық емес;

және b — табақ элементінің тіреу контуры жақтарының ең аз және үлкен өлшемдері,м.

      250. Гофрланған конструкция өлшемдері мынадай талаптарды қанағаттандырады:

      1) қорапшалы гофрлардың қалыңдығы осы Қағиданың (57) формуласы бойынша анықталуы тиіс, а шамасы b және с шамасынан үлкен тең (осы Қағиданың 38-қосымшасы).

      Бұл ретте мынадай ара қатыс болуы қажет

      b/s

0,06

, (58)

      мұнда b — қоршау жазықтығына параллель гофр қырының ені, м (осы Қағиданың 38-қосымшасы).


бұрышы (а-суреті) осы Қағиданың 38-қосымшасы) 40о-тан кем қабылданбайды;

      2) толқынды гофрлардың қалыңдығы s, мм, кем болмайды:

      s = 22

0R

, (59)

      мұнда

0 — горф ерітіндісі бұрышының жартысы (б-сурет) осы Қағиданың 38-қосымшасы), рад;

      R — гофр радиусы, м;

      k

— Қағиданың тиісті тарауында анықталатын мүмкін кернеу коэффициенті.

      Бұл ретте мынадай ара қатыс болуы тиіс

      R/s

17/ReH; (60)

      3) гофрдың көлденең қимасының кедергі сәті осы Қағиданың 277 және 278-тармағына сәйкес анықталады, себебі Q = pd0l (d0 — осы Қағиданың 38-қосымшасы).

      Горф кедергісінің сәті және бұрылмаған ені осы Қағиданың 37-қосымшасында келтірілген формулалар бойынша анықталуы мүмкін (сызықтық өлшемдер сантиметрмен,

және

0 — градуста берілген).

      ү коэффициенті мынадай формула бойынша анықталады

      ү = 2

. (61)

     

0 бұрышы ү есептеу кезінде радианда қабылданады.

      251. Мүмкін k

және k

кернеу коэффициенттері Қағиданың тиісті тарауында анықталады, шектеулі жүзу ауданындағы кемелер үшін R2 және R2-RSN 5%-ға және R3-RSN және R3, егер олар осы Қағиданың (86) формуласына сәйкес kВ және kD коэффициенттерге сәйкес келмесе, 10 %-ға ұлғаюы мүмкін.

4-параграф. Корпус конструкциясы элементтерінің орнықтылығы

      252. Ұзындығы 60 м және одан артық шектеулі жүзу ауданындағы және шектелмеген жүзу ауданындағы R1 және R2, ұзындығы 65 м шектеулі жүзу ауданындағы R2-RSN, R3-RSN және R3 кемелердің орталық бөлігіндегі корпус конструкциясының төсеніштері мен қаптау табағының, негізгі және рамалы жиынтықтағы бойлық арқалықтардың орнықтылығы корпустың бойлық иілісінен сығымдаушы кернеу әрекеті кезінде қамтамасыз етіледі.

      Қолданыстағы сығымдаушы кернеу

с, МПа, мынадай формула бойынша анықталады

с =

zi·105

30/

, (62)

      мұнда МТ — есептік июші сәт, кН·м, құрамдас сәттердің алгебралық қосындысының ең үлкен абсолютті шамасына тең қимада қарастырылатын;

      МТ = |Msw + Мw| — бейтарап осьтен төмен орналасқан бойлық байланыстар үшін;

      МТ = |Msw + Мw + MF| — бейтарап осьтен жоғары орналасқан бойлық байланыстар үшін;

      Msw — осы Қағиданың 11-тарауының 2-параграфы, кН·м;

      Мw — осы Қағиданың 11-тарауының 3-параграфы ;

      MF — осы Қағиданың 11-тарауының 4-параграфы.

      Бейтарап осьтен төмен орналасқан бойлық байланыстар үшін МТ есептік июші сәт ретінде кеменің иілісін тудыратын ең үлкен сәт, ал бейтарап осьтен жоғары орналасқан бойлық байланыстар үшін кеменің майысқанын тудыратын ең үлкен сәт қабылданады.

      Екі жазық бойлық қоршау болған кезде корпустың қарастырылатын қимасында бойлық қоршауды қаптау және бортты қаптау орнықтылығы мынадай формулалар бойынша анықталатын

с, МПа, жанама кернеудің әрекеті кезінде қамтамасыз етіледі:

      Бойлық қоршау болмаған кезде бортты қаптау үшін


с =

; (63)

      екі бойлық қоршау болған кезде бортты қаптау үшін


с =

; (64)

      екі бойлық қоршау болған кезде қоршауды қаптау үшін


с =

, (65)

      мұнда Nsw — осы Қағиданың 11-тарауының 2-параграфына сәйкес анықталатын корпустың қарастырылатын қимасындағы тынық судағы кесетін күштер, кН;

      Nw — осы Қағиданың 190-тармағына сәйкес анықталатын толқынды тік кесетін күштер;

      s — бойлық қоршау болмаған кезде борт қаптауының нақты қалыңдығы, мм;

      ss, sl — қарастырылатын қимада екі бойлық қоршау болған кезде бортты қаптау және бойлық қоршауының нақты қалыңдығы, мм;

      S, I — осы Қағиданың 11-тарауының 1- параграфы;


s,

l — осы Қағиданың 205-тармағы.

      Бір немесе одан артық екі үздіксіз жазық бойлық қоршау кезінде жанама кернеулер, сондай-ақ көлденең гофрлары бар бойлық қоршауларды Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған әдістеме бойынша анықталады.

      253. Корпус конструкциясының бойлық элементтерінің орнықтылығы, егер мынадай шарт орындалса, қамтамасыз етілген деп саналады:

      k

c

cr ; (66)

с

cr ,

      мұнда k = 1 – рамалы жиынтықтағы бойлық арқалықтар мен пластина үшін;

      k = 1,1 – негізгі жиынтықтағы бойлық арқалықтар үшін;


с,

c – осы Қағиданың 252-тармағы;

cr,

cr – осы Қағиданың 254-тармағы.

      Коэффициент k пластина үшін шектеулі жүзу ауданындағы кемелер үшін: R1 — 10% ға, R2 және R2-RSN — 15% ға, R3-RSN және R3 — 20 % ға көбеюі мүмкін. Бұл жағдайда кедергі сәтін нақты анықтау кезінде корпустың көлденең қимасы осы Қағиданың 11-тарауының 7-параграфына сәйкес сығымдалған пластиналарды редукциялау ескерілуі тиіс, яғни

cr<

c пластина кезінде бойлық арқалықтарға жанасатын бойлық арқалықтардың тіреу контурының ені 0,25 қысқа жағынан учаскесінен басқа, мынадай формула бойынша анықталатын

n редукциялық коэффициенті бар эквивалентті жуан бөрене қимасына енгізіледі

n =

cr/

c. (67)

      254. Сындарлы

cr және

cr кернеулер, МПа, мынадай формула бойынша анықталады:

cr =

е при

е

0,5ReH;

cr = ReH(1 – ReH/4

е) при

е > 0,5ReH; } (68)

cr =

е при

е

0,29ReH;

cr = ReH(0,58 – 0,08ReH/

е) при

е > 0,29ReH,

      мұнда

е,

е — осы Қағиданың 286 және 287-тармағына сәйкес анықталатын қалыпты және жанама эйлер кернеулігі.

      255. Эйлер кернеулігі

е, МПа, тұрақтылықты тексеру кезінде негізгі және рамалы жиынтықтағы бойлық арқалықтар үшін мынадай формулалар бойынша анықталады:

      1) бүйірлік тұрақтылықты жоғалтпаған негізгі жиынтықтағы бойлық арқалықтар үшін,


е = 206i/

l2 , (69)

      мұнда i — арқалық инерциясының сәті, см4,

s шамасына азайтылған қалыңдық үшін есептелетін қосылған белдеу есебінен (

s — осы Қағиданың 41-қосымшасы);

— арқалықтың көлденең қимасының ауданы, см2,

s шамасына азайтылған қалыңдық үшін есептелетін қосылған белдеу есебінен (

s — осы Қағиданың 41-қосымшасы);

      Қосылған белдеу ені арқалықтар арасындағы ара қашықтық ретінде қабылдануы тиіс;

      2) бүйірлік тұрақтылықты тексеру кезіндегі негізгі жиынтықтағы бойлық арқалықтар үшін


е = (203/l2)(iw/ip)(m2 + k/m2) + 79310it/iр , (70)

      мұнда k = 0,05сl4/iw ;

      m — осы Қағиданың 39-қосымшасына сәйкес жарты толқын саны.

      it — арқалық инерциясының сәті, см4, қосылған белдеусіз кескінді таза айналу кезінде мынадай формула бойынша анықталады:

      it =

— жолақ кескінді арқалықтар үшін;

      it =

[hcSc3+bпSП3(1 - 0,63Sп/bп)]·10-4 — бұрыштық, жолақты булбалы, симметриялы жолақты булбалы немесе таврлы кескінді арқалықтар үшін;

      ip — арқалық инерциясының полярлы сәті, см4, пластинаға кескінді қадаудың салыстырмалы нүктесі, мынадай формула бойынша анықталады:

      iр =

— жолақ кескінді арқалықтар үшін;

      iр =

— бұрыштық, жолақты булбалы, симметриялы жолақты булбалы немесе таврлы кескінді арқалықтар үшін;

      iw — арқалық инерциясының секторлы сәті, см6, пластинаға кескінді қадаудың салыстырмалы нүктесі, мынадай формула бойынша анықталады:

      iw =

— жолақ кескінді арқалықтар үшін;

      iw =

— таврлы және симметриялы жолақты булбалы кескіндегі арқалықтар үшін;

      iw =

— бұрыштық және жолақты булбалы кескіндегі арқалықтар үшін;

      hc — арқалық қабырғасының биіктігі, мм;

      sc

s шамасына азайтылған арқалық қабырғасының қалыңдығы, мм, (

s —осы Қағиданың 41-қосымшасы)

      bп — еркін белдеу ені, мм, бұрыштық және таврлі кескіндегі немесе бастиек ені, мм, жолақты булбалы, симметриялы жолақты булбалы немесе таврлы кескін үшін;

      sп — еркін белдеу қалыңдығы немесе

s шамасына азайтылған жолақты булбалы бастиектің биіктігі (

s — осы Қағиданың 41-қосымшасы).

      Жолақты булбалы, симметриялы жолақты булбалы немесе таврлы кескін арқалықтары үшін sп бастиектің орташа биіктігі ретінде қабылданады;

      с — бойлық арқалықтарды ұстап тұратын пластина қаттылығы, мынадай формула бойынша анықталады

      с =

;

      kр = 1 –

с/

е

0 (kр бұрыштық, жолақты булбалы, симметриялы жолақты булбалы немесе таврлы кескінді арқалықтар үшін 0,1 кем емес қабылдау ұсынылады);

с — осы Қағиданың 283-тармағына сәйкес сығымдаушы кернеу;

е — осы Қағиданың 287-тармағына сәйкес пластинаны ұстап тұратын эйлер кернеулігі;

      s

s шамасына азайтылған пластинаны ұстап тұратын қалыңдығы, мм, (

s — осы Қағиданың 41-қосымшасы);

— бойлық арқалықтар арасындағы ара қашықтық, м;

      3) рамалы арқалықтар үшін


е = 7,83(sс/hc)2·105 — рамалы арқалықтардың қабырғалары үшін; (71)

      рамалық арқалықтардың еркін белдеулерінің тұрақтылығы мынадай ара қатыс кезінде тексеріледі

      bп /sп

15,

      мұнда bп — еркін белдеу ені, мм, бұрыштық кескін үшін немесе таврлы кескін үшін белдеу енінің жартысы;

      sп — еркін белдеу қалыңдығы, мм.

      256. Қалыпты уе және жанама фе эйлер кернеулігі, МПа, табақ элементтері тік бұрышты пластиналар үшін мынадай формулалар бойынша анықталады:


е = 0,1854n(s'/b)2 ; (72)

е = 0,1854n(s'/b)2 ; (73)

      мұнда n — тараптарды қатынасы және пластиналарды жүктеу түріне байланысты болатын коэффициент (осы Қағиданың 40-қосымшасы);

      s' — Дs шамасына азайтылған осы Қағиданың 41-қосымшасы бойынша анықталатын пластинаның нақты қалыңдығы;

      b — қалыпты сығымдаушы кернеу әрекетіне перпендикулярлы бағыттағы пластина жағы; жанама кернеудің пластинаға әсері кезінде b пластинаның ең аз жағы қабылданады, м.

      257. Инерция сәті i, см4, рамалық жиынтықтағы арқалық қабырғасы бойынша қаттылық қыры (осы Қағиданың 278-тармағы) мынадай формула бойынша анықталатындардан кем болмауы тиіс:

      рамалық арқалықтағы еркін белдеуге қалыпты қаттылық қырлары үшін,

      і = ү

s3·10-3 ; (74)

      рамалық арқалықтағы еркін белдеуге параллель қаттылық қырлары үшін,

      i = 2,35

, (75)

      мұнда г — а қырлары арасындағы ара қашықтыққа h рамалы арқалық қабырғасы биіктігінің қатынасына байланысты осы Қағиданың 42-қосымшасы бойынша анықталатын коэффициент;

      а — қаттылық қырлары арасындағы ара қашықтық, см;

      s — қабырғаның нақты қалыңдығы, мм.


— қаттылық қырының көлденең қимасының нақты ауданы, см2;

      l — қаттылық қырының аралығы, м;


— осы Қағиданың 133-тармағына сәйкес.

5-параграф. Алюминиий қорытпалардан жасалған конструкциялар

      258. Алюминий қорытпалардан жасалған байланыс өлшемдері болат конструкциялар байланыстарының тиісті өлшемдерін қайта санаумен анықталуы тиіс. Қайта санауды осы Қағиданың 43-қосымшасында көрсетілген формулалар бойынша болат конструкциялар байланыстарының ең қысқа өлшемдерін шектеу есебінсіз жүргізу қажет.

      259. Көлденең қиманың, ирек тісті біліктің, ахтерштевень және форштевень, кронштейн өлшемдері болатты қолдану кезінде ұсынылатын қима өлшемдерінен 1,3 есе артық болуы тиіс.

      260. Егер дәнекерленген (бұрыштық және жіктік) тұтас жіктер ең үлкен кернеу ауданында орналасқан, қолданылатын алюминий қорытпасы және әдісіне байланысты дәнекерленген тігіс жерінде беріктікті азайтуды ескеру керек.

      261. Кеме қатынасы тіркелімімен келісім бойынша болаттан және алюминий қорытпадан жасалған конструкцияларды қосу үшін биметалл (болат — алюминий) баспақталған элементтерді қолдануға рұқсат етіледі.

14-тарау. Дәнекерленген құрылымдар мен қосылыстар

      Ескерту. 14-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Параграф-1. Жалпы талаптар

      262. Корпустың дәнекерленген конструкциясында байланыстардың пішіні немесе қимасын өзгерту бірқалыпты орындалады. Барлық ойықтарда дөңгеленген бұрыштар немесе тегіс жиектері болуы қажет.

      263. Корпустың ұзындығы бойынша бойлық байланыстар табағының қалыңдығы және кескін өлшемдерінің қалыпты өзгерісі қарастырылады.

      Есептік палубаның, түбінің табақ қалыңдығы мен жиынтық жүйесінің өзгерісі, сондай ақ борт және бойлық қоршаулар болаттың беріктік қасиеттерін өзгерту ауданында орындалмайды.

      264. Негізгі бойлық байланыстардың мүмкін үлкен санының үздіксіздігін қамтамасыз ету қажет, ал олар аяқталатын аудандарда кернеу концентрациясын азайтуды қамтамасыз ететін басқа шаралармен қатар қиманың қалыпты өзгерісін қарастыру қажет.

      265. Өткізбейтін конструкцияларда, сондай ақ қарқынды дірілді аудандарда орналасқан өткізетін конструкцияларда қаттылық қырлары және арқалық белдеулерінің жиектері мен кница ұштарын қаптауда қатты нүктелердің түзілуінің алдын алатын тетіктер мен қаттылық қырлары қарастырылады.

      266. Арқалық ұштары мен соған жақын қабырға арасындағы қаптау немесе төсеніш парағы учаскесінің ұзындығы аз болуы мүмкін, алайда 4s артық емес немесе 60 мм (s — табақ қалыңдығы, мм).

      267. Қағиданың осы бөлімінде қарқынды дірілге ұшырайтын конструкциялар дірілдің ықтимал көздері болып табылатын құрылғылар, механизмдер және жабдықтар орнатылған жерде орналасқан корпус конструкциясына қатысты.

      Бұл ретте барлық типті кемелер үшін қарқынды дірілді ауданға платформаның машина бөлімшесінің ұзындығында төмен үздіксіз және шектеулі орналасқан аудандар жатады:

      артқы жағының тірелген жерінде — ирек тісті винт шығыңқысынан оның екі диаметрде алдыңғы жаққа қарай қашық тұрған қима, алайда ахтерпик қоршауына дейін;

      машина бөлімшесінде — бөліктер қоршауымен.

      Машина бөлімшесінің бөлігін шектейтін қоршаулар, ахтерпик қоршауы, сондай ақ кеменің ұзындығы бойынша көрсетілген аудандағы төменгі үздіксіз платформа қарқынды дірілге ұшыраған конструкциялар ретінде қарастырылады.

      268. Фальшборт, шығыңқы киль және корпусқа пісірілген тетіктер аяқталған жерде, сондай-ақ, негізінен, ватервейс жолағы, олардың биіктігі осы байланыстардың биіктігінен 1,5 кем емес ұзындықта біртіндеп азайтылады. Фальшборт ұштары қалыпты болуы қажет.

      Көрсетілгендер ватервейс учаскесінің ұштары үшін ұсынылады.

      269. Дәнекерленген қосылыстар, дәнекерленген материалдар, дәнекерлеу әдістері, дәнекерленген қосылыстарды бақылау және сынау осы Қағиданың 15-бөлігінің талаптарына сәйкес келуі қажет.

2 -параграф. Жиынтық арқалықтарын қосу

      270. Жиынтық арқалықтарын қосу, негізінен, қыспақты түрде орындалады. Кеме қатынасы тіркелімімен келісім бойынша қарқынды діріл ауданынан басқа, үлкен шоғырланған жүктемеге ұшыраған рамалы жиынтық және аудандар арқылығын қосуға рұқсат етіледі.

      Кницалар жиынтық арқалықтарын қосатын материал сияқты аққыштықтың шегіндегі материалдан дайындалады.

      271. Негізгі жиынтық арқалықтарын қосу:

      1) осы Қағиданың 44-қосымшасына сәйкес өлшенетін кница с өлшемдері, см, егер басқа көрсеткіштер жоқ болса, мынадай формула бойынша анықталады

      с = 5

, (76)

      мұнда W — Ережеде талап етілген арқалықпен бекітілген қима кедергісінің сәті, см3;

      s — кница қалыңдығы, мм.

      Кница қалыңдығы арқалықпен бекітілетін қабырға қалыңдығына тең деп қабылданады. Ол 1 мм-ге азайтылуы мүмкін, егер қабырғаның қалыңдығы 7 мм-ден үлкен болса; 2 мм-ге азайтылуы мүмкін, егер қабырғаның қалыңдығы 12 мм-ге үлкен болса.

      Егер кница әртүрлі кескіндегі екі арқалықты қосатын болса, онда кница өлшемдерін анықтау кезінде шағын кескінді сипаттамалар пайдаланылады.

      Кница h биіктігі (осы Қағиданың 44-қосымшасы) талап етілген с өлшемнен 0,7 кем болмайды.

      Кницаның көрсетілген өлшемдері қосылатын арқалықтар бір-біріне дәнекерленбеген жағдайда немесе арқалық кесіктері қаптау табағына (төсенішіне) дәнекерленбеген жағдайда қатысты. Бұл ретте саңылау 40 мм-ден немесе 25% с (ненің аз болуына байланысты) аспайды, ал кері жағдайда с тиісті ұлғайту талап етіледі;

      2) кницаның еркін жиегінің ұзындығы кезінде l, мм, (осы Қағиданың 44-суреті) 45s үлкен (s — кница қалыңдығы, мм) фланецтің (белдеудің) болуы қажет. Фланецтің ені 50 мм кем емес, белдеуі ені — 75 мм кем қабылданбайды. Белдеу қалыңдығы кница қалыңдығынан аз болмауы тиіс. Фланецтің ені (белдеудің) осы Қағиданың 308-тармағының талаптарына сай келуі қажет;

      3) кница өлшемі азайтылады:

      10 %-ға — егер арқалықтар бір-біріне дәнекерленген немесе қаптау табағына (төсенішіне) дәнекерленген жағдайда;

      15 %-ға — фланец немесе белдеудің болуы кезінде; 25 %-ға — егер арқалықтар бір-біріне дәнекерленген жағдайда, ал кницаларда фланец немесе белдеу болса.

      4) қарқынды дірілді жерлерде арқалықтардың бұрыштық қосылыстарының қарқынды дірілі, негізінен, жиынтыққа бекітілмеген қаптау учаскелерінің ең аз өлшемдері кезінде орындалуы тиіс (осы Қағиданың 45-қосымшасы);

      5) теңізде арқандап байланатын кеме борттың күшейту ауданында бимс пен шпангоут кесіктері арасындағы саңылау болған кезде, AI кеме ауданында Iсе3 категориялы бимсті кницада белдеу немесе фланец болады.

      272. Рамалы жиынтықтағы арқалықтар қосылысы белдеу өлшемдері мен қабырға биіктігінің қалыпты өзгерісі бар дөңгеленген кницалармен орындау ұсынылады.

      273. Рамалы жиынтықтағы арқалықтарды қосатын кница биіктігі және ені өзара немесе қоршаумен (егер ерекше көрсетулер болмаса) рамалы арқалықтар қабырғасының биіктігінен кем болмайды (немесе қосылатын рамалы арқалықтардан аз болады). Кница қалыңдығы рамалы арқалықтарды қосатын қабырғаның аз қалыңдығына тең деп қабылданады. Рамалы арқалықтар қосылысында саңылауларға рұқсат етілмейді.

      274. Рамалы жиынтықтағы арқалықтар қосылысында кницалар белдеудің еркін жиегі немесе иілген фланец болады. Егер кницаның еркін белдеулері рамалы жиынтықтағы арқалық белдеулеріне ауысса, онда арқалықтың еркін белдеулерінің әртүрлі өлшемдері кезінде кницаның жиегі бойынша еркін белдеудің ені мен қалыңдығы қалыпты өзгереді. Ендірмелі кницаның (немесе фланецтің) еркін белдеу ауданы рамалы жиынтықтағы арқалықтармен қосылатын белдеу ауданынан 0,8 кем қабылданбайды.

      Егер кница ұштары арасындағы ара қашықтық, мм, 160s

(s — кница қалыңдығы, мм), кница ұштарын қосатын сызыққа параллель болса, 1/4 кница биіктігіне немесе оның 35 қалыңдығына тең

ненің аз болуына байланысты) ара қашықтықта бекітуші қыр орнатылады, оның инерция сәті осы Қағиданың (75) формуласымен регламенттеледі.

      Кницаның өлшеміне және конфигурациясына байланысты қаттылық қырлары және бракеттермен кницаны қосымша бекіту қарастырылады (осы Қағиданың 280-тармағы).

      275. Дөңгеленген кницаның радиусы қосылатын рамалы арқалықтардан аз биіктікте болуы тиіс.

      Дөңгелету ауданындағы қабырғалар мен белдеулер қаттылық қырлары мен кницалармен бекітіледі (осы Қағиданың 46-қосымшасы).

      276. Рамалы жиынтық арқалықтарымен ұстап тұратын негізгі жиынтық арқалықтарын қосу тораптарының конструкциясы стандарттарға сәйкес келуі қажет.

3 -параграф. Рамалы жиынтық арқалықтары конструкциясы

      277. Рамалы арқалықтар қабырғасының h биіктігі және sc қалыңдығы (құрамдас кескіндегі негізгі жиынтық арқалықтары), сондай-ақ олардың көлденең қимасының ауданы Қағиданың осы бөлімінің тиісті тарауында регламенттеледі. Рамалы арқалықтар еркін белдеуінің ені b, мм, оның қабырғасынан өлшенген, мынадан артық болмайды:

      b = 200Sп/

, (77)

      мұнда Sп — рамалы арқалықтар белдеуінің қалыңдығы, мм.

      Белдеу қалыңдығы, негізінен, қабырғаның үш есе көбейген қалыңдығынан аспайды.

      278. Рамалы арқалықтар қабырғалары (осы Қағиданың 13-тарауының 4 параграфына сәйкес тексерілетін тұрақтылықтан басқа) h/sc > 60

кезінде (h және sc, мм, — осы Қағиданың 277-тармағы) қаттылық қырларымен және кницамен бекітіледі (осы Қағиданың 47-қосымшасы).

      279. h/sc

160

) кезінде рамалы арқалықтар қабырғасы рамалы арқалықтың еркін белдеуіне параллель қаттылық қырларымен бекітіледі (осы Қағиданың 47-қосымшасының а)-суреті). h/sc < 160

кезінде бекіту осы Қағиданың 47-қосымшасындағы б), в) суретте көрсетілгендей орындалады.

      Қаттылық қырлары арасындағы ара қашықтық (арқалық қабырғасының бекітілмеген жиегінің ені), мм, артық болмайды, а = 90sc

.

      Кеме қатынасының тіркелімі келісімі бойынша осы Қағиданың 47-қосымшасында г) суретте көрсетілген конструкцияға рұқсат етілуі мүмкін.

      0,2l ұзындықтағы учаскеде, бірақ тіреуден қарағанда 1,5h аз (мұнда l және h — рамалы арқалық аралығы және биіктігі сәйкес), а ара қашықтық 1,5 есе азайтылуы мүмкін.

      Негізгі жиынтықтағы арқалықты ұстап тұратын рамалы арқалықтың еркін белдеуіне қалыпты қаттылық қыры (мысалы, бойлық арқалықтар, қоршау тіреулері, шпангоуттар), негізгі жиынтықтағы әрбір екінші арқалық жазықтығынан беру орнатылады.

      Қатталық қырлары арасындағы көрсетілген ара қашықтықтар өзгерісі тікелей беріктікті есептеу нәтижесі негізінде рұқсат етіледі.

      280. Қаттылық қырының қалыңдығы 0,8sc кем болмайды. Қаттылық қыры инерциясының сәті осы Қағиданың 288-тармағына сәйкес анықталады.

      281. Рамалы арқалықтарға бекітілетін кницалар (бракеттер), дөңгелету ауданында рамалы арқалықтарға бекітілетін кницаның ұштарына бекітіледі, сондай-ақ рамалы арқалық аралығында және кергіштерде орнатылады (осы Қағиданың 47-қосымшасының а) және в)-суреттері ). Кез келген жағдайда кница (бракеттер) арасындағы ара қашықтық 3,0 м немесе 15bп (bп — белдеудің толық ені, мм) аспайды, (ненің аз болуына байланысты).

      Бекітуші кницалардың қалыңдығы рамалы арқалық қабырғасы үшін талап етілетіндерден кем қабылданады. Кницалар еркін белдеуге дейін жеткізілуі тиіс. Егер рамалық арқалықтан еркін жиекке дейін өлшенген еркін белдеу ені 150 мм-ден асып кетсе, кницалар еркін белдеуге дейін дәнекерленеді; бұл ретте кницаның дәнекерленетін учаскенің ені еркін белдеу енінен шеткі шама бойынша 10 мм аз болады. Егер рамалы арқалықтың қабырғасына салыстырмалы симметриялы белдеу ені 200 мм-ден асатын болса, бекітуші кница жазықтығындағы қабырғаның қарама қарсы жағынан орнатылған шағын кницаларды қарастыру ұсынылады. Негіздеуде өлшенген бекітуші кницаның ені олардың биіктігінің жартысынан аз болмауы тиіс.

      Белдеу немесе фланецтің болуы кницаның еркін жиегінің ұзындығы кезінде міндетті болып табылады l > 60s (мұнда s — кница қалыңдығы, мм). Белдеу немесе фланец ені l/s кем болмайды.

      282. Рамалы жиынтық арқалық қабырғаларында арқалықтардың өтуін және конструкциялардың жеңілдету үшін ойықтарға рұқсат етіледі.

      Бір қимадағы ойықтардың қосынды биіктігі арқалықтар биіктігінен 0,5 аспайды. Құрғақ жүк кемелерінің су өткізбейтін қоршауларының рамалы бимстері, карлингстер және рамалы арқалықтар үшін осы шама арқалықтың 0,6 биіктігіне дейін ұлғайтылуы мүмкін.

      Рамалы жиынтық арқалықтарындағы кез келген ойықтардан негізгі жиынтықтағы арқалықтар өтуі үшін ойықтар жиегіне дейінгі ара қашықтық соңғы биіктіктен кем қабылданбайды. Рамалы арқалықтар қабырғасындағы тесік, негізгі жиынтық арқалықтарының өтуі үшін ойықтардан басқа, кницаны бекітетін оның ұштарынан рамалы арқалықтар биіктігінің жартысынан кем емес ара қашықтықта орналасады. Осы талаптарды орындау мүмкін емес кезде тесіктердің болуы бітелген қабырғаның жергілікті қалыңдатумен орны толуы мүмкін.

      Барлық жағдайда рамалы арқалықтың көлденең қимасының ауданы (ойықтарды шығарғанда) Қағиданың осы бөлімінің 380-тарауында талап етілетіндерден кем болмайды.

      Флорада, түптік стрингер мен тік кильдегі ойықтарға қойылатын талаптар осы Қағиданың 352-тармағында қарастырылған.

4-параграф. Дәнекерленген конструкциялар механизмдері

      283. Жиынтық арқалығы біткен жерде олардың белдеуін/немесе қабырғасын торап конструкциясына байланысты "мұртынан" кесу керек.

      284. Кница немесе бракет фланецінің (белдеудің) ені кницалардың (бракеттердің) сегіз қалыңдығынан кем болуы рұқсат етілмейді, егер Қағиданың осы бөлімінің тиісті тарауында арнайы көрсетулер болмаса.

      285. арқалық кница, белдеулері және қабыраларының жиектері айнала дәнекерленген. Көрсетілгендер су мен ауа ағындары, арқалықтар және пісірілген тігістердің ойықтарына қатысты.

      Егер осы ойықтар қаптауға (төсенішке) дейін жеткізілсе, қаптау (төсенішке) бойынша өлшенген олардың ұзындығы осы Қағиданың 298- тармағына сәйкес келуі тиіс.

      286. Дәнекерленген тігістер конструкциялардың барынша аз шиеленіскен қимасында, суық күйде деформацияланған жерлерден, байланыстар қимасының және ойықтардың күрт өзгеретін жерінен әрі қарай орналасады.

      287. Динамикалық айнымалы жүктемені қабылдайтын арқалықтармен қиылысатын белдеулердің тігісті қосылыстары (мысалы, қарқынды діріл ауданында) арнайы айқастырма көмегімен қалыпты өтуімен орындалады.

      288. Пісірілген тігістердің тығыздалып қалуын, үшкір бұрыштар астында қиылысуын, сондай-ақ параллель түйіскен тігістер немесе түйіскен жермен бұрыш тігісінің қатар орналасуын болдырмау керек. Параллель түйіскен тігістер арасындағы ара қашықтық олардың бағытына тәуелсіз мыналардан кем болмауы тиіс:

      200 мм — параллель түйіскен тігістер арасында;

      75 мм — параллель бұрыштық және түйіскен тігістер арасында;

      50 мм — ұзындығы 2 м артық емес параллель бұрыштық және түйіскен тігістер арасында.

      Кеме қатынасының тіркелімі келісімі бойынша түйіскен жерлер арасындағы ара қашықтықты азайтуға жол беріледі.

      Екі түйіскен тігістер арасындағы бұрыш 60Ү кем болмауы тиіс (осы Қағиданың 48-қосымшасы).

      289. Қаптау және төсеу табағының жинақтау жіктері (ойықтар) оларға параллель қоршаудан, палубадан, екінші түп төсеніші, 200 мм кем емес ара қашықтықтағы рамалы байланыстардан орналасады.

      Жиынтықтағы пісірілген арқалықтардың жинақтау жіктерінде арқалық қабырғасының жігі сол арқалықтың белдеу жігінен 150 мм кем емес ара қашықтықта орналасады.

      Кеме қатынасының тіркелімі келісімі бойынша қабырға мен белдеудің түйіскен жерлерін біріктіруге жол беріледі.

      Қабырғаның белдеумен қосылысында толық пісіруді қамтамасыз ету кезінде 100 мм кем емес учаскеде түйіскен жерден әрбір жаққа және әрбір үшінші арқалықтың жігін бұзбайтын бақылау.

      Жіктің әрбір жағындағы белдеу енінен кем емес ұзындықта жиынтық элементтер жігінің ара жабыны кезінде (қабырға жазықтығында орнатылған кництермен, бракеттермен).

5-параграф. Бұрыш жіктерінің типтері мен өлшемдері

      290. Есептік

қалыңдығы, мм, қолмен жән жартылай автоматты пісіру кезінде таврлы қосылыстардың бұрыштық жіктері мындан кем болмайды:

=

S, (78)

      мұнда

— осы Қағиданың 49-қосымшасы бойынша қабылданатын пісірілген жік беріктігінің коэффициенті. Сұйық заттарды тасымалдайтын құйма кемелердің жүк танкісіндегі конструкциялар үшін көрсетілген мәндер 0,05-ға ұлғаяды;

— осы Қағиданың 51-қосымшасы бойынша қабылданатын коэффициент, пісіру l ұзындығына, мм, t тігіс қадамының қатынасына байланысты, мм, (осы Қағиданың 50-қосымшасы);

      S — қосылған тетіктердің ең аз қалыңдығы, мм.

      Валик қимасына жазылған үш бұрыштың биіктігі және бұрыштық тігістің катеті арасындағы ара қатыс k = 1,4а немесе а =0,7k тең деп қабылдануы тиіс (осы Қағиданың 52–қосымшасы). Қолмен пісіруді автоматты пісіруге айырбастау кезінде тігіс қалыңдығы немесе катет (есептеу негізіне не алынғанына байланысты) азайтылуы мүмкін, бірақ бір қабатты тігістер үшін 30 % ға азаяды. Көрсетілген азайту шамасы көп қабатты тігістер үшін Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      Егер қосылатын элементтердің неғұрлым жұқа қалыңдығы неғұрлым жуан элементтің қалыңдығынан 0,5 аз болса, тігіс өлшемдері Кеме қатынасы тіркелімінің ерекше қарауына жатады.

      Бұрыштық тігіс а қалыңдығы кем болмайды:

      2,5 мм кезінде s

4 мм;

      3,0 мм кезінде 4 < s

10 мм;

      3,5 мм кезінде 10 < s

15 мм;

      0,25s кезінде s >15 мм.

      Бұрыштық тігістердің өлшемдерін есептеу бойынша тайындалатындар

0,7s (k

s) артық қабылданбайды.

      291. Егер оларға жол берілсе, аралықтарды қосу (осы Қағиданың 301-тармағы), 0,4 беріктік коэффициентімен үздіксіз жік периметрі бойынша орындалады. Жабылу шамасы b=2s+25 кем бомайды, бірақ 50 мм артық емес (мұнда s-қосылатын тетіктердің ең аз қалыңдығы, мм).

      292. Байланыстарын (карлингс, рамалы бимстермен, борт стрингерімен, көлденең рамамен) ұстап тұратын негізгі жиынтықтағы арқалықтар қосылысы (бимстер, бойлық палуба астындағы арқалықтар, шпангоуттар, қоршау тіреулері) 0,35 беріктік коэффициенті бар тігіспен орындалады.

      Бұл ретте олардың байланыстарын ұстап тұратын негізгі жиынтықтағы арқалықтар қабырғасын қосатын пісірілген тігістер мен көлденең қиманың ауданы

, см2, мынадай формула бойынша анықталатындардан кем болмайды

= 25p

l/

n, (79)

      мұнда р — Қағиданың осы бөлімінің тиісті тарауында көрсетілген шартты жүктеме, кПа;


— арқалықтар арасындағы ара қашықтық, м;

      l — аралықтар аралығы, м;

     

n — осы Қағиданың 133-тармағы.

      Дәнекерленген тігістің көлденең қимасының ауданы f байланыстарды ұстап тұратын арқалықтар қосылысының әрбір учаскесіндегі тігіс ұзындығындағы бұрыш тігісінің қалыңдығы көбейтіндісінің қосындасы ретінде анықталады.

      293. Басқа бағыттағы байланыстарды кесетін байланыстар бір жазықтықта болады. Жазықтықтардың сәйкес келмейтін шамасы кесілетін байланыс қалыңдығының жартысынан артық рұқсат етілмейді. Егер осы байланыстардың үздіксіздігі конструкция қабырғасына тікелей пісіру арқылы қол жеткізілсе, бұрыштық жіктің қалыңдығы кесілетін байланыс қалыңдығына байланысты анықталуы тиіс немесе пісіру саңылаулы орындалуы тиіс. Қосылғыш элементтердің неғұрлым жұқа қалыңдығы кезінде неғұрлым жуан тетіктердің қалыңдығы 0,7 аз, бұрыштық тігіс қалыңдығын осы қиылысу ауданында жүктеменің нақты жағдайын сақтаумен анықтау ұсынылады.

      294. Егер бойлық арқалықтар көлденең қораушға кесілетін болса, қосылсу конструкциясы мынадай талаптарға сай келуі тиіс:

      1) бір жазықтықта қоршаудың екі жағынан кницаларды орнату кезінде көлденең қоршаумен кницаларды (арқалықтың кесілген жері, егер олар дәнекерленетін болса) қосатын пісіру ауданының ауданы

1, см2, (осы Қағидалардың, 53-қосымшасы, а) суреті) мынадай формула бойынша анықталатындардан кем болмайды

1 = 1,75S0 , (80)

      мұнда S0 — бойлық арқалықтардың көлденең қимасының ауданы (қосылған белдеусіз), см2;

      2) қоршау табағында тиісті кесуде пісірілетін бір үздіксіз кницаны орнату кезінде (б)-сурет осы Қағиданың 53-қосымшасы) қоршау жазықтығындағы кницаның көледнең қимасының ауданы 1,25 S0 кем болмауы тиіс;

      3) бойлық арқалықтар бойындағы кницаның ұзындығы lкн, мм, мынадай формула бойынша анықталатындардан кем болмайды

      lкн =

, (81)

      мұнда S1 — көлденең қоршаумен арқалықтардың кесіктеріне қосатын пісірілген тігіс ауданы, см2;


— бойлық арқалықпен кницаны қосатын бұрыштық жіктің қабылданған есептік қалыңдығы, мм.

      295. Қалыңдығы 18 мм-ден артық табақтан жасалған конструкциялардың бұрыштық дәнекерленген қосылыстары үшін, дәнекерлеу кезінде қалыңдық бағытына төтенше кернеулер немесе сыртқы жүктемелер әсерінің салдары пайда болуы мүмкін, зет-болатты пайдалану (осы Қағиданың 189-тармағы) немесе қабатталған үзіктердің пайда болуына кедергі жасайтын конструкциялық шараларды қарастыру ұсынылады. Басқа жағдайда қалдық кернеудің деңгейін азайту қамтамасыз етіледі.

      296. Екі жақты үздіксіз тігістер қарастырылады (осы Қағиданың 49-қосымшасының 1 ескертпесі):

      1) ұзындығы 30 м және одан артық кемелерде алдыңғы жақ перпендикулярынан 0,25L, ауданда — түптік қаптауға дейінгі жиынтықты пісіру үшін, ал осы аудандағы дара түпте — сондай ақ тік кильдің қабырғасын, түптік стрингер және олардың белдеуі бар флорын пісіру үшін;

      2) Iсе3 категориялы мұз күшейткіштері бар AI кеме ауданында — сыртқы қаптауға дейінгі борт жиынтығының байланысын пісіру үшін;

      3) дірілдің ықтималдықты көздері болып табылатын құрылғылар, механизмдер және жабдықтар орнату үшін (осы Қағиданың 267-тармағы) — түптік қаптауға дейінгі жиынтықты пісіру үшін және екінші түптік төсенішке, палуба төсенішіне палуба астындағы жиынтықты пісіру үшін;

      4) ахтерпикте;

      5) арқалық тіреулері мен ұштарындағы ауданда — арқалықтарды төсеу мен қаптау табақтарына пісіру (осы Қағиданың 298-тармағы);

      6) тек отын немесе майларға арналған цистернада (екі жақты түбі бар цистерналарды қоса алғанда);

      7) өткізбеушілікті қамтамасыз ететін конструкциялар үшін.

      297. Бір жақты үздіксіз тігістерге жол берілмейді:

      1) алдыңғы жақ перпендикулярынан 0,2L ауданда — қаптауға дейінгі борт жиынтығын пісіру үшін 0,25L, алдыңғы жақ перпендикулярынан — түптік қаптауға дейінгі жиынтықты пісіру үшін;

      2) қарқынды діріл ауданында (осы Қағиданың 267-тармағы);

      3) кеменің мұз күшейген ауданында;

      4) теңізде кемеге немесе теңіз құрылыстарына арқандап байлап тастайтын кеменің борт жиынтығын пісіру;

      5) қосылыста кескін мен табақ қабырғасы арасындағы бұрыш 10Ү қарағанда тік бұрыштан ерекшеленеді.

      298. l пісіру ұзыныдғының үздіксіз жіктерінің барлық типтері үшін (осы Қағиданың 50-қосымшасы) 15а кем болмауы тиіс (осы Қағиданың 290 а — тармағы) немесе 50 мм, ненің аз болуына байланысты. Тізбекті және ирек тісті жіктерді пісіру арасындағы ара қашықтық (tl), шахмат жігі үшін (t — 2l)/2) 15s аспауы тиіс (мұнда s — төсеніш (қаптау) табағының немесе кескін қабырғасының қалыдығы, ненің аз болуына байланысты, мм). Кез келген жағдайда пісіру арасындағы ара қашықтық (ирек тісті жиынтықтың ұзындығы) 150 мм аспауы тиіс.

      299. Жиынтық арқалықтарын қаптау немесе төсенішпен қосатын үздікссіз немесе үзікті жіктер екі жақты үздіксіз жіктері бар Арқалықтардың тіреуліер мен ұштарына жалғасуы тиіс. Екі жақты жігі бар учаскелер үшін кницаның ұзындығы және кескін биіктігінің қосындысы кем болмауы тиіс, егер кница және кескіннің ұлғайған биіктігі орнатылса. Ұстап тұрушы конструкциялар арқылы арқалықтар өтетін жерде (рамалы бимстер, карлингтер, флоралар) көсретілген күшейту тіреудің әрбір жағынан қарастырылуы тиіс. 500 мм-ден аспайтын ара қашықтықта тетіктерді қосатын қабырғаның қарма қарсы жағы бойымен бір жақты үздіксіз жіктерді қолдану кезінде 50 мм кем емес ұзындығықтаы пісіру қарастырылуы тиіс. Дәнекерлеу жігінің қалыңдығы бір жақты үздіксіз жіктің қалыңдығы сияқты болады.

      300. Шахматты және нүктелі және бір жақты үздіксіз жіктер (г) және д) сурет осы Қағиданың 50-қосымшасы) жоғары орналасқан ярус пен екінші ярус қондырмасы мен рубка конструкциясында жол беріледі, бірінші ярус қондырмасы палубаның жабық учаескесінде, корпустың ішінде, діріл мен соққы жүктемелеріне, күшейтілген коррозия әрекетіне ұшырамаған, табақтың максиимум қалыңдығы немесе кескін қабырғасы 7 мм аспайды. Нүкте диаметрі d, мм, мынадай формула бойынша анықталатындардан кем болмайды:

      d = 1,12

, (82)

      мұнда t — нүктелі тігіс қадамы (осы Қағиданың 50-қосымшасы);

      tmах = 80 мм;


, s — осы Қағиданың 290-тармағы.

      Егер Қағиданың (82) формуласы бойынша d > 12 мм болса, қадамды азайту немесе тігістің басқа типін таңдау ұсынылады.

      301. Ирек тәріздес жиынтықта рұқсат етілмейді:

      1) алдыңғы жақ перпендикулярынан 0,2L ауданда — қаптауға дейінгі борт жиынтығы үшін 0,25L, алдыңғы жақ перпендикулярынан — түптік қаптаумен жиынтықты қосу үшін;

      2) қарқынды діріл ауданында (осы Қағиданың 267-тармағы);

      3) I мұз белдеуі ауданында — борт және түптік жиынтық үшін, сондай-ақ теңізде кемеге немесе теңіз құрылыстарына арқандап байлап тастайтын кеменің борт жиынтығы үшін;

      4) тік кильдің көлденең кильмен қосылысында;

      5) екінші түп және палуба жиынтығының арқалығы үшін — контейнерлер, трейлерлер және доңғалақты техникамен тасымалдау мүмкін ауданда, сондай-ақ бүйірлік және соңғы қоршау қиылысынан 0,25 рубка биіктігі аяқталатын соңғы ара қашықтығында рубка асындағы жоғары палуба жиынтығының арқалықтары үшін.

      302. Ирек тісті жиынтықта (осы Қағиданың 50-қосымшасы) ирек тісті дөңгелек пісіру қарастырылуы тиіс. Кескін қабырғасындағы ойық биіктігі 0,25 немесе 75 мм аспауы тиіс, ненің аз болуына байланысты. Ойықтар 25 мм кем емес радиус бойынша дөңгелету түрінде орындалуы тиіс. Көршілес ойықтар арасындағы ара қашықтық l (ирек тіс ұзындығы) ойық ұзындығынан кем болмауы тиіс. Шпангоутта, бимсте, түреулер мен осыған ұқсас конструкцияларда арқалықтың ұшынан қашық тұруы тиіс, сонымен қатар ұстап тұрушы конструкциялардың (палубалы, борт, стрингер, карлингс) қиылысқан жерінен кескіннің екі есе биіктігінен кем емес, ал кница ұшынан — кескін биіктігінен 0,5 кем болмауы тиіс.

      303. Цистерна жиынтығында (екі жақты түбі бар цистерналар және наливный кеме танкілері) сұйықтықтың ағуы және ауа құбырына ауаның келуін қамтамасыз ететіндей тесік қарастырылуы тиіс.

      Бойлық арқалықтардағы ойықтарды 20 мм-ден кем емес түптік қаптау немесе палуба төсенішінен ойық жиегінің қашық тұруымен эллипс пішінде орындау ұсынылады.

      Су мен ауа құбырлары үшін ойықтар ауданында, кескіндер және пісірілген тігістердің өтуі үшін тігістер 50 мм ұзындықтағы ойықтың екі жағынан екіжақты түрде орындалуы тиіс.

      304. Егер таврлы қосылысты конструкция элементтерін бұрыштық жікпен пісіру мүмкін болмаса, бүйірлік жүкпен пісіру (осы Қағиданың

      54-қосымшасы 5б) немесе тиектегі қиықты тігіспен пісіруге рұқсат етіледі.

      l ұзындығы және t қадамы осы Қағиданың 302-тармағына сәйкес ирек тісті тігіспен пісіру сияқты тағайындалуы тиіс.

      Бүйірлік жікпен пісіру дөңгелек немесе ұзартылған тілікпен орындалуы тиіс, тігістің қалыңдығы табақ қалыңдығының құрауы 0,5 тиіс. Тілік ұштарын бүірлік жікпен пісіру кезінде, негізінен, жартылай дөңгелек пішінде болуы тиіс. Ұзартылған тіліктер қосылатын тетіктер бағытындағы ұзындықта орналастыру ұсынылады (осы Қағиданың 54-Қосымшасы б) суреті).

      Тіліктің тұтас пісіріндісіне рұқсат етілмейді.

      Қарқынды діріл ауданында тілікті немесе бүйірлік жікпен пісіру орнына (осы Қағиданың 267-тармағы) осы Қағиданың 54-қосымшасы қалған төсенішке толық пісіруі бар түйіскен тігісті қолдану ұсынылады (осы Қағиданың 54-қосымшасы в).

      305. Осы Қағиданың 49-қосымшасында көрсетілген қосылыстарда алюминий қорытпадан жасалған конструкциялар үшін мыналар рұқсат етілмейді:

      1) үзік-үзік тігістерді қолдануға(ирек тісті жиынтықтан басқа;

      2) қарқынды діріл ауданында ирек тісті жиынтықты қолдануға (осы Қағиданың 267-тармағы).

      Тігіс қалыңдығы 3 мм-ден кем емес, бірақ 0,5s артық болмайды (s — осы Қағиданың 290-тармағы).

2-кіші бөлім. Корпус конструкцияларына қойылатын жалпы талаптар

      Ескерту. Тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

15-тарау. Жалпы талаптар

      Ескерту. 15-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      306. Осы тараудың талаптары осы Қағиданың 4-бөлімінің 3-кіші бөлімінің қосымша талаптары есебінен барлық типтегі және тағайындаудағы теңіз кемелеріне тарайды.

      Тарауда корпус конструкциясына: қаптауға, төсенішке, негізгі және рамалы жиынтықтағы арқалықтарға, пиллерске, штевняға, іргетасына қойылатын талаптар келтіріледі.

      307. Осы тарауда мынадай белгілер қабылданған:

      L1 — бөлік ұзындығы, м, мынадай түрде өлшенетін:

      жазық қоршау кезінде — қорау қаптауы арасындағы ара қашықтық;

      гофрланған қоршау кезінде —гофр осьтері немесе екінші түбі деңгейіндегі трапеция тәріздес қорапша осьтері арасындағы ара қашықтық;

      коффердама қоршау кезінде — коффердаманың орташа осьтері арасындағы ара қашықтық;

      В1 — бөлік ені, м, оның ұзындығының ортасынан мынадай түрде өлшенеді:

      дара борт кезінде — борттар арасындағы ара қашықтық немесе борттар және бойлық қоршау арасындағы флораның жоғарғы жиегі деңгейінде ара қашықтық ретінде;

      екі борт кезінде — ішкі борттар арасындағы ара қашықтық немесе ішкі борттар және бойлық қоршау арасындағы ара қашықтық ретінде;

      бортты шығыңқылық цистерналардың болуы кезінде — екінші түптік деңгейде шығыңқылық цистерналар арасындағы немесе бойлық қоршау және шығыңқылық цистерналар арасындағы ара қашықтық ретінде;

      бірнеше бойлық қоршаудың болуы кезінде — бойлық қоршау арасындағы ара қашықтық немесе бортқа жақын бойлық қоршау және тиісті борттар арасындағы ара қашықтық ретінде;

      l — арқалықтар аралығы, м, осы Қағиданың 238-тармағына сәйкес, егер арнайы талаптар белгіленбесе;

      h — арқалық қабырғасының биіктігі, см;


— негізгі немесе рамалы, бойлық немесе көлденең жиынтықтағы қарастырылатын арқалықтар арасындағы ара қашықтық, м,; әртүрлі ара қашықтықта арқалықтардың а орналасуы қарастырылатын арқалықтан көршілес арқалықтардың қашық тұруы деп түсіндіріледі;

      s — табақ қалыңдығы, мм;

      W — арқалықтар кедергісінің сәті, см3;

      I — арқалық инерциясының сәті, см4;


s — тозудағы табақ қалыңдығына қоспа, мм (осы Қағиданың 139-тармағы);

к — тозудағы арқалық кедергісінің сәтіне енгізетін түзетулерді ескеретін коэффициент (осы Қағиданың 141-тармағы).

16-тарау. Сыртқы қаптама

      Ескерту. 16-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер мен белгілер

      308. Тарауда түбі және борттың сыртқы қаптау, ширстрека қалыңдығы мен еніне, көлденең киль, шпунтталған белдеу, сондай ақ осы байланыстардың ең аз құрылыс қалыңдығына және ондағы оййықтарды ресімдеуге қойылатын талаптар келтіріледі. Талаптар, егер қаптау қалыңдығына қойылатын қосымша талаптар ескерілмесе, кеменің ұзындығы және борттың биіктігі бойынша барлық аудандарға қатысты.

      309. Осы тарауда мынадай белгілер қолданылады:

      pst — осы Қағиданың 170-тармағына сәйкес есептік статикалық қысым;

      pw — осы Қағиданың 171-тармағына сәйкес толқын кескініне салыстырмалы корпусты жылжытумен байланысты есептік қысым;

      рг — осы Қағиданың 176-тармағына сәйкес тасымалданатын сұйық жүк, балласт немесе отынның есептік қысымы.

2-параграф. Конструкция

      310. Ширстрек жоғарғы жиегіндегі ойықтарға, егер есептік палубадан ойықтың жоғарғы нүктесінен қашық тұруы ойық биіктігінің жартысынан кем болса, борттың сыртқы қаптауына да жол берілмейді,. Басқа жағдай Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      Борттың сыртқы қаптауындаы тік бұрышты ойықтар ойықтың енінен немесе биіктігінен 0,1 кем емес дөңгелету радиусы бар бұрыш 50 мм кем емес болмайды.

      Басқа жағдайда ойықтар болған кезде корпустың жалпы немесе жергілікті беріктігі елеулі әлсіреуі мүмкін, ойықтар ауданында қосымша нығайту қарастырылады.

      Қалың пісірілген табақтар пішінінде қосымша нығайту мидельден 0,35L тұратын аудан шегінде орналасқан ойықтар үшін міндетті, есептік палубадан ойықтардың жоғарғы нүктесінің шегінуі ойық биіктігінен аз. Ойықтың жоғарғы немесе төменгі нүктесінен өлшенген қалың пісірілген табақтың ең аз ені ойықтың 0,25 биіктігін немесе ұзындығын құрауы тиіс; ойықтан тыс өлшенген жалпы ені ойықтың 0,25 биіктігін немесе ұзындығынан кем болмайды.

      Кеменің бойымен өлшенген ойық нүктесінен жақын жуан пісірілген табақ ұшының ең аз қашық тұруы ойық биіктігінің немесе ұзындығының 0,35 құрауы тиіс. Жуан пісірілген табақтың бұрышы дөңгелетілген болуы тиіс. Жуан пісірілген табақтың қалыңдығы кем болмауы тиіс:

      1,5s кезінде s < 20 мм;

      30 мм кезінде 20

s

24 мм;

      l,25s кезінде s > 24 мм,

      мұнда s — ойық ауданында бортты сыртқы қаптау қалыңдығы.

      Ойықтың барлық периметрі бойынша қалың пісірілген табақты орнатуға жол беріледі.

      311. Ширстректен палубалы стрингерге дейін дөңгелек өтуді қолдануға рұқсат етіледі. Бұл ретте ширстректі дөңгелету радиусы оның қалыңдығынан 15 кем емес болуы тиіс. Дөңгелету шегіндегі ойықтарға жол берілмейді.

3-параграф. Сыртқы қаптауға арналған жүктемелер, сыртқы қаптау табақ элементтерінің өлшемдері

      312. Түбінің және борттың сыртқы қаптауына арналған сыртқы қысым р, кПа, мынадай формула бойынша анықталады

      р = рst + рw. (83)

      Сұйық балласты орналастыруға арналған қос түбі және қос борты бар кемелер үшін, сонымен қатар қос түпсіз және қос бортсыз итергіш кемелер үшін осы Қағиданың 176-тармағының формулалары бойынша р = рг іштегі қысым қосымша анықталады. Егер рst > рw болса, іштегі қысымды анықтау кезінде мынадай формула бойынша анықталатын қарсы қысымды ескеру қажет.

      р = рг – (рstрw). (84)

      Бұл ретте қос түбі және қос борты бар кемелер үшін pst және pw балластағы кемлер үшін осы Қағиданың 10-тарауының 2-параграфына сәйкес анықталады.

      313. Есептік ретінде ненің артық болуына байланысты сыртқы қысым немесе іштегі қысым қабылдануы тиіс.

      Жазғы жүк ватерсызығынан жоғары рw қысым мынадай формула бойынша анықталатын pmin, кПа кем болмауы тиіс

      pmin = 0,03L + 5. (85)

      L > 250 м кезінде L = 250 м қабылданады.

      Шектеулі жүзу ауданындағы кемелер үшін pmin шамасы осы Қағиданың 8-қосымшасы бойынша анықталатын

r коэффициентке көбейту арқылы азайтылуы мүмкін.

      314. Түбінің және борттың сыртқы қаптау қалыңдығы осы Қағиданың (57) формуласы бойынша анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      m = 15,8;

      түптік қаптау үшін

      k

= 0,3kВ

0,6 жиынтықтың көлденең жүйесі кезінде ұзындығы 65 м және одан артық кеменің ортаңғы бөлігінде;

      k

= 0,6 жиынтықтың көлденең жүйесі кезінде ұзындығы 12 м кеменің ортаңғы бөлігінде.

      12 < L < 65 м k

k

= 0,45 кезінде L = 65 м. сызықтық интерполяциямен анықталады,

      k

= 0,6 жиынтықтың бойлық жүйесі кезінде кеменің ортаңғы бөлігінде;

      k

= 0,7 алдыңғы жақты немесе кеменің артқы жағы перпендикулярдан 0,1L учаске шегінде тірелген жерде.

      Тірелген жердің ортаңғы бөлігі және көрсетілген учаскелері арасындағы аралық аудандар үшін k

сызықтық интерполяциямен анықталады;

      негізгі жазықтықтан (0,4 — 0,5)D ауданда бортты қаптау үшін

      k

= 0,6 кеменің ортаңғы бөлігінде;

      k

= 0,7 алдыңғы жақты немесе артқы жағының перпендикулярдан 0,1L учаске шегіндегі тірелген жерде.

      Тірелген жердің ортаңғы бөлігі және көрсетілген учаскелері арасындағы аралық аудандар үшін k

сызықтық интерполяциямен анықталады.

      Негізгі жазықтықтан жоғары 0,5D аудан үшін k

негізгі жазықтықтан (0,4 — 0,5)D ауданда бортты қаптау үшін k

және есептік палуба деңгейіндегі k

арасындағы сызықтық интерполяциямен анықталады.

      k

есептік палуба деңгейінде k

түптік қаптау сияқты анықталады, бірақ kВ параметрі kD параметрге айырбасталады.

      kВ = WВФ /

W; kD = WDФ /

W, (86)

      мұнда W — осы Қағиданың 11-тарауының 5 параграфына сәйкес

= 1 кезінде ортаңғы бөліктегі корпус кедергісінің қағидада талап етілген сәті;

      WВФ және WDФ — осы Қағиданың 11-тарауының 7 параграфына сәйкес кеменің ортаңғы бөлігіндегі палуба мен түбі үшін корпус кедергісінің нақты сәті;


— осы Қағиданың 133-тармағына сәйкес корпус байланысы k

үшін анықталатын болаттың механикалық қасиеттерін пайдалану коэффициенті.

      315. Ұзындығы 65 м артық кеменің ортаңғы бөлігіндегі түптік қаптау, белдеу, ширстрек орнықтылығы осы Қағиданың 13-тарауының 4 параграфына сәйкес анықталуы тиіс.

      316. Шығыңқылы белдеу қалыңдығы ненің артық болуына байланысты түптік немесе бортты қаптаудың қалыңдығына тең деп қабылдануы тиіс.

      317. Көлденең кильдің ені bк, мм, мынадай формула бойынша анықталатындардан кем болмауы тиіс

      bк = 800 + 5L, (87)

      бұл ретте bк 2000 мм-ден аспауы мүмкін.

      Көлденең кильдің қалыңдығы түптік қаптау қалыңдығынан 2 мм артық болуы тиіс.

      318. Ширстрек ені bs, осы Қағиданың (87) формуласы бойынша анықталатындардан кем болмауы тиіс, бұл ретте 2000 мм артық қабылдау ұсынылмайды.

      Кеменің ортаңғы бөлігіндегі ширстрек қалыңдығы ненің артық болуына байланысты палуба төсенішінің (палубалы стрингердің) немесе борт қаптауына іргелес табақ қалыңдығынан кем болмауы тиіс. Ширстректің тірелген жерінде сол маңайдағы борт қаптауының қалыңдығына тең қалыңдық болуы тиіс.

      319. Ахтерштевняға жанасатын сыртқы қаптау табақтары, сонымен қатар ирек тісті біліктерді кронштейнге бекітетін жерде орналасқан табақт үшін мынадай формула бойынша анықталатындардан кем болмауы тиіс, s, мм:

      s = 0,lL + 4,4 кезінде L < 80 м; (88)

      s = 0,055L + 8 кезінде L

80 м. (89)

      L > 200 м кезінде L = 200 м қабылданады.

      Көрсетілген қалыңдық ыстық иілістен кейін орындалса, қамтамасыз етілуі тиіс.

      320. Келтек кильге тікелей жанасатын сыртқы қаптаудың шпунтты белдеуінің қалыңдығы көлденең киль үшін талап етілетін қалыңдықтан кем болмауы тиіс, ал олардың ені — осы Қағиданың 317-тармағына сәйкес көлденең киль үшін талап етілетін еннің жартысынан кем болмауы тиіс.

      321. Басқа жағдайда сыртқы қаптау қалыңдығы s, мм, мынадай формула бойынша анықталатындардан кем болмауы тиіс:

      smin = 3,1 + 0,12L при L < 30; (90)

      smin = (5,5 + 0,04L)

при L

30, (91)

      мұнда

— осы Қағиданың 133-тармағына сәйкес;

      L > 300 м кезінде L = 300 м деп қабылданады.

      Шектеулі емес жүзу аудандары және шектеулі жүзу ауданындағы кемелер үшін R1, егер қабылданған шпация қалыптыдан аз болса (осы Қағидалардың, 8-тарауының, 3-параграфы), қабылданған шпацияның қалыптыға қатынасына пропорционал сыртқы қаптаудың ең аз қалыңдығын азайтуға жол беріледі, бірақ 10 %-дан артық емес.

4 -параграф. Арнайы талаптар

      322. Ширстрек есептік палуба жасалған болаттан дайындалуы тиіс. Ширстректің жоғарғы жиегі тегіс болуы тиіс, ал оның бұрыштары көлденең бағытқа дөңгеленген болады.

      323. Ұзындығы 65 м және одан артық ауданда 0,6L, кеменің ортаңғы бөлігі, негізінен, ширстректің жоғарғы жиегіне немесе ширстректің дөңгеленуіне қандай да бір тетіктерді пісіруге жол берілмейді.

      324. Сыртқы қаптауға шығыңқы кильді бекіту аралық элемент — тұтас бұрыштық тігісімен сыртқы қаптауға периметр бойынша пісірілетін қолданбалы жолақ бойынша жүзеге асыру ұсынылады. Осы элементтермен шығыңқы кильдердің қосылысы элементтің өзінің сыртқы қаптаумен қосылысына қарағанда салыстырмалы түрде әлсіздеу болуы тиіс. Алайда ол кемені кәдімгі пайдалану жағдайында шығыңқы кильді сақтау үшін жеткілікті сенімді болуы тиіс. Аралық элемент шығыңқы кильдің ұзындығы бойынша үздіксіз орындалуы тиіс. Шығыңқы кильдер ұштарындағы олардың биіктігін қалыпты азайту кезінде сыртқы қаптау учаскесіне қосымша нығайтылған ауданда аяқталуы тиіс.

      Шығыңқы киль және аралық элемент осы маңайдағы сыртқы қаптау жасалған болаттан дайындалуы тиіс.

      325. Түптік және бортты арматуралы пісірілген келте құбыр қабырғасының қалыңдығы осы Қағиданың 321-тармағына сәйкес анықталатын сыртқы қаптау қалыңдығынан аз болмауы тиіс немесе ненің артық болуына байланысты 12 мм болмайды.

17-тарау. Жалғыз түбі

      Ескерту. 17-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер, конструкциялар

      326. Тарауда екінші түп жоқ кемелерде және екінші түп болмайтын жерлерде түптік жиынтыққа сонымен қатар флораға, тік кильге, түптік арқалықтарға, оларды қосатын элементтерге — кница мен бракеттерге қойылатын талаптар келтіріледі.

      327. Осы тарауда мынадай белгілер қолданылады:

      L1 — қарастырылатын бөліктің ұзындығы (трюмнің, танктің, машина бөлімшесінің), м;

      B1 — қарастырылатын бөліктің ені, м;

      Вх — жазғы жүк ватер сызығы деңгейінде қарастырылатын қимадағы кеменің ені, м,.

      328. Ұзындығы 80 м және одан артық итергіш кеменің дара түбі үшін жиынтықтың бойлық жүйесі қарастырылады.

      329. Тік киль конструкциясы мынадай талаптарға сай келуі тиіс:

      1) тік киль кеменің барлық бойымен өтуі тиіс, бұл қаншалықты мүмкін болса. Ұзындығы 65 м және одан артық кемелерде тік кильдің көлденең қоршаулары арасындағы кесілмеген конструкцияларды қолдану ұсынылады;

      2) флоралар арасындағы тік кильдің екі жағынан жиынтықтың бойлық жүйесі кезінде, сонымен қатар флора мен көлденең қоршау арасында фланеці бар кницалар қарастырылады. Кницаның бір-бірінен, флорадан немесе көлденең қоршаудан қашық тұруы 1,2 м-ден аспауы тиіс.

      Кницалар тік кильдің еркін белдеуіне дейін жеткізілуі тиіс, егер оның қабырғасы қаттылықтың тік қырымен нығайтылған болса немесе қаттылықтың көлденең қыры астынан екіншіге дейін, егер тік кильдің қабырғасы қаттылықтың көлденең қырымен нығайтылған болса.

      Түптік қаптаудағы кницалар жақын бойлық түптік арқалыққа дейін жеткізілуі тиіс және соған пісірілуі тиіс.

      330. Флора жиынтығының көлденең жүйесі кезінде, негізінен, әрбір шпангоутқа орналасуы тиіс.

      Егер флоралар тік кильге кесілсе, флора белдеулері тік киль белдеуіне қыспақ түрінде пісірілуі тиіс. Егер флора кедергісінің нақты сәті осы Қағидалардың 339-тармағының, 2) тармақшасына сәйкес талап етілгендерден 1,5 есе асатын болса, тік кильдің белдеуіне жанасатын жеріндегі олардың белдеуінің ені екі есеге көбеюі тиіс немесе тиісті өлшемдегі көлденең кницалар орнатылуы тиіс.

      Флора белдеуі иілген фланецтермен айырбасталуы мүмкін.

      Иілген фланецтері бар флораларға машина бөлімшесі ауданында, ахтерпикте, ал ұзындығы 30 м және одан артық кемелерде алдыңғы жақ перпендикулярынан 0,25L ұзындықта рұқсат етілмейді.

      331. Жиынтықтың бойлық жүйесі кезінде, егер тік киль олардың қосылысқан жеріндегі флорадан жоғары болса, тік кильдің екі жағынан флора қабырғасының жазықтығында кницалар орнатылуы тиіс. Кница флораың еркін белдеуіне, тік кильдің қабырғасына және еркін белдеуге пісірілуі тиіс. Кницаның еркін жиегі белдеуге бекітілуі тиіс, флораның белдеуіне оның көлбеу бұрышы 45о-тан аспауы тиіс.

      Мұндай талаптар флорамен стрингердің қосылысына қойылады, егер олардың қосылған жерінде стрингер флорадан жоғары болса.

      332. Құрғақ жүк кемелерінде түптік стрингер арасындағы ара қашықтық, сонымен қатар тік кильден немесе кеме бортынан түптік стрингерге дейінгі ара қашықтық 2,2 м-ден аспауы тиіс.

      Түптік стрингер қабырғалары флорада кесілуі тиіс және соған пісірілуі тиіс.

      Стрингер белдеулері флора белдеуіне пісірілуі тиіс.

      333. Итергіш кемелерде, егер олар орнатылса, түптік стрингерлер көлденең қоршаулардың тік тіреулерімен және тұйық рамалардың күшейтілген палуба астындағы арқалықтарымен түзілуі тиіс.

      Тік биіктігіне тең биіктігі бар биік стрингерлер, сонымен қатар флора биіктігіне тең биіктігі бар төмен стрингерлер L1/B1 < 1 кезінде көлденең қоршаулар арасында үздіксіз болуы тиіс.

      334. Тік киль машина бөлімшесінде болмауы мүмкін, егер машина іргетасының бойлық арқалықтары алдыңғы жақ қоршаудан артқы жағындағы машина бөлімшесіне дейін созылып жатса, осы Қағиданың 342 - тармағына сәйкес кница қоршауларымен аяқталады.

      335. Ұзындығы 65 м және одан артық кемелердің ортаңғы бөлігінде тік кильдің және түптік стрингерлердің орнықтылығы осы Қағиданың 13-тарауының 4-параграфына сәйкес қамтамасыз етілуі тиіс.

      Тік кильдің, түптік стрингерлердің және флоралардың қабырғаларын нығайту осы Қағиданың 14-тарауының 3-параграфына сәйкес орындалуы тиіс.

      336. Бойлық түптік арқалықтардың көлденең қоршаулармен қосылысы осы арқалықтар қимасының тиімді ауданын сақтауды қамтамасыз етуі тиіс.

2-параграф. Дара түп конструкцияларына арналған жүктемелер, дара түп байланыстарының өлшемдері

      337. Құрғақ жүк кемесінің дара түп конструкциясына арналған есептік қысым балластағы кеме үшін осы Қағиданың (83) формуласы бойынша анықталатын сыртқы қысым болып табылады. Балластағы шөгу ретінде осы Қағиданың (83) формуласындағы pst анықтау кезінде жазғы жүк ватерсызығы бойынша шөгунің 0,6 шамасы қабылдануы мүмкін.

      Егер құрғақ жүк кемесі үшін жеке бос трюмдері бар толық жүкпен жүзу қарастырылса, онда осы трюмдер үшін осы Қағиданың (83) формуласындағы pst статикалық қысымы жазғы жүк ватер сызығы бойынша шөгу кезінде анықталуы тиіс.

      338. Итергіш кемедегі дара түптер конструкциясына арналған есептік қысым ретінде ненің артық екеніне байланысты осы Қағиданың (84) формуласы бойынша жазғы жүк ватер сызығы немесе қосынды қысым бойынша шөгу кезінде осы Қағиданың (83) формуласы бойынша сыртқы есептік қысым қабылданады.

      339. Жиынтықтың көлденең жүйесі кезінде түптік жиынтық мынадай талаптарға сай келуі тиіс:

      1) диаметрлі жазықтықтағы флора биіктігі 0,055В1. В1 кез келген жағдайда 0,6Вх аз алмау керек. Флора биіктігін азайту флора кедергісінің талап етілген сәтін қамтамасыз ету кезінде 10 %-тан артық емеске жол беріледі.

      Машина бөлімшесінде бойлық іргестасты арқалықтар арасындағы флора қабырғасының биіктігі диаметрлі жазықтықта талап етілген биіктіктен 0,65 кем емес болуы тиіс. Бұл ретте флора кедергісінің азайту осы Қағиданың 367 тармағының 2) тармақшасының талаптарымен салыстырғанда 10 % -тан артық емеске жол берілмейді.

      Диаметрлі жазықтықтан 0,31Вх ара қашықтықта флораның биіктігі диаметрлі жазықтықтағы талап етілген биіктіктен 50 % кем емес болуы тиіс;

      2) диаметрлі жазықтықтағы флора кедергісінің сәті осы Қағиданың 246 және 247-тармағында анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      m = 13;

      k

= 0,6;

      l = В1, бірақ 0,6Вх кем емес;

      р — осы Қағиданың 365-тармағына сәйкес, бірақ құрғақ жүк тасымалдайтын кеме үшін 35 кПа кем емес және итергіш кеме үшін 85 кПа.

      Флора қабырғасы қимасының ауданы бортынан 0,05Вx ұзындықтағы учаскелер үшін осы Қағиданың 248-тармағында анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      Nmax = 0,4pal;

      k

= 0,6;

      р және l анықтау кезінде жоғарыда көрсетілген шектеулер қолданылады;

      3) тік киль кедергісінің сәті осы тармақтың 2) тармақшасына сәйкес диаметрлі жазықтықтағы флора кедергісінің сәтінен 1,6 есе үлкен болуы тиіс. Тік кильдің биіктігі олардың қосылысқан жерінде флораның биіктігіне тең болуы тиіс.

      4) түптік стрингер кедергісінің сәті осы Қағиданың 367-тармағы 2) тармақшасына сәйкес диаметрлі жазықтықтағы флора кедергісінің сәтінен аз болмауы тиіс. Стрингердің биіктігі олардың қосылысқан жерінде флораның биіктігіне тең болуы тиіс.

      340. Байланыс жиынтығының бойлық жүйесі кезінде жүк танкісі ауданда итергіш кеменің түбі мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) бойлық түптік арқалықтар осы Қағиданың 246 және 247-тармағында анықталатындардан кем емес кедергі сәті болуы тиіс. Бұл ретте:

      р — осы Қағиданың 358-тармағына сәйкес;

      l — флора немесе флора және көлденең қоршау арасындағы ара қашықтыққа тең аралықтың ұзындығы, м;

      m = 12;

      k

= 0,45kВ

0,65 кеменің ортаңғы бөлігінде;

      k

= 0,65 кеменің алдыңғы жақ немесе артқы жағы перпендикулярынан 0,1L учаскесі шегінде тірелген жерде.

      Тірелген жердің ортаңғы бөлігі мен көрсетілген учаскелері арасындағы аралық аудандар үшін kу сызықтық интерполяциямен анықталады.

      kВ (86) формуласы бойынша анықталады;

      2) флора кедергісінің сәті осы Қағиданың 246 және 247-тармағында анықталатындардан кем болмауы тиіс, ойықтардың шығарғанда флора қимасының ауданы осы Қағиданың 248-тармағында анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      р — осы Қағиданың 338-тармағына сәйкес;

      l = В1;

      k

= Кф = 0,6;

      борт танкісі үшін

      m = 18;

      Nmax = 0,35pal;

      ортаңғы танк үшін

      m = mф;

      Nmax = 0,7nфраl;

      mф және nф осы Қағиданың 55-қосымшасы бойынша, танк шегіндегі флораның саны мен

параметріне байланысты анықталады;

=

4/3(L1/B1)3;

= Wф/Wк;

      Wф — осы талаптарға жауап беретін флора кедергісінің сәті;

      Wк — осы Қағиданың 340-тармағы 3) тармақшасының талаптарына жауап беретін тік кильдің кедергі сәті.

      б параметрі еркін беріледі, бірақ 0,6 артық емес; м параметрінің мәні 1,5 артық болмауы тиіс.

      Флора кедергісінің сәті бWк кем емес болуы тиіс;

      3) тік киль кедергісінің сәті осы Қағиданың 246 және 247 - тармағында анықталатындардан кем болмауы тиіс, тік киль қабырғасы қимасының ауданы осы Қағиданың 248-тармағында анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      р — осы Қағиданың 338-тармағына сәйкес;

      l = L1;

      m = mк;

      Nmax = 0,7nк pal;

      mк және nк осы Қағиданың 55-қосымшасы бойынша, танк шегіндегі флораның саны мен м параметріне байланысты анықталады; м осы Қағиданың 340-тармағы 2) тармақшасына сәйкес анықталады;

      k

= 0,35kВ ? 0,6 кеменің ортаңғы бөлігінде;

      k

= 0,6 алдыңғы жақ немесе артқы жағы перпендикулярынан 0,1L учаскесі шегінде тірелген жерде.

      Тірелген жердің ортаңғы бөлігі мен көрсетілген учаскелері арасындағы аралық аудандар үшін k

сызықтық интерполяциямен анықталады.

      k

= 0,6;

      kВ осы Қағиданың (86) формуласы бойынша анықталады.

      Тік киль кедергісінің сәті Wф/

кем емес болуы тиіс, мұнда Wф — осы Қағиданың 340-тармағы 2) тармақшасының талаптарына жауап беретін флораның кедергі сәті;

— осы Қағиданың 340-тармағы 2) тармақшасына сәйкес;

      4) ұзындығы 200 м және одан артық кемелерде орташа және борт танкілерінде бойлық қоршау және тік киль арасындағы, сонымен қатар бойлық қоршау мен борт арасында ара қашықтық ортасында түптік стрингерлер қарастырылуы тиіс.

      Жоғары түптік стрингерлер кедергісінің сәті оларды орнату кезінде осы Қағиданың 333-тармағына сәйкес тік кильдің кедергі 0,5 сәтіне кем болмауы тиіс. Бұл ретте тік кильдің кедергі сәті осы Қағиданың 340-тармағы 3) тармақшасына сәйкес және флораны осы Қағиданың 340 тармағы 2) тармақшасына сәйкес 15 %-ға азайтуға жол беріледі.

      Төменгі түптік стрингерлер кедергісінің сәті оларды орнату кезінде осы Қағиданың 333-тармағына сәйкес фора кедергісінің сәтінен кем болмауы тиіс;

      5) осы Қағиданың 340-тармағы 2) – 4)тармағының талаптарына бойынша тік киль және түптік стрингерлердің орнына өзекті жүйе ретіндегі түптік ара жабынды есептеу негізінде таңдап алынуы мүмкін. Бұл реттегі есептік жүктемелер осы Қағиданың 338-тармағына сәйкес, мүмкін кернеулердің коэффициенттері — осы Қағиданың 340-тармағы 2) мен 3) тармақшасына сәйкес шекаралық жағдайы — аралас конструкциялдар типтері және кеменің ұзындығы мен ені бойынша жүктерді бөлуге байланысты есептеледі; кницаны есепке алу міндетті;

      6) машина бөлімшесінде флора қабырғасының және түптік стрингерлердің қалыңдығы тік кильдің қабырғасынан аз болмауы тиіс.

      Егер стрингер бір уақытта іргетас қабырғасы болып табылса, оның қалыңдығы осы Қағиданың 23-тарауы 2-параграфына сәйкес іргетас қабырғасының қалыңдығынан аз болмауы тиіс. Флораның биіктігі іргетасты орнату биіктігіне сәйкес ұлғаюы мүмкін.

      341. Дара түп байланыстары мынадай формулалар бойынша анықталатындардан кем емес қалыңдықта болуы тиіс, s, мм,:

      smin = 5,3 + 0,04L, кезінде L < 80 м; (92)

      smin = 6,5 + 0,025L кезінде L

80м. (93)

      L > 250 м кезінде L = 250 м қабылданады.

      Тік киль smin 1,5 мм-ге ұлғаюы тиіс, бірақ көлденең киль қалыңдығынан аспауы тиіс; флорада қабырға қалыңдығы түптің сыртқы қаптау қалыңдығынан аспауы мүмкін.

      Итергіш кемелердің дара түп байланыстарының ең аз қалыңдығы ненің артық болуына байланысты осы Қағиданың 33-тарауы 3-параграфының талаптарына жауап беруі тиіс.

3-параграф. Арнайы талаптар

      342. Рамалы арқалықтар қабырғасын бекіту және түптік байланыстардың ұштарын бекіту мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) тік киль және түптік стрингерлер кницаның көлденең қоршауына бекітілуі тиіс. Кница өлшемдері осы Қағиданың 272-274-тармағы бойынша белгіленуі тиіс;

      2) құрғақ жүк тасымалдайтын кемелерде кницаның биіктігі, егер тік кильдің белдеуі көлденең қоршауына дәнекерленсе тік кильдің жартысына дейін азаюы мүмкін. Кницалар тік кильдің белдеуін азайту кезінде оның көлденең қоршауға дейін жанасатын жерінде екі реттен артық орналастыруға болмайды. Егер тік киль ма шина бөлімшесінде орнатылмаса, қоршау сыртындағы тік киль үзілгенде үш шпациядан кем емес тік кильдің екі есе көбейтілген биіктігіне тең ұзындығы бар қалыпты азаятын кницамен аяқталуы тиіс;

      3) итергіш кемеде флоралар кницалардың бойлық қоршауының шпангоуттар 272-274-тармағы бойынша белгіленуі тиіс.

      343. флорада ойықтар жиынтықтың көлденең жүйесі кезінде сол жерде олардың биіктігінен артық емес 0,5 диаметрге рұқсат етіледі. Ойық жиектерді флора белдеуінен сол жердегі оның биіктігіне қарағанда 0,25 жақын болмауы тиіс. Көршілес ойықтар арасындағы ара қашықтық флора биіктігінен кем болмауы тиіс. Ойықтар болғанда флора табақтары тік қаттылық қырымен бекітілуі тиіс.

      344. Стрингер және флорасының қабырғасында су ағыны үшін тесік қарастырылуы тиіс.

18-тарау. Қос түбі

      Ескерту. 18-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-Параграф. Жалпы ережелер, конструкциялар

      345. Тарауда қос түп конструкциясына, жиынтығы бар екінші түп төсенішіне, тік немесе туннель киль, стрингерлер және жартылай стрингерлер, қаттылық қырымен бекітілген түп аралық табақ, бракеттер, кницалар, түп аралық кеңістікте аралық бекітуші тіреулер, кингстонды жәшіктерге және тіреу құдықшаларына қойылатын талаптар келтірілген.

      Жолаушылар кемесіндегі қос түп құрылғысына қойылатын қосымша талаптар 144-тармағында, ал итергіш кеме болып табылмайтын жүк кемелерінде — 145-тармағында, контейнерлі кемелерде — 28-тарауда, итергіш және мұнай құю кемелерінде — 30-тарауда, кен тасығыштары мен мұнай-кен тасығыштарынна — 31-тарауда, мұз жарғыш кемелерде — осы Қағиданың 38-тарауында келтірілген.

      346. Ұзындығы 80 м және одан артық итергіш кемелерде, үйме жүктер мен кен тасығыштарға арналған кемелерде, сондай-ақ мұнай құю және мұнай-кен тасығыштарда қос түп жиынтығының бойлық жүйесі қолданылуы тиіс.

      347. Тік киль алдыңғы жаққа қарай және кеменің арт жағына қарай ұзаруы тиіс, мүмкіндік болса, солармен қосылуы тиіс. Кеменің ортаңғы бөлігінде ұзындығы 0,6L кем емес тік киль, негізінен, үздіксіз болуы тиіс. Тік кильдің екі жағынан қос түп жиынтығының бойлық жүйесі кезінде бракеттер орналасуы тиіс, жақын орналасқан бойлық Арқалыққа дейін немесе жеңіл стрингерге дейін жеткізілуі тиіс, соларға дәнекерленеді. Бракеттер арасындағы ара қашықтық 1,2 м-ден аспауы тиіс.

      348. Тік кильдің орнына диаметрлі жазықтықтан екі жағынан орналасқан екі қабырғадан тұратын туннель килі орнатылуы мүмкін. Туннель килінің ені оның барлық конструкцияларына қатынауды қамтамасыз етуі тиіс. Туннель килінің 1,9 м-ден артық ені Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      Туннель киль қабырғаларының арасындағы екінші түп төсеніші мен түбі бойынша әрбір шпангоут жазықтығына кницалары немесе бракеттері бар көлденең арқалықтар орналатылуы тиіс.

      Туннель килінің екі жағынан жиынтықтың бойлық жүйесі кезінде тік кильдің бракетіне ұқсас конструкция бойынша бракеттер орналатылуы тиіс.

      Егер тек кеменің ұзындығы бөлігінде орнатылған туннель килі тік ге кильге өтсе, туннель және тік кильдерінің қабырғалары бір шпациядан кем емес ұзындықта бір-бірін жабуы тиіс, белдеуі бар кницалармен аяқталуы тиіс. Бұл ретте, егер өту орны кеменің ортаңғы бөлігінде 0,6L шегінде орналасса, кница ұзындығы үш шпациядан, қалған аудандарда — екеуден кем болмауы тиіс.

      349. Түбіндегі стрингерлер және түбі арасындағы табақ конструкциясы мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) екінші түп төсеніші деңгейінде өлшенген түбіндегі стрингерлер және тік киль немесе түбі арасындағы табақ арасындағы ара қашықтық жиынтықтың көлденең жүйесі кезінде 4,2 м және жиынтықтың бойлық жүйесі кезінде 5,0 м-ден аспауы тиіс;

      2) қос түпті жиынтықтың бойлық жүйесі кезінде жеңілдетілген стрингерлер (үлкен ойықтары бар панельдер — осы Қағиданың 352-тармағының 2) және 4) тармақшасының түбі және екінші түптік бойынша бойлық арқалықтар орнына орнатылуы мүмкін;

      3) егер кемеде туннельдің диаметрлі жазықтығына салыстырмалы екі симметриялы орналастырса, олардың конструкциясы Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады;

      4) машина бөлімшесінде түптік стрингердің орналасуы механизмдер, қазандар және тірек біліктіректері арасындағы іргетастың орналасуына сай келуі тиіс, іргатастың бойлық арқалықтарының бірі түптік стрингердің бір жазықтығымен сыйыстырылады. Бұл жағдайда іргетастың екінші бойлық арқалықтарының жазықтығында қосымшасы стрингер қарастырылуы тиіс.

      Стрингердің іргетастың бойлық арқалықтарымен сайыстыру мүмкін болмаған кезде олардың әрқайсының астына қосымшасы стрингерлер қойылуы тиіс.

      Кеме қатынасының тіркелімі келісі бойынша қосымшасы стрингердің орнына тек екінші түптік төсенішке және флораға пісірілген жартылай стрингерлерге жол беріледі;

      5) көлбеу түп аралық табақ, егер ол орнатылса, қос түптің барлық ұзындығы бойынша жалғасуы тиіс.

      350. Флораның орналасуы мен конструкциясы мынадай талаптарға сай келуі тиіс:

      1) қос түп жиынтығының көлденең жүйесі кезінде тұтас флоралар шпангоуттың әрқайсысына орналастыру керек:

      машина және қазан бөлімшесінде;

      алдыңғы жақ перпендикулярдан 0,25L аудандағы алдыңғы жақ тірелетін жерде;

      ауыр жүктер мен рудаларды тасымалдауға арналған трюмдерде, сонымен қатар трюмде грейферлердің жүйелі жұмысы қарастырылған жағдайда;

      кемелер тұрақта су құйып алу кезінде грунтта болуы мүмкін кезде.

      Басқа аудандарда ненің аз болуына байланысты бес шпация немесе 3,6 м сайын тұтас флораларды орналастыруға рұқсат етіледі. Бұл жағдайда олардың арасында ашық флоралар (бракетті немесе жеңілдетілген) орналасуы мүмкін.

      Бракетті флоралар тік киль, түптік стрингер және түп аралық табақтағы бракеттермен қосылған төменгі (түбі бойынша) және жоғарғы (екінші түп бойыншау) арқалықтардан тұрады (осы Қағиданың

      56-қосымшасы).

      Жеңілдетілген флоралар табақ панельдерден тұрады, стрингерлереі арасында қалыпты пішіндегі үлкен ойықтар болады (осы Қағиданың

      57-қосымшасы);

      2) қос түп жиынтығының бойлық жүйесі кезінде тұтас флоралар, негізінен, екі шпациядан аспайтын ара қашықтықта орналасуы тиіс:

      машина және қазан бөлімшесінде;

      алдыңғы жақ перпендикулярдан 0,25L аудандағы алдыңғы жақ тірелетін жерде;

      ауыр жүктер мен рудаларды тасымалдауға арналған трюмдерде, сонымен қатар трюмде грейферлердің жүйелі жұмысы қарастырылған жағдайда;

      кемелер тұрақта су құйып алу кезінде грунтта болуы мүмкін кезде.

      Басқа аудандарда ненің аз болуына байланысты бес шпация немесе 3,6 м сайын тұтас флораларды орналастыруға рұқсат етіледі. Егер түбінің және қос түптің бойлық арқалықтарының орнына жеңілдетілген стрингерлер орнатылса (осы Қағиданың 349-тармағы, 2) тармақшасы), тұтас флоралар арасындағы көрсетілген ара қашықтық ұлғаюы мүмкін, бірақ екі еседен артық емес.

      Борт жиынтығының көлденең жүйесі және қос түп жиынтығының бойлық жүйесі кезінде тұтас флоралар арасындағы әрбір шпангоутқа түп аралық табақты бекітетін бракеттер орналасуы мүмкін, түбінің және қос түптің жақын бойлық арқалықтарына немесе жақын қосымша стрингерге дейін жеткізілген және соларға пісірілген (осы Қағиданың 58-қосымшасы).

      Негізгі қозғалтқыш астындағы іргетас ауданында тұтас флоралар әрбір шпангоутқа орналасуы тиіс және іргетастан тыс орналасқан жақын стрингерге дейін жеткізілуі тиіс;

      3) осы Қағиданың 350-тармағының 1) және 2) тармақшанда көрсетілген талаптарға қарамастан тұтас флоралар орналасуы тиіс:

      бойлық жарты арқалықтардың пиллерстері мен ұштары астында;

      қазан іргетасының ұштары бойынша және ершік астында;

      гофрленген қоршаудың төменгі трапециялы қорапшасының көлденең қоршаулары мен көлбеу табақтары астында;

      қос түп жиынтығының көлденең жүйесі кезінде қоршау тіреулерінің кница ұштарының астында;

      тіреу біліктіректері астындағы іргетаста.

      Көрсетілген жағдайда кеменің барлық ені бойынша флораны орнату мүмкін емес. Кейбір флораларды жақын бекітілген түптік стрингердің конструкциясына жеткізуге жол беріледі.

      351. Тік және туннель киль, стрингер және флораның қабырғалары бойынша қаттылық қырының орналасуы мынадай талаптарға сай келуі тиіс:

      1) қос түп жиынтығының көлденең жүйесі кезінде және тұтас флораның 900 мм-ден артық биіктігі кезінде тік қаттылық қыры орнатылуы тиіс. Қырлар арасындағы ара қашықтық 1,5 м-ден артық болмауы тиіс. Жеңілдетілген флоралар бойынша тік қаттылық қырлары арасындағы ара қашықтық 2,2 м-ден аспауы тиіс.

      Тұтас флоралар бойынша қаттылық қыры жиынтығының көлденең жүйесі кезінде түбінің және екінші түптік бойлық арқалықтарына дейін жеткізілуі тиіс.

      Қаттылық қыры бойлық жартылай қоршаулардың кница ұштарындағы пиллерс астына орналасуы тиіс;

      2) тұтас флоралардың өткізбейтін учаскелері бойынша тік қаттылық қыры бір-бірінен 0,9 м-ден артық емес ара қашықтықта орналасуы тиіс.

      352. Ойықтар мен қуыстар мынадай талаптарға сай келулері тиіс:

      1) қос түптің барлық бөліктеріне қатынау үшін екінші түп, стрингер және флораның төсенішіндегі ойықтардың (қуыстардың) қажетті саны қарастырылуы тиіс. Барлық ойықтардың өлшемі (соның ішінде жеңілдету үшін) Кеме қатынасының тіркелімі мойындаған стандарттар немесе басқа нормативтік құжаттардың талаптарына сай келуі тиіс.

      Су мен ауа ағыны үшін және дәнекерленген жіктер үшін ойықтар осы Қағиданың 303-тармағы;

      2) тік киль, стрингер мен флорадағы ойықтар қалыпты дөңгеленген пішінде болуы тиіс. Түбінің немесе екінші түптің төсенішіне жанасатын панельдің ең аз мүмкін биіктігі осы Қағиданың 59-қосымшасында келтірілген. Ойық ауданындағы панельдің ең аз биіктігі ойық ұзындығынан 1/8 кем болмауы тиіс.

      59-қосымшаның панельдің биіктігі панельді тиісті бекіту жағдайы кезінде азаюы мүмкін. Бұдан басқа, жеңілдетілген стрингер мен флора осы Қағиданың 362-тармағының, 5) тармақшасының талаптарына сай келуі тиіс, егер панель биіктігі h0, мм болса, 25s

үлкен (мұнда s — жеңілдетілген стрингер немесе флора қабырғасының қалыңдығы, мм), панельдің еркін жиегі бекітілген болуы тиіс;

      3) тік киль, түптік стрингер мен тұтас флорада көршілес ойықтардың жиектері арасындағы ара қашықтық үлкен ойық ұзындығының жартысынан кем болмауы тиіс.

      Бойлық қоршаудан, тік кильден, түптік стрингерден, көлбеу түп аралық табақтан және борттың шығыңқы цистернасының ішкі жиегінен қашық тұру аталған аудандағы тік киль биіктігінің жартысынан кем болмауы тиіс. Стрингерден жеңілдетелген флоара ойығының жиегінің қашық тұруы тік киль биіктігінің төрттен бірінен кем болмауы тиіс.

      Айрықша жағдайда осы талаптардан бас тартуға жол берілуі мүмкін;

      4) көршілес флора арасындағы жеңілдетілген стрингер қабырғасы мен көршілес стрингер арасындағы жеңілдетілген флора қабырғасында бір немесе бірнеше бірізділікті ойықтар жасауға рұқсат етіледі. Соңғы жағдайда ойықтар арасында тік қаттылық қыры орнатылуы тиіс. Бір ойықтың ұзындығы тік кильдің қабылданған 1,2 м биіктігінен және флора (стрингерлер) арасындағы немесе флора (стрингерлер) және тік қаттылық қыры арасындағы 0,7 ара қашықтықтан ненің аз болуына байланысты аспауы тиіс (осы Қағиданың 57-қосымшасы). Жеңілдетілген стрингер мен флорадағы ойықтардың жиектері арасындағы ара қашықтық аталған ауданда;

      5) ойықтар, негізінен, рұқсат етілмейді:

      алдыңғы жақ перпендикулярдан 0,75L ұзындықтағы тік киль;

      пиллерс астындағы тік киль және стрингерде (жеңілдетілген стрингерлерде) және көлденең қоршауға жанасатын учаскелерде (қоршау және жиынтықтың көлденең жүйесі кезіндегі шеткі флора арасында; жиынтықтың бойлық жүйесі және қос түп биіктігіне тең ара қашықтықта);

      пиллерс астындағы флорада және бойлық жартылай қоршауларда;

      негізгі механизмдер астындағы іргетастың көлденең бағытында бекітілетін кница ауданындағы флорада;

      егер флора арасындағы ара қашықтық осы Қағиданың 378-тармағының 2) тармақшасына сәйкес ұлғайтылса, борт және жақын жеңілдетілген стрингер арасындағы флорада.

      Айрықша жағдайда көрсетілген аудандағы ойықтарға қабырғаны тиісті бекіту ойыққа жақын кезде рұқсат берілуі мүмкін;

      6) бракетте ненің аз болуына байланысты бракет ені немесе биіктігінен диаметрі 1/3 артық емес дөңгелек жеңілдетілген тесіктерге рұқсат етіледі.

      353. Екінші түп төсеніші қос борт болған кезде сыртқы қаптауға дейін ішкі бортты қаптау арқылы өтуі тиіс. Ішкі бортты қаптау жазықтығына түптік стрингер орнатылуы тиіс. Екінші түп төсенішінің орнына қос түп немесе ішкі бортты қаптау жазықтығында қосымша түптік стрингер ішіне фестон табақтарын орнатуға рұқсат беріледі.

      354. Түбінің және өткізбейтін флорасы бар екінші түптің бойлық арқалықтарын қосу көрсетілген арқалықтар қимасының тиісті ауданын сақтауды қамтамасыз етеді.

2-параграф. Қос түп конструкцияларына арналған жүктеме

      355. Қос түп конструкцияларына арналған сыртқы қысым осы Қағиданың (83) формуласы бойынша анықталады.

      "Балластта" есептеу жағдайы үшін осы Қағиданың (7) формуласы бойынша zi, шамасы есептік балластты ватер сызықтан есептелуі тиіс.

      356. Қос түп конструкцияларына арналған жүктеме мынадай түрде анықталады:

      1) дара жүктен қос түптегі есептік қысым — осы Қағиданың 174-тармағына сәйкес;

      2) сұйық жүктен немесе балластан қос түптегі есептік қысым — осы Қағиданың 175-тармағына сәйкес;

      3) үйме жүктен қос түптегі есептік қысым — осы Қағиданың 178-тармағына сәйкес;

      4) сынақ кезіндегі жүктеме — формула бойынша

      р = 7,5h, (94)

      мұнда hн — жоғарғы ауа құбырынан екінші түп төсенішінен тік қашық тұруы, м;

      5) қос түп бөліктерінің апатты су басқан кездегі жүктемесі — мынадай формула бойынша

      р = 10,5(d – h), (95)

      мұнда h — қос түптің нақты биіктігі, м.

      357. Қос түптегі қосынды есептік қысым р сыртқы қысым және рг ішінен жүк (балласт) қысымы айырмашылығы ретінде анықталады. Бұл ретте рг шамасы осы Қағиданың 356-тармағының 1) – 3) тармақшасына сәйкес анықталатын р > рг, және р < рг кезінде осы шамалардың ең үлкені қысымға қарсы ең аз шамалардан анықталады.

      Егер трюм пайдалану процесінде бос болып қалса, есептеу ретінде р сыртқы қысым қабылдануы тиіс.

3-параграф. Қос түп байланыстарының өлшемдері

      358. Қос түптің биіктігі h болса, м, тік кильдің биіктігі мынадай формула бойынша анықталуы тиіс

      h =

, (96)

      бірақ бұл ретте 0,65 м.кем болмауы тиіс.

      359. Тік киль және стрингерлер мынадай талаптарға сай келуі тиіс:

      1) тік (туннель) кильдің қалыңдығы, мм, мынадай формула бойынша анықталатындардан кем болмауы тиіс

      s =

кh

, (97)

      мұнда h – осы Қағиданың 358- тармағының 1) тармақшасына сәйкес талап етілген тік кильдің биіктігі, м;

      hф — тік кильдің нақты биіктігі, м;


— осы Қағиданың 133-тармағы;

      Дs — осы Қағиданың 139-тармағы;


к = 0,03L + 8,3, бірақ 11,2.артық емес.

      Басқа жағдайда тік кильдің қалыңдығы тұтас флора қалыңдығына қарағанда 1 мм-ден кем болмауы тиіс.

      Стрингерлердің қалыңдығы тұтас флораның қалыңдығынан кем болмауы тиіс;

      2) тік киль мен түптік стрингер қабырғасының биіктігінің орнықтылығы, сондай-ақ солардың бойымен орнатылған бойлық қаттылық қырының орнықтылығы осы Қағиданың 13-тарауы 4-параграфына сәйкес қамтамасыз етілуі тиіс;

      3) кеменің алдыңғы жағы мен артқы жағы перпендикулярынан 0,1 ұзындықтағы тірелген жерде тік киль қабырғасының қалыңдығы осы Қағиданың 366 - тармағына сәйкес ең аз қалыңдықта кем емес тірелген жерде қолданылатын болат үшін анықталған кеменің ортаңғы бөлігіндегі оның қалыңдығынан 10 %-ға аз болуы мүмкін.

      Туннель киль қабырғасының қалыңдығы аталған аудандағы тік киль үшін талап етілетін 0,9 қалыңдықтан кем болмауы тиіс;

      4) тік киль мен стрингердің өткізбейтін учаскелерінің қалыңдығы осы Қағиданың (57) формуласы бойынша анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      р — осы Қағиданың (21) және (22) формуласына сәйкес, тік киль (стрингер) биіктігінің орташа деңгейінде, м, ненің үлкен болуына байланысты (сақтандырғыш клапан болмаған кезде рк = 0 қабылданады);

      т = 15,8;

      егер тік киль (стрингер) кеменің ортаңғы бөлігіндегі тік бракетпен немесе қаттылық қырымен бекітілген

      k

= 0,6kB

0,75 кезінде L

65 м;

      k

= 0,75 кезінде L = 12 м.

      12 < L < 65 м k

кезінде сызықтық интерполяциямен анықталады, L = 65 м кезінде k

= 0,68 қабылданады;

      егер тік киль (стрингер) кеменің ортаңғы бөлігіндегі көлденең қаттылық қырымен бекітілген болса

      k

= 0,75;

      кеменің алдыңғы жағы мен артқы жағы перпендикулярынан 0,1L учаске шегіндегі тірелген жерде

      k

= 0,85.

      Тірелген жердің ортаңғы бөлігі және көрсетілген учаскелері арасында аралық аудандар үшін k

сызықтық интерполяциямен анықталады;

      kB осы Қағиданың (83) формуласы бойынша анықталады.

      Тік киль мен стрингердің өткізбейтін учаскелерінің қалыңдығы соларға жанасқан сыртқы қаптау табағының қалыңдығынан артық болмауы тиіс.

      360. Флора мынадай талаптарға сай келуі тиіс:

      1) тұтас флора қалыңдығы, мм, мынадай формула бойынша анықталатындардан кем болмауы тиіс

      s = б

+

S , (98)

      мұнда б =0,12L — 1,1, бірақ 6,5 артық емес — жиынтықтың көлденең жүйесі кезінде;


=0,023L + 5,8 — жиынтықтың бойлық жүйесі кезінде;

      k = k1k2;

      k1, k2 — осы Қағиданың 60 және 62-қосымшасына сәйкес анықталатын коэффициенттер;


— қаттылық қыры арасындағы ара қашықтық, м, бірақ қос түптің нақты биіктігінен артық емес;

— осы Қағиданың 133-тармағы;

s — осы Қағиданың 139-тармағы;

      2) флора қабырғасы осы Қағиданың 278-тармағына сәйкес қаттылық қырымен бекітілуі тиіс.

      Кеменің форпик қоршауынан алдыңғы жақ перпендикулярына 25L дейінгі аудандағы, машина бөлімшесіндегі және шыңында, сондай-ақ кеме трюмінде, тұрақты су құйып алу кезінде грунтқа шығып кеткен кезде немесе олардың грейфермен тиеу жүйеле жүргізілсе, тұтас флораның қалыңдығы smin, мм, кем болмауы тиіс:

      Жиынтықтың көлденең жүйесі кезінде

      smin = 0,035L + 5; (99)

      жиынтықтың бойлық жүйесі кезінде

      smin = 0,035L + 6; (100)

      3) өткізбейтін флоралар осы Қағиданың (57) формуласы бойынша анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      р — осы Қағиданың (22) формуласына сәйкес флора биіктігінің орташа деңгейінде;

      m = 15,8;

      k

= 0,85.

      Басқа жағдайда өткізбейтін флораның қалыңдығы кеменің аталған ауданында тұтас флора үшін талап етілгендерден кем болмауы тиіс.

      361. Екінші түптің төсеніші және түп аралық табақ мынадай талаптарға сай келуі тиіс:

      1) екінші түп төсенішінің қалыңдығы, шеткі түп аралық табақты қоса алғанда, осы Қағиданың (57) формуласы бойынша анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      m = 15,8;

      р — осы Қағиданың 356- тармағына сәйкес ең үлкен есептік қысым;

      k

= 0,6kВ

0,8 ұзындығы 65 м кеменің ортаңғы бөлігінде және жиынтықтың көлденең жүйесі кезінде;

      k

= 0,8 ұзындығы 12 м кеменің ортаңғы бөлігінде және жиынтықтың көлденең жүйесі кезінде.

      12 < L < 65 м k

кезінде сызықтық интерполяция анықталады, L = 65 м, кезінде k

= 0,7 қабылданады.

      k

= 0,8 жиынтықтың бойлық жүйесі кезінде.кеменің ортаңғы бөлігінде;

      k

= 0,9 кеменің алдыңғы жағы мен артқы жағы перпендикулярынан 0,1L учаске шегіндегі тірелген жерде.

      Тірелген жердің ортаңғы бөлігі мен көрсетілген учаскелері арасындағы аралық аудандар үшін k

сызықтық интерполяциямен анықталады;

      kВ осы Қағиданың (83) формуласы бойынша анықталады;

      2) кез келген жағдайда екінші түп төсенішінің қалыңдығы smin, мм, формулалар бойынша анықталатындардан кем болмауы тиіс:

      smin = (3,8 + 0,05L)

кезінде L < 80 м; (101)

      smin = (5 + 0,05L)

кезінде L

80 м; (102)

      мұнда

— осы Қағиданың 7-қосымшасына сәйкес.

      L > 260 м кезінде L = 260 м қабылданады.

      Шектелменген жүзу ауданындағы және R1 шектелген жүзу ауданындағы кемелер үшін, егер қабылданған шпация қалыптыдан аз болса (осы Қағиданың 8-тарауы 3-параграфы), қабылданған шпацияның қалыпты шпацияға пропорциональ қатынасы екінші түп төсенішінің ең аз қалыңдығын азайтуға жол беріледі, бірақ 10 % артық емес. Басқа жағдайда ең аз қалыңдық 5,5 мм кем болмауы тиіс.

      Бұдан басқа, су балласты қабылдануы мүмкін трюмдегі екінші түп төсенішінің қалыңдығы, сонымен қатар итергіш кемелердің жүк (балласт) бөліктерінде осы Қағиданың 32-тарауының 3-параграфында анықталатындардан кем болмауы тиіс.

      Машина бөлімшесінде және ағаш төсеніш болмаған кезде жүк люгі астындағы трюмде smin 2 мм-ге ұлғаюы тиіс.

      Ағаш төсеніш болмаған кезде трюмде, егер жүк операцияларын грейферлермен орындау қарастырылса, smin 4 мм-ге ұлғаюы тиіс;

      3) ұзындығы 65 м кеменің ортаңғы бөлігіндегі екінші түп және түп аралық табақтың орнықтылығы осы Қағиданың 24-тараудың 4-параграфына сәйкес қамтамасыз етуі тиіс.

      362. түбі және екінші түп бойынша негізгі жиынтықтағы арқалықтар мынадай талаптарға сай келуі тиіс:

      1) түбі және екінші түп бойынша бойлық арқалықтардың кедергі сәті, сондай ақ бракетті флора және туннель кильдің төменгі және жоғарғы арқалықтар осы Қағиданың 246-тармағында анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      р — осы Қағиданың 355-тармағына сәйкес бракетті флора және туннель кильдің төменгі арқалықтары және түптің бойлық арқалықтары үшін, ал бракетті флора және туннель кильдің жоғарғы арқалықтары және екінші түптің бойлық арқалықтары үшін — осы Қағиданың 356-тармағына сәйкес анықталатын есептік қысым, кПа;

      m = 12;

      l — арқалықтың есептік арқалығы, м, мыналар үшін анықталады: түбі және екінші түптің бойлық арқалықтары үшін — флоралар арасындағы арқалықтар үшін, бракетті флораның төменгі және жоғарғы арқалықтары үшін — бракет ұштары немесе бракет ұштары және түптік стрингер арасындағы ара қашықтық, туннель килі үшін — қабырғалар арасындағы ара қашықтық;

      түптің бойлық арқалықтары үшін

      k

= 0,45 kB

0,65 кеменің ортаңғы бөлігінде;

      k

= 0,65 кеменің алдыңғы жағы мен артқы жағы перпендикулярынан 0,1L учаске шегіндегі тірелген жерде.

      Тірелген жердің ортаңғы бөлігі мен көрсетілген учаскелері арасындағы аралық аудандар үшін k

сызықтық интерполяциямен анықталады;

      екінші түптің бойлық арқалықтары үшін

      k

= 0,6 kB

0,75 кеменің ортаңғы бөлігінде;

      k

= 0,75 кеменің алдыңғы жағы мен артқы жағы перпендикулярынан 0,1L учаске шегіндегі тірелген жерде.

      Тірелген жердің ортаңғы бөлігі мен көрсетілген учаскелері арасындағыаралық аудандар үшін kу сызықтық интерполяциямен анықталады;

      бракетті флораның және туннель кильдің төменгі арқалықтары үшін k

= 0,65;

      бракетті флораның және туннель кильдің жоғарғы арқалықтары үшін k

= 0,75;

      kB осы Қағиданың (83) формуласы бойынша анықталады;

      2) түбінің және екінші түптің аралығының ортасынан орнатылған аралық бекітілетін тіреулері бар болған кезде, осы арқалықтардың кедергі сәті 35 % ға азаюы мүмкін;

      3) егер түбі немесе екінші түп бойынша бойлық арқалықтардың аралығының ұзындығының қатынасы оның биіктігінен 10 аз болса, арқалық қабырғасының ауданы осы Қағиданың (55) формуласы бойынша анықталатындардан кем болмауы тиіс Nmax = 0,5pal (р, l — осы тармақтың 1) тармақшасына сәйкес арқалықтың есептік қысымы және есептік бойлығы, k

= k

, мұнда k

осы тармақтың 1) тармақшасында анықталады kB = 1,25;

      4) ұзындығы 65 м кеменің ортаңғы бөлігіндегі екінші түп және түп аралық табақтың орнықтылығы осы Қағиданың 13-тараудың 4-параграфына сәйкес қамтамасыз етуі тиіс;

      5) түп қаптауына немесе екінші түптің төсенішіне жанасатын панельдің кедергі сәті, жеңілдетілген түптік стрингер мен флораның ойық ортасы бойынша түп және екінші түп бойынша бойлық және көлденең арқалықтарға сәйкес осы Қағиданың 362-тармағы 1) тармақшасының талаптарын қанағаттандыру тиіс. Бұл ретте l есептік аралығы оның дөңгелену радиусы есебінен ойықтың ең үлкен ұзындығына тең қабылданады. Панель қимасының құрамынадай осы Қағиданың 239 және 240-тармағына сәйкес түп (екінші түп төсеніші) қаптауының қосылған белдеуі, сондай ақ панельдің еркін жиегіне бекітілетін көлденең қаттылық қыры немесе белдеуі енгізіледі.

      363. Тік (туннель) киль, стрингер және флораның өткізбейтін учаскесі бойынша қаттылық қыры мынадай талаптарға жауап береді:

      1) тік (туннель) киль, стрингер және флораның өткізбейтін учаскесі бойынша қаттылық қырының кедергі сәті бойынша осы Қағиданың

      246-тармағында анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      р —осы Қағиданың (22) формуласы бойынша, тік қырдың орташа биіктігінің деңгейінде;

      l — қыр пісірілетін арқалықтар арасында ара қашықтық ретінде қыр аралығының ұзындығы немесе егер қыр қос түп биіктігі сияқты түптік арқалықтар және екінші түп арқалығы жазықтығында болмаса, м;

      т = 8 және 10 түп тің негізгі жиынтығы және екінші түп арқалықтарына сәйкес пісірілген және "мұртынан" кесілген қырлар үшін;

      kу = 0,75;

      2) тік (туннель) киль және стрингер бойынша көлденең қаттылық қырының кедергі сәті осы Қағиданың 277-тармағында анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      р — қарастырылатын бойлық қыры деңгейінде осы Қағиданың (22) формуласы бойынша;

      l — флора немесе флора және бракеттер арасындағы ара қашықтық (осы Қағиданың 375-тармағы), м;

      m = 12;

      k

= 0,5kВ 0,75 кеменің ортаңғы бөлігінде;

      k

= 0,75 кеменің алдыңғы жағы мен артқы жағы перпендикулярынан 0,1L учаске шегіндегі тірелген жерде.

      Тірелген жердің ортаңғы бөлігі мен көрсетілген учаскелері арасындағы аралық аудандар үшін k

сызықтық интерполяциямен анықталады;

      kВ осы Қағиданың (83) формуласы бойынша анықталады;

      3) Шектелмеген жүзу ауданындағы R1 мен R2 және шектелген жүзу ауданындағы R2-RSN, R3-RSN және R3 ұзындығы 60 м және одан артық кемелердің ортаңғы бөлігіндегі стрингерлердің және тік (туннель) киль бойынша қаттылық қырының орнықтылығы осы Қағиданың 13-тарауының 4-параграфына сәйкес қамтамасыз етілуі тиіс.

      364. Түбінің және екінші түп бойлық аралығы арасындағы аралық бекітілетін тіреулері, сонымен қатар бракетті флораның төменгі және жоғарғы арқалықтары арасында мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) аралық тіреулердің көлденең қимасының ауданы

, см2, формуласы бойынша анықталатындардан кем болмауы тиіс

, (103)

      мұнда р — осы Қағиданың 355 немесе 356-тармағына сәйкес р немесе рг шамалардың ең үлкені ретінде анықталатын есептік қысым, ненің үлкен екеніне байланысты, кПа;

      l — бекітілетін арқалықтардың есептік аралығының ұзындығы, м;

      k

= 0,6;

      h — тіреудің көлденең қимасының биіктігі, см;

      2) аралық тіреулер инерциясының сәті i, см4, формуласы бойынша анықталатындардан кем болмауы тиіс

      i = 0,01

l2уп, (104)

      мұнда

— осы Қағиданың 364-тармағының 1) тармақшасына сәйкес тіреудің көлденең қимасының ауданы;

      l — тіреу ұзындығы, м.

      365. Тік (туннель) киль және түп аралық табақ астында бракеттің қалыңдығы, сонымен қатар өткізбейтін флорасы бар екінші түп және түп бойынша бойлық арқалықтарды қосатын бракет және бракеттің қалыңдығы, егер ондағы арқалықтар кесілмесе, аталған ауданда қабылданған тұтас флораның қалыңдығынан кем болмауы тиіс.

      Бракетті флора жазықтығында тік киль және түп аралық табақтың ұзындығы тік кильдің 0,75 биіктігінен кем болмауы тиіс. Бракеттің еркін жиектерінде ернемек немесе белдеуі болуы тиіс. Бракетті флора жазықтығында түптік стрингер тік қаттылық қырымен бекітілуі тиіс, оның кескіні флораның жоғары арқалығының кескіні сияқты таңдап алынады.

      Өткізбейтін флорасы бар екінші түптің төсеніші және түбі бойынша бойлық арқылықтарды қосатын бракет ұзындығы түптік арқалық биіктігінен 2,5 кем болмауы тиіс (осы Қағиданың 62-қосымшасы).

      Кница өлшемдері, соның көмегімен туннель кильдің көлденең арқалықтарымен бекітіледі, осы Қағиданың 271-тармағына сәйкес анықталады.

      366. Конструкция элементтерінің қос түбі ішінде, негізгі жиынтық арқалықтарымен, қаттылық қыры, кница және т.б. мынадай формула бойынша анықталатындардан кем емес smin қалыңдықта болуы тиіс:

      smin = 0,045L + 3,9 при L < 80 м; (105)

      smin = 0,025L + 5,5 при L

80 м. (106)

      L > 250 м кезінде L = 250 м.қабылданады.

      smin тік киль 1,5 мм-ге ұлғаюы тиіс.

      367. Ауыр жүктерді тасымалдауға арналған трюм ауданында осы Қағиданың 653-тармағы 1) тармақшасының талаптарына сәйкес осы Қағиданың 18-тарауының 2-параграфына сәйкес есептік жүктеме әрекетіне түптік ара жабын беріктігін есептеуге тексеру керек.

4-параграф. Арнайы талаптар

      368. Үзік үзік қос түп және қос түп биіктігі өзгеретін жердегі бекіту мынадай талаптар есебінен ресімделуі тиіс:

      1) қос түп үзілетін жерде қос түптің бойлық байланысынан оның шегінен тыс бойлық байланысқа дейін қалыпты өту қамтамасыз етілуі тиіс.

      Екінші түп төсеніші (үш шпациядан кем емес ұзындықта) дара түптің тік киль және түптік стрингерінің белдеуіне өтуі тиіс. Қос түп шекарасындағы осы белдеулердің ені көршілес түптік стрингер арасындағы ара қашықтықтың жартысынан кем болмауы тиіс.

      Түп аралық табақ түп аралық табақтың биіктігіне тең кница биіктігі түрінде қос түп шегінен тыс, үш шпацяидан кем емес ұзындықта, еркін жиек бойынша белдеумен немесе ернемекпен жалғасуы тиіс;

      2) сынығы бар қос түп биіктігінің өзгерісі кезінде бір сынық көлденең қоршауда, ал басқасы тұтас флорада орналасуы тиіс. Алайда, екі сынықтың тұтас флорада орналасуына жол беріледі; бұл жағдайда конструкция Кеме қатынасының тіркелімі арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады;

      3) кертпеші бар қос түп биіктігінің өзгерісі кезінде, негізінен, көлденең қоршауда орналасады.

      Кертпештің орнына ең аз биіктігі бар екінші түп төсенішін қайта жіберу қарастырылған, L

80 м кезінде ұзындығы үш шпация учаскесінде және L < 80 м кезінде ұзындығы екі шпация учаскесінде болады. Екінші түп төсенішін қайта жіберу учаскесі біткен жерден алдыңғы жаққа (немесе артқы жаққа) дейін үзікті қос түп үшін жалпы талаптар орындалуы тиіс.

      Кеменің ортаңғы бөлігінде 0,5L ауданнан тыс кертпеш орналасқан кезде, сонымен қатар 660 мм кем емес кертпеш биіктігі кезінде қайта жіберу ауданындағы конструкция әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарайтын құралы болып табылады;

      4) кертпеш ауданында тік кильдің, түптік стрингердің, түп аралық табақтың және екінші түп бойлық арқалығының биіктігі өзгерген жерде кернеу концентрациясын азайту және үздіксіздігін қамтамасыз етуі тиіс (жиынтықтың бойлық жүйесі кезінде).

      369. Тіреу құдықшалары, кингстонды және мұз жәшіктері мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) жүк кемесіндегі тіреу құдықшалары, мүмкіндік болса, осы Қағиданың 144-тармағы 3) тармақшасының талаптарына жауап береді.

      Тіреу құдықшаларының (кептіргіш) көлемі осы Қағиданың 359-361-тармақтарында көрсетілген.

      Тіреу құдықшаларының қалыңдығы және түбі 2 мм кем емес су өткізбейтін флораның қалыңдығынан аспауы тиіс;

      2) кингстонды және мұз жәшіктерінің қабырғасы болып табылатын екінші түп төсеніші, флора мен стрингер қалыңдығы 2 мм-ге артық болуы тиіс, осы Қағиданың 359 – 361-тармағына сәйкес талап етілетіндерден артық болуы тиіс.

      Кез келген жағдайда кингстонды және мұз жәшіктерінің қабырғасының қалыңдығы қарастырылатын аудандағы сыртқы қаптау үшін осы Қағиданың 314-тармағында талап етілетіндерден кем болмауы тиіс.

      370. Қос түпке отын цистернасын орнату кезінде, олардың құрылғысына қойылатын жалпы талаптармен қатар, машина және қазан бөлімшесі ауданындағы цистернаға қатынау үшін екінші түп төсенішінің мойнында 0,1 м кем емес биіктіктегі комингс болуы тиіс.

      371. Егер негізгі қозғалтқыштың іргетасты рама және берік біліктірек екінші түп төсенішіне тікелей орнатылады, тіреу бөліктері астындағы іргетас рамасы мен берік біліктіректе осы Қағиданың 531-тармағында талап етілгендерден кем болмауы тиіс қалыңдықтағы пісірілген тіреу табақтары қарастырылуы тиіс. Дәнекерленген тіреу парақтарының өлшемі тіреу элменттерін орналастыруды және механизмді бекітуді қамтамасыз етуі тиіс және барлық жағдайда механизмінің іргетасты рамасының тіреу бөліктері болуы тиіс. Екінші түп төсенішіне іргатас рамасын және берік біліктіректі орнату кезінде оларды орнату екі стрингер немесе стрингер және жартылай стрингердің әрбір пісірілген тіреу табағының ені бойынша қарастырылуы тиіс, олардың биіктігі стрингер биіктігінен 0,2 емес қалыңдықта болуы тиіс, жуан табақтың қалыңдығына тең немесе барлық биікті бойынша іргетас қабырғасы үшін осы Қағиданың 24-тарауының 2-параграфында талап етілген қалыңдықта болуы тиіс.

      Механизмді бекіту болты астындағы тесіктердің орналасуы есебінен стрингерлер арасында стрингердің жоғарғы бөлігі үшін жоғарыда көрсетілген өлшемдегі бойлық қаттылық қыры орнатылуы тиіс.

      Кеме қатынасының тіркелімі келісімі бойынша қуаты шағын қозғалтқыштар үшін тек бір стрингердің жуан табағының ені бойынша орнатуға рұқсат етіледі.

      372. Қозғалтқыш картері астындағы тереңдету төсеніші, оны шектейтін стрингерлер мен флоралар бөліктері де осы аудандағы екінші түптің 2 мм қалыңдығынан артық қалыңдықта болуы тиіс.

      Тереңдету төсенішінен түптік қаптауға дейінгі ең қысқа ара қашықтық 460 мм кем болмауы тиіс.

19-тарау. Борттық жинақ

      Ескерту. 19-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер, конструкция

      373. Тарауда шпангоутқа, рамалы шпангоутқа, бойлық борт арқалығына, борт стрингеріне, рамалы шпангоуттарды қосатын кергіштерге, итергіш кемелердің бойлық қоршаулардың рамалы тіреулеріне, сондай-ақ қос борт конструкциясына қойылатын талаптар келтірілген.

      374. Қос түп тік (диафрагма) және (немесе) көлденең (платформа) қоршаулармен перпендикуляр табақ элементтер арасындағы қосылған бойлық арқалықтарсыз немесе шпангоутпен бекітілген сыртқы және ішкі өткізбейтін қоршаулардан тұратын борт конструкциясы деп саналады. Жиынтығы бар қоршау диафрагма және платформа болмаған кезде бойлық қоршау ретінде осы Қағиданың 21-тарауының талаптарына сай келуі тиіс.

      375. Борт жиынтығының көлденең жүйесі кезінде борт стрингерін орнату қарастырылады. Екі және одан артық бойлық қоршаулары бар итергіш кемеде борт стрингері мен көлденең рама арасына кергіш орнату ұсынылады.

      Борт жиынтығының көлденең жүйесі кезінде, ал борт жиынтығының бойлық жүйесі кезінде рамалы шпангоуттар орнатылуы тиіс. Оларды орнату жиынтығы тұтас флораны орнату жазықтығымен, сонымен қатар рамалы бимстер жазықтығымен, егер олар болса, сәйкес келуі тиіс. Екі және одан артық бойлық қоршаулары бар итергіш кемеде рамалы шпангоуттар мен бойлық қоршаулардың рамалы тіреулері арасына кергіш орнату ұсынылады.

      376. Қос түп конструкциясы мынадай талаптарға сай келуі тиіс:

      1) сыртқы және ішкі борт жиынтығының дара жүйесі кезінде екі борттың шпангоуттары немесе бойлық қоршауларын бір жазықтыққа орналастыру ұсынылады. Бұл ретте сыртқы және ішкі борттың шпангоуттары немесе көлденең арқалықтары арасына тиісті Арқалықтар аралығының ортасына орналасқан кергіштерді сәйкес орналастыруға рұқсат етіледі;

      2) диафрагмалар немесе платформалар осы Қағиданың 278-тармағына сәйкес қаттылық қырымен бекітілуі тиіс. Бұл ретте бекітілетін диафрагма немесе платформаның бекітілетін панельдерінің ең аз жағы 100s

аспауы тиіс, мұнда s — диафрагма немесе платформаның қалыңдығы, мм;

      3) қос борттың барлық бөліктеріне қатынау үшін диафрагма және платформалар ойықтардың (өтетін тесіктер) қажетті санын болуы тиіс. Бір қимадағы диафрагма және платформа ойықтарының қосындысының ені қос борттың 0,6 аспауы тиіс.

      Тіреуден 1/4 аралық шегіндегі учаскелерде орналасқан диафрагма және платформа ойықтарының жиегі қаттылық қырымен немесе белдеумен бекітілуі тиіс. Көршілес ойықтардың жиектері арасындағы ара қашықтық осы ойықтардың ұзындығынан аз болмауы тиіс.

      Сұйықтық және газды айдау үшін шпигаттардан басқа ойықтар, негізінен, мыналарға жол берілмейді:

      платформада — платформа тіреуі болып табылатын көлденең қоршау немесе жартылай қоршаудан ненің аз болуына байланысты қос борт енінің 1,5 немесе үш шпациядан кем емес ұзындықтағы учаскелерде;

      диафрагмада — диафрагма тіреулері болып табылатын қос түптің және/немесе палуба төсенішінен қос борт енінен 1,5 кем емес ұзындықтағы учаскелерде.

      377. Машина бөлімшесінде борт жиынтығы рамалы шпангоуттар және стрингерлерді орнатумен күшейтілуі тиіс.

      Рамалы шпангоуттар ненің аз болуына байланысты 3 м немесе 5 қалыпты шпациядан аспайтын ара қашықтықта болуы тиіс. Рамалы шпангоуттардың орналасуы қозғалтқыштың ережесімен сәйкес келуі тиіс; олар қозғалтқыш шеттерінің әрқайсысына орнатылуы тиіс. Рамалы шпангоуттар борт биіктігі бойынша машина бөлімшесі ауданында жақын үздіксіз платформаға дейін жеткізілуі тиіс. Рамалы шпангоуттар жазықтығында рамалы бимстер қарастырылуы тиіс.

      Машина бөлімшесіндегі борт стрингерлері олардың арасындағы тік бойынша өлшенген ара қашықтық, сонымен қатар борт стрингері палубасы немесе екінші түптің төсеніші (флораның жоғарғы жиегі) арасындағы ара қашықтық 2,5 м-ден аспайды.

      Қалыпты шпациядан ауытқу мына жағдайларда рұқсат етіледі:

      Жүзу ауданы шектелмеген және жүзу ауданы шектелген R1 кемелер үшін 0,75а0 бастап 1,25а0 дейін;

      R2 және R2-RSN жүзу ауданы шектелген кемелер үшін 0,7а0 бастап 1,25а0 дейін;

      R3 және R3-RSN жүзу ауданы шектелген кемелер үшін 0,65а0 бастап 1,25а0 дейін;

      Форпик және ахтерпикте шпация кемінде 0,6 м, форпик аралығы және 0,2 L қимада алдыңғы жақтан артқы перпендикулярға кемінде 0,7 м болуы тиіс.

      Көрсетілген шпациялардан ауытқу Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      Барлық жағдайларда негізгі жиынтықтың шпациясы 1 м аспауы тиіс.

2-Параграф. Борт конструкцияларына арналған жүктеме

      378. Сыртқы борт конструкцияларына арналған есептік қысым осы Қағиданың 16-тарауының 3-параграфына сәйкес анықталады. Цистерна ауданында осы Қағиданың 175-тармағына сәйкес қосымша есептік қысымды ескеру тиіс.

      379. Қос борт конструкцияларына арналған есептік қысым мынадай түрде анықталады:

      1) ішкі борт жиынтығын және қаптауға арналған есептік қысым осы Қағиданың 175 немесе 178-тармағына сәйкес тасымалданатын жүк түріне және цистерна ретінде борт кеңістігін пайдалануға байланысты анықталады, бірақ су өткізбейтін қоршаулардың конструкциясына арналған есептік қысым осы Қағиданың 442-тармағына сәйкес кем болмауы тиіс;

      2) диафрагма және платформаға арналған есептік қысым олардың көлденең қимасының өлшемдерін анықтау кезінде осы Қағиданың 16-тарауының 3-параграфына сәйкес таңдап алынады;

      3) борт кеңістігі арасындағы цистернаны шектейтін диафрагма және платформаның өткізілмейтін учаскелеріне арналған есептік қысым осы Қағиданың 175-тармағына сәйкес анықталады.

3-параграф. Борт конструкциялары байланыстарының өлшемдері

      380. Жиынтықтың көлденең жүйесі кезінде итергіш судов шпангоуттары және құрғақ жүктерді тасымалдайтын кемелердің трюмдік шпангоуттары кедергісінің сәті осы Қағиданың 246-тармағында анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      р — осы Қағиданың 19-тарауының 2-параграфына сәйкес; бұл ретте сыртқы борт үшін р шамасы формула бойынша анықталатындардан кем болмауы тиіс:

      pmin = 10z + 0,3L + 1 кезінде L < 60 м; (107)

      pmin = 10z + 0,15L + 10 кезінде L

60 м, (108)

      мұнда z — жазғы жүк ватер сызығынан шпангоут аралығы ортасының қашық тұруы, м;

      l — осы Қағиданың 238-тармағына сәйкес анықталатын көршілес тіреулер арасындағы аралық ұзындығы, м; шпангоут тіреулері түбі, палуба немесе платформа, борт стрингерлер;

      m = 12 дара борт үшін, кницаның осы қимасына түсетіндер есебінен шпангоуттың тіреу қимасындағы сәт кедергісін анықтау кезінде, егер осылай орнатылса, сонымен қатар қос борт конструкциясының құрамындағы сыртқы және ішкі борт шпангоуты үшін;

      m = 18 шпангоут аралығында кедергі сәтін анықтау кезінде дара борт үшін;

      k

= 0,65 сыртқы борт шпангоуты үшін;

      k

= 0,75 ішкі борт шпангоуты үшін.

      Шектелген жүзу ауданындағы кемелер үшін pmin шамасы осы Қағиданың 18-қосымшасы бойынша анықталатын

r коэффициентке көбейту арқылы азайтылуы мүмкін.

      381. Палуба арасындағы жайларда шпангоут кедергісінің сәті осы Қағиданың 246-тармағында анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      р — осы Қағиданың 19-тарауының 2-параграфына сәйкес есептік қысым;

      l — осы Қағиданың 238-тармағына сәйкес өлшенетін көршілес тіреулер арасындағы аралық ұзындығы, м; шпангоут тіреулері палуба және платформа болып табылады;

      m = 10 дара борт шпангоуты үшін;

      m = 12 қос борт конструкциясы құрамындағы сыртқы және ішкі борт шпангоуты үшін;

      k

= 0,65 сыртқы борт шпангоуты үшін;

      k

= 0,75 ішкі борт шпангоуты үшін.

      Жоғарыда көрсетілгендер твиндекстегі шпангоуттың төменгі ұшы кницамен бекітілген жағдайға қатысты. Егер шпангоуттың төменгі ұшы биіктігі 0,1l кем емес кницамен бекітілген болса, палубадағы шпангоут кедергісінің сәті кница есебінен анықталғандардан жоғары кедергі сәтінен 1,75 кем емес болса, онда твиндекстегі шпангоуттың кедергі сәті 30 %-ға азаюы мүмкін.

      382. Барлық кемелердің бойлық борт арқалықтарының кедергі сәті осы Қағиданың 246-тармағында анықталғандардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      р — осы Қағиданың 19-тарауының 2-параграфына сәйкес;

      а — бойлық арқалықтар арасындағы ара қашықтық, м;

      l — рамалы шпангоуттар немесе диафрагмалар арасындағы орташа ара қашықтық, м;

      m = 12;

      сыртқы борт үшін

      k

= 0,65 негізгі жазықтықтан (0,4 — 0,5)D ауданында.

      Негізгі жазықтықтан 0,4D төмен ауданда k

түптік бойлық арқалықтар үшін k

және негізгі жазықтықтан (0,4 — 0,5)D ауданында k

арасындағы сызықтық интерполяциямен анықталады, осы Қағиданың 368-тармағының 1) тармақшасы бойынша анықталады.

      Негізгі жазықтықтан 0,5D жоғары аудан үшін k

есептік палубаның түптік бойлық арқалықтары үшін k

және негізгі жазықтықтан (0,4 — 0,5)D ауданында k

арасындағы сызықтық интерполяциямен анықталады, осы Қағиданың 408-тармағы бойынша анықталады.

      Ішкі борт үшін k

осы Қағиданың 450-тармағына сәйкес итергіш кемелердің көлденең бойлық арқалықтары үшін анықталады.

      Ұзындығы 65 м және одан артық кеменің ортаңғы бөлігіндегі үш жоғарғы және үш төменгі арқалықтардың орнықтылығы осы Қағиданың 13-тарауының 4-параграфына сәйкес қамтамасыз етілуі тиіс.

      383. Борт жиынтығының көлденең жүйесі кезінде борт стрингерінің кедергі сәті осы Қағиданың 246-тармағында анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      k

осы Қағиданың 382-тармағына сәйкес сыртқы борттың бойлық борт арқалықтары сияқты анықаталады;

      р — осы Қағиданың 378-тармағына сәйкес;

      l — рамалы шпангоуттар арасындағы ара қашықтық, ал олар болмаған кезде көлденең қоршаулар арасындағы, соңғы кницалар арасындағы ара қашықтық, м;


— борт стрингерлері арасындағы ара қашықтық, м;

      m = 18 кергіш болмаған кезде;

      m = 27,5 кергіш болған кезде.

      Борт стрингері қабырғасының көлденең қимасының ауданы ойықтар есебінен, см2, осы Қағиданың 248-тармағында анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      Nmax = npal;

      n = 0,5 кергіш болмаған кезде;

      n = 0,4 бір кергіш болған кезде;

      n = 0,375 екі кергіш болған кезде;

      n = 0,35 үш кергіш болған кезде;

      k

= 0,65.

      Рамалы шпангоуттар болған кезде борт стрингері қимасының өлшемдері өзекті жүйе ретіндегі борт ара жабынын есептеу негізінде таңдап алуы мүмкін. Есептік жүктемелері осы Қағиданың 378-тармағына сәйкес мүмкін кернеулердің коэффициенттері — осы тармаққа сәйкес анықталады. Кергішті есептеу болған кезде кергіштермен қосылған бойлық қоршаулар ара жабындары және борт ара жабындарының өзара әрекеттесуі ескерілуі тиіс.

      384. Трюмде және палуба арасындағы жайларда құрғақ жүк тасымалдайтын кемелердің рамалы шпангоуттары кедергісінің сәті, иитергіш кемелер танкісінде осы Қағиданың 246 және 247-тармағында анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      р — осы Қағиданың 378-тармағына сәйкес;

      l — дара түп флорасының жоғарғы жиегі немесе рамалы бимстің төменгі жиегі және екінші түптің төсеніші арасындағы ара қашықтық, м;


— рамалы шпангоуттар арасындағы ара қашықтық, м;

      m = 10 палуба арасындағы жайда шпангоут үшін;

      m = 11 кергіш болмаған кезде трюмде және танкте;

      m = 18 бір немесе екі кергіш болған кезде;

      m = 27,5 үш кергіш болған кезде;

      k

= 0,65.

      Рамалы шпангоут қабырғасының көлденең қимасының ауданы ойықтар есебінен, см2, осы Қағиданың 248-тармағында анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      Nmax = npal;

      n = 0,5 кергіш болмаған кезде;

      n = 0,375 бір кергіш болған кезде;

      n = 0,35 екі кергіш болған кезде;

      k

= 0,65 үш кергіш болған кезде.

      k

= 0,65.

      Борт жиынтығының көлденең жүйесі кезінде рамалы шпангоут қимасының өлшемдері осы Қағиданың 383-тармағының талаптарына сәйкес борт ара жабынын есептеу негізінде таңдап алынуы мүмкін. Бұл ретте мүмкін кернеулердің коэффициенттері осы тармақтың талаптарына сәйкес таңдап алынуы тиіс.

      Бір палубалы кемеде рамалы шпангоут қабырғасының биіктігі оның жоғары ұшын азайтумен және төменгі ұшын ұлғайтумен борт биіктігі бойынша айнымалы түрде қабылдануы мүмкін. Бұл биіктік өзгерісі орташа мәндерден 10 %-ға асып кетпеуі тиіс.

      Рамалы шпангоуттарға қойылатын талаптар — осы Қағиданың 14-тарауының 3-параграфы.

      385. Борттың рамалы жиынтығының арқалықтары және бойлық қоршаулары арасында орнатылған кергіштің көлденең қимасының ауданы

, см2, мынадай формула бойынша анықталатындардан кем болмауы тиіс

, (109)

      мұнда p — осы Қағиданың 443-тармағына немесе 16-тараудың 3 параграфына сәйкес ненің артық болуына байланысты анықталатын кергіш ортасының деңгейіне арналған есептік қысым, кПа;


—кергіші бар рамалы шпангоуттар арасындағы ара қашықтық, м;

i — кергішті ұстап тұратын борт ауданының орташа биіктігі, м;

hi — кергіштің көлденең қимасының периметрі, см;

      k = 2,5 — орнықтылық қорының коэффициенті;


cr — формула бойынша есептелетін эйлер кернеуі кезіндегі осы Қағиданың 254-тармағына сәйкес сындарлы кернеу, МПа,

е = 206i/

l2,

      мұнда i — кергіш қимасы инерциясының ең аз сәті, см4;

      l — бойлық қоршау және бортың рамалы байланыстарының ішкі жиектері арасында өлшенген кергіш ұзындығы, м;


осы Қағиданың (109) формуласы бойынша анықталады.

      386. Машина бөлімшесіндегі және цистернадағы борт жиынтығы мынадай талаптарға сай келуі тиіс:

      1) машина бөлімшесіндегі шпангоуттар өлшемі осы Қағиданың 382-тармағына сәйкес анықталады. Бұл ретте:

      l — борт стрингері немесе төменгі борт стрингері және екінші түптің төсеніші (флораның жоғарғы жиегі), немесе жоғарғы борт стрингері және бимстің төменгі жиегі арасында өлшенетін аралық ұзындығы.

      Бойлық арқалықтардың өлшемдері осы Қағиданың 384-тармағына сәйкес анықталады.

      Рамалы шпангоуттар өлшемдері осы Қағиданың 382-тармағына сәйкес анықталады. Бұл ретте:

      l — екінші түп төсенішінен (флораның жоғарғы жиегі) бимстің төменгі жиегіне дейін өлшенетін аралықтың ұзындығы;

      2) ұзындығы 30 м кем емес кемелер үшін осы Қағиданың 377-тармағына сәйкес талап етілетін рамалы шпангоуттар және борт стрингерлерін орнатуға жол берілмейді, негізгі шпангоут кедергісінің сәті формула бойынша анықталатындардан кем болмауы тиіс, см3,

      W = 1,8 W1, (110)

      мұнда W1 — осы тармақтың 1) тармақшасына сәйкес негізгі шпангоуттың кедергі сәті;

      3) ұзындығы 30 м және одан артық құрғақ жүк тасымалдайтын кемелердің балласт және отын цистерналары ауданында борт жиынтығының өлшемдері осы Қағиданың 380, 382, 384-тармақтарына сәйкес танк ауданындағы итергіш кемелердің борт жиынтығына қойылатын талаптарға сай келуі тиіс.

      Борт жиынтығының көлденең жүйесі кезінде борт стрингерінің кедергі сәті осы Қағиданың 246 және 247-тармағын анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      k

= 0,65;

      m = 10.

      Басқа жағдайда осы Қағиданың 383-тармағының талаптары орындалуы тиіс;

      4) машина бөлімшесіндегі рамалы шпангоуттар 0,1 аралықтан кем емес кескін биіктігі және 3,5 мм қабырға биіктігінен кем емес 0,01 қабырға қалыңдығы болуы тиіс;

      5) машина бөлімшесіндегі борт стрингері қабырғасының биіктігі рамалы шпангоут биіктігіне тең болуы тиіс.

      Борт стрингері қабырғасының қалыңдғы рамалы шпангоут қалыңдығынан 1 мм кем болмауы тиіс. Борт стрингерінің еркін белдеуінің қалыңдығы рамалы шпангоут еркін белдеуінің қалыңдығына тең болуы тиіс.

      387. Қос борттың диафрагмасы және платформасы мынадай талаптарға сай келуі тиіс:

      1) диафрагма және платформа қимасының ауданы және кедергі сәті осы Қағиданың 383-тармағына сәйкес борт стрингері қимасының ауданына және кедергі сәтіне, рамалы шпангоуттар осы Қағиданың 383-тармағына сәйкес анықталатын есептік қысым кезінде осы Қағиданың 379-тармағының 2) тармақшасына сәйкес жауап беруі тиіс.

      Кез келген жағдайда диафрагма және платформаның қалыңдығы, мм, мынадай формула бойынша анықталатындардан кем болмауы тиіс

      smin = 0,018L + 6,2; (111)

      2) диафрагма және платформаны бекітетін қаттылық қыры осы Қағиданың 280-тармағының талаптарына жауап беруі тиіс;

      3) кеменің ортаңғы бөлігіндегі платформалар және оларды бекітетін кесілген бойлық қаттылық қыры негізгі жазықтықтан 0,25D ауданда және есептік палубадан 0,25D төмен ауданда осы Қағиданың 253-тармағына сәйкес жиынтықтың бойлық арқалығының орнықтылығына қойылатын талаптарға жауап беруі тиіс;

      4) диафрагма және платформаның өткізбейтін учаскелерінің қалыңдығы осы Қағиданың (57) формуласы бойынша анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      р — осы Қағиданың 379-тармағының 3) тармақшасына сәйкес;

      m = 15,8;

      k

= 0,9;

      5) диафрагма және платформаның өткізбейтін учаскелерін бекітетін қаттылық қырының кедергі сәті осы Қағиданың 246-тармағында анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      р — осы Қағиданың 379-тармағы 3) тармақшасына сәйкес;

      l — қаттылық қыры аралығының ұзындығы, борт қаптауына параллель қаттылық қыры үшін тең, диафрагмалар арасындағы ара қашықтық, борт қаптауына перпендикуляр қаттылық қыры үшін — сыртқы және ішкі борттың негізгі жиынтығының ішкі жиектері арасындағы ара қашықтық, егер қаттылық қыры соған және қос борт еніне жабыстырылса, егер қыр ұштарын ың "мұртын" кесіп тастаса, м;

      m = 12 борт қаптауына параллель қаттылық қыры үшін;

      m = 10 борт қаптауына перпендикуляр қаттылық қыры және оның негізгі жиынтығына жабыстырылған қыр үшін;

      m = 8 қалған жағдайда;

      k

= 0,75.

      388. Палубада үлкен ойықтар болған кезде олардың ені кеменің енінен 0,7 асып кетеді, Кеме қатынасының тіркелімі келісімі бойынша есептеумен анықталатын және жоғарғы палубаның икемдігіне байланысты сыртқы және ішкі бортты күшейтуді талап етуі мүмкін (осы Қағиданың 28-тарауы 4 параграфы).

      389. Ішкі борт қаптауының қалыңдығы есептеумен анықталатын есептік қысым кезінде осы Қағиданың 444-тармағының сәйкес итергіш кемелердің бойлық қоршауларын қаптау қалыңдығына қойылатын талаптарға сәйкес келуі тиіс, есептік қысым кезінде осы Қағиданың 379-тармағының 1) тармақшасына сәйкес. Кез келген жағдайда бұл қалыңдық осы Қағиданың (129) формуласы бойынша анықталатындардан кем болмауы тиіс.

      390. сыртқы және ішкі борттың шпангоуттары немесе бойлық арқалықтары арасындағы кергіштер осы Қағиданың 376-тармағы 1) тармақшасына сәйкес ненің артық болуына байланысты осы Қағиданың 378-тармағы 1) тармақшасы немесе 364-тармағында анықталатын есептік қысым кезінде 379-тармағының 1) тармақшасына сәйкес қос түптің аралық тіреулеріне қойылатын талаптарға жауап беруі тиіс.

      Кергішті орнату кезінде осы Қағиданың 382-тармағына сәйкес бойлық арқалықтар және 380 және 381-тармағына сәйкес шпангоуттар кедергісінің кергіш сәті 35 %-ға азаюы мүмкін.

      391. итергіш кемеде (жүк және балласт) танкіде, трюмде борт жиынтығы конструкциясының элементтері су балласты ретінде қабылдануы мүмкін, цистернада осы Қағиданың 32-тарауының 3-параграфында талап етілгендерден кем емес қалыңдықта болады.

4-Параграф. Арнайы талаптар

      392. Борт жиынтығының көлденең жүйесі кезінде шығыңқылы кницалар көмегімен немесе оларға баламалы беріктік конструкциялары бойынша түптік конструкциялары бар шпангоуттардың төменгі ұштарын сенімді қосу қамтамасыз етілуі тиіс. Шығыңқылы кницалар мынадай талаптарға сай келеді:

      1) шығыңқы кницалар биіктігі бойынша шығыңқылықты толықтай жабуы тиіс. Шығыңқылы кницаның еркін жиегінде ернемек болуы тиіс және өлшемдері осы Қағиданың 271-тармағы 2) тармақшасына сәйкес таңдап алынған белдеумен бекітілуі тиіс.

      Шығыңқылы кницаның қалыңдығы қарастырылатын корпус ауданындағы тұтас флоралардың қалыңдығына тең деп қабылданады, бірақ шпангоут қабырғасының қалыңдығын 1,5 есе артық қылмау керек.

      Шығыңқы кницалар ойықтарының өлшемдері ойықтың бір жағынан табақтың еніндегі бір жерде кница енінен 1/3 кем болмауы тиіс.

      Басқа жағдайда шығыңқы кницалардың өлшемдері осы Қағиданың 271-тармағында талап етілгендерден кем болмауы тиіс;

      2) шпангоут және шығыңқы кница ұштарын бекіту конструкциясы кедергі сәті бір қимада шпангоут үшін талап етілгендерден кем болмауы тиіс;

      3) қос түптің көлбеулі түп аралық табағы кезінде шығыңқылы кница д екінші түптің төсенішіне дейін, ал оның белдеуі (ернемек) осы төсенішке дәнекерленуі тиіс;

      4) дара түп жиынтығының көлденең жүйесі кезінде немесе қос түптің көлденең түп аралық табағы кезінде шығыңқылық кницаның ені екінші түп төсенішімен немесе флораның жоғарғы жиегімен қосылған жердегі оның қимасының кедергі сәті шпангоут кедергісінің сәтінен екі есе артық болуы тиіс.

      Шығыңқы кницаның еркін белдеуі (ернемегі) екінші түп төсенішіне немесе флораның (ернемек) еркін белдеуіне дәнекерленген болуы тиіс немесе "мұртынан" кесілген болуы тиіс. Флора қабырғасының дәнекерлеген жерінде еркін белдеуді пісіру тік қаттылық қырымен немесе кницамен бекітілген болуы тиіс, сонымен қатар екінші түп төсенішіне немесе флора белдеуіне дәнекерленген болуы тиіс.

      Шығыңқы кницаның биіктігі оның енінен кем болмауы тиіс;

      5) дара түп жиынтығының бойлық жүйесі кезінде шығыңқы кница бойлық арқалығының бортына жақын түпке дейін жеткізілуі мүмкін және соған дәнекерленуі тиіс. Сыртқы қаптауға перпендикулярлы қимада кницаның кедергі сәті, кницаның ең үлкен ені болады, шпангоут кедергісінің сәтінен екі есе кем болмауы тиіс.

      393. Барлық жайдағы шпангоуттардың жоғарғы жиектері шағын саңылауы бар палубаға дейін (платформаға) жеткізілуі мүмкін. Жиынтықтың көлденең жүйесі бар палуба бимстері (платформа) шпангоуттың ішкі жиегіне дейін жеткізілуі тиіс.

      Жоғары палубалар үшін (теңізде арқандап байлаған кемелерден басқа) бимстері шағын саңылауы сыртқы қаптауға дейін бар палубаға дейін (платформаға), ал шпангоуттары — бимске дейін жеткізілуі мүмкін конструкция пайдаланылады.

      Шпангоуттардың жоғары ұштарына бекітілген кницаның өлшемдері осы Қағиданың 271-тармағының талаптарына сай келуі тиіс. Палуба жиынтығының бойлық жүйесі кезінде кница палубаның бойлық арқалығының бортына дейін жеткізілуі тиіс және соған дәнекерленуі тиіс.

      394. Егер шпангоут палубада кесілген болса, оның төменгі ұшын бекіту осы Қағиданың 271-тармағының талаптарына сай келуі тиіс, егер кесілген шпангоут ұштары палубаның төсенішіне жоғарыдан дәнекерленген болса және төменнен толық пісіру қамтамасыз етілген.

      395. Борт стрингерлері рамалы шпангоуттың еркін белдеуіне дейін жететін және соған дәнекерленген кницаның рамалы шпангоутына бекітілуі тиіс.

      396. итергіш кемелердің борт танкісінде кергіш болғанда рамалы шпангоуттардың немесе борт стрингерлерінің қабырғалары кергіштің еркін белдеуінің жалғасы болып табылатын қаттылық қырына бекітілуі тиіс. Рамалы шпангоутқа кергішті бекіту (борт стрингеріне) осы Қағиданың 272-275-тармағының талаптарына сай келуі тиіс.

20-тарау. Палубалар мен платформалар

      Ескерту. 20-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер, конструкция

      397. Тарауда кеменің палуба және платформасы конструкциясына қойылатын талаптар келтірілген, дара люк ойықтарының ені ойық ауданындағы кеменің 0,7 енінен аспайды. Ойықтар арасындағы көлденең аралықтың ортасы арасындағы 0,7 ара қашықтықтан асатын ойықтың үлкен ені бар және ойықтың үлкен ұзындығы бар кеменің палубасы мен платформасына, сонымен қатар қосарланған және үш реттік люк ойықтары бар кемелерге қойылатын қосымша талаптар осы Қағиданың 28-тарауында келтірілген.

      Консаль бимсіне қойылатын талаптар келтірілген.

      Накатты кемелердің палубасы мен платформасына қойылатын талаптар осы Қағиданың 29-тарауында келтірілген.

      Итергіш жүктерге арналған кеменің жүк люгінің комингсіне қойылатын талаптар осы Қағиданың 30-тарауында келтірілген.

      Тарау палуба және платформаның негізгі және рамалы жиынтығының арқалықтарына және төсеніштеріне, палуба астындағы бойлық төсеніштерге, бимстерге, рамалы бимстерге, карлингстерге, соңғы люк бимстеріне, жүк люктерінің бойлық және көлденең комингсіне, итергіш кеме танкісінің омыратын табағына қойылатын талаптарды қамтиды.

      Қондырма үстінде орналасқан жоғарғы палуба учаскесіне қойылатын қосымша талаптар осы Қағиданың 552 – 554-тармағының 1) – 3) тармақшасында келтірілген.

      398. Ұзындығы 80 м және одан артық итергіш кемелерде, итергіш жүк кемелері және кен тасығыштар үшін, сонымен қатар мұнай құю және мұнай кен тасығыштарда жүк трюмі (танк) ауданында есептік палуба жиынтығының бойлық жүйесінде қолданылуы тиіс.

      Жиынтықтың бойлық жүйесі кезінде рамалы бимстер арасындағы ара қашықтық флоралар арасындағы ара қашықтықтан аспауы тиіс.

      399. Кеменің ортаңғы бөлігінде есептік палуба карлингстерінің конструкциялық үздіксіздігін қамтамасыз етуі тиіс. Егер карлингстер көлденең қоршауларда кесілсе, олардың қабырғасы көлденең қоршауларға дәнекерленуі тиіс және соған кницамен бекітілуі тиіс.

      Көлденең комингстердің қабырғасы, рамалы және соңғы люк бимстері, сонымен қатар көлденең омырылған табақтар қаттылық қырымен және кницамен бекітілуі тиіс (осы Қағиданың 14-тараудың 3 параграфы).

      Карлингс және соңғы люк бимсі белдеулерінің қосылысы айқастырма көмегімен орындалуы тиіс (осы Қағиданың 287-тармағы), оның қалыңдығы осы белдеулердің қалыңдығына тең болуы тиіс.

      400. Есептік палубада орналасқан люк бұрыштарында, бойлық комингстердің ұштары, люк бұрышының ойығын дөңгелету сызығы бойынша иілуі тиіс және көлденең комингсі бар қыспақпен пісірілген немесе кница түрінде люк бұрышында жалғасқан болуы тиіс. Карлингс палубасы астында орналасқан қабырға астында кницаның қалыпты аяқталуы қамтамасыз етілуі тиіс.

      Комингс-карлингстің жоғарғы жиектері белдеулермен бекітілуі тиіс, ал төменгі жиектері жиектердің дөңгелетуді қамтамасыз ететін қаптауы болуы тиіс.

      Жүк люгінің тік бойлық комингсінің жоғарғы жиегі тегіс болуы, ал оның бұрыштары көлденең бағытта дөңгеленген болуы тиіс.

      401. Карлингстер және рамалы бимстер пиллерсті орнатқан жерде кницамен немесе бракетпен бекітілуі тиіс.

      Рамалы бимстердің қабырғасы әртүрлі биіктіктегі карлингстермен қосылған жерінде карлингс қабырғасы рамалы бимс жазықтығында орналасқан кницамен бекітілуі тиіс. Кницалар рамалы бимстің еркін белдеуіне, карлингстің қабырғасына және еркін белдеуіне дәнекерленген болуы тиіс.

      Карлингстердің кәдімгі бимстермен қосылысқан жерінде карлингстің қабырғасы тік қаттылық қырымен бекітілуі тиіс.

      402. Палуба астындағы бойлық арқалықтардың көлденең қоршаулармен қосылысы көрсетілген арқалықтар қимасының тиімді ауданын сақтауды қамтамасыз етеді.

      403. Екі бойлық қоршау болғанда итергіш кемелерде диаметрлі жазықтықта омырылған табақ орнатылады.

2-параграф. Палубалы конструкцияларға арналған жүктемелер

      404. Жоғарғы палубаның ашық учаскелеріндегі есептік қысым мынадай формула бойынша анықталатындардан кем болмауы тиіс

      р = 0,7рw

рmin, (112)

      мұнда pw — осы Қағиданың 171-тармағына сәйкес палуба деңгейіндегі толқын жүктемесі;

      рmin = 0,1L + 7 алдыңғы жақ перпендикулярдан 0,2L шегіндегі алдыңғы жақ тірелген жерде;

      рmin = 0,015L + 7 кеменің ортаңғы бөлігі мен артқы жағында; кеменің ортаңғы бөлігі мен алдыңғы жақ тірелген жердегі аралық ауданда pmin сызықтық интерполяциямен анықталады. Шектелген жүзу ауданындағы кемелерде pmin шамасы осы Қағиданың 18-қосымшасы бойынша анықталатын

r коэффициентіне көбейту арқылы азаюы мүмкін.

      405. Палубалы жүкті тасымалдауға арналған жоғарғы ашық палубалар үшін (отын мен кокстан басқа), есептік қысым осы Қағиданың (17) формуласы бойынша анықталған рг жүк қысымынадай тең түрде қабылданады. Отын мен коксті тасымалдауға арналған жоғарғы ашық палубалар үшін h шамасы осы Қағиданың (17) формуласында палубада отын мен коксті төсеу биіктігіне 0,7 тең деп қабылданады.

      Төменгі палуба және платформа үшін есептік қысым осы Қағиданың

      174-тармағына сәйкес қабылданады. Бимске астынан немесе палуба астындағы бойлық арқалыққа жүк ілінетін палубалар үшін есептік қысым сәйкес ұлғаюы тиіс.

      Экипажды, жолаушыларды және жабдықтарды орналастыруға арналған палубалар және платформалар үшін, есептік қысым осы Қағиданың (17) формуласы бойынша анықталады, бұл ретте hсгg туындысы 3,5 кПа кем болмауы тиіс.

      Машина бөлімшесіндегі платформа үшін ең аз есептік қысымы - 18 кПа.

      Су өткізбейтін төменгі палубалар және платформалар мынадай формула бойынша анықталатын сынақ кезінде қосымша есептеледі, кПа,

      р = 7,5hи, (113)

      мұнда hи — ауа құбырының үстінен палуба төсенішінің (платформаның) тік қашық тұруы, м.

      406. Сұйықтықтарды тасымалдауға арналған бөліктерді шектейтін палуба және платформа конструкциясындағы есептік қысым осы Қағиданың 175-тармағына сәйкес анықталады.

3-параграф. Палубалы байланыстардың өлшемдері

      407. Палуба төсенішінің қалыңдығы мынадай талаптарға сай келуі тиіс:

      1) негізгі және рамалы жиынтықтың палуба астындағы бойлық арқалықтары есебінен люк ойықтары сызығынан тыс есептік палуба төсенішінің қалыңдығы осы Қағиданың 11-тарауының 5-параграфы үшін талап етілген есептік палуба үшін корпустың көлденең қимасы кедергісінің сәтін алуды қамтамасыз етуі тиіс.

      Кеменің ортаңғы бөлігінде есептік палуба төсенішінің қабылданған қалыңдығы (осы Қағиданың 13-тарауы 4-параграфы) орнықтылық туралы талаптарына сай келуі тиіс;

      2) палуба және платформа төсенішінің қалыңдығы осы Қағиданың (57) формуласы бойынша анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      m = 15,8;

      р — осы Қағиданың 20-тарауы 2 параграфына сәйкес есептік палуба үшін:

      k

= 0,3kD

0,6 ұзындығы 65 м және одан артық кеменің ортаңғы бөлігінде жиынтықтың көлденең жүйесі кезінде;

      kD осы Қағиданың (86) формуласы бойынша анықталады;

      k

= 0,6 жиынтықтың көлденең жүйесі кезінде ұзындығы 12 м кеменің ортаңғы бөлігінде.

      12 < L <65 м кезінде сызықтық интерполяциямен анықталады, k

= 0,45 қабылдайды L = 65 м кезінде.

      k

= 0,6 жиынтықтың бойлық жүйесі кезіндегі кеменің ортаңғы бөлігінде;

      k

= 0,7 алдыңғы жақ және артқы жақ перпендикулярынан 0,1L учаскесіндегі тірелген жерде.

      Тірелген жердің ортаңғы бөлігі мен көрсетілген учаскелері арасындағы аралық аудандар үшін k

сызықтық интерполяциямен анықталады;

      негізгі жазықтықтан 0,75D жоғары орналасқан екінші үздіксіз палуба үшін:

      k

= 0,65kD

0,8 ұзындығы 65 м және одан артық кеменің ортаңғы бөлігінде жиынтықтың көлденең жүйесі кезінде;

      kD осы Қағиданың (86) формуласы бойынша анықталады;

      k

= 0,8 ұзындығы 12 м және одан артық кеменің ортаңғы бөлігінде жиынтықтың көлденең жүйесі кезінде.

      12 < L <65 м кезінде сызықтық интерполяциямен анықталады, k

= 0,73 қабылдайды L = 65 м кезінде.

      k

= 0,8 жиынтықтың көлденең жүйесі кезінде кеменің ортаңғы бөлігінде;

      k

= 0,9 алдыңғы жақ және артқы жақ перпендикулярынан 0,1L учаскесіндегі тірелген жерде.

      Тірелген жердің ортаңғы бөлігі мен көрсетілген учаскелері арасындағы аралық аудандар үшін k

сызықтық интерполяциямен анықталады;

      басқа төменгі палубалар және платформалар үшін k

= 0,9;

      3) машина бөлімшесі артқы орналасу кезінде палубаның бойлық арқалықтарының өлшемі және төсеніш қалыңдығы ют және артқы шабу алдында машина шахтасы үшін ойықтардың енінен кем емес юттың алдыңғы жақ қоршауынан артқы жаққа қарай ұзындықтағы учаскеден азаймауы тиіс.

      Егер машина шахтасы ойығының алдыңғы жақ жиегі ют алдыңғы жақ қоршауынан (артқы шабу) ойықтар енінен аз ара қашықтықта орналасқан болса, осы аудандағы палубаны қосымша күшейту талап етілуі мүмкін;

      4) егер есептік палуба төсенішінің қалыңдығы борт қаптауы қалыңдығынан аз деп қабылданса, палубалы стрингер қарастырылуы тиіс. Жоғарғы палубаның палубалы стрингердің ені bболса, мм, мынадай формула бойынша анықталатындардан кем болмауы тиіс

      b = 5L +800

1800, (114)

      палубалы стрингердің қалыңдығы борт қаптауының қалыңдығынан кем болмауы тиіс;

      5) палуба және платформа төсеніші табақтарының қалыңдығы smin, мм, кем болмауы тиіс:

      кеменің ортаңғы бөлігінде борт пен үлкен ойықтардың сызықтары арасындағы жоғарғы палуба үшін (итергіш кеме танктерінің палубасы)

      smin = (4 + 0,05L)

кезінде L < 100м; (115)

      smin = (7 + 0,02L)

кезінде L

100 м; (116)

      жоғарғы палубалар үшін кеменің тірелген жерінде және үлкен ойықтар сызықтары ішінде, сонымен қатар екінші палуба үшін

      smin = (4 + 0,04L)

кезінде L < 100м; (117)

      smin = (7 + 0,01L)

кезінде L

100 м; (118)

      үшінші және басқа төмендегі палуба мен платформа үшін

      smin = (5 + 0,01L)

; (119)

      мұнда

— осы Қағиданың 133-тармағына сәйкес.

      L > 300 м кезінде L = 300 м.қабылданады.

      Шектелмеген жүзу ауданындағы және шектелген жүзу ауданындағы кемелер үшін R1, егер қабылданған шпация қалыпты шпациядан аз болса (осы Қағиданың 8 - тарауы 3 параграфы), палуба мен платформа төсенішінің ең аз қалыңдығын қалыпты шпациядан гөрі қабылданған шпацияға қатынасы бойынша пропорциональ азайтуға рұқсат етіледі, бірақ 10 %-дан артық емес.

      Басқа жағдайда ең аз қалыңдық 5,5 мм кем болмауы тиіс.

      Сұйықтықтарды тасымалдауға арналған бөліктердің ауданында палубаның конструкциялық элементтері және төсеніші табағының қалыңдығы осы Қағиданың 32-тарауы 3 параграфында, итергіш кемелер үшін осы Қағиданың (130) формуласы бойынша талап етілгендерден кем болмауы тиіс.

      408. Көлденең бойлық арқалықтарының көлденең қимасының кедергі сәті осы Қағиданың 246 және 247-тармағында анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      р — осы Қағиданың 20-тарауы 2 параграфына сәйкес;

      m = 12;

      жоғарғы палуба үшін

      k

= 0,45 kD < 0,65 кеменің ортаңғы бөлігінде;

      k

= 0,65 алдыңғы жақ және артқы жақ перпендикулярынан 0,1L учаскесіндегі тірелген жерде.

      Тірелген жердің ортаңғы бөлігі мен көрсетілген учаскелері арасындағы аралық аудандар үшін k

сызықтық интерполяциямен анықталады;

      қалған палубалар үшін

      k

= 0,75.

      kD осы Қағиданың (86) формуласы бойынша анықталады.

      409. Палуба жиынтығының көлденең жүйесі кезінде бимстер өлшемі мынадай талаптарды қанағаттандыруы тиіс:

      1) бимс кедергісінің сәті осы Қағиданың 246-тармағында анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      р — осы Қағиданың 20-тарауы 2-параграфына сәйкес;

      m = 10;

      k

= 0,65;

      2) бимстер инерциясының сәті iб, см4, ұзындығы 65 м және одан артық кеменің ортаңғы бөлігіндегі жоғарғы палубалар осы Қағиданың 13 -тарауының 4-параграфына сәйкес өзекті жүйе ретінде палубалы ара жабын орнықтылығын есептеуден анықталуы тиіс.

      Екі және одан артық аралық қатты тіреулері бар бимстер үшін ара жабында есептеу орнына инерцияның талап етілген сәті мынадай формула бойынша анықталуы мүмкін

      iб = 6,33(s/

)3l4

х·10-3, (120)

      мұнда l — тіреулер арасындағы бимс аралығы, м;


= 1 кезінде

c

0,5ReH;

= 4

кезінде

с > 0,5ReH;

      х =

2/(4 – 1,5

4);

= 4

(

/s)2, бірақ 1 артық емес;

c — осы Қағиданың 252-тармағына сәйкес сығымдаушы кернеу;

      s — палуба төсенішінің нақты қалыңдығы, мм.

      410. Палуба астындағы рамалы жиынтықтың өлшемдері: рамалы бимстер, карлингстер, люк комингстері және соңғы люк бимстері өзекті жүйе ретіндегі палубалы ара жабында есептеу негізінде, осы Қағиданың 411 – 414 тармағында көрсетілген жағдайынан басқа кезде таңдап алынады. Есептік жүктемелер осы Қағиданың 20-тарауының 2-параграфына сәйкес таңдап алынады. Пиллерстер болған кезде олардың орналасуына байланысты жоғарыдағы және/немесе төмендегі конструкциялары бар палубалы ара жабынның өзара әрекет етуі ескерілген болуы тиіс.

      Мүмкін кернеулердің коэффициенттері қабылдануы тиіс:

      есептік палуба үшін

      карлингстермен сәйкесетін люктердің бойлық комингсі мен карлингсін есептеу кезінде

      k

= 0,35kD

0,65 ұзындығы 65 м және одан артық кеменің ортаңғы бөлігінде;

      kD осы Қағиданың (86) формуласы бойынша анықталады;

      k

= 0,65 ұзындығы 12 м кеменің ортаңғы бөлігінде.

      12 < L <65 м k

кезінде сызықтық интерполяциямен анықталады, k

= 0,5 қабылдайды L = 65 м кезінде;

      k

= 0,65 алдыңғы жақ және артқы жақ перпендикулярынан 0,1L учаскесіндегі тірелген жерде.

      Тірелген жердің ортаңғы бөлігі мен көрсетілген учаскелері арасындағы аралық аудандар үшін k

сызықтық интерполяциямен анықталады;

      Рамалы бимстер және жартылай бимстер үшін, карлингстермен сәйкес келмейтінн люктердің бойлық комингсі мен соңғы люк бимстерін есептеу кезінде

      k

= 0,65;

      жанама кернеу бойынша рамалы байланыстарды есептеу кезінде

      k

= 0,65;

      қалған палуба мен платформалардың рамалы байланыстары үшін

      k

= k

= 0,7.

      Кеменің ортаңғы бөлігінде жоғарғы палуба жиынтығының палуба астындағы рамалы жиынтығы осы Қағиданың 415-тармағының талаптарына сай келуі тиіс.

      411. Екі бойлық қоршау болғанда және карлингстер болмағанда орташа танкідегі палуба астындағы рамалы жиынтықтың өлшемдері мынадай талаптарға сай келуі тиіс:

      1) рамалы бимс қимасының кедергі сәті осы Қағиданың 246 және

      247-тармағында анықталатындардан кем болмауы тиіс, рамалы бимс қабырғасы қимасының ауданы ойықтарды шығарғанда осы Қағиданың 248-тармағында анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      р — осы Қағиданың 20-тарауы 2 параграфына сәйкес;

      k

және k

— осы Қағиданың 410-тармағына сәйкес;

      l = В1, где В1 — орташа танктің ені, м;

      m = mф;

      Nmax = 0,7nфраl;

      mф және nф осы Қағиданың 55-қосымшасы бойынша танк шегінде рамалы бимстердің санына және

параметріне байланысты анықталады;

=

4/3(L1/В1)3;

= Wб/Wо.л,

      мұнда L1 — танк ұзындығы, м;

      Wб — осы талаптарға жауап беретін рамалы бимстің кедергі сәті;

      Wо.л — осы талаптарға жауап беретін омырылатын табақ қимасының кедергі сәті.


параметрі еркін беріледі, бірақ 0,6 артық емес; м параметрінің мәні 1,5 артық болмауы тиіс.

      Рамалы бимс кедергісінің сәті

Wо.л кем болмауы тиіс;

      2) омырылған табақ кедергісінің сәті осы Қағиданың 246 және

      247-тармағында анықталатындардан кем болмауы тиіс, омырылған табақ қабырғасы қимасының ауданы ойықтарды шығарғанда осы Қағиданың

      248-тармағында анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      р — осы Қағиданың 20-тарауы 2 параграфына сәйкес;

      k

және k

— осы Қағиданың 410-тармағына сәйкес карлингстер үшін;

      l = L1;


— омырылған табақ және бойлық қоршау астындағы ара қашықтық, м;

      m = mк;

      Nmax = 0,7nкраl;

      mк және nк осы Қағиданың 55-қосымшасы бойынша танк шегінде рамалы бимстердің санына және м параметріне байланысты анықталады; м осы Қағиданың 411-тармағы 1) тармақшасына сәйкес анықталады.

      Омырылған табақ кедергісінің сәті Wб/

кем болмауы тиіс, мұнда Wб — осы Қағиданың 411-тармағы 1) тармақшасының талаптарына жауап беретін рамалы бимс кедергісінің сәті;

— осы Қағиданың 411-тармағының 1) тармақшасына сәйкес.

      Омырылған табақ еркін жиегі бойынша рамалы бимстің еркін белдеулі қимасының ауданынан кем емес белдеуге бекітілуі тиіс.

      412. Бір бойлық қоршауы бар құю кемелердің рамалы бимстері, карлингстер және күшейтілген бойлық қоршаулар болмаған кезде екі бойлық қоршауы бар құю кемелердің (тек борт танкілерінде), сонымен қатар рамалы жартылай бимстер, рамалы бимстер және құрғақ жүк тасымалдайтын люктердің көлденең комингстер, оларды қатты тіреу арқалықтары ретінде қарастыруға болады, 246 және 247-тармағында анықталатын қима кедергісінің сәті болуы тиіс, ойықтардың шығарғанда қабырға қимасының ауданы осы Қағиданың 248-тармағында анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      р — осы Қағиданың 20-тарауы 3 параграфына сәйкес;

      k

және k

—осы Қағиданың 410-тармағына сәйкес;

      m = 10;

      Nmax = 0,5раl.

      413. Карлингстер және люктердің бойлық комингстері мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) карлингстер және люктердің бойлық комингстерін қатты тіреу арқалықтары ретінде қарастыруға болады, осы Қағиданың 246 және

      247-тармағында анықталатындардан кем болмауы тиіс, ойықтардың шығарғанда қабырға қимасының ауданы осы Қағиданың 248-тармағында анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте:

      р — осы Қағиданың 20-тарауы 2-параграфы;

      k

және k

— осы Қағиданың 410-тармағына сәйкес;

      Nmax = 0,5раl;

      m = 10 кесілген карлингстер, люктердің бойлық комингстері үшін;

      m = 12 кницаның осы қимасына түсетіндер есебінен тіреу қимасында кедергі сәтін анықтау кезінде үздіксіз карлингстер және люктердің бойлық комингстері үшін, егер осындай орнатылса;

      m = 18 люктердің бойлық комингстері, карлингс аралығында кедергі сәтін анықтау кезінде үздіксіз карлингстер және люктердің бойлық комингстері үшін;

      2) ұзындығы 30 м кем емес кемелер үшін карлингс қабырғасының қалыңдығы палуба төсенішінің қалыңдығынан артық емес, ал люк комингсінің қабырғасының қалыңдығы палуба төсенішінің қалыңдығынан 1 мм артық болуы тиіс;

      3) егер жоғарғы есептік палубаның люк бойлық комингстері кницамен аяқталса, палуба бойынша кницаның ұзындығы lк, м, болуы тиіс:

      lк

0,75hк кезінде ReH

315; (121)

      lк

1,5hк кезінде ReH = 390 МПа,

      мұнда hк — палуба үстіндегі комингстің биіктігі, м.

      Аралық мәндер үшін ReH кницаның ұзындығы сызықтық интерполяциямен анықталады;

      4) егер жүк люктерінің қақпақтарында контейнерді немесе кез келген басқа жүкті тасымалдау қарастырылса, комингс қабырғасының бекіту өлшемдері кеменің борт шайқалысы кезінде инерцияның оларды тік және көлденең құраушы күш ретінде қабылдау есебінен тағайындалады.

      414. Егер палуба астындағы рамалы жиынтықтың арқалығы оқшауланған түрде қарастырылуы мүмкін, оның қимасының кедергі сәті осы Қағиданың 246 және 247-тармағында анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте есептік жүктемелер және k

коэффициенті осы Қағиданың 410-тармағы сияқты таңдап алында; т = 10.

      Мұндай арқалық қабырғасы қимасының ауданы осы Қағиданың (55) формуласы бойынша анықталатындардан кем болмауы тиіс. Бұл ретте k коэффициент осы Қағиданың 410-тармағы сияқты таңдап алынады;

      Nmax = 0,5раl,

      р — осы Қағиданың 250-тарауы 2-параграфына сәйкес.

      415. Ұзындығы 65 м және одан артық кемелердің ортаңғы бөлігінде жоғарғы палубаның рамалы палубалы жиынтығының өлшемдері осы Қағиданың 13-тарауы 4-параграфына сәйкес орнықтылық жағдайын қанағаттандыруы тиіс, өзекті жүйе ретіндегі палубалы ара жабынды есептеумен анықталады.

      Жиынтықтың бойлық жүйесі кезінде және карлингстер болмаған кезде немесе карлингстер рамалы бимстер үшін қатты тіреулер болып табылған жағдайда ара жабынды есептеу орнына рамалы бимс инерциясының талап етілген сәті I, см4, мынадай формула бойынша анықталуы мүмкін

      Iб = 0,76(l/с)3

i

х, (122)

      мұнда l — тіреулер арасындағы рамалы бимс аралығы, м;

      c — рамалы бимстер арасындағы ара қашықтық, м;


1 — бойлық палуба астындағы арқалықтар арасындағы ара қашықтық,м;

      i —белдеумен қосылған палуба астындағы арқалық инерциясының нақты сәті, см4;


= 1 кезінде 1,15 ус

0,5ReH;

= 4,6(1 – 1,15 ус/ReH) кезінде 1,15 ус > 0,5 ReH;

      х осы Қағиданың (120) формуласы бойынша анықталады, кезінде

= 1,15

;

с — осы Қағиданың 252-тармағына сәйкес сығымдаушы кернеу;

e — осы Қағиданың 255-тармағына сәйкес анықталатын бойлық палуба астындағы арқалықтардың нақтылы эйлер кернеулері.

4-параграф. Арнайы талаптар

      416. Төменде келтірілген люк ойықтарын ресімдеуге қойылатын талаптар жалқы ойықтарға қатысты, олардың өлшемі осы Қағиданың

      20-тарауының 1-параграфында келтірілгендерден аспайды.

      Ойықтар кеменің барлық бойымен орналасқан деп көзделеді. Ойықтар басқаша орналасқан кезде оларды ресімдеу Кеме қатынасы тіркелімнің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      417. Кеменің ортаңғы бөлігіндегі есептік палуба үшін

      0,6L ұзындықтағы учаскеде L

65 м және 0,5L кезінде 40

L < 65 м машина –қазандары шахтасы және жүк люктері ойықтарының бұрыштарын дөңгелету өлшемдері мынадай талаптарға жауап береді:

      егер дөңгелету радиус шеңберінің доғасы бойынша орындалса r, м,

      r

0,1ab1; (123)

      егер дөңгелету бойлық жартылай осі ұзындығына d1, м, көлденең жартылай ось ұзындығына қатынасы бар эллипс доғасы бойынша орындалса с1, м, 2ге тең,

      c1

0,07ab1, (124)

      мұнда а = 1, егер ойық бұрыштары жуан дәнекерленген табақпен бекітілген болса;

      а = 0,7, егер ойық бұрыштары жуан дәнекерленген табақпен бекітілген болса;

      b1 = с кезінде c

с0 бірізділікті орналасқан ойықтардың аралас жиектері үшін;

      b1 = b кезінде с > с0 бірізділікті орналасқан ойықтардың аралас жиектері үшін және басқа жағдай үшін;

      с — бірізділікті орналасқан ойықтардың аралас жиектер арасындағы ара қашықтық (ойықтар арасындағы маңдайша өлшемі), м;

      b — ойықтар ені, м;



      l — ойықтар ұзындығы, м.

      Ойықтардың бұрыштарын бекітетін жуан дәнекерленген табақ өлшемдері осы Қағиданың 63-қосымшасында көрсетілгендерге немесе осы Қағиданың 421-тармағында талап етілгендерге сәйкес келуі тиіс, мұнда r осы Қағиданың (123) формуласы бойынша анықталады, егер дөңгелету шеңбер доғасы бойынша орындалған болса; r = с1 дәнекерленген табақтың көлденең өлшемдері үшін r = d1 оның бойлық өлшемдері үшін, егер дөңгелету эллипс доғасы бойынша орындалған болса, с1 осы Қағиданың (124) формуласы бойынша анықталады.

      418. Осы Қағиданың 417-тармағында көрсетілген учаскеден тыс есептік палубада, сонымен қатар негізгі жазықтықтан жоғары орналасқан 0,75D екінші үздіксіз палуба үшін, кеменің ортаңғы бөлігінде осы Қағиданың 8-тарауы 3-параграфына сәйкес осы Қағиданың 445-тармағында талап етілген ойықтарды дөңгелету өлшемдері екі есе азайтылады. Бұл ретте дөңгелетудің ең қысқа өлшемі 0,2 м кем қабылданбайды.

      Қалған аудандар, басқа палубалар және платформалар үшін, сонымен қатар ұзындығы 40 м кем кемелерде машина-қазандық шахтасы мен жүк люктері ойықтарының бұрышын дөңгелетудің ең қысқа өлшемі 0,15 м тең деп қабылданады.

      419. Төмен температура әсеріне ұшырайтын палубаның жүк люктерінің ойықтары бұрышын дөңгелету өлшемдері (кеме корпусының биіктігі және ұзындығы бойынша олардың орналасуына қарамастан) кеменің ортаңғы бөлігінде орналасқан есептік палубаның ұқсас конструкцияларына қойылатын талаптарға сәйкес келеді (осы Қағиданың 417-тармағы).

      420. А ауданында (осы Қағиданың 63-қосымшасы) палубалы төсеніш табағының және комингс қабырғасының жіктерін орналастыруды, негізгі және рамалы жиынтықтағы бойлық белдемдердің жігінен қосылуын, саңылауларды орындау, жақтау мен раманы палуба төсенішіне дәнекерлеу, сонымен қатар бөлшектерді монтаждау жұмысына жол берілмейді.

      С ауданында (осы Қағиданың 63-қосымшасы) негізінен, шағын ойықтарды дөңгелек немесе эллиптекалық нысандар, 20s аспайтын ең қысқа өлшемі бар ойықтар орналастырылады (мұнда s — палубалы төсеніштің қалыңдығы, мм). Мүмкін болса, ойықтардың бойлық жиектеріндегі дәнекерленген жіктерін болдырмау керек.

      Палуба төсеніші жүк люгінің комингсінде үзілсе (немесе машина бөлімшесінің шахтасында) және оған ерітіліп жабыстырылса, толық дәнекерлеу қолданылуы тиіс. Палуба төсеніші комингсті кессе, люктің ішіндегі төсемнің бос жиектері тегіс болуы тиіс, оларға қандай да бір бөлшектер ерітіліп жабыстырылмауы тиіс.

      Жүк люгінің бойлық комингсі кницамен аяқталса, оның соңғы жағы палуба төсеніші табағының түйіспесімен бірлеспеуі тиіс.

      421. Оқшауланған кесіктің ауданында палубаның көлденең қимасы жоғалған алаңының өтемақысында қажет болғанда осы Қағиданың

      64-қосымшасында конструкциясы көрсетілген бекіту орындалуы тиіс. K коэффициентінің мәні s палуба төсенішінің қалыңдығына, s1 бекітілетін табақтың қалыңдығына және b кесіктің еніне қатынасына сәйкес таңдалады, бірақ оны k = 0,35s/C1 аз қабылдамау керек.

      422. Жүк люктері мен машина шахталарының ретті, көршілес орналасқан кесіктері көлденең жиектердің арасында палуба төсеніші табақтарының қалыңдығы (осы Қағиданың 417-тармағы) ширатылудың көлденең мөлшерлерін алып тастағанда олардың ені шегінде осы Қағиданың 407-тармағында көрсетілгеннен кем болмауы тиіс.

      Осы Қағиданың 65-қосымшасында көрсетілген учаскеде оқшауланған кесіктердің көлденең жиектерінде smin қалыңдығына рұқсат етіледі.

      Жүк люктерінің көлденең комингстері арасындағы учаскеде палуба төсеніші жинағының бойлық жүйесінде әрбір шпангоутта кесетін көлденең қабырғалар құрылғымен қосымша бекітілуі тиіс.

      423. Осы Қағиданың 417 және 418-тармақтарында көрсетілген кеменің ортаңғы бөлігіндегі учаскелерде негізгі жазықтықтан 0,75D жоғары орналасқан есептеу палубасындағы және екінші үзіліссіз палубадағы жалаң ойықтар L

40 м кезінде борттан бастап жүк люктері кесінділерінің сызықтарына дейінгі енінде аз мөлшерлері болуы және жүк люктерінің кесіктерінің бұрыштарынан және машина-қазан шахталарынан, сондай-ақ реттеулер шетінен жеткілікті алыста орналасуы тиіс.

      Егер көрсетілген аудандардағы тікбұрышты және дөңгелек кесіктері, олардың ені (диаметрі) кесіктің ауданында, қайсысының аздығына байланысты, палуба төсенішінің қалыңдығы 20 немесе 300 мм-ден аз болса, бекітілуі мүмкін емес.

      424. Жүк люктері мен машина-қазан шахталардың қалыңдаған табақтарында, бекітілетін бұрыштарда, сондай-ақ көлденең комингстер аяқталатын реттеулер мен кницалардың шетінде палуба стрингерінің қалыңдаған табақтарында кесіктерге жол берілмейді.

      Жүк люктері кесіктерінің ішкі сызықтарында орналасқан ойықтарды (соның ішінде тік бұрышты) диаметрлі жазықтықтан 0,25b және жүк люгінің көлденең жиектерінен 0,5b (b – жүк люгінің ені, м) алысқа бекіту талап етілмейді.

      Осы Қағиданың 64-қосымшасында көрсетілген учаскеде орналасқан оқшауланған ойықтарды бекіту талап етілмейді.

      425. Есептеу палубасында кесіктің жиегі мен борттың (люктің бойлық комингсімен) арасындағы ара қашықтық кесіктің ені мен формасына қарамастан кесіктің қосарланған енінен аз болса, бекітулерді орындау қажет. Осымен бірге жоғарыда көрсетілген ара қашықтық 75 мм-ден аз қабылданбауы тиіс.

      Тік бұрышты кесіктердің бұрыштары радиус бойынша дөңгелектенуі тиіс. Әдеттегідей, rmin = 0,1b (кесіктің ені, м - b). Барлық жағдайда ширатудың минималды радиусы кесіктің ауданында төсемнің екі қалыңдығынан аз немесе қайсысы көп болғанына қарамастан 50 мм қабылданбауы тиіс.

      426. Су үстіндегі борттың палубасында және квартердектегі, сондай-ақ алдыңғы перпендикулярынан 0,25L шегінде орналасқан реттеулердің ашық палубаларындағы желдеткіштердің (желдету құбырларының, арналарының, шахталарының) комингстері қалыңдығы мынадай формула бойынша белгіленетін s, мм кем болмауы тиіс:

      s = 0,01dк + 5, (125)

      мұнда dк — комингс қимасының көп жағының ұзындығы немесе ішкі диаметрі, мм.

      Осымен бірге s қалыңдығы 7 кем болмауы тиіс, бірақ 10 мм аспауы тиіс.

      427. R2, R2-RSN, R3-RSN және R3 жүзудің шектеу қойылған аудан кемелерінде ұзындығы 24 м-ден кем емес желдеткіштер комингстердің қалыңдығы мынадай формулалар бойынша белгіленетін s, мм кем болмауы тиіс:

      s = 0,01d +4 (126)

      немесе

      s = sпал + 1, (127)

      қайсысының көптігіне байланысты,

      d — комингс қимасының көп жағының ұзындығы немесе ішкі диаметрі, мм;

      sпал — палуба төсенішінің қалыңдығы, мм.

      428. Алдыңғы перпендикулярдан 0,25L шектен тыс орналасқан реттеулердің бірінші ярусы палубаларындағы комингстердің қалыңдығы су үстіндегі борттың палубасында және көтеріңкі квартердекте комингстер үшін талап етілетіннен 10 % аз болуы мүмкін.

      Палубаның болат төсенішінің қалыңдығы 10 мм-ден аз болса, комингс ауданында комингс қимасының көп жағынан қосарланған ұзындықпен немесе ұзындығы мен ені қосарланған диаметрден аз қалыңдығы 10 мм аз дәнекерленген немесе қапталған табақ орнатылуы тиіс.

      Ішкі палуба жиынтығымен комингсті берік байлау кезінде дәнекерленген немесе қапталған табақтың қондырғысы талап етілмейді.

      429. Егер желдеткіштердің комингсі 0,9 м-ден артық биіктігі болса және осымен бірге көрші корпус конструкцияларымен қолдау жасалмаса, комингсті палубаға бекітілетін кницалардың қондырғысы қажет.

      Желдеткіштер комингстерінің биіктігі осы Қағиданың 73-тарауына сәйкес анықталады.

      430. Ұқсас және жарық люктер комингстерінің конструкциясы жүк люктері комингстері конструкциясының беріктігі бойынша эквивалентті болуы тиіс; осымен бірге комингстердің қалыңдығы 7 мм-ден кем қабылданбайды, бірақ комингстегі палуба қалыңдығынан аспайды.

21-тарау. Қалқандар, ескіш біліктің туннелі

      Ескерту. 21-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер және анықтамалар

      431. Осы тарауда еспелі біліктің және коффердамдардың туннеліне, түрлі типтегі қалқандарға қойылатын талаптар келтіріледі. Коффердам қалқандарына талаптар осы Қағиданың 31-тарауында келтірілді.

      Ескерту. 431-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      432. Көлденең су өткізбейтін қалқандардың жалпы саны, форпик пен ахтерпикті қосқанда, осы Қағиданың 66-қосымшасында көрсетілгеннен кем болмауы тиіс. Бұл талаптар тек қана жүк кемелеріне қатысты және минималды болып табылады.

      433. Кеменің суға батпайтындығын, су өткізбейтін аралықтарын (сондай-ақ жарым-жартылай су өткізбейтінаралықтардың) орналасуы мен санын қамтамасыз ету қарастырылса, осы Қағиданың 6-бөлігінің талаптарымен сәйкестікке қабылдануы керек.

      434. Жекелеген жағдайларда Кеме қатынасы тіркелімімен қалқандардың санын азайтуға рұқсат етіледі, осымен бірге көрші су өткізбейтін қалқандар арасындағы ара қашықтық 30 м-ден аспауы тиіс. Әрбір жағдайда бұл ара қашықтықтың үлкеюі Кеме қатынасы тіркелімнің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      435. Форпик және ахтерпик қалқандарының арасында орналасқан барлық су өткізбейтін көлденең қалқандар су үсті бортының палубасына дейін жеткізілуі тиіс.

      436. Шың және машина бөлмелерінің қалқандары, еспелі білік туннелдері сонымен бірге, осы Қағиданың 142 немесе 143-тармақтарының талаптарына жауап беруі тиіс.

      437. Сұйық жүктер мен балласты тасымалдау үшін арналған l > 0,13L және/немесе b > 0,6В бөліктер Кеме қатынасы тіркелімнің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады (онда l және/немесе b — бөлік биіктігінің ортаңғысында өлшенген ұзындық пен ені, м).

2-параграф. Конструкциясы

      438. Өткізбейтін қалқандар жазық немесе гофррленген болуы мүмкін. Тілігі бар аралықтар жазық болады.

      Бойлық өткізбейтін қалқандардың, лаг, эхолот шахтасының, апаттық шығу есігінің, еспелі білік туннелінің құрылымындай көлденең өткізбейтін қалқандарға қойылатын талаптар қойылады.

      Қалқандардың су өткізбейтін кемерлері мен шығыңқы жерлер қондырғыларына рұқсат етіледі.

      Жүк танкілерінің (сорғы бөлімшесі мен коффердамды қосқанда) барлық ауданында құймалы кемелердің бойлық қалқандары шойды болып орындалуы мүмкін диаметрлі жазықтықтағы үшінші қалқаннан басқасы, өткізбейтін болуы тиіс.

      Бойлық және көлденең қалқандар қиылысында бойлық қалқандардың конструктивтік үздіксіздігі қамтамасыз етілуі тиіс. Бойлық қалқандардың соңы жатық болуы тиіс.

      Жартылай қалқандар жазық болуы тиіс.

      439. Гофрленген бойлық аралықтарда қағида бойынша көлденең орналасқан гофрлары болады. Көлденең аралықтар тік те, көлденең де орналасқан гофрлар болады.

      Жазық аралықтарды бағандар немесе көлденең белдеммен нығайтылады.

      Жазық аралықтардың бағандары мен көлденең белдемдері, сондай-ақ гофрленген аралықтардың тік және көлденең гофрлары горизонталь рамалармен немесе рама бағандарымен сәйкесінше нығайтылады.

      Көлденең рамалары және рама бағандары осы Қағиданың 14-тарауы

      3-параграфтың талаптарына сәйкес нығайтылады.

      Жартылай аралықтар бағандармен нығайтылады.

      440. Аралық жиынтық белдемдердің шеттерін аралықтарының шеттерін бекіту мынадай талаптарға жауап беруі қажет:

      1) бағандардың шеттері мен аралықтардың көлденең белдемдері осы Қағиданың 271-тармағының талаптарына жауап беретін кництермен нығайтылады. Форпик аралығының негізгі жиынтықтың шеттерін бекіту үшін су үсті бортының палубасынан төмен кництің орнатылуы міндетті;

      2) палубалардың төсемдеріне және екінші түбіне (түптің қаптамасына) көлденең аралықтардың бағандарын бекітетін кницалар жиынтықтың көлденең жүйесінде жақын жердегі бимстың немесе флордың қалқанына жеткізілуі және оларға ерітіліп жапсырылуы тиіс.

      Аралықтардың горизональ белдемдерін бортқа немесе басқа аралыққа бекітетін кництер көлденең жүйесі жиынтығы кезінде соңғыларды аралыққа ең жақын жердегі шпангоутқа немесе аралықтың бағанына дейін жеткізеді және оларға ерітіліп жабыстырылады;

      3) егер аралықтардың бағаны палубаларда, платформаларда немесе көлденең рамаларда кесілгенде және кництер орнатылмағанда бағандардың шеті палубаның, платформаның төсенішіне немесе көлденең раманың қабырғасына ерітіліп жабыстырылады, не болмаса "мұртынан" кесіледі;

      4) рама бағандары мен көлденең рамалардың шеттерін бекіту осы Қағиданың 272-275-тармақтарының талаптарына жауап беруі қажет.

      Көлденең қалқандар көлденең рамалардың кництарымен бір биіктікте бойлық қалқандардың көлденең рамалары және/немесе борт стрингерлері болмаған кезде бойлық қалқанның жақын жердегі бағанына және/немесе жақын шпангоутқа жеткізілуі және оларға ерітіліп жабыстырылуы тиіс.

      Егер, көлденең аралықтың рама бағаны тік килмен немесе түп стрингерімен бір жазықтықта жатпаса, рама бағанының бекітілетін төменгі шетінде кницаның астында қосарланған түпте бракет орнатылады.

      441. Гофрленген қабырғаларды бекіту мынадай талаптарға жауап беруі қажет:

      1) борттарға және бойлық аралықтарға көлденең гофрмен гофрленген аралықтардың қосылатын жерлерінде қалыңдығы мен бекітілуі жазық аралықтарға қойылатын талаптарға жауап беретін конструкциялар, жазық өтпелі учаскелер көзделеді;

      2) гофрлардың шетін бекіту оларды екінші түптің төсенішіне (түптің қаптамасына) борт қаптамасына палубалардың төсенішіне тікелей ерітіп жабыстырумен орындалады. Осымен бірге көрсетілген конструкциялардағы "қатқыл нүктелерге" жоюына (осы Қағиданың 306-тармағы) ерекше назар аударылады;

      3) тиелетін жүктер үшін кемелердің гофрленген аралықтарын бекітуге қойылатын талаптар осы Қағиданың 30-тарауы 2-параграфында белгіленген.

3 -параграф. Қалқандарға арналған жүктемелер

      442. Су өткізбейтін аралықтар мен еспелі білік туннелінің конструкциясында р, кПа есептеу қысымы мынадай формула бойынша анықталады:

      р =

zп, (128)

= 10, форпик аралықтарының конструкциялары үшін;

= 7,5 қалған жағдайларда;

      zп — есептеу жүктемесі қосымша нүктесінен бастап оның жоғарғы деңгейіне дейін диаметр жазықтығында өлшенген қашық, м;

      жүктеменің жоғары деңгейі мыналар болады: аралықтар палубасы – су өткізбейтін аралықтар мен еспелі білік туннелі үшін; форпик аралығының жоғары жиегі – форпик аралығы үшін.

      Аралықтар палубасында су өткізбейтін аралықтардың жазықтығына немесе оларға тікелей жақын жерге жарым-жартылай су өткізбейтін аралықтарды орнату кезінде zп соңғылардың жоғарғы жиегіне дейін өлшенеді.

      Қандай жағдайда болсын, су өткізбейтін аралықтар конструкциялары үшін есептеу қысымы 12 кПа-дан кем болмауы, ал форпик аралықтарының конструкциялары үшін - 16 кПа-дан кем болмауы тиіс.

      443. Су балласты үшін цистерналардың, жүк танкілерінің және трюмдердің аралықтарына есептеу қысымдары осы Қағиданың

      175-177-тармақтарына сәйкес анықталады.

      Шой аралықтары мен шой табақтарына арналған есептеу қысымы осы Қағиданың (23) және (24) формулалары бойынша анықталады, бірақ рmin = 25 кПа-дан кем рұқсат етіледі.

      Ауыр тиелетін жүк үшін трюмдерді шектейтін аралықтарға арналған есептеу қысымы осы Қағиданың 209-тармағына сәйкес анықталады.

4-параграф. Аралықтар байланыстарының мөлшерлері

      444. Аралықтар қаптамасының қалыңдығы осы Қағиданың (57) формуласы бойынша анықталатыннан кем болмауы тиіс. Осымен бірге:

      р — осы Қағиданың 21-тарауы 3-параграфына сәйкес;

      т = 15,8;

      ұзындығы 65 м және одан жоғары құймалы кемелердің бойлық қалқандары үшін көлденең жүйесі жиынтықтығындағы ортаңғы бөлігінде:

      k

= 0,55kВ

0,8 негізгі жазықтық деңгейінде;

      kВ осы Қағиданың (86) формуласы бойынша анықталады;

      k

= 0,55kD

0,8 үстіңгі палуба деңгейінде;

      kD осы Қағиданың (86) формуласы бойынша анықталады;

      k

= 0,8 негізгі жазықтықтан (0,4 — 0,5)D ауданында.

      Аралық аудандар үшін k

борт биіктігі бойынша сызықтық интерполяциямен анықталады.

      L = 12 м кезінде k

= 0,8.

      12 < L < 65 м кезінде k

желілік интерполяциямен анықталады, негізгі жазықтық пен үстіңгі палуба деңгейлерінде L = 65 м кезінде k

= 0,68 қабылдап.

      Алдыңғы немесе артқы перпендикулярдың 0,1L учаскелерінің шегіндегі соңында k

= 0,9.

      Ортаңғы бөлік пен көрсетілген соңғы учаскелерінің арасындағы аралық аудандар k

үшін желілік интерполяциямен анықталады.

      k

= 0,9 барлық қалған аралықтар үшін.

      445. Ұзындығы 50 м кемелердің су өткізбейтін аралықтарының қаптама табақтарының қалыңдығы 0,5 мм, ал ұзындығы 40 м және кем кемелерде - 1 мм аз болады. Кеме ұзындығының аралық мәндері үшін қалыңдықтың азаюы желілік интерполюциямен анықталады.

      446. Құймалы кемелердің бойлық аралықтарының үстіңгі және төмен белбеулерінің қалыңдығы сұйық жүктен қысымды есепке алып, осы Қағиданың 16-тарауы 3-параграфына сәйкес борт қаптамасына талаптарға жауап береді.

      447. Су өткізбейтін аралықтардың және май цистерналары аралықтарының қаптамасының қалыңдығы smin, мм, мынадан кем емес:

      smin = 4 + 0,02L. (129)

      L > 150 м кезінде L = 150 м қабылданады.

      Аралықтардың төмен табақтарының қалыңдығы көрсетілгеннен 1 мм-ден көп болуы және 6 мм-ден аз болуы тиіс.

      Цистерналардың аралықтары (майлылардан басқа), жиынтықтағы қабырғалар мен белбеулердің, қаптаманың қалыңдығы smin, мм мынадай формула бойынша анықталатыннан кем емес:

      smin = 5 + 0,015L; (130)

      6,0

smin

7,5 мм.

      Жүк және балласт танкілерінің ауданында құймалы кемелердің аралықтарының минималды қалыңдығы осы Қағиданың 32-тарауы

      3-параграфында талап етілгеннен кем емес.

      448. Аралықтардың қаптама табақтары, бірдей пластиндердің аралығында және болат ағымдылығының шегі кезінде сыртқы қаптаманың сәйкесетін белбеулерінің және палубалардың төсемдері қалыңдығынан аспайтын қалыңдығы болады. Көрсетілген сондай ақ аралықтардың төмен табақтарының және екінші түп төсенішінің (түп) қалыңдықтарына қатысты болады.

      Аралықтардың төменгі және үстіңгі белбеулерінің ені осы Қағиданың 457-тармағына сәйкес анықталады.

      Дейдвудты құбырлардың өтетін орындарында аралықтар табақтарының еке еселенген қалыңдығы болады.

      449. Гофрленген аралықтардың қалыңдығы осы Қағиданың

      450-тармағына сәйкес көлденең белдемдер немесе бағандардың қарсылығы сәтіне қойылатын талаптарды есепке алып, осы Қағиданың 250-тармағына сәйкес анықталады.

      450. Бағандардың немесе аралықтардың көлденең белдемдерінің қарсыласу сәті осы Қағиданың 246 және 247-тармақтарында анықталатыннан кем болмайды. Осымен бірге:

      р — осы Қағиданың 20-тарауы 3-параграфына сәйкес;

      m — осы Қағиданың 67-қосымшасы;

      ұзындығы 65 м және одан жоғары құймалы кемелердің ортаңғы бөлігіндегі бойлық қалқандары көлденең аралықтары үшін:

      k

= 0,55kВ

0,75 негізгі жазықтықтың деңгейінде;

      kВ осы Қағиданың (86) формуласы бойынша анықталады;

      k

= 0,55kD

0,75 үстіңгі палуба деңгейінде;

      kD осы Қағиданың (86) формуласы бойынша анықталады;

      k

= 0,75 негізгі жазықтықтан (0,4 — 0,5)D ауданында.

      аралық аудандар үшін борт биіктігі бойынша k

сызықтық интерполяциямен анықталады.

      L = 12 м кезінде k

= 0,75.

      12 < L < 65 м кезінде негізгі жазықтық пен үстіңгі палуба деңгейлерінде L = 65 м кезінде k

= 0,65 қабылдай отырып, k

желілік интерполяциямен анықталады.

      Алдыңғы немесе артқы перпендикулярдан бастап 0,1L учаскелерінің шегіндегі соңында k

= 0,75.

      Ортаңғы бөлік пен көрсетілген соңғы учаскелерінің арасындағы аралық аудандар үшін k

желілік интерполяциямен анықталады.

      k

= 0,75 барлық қалған қалқандар үшін.

      451. Гофрлар үшін m = 10, аралықтардың көлденең гофрлары, үстіңгі және төменгі шеттері палубаға және түпке немесе екінші түпке тік бұрышты көлденең белдемдердің немесе трапециялы кесіктің және трапециялы қиманың тіреулерінің көмегімен сәйкесінше бекітіледі, m = 13.

      Палуба мен түптен 0,15D ара қашықтықта орналасқан бойлық аралықтарының көлденең белдемдері осы Қағиданың 13-тарауы 4-параграфына сәйкес беріктік талаптарына жауап береді.

      452. Жиынтықтың арқалық белбеулері мен қабырғалардың және цистерналардың қабырғаларында оларды бекітетін кницалардың (майлылардан басқа) қалыңдығы осы Қағиданың (130) формуласымен талап етілетіннен кем болмауы, жүк және балласт танктерінің ауданында құймалы кемелердің қалқандарында осы Қағиданың 32-параграфында талап етілгеннен кем болмауы тиіс.

      453. Қалқандардың рамалық жиынтығы мынадай талаптарға жауап беруі керек:

      1) конструкциясында көлденең рамалар жоқ аралықтардың рама тіреулерінде және конструкциясында рама тіреулері жоқ қалқандардың көлденең рамаларында қабырғаның қима ауданының және қиманың қарсылату сәті қималарды алып тастағанда, осы Қағиданың 2246-248-тармақтарында анықталғаннан кем болмауы тиіс. Осымен бірге:

      Nmax = npal;

      р — осы Қағиданың 20-тарауы 3-параграфына сәйкес;

      құймалы кемелердің бойлық аралықтары үшін, борт пен аралықтың рама жиынтығының арасындағы борт танкілерінде орнатылатын кергілердің санына қарамастан m, п осы Қағиданың 68-қосымшасы бойынша анықталады;

      рама тіреулері бар, бірақ көлденең рамалары жоқ немесе көлденең рамалары бар, бірақ рама тіреулері жоқ басқа аралықтардың рама жиынтығы үшін т және п осы Қағиданың 69-қосымша бойынша анықталады;

      l — кницаны қоса, аралықтың ұзындығы, м;

      k

— құйма кемелердің бойлық аралықтарының көлденең рамалары үшін Қағиданың 450-тармағына сәйкес көлденең белдем аралықтары сияқты анықталады;

      қалған рама жиынтығы үшін k

= 0,75, k

= 0,75; сол аралықтардың

      2) аралықтың конструкция құрамында рама тіреулері де, көлденең рамалары да болған жағдайларда осы аралықтардың мөлшерлері осы Қағиданың 21-тарауы 3-параграфына сәйкес есептеу жүктемелерінің әрекет етуі кезінде өзекше жүйе ретінде және осы Қағиданың 453-тармағы 1) тармақшасына сәйкес рұқсат етілетін кернеулер коэффициентінің жабатын есебі бойынша анықталады;

      3) гофрленген аралықтардың рамалық белдемдерінде есептеу ретінде ең төмен биіктігі бойынша көлденең қимасы қабылданады;

      қосылған белбеудің ені осы Қағиданың 243-тармағына сәйкес қабылданады;

      4) қабырғалардың және рамалық аралықтардың белбеулері мен оларды нығайтатын кницалар мен цистерналар аралықтарының қабырғаларының (майлылардан басқа) қалыңдығы осы Қағиданың (130) формуласында талап етілетіннен кем емес, жүк және балласт танктерінің ауданындағы құйма кемелердің аралықтарында - осы Қағиданың 32-тарауы 3-параграфындағы талап етілетіннен кем емес.

      454. Сұйық жүктер мен балласты тасымалдау үшін арналған бөліктерде шой табақтар мен шой аралықтар элементтерінің мөлшерлері мынадай қосымша талаптарға жауап беруі қажет:

      1) кесіктердің жалпы ауданы шой аралықтарда барлық аралықтар ауданының 10 %-нан көп болмауы тиіс. Үстіңгі және төменгі белбеулердегі кесіктердің мөлшерлері мен саны минималды болады.

      Шой аралықтардың үстіңгі және төмен табақтарының ені мен қалыңдығы мақсатына байланысты жүк (балласт) танкілері немесе цистерналардың қалқан қаптамасына қойылатын талаптарға сәйкес қабылданады;

      2) шой табақ шой аралықтардың жиынтығына қойылатын талаптарға жауап беретін жиынтықпен нығайтылады.

      Шой табағының ерікті жиегі көлденең аралықпен және ерікті белбеумен нығайтылады. Олардың қарсыласу сәті шой аралықтардың негізгі жиынтығына қойылатын талаптарға жауап береді.

      Егер, шой табақ рамалық палуба астындағы арқалығының функциясын орындаса, ол осы Қағиданың 20-тарауы талаптарына сәйкес келеді.

      455. Жартылай аралық элементтерінің мөлшерлері мынадай талаптарға сәйкес келуі қажет:

      1) жартылай аралықтың қаптамасы қалыңдығы осы Қағиданың (129) формуласымен талап еткеннен кем емес;

      2) рамалық және шеткі люк бимстерін ұстап тұратын жартылай аралықтардың тіреулері тиісті пиллерстер үшін талаптарға жауап береді (осы Қағиданың 23-тарауы).

      Кез келген жағдайда тіреудің эйлер кернеуі осы Қағиданың

      507-тармағына сәйкес белгіленетін

е, МПА кем емес:

е = 200

. (131)

      Оның эйлер кернеулерін анықтау үшін пайдаланылатын инерция сәті мен тіреу қимасының ауданы, тіреулердің арасындағы ара қашықтықтың жартысына тең жартылай қалқан қаптамасының қосылған белбеу енінің ескере есептелуі тиіс;

      3) егер жартылай аралық жүктемені тікелей жүктің әсерінен қабылдаса, оның элементтерінің өлшемдері көрсетілген жүкке арналған трюм аралықтарына қойылатын талаптарға сәйкес келуі қажет.

      456. Еспелі біліктің туннелі элементтерінің өлшемдері, оның қоршаулары мен рецестерін қоса алғанда, сондай-ақ лагтың, эхолоттың шахталарының, авариялық шығу есігінің өткізбейтін аралықтары, су өткізбейтін аралықтар элементтерінің өлшемдеріне қойылатын талаптарға жауап береді.

      Егер, еспелі біліктің туннелі сұйық жүк пен балласты тасымалдау үшін арналған бөліктер арқылы өтсе, оның элементтер өлшемдері көрсетілген бөліктерді шектейтін өткізбейтін аралықтар элементтерінің мөлшерлеріне қойылатын талаптарға сәйкес болуы қажет.

      Еспелі біліктің туннель төбесінің жинақтық формасы кезінде төбе төсенішінің қалыңдығын 10 %-ға азайтуға болады.

      Жүк люктерінің астындағы еспелі білік туннелінің төбе төсенішінің қалыңдығы 2 мм ұлғайтылады.

5-параграф. Арнайы талаптар

      457. Аралықтың төменгі белбеуінің ені, екінші түптің деңгейінен, немесе ол болмаса, кеме түбінен есептегенде, кемелердің ұзындығы 40 м және одан жоғары 0,9 м-ден кем емес және кемелердің ұзындығы 12 м 0,4 м-ден кем емес рұқсат етіледі. Кеме ұзындығының аралық мәндері үшін көрсетілген белбеу ені желілік интерполяциямен анықталады. Бұл ретте, егер қосарланған түп аралыққа тек бір жағынан ғана келсе, аралықтың төменгі белбеуі екінші түптің деңгейінің үстінде 0,3 м кем емес шығып тұрады.

      Қазан бөлімшесінде аралықтың төменгі белбеуі төсемнің үстінен 0,6 м кем шықпауы тиіс.

      458. Құйма кемелердің жүк танкілерінде көлденең аралықтар қаптамасының төменгі белбеуінің үстінгі жиегі бойлық түптік аралықтардың кницалардың үстінгі шетінен 100 мм аз жоғары болмауы тиіс. Бойлық аралықтар қаптамаларының үстінгі және төмен белбеулерінің ені 0,1D кем болмауы тиіс, бірақ 1,8 м кем емес қана рұқсат етіледі.

      459. Коффердамдар және оларды шектейтін қалқандар мынадай талаптарға жауап беруі қажет:

      1) осы Қағиданың 327-тарауы, 2243, 2742, 3693, 3795-тармақтарымен қарастырылатын тік коффердамдардың ені, егер Қағиданың басқа бөліктерінде өзге талаптар қарастырылмаса, бір шпацияны құрайды, бірақ 0,6 м-ден кем емес, ал көлденең коффердамдардың биіктігі 0,7 м-ден кем емес.

      Барлық жағдайларда коффердамдардың өлшемдері тексеру және жөндеу үшін оларға қол жеткізу қамтамасыз етілетін түрде таңдалуы тиіс.

      Коффердамдардың орнына, егер Қағидалармен өзгесі қарастырылмаса, осы Қағиданың 30-тарауына сәйкес коффердам аралықтарын орналастырады;

      2) жүк танкілеріне және отын цистерналарына шектесетін коффердамдар су өткізбейтін болуы тиіс.

      Коффердамдарды цистерналар мен танкілерден бөлетін аралықтар осы цистерналар мен танкілердің аралықтарына қойылатын талаптарға жауап беруі тиіс.

      Сумен толтырылатын коффердамдардың аралықтары цистерналардың аралықтарына қойылатын талаптарға жауап беруі тиіс.

      Өткізбеуді қамтамасыз ететін, бірақ сумен толтырылмайтын коффердамдардың аралықтары су өткізбейтін қалқандарға қойылатын талаптарға жауап беруі тиіс.

      Өткізбеуді қамтамасыз етпейтін коффердамдардың аралықтары рамалық және шеткі люк бимстерін қолдайтын тіреулердің талаптарын алып тастағанда, осы Қағиданың 455-тармағына сәйкес жартылай аралықтарға қойылатын талаптарға жауап беруі тиіс. Оларда бұрыштардың ширатылу және сәйкесінше бекіту шартымен кесіктері болады. Көрсетілген ойықтар бойлық аралықтардың үстінгі және төменгі белбеулерінде орындалмайды.

22-тарау. Алдыңғы және артқы ұштары

      Ескерту. 22-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер және конструкциясы

      460. Тарауда мынадай конструкцияларға – форпик пен бульбаға, егер соңғысы алдыңғы перпендикулярдан бастап артқы жаққа 0,25L ауданындағы түпті, ахтерпик қалқанынан бастап артқы шетінде орналасқан конструкциялардан, алдыңғы перпендикулярдан бастап артқы жаққа 0,15L ауданындағы бортты қарастыратын болса, сондай-ақ соққылы қысымның әрекеті ауданында алдыңғы борт пен түптің күшею конструкцияларына қойылатын талаптар келтіріледі.

      Осы тарауда форпик пен ахтерпиктің үстіңгі шекарасы жазғы жүк ватерсызығының тікелей үстінде орналасқан өткізбейтін палуба немесе платформа болып табылады деп қабылданады.

      461. Осы тарауда мынадай белгілер қабылданды:

      dн — ең аз есептеу шөгуі (алдыңғы перпендикулярда), м;


х — алдыңғы перпендикулярдан бастап 0,05L ара қашықтықта тұрған көлденең қимада кеме бортынан үстіңгі ашық палуба және жазғы жүк ватерсызығының қиылысу нүктесін қосатын тік және тіке желілердің арасындағы бұрыш (осы Қағиданың 70-қосымшасы), градус;

х — алдыңғы перпендикулярдан бастап 0,05L ара қашықтықта тұрған кеменің көлденең қимасында параллель диаметр жазықтығының желісінде және алдыңғы перпендикулярда үстіңгі ашық палуба мен жазғы жүк ватерсызығының арасындағы тік ара қашықтықтың ортаңғысында орналасқан ватерсызығына қатысты арасындағы бұрыш (осы Қағиданың

      71-қосымшасы), градус.

      462. Шеттер жиынтығының мынадай жүйелері рұқсат етіледі көзделеді:

      көлденең — пиктердегі түп үшін;

      көлденең немесе бойлық — қалған конструкциялар үшін.

      463. Форпиктегі флорлар әрбір шпангоутте орнатылады. Олардың биіктігі осы Қағиданың 358-тармағында талап етілгеннен аз емес,

      бірақ 2,25 м-ден көп емес, қалыңдығы – осы Қағиданың (98) формуласымен талап етілетіннен k = 1 және

= 0,6 м кезінде кем болмауы тиіс, бірақ оларды осы аудандағы түп қаптамасынан қалың жасаудың қажеті жоқ. Флорлардың қабырғасы бір-бірінен 0,6 м-ден көп емес ара қашықтықта орнатылатын қатқылдықтың тік қабырғаларымен бекітілуі тиіс.

      Флорлар белбеулерінің осы Қағиданың 277-тармағына сәйкес ені мен флорлар қалыңдығынан кем емес қалыңдығы болады.

      464. Диаметр жазықтығыңда трюмдер ауданында тік килдің жалғасы болып табылатын және үстіңгі жиек бойынша белбеумен табақтар флорларында кесіктерден тұратын түп стрингері орнатылады. Түп стрингері табақтарының қалыңдығы мен биіктігі, сондай-ақ оның белбеуінің қалыңдығы мен ені флордағыдай болады.

      Стрингердің тік табақтарын орнату мүмкін болмаса, флорлардың белбеуі диаметр жазықтығында үшбұрышты сызғышпен, тавра белдемімен немесе флорлар белбеулердегідей ұқсас сөрелердің қалыңдығы мен ені бар басқа профилды белдемемен өзара жалғанады.

      465. Форпиктің борт жиынтығының көлденең жүйесінде, ең болмағанда, жазғы жүк ватерсызығының үстінде тікелей орналасқан палубаға дейін борт стрингерлері орнатылады. Тік бойынша өлшенген борт стрингерлерінің арасындағы ара қашықтық 2 м-ден аспауы тиіс.

      Борт стрингерлері шпангоут арқылы орналасқан және мүмкіндігі бойынша диаметр жазықтығында бойлық аралыққа сүйенетін қолдау кергіш бимсалармен қолдау жасалуы тиіс.

      Борт стрингерлерінің бос жиегі стрингер қабырғасының қалыңдығынан кем емес қалыңдығы және ені осы Қағиданың 277-тарауына сәйкес бар белбеумен нығайтылады. Әрбір шпангоуттағы стрингердің қабырғасы стрингер қабырғасының биіктігінен 1/2 кем емес тараптардың мөлшерлерінде кництермен, ал кергіш бимсаларды орнату орындарында осы Қағиданың 271-тармағында талап етілгеннен кем емес кництермен нығайтылады. Кницалардың қалыңдығы стрингер қабырғасының қалыңдығынан кем емес.

      Кергіш бимсалардың орнына борт стрингерлері бір-бірінен 3 м алыс орнатылған рама шпангоуттарымен нығайтылады.

      Кергіш бимсалар немесе рама шпангоуттары бар борт стрингерлерінің орнына өткізетін платформаларды орнату ұсынылады. Бұл жағдайда платформалардың арасындағы ара қашықтық 2,5 м-ге дейін ұлғайтылады. Өткізетін платформалардың бимсалары әрбір шпангоутте орнатылады.

      Егер кергіш бимсалар немесе рама шпангоуттары бар конструкцияларда негізгі жазықтықтан бастап жақын палуба немесе платформаға дейінгі ара қашықтық 9 м-ден асса, осы ара қашықтықтың арасында ойықтың жалпы ауданы оның ауданынан 10 % аспайтын өткізетін платформа орнатылады.

      466. Форпиктің борт жиынтығының бойлық жүйесінде рама шпангоуттарының арасындағы 2,4 м-ден артық болмайтын ара қашықтық көзделеді. Палубалар мен платформаларды рамалық шпангоуттарының өту немесе бекіту орындарында рамалық бимстер орнатылады.

      Рамалық шпангоуттары жоқ жазықтықтағы флорлар жақын бортты бойлық аралықтары бар кницалармен қосылады.

      467. Алдыңғы бульба тік бойынша арасындағы ара қашықтық 2 м-ден аспайтын платформалармен нығайтылады. Платформаның бимсалары әрбір шпангоутта орнатылады.

      Егер алдыңғы алдыңғы перпендикулярдан бульба созылуы 0,03L асса, диаметр жазықтығында әрбір шпангоутта тіреулермен бекітілген өткізетін аралық орнатылады.

      Бульба созылуы 0,03L аз кезінде ол тік килдің жалғасы болып табылатын рамалық белдемнің диаметр жазықтығында қондырғымен орнатылады.

      Бульба бар болуы алдыңғы шеттің конструкциясы 5о қисаюға қарсы кезінде бульба жанынан зәкірдің еркін өтуін қамтамасыздандырады.

      Зәкірдің жанасуы мүмкін ауданында аралық шпангоуттар, сондай-ақ бульбаның сыртқы қаптама қалыңдығын үлкейту көзделеді.

      468. Алдыңғы шетінде түптің конструкциясы осы Қағиданың

      17-тарауы 1, 2 параграфтарының талаптарына және қосымша мынадай талаптарға жауап береді:

      1) жиынтықтың көлденең жүйесінде алдыңғы перпендикулярдан бастап 0,25L ауданында түп стрингерлерінің арасындағы, сондай-ақ тік килден немесе кеме бортынан бастап түп стрингеріне дейінгі ара қашықтық 1,1 м аспауы тиіс.

      Құймалы кемелердің жүк танкілерінде және алдыңғы перпендикулярда 0,035L аз минималды шөгуде флорлардың арасының ортаңғысында бос жиек бойынша белдеумен қосымша көлденең байланыс орнатылуы тиіс. Бұл байланыстың биіктігі бойлық түп аралықтарының биіктігінен кем болмауы тиіс;

      2) жүк танкілерінен алдыңғы:

      Жиынтықтың көлденең жүйесінде жүк танкілерінің әрбір екінші бойлық түп аралықтарының жалғасы ретінде практикалық мүмкіндігіне қарай алдыңғы тартылған бос жиек бойынша белдеумен интеркостель стрингерлері орнатылуы тиіс. Стрингерлер қабырғаларының қалыңдығы мен биіктігі, сондай-ақ белдеулердің мөлшерлері флорлардікі сияқты қабылданады.

      Жиынтықтың бойлық жүйесінде флорлардың арасындағы ара қашықтық 2,8 м көп болмауы тиіс. Ол аяқталатын тік киль және бойлық аралық немесе конструкция арасында әрбір борттан флорлар өлшемдері бар интеркостельді стрингер орнатылады.

      469. Форпиктен тыс алдыңғы шеттегі қосарланған түптің конструкциясы осы Қағиданың 18-тарауы 1-параграфының талаптарын және төменде келтірілген талаптарды қанағаттандырады.

      Алдыңғы перпендикулярдан бастап 0,25L ауданында стрингерлер арасындағы ара қашықтық 2,2 м-ден көп емес. Жиынтықтың көлденең жүйесінде бұл ауданда түптер мен флорларға жабыстырылған жартылай стрингерлер қосымша орнатылады. Стрингерлер мен жартылай стрингерлер арасындағы ара қашықтық 1,1 м-ден аспауы тиіс. Бұл жартылай стрингерлер мүмкіндігінше әрі қарай алдына созылады, ал олардың бос жиектері фланцтар немесе белдеулермен бекітіледі.

      470. Флорлар әрбір жартылай стрингердің жазықтығында және түптің әрбір бойлық белдемнің жазығында қаттылықтың қабырғаларымен бекітіледі.

      Минималды шөгуі алдыңғы перпендикулярында ұзындықтығы 80 м жоғары кемелерде ойықтардың жиегі флорлардың, стрингерлердің және тік килдің қабырғаларында алдыңғы перпендикулярда 0,25L ауданында 0,025L кем нығайтылады.

      471. Борт жиынтығының көлденең жүйесінде алдыңғы перпендикулярдан бастап 0,15L ауданында форпиктен тыс, форпиктің борт стрингерлері деңгейінде интеркостельді борт стрингерлері орнатылады. Стрингер қабырғаларының қалыңдығы мен биіктігі сәйкесінше шпангоут қабырғасының қалыңдығы мен биіктігіне тең. Стрингердің қабырғасын құрайтын бракеттер шпангоуттың қабырғаларына және сыртқы қаптамаға жабыстырылуы тиіс. Бос жиекте стрингер қабырғаның қалыңдығынан және осы Қағиданың 277-тармағына сәйкес енінен кем емес бос белбеуі болады.

      Стрингердің борттық интеркостель конструкциясында шпангоуттар сол сияқты профильден рұқсат етіледі.

      Стрингердің белбеуін (фланец) шпангоуттың белбеуіне дәнекерлемеу керек.

      Интеркостель стрингерлері кницалардың қалқандарына бекітіледі.

      472. Шпангоуттар арасындағы ара қашықтық олардың екі еселенген биіктігінен аспайды, бос белбеусіз немесе фланцсыз интеркостель стрингерлерін орындауға рұқсат етіледі. Осымен бірге олардың s, мм қалыңдығы қайсысының үлкендігіне байланысты s = 0,05h немесе s = l/4s + Дs кем болмауы тиіс; онда l — шпангоуттар арасында стрингердің бос жиегінің созылғаны, мм; h — стрингердің биіктігі, мм.

      473. (х0/

L) > 1,5 сипаттамалары бар немесе алдыңғы жағында шпангоуттардың едәуір бұзылысы бар кемелерде рама шпангоуттары және олармен қолдау жасалатын борт стрингерлері көзделеді. Рама шпангоуттарының арасындағы ара қашықтық 5 шпациядан аспайды.

      474. Форпиктен тыс алдыңғыдағы борт жиынтығының бойлық жүйесінде рама шпангоуттарының арасындағы ара қашықтық 3 м-ден аспайды. Барлық кемелердің трюмдарында, сондай-ақ (х0/

L) > 1,5 сипаттамалары бар немесе алдыңғы жағында шпангоуттардың едәуір бұзылысы бар кемелердің қондырмаларында және твиндектерінде борттық бойлық аралықтардың өлшемдері бар тік интеркостелді байланыстың рама шпангоуттарының арасында қондырғы көзделеді. Көрсетілген байланыстың конструкциясы жиынтықтың көлденең жүйесінде талап етілетін интеркостель борт стрингерлерінің конструкциясына ұқсас. Интеркостельді байланыс трюмнің, твиндектер мен қондырмалардың үстіңгі және төмен бортты бойлық аралықтарында аяқталады. Әрбір екінші бортты бойлық белдем шпангоуттың бос белбеуіне дейін жеткізілген рама шпангоуттарымен жалғанады.

      475. Ашық палубалардың рама бимсалары бойлары алдыңғы перпендикулярдан бастап 0,1L дейінгі ауданда 3 м, ал карлингстардың бойлары 3,6 м. аспауы тиіс.

      Алдыңғы перпендикулярдан бастап 0,2L дейінгі ауданда ашық палубалардың рама бимсалары кесіктерінің қарсыласу сәті белдемдер арасындағы бірдей ара қашықтық пен бойлар кезінде карлингстер үшін талап етілгенмен тең.

      476. Ахтерпиктің қалқанынан бастап жиектегі конструкцияның тік және көлденең жазықтықтарда жеткілікті қаттылығы бар. Осы мақсатпен қосымша бойлық аралықтар немесе платформалар орнату, палуба төсенішін және сыртқы қаптаманы қалыңдату, сондай-ақ түптің бойлық байланыстарын және сыртқы палубаны пиллерс немесе раскостармен байлау талап етіледі. Егер жиегінің өлшемі үлкен немесе ахтерпиктің ені қандай да бір қимасында 20 м-ден асса, оң және сол борт бойынша қосымша бойлық өткізетін аралықтарды орнату ұсынылады.

      Түптің жазық учаскесі бар болса соққы қысымынан жүктемелерді қабылдау үшін қосымша бекітулер талап етіледі.

      477. Ахтерпиктегі флорлар осы Қағиданың 463-тармағындағы талаптарға жауап береді.

      Бір бұрамалы кемелерде флорлар дейдвуд құбырыдың үстінен 0,8 м-ден кем болмайтын биіктікке көтеріледі. Егер осы талап мүлдем орындалмайтын болса, әрбір шпангоутта дейдвуд құбырының үстінен екі жиектері бойынша белбеулермен көлденең байланыс сызықтары орнатылады. Бұл сызықтардың қалыңдығы флор қалыңдығынан кем болмауырұқсат етіледі. ұзындығы 1,5 м-ден артық Сызық болғанда оның ортасына қаттылық қабырғасы орнатылады.

      Түрулі флансты флорларға жол берілмейді.

      478. Ұзындығы 200 м-ден көп кемелерде флорлар дейдвуд құбырынан жоғары орналасқан платформаға дейін жеткізіледі. Бойлық бағытта ережегідей флорлардың барлық биіктігі бойынша бракеттермен диаметрлі жазықтықта орнатылған флор бракеттерімен бекітілуі керек. Дейдвуд құбырынан жоғары бракет орнату міндетті. Бракеттерді старнпостқа дейін жеткізу керек. Бракеттер төменгі жиегі флорлардың белбеулерінен төмен флорлардың үстінде орнатылса, 0,8 м-ден аз орнатылған шой табағы орнатылмайды.

      Дейдвуд құбырын өткізу үшін флорлардағы кесікті белбеумен бекіту керек. Дейдвуд құбырынан төмен орналасқан флорлардағы кесіктер белбеулермен немесе қаттылық қабырғаларымен бекітілуі тиіс.

      479. Ахтерпик бортының жиынтығы көлденең жүйесінде кергіш бимсалар мен стрингерлердің конструкциясы, стрингерлермен шпангоуттарды қосу, рама шпангоутының және өткізетін платформалардың конструкциясы мен орналастырылуы осы Қағиданың 465-тармағы талаптарына сәйкес келеді. Тік бойынша өлшенген борт стрингерлерінің арасындағы ара қашықтық 2,5 м-ден аспайды. Осымен бірге борт бойынша өлшенген шпангоуттың бойы 3,5 м-ден аспайды.

      Крейсер және транс жиекті екі және көп винтті кемелерді борт бойынша өлшенген стрингерлердің арасындағы ара қашықтық 2 м-ден аспайды, осымен бірге стрингерлердің бірі еспелі білік кронштейнінің жазықтығында немесе бұрауыштың үстіңгі жиегінде орнатылады. Рама шпангоуттарын орнату кезінде олардың арасындағы ара қашықтық 2,4 м-ден көп болмауы тиіс.

      Ахтерпик борты жиынтығының бойлық жүйесінде осы Қағиданың 465-тармағының сәйкесетін талаптары орындалады.

      480. Ахтерпик жиынтығы аралықтарының шеттері (палубалар, платформалар мен аралықтар жиынтығын қосқанда), сондай-ақ флорлар қаттылығының тік қабырғаларының көлденең және мүмкіндігі бойынша тік шеттері бекітіледі (осы Қағиданың 265-тармағы).

      Ахтерпиктің рамалық бимстері мен флорларының белбеулері бойлық аралықтармен рамалық бимстер және флорларды қосылатын орындарында "мұртынан" кесіледі. Бұл ретте аралықтардың тіреулері флорлар белбеулеріне аралықтардың екі жағынан орнатылған кницалармен бекітіледі.

      Көрсетілген сондай-ақ, карлингстер мен түп стрингерлерін көлденең аралықтармен қосу тораптарына да қатысты.

      481. Қарапайым немесе айналмалы шпангоуттардың арасындағы ара қашықтық кеменің ұзындығының ортасындағыдай болуы мүмкін, бірақ 750 мм-ден артық емес. Диаметр жазықтығында флорлармен бірдей биіктігі стрингер орнатылады. Түптің жазық учаскесі және/немесе транц жиегі болған кезде бір бірінен 2 м-ден аспайтын ара қашықтықта орналасқан түп стрингерлері орнатылады.

      Толық крейсер жиегі кезінде және флорлардың үстіңгі жиегінен бастап шпангоуттың бойы кезінде жақын палубаға дейін 2,5 м-ден артық рама шпангоуттары және борт стрингері түрінде қосымша бекіту көзделеді.

      482. Пиктерді цистерна ретінде пайдалану кезінде шой аралықты диаметр жазықтығында қондыруға ұсыныс беріледі.

2-параграф. Шеттердің конструкциясына арналған жүктемелер

      483. Кеменің шеттеріндегі конструкциясына есептеу қысымы осы Қағиданың 16-21-тарауларында көрсетілген пайдалану жүктемелерінің, сондай-ақ осы Қағиданың 484 және 485-тарауларында келтірілген экстремалды жүктемелердің әрекет етуі кезінде анықталады.

      Соққылы қысымның әрекет ету ауданында алдыңғы шеттердің конструктивтік элементтерінің мөлшерлері экстремалды жүктемелерге әрекет етуге тексеріледі:

      осы Қағиданың 484-тармағына сәйкес алдыңғы перпендикулярында минималды шөгуімен 0,045L кем ұзындығы 65 м жоғары кемелер үшін;

      осы Қағиданың 485-тармағына сәйкес х0/

L> 1,5 сипаттамасы бар немесе алдыңғы жағында шпангоуттардың едәуір бұзылысы бар кемелер үшін.

      484. Алдыңғы шеттердің түбіне толқындардың соққылары кезінде pSL, кПа есептеу гидродинамикалық қысымның экстремалдық мәні мынадай формуланың көмегімен белгіленеді:

      р = 5,5C1C2

r

(1 – 5dн/L)(1 – x1/lд)·103, (132)

      C1 =

L мұнда L

200 м кезінде;

      С1 = 5

кезде L > 200 м;

      С2 = 0,134х0(l – 17,1dн/L)/

L;

      lд = (0,22 + l,5C2)L;


0 — осы Қағиданың 8-тарауы 3-параграфы;

r — осы Қағиданың 169-тармағына сәйкес (жүзудің шектеусіз аудан кемелері үшін цr = 1);

      bх — қаралатын тегі кеменің ені негізгі жазықтықтан бастап 0,04B деңгейінде, бірақ 0,8B, м-ден артық емес;

      x1 — қаралатын тұруы алдыңғы перпендикулярдан бастап, бірақ lд, м-ден артық емес.

      Осы Қағиданың (132) формуласы бойынша ld учаскесінің шектерінде кесіктер қатарында р есептеу жолымен р ең үлкен шамасы (бұдан әрі — pmах) және оның сәйкесетін шамасы x1 (бұдан әрі — хmах) анықталады және мынадай формула бойынша рSL есептеу қысымы (осы Қағиданың 72-қосымша) анықталады:

      рSL = рн + (рmaxрн)х1/(хmax – 0,05L)

      0

х1 < xmax – 0,05L кезде;

      рSL = рmax (133)

      xmax – 0,05L

х1

xmax + 0,05L кезінде;

      рSL = рmax(0,05Lх1)/( 0,45L xmax)

      xmax + 0,05L

х1

0,5L кезінде,

      рн = 0,5pmax болса, алдыңғы бульба бар болған кезде;

      рн = 0 алдыңғы бульба болмаған кезде.

      Осы Қағиданың (133) формуласы бойынша белгіленетін гидродинамикалық қысымның әрекет етуі негізгі жазықтықтан бастап 0,04В биіктікке таралады.

      485. Алдыңғы шеттердің бортына толқындардың соққылары кезінде pSL, кПа есептеу гидродинамикалық қысымның экстремалды мәні мынадай формула бойынша анықталады

      рSL = 0,9C3C42, (134)

      C3 = 2,2 + l,5 tg

x болса;

      С4 =

0(0,6 – 20/L)(1,2 – 0,2

х/60)sin

x + 0,6

L;

0 — осы Қағиданың 8-тарауы 3-параграфына сәйкес;

х және

х — осы Қағиданың 461-тармағына сәйкес.

      Соққы қысымының әрекет етуі биіктігі бойынша балласт ватерсызығынан жоғары орналасқан борттың бөлігіне, ал ұзындығы бойынша алдыңғы перпендикулярдан бастап 0,01

0L тұрған кемеге дейін жиекке созылып жататын борттың бөлігіне және форштевнмен үстіңгі палубаға шектескенге дейінгі алдыңғы (осы Қағиданың 70-қосымшасы) таралады.

3-параграф. Шеттердің конструктивтік элементтерінің мөлшерлері

      486. Сыртқы қаптаманың қалыңдығы, бір және қос түптің конструктивтік элементтері, сондай-ақ осы Қағиданың 16, 17, 18, 19-тарауларында белгіленетін пайдалану жүктемелерінің әрекет етуі кезінде борт жиынтығының мөлшерлері осы Қағиданың 16-тарауы 2 және 17-тарауы 2, 89-тарауы 2, 19-тарауы 3-параграфтарының талаптарына жауап беруі тиіс. Оның үстіне, форпик пен ахтерпиктің конструктивтік элементтері өлшемдерін белгілеу кезінде мынадай талаптар орындалады:

      1) шпангоуттардың кедергі сәті осы Қағиданың (53) және (54) формулалары бойынша анықталады. Бұл ретте:

      m = 12;

      l — қаптамасы бойынша өлшенген борт стрингерлері арасындағы ара қашықтық;

      2) кергіш бимстарының өлшемдері осы Қағиданың 507-тармағының талаптарына жауап береді;

      3) рама шпангоуттары кесігінің алаңы мен қарсыласы сәтін белгілеу кезінде мынаны қабылдау керек:

      m = 10;

      Nmax = 0,5pal, (135)

      мұнда р — осы Қағиданың 19-тарауы 2-параграфына сәйкес есептеу қысымы, кПа;

      а — рама шпангоуттарының арасындағы ара қашықтық, м;

      l — флордың үстіңгі жиегінің және форпикті (ахтерпикті) шектейтін немесе өткізетін платформа түбіне жақын палуба (платформа) арасында, егер ол бар болса, не болмаса сәйкесетін палубаның рамалық бимстің биіктігін алып тастаумен өткізетін платформалар, палуба мен өткізетін платформалар арасында өлшенген рамалық шпангоутының бойы, м;

      4) төсемнің қалыңдығы мен өткізетін платформаның жиынтығы шеттердегі платформалар үшін осы Қағиданың 20-тарауы 3-параграфының талаптарына жауап береді. Осы Қағиданың (17) формуласы бойынша есептеу жүктемесін белгілеу кезінде hсrg 3,5 кПа кем болмауы тиіс.

      Өткізетін платформалар төсенішінің қалыңдығы smin, мм мынадай формула бойынша белгіленуі тиіс

      smin = (5 + 0,02L)

, (136)

      бірақ осымен бірге 5 мм-ден кем болмауы тиіс.

      Бұл ретте L > 300 м болса, L = 300 м қабылданады;

      5) форпик (ахтерпик) цистерна ретінде пайдаланылса, олардың конструктивтік элементтерінің мөлшерлері де цистерналардың конструктивтік элементтеріне қойылатын талаптарға жауап береді.

      487. Осы Қағиданың 484-тармағына сәйкес белгіленетін экстремалды жүктемелер әрекет ету ауданында алдыңғы шеттер түбінің конструктивтік элементтер мөлшерлері осы Қағиданың 16-тарауы 3 немесе 17-тарауы 2, 18-тарауы 3-параграфтарының талаптарына және мынадай қосымша талаптарға жауап береді:

      1) қаптаманың қалыңдығы осы Қағиданың (57) формуласы бойынша белгіленеді.Бұл ретте:

      р = 0,4рSL, (137)

      рSL болса, осы Қағиданың (133) формуласы анықталады.

      m = 15,8;

      k

= 0,7;

      2) негізгі жиынтық аралықтарының кедергі сәті см3, мынадай формула бойынша анықталатыннан кем емес болуы тиіс:


, (138)

      р осы Қағиданың (137) формуласы бойынша анықталады;

      k

= 0,65;

      m = 16, егер аралықтар тіреу конструкцияларының қабырғалары арқылы кесілместен өтетін болса;

      m = 8, егер аралықтар тіреулерде кесілген болса;

      m = 28, егер тіреу конструкциясы екі тараптан аралықтың тіреу кесіктері кництермен бекітілсе, аралықтардың биіктігінен ұзындығы мен биіктігі 1,5 кем емес;


к — осы Қағиданың 141-тармағы;

      3) р осы Қағиданың (137) формуласы бойынша белгіленетін негізгі жиынтық аралығы көлденең қимасының немесе тіреу конструкцияларымен кесік аралықтарды қосатын дәнекерленген жігінің ауданы, см2,:


, (139)

      кем болмауы тиіс;

      k

= 0,65;

hi — арқалық кесігі периметрінің ұзындығы, см;

s — осы Қағиданың 139-тармағы.

      Аралықтың көлденең қимасының ауданына қабырғаның ауданы, сондай-ақ b1 = 3s (қаптама қалыңдығы —s, мм) енімен қаптама кесігі учаскесінің ауданы қосылады. Ауданына сызықты-бульба профилі аралығының бос белбеуі толығымен қосылады. Кесік ауданына тавра профилінің аралығы бос белбеуі b2 = 3sп (аралықтың бос белбеуінің қалыңдығы — sп, мм) енінің бөлігімен қосылады;

      4) р осы Қағиданың (137) формуласы бойынша белгіленетін флор қабырғасының, түп стрингерінің, тік килінің қалыңдығы s, мм формуласы бойышна анықталатыннан кем емес:


, (140)

және b — сәйкесінше флорлар мен стрингерлер (тік киль мен стрингер) арасындағы орташа ара қашықтық, м;

      b белгіленген кезде жартылай стрингерлер ескерілмейді;

      k

= 0,65;

      h — сәйкесінше флордың, стрингердің, тік килдің биіктігі, м;


s — осы Қағиданың 139-тармағына сәйкес.

      488. Осы Қағиданың 485-тармағына сәйкес белгіленетін экстремалды жүктемелердің әрекет ету ауданында алдыңғы шеттер бортының конструктивтік элементтер мөлшерлері осы Қағиданың 16-тарауы 3-параграфына және 19-тарауы 3-параграфына, сондай-ақ мынадай қосымша талаптарға жауап береді:

      1) қаптаманың қалыңдығы осы Қағиданың (57) формуласы бойынша анықталады. Осымен бірге:

      р = 0,5pSL, (141)

      онда pSL осы Қағиданың (134) формуласы бойынша анықталады;

      m = 15,8;

      k

= 0,7;

      2) негізгі жиынтық аралықтарының кедергі сәті осы Қағиданың (141) формуласы бойынша анықталатын есептеу жүктемесінің әрекет ету кезінде осы Қағиданың 487-тармағының 2) тармақшасына талаптарына жауап береді;

      3) негізгі жиынтық аралықтарының кесігі көлденең ауданы осы Қағиданың (141) формуласы бойынша белгіленетін есептеу жүктемесінің әрекет ету кезінде осы Қағиданың 487-тармақтың 3) тармақшасының талаптарына жауап береді.

      489. Алдыңғы бақылаудағы шпангоуттардың өлшемдері, егер олардың бойы 2,5 м аспаса, ахтерпиктегі шпангоуттардың өлшемдерінен кем болмайды. Шпангоуттардың өлшемдері үлкен аралық кезінде сәйкесінше үлкейтіледі. Флорлар мен стрингерлердің қалыңдығы осы Қағиданың 490-тармағына сәйкес талап етілгеннен кем емес.

      490. Форпик пен ахтерпиктің борт стрингерлері мынадай формула бойынша анықталатыннан кем емес

c, см2 қабырға қимасының ауданы болады:

c = 12+0,45L. (142)

      b, м борт стрингерінің ені мынадай формула бойынша анықталатыннан кем емес

      b = 0,24 + 0,005L L

80 м;

      (143)

      b = 0,4+0,003L L > 80 м.

      Борт стрингері қабырғасының қалыңдығы, мм, кем болмауы тиіс:

      smin = (5 + 0.02L)

, (144)

      бірақ 5 мм-ден кем емес.

      L > 300 м кезде L = 300 м қабылданады.

      491. Бульба сыртқы қаптамасының қалыңдығы 0,08L+ 6 кем емес, бірақ 25 мм көп емес қабылданады. Осымен бірге бульба сыртқы қаптамасының төменгі белбеулер қалыңдығы алдыңғы перпендикулярға арналған кесіктер үшін осы Қағиданың 487-тармағы 1) тармақшасында анықталатыннан кем болмайды.

4-параграф. Арнайы талаптар

      492. Осы параграфтың талаптары борт немесе ішкі палуба конструкцияларымен механикалық біріктірілетін және дөңгелек техникасын және/немесе басқа көлік құралдарын тиеуді қамтамасыз ету үшін тік бағытта жылжуға қабілетті кеменің алдыңғы шетінің көлемді секциялары ретінде болатын "визор" типтегі алдыңғы көлемді есіктердің конструкциясына қолданылады.

      493. "Визор" типтегі алдыңғы көлемді есіктер қаптамасының қалыңдығы осы Қағиданың 22-тарауы 3-параграфына сәйкес сыртқы қаптаманың сәйкесетін учаскелері үшін талап етілгеннен кем емес көзделген.

      494. Негізгі жиынтық аралықтарының кедергі сәті осы Қағиданың 22-тарауы 3-параграфына сәйкес алдыңғы шеттердің сәйкесетін аудандары үшін талап етілетіннен кем болмайды. Осымен бірге есептеу жүктемесі, кПа, мынадай формула бойынша анықталатыннан кем болмайды:

      рmin = 0,8(1,5х0 + 0,6

L)2 (145)

      Аралықтар қабырғаларының кесік ауданы осы Қағиданың (55) формуласы бойынша анықталатыннан кем болмайды. Бұл ретте:

      Nmax = 0,5pal, (146)

      р — қайсысының көптігіне байланысты осы Қағиданың 203 немесе

      490-тармақтарына сәйкес есептеу жүктемесі, бірақ осы Қағиданың (145) формуласы бойынша pmin кем емес, кПа;

      k

= 0,7;

      495. Негізгі жиынтықтың аралықтарын қатты бекітуді және оларды қолдайтын алдыңғы көлемді лацпорттың рама аралықтарын қамтамасыз ету үшін конструктивтік шаралар қабылданады.

      496. Рама аралықтарының мөлшерлері осы Қағиданың 171 немесе

      485-тармақтарына сәйкес есептеу жүктемесін пайдаланумен беріктік есептеуінің негізінде қайсысының көптігіне байланысты, бірақ осы Қағиданың (145) формуласы бойынша pmin және k

= k

= 0,6 рұқсат етілген кернеулер коэффициенттерінен кем емес белгіленеді.

      497. Рама аралықтарының конструкциясы осы Қағиданың 14-тарауы

      3-параграфының талаптарына жауап береді.

      498. Бұрылмайтын саптамалары бар кемелерде саптамаларды бекіту ауданында көлденең қалқандар немесе рама байланыстары орнатылады.

      499. Корпустың қисық желілі аудандарында (түпті көтеру, борттардың қирауы) жиынтықты сыртқы қаптамаға жақын бұрыштың астына тікеге жақынға орнатуға ұсыныс беріледі.

      500. Көп винтті кемелерде конструкциялардың беріктігі мен қаттылығы дейдвуд құбырын, кронштейндерді және еспелі біліктердің мортирін ауданында бекіту Кеме қатынасы тіркелімнің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

23-тарау. Пиллерстер және кергіш бимстер

      Ескерту. 23-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелері мен конструкциясы

      501. Тарауда корпуста, қондырмаларда және рубкаларда, пиктердегі кергіш бимстарға орнатылатын пиллерстер өлшемдеріне талаптар келтіріледі.

      Осы тарауда мынадай белгілер қабылданды:

      l — пиллерс ұзындығы (кергіш бимстың), м, өлшенген:

      пиллерс үшін — карлингстің бос белбеуінің арасында (немесе рамалық бимстің, егер пиллерсті рамалық бимс ұстап тұрса) және палуба төсенішімен (немесе екінші түптің);

      кергіш бимса үшін — сол және оң борттың шпангоуттарының ішкі жиектерінің арасында немесе кеменің диаметр жазықтығында шпангоуттың ішкі жиегінен бастап берік тірекке дейін;


— пиллерс көлденең қимасының ауданы (кергіш бимстың), см2;

      i — пиллерстің көлденең қимасы инерциясының кем болатын сәті (кергіш бимстың), см4;

      d0 — пиллерстің сыртқы диаметрі, мм.

      502. Қағида бойынша, палуба аралық бөлмелер мен трюмдардағы пиллерстердің осьтері бір вертикальда орналасады, пиллерстердің соңы кництермен нығайтылады.

      Құбырлы пиллерстің төменгі шеті Р < 250 кН жүктемесі кезінде кництері болмаса, оның астындағы палубаның төсеніші (екінші түптің) жапсырылған немесе қалыңдатылған дәнекерленген табақтың қондырғысымен күшейтіледі (Р — осы Қағиданың 505-тармағына сәйкес).

      Пиллерстің үстіңгі шеті бекітілетін жиынтық аралықтарының қабырғасы пиллерске жүктеме беруді қамтамасыз ету үшін кництермен нығайтылады.

      503. Пиллерстер тік бракеттермен бекітілетін тұтас флорларға және стрингерлерге орнатылады. Пиллерстердің астындағы флорлар мен стрингерлерде ойықтар рұқсат етілмейді.

      Р > 250 кН жүктемесі кезінде (Р — осы Қағиданың 505-тармағына сәйкес) пиллерстер тұтас флорлар мен стрингерлердің қиылысында орнатылады, не болмаса, пиллерстің қондырғысы орнында флор (стрингер) көрші флорлармен (стрингерлермен) біріктірілген тік бракеттермен бекітіледі.

      504. Пиллерстердің шеттері кництермен немесе корпустың төменде көрсетілген конструкциясына сенімді күш салуларды беруді қамтамасыз ететін Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған басқа конструкциялармен нығайтылады:

      цистерналарда, су өткізбейтін платформалардың, палуба рубкаларының, қондырмалар, брашпильдер, лебедкалар, шпилдер астында, х0 > 1,5

L ерекше жылдамдығы немесе алдыңғы шпангоуттардың айрықша қирауы бар кемелердің алдыңғы шеттерінде.

2-параграф. Есептеу жүктемелері

      505. Р, кН пиллерске арналған жүктеме мынадай формула бойынша анықталады:

      Р = plmbm +

, (147)

      р — осы Қағиданың 20-тарауы 2-параграфына сәйкес жоғары тұрған палубаға арналған есептеу қысымы, кПа;

      lm — карлингстерді бойлай олардың бойлары ортасының арасында өлшенген ара қашықтық, м;

      bm — пиллерспен қолдау жасалатын, қарастырылатын ауданда орналасқан жүк люктерін қосқанда палуба ауданының орташа ені, м;


(plmbm)i — осы Қағиданың 20-тарауы 2-параграфының есебімен белгіленген, қаралатын пиллерске берілетін пиллерстерден жоғары орналасқандар жүктемелерінің сомасы, кН.

      506. Р, кН кергіш бимстың жүктемесі мынадай формула бойынша анықталады

      Р = рас, (148)

      мұнда р = pst+pw — осы Қағиданың 170 және 171-тармақтарына сәйкес белгіленетін кергіш бимстың орналасу орнында кеме бортына арналған есептеу қысымы, кПа;

      а — кергіш бимстар орнатылатын шпангоуттар арасындағы ара қашықтық, м;

      с — қаралатын бимс үстінен және астынан жалғасып жатқан тік бойынша өлшенген шпангоут бойларының жарты сомасы, м.

3-параграф. Пиллерстер мен кергіш бимстердың өлшемдері

      507. Пиллерстер мен кергіш бимстердің көлденең қимасының ауданы

, см2 мынадай формула бойынша жақын жалғаспалы әдіспен анықталатыннан кем болмауы тиіс

= 10kP/

cr +

, (149)

      Р — осы Қағиданың 23-тарауы 2-параграфына сәйкес;

      k = 2 — тұрақтылық қорының коэффициенті;


cr — мынадай формула бойынша есептелетін эйлер кернеулері кезінде осы Қағиданың 254-тармағына сәйкес критикалық кернеуі:

;

— мынадай формулалар бойынша белгіленетін тозуға үстеме, см2,:

      құбыр пиллерстері үшін:


= 0,03d0

s;

      қорап пиллерстері үшін:


= 0,1

hi

s;

hi — көлденең қима периметрінің ұзындығы, см;

      құрама профильдің (швеллерлерден екі таврлық) кергіш бимстары мен пиллерстері үшін


= 0,05Уhi

s;

s — осы Қағиданың 171-тармағы.

      508. Құбыр пиллерстері қабырғаларының қалыңдығы s, мм, мынадай формула бойынша анықталатыннан кем қабылданбайды:

      s = (d0/50) + 3,5. (150)

      Құрама профиль пиллерстері қабырғаларының қалыңдығы (қораптық, швеллерлерден немесе екі таврлық) мынадай формула бойынша анықталатыннан кем қабылданбайды:

      s = hп/50, (151)

      hп — профиль қабырғасының биіктігі, мм.

      Пиллерс қабырғаларың қалыңдығы 6 мм кем болмауы тиіс.

      Кеме қатынасы тіркелімімен келісім бойынша шағын кемелерде көлденең қиманың талап етілген ауданын сақтау кезінде 5 мм-ге дейін пиллерстер қабырғаларының қалыңдығын төмендетуге рұқсат етіледі.

24-тарау. Руль мен ЕСУ білігінің штевнялары, кильдері, кронштейндері, есу винтінің бұрылмайтын саптамалары

      Ескерту. 24-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер, конструкциясы

      509. Тарауда форштевеннің, ахтерштевеннің (рудерпосттың, старнпосттың), ахтерштевеннің табанының, жартылай аспалы рульдің және еспелі біліктің кронштейндерінің, білеу килінің, еспелі бұраманың бұрылмайтын саптамасының мөлшерлеріне және конструкцияларына талаптар келтіріледі.

      510. Дәнекерленген конструкцияның білеу немесе табақ форштевенін пайдалануға ұсыныс беріледі. Форштевеннің төмен бөлігі білеу немесе көлденең кильмен және мүмкіндігінше тік кильмен қосылады.

      Дәнекерленген форштевеннің табақ бөлігі көлденең бракеттермен нығайтылады. Форштевеннің биіктігі бойынша бракеттің орналасуы корпус жиынтығымен келісілуі тиіс. Табақ форштевенді бекітетін көлденең бракеттері жазғы жүк ватерсызығынан төмен 1 м сайын және одан жоғары 1,5 м сайын орнатылады. Бракеттер ұзындығы бойынша сыртқы қаптамамен форштевенді түйіспе қосылысы жабуы, жақын шпангоуттарға дейін жетуі және оларға ерітіліп жабыстырылады.

      Жиынтыққа дейін жеткізілмейтін жеке бракеттер мұзды күшейткіштері бар кемелердегі мұзды белбеу ауданындағы бракеттен басқа, жүзетін қисығы бойынша құрылған артқы жиегі бар.

      Форштевеннің дөңгелектенуі жеткілікті үлкен радиусы кезінде оның диаметр жазықтығында бос белбеуімен қаттылық қабырғасын орнатуға ұсыныс беріледі.

      511. Бір білікті кеменің ахтерштевень конструкциясы мынадай талаптарға сәйкес болуы қажет:

      1) ахтерштевень мөлшерлері еспелі бұрама арасындағы конструктивтік саңылаулар бір тараптан, ахтерштевень және рульмен бірдей болуы тиіс, басқа тараптан (осы Қағиданың 74-қосымшасы), осы Қағиданың 73-қосымшасында көрсетілгендерден кем емес;

      2) ахтерштевеннің табанын жиекке жатық көтерілумен орындау керек;

      3) старнпост құюлы ахтерштевендегі қаттылық қабырғасы және дәнекерленген ахтерштевендегі бекітілетін көлденең бракеттері бар. Бракеттер мен қабырғалары 1 м сайын орнатылады; олардың орналасуы корпус жиынтығымен келісіледі;

      4) ахтерштевень кеме корпусына сенімді бекітіледі.

      Ахтерштевеннің төменгі бөлігі старнпостен бастап алдыңғы қарай тартылуы және L > 120 м кезінде үш флорлардан кем емес және L ? 120 м кезінде екі флорлардан кем емес өзінің бракеттерімен (қабырғаларымен) бекітіледі. Шағын кемелерде көрсетілген бекіту бір флорға орындалады.

      Рудерпост транц флорына бекіту үшін жеткілікті шамаға алдыңғы бақылаудан жоғары созылады.

      L

80 м ұзындықтағы кемелерде, сондай-ақ крейсер алдыңғы кемелерде старнпост қосымша транц флорына бекіту үшін жеткілікті шамаға жоғары тартылады.

      Транц және қосымша транц флорларының қалыңдығы ахтерпик флорларының қалыңдығымен салыстыру бойынша үлкейтіледі. Қағида бойынша, оларды жақын палуба немесе платформаға дейін жеткізу керек.

      512. Екі білікті кеменің ахтерштевень конструкциясы осы Қағиданың 511-тармағына сәйкес бір валды кеменің старнпост конструкциясының талаптарына жауап береді. Алдыңғы тартылатын ахтерштевеннің төменгі бөлігін екі негізгі флорларға кем емес бекітуге рұқсат етіледі.

      513. Үш валды кеменің ахтерштевені осы Қағиданың 511 және 519-талаптарына сәйкес бір білікті кемесі ахтерштевень талаптарына жауап береді.

      514. Жартылай ілінген рульдің руль кронштейні ахтерпиктің сәйкесетін флорларымен және оның диаметрлі шой аралығымен берік жалғанады.

      Дәнекерленген конструкцияның кронштейні ішінен көлденең бракеттермен бекітіледі; оның салмақ түсетін байланыстары жақын палубаға немесе платформаға жеткізіледі; кронштейн біріктірілетін флорлардың қалыңдығы ахтерпик флорларының қалыңдығымен салыстырғанда үлғайтылады.

      515. Борт еспелі біліктердің екі табанды кронштейндері табандары бір-біріне қатынасы бойынша 90о жақын бұрышта орналасуы тиіс. Табандардың ось желілері еспелі біліктің осьінде қиылысуы тиіс.

      Табандары 80о аз және 100о көп бұрышта орналасқан еспелі біліктер кронштейндерінің конструкциялары және осындай кронштейндердің ауданында кеме корпусының қосымша бекітулері Кеме қатынасы тіркелімнің арнайы қарайтын нәрсе болып табылады.

      Корпусқа қатысты кронштейндердің орналасуы еспелі білік пен корпустың қалақ жиегінің арасында, бірақ еспелі бұраманың диаметрінен 25 % кем емес үлкен саңылауды қамтамасыздандырады.

      516. Еспелі бұраманың бұрылмайтын саптамасы сыртқы және ішкі қаптамасы элементтерінің орналасуы мен мөлшерлері осы Қағиданың 986-тармағына сәйкес белгіленетін жиынтықпен бекітіледі.

      Саптамадағы көлденең диафрагмалар, Қағида бойынша, ахтерпик флорларының жазықтығында орналасады.

      Кеме корпусына саптамаларды бекіту орнында саптамадан корпусқа жатық өту қамтамасыз етіледі. Төменгі жағында саптама корпуспен жалғанады. Саптаманы кеменің корпусына кронштейндермен бекіту кезінде корпустың алдыңғы шетінің жиынтығымен және саптаманың ішкі жиынтығымен сенімді конструктивтік байлауды қамтамасыздандырады. Кронштейндердің конструкциясы осы Қағиданың 515-тармақ талаптарына жауап береді. Саптама қаптамаларының үстіңгі және төменгі бөліктерінде коррозиямен зақымдалмаған материалдан қосу еңіс тығындары көзделеді.

2-параграф. Форштевеннің, ахтерштевеннің, руль кронштейндерінің және еспелі біліктің, кесек кильдің және еспелі бұраманың бұрылмайтын саптамаларының мөлшерлері, есептеу жүктемелері

      517. Ахтерштевень табанының және кронштейннің жартылай аспалы рульдің конструкциялары үшін есептеу жүктемесі осы Қағиданың 945-тармағына сәйкес R4 руль пері төменгі тіреуінің тең шартты есептеу реакциясымен қабылданады. Бұл ретте осы Қағиданың (444)-(446) формулаларында

4 коэффициентін нөлге тең деп қабылдау керек.

      518. Форштевень мынадай талаптарға жауап береді:

      1) кильден бастап жазғы жүк ватерсызығына дейінгі учаскеде кесек форштевеннің мынадай формула бойынша анықталатыннан кем емес

, см2 көлденең қимасының ауданы бар:

= 1,3L – 4. (152)

      Форштевеннің кесік ауданы жүзудің шектеу қойылған аудандар кемелері үшін азайтылады:

      R2 және R2-RSN —10 %-ға;

      R3-RSN және R3 — 20 %-ға.

      Форштевеннің кесік ауданы жазғы жүк ватерсызығынан жоғары анықталғаннан жоғары ауданның 70 % дейін біртіндеп азайтылады;

      2) дәнекерленген форштевень табақтарының қалыңдығы s, мм, мынадай формула бойынша белгіленеді:

      s = (0,085L + 5,5)

, (153)

— осы Қағиданың 165-тармағына сәйкес, осымен бірге 7 мм кем болмауы тиіс.

      L > 220 м кезінде L = 220 м қабылданады;

      Форштевень табақтарының қалыңдығы жүзудің шектеу қойылған аудандар кемелері үшін азайтылады:

      R2 және R2-RSN — 5 %-ға;

      R3-RSN және R3 — 10 %-ға.

      Форштевень табақтарының қалыңдығы жазғы жүк ватерсызығынан жоғары форштевеньге жалғасатын сыртқы қаптама табақтарының қалыңдығына дейін біртіндеп азайтылады.

      Форштевень табақтарының ені мен қалыңдығы көлденең кильмен біріктіру орындарында соңғысының ені мен қалыңдығынан кем болмауы тиіс.

      Форштевеньді бекітетін бракеттер арасындағы ара қашықтық осы Қағиданың 510-тармағында талап етілгенге қарсы 0,5 м азайтылған кезде форштевень табақтарының қалыңдығы 20 %-ға азайтылады. Бракеттер арасындағы ара қашықтық аз төмендетілген кезде форштевень табақтарының рұқсат етілген азайтылуы сызықтық интерполяциямен анықталады;

      3) форштевеньді бекітетін бракет қалыңдығы форштевеньге жалғасатын сыртқы қаптаманың қалыңдығынан кем болмауы тиіс.

      Диаметрльды жазықтығында форштевеньді бекітетін қабырғаның сөрелері мен қабырғаның қалыңдығы, оның бракеті қалыңдығынан кем болмауы тиіс.

      519. Бір білікті кеменің ахтерштевені мынадай талаптарға жауап беруі қажет:

      1) кильден бастап алдыңғы бақылауға дейінгі учаскеде тұтас тік бұрышты қимасының странпосты қиманың ls ұзындығы және bs ені, мм, мынадай формулалар бойынша анықталатыннан кем болмайды:

      L < 120м кезінде ls =1,30L + 95; bs =1,60L + 20;

      (154)

      L

120 м кезінде ls = 1,15 L + 110; bs = 0,675L + 130.

      Старнпост қимасының өлшемдері жүзудің шектеу қойылған аудандар кемелері үшін азайтылады:

      R2 және R2-RSN — 5 %-ға,

      R3-RSN және R3 — 10 %-ға.

      Ахтерштевеньнің қимасының ауданы алдыңғы бақылаудан жоғары жатық азайтылады. Бұл ретте оның кесігінің ауданы жоғарыда көрсетілген өлшемдерге жауап беретін старнпосттың талап етілген ауданынан еш жерде 40 %-дан кем болмайды;

      2) үстіңгі және жоғары тіреулері бар рульмен құюлы ахтерштевеньнің старнпосттың көлденең қимасының негізгі өлшемдері негізгі қалыңдығынан бастап байланысты осы Қағиданың 75-қосымшасына белгіленетін сәйкес мынадай формулалар бойынша s0, мм анықталады:

      L < 200 м кезінде s0 = 0,1L + 4,4;

      (155)

      L

200 м кезінде s0 = 0,06L + 12,4

      Қаттылық қабырғаларының қалыңдығы ахтерштевеньге жалғасатын қаптама қалыңдығынан кемінде 50 % тең;

      3) үстіңгі және жоғары тіреулері бар рульмен дәнекерленген ахтерштевень старнпостының көлденең қимасының негізгі өлшемдері осы Қағиданың 76-қосымшасы бойынша белгіленеді, онда s0 — осы Қағиданың 519-тармағы 2)-тармақшаға сәйкес. Көлденең бракеттердің қалыңдығы ахтерштевеньге жалғасатын қаптама қалыңдығынан кемінде 20 %-ға тең.

      Көрсетілгеннен беріктігі бойынша эквивалентті өзге конструкцияны дәнекерленген старнпостты қолдануға рұқсат етіледі;

      4) саңылау өңделгеннен кейін дейдвудтық алманың қабырғасының қалыңдығы еспелі білік диаметрінен кемінде 30 % құрайды;

      5) ахтерштевеньнің табаны кесігінің кедергі сәті Wп, см3 тік осьіне қатысты кемінде мынадай формула бойынша анықталатынға тең:

      Wп = 8

p4xs

. (156)

      Рудерпост қимасының қарсыласу сәті Wp, см3 көлденең бойлық осьіне қатысты кемінде мынадай формула бойынша анықталатынға тең:

      Wp = 8(1 –

)R4lр

. (157)

      Бұл жерде

= 0,85 рудерпост бар болған кезде;

= 1 рудерпост болмаған немесе, егер рудерпост алынатын болса;

      R4 — осы Қағиданың 24-тарауы 2-параграфына сәйкес;

      xs — рульдің айналу осьінен ахтерштевень табанының қарастырылатын қиманың қашықта тұруы, м (0,5lп кем және lп жоғары xs қабылдамау керек);

      lп — ахтерштевень табанының рульдің айналу осьінен бастап старнпостың жанында ширатудың басталуына дейін өлшенетін бойдың ұзындығы, м;

      lр — рудерпосттың рулдің айналу осьіне ахтерштевень табаны қалыңдығының ортасынан бастап рудерпостың үстіңгі бөлігінде ширату басталғанға дейін тік бойынша өлшенетін аралығының ұзындығы, м;


— осы Қағиданың 133-тармағына сәйкес.

      Ахтерштевень табаны қимасының қарсыласу сәті көлденең оське қатысты 0,5Wп кем болмау керек, мұнда осы Қағиданың (156) формуласына сәйкес Wп,. Рудерпост қимасының кедергі сәті көлденең оське 0,5 Wп кем емес болуы тиіс, мұнда Wп осы Қағиданың (156) формуласына сәйкес.

      6) Ахтерштевень элементтері қималарының өлшемдері осы Қағиданың 47-тарауына сәйкес сыртқы жүктеменің және kу = 0,55 рұқсат етілген кернеулердің коэффициенті мәнін қабылдай отырып, беріктіктің тура есептеуі негізінде белгілеуге рұқсат етіледі.

      520. Екі білікті кеменің ахтерштевень қимасының өлшемдері мынадай өзгерістермен осы Қағиданың 519-тармағына сәйкес бір білікті кеменің старнпосты қимасының өлшемдеріне қойылатын талаптарға жауап береді:

      1) тұтас тік бұрышты кесіктің ахтерштевені кесігінің ені 519-тармақтың 1) тармақшасында талап етілгенге қарсы 50 %-ға азайтылуы мүмкін;

      2) құюлы немесе дәнекерленген конструкциялардың ахтерштевені кесігінің мөлшерлері осы Қағиданың 519-тармағы 2) және 3) тармақшасына сәйкес талап етілгендерге қарсы, олардың кесіктерінің қарсыласу сәттері көлденең және көлденең осьтеріне қатысты 50 % артық төмендемеу есебінен төмендетілуі мүмкін. Бұл ретте ахтерштевень қабырғаларының қалыңдығы кемінде 7 мм тең.

      525. Кронштейндегі бір ілмекпен жартылай аспалы рулдің кронштейнінде көлденең бойлық ось қимасының қарсыласу сәті, см3, кемінде мынадай формула бойынша анықталғанға тең:

      W = 12R4zs

, (158)

      R4 — осы Қағиданың 24-тарауы 2-параграфына сәйкес;

      zs — кронштейндегі руль тұзағының қалыңдығы ортасынан бастап қаралатын қимаға дейін тік бойынша тұруы, м (zs 0,5lп кем және lп жоғары қабылдамау керек);

      lк — кронштейндегі руль тұзағының қалыңдығы ортасынан бастап кронштейн осьінің сыртқы қаптамамен қиылысу нүктесіне дейін тік бойынша өлшенетін, кронштейн аралығының ұзындығы, м;


— осы Қағиданың 133-тармағына сәйкес.

      Дәнекерленген табақ конструкцияның кронштейнінде барлық жағдайларда табақ элементтерінің қалыңдығы кемінде 7 мм тең.

      Кронштейн элементтерінің өлшемдері осы Қағиданың 47-тарауына сәйкес сыртқы жүктемелер және kу = 0,35 рұқсат етілетін кернеулердің коэффициенті қабылдай отырып, беріктіктің тіке есебі негізінде белгілеуге рұқсат етіледі.

      522. Бортты еспелі біліктердің кронштейні табандарының әрқайсысы көлденең қимасының ауданы кронштейн жазықтығындағы еспелі білік кесігі ауданынан кемінде 60 % тең, білік диаметрінен табан кесігінің қалыңдығы — кемінде 45 %, ал күпшектің қалыңдығы — кемінде 35 % тең. Күпшектің ұзындығы осы Қағиданың 2811-тармағына сәйкес қабылданады.

      Дәнекерленген конструкция кронштейндерінің жоғарыда көрсетілгеннен кем емес беріктілігі болады. Бұл ретте табақтардың қалыңдығы кемінде 7 мм-ге тең.

      Әрбір табанды корпусқа бекітетін дәнекерленген жіктің қимасының ауданы еспелі біліктің көлденең қимасы ауданына кемінде 25 % құрайды. Табандарды фланцтармен бекіту кезінде соңғылардың қалыңдығы білік диаметрінен кемінде 25 % құрайды.

      523. Кесек кильде көлденең қиманың hs биіктігі және bs ені, мм, кемінде осы формулалар бойынша анықталғанға тең:

      hs = 1,3L +100;

      bs = 0,7L + 8 L < 60 м; (159)

      bs = 0,4L + 26 L

60 м.

      Кесек килі қимасының биіктігі мен ені жүзудің шектеу қойылған аудандарының кемелері үшін азайтылуы мүмкін:

      R2 және R2-RSN — 5 %-ға;

      R3-RSN және R3 — 10 %-ға.

      524. Бұрылмайтын саптаманың сыртқы және ішкі қаптамаларының қалыңдығы осы Қағиданың 49-тарауы 2-параграфына сәйкес келеді мыналарды есепке ала отырып:

      ішкі қаптаманың ортаңғы белбеуі ені бұрама қалақтарының шеткі жиектерінен бастап алдыңғы 0,03Dн бастап жиектерден бастап жиекке 0,07 Dн дейін ара қашықтықтан кем қабылданбайды, мұнда Dн — еспелі бұрама саптамасының ішкі диаметрі;

      ішкі және сыртқы қаптамалар алдыңғы учаскесінің қалыңдығы жиынтықтың көлденең жүйесі үшін борт қаптамасы үшін (осы Қағиданың 342-тармағы) талап етілетіннен кем емес.

      Кеменің корпусына еспелі бұрама саптамаларын бекіту ені кемінде 0,15Dн тең.

      Біріктіру көлденең қимасының ауданы ахтерштевень табаны үшін осы Қағиданың 519-тармағы 5) тармақшасымен талап етілгеннен кем емес. Ахтерштевень өкшесінде руль еспесі тіреуі болған кезде ахтерштевень табанымен еспелі білік саптамасын біріктіру Кеме қатынасы тіркелімнің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      525. Кеме корпусына төменгі бөлігінде еспелі біліктің саптамасы бекітілмеген екі бұрамалы кемелер үшін корпусқа оның үстіңгі бекіту ені кемінде 0,3Dн қабылданады.

      Егер, еспелі біліктің саптамасы кеменің корпусына кронштейндердің көмегімен бекітілсе, олардың беріктілігі осы Қағиданың 522-тармағының талаптарына сәйкес болуы қажет.

      Корпусқа еспелі бұрама саптамаларын бекіту ауданында жиынтық элементтерінің қалыңдығы кемінде осы Қағиданың (490) формуласымен талап етілгенге тең.

25-тарау. Механизмдер мен қазандарға арналған іргетастар

      Ескерту. 25-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Іргетастардың жалпы ережелері, конструкциясы

      526. Тарауда бас механизмдер мен қазандар, палубалық, кәсіпшілік, жүк, көмекші және басқа механизмдер, агрегаттар мен қондырғылар астындағы іргетастардың өлшемдері мен конструкцияларына талаптар келтіріледі.

      527. Тараудың талаптары минималды болып табылады. Сондай-ақ осы іргетасқа орнатылатын механизмнің, агрегаттың немесе қондырғының техникалық құжаттамасында болатын іргетас бөлшектерінің өлшемдері мен конструкциясына қатысты нұсқаулар орындалады.

      528. Іргетас конструкциясы мынадай жалпы талаптарға сәйкес болуы қажет:

      1) іргетас механизмнің, агрегаттың немесе құрылғының сенімді бекітілуін және жеткілікті беріктікке ие корпус жиынтығына күштерді беруді қамтамасыз ететін берік және қатты конструкция болады;

      2) конструкция тұтас іргетастың және оның элементтерінің механизм жұмысының барлық ерекше режимдерінде резонанстық дірілді жояды;

      3) ұзындығы 65 м жоғары кеменің ортаңғы бөлігі 0,5L ауданында қосарланған түп (түп) және есептеу палубасының үзіліссіз бойлық байланыстарына іргетасты орнату кезінде шеттері бойынша іргетастың бойлық қабырғаларының биіктігі біртіндеп және жатық азайтылады. Бойлық қабырғаның ұзындығы оның биіктігінен 6 реттен асса, қабырға мен оның тірек табағы, ол орнатылған палуба байланысы немесе қосарланған түптің (түп) сияқты болаттан дайындалады. Іргетастың элементтері төсемдердің (қаптаманың) бекітілмеген учаскелерінде аяқталмайды. Ширстректің жоғары жиегіне іргетасты бекіту Кеме қатынасы тіркелімнің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады;

      4) іргетастың конструкциясы оның астындағы төсемді (қаптаманы) тексеру үшін қол жеткізуді қамтамасыздандырады. Іргетас астына судың жиналуын жояды.

      Жекелеген жағдайларда Кеме қатынасы тіркелімнің келісімі бойынша ішкі бөлігін жақсы адгезиямен химикалық нейтралды материалмен толтыра отырып герметикалық іргетастың конструкциясын толтыруға рұқсат етіледі.

      529. Қағида бойынша, бас механизмдер мен қазандар астына іргетас, екі бойлық тік табақтардан (қабырғалардан) (орташа айналмалы қозғалтқыштар және үлкен қуатты қозғалтқыштар үшін – төрт қабырғадан (қозғалтқыштың әрбір тарапынан екіден)) және оларға механизмді (қазанды) тікелей бекіту үшін арналған көлденең белбеулерден (тіреу табақтарынан) тұрады. Қабырғалар бос жиектер бойынша белбеулі (фланецті) бракеттермен (кницалармен) бекітіледі.

      Төрт қабырғалы іргетаста тіреу табағы механизмнің бір тарапы бойынша орналасқан екі қабырғаларға бекітіледі; сыртқы қабырғаларда іргетасқа қол жеткізу үшін ойықтар болады. Орташа айналмалы қозғалтқыштарда бұл ойықтар тіреу табағына дейін жетпейді. Сыртқы қабырғалар еңіс орындалады.

      Барлық қабырғалар негізгі немесе қосымша түп стрингерлермен қабысады.

      530. Өткізбейтін қалқандар, палубалар мен платформаларда (соның ішінде цистерналардың қабырғалары мен шатырларда) корпустың сыртқы қаптамасында, екінші түптің төсенішіне және еспелі білік туннелінің қаптамасында механизмдер мен басқа жабдықтарды, оларды қаттылықтың арнайы орнатылған қабырғаларына, жиынтықтың аралықтарына (осы Қағиданың 265-тармағы) немесе жиынтықтың аралықтарымен немесе қаттылықтың қабырғаларымен біріктірілген кронштейндерге бекіту кезінде орнатуға рұқсат етіледі.

      Шағын габаритті механизмдер мен жабдықтарды конструкциясынан жоғары көрсетілген қыздырмаларға орнатуға рұқсат етілмейді.

2-параграф. Іргетастар конструкцияларының өлшемдері

      531. Бас механизмнің немесе қазан іргетасы бөліктерінің қалыңдығы кемінде формула бойынша анықталғанға тең:

      s = k03

Q + k1, (160)

      мұнда Q — жұмыс жағдайындағы механизм (қазан) массасы), т;

      k0 — осы Қағиданың 77-қосымшасы бойынша белгіленетін коэффициент;

      k1 — осы Қағиданың 78-қосымшасы бойынша белгіленетін коэффициент.

      532. Ішкі жанудың бас қозғалтқышы іргетас бөлшектерінің қалыңдығы s, мм, кемінде формула бойынша анықталғанға тең:

      s = k23

N + k3, (161)

      мұнда N — қозғалтқыштың ерекше қуаты, кВт;

      k2, k3 — осы Қағиданың 79-қосымшасы бойынша белгіленетін коэффициенттер, бірақ осы Қағиданың 531-тармағында талап етілгеннен кем емес.

26-тарау. Қондырма, кесу, квартердек

      Ескерту. 26-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер, анықтамалар мен белгілер

      533. Тарауда бойлық қабырғалары кеменің борттарымен сәйкес келетін қысқа және ортаңғы қондырмалардың, сондай-ақ бойлық қабырғалары, багы, юты, ұзартылған багы бар бортпен сәйкеспейтін қысқа ортаңғы қондырмалардың және қабырғалары, қысқа рубкалары мен квартердектері бар борттармен сәйкес келетін юттың конструкцияларына қойылатын талаптар келтіріледі.

      Осы тараудың талаптарын бойлық қабырғалары бар бортпен сәйкеспейтін ұзын қондырмаларға, сондай-ақ ұзын рубкаларға қолдану көлемі мен мүмкіндігі Кеме қатынасы тіркелімнің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      534. Осы тарауда мынадай белгілер қолданылады:

      В2 — егер осындай бар болса, жүк люктерінің, машина шахталарының ойықтарының енін алып тастап, ұзындығының ортасынан өлшенген рубканың немесе қондырма палубасының ені, м;

      h — рубканың немесе қондырманың бірінші ярусының биіктігі, м;

      l1 — аралықтар шеттерінің арасында өлшенген қондырманың (рубканың) ұзындығы; бактың (юттың) алдыңғы (артқы жақтық) перпендикулярынан бастап шеткі аралыққа дейін өлшенген бактың (юттың) ұзындығы, м;

      Вх — қаралатын қимадағы үстіңгі палуба деңгейіндегі кеменің ені, м;

      b — рубканың ені, м.

2-параграф. Конструкция

      535. Шеткі учаскелерден тыс ұзындығы ортаңғы қондырманың бірінші ярусы, шеткі учаскелерден тыс ұзартылған бак (ют) үшін осы Қағиданың 20-тарауына сәйкес үстіңгі палубаға және осы Қағиданың 16 және 19-тарауларына сәйкес үстіңгі палубааралық бөлмелердің ауданында бортқа қойылатын талаптар орындалуы тиіс.

      536. Борт қаптамасының төменгі белбеуі мен қысқа ортаңғы қондырмалардың бойлық аралықтары, бірінші ярустың ұзын қысқа қондырмалары шеткі учаскелерінің және ұзартылған бактың (юттың) қаптамалары, қысқа болат рубкалары борт қабырғаларының және есептеу палубасында орнатылған ұзын болат рубкалардың шеткі учаскелеренің төменгі белбеуі осы аудандағы есептеу палубадағыдай тұрақтамаушылық шегімен, сол категориядағы болаттан дайындалады. Төменгі белбеудің ені кемінде 0,5h тең.

      537. Қондырмалар мен рубкалардың шеткі аралықтары мүмкіндігі бойынша, корпустың көлденең аралықтарымен бір жазықтықта немесе мүмкін оларға жақын орналасады.

      Қондырмалар мен рубкалардың ішінде корпус конструкциясының төменгі жағында жатқан аралықтар мен рама байланыстарының жазықтықтарында орналасқан рамалық шпангоуттары немесе рамалық тіреулері, аралықтар немесе жартылай аралықтар көзделеді. Шеткі аралықтардың рамалық тіреулері корпус аралықтарының рамалық тіреулерімен бірдей жазықтықта орналасады.

      538. Бірінші ярустың рубкалары мен қондырмалары шеткі аралықтары тіреулерінің төменгі шеттері палубаға дәнекерленеді. Бірінші ярус рубкасының бүйірлік аралықтары тіреулерінің төменгі шеттері палубаға кництермен бекітіледі.

      539. Құтқару және кезекші шлюпкалар үшін, сондай-ақ құтқарушы салдар үшін түсіру көтеру қондырғыларын орнату орындарында рубкалар мен қондырмалар конструкцияларының қажетті бекітулері көзделеді.

3-параграф. Есептеу жүктемелері

      540. Қондырмалар мен палубалар бортына қондырмалар мен рубкаларға арналған есептеу жүктемелері мынадай талаптарға жауап береді:

      1) қондырмалардың бортына арналған есептеу қысымы осы Қағиданың 16-тарауы 3-параграфына сәйкес анықталады;

      2) қондырмалар мен рубкалар палубаларының ашық учаскелеріне арналған есептеу қысымы формула бойынша анықталады:

      р =

рw, (165)

      бірақ рmin-нен кем болуы тиіс,

      мұнда pw — осы Қағиданың 171-тармағына сәйкес палуба деңгейіндегі толқынды жүктеме;


= 0,9 алдыңғы перпендикулярдан бастап 0,2L учаске шегіндегі бактың палубасы, ұзартылған бактың палубасы немесе қондырманың ұзын ортаңғы палубасы бөлігі үшін;

= 0,8 артқы жақ перпендикулярдан бастап 0,2L учаске шегіндегі ют палубасы, ұзартылған юттың палубасы немесе қондырманың ұзын ортаңғы палубасы бөлігі үшін;

= 0,7 кеменің ортаңғы бөлігінің шектерінде орналасқан қысқа ортаңғы қондырмалар палубалары мен рубкалар, ұзын қондырмалар палубалары мен ұзартылған бактың және юттың рубкалары үшін.

      Кеменің ортаңғы бөлігінің шектерінен тыс және учаскелерден тыс орналасқан алдыңғы немесе артқы жақтық перпендикулярдан бастап 0,2L тұрған ұзартылған бактың және юттың, ұзын ортаңғы қондырмалар мен рубкалар палубаларының учаскелері үшін б сызықтық интерперполяциямен анықталады.

      Бірінші ярус қондырмалары мен рубкаларының палубалары үшін рmin, кПа мынадай формулалар бойынша анықталады:

      Алдыңғы перпендикулярдан бастап 0,2L учаске шегіндегі бактың палубасы, ұзартылған бактың палубасы немесе қондырманың ұзын ортаңғы палубасы бөлігі үшін:

      рmin = 0,1L + 7;

      артқы жақтық перпендикулярдан бастап 0,2L учаске шегіндегі ют палубасы, ұзартылған юттың палубасы немесе қондырманың ұзын ортаңғы палубасы бөлігі үшін:

      L < 80 м кезінде рmin = 0,015L + 4;

      L >80 м кезінде рmin = 0,03L + 2,8;

      кеменің ортаңғы бөлігінің шектерінде орналасқан қысқа ортаңғы қондырмалар палубалары мен рубкалар, ұзартылған бак және ют үшін:

      pmin = 0,015L + 4;

      кеменің ортаңғы бөлігінің шектерінен тыс және учаскелерден тыс орналасқан алдыңғы немесе артқы жақтық перпендикулярдан бастап 0,2L тұрған ұзартылған бактың және юттың, ортаңғы қондырмалар мен рубкалар палубаларының учаскелері үшін pmin сызықтық интерперполяциямен анықталады.

      Екінші және басқа жоғары жатқан ярустар қондырмалары мен рубкаларының палубалары үшін:

      pmin = 2кПа.

      Ұзындығы 250 м артық кемелер үшін pmin анықтамасы кезінде L = 250 м қабылданады.

      Жүзудің шектеу қойылған аудан кемелері үшін pmin шамасын осы Қағиданың 18-қосымшасы бойынша белгіленетін

r, коэффициентіне көбейтумен азайтылады.

      541. Қондырмалар мен рубкалардың шеткі аралықтарына және рубкалардың бүйірлік аралықтарға, кПа қысымы формула бойынша анықталады:

      р = 5,1nc2(kz0z1), (166)

      мұнда n — осы Қағиданың 80-қосымшасы бойынша белгіленетін коэффициент;

      с2 = 0,3 + 0,7b/Вх, бұл ретте с2 > 0,5;

      x1/L < 0,45 кезінде k = 1,0 +

;

      x1/L > 0,45 кезінде k = 1,0 + 1,5

;

      рубкалардың бүйірлік аралықтары үшін k коэффициенті аралық ұзындығы бойынша ауыспалы болып қабылданады. Осы мақсатпен рубка әрқайсысы 0,15L артық емес ұзындықтағы тең учаскелерге бөлінеді; осымен бірге х1 шамасы үшін артқы жақтық перпендикуляр мен қарастырылатын учаске ортасының ара қашықтығы қабылданады;

      Сb — 0,6 кем және 0,8 артық қабылданбайды, мидельден алдынғы жағына қарай орналасқан артқы жақтық шеткі аралықтар үшін Сb = 0,8 қабылданады;

      z0 — осы Қағиданың 81-қосымшасына сәйкес қабылданады;

      z1 — қарастырылатын табақ немесе тіреу аралығының жазғы жүк ватерсызығынан бастап еннің ортасына дейінгі тік ара қашықтығы.

      542. Келтірілген n коэффициентінің мәні "В" типтегі кемелер үшін минималды базистікке тең су үсті борты және уәкілетті орган бекіткен Теңіз кемелерінің жүк маркасы туралы Қағиданың 5-тарауына сәйкес қондырмалардың стандартты биіктігі бар кемеге қатысты. Егер қондырманың қарастырылатын ярусы тұрған палуба базистікпен салыстыру бойынша үлкейтілген су үсті бортының себебінен орнатылған стандартты жағдайдан биіктігі бойынша жоғары тұрса, онда оның сәйкесінше жағдайындағы n коэффициентін қондырмалардың астындағы палубалардың стандартты және нақты жағдайымен қондырмалар үшін осы коэффициенттің мәндерінің арасындағы сызықтық интерполяциямен анықталады.

      Кез келген жағдайда есептеу қысымы осы Қағиданың 82-қосымшасында көрсетілгеннен кем қабылданбайды.

      Жүзудің шектеу қойылған ауданы кемелер үшін есептеу қысымын осы Қағиданың 18-қосымшасы бойынша белгіленетін

r, коэффициентіне көбейтумен азайтуға болады.

4-параграф. Қондырмалар, рубкалар мен квартердек
конструкцияларының өлшемдері

      543. Қысқа және ұзын ортаңғы қондырмалардың, бактың және юттың, ұзартылған бактың және юттың борт қаптамасының қалыңдығы осы Қағиданың 540-тармағы 1) тармақшасына сәйкес есептеу жүктемелерінің әрекет етуі кезінде осы Қағиданың 314-тармағына сәйкес белгіленеді. Қысқа ортаңғы қондырмалар, бак және ют үшін k

= 0,7.

      Шеткі учаскелерден тыс ұзын ортаңғы қондырма, ұзартылған бак және ют үшін k

осы Қағиданың 314-тармағына сәйкес анықталады;

      шеткі аралықтардағы қималарда k

= 0,7;

      шеткі учаскелердің шегінде k

сызықтық интерполяциямен анықталады.

      Ұзын ортаңғы қондырмалардың, ұзартылған бактың және юттың борт қаптамасының қалыңдығы осы Қағиданың 321-тармағының талаптарына жауап береді.

      Барлық жағдайларда қысқа ортаңғы қондырмалардың, бактың және юттың борт қаптамасының smin, мм қалыңдығы кемінде тең:

      төменгі ярустың қондырмалары үшін

      smin = (4,5 + 0,025L)

; (167)

      қалған ярустардың қондырмалары үшін

      smin = (4 + 0,02L)

,(168)

- осы Қағиданың 8-қосымшасына сәйкес;

      L > 300 м кезінде L = 300 м қабылданады.

      544. Жүзудің шектеу қойылмаған ауданының және R1 жүзудің шектеу қойылған ауданының кемелері үшін қабылданған шпация қалыптыдан аз болса (осы Қағиданың 8-тарауы 3-параграфы) қабылданған шпацияның қалыптығы пропорционалды қатысты минималды қалыңдығын азайтуға, бірақ 10 % артық емес рұқсат етіледі. Барлық жағдайларда ұзындығы 30 м және артық кемелер үшін минималды қалыңдық 5 мм кем емес.

      545. Қысқа және ұзын ортаңғы қондырмалардың, бактың және юттың, ұзартылған бактың және юттың, қысқа және ұзын рубкалардың палубалар төсеніштерінің қалыңдығы осы Қағиданың 540-тармағы 2)-тармақшасына сәйкес есептеу жүктемелерінің әрекет етуі кезінде осы Қағиданың 407-тармағы 1) және 2) тармақшаларына сәйкес белгіленеді. Қысқа ортаңғы қондырмалар, бак және ют үшін k

= 0,7.

      Шеткі учаскелерден тыс ұзын ортаңғы қондырма, ұзартылған бак және ют үшін k

осы Қағиданың 407-тармағы 2)-тармақшасына сәйкес есептеу палубасы үшін сияқты анықталады; шеткі аралықтардағы қималарда k

= 0,7; шеткі учаскелердің шегінде k

сызықтық интерполяциямен анықталады.

      Борт пен үлкен кесіктердің сызықтары арасындағы үстіңгі палуба үшін ұзын ортаңғы қондырмалардың, ұзартылған бактың және юттың, ұзын рубкалардың палуба төсеніштерінің қалыңдығы осы Қағиданың 435-тармағы 2) тармақшасының талаптарына жауап береді.

      546. Барлық жағдайларда қысқа ортаңғы қондырмалардың, бактың және юттың, қысқа рубкалардың smin, мм қалыңдығы кемінде формулалар бойынша анықталғанға тең:

      бактың ашық палубасы үшін

      smin = (4 + 0,04L)

кезінде L > 100 м; (169)

      smin = (7 + 0,01L)

кезінде L > 100 м;

      қалған жағдайларда төменгі ярустың рубкалары мен қондырмалардың палубалары үшін

      smin = (5 + 0,01L)

; (170)

      қалған ярустардың рубкалары мен қондырмалардың палубалары үшін

      smin = (4 + 0,01L)

, (171)

      мұнда

— осы Қағиданың 133-тармағына сәйкес.

      L > 300 м кезінде L = 300 м қабылданады.

      547. Жүзудің шектеу қойылмаған ауданының және R1 жүзудің шектеу қойылған ауданының кемелері үшін қабылданған шпация қалыптыдан кем болса (осы Қағиданың 8-тарауы 3-параграфы) қабылданған шпацияның қалыптыға пропорционалды қатысты минималды қалыңдығын азайтуға, бірақ 10 % артық емес рұқсат етіледі. Барлық жағдайларда ұзындығы 50 м және жоғары кемелер үшін минималды қалыңдық 5 мм-ден кем емес рұқсат етіледі. Кеме қатынасы тіркеліммен келісім бойынша ұзындығы 50 м кем кемелер үшін минималды қалыңдық 4 мм дейін, ал ұзындығы 20 м кем кемелер үшін 3 мм дейін азайтылуы мүмкін.

      548. Қондырмалардың шеткі аралықтарының, рубкалардың борт және шеткі аралықтарының қаптамалары табақтарының қалыңдығы кемінде осы Қағиданың (57) формуласы бойынша анықталғанға тең. Бұл ретте:

      m = 15,8;

      k

= 0,6;

s = 0;

      р — осы Қағиданың 541-тармағына сәйкес.

      Рубкалардың бүйірлік аралықтардың қаптама қалыңдықтары осы Қағиданың 543-тармағына сәйкес қондырмалардың борт қаптамаларының қалыңдығынан олардың борт биіктігі мен кеменің ұзындығы бойынша бірдей артық орналасуынан болмауы тиіс.

      Қондырмалардың (рубкалардың) бірінші ярусы шеткі қалқандарының қаптамасы төменгі табағының қалыңдығы есептеумен салыстыру бойынша 1 мм үлкейтілуі тиіс. Төменгі табақтың ені 0,5 м аз болуы тиіс.

      Рубканың алдыңғы қалқаны рубканың барлық ену бойынша жоспарда дөңгеленіп орындалса, оның қаптамасының қалыңдығын есептеумен салыстыру бойынша 0,5 мм азайтылуы мүмкін.

      549. Барлық жағдайларда қондырмалардың шеткі қалқандары және рубкалардың шеткі қалқандары қаптамасының smin, мм қалыңдығы мынадай формулалар бойынша анықталатыннан кем болмауы тиіс:

      төменгі ярус үшін

      smin = (5 + 0,01L)

; (172)

      қалған ярустар үшін

      smin = (4 + 0,01L)

, (173)

      мұнда

- осы Қағиданың 165-тармағына сәйкес.

      L > 300 м кезінде L = 300 м қабылданады.

      Барлық жағдайларда ұзындығы 50 м және артық кемелер үшін минималды қалыңдық 5 мм-ден кем болмауы тиіс. Кеме қатынасының тіркелімімен келісуі бойынша ұзындығы 50 м аз кемелер үшін минималды қалыңдық 4 мм-ге дейін, ал ұзындығы 20 м аз кемелер үшін 3 мм дейін азайтылуы мүмкін. Минималды қалыңдықты азайту ұзындығы 20 м және артық кемелер ютының қорғалмайтын алдыңғы қалқаны және ортаңғы қондырмалардың мұрын қалқандары үшін жол берілмейді.

      550. Бактың, юттың, ортаңғы қондырманың, квартердектің және рубкалардың шеткі қалқандары, палубалары және борттары жиынтықтары мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) қондырмалардың борт жиынтығы осы Қағиданың 540-тармағы 1) тармақшасына сәйкес есептеу жүктемелерін пайдалану кезінде осы Қағиданың 381-384-тармақтарына сәйкес палубааралық бөлмелерде борт жиынтығына қойылатын талаптарға жауап беруі тиіс. Қысқа ортаңғы қондырманың, бактың және юттың борт стрингерлері мен бойлық арқалықтары үшін k

= 0,65.

      Шеткі учаскелерден тыс ұзын ортаңғы қондырманың, ұзартылған бактың және юттың борт стрингерлері мен бойлық арқалықтары үшін k

осы Қағиданың 382 және 383-тармақтарына сәйкес анықталады; шеткі қалқандардағы қималарда k

= 0,65; шеткі учаскелердің шегінде k

сызықтық интерполяциямен анықталады.

      2) қондырмалардың және рубкалардың палуба астындағы жиынтығы осы Қағиданың 540-тармағы 2) тармақшасына сәйкес есептеу жүктемелерін пайдалану кезінде осы Қағиданың 408-415 тармақтарының талаптарын қанағаттандыруы тиіс. Қысқа ортаңғы қондырманың, бактың және юттың карлингстері мен бойлық арқалықтары үшін k

= 0,65.

      Шеткі учаскелерден тыс ұзын ортаңғы қондырманың, ұзартылған бактың және юттың карлингстері мен бойлық арқалықтары үшін k

осы Қағиданың 408 және 410-тармақтарына сәйкес анықталады; шеткі қалқандардағы қималарда k

= 0,65; шеткі учаскелердің шегінде k

сызықтық интерполяциямен анықталады.

      3) қондырмалардың шеткі қалқандары, рубкалардың борт және шеткі қалқандары тіреулерінің кедергі сәті осы Қағиданың 246-тармағына сәйкес анықталатыннан кем болмауы тиіс. Осымен бірге:

      k

= 0,6;

к = 1;

      р — осы Қағиданың 541-тармағына сәйкес;

      m = 12, тіреудің төменгі шеті книце палубасына бекітілсе;

      m = 10, тіреудің төменгі шеті палубаға дәнекерлеп жабыстырылса;

      m = 8, тіреудің төменгі шеті "мұртынан" кесілсе.

      Рубкалардың борт қалқандары тіреулерінің кедергі сәті осы тармақтың 1) тармақшасына сәйкес қондырмалар шпангоуттарының кедергі сәтінен, олардың борт биіктігі мен кеме ұзындығы бойынша бірдей орналасуынан артық болмауы мүмкін.

      551. Қондырмалар мен рубкалардың ішінде жартылай қалқандар және қалқандар байланыстарының мөлшерлері, егер өзгелері айтылмаған болса, осы Қағиданың 455-тармағының талаптарына жауап берулері тиіс.

5-параграф. Арнайы талаптар

      552. Шеткі учаскелерден тыс ұзын ортаңғы қондырманың, ұзартылған бактың және юттың үстіңгі палубасының аудандары екінші палуба үшін осы Қағиданың 20-тарауы талаптарына жауап беруі тиіс. Ұзын ортаңғы қондырманың, ұзартылған бактың және юттың шеткі учаскелерінің астында орналасқан үстіңгі палубаның аудандарына үстіңгі палуба мен екінші палубаға қойылатын талаптардың арасындағы аралық талаптар қолданылады.

      553. Шеткі қалқандарды орнату орындарында мынадай талаптар орындалуы тиіс:

      1) қондырманың шеткі қалқаны корпустың көлденең қалқанымен сәйкес келмейтін болса, шеткі қалқанның астында төменде жатқан бөлмеде жартылай қалқандар, пиллерстер немесе, болмағанда шпангоуттар мен бимса кництерін күшейту қарастырылуы тиіс;

      2) ұзын рубканың шеткі қалқаны төменде жатқан көлденең қалқанмен сәйкес келмейтін болса, ол орналасқан палубаның астында рубканың бүйірлік қалқандардың жазықтығында рубканың шеткі қалқанынан бастап артқы жаққа және мұрынға үш шпациядан кем емес ұзындықтағы қысқа карлингстер орнатылуы тиіс;

      3) қондырмалар мен рубкалардың шеткі қалқандары бойлық палуба астындағы байланысқа, ал рубкалардың бүйірлік қалқандар палубадан төмен орналасқан көлденең палуба астындағы байланысқа (қалқандар мен жартылай қалқандар, карлингстер, рама бимсалары) сүйенетін қимада көрсетілген палуба астындағы қабырғалар кницалармен немесе бракеттермен бекітілуі тиіс.

      554. Қондырмалардың шеттеріндегі конструкциясы мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) ұзындығы 65 м және артық кеменің ортаңғы бөлігіндегі 0,6L ауданында орналасқан ортаңғы қондырмалардың, ұзартылған бактың және юттың шеттерінде борт қаптамасы шеткі қалқанға қарай жалғасуы және мынадай формула бойынша белгіленетін d1, м (осы Қағиданың 83-қосымшасы) ұзындығында бортқа қисығымен жатық айқастырылуы тиіс:

      d1 > 0,2(В2/2 + h) (174)

      Кеме қатынасы тіркелімімен келісу бойынша d1 шамасы осы Қағиданың 83-қосымшасында көрсетілген ауданда палуба стрингерінің және ширстректің, қаптаманың борт қаптамасы төменгі белбеуінің қалыңдығын үлкейту шартымен азайтылуы тиіс;

      2) қондырманың (бактың, юттың) шеті алдыңғы немесе артқы жақтық перпендикулярдан бастап ұзындығы 0,1L учаскенің шектерінде, сондай-ақ ұзындығы 65 м аз кемелерде орналасса, d1 мөлшері осы Қағиданың

      554-тармағына сәйкес екі есе азайтылуы мүмкін. Қондырмалардың шеті кеменің ортаңғы бөлігінің 0,6L ауданынан тыс және көрсетілген учаскелерден тыс орналасса d1 мөлшері сызықтық интерполяциямен анықталады;

      3) қондырма борт қаптамасының шығып тұрған бөлігінің қисық сызықты жиегі төменгі бөлігінің доғалдануы жойылуы және механикалық өңдеуге ұшырауы тиіс.

      Қисық сызықты жиек 50 мм жиектен бастап төмен араласқан жолмен бекітілуі тиіс. Жолдың шеттері "мұртынан" кесіледі.

      Қондырманың борт қаптамасының шығып тұрған бөліктерінде кесіктер қондырғысына жол берілмейді. Бұл табақтардың фальшбортпен жалғануы жылжымалы болуы тиіс;

      4) бойлық қабырғалары кеменің бортымен сәйкеспейтін қысқа ортаңғы қондырмалардың шеттерінде палубаға бойлық қабырғалардың шеттерін бекіту осы Қағиданың 555-тармағына сәйкес рубкалардікі сияқты орындалуы тиіс не болмаса, осы Қағиданың 83-қосымшасында көрсетілген ауданда палуба стрингерінің бір уақытта күшеюімен осы қабырғаның астында палубаға бекітілетін қысқа карлингске қондырманың бойлық қабырғасынан бастап ширатылған кницеден жатық өту қамтамасыз етілуі тиіс.

      555. Ұзындығы 65 м және артық кемелердің ортаңғы бөлігі 0,6L ауданында орналасқан шеткі аралықпен рубканың бүйірлік қалқандарын қосу мынадай формула бойынша белгіленетін r, м радиусымен ширату бойынша орындалуы тиіс:

      r =

, (175)

      мұнда b - шеткі қалқанның маңындағы рубканың ені, м.

      556. Ұзын рубкалардың палубасындағы және сыртқы бүйірлік қалқандардағы тік бұрышты кесіктердің бұрыштары тиісінше түрде дөңгелектенуі және қапталған рамалары болуы тиіс. Кеменің ортаңғы бөлігінің 0,6L ауданында орналасқан айтылған бүйірлік қалқандарда есіктер үшін кесіктер осы Қағиданың 84-қосымшасына сәйкес қалыңдатылған табақтармен қосымша бекітілуі тиіс, ал шеткі қалқаннан бастап рубканың биіктігінен кем емес тартымдылықтағы учаскенің шегінде рубка есептеу палубасында орналасса, бұндай кесіктерге жол берілмейді.

      Бүйірлік қалқандарда есіктер үшін кесіктер кеменің ортаңғы бөлігінен тыс орналасса немесе рубка қысқа болса, қалыңдатылған табақтар тек қана осы Қағиданың 84-қосымшасына сәйкес кесіктен төмен орнатылады.

      Кеңейтетін немесе сырғитын қосындылардың арасындағы ара қашықтық кезінде рубканың үш биіктігінен кем емес кесіктердің бұрыштарын дөңгелету үшін ғана керек болады. Үстіңгі және төмен жиектер бойынша иллюминаторлар мен терезелер үшін кесіутер көлденең қабырғалармен бекітілуі тиіс.

      557. Ұзындығы 90 м артық кемелердегі квартердектің құрылғысына талаптар Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады. Ұзындығы 90 м және аз кемелерде еңіс конструкциясы квартердек палубасымен үстіңгі палубаны қосу орнында мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) еңіс орнындағы үстіңгі палубаның төсеніші ұзындығы 60 м және артық кемелерде үш шпацияға және ұзындығы 60 м аз кемелерде екі шпацияға еңістен бастап артқы жаққа ұзартылуы тиіс. Ұзындығы 40 м аз кемелерде үстіңгі палубаның төсеніші еңістен бастап артқы жаққа жалғаспайды.

      2) үстіңгі палубаның палуба стрингері L > 60 м кезінде үш шпацияға және L <60 кезінде екі шпацияға үстіңгі палуба төсенішінен ары ұзартылуы тиіс.

      Үстіңгі палубаның палуба стрингері осымен бірге өзінің барлық енінен бастап ол ерітіліп жабыстырылатын шпангоуттың биіктігіне тең енге дейін тарылуы тиіс;

      3) квартердектің стрингері үш шпацияға тең ара қашықтықта бортқа жатық жететін книце түрінде мұрынға ұзартылуы тиіс. Квартердектің палуба стрингері табағының еңісі үшін шығатындар қатты қабырғалармен, ал табақтардың бос жиектері белбеулермен немесе фланецтермен бекітілуі тиіс;

      4) квартердектің ширстрегі еңістің қалқанынан шығатын палуба стрингері табағының шетінен бастап мұрынға дейін еңістің биіктігіне 1,5 кем емес ұзартылуы және кеме бортының ширстрек үстіңгі жиегіне "жоққа" жатық айқастырылуы тиіс. Қалған конструктивтік талаптар осы Қағиданың 554-тармағы 4) тармақшасына.

      5) еңіс орнындағы палубалар арасында еңістің орнында кеменің ені бойынша бірбірінен 1,5 м артық ара қашықтықта еңістің қалқаны табақтарының қалыңдығынан кем емес қалыңдықтағы тік диафрагммаларды орнату керек.

      Диафрагмалар табақтары тік тіреулермен бекітіледі.

      Тік тіреулерде осы Қағиданың (74) формуласы бойынша анықталатыннан кем емес көлденең қиманың (қосылған белбеумен) инерциясы сәті болуы тиіс.

      Диафрагммалардың көлденең жиектері палубаларға, ал тік жиектер бір тараптан еңістің қалқанына, басқа тараптан кеменің барлық ені бойынша жүретін және палубаларға ерітіліп жабыстырылған тұтас табақтан тұратын арнайы тіреу қалқанына ерітіліп жабыстырылуы тиіс. Тіреу қалқанының қалыңдығы еңіс қалқаны табағынан қалыңдығынан кем емес және диафрагмалардың арасында кесіктері болуы тиіс;

      6) диафрагмалардың шеттеріне тіреу қалқандарын орнату кезінде кницалар орнатылуы тиіс (осы Қағиданың 85-қосымшасы);

      7) квартердек ортаңғы қондырмаға жалғасып жатса, ол ортаңғы қондырманың ішіне еңістен бастап екі шпацияға, бірақ квартердектің үстіндегі жоғарылау қондырманың ең аз дегендегі шамасына ұзартылуы тиіс.

      Квартердектің палуба стрингері осы Қағиданың 556-тармағы 2) тармақшасында көрсетілгендей енінің біртіндеп азайтылуымен екі шпацияға мұрынға қарау ұзартылуы тиіс.

      Еңіс орнында квартердекпен және үстіңгі палуба арасында бекіту кеменің ұзындығы бойынша еңіс орналасады деген есебімен осы Қағиданың 557-тармағы 5) және 6) тармақшаларына сәйкесуі тиіс.

      Қондырамадан артқы жаққа түсетін оның борт қаптамасының табақтары бұл жағдайда еңістің биіктіктігінде 1,5-тен кем емес ширстекке ұзындықта қисық бойынша жатық "жоққа" сәйкесуі тиіс (осы Қағиданың 554-тармағы 1) тармақшасы);

      8) квартердектің еңісі артқы жақтық перпендикулярдан бастап 0,25L алыс орналасса, бекіту мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      ұзындығы 60 м артық кемелерде диафрагммалардың бос тік жиектерін бекітетін кеменің барлық ені бойынша орналасқан тіреу қалқанын орнатпауға болады; бұл жағдайда диафрагммалардың бос тік жиектері диафрагммалар табағынан қалыңдығы 10-нан кем емес фланец енімен немесе белбеумен бекітілуі тиіс;

      ұзындығы 60 м және аз кемелерде үстіңгі палубаның төсенішін кеменің барлық ені бойынша еңіс үшін артқы жаққа жалғастырмауға болады, бірақ, үстіңгі палубаның стрингері, сондай-ақ квартердектің ширстрегі мен стрингері осы тармақтың 3), 4) тармақшаларында көрсетілгендей артқы жаққа және мұрынға тиісінше тартылуы тиіс.

      558. Рубкалардың конструкциялары үшін алюминий қорытпасын қолдануға рұқсат етіледі. Машина және жүк бөлмелерінің үстінде орналасқан тұрғын және қызмет бөлмелерінің палубалары болаттан болуы тиіс.

      Алюминий қорытпаларынан рубкалардың конструктивтік элементтері осы Қағиданың 13-тараудың 5-параграфына сәйкес қайта есептеумен анықталады. Конструкциялардың ең аз мөлшерлері болат рубка үшін бірдей минималды мөлшерлерімен қабылданады.

      Рубка мен кеме корпусының кернеулері және корпустың жалпы бүгілісінде алюминий қорытпаларынан рубкалардың қатысу дәрежесін белгілеу Кеме қатынасы тіркелімімен келісілген әдістеме бойынша орындалуы тиіс.

      559. Тікұшақ алаңшалары мен оларды демейтін конструкциялардың байланыстары мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) тікұшақ алаңшасы байланысының кеменің ұзындығы және борттың биіктігі бойынша орналасуымен сәйкес осы Қағиданың 20-тарауына сәйкес ашық палуба немесе осы Қағиданың 550-тармағы 2) тармақшасына және 545-тармағына сәйкес қондырмалар (рубкалар) палубалары байланыстарына қойылатын талаптарға сәйкесуі тиіс. Кез келген жағдайда есептеу қысымы pmin = 2 кПа кем емес болуы тиіс;

      2) тікұшақ алаңшасының байланысы осы Қағиданың 20-тарауына сәйкес жүкті тасымалдау арналған палубалар байланыстарына қойылатын талаптарға жауап беруі тиіс. Есептеу жүктемесі осы Қағиданың 174- тармағына сәйкес пайдалану процесінде осы алаңшаға жайғастырылатын жабдықтар мен тікұшақтардың ең артық массасынан және қар жабындысы немесе мұздан 0,5 кПа қосымша қысымнан шығып белгілейді;

      3) тікұшақ алаңшасының байланысы осы Қағиданың 29-тарауына сәйкес еркін жүрісті кемелер палубасы байланыстарына қойылатын талаптарға жауап беруі тиіс. Осымен бірге есептеу жүктемесі келесілерден шығып тікұшақты отырғызу шарттарында анықталады:

      Q0 - оске шартты жүктеме; тікұшақтың максимальді ұшу салмағына тең қабылданады, кН;

      n0 = 2 — остегі дөңгелектердің шартты саны;

      n = 1 — топтағы дөңгелектердің шартты саны;


х = 0,3 х 0,3 м2 —дөңгелек таңбасының мөлшерлері;

      k

=1,5-динамика коэффициенті;

      4) егер тікұшақ алаңшасы қондырма немесе рубка палубасы болып табылмаса, оның тіреу конструкциялары осы Қағиданың 23-тарауына сәйкес пиллерстерге және (немесе) осы тармақтың 1) - 3) тармақшаларына сәйкес есептеу жүктемелерінің әрекет етуі кезінде 455-тармағына сәйкес жартылай қалқандарға қойылатын талаптарға сәйкесуі тиіс;

      5) егер тікұшақ алаңшасының борттың сызығынан шығатын құрылымы болса, оған қойылатын талап Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

27-тарау. Машина шахталары

      Ескерту. 27-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер, конструкциясы

      560. Машина бөлімшелерінің үстіндегі плафтормалар мен палубалардағы кесіктер берік машина шахталарымен қоршалуы тиіс.

      Егер палубада немесе плафтормада орналасқан бөлме машина бөлімшесінің бөлігі болып табылған жағдайда шахталар қарастырылмайды.

      561. Егер машина бөлімшесінің ауданындағы палубада үлкен кесіктер бар болса, машина шахтасының ауданында қосымша пиллерстер мен рама бимсалары қарастырылуы тиіс.

      562. Ұзындығы 65 м және артық кеменің ортаңғы бөлігі 0,6L ауданындағы есептеу палубасында орналасқан шахта бөлігінің бойлық қабырғасы қаптамасының төменгі белбеуі осы аудандағы есептеу палубасындағыдай, сондай тұрақтамаушылық есебімен, сол категориядағы болаттан дайындалуы тиіс.

      563. Машина шахтасы үшін кесіктің есептеу палубасында орналастыру кезінде кесіктер бұрыштарында палубаларды бекіту туралы осы Қағиданың 416-тармағының және қажеттілігіне қарай кесіктердің өтемақыларының талаптары орындалуы тиіс.

2-параграф. Машина шахталары конструкциясының мөлшерлері

      564. Жабық бөлмелерде орналасқан шахтаның бөлігі (палубааралық бөлмелерде, ютта, ортаңғы қондырмада, рубкада) осы Қағиданың 455-тармағына сәйкес жартылай қалқандарға талаптарға жауап беруі тиіс. Тіреулер арасындағы ара қашықтық 0,9 м аспауы тиіс.

      Ютта, ортаңғы қондырмада немесе рубкада орналасқан шахтаның бөлігі қаптамасының қалыңдығы көрсетілгенге қарсы 0,5 мм-ге азайтылуы мүмкін.

      565. Қалқандар палубасынан төмен орналасқан шахтаның бөлігі суға батпайтындықты қамтамасыз ету кезінде өткізбейтін конструкция ретінде қаралса, су өткізбейтін қалқандарға арналған осы Қағиданың 440, 444-453-тармақтарының талаптарына жауап беруі тиіс.

      566. Ашық палубадан жоғары орналасқан шахтаның бөлігі сол ауданда орналасқан рубкаларға арналған осы Қағиданың 26-тарауының талаптарына жауап беруі тиіс. Осы Қағиданың (165) формуласы бойынша есептеу жүктемесін белгілеу кезінде с2 = 1 қабылдау керек.

      Ескерту. 566-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

28-тарау. Фальшборт

      Ескерту. 28-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер, конструкция

      567. Берік конструкцияның фальшборты осы Қағиданың 85-тарауында көрсетілген орындарда орнатылуы тиіс.

      Ұзындығы 65 м және артық кеменің ортаңғы бөлігіндегі фальшборттың конструкциясы корпустың жалпы бүгілісіне фальшборттың қатыспайтындай болуы тиіс.

      568. Палубаның болат төсеніші үстіңгі жиегінен бастап фальшборттың биіктігі, ал үстіңгі жиектен бастап планширдің немесе порученнің үстіңгі жиегіне дейін ағаш төсеніш бар болса, осы Қағиданың 1654-тарауының талаптарына жауап беруі тиіс.

      569. Ұзындығы 65 м және артық кеменің ортаңғы бөлігі 0,6L ауданындағы фальшборттың қаптамасы ширстректің үстіңгі жиегіне ерітіліп жабыстырылмауы тиіс. Фальшбортта көрсетілген ауданнын тыс, сондай-ақ ұзындығы 65 м-ден аз кемелерде өткелдер үшін ширстрекке фальшборт қаптамасының жатық өткелін (радиуста 100 мм-ден кем) қамтамасыз етумен орындалуы тиіс.

      Алдыңғы перпендикулярдан бастап 0,07L дейінгі ауданда фальшборттың ширстрекке ерітіліп жабыстырылуы міндетті.

      570. Фальшборт ара қашықтықтары 1,8 м артық тіреулермен бекітілуі тиіс. Фальшбортқа орман палуба жүгі үшін стензелдерді, сондай-ақ алдыңғы перпендикулярдан бастап 0,07L дейінгі учаскеде алдыңғы шетінде бекіту кезінде тіреулер арасындағы ара қашықтықтар 1,2 м артық болуы тиіс. Көрсетілген ауданда борттардың елеулі қирауы кезінде, сондай-ақ минималды су үсті борты бар кемелер үшін әрбір шпангоутте тіреулерді орнату талап етілуі мүмкін.

      571. Тіреулер бимсалардың жазықтығында, конструкциялардың кницаларінде жайғастырылуы және планширге дәнекерленеді, фальшбортқа және палубаға ерітіліп жабыстырылуы тиіс. Тіреулерді фальшбортпен қосу фальшборттың биіктіктігінен 1/2 кем емес ұзындығында қарастырылуы тиіс.

      Тіреулерді палубаға ерітіп жабыстыру кезінде оларда судың шпигаттарға ағыны үшін жеткілікті мөлшерлер тесігін қарастыру қажет. Палуба төсенішімен бимсаның (кницаның) дәнекерлеу қосындысы тіреу астындағы учаскеде тіреулерді палубаға қосылуынан әлсіз болмауы тиіс.

      Тіреулердің тікелей төменгі шеттерінің астында шпангоут пен палуба торцының арасындағы саңылауларға және бимсалардың қабырғаларында кесіктерге жол берілмейді.

      Тіреулерді жеңілдету үшін кесіктер әрбір қимада оның енінен 1/2 артық болмауы тиіс.

      Тіреулердің бос жиектері фланцтармен немесе белбеулермен бекітілуі тиіс.

      Тіреулердің фланцтары (белбеулер) палуба төсенішіне және планширге ерітіліп жабыстырылмауы тиіс.

      Тіреулердің сыртқы жиегі бойынша орнатылатын фланцтар (белбеулер) фальшборттың төменгі жиегіне бекітілетін тұтас кесігі бар қаттылық (фланец) қабырғасына ерітіліп жабыстырылмауы тиіс.

      572. Планширде фланец (белбеу) болуы тиіс немесе сызық бульба профилінен дайындалады.

      Тұтас тіліктің үстінде тың төменгі жиегі қаттылық көлденең қабырғасымен немесе фланецпен бекітіледі.

      Ванттар үшін шварт клюздері, кип планка және шүйделерді бекіту ауданында фальшбортты қосымша бекіту көзделеді.

      573. Фальшборттағы дауыл портиктерінің конструкцияларына талаптар осы Қағиданың 146-тармағында жазылған.

2-параграф. Фальшбортқа арналған жүктемелер, фальшборт
байланыстарының мөлшерлері

      574. Фальшбортқа арналған р, кПа есептеу қысымы осы Қағиданың (9) формуласы бойынша белгіленетін сыртқы қысым болып табылады. Осымен бірге ол келесіден кем емес қабылдануы тиіс:

      pmin = 0,02L + 14, (176)

      бірақ 15 кПа-дан кем емес.

      L > 300 м кезінде L = 300 м қабылданады.

      Жүзудің шектеу қойылған ауданы кемелерінде рmin шамасы осы Қағиданың 18-қосымшасы бойынша белгіленетін

r, коэффициентіне көбейтумен азайтылуы мүмкін.

      575. Фальшборт қаптамасының s, мм, қалыңдығы мынадай формулалар бойынша анықталады:

      L < 60 м кезінде s = 0,065 L +1,75 және (177)

      L > 60 м кезінде s = 0,025 L + 4,0

      бірақ, бұл ретте 3,0-ден кем емес және 8,5 мм-ден артық емес болуы тиіс.

      Алдыңғы перпендикулярынан бастап кеменің ұзындығынан 1/4 тыс орналасқан қондырмалар фальшбортының, сондай-ақ рубкалардың немесе қондырмалардың екінші ярусы фальшбортының қалыңдығы 1 мм-ге азайтылуы мүмкін.

      Рубкалардың үшінші және жоғары орналасқан ярустары үшін фальшборттың қалыңдығы үшінші ярус рубкаларының бүйірлік қалқандар қаптамасы үшін талап етілетін қалыңдықтан артық болмауы тиіс.

      576. Палуба төсенішіне жалғасатын фальшборт тіреуінің кедергі сәті осы Қағиданың 246-тармағында анықталғаннан кем емес болуы тиіс. Осымен бірге:

      р - осы Қағиданың 27-тарауы 2-параграфына сәйкес;

      m = 2;

      k

= 0,65.

      Фальшбортта өткелдер үшін кесіктер жасалса немесе кеңейту қосындылары қарастырылса, осы кесіктердің немесе кеңейту қосындыларының шеттеріндегі тіреулердің кедергі сәті 25 % үлкейтілуі тиіс.

      Тіреудің үстіңгі шетінің ені планшир еніне тең болуы тиіс.

      577. Пайдалану шарттары бойынша фальшбортқа палуба жүгінің әсері алынып тасталмаса, фальшборт тіреулерінің мөлшерлері осы Қағиданың (14) формуласы бойынша белгіленетін кеме қисаюдың есебімен және осы Қағиданың (11) формуласы бойынша белгіленетін көлденең-көлденең бағыттарды жеделдету есебінен көрсетілген жүкке әрекет етуге беріктік есебінен белгіленуі тиіс;

      жол берілетін кернеулердің коэффициенті осы Қағиданың 576-тармағына сәйкес анықталады.

3-кіші бөлім. Мамандандырылған кемелердің
конструкцияларына қойылатын талаптар
29-тарау. Палубаны кеңінен ашатын кемелер

      Ескерту. 29-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер және белгілер

      578. Осы тараудың талаптары осы Қағиданың 1 және 2-бөлімдеріне қосымша болып табылады.

      579. Палубалардың конструкцияларына қойылатын талаптар, консоль бимсаларына қойылатын талаптарды алып тастағанда, палубаның ашық бөлігін құрайтын, мынадай талаптарға жауап беретін жалаң, қосарлы немесе үштік жүк люктері бар кемелерге таратылады:

      b/B > 0,7; l/lm > 0,7.

      Осы тараудың талаптары жүк трюмдері ауданының барлық ұзындығы бойына, жүк трюмдеріның арасында орналасса, машина бөлімшесін қоса орындаласады.

      580. Көрсетілген бекітулерден бастап күш салуларды қабылдайтын контейнернерлерді бекіту конструкцияларына және корпустың конструкцияларына талаптар барлық типтегі контейнер тасығыштарға таратылады.

      581. Консоль бимсі болып осы Қағиданың 410-тармағына сәйкес тұрақтылығы және 415-тармағына сәйкес беріктігі палуба жабындысының есептеуімен назарға қабылданбайтын люктің бойлық комингсінің әсерін қолдайтын рама жартылай бимсі есептеледі.

      582. Осы тарауда мынадай белгілер қолданылады:

      b - люк кесіктерінің бойлық жиектері екі борты бойынша шеттерінің арасындағы ара қашықтық ретінде белгіленетін палубаның ашық бөлігінің ені, м;

      l — люк кесігінің ұзындығы, м;

      lm — кесіктерді шектейтін көлденең тұйықтағыштар ортаңғылықтарының арасындағы ара қашықтық; м;

      с — іргелес кесіктер көлденең жиектерінің арасында ара қашықтық, м;

      n — кемемін тасымалданатын жиырма футты контейнерлердің жалпы саны.

2-параграф. Конструкция

      583. Ұзындығы 80 м және артық кемелер үшін палуба мен түп жиынтығының бойлық жүйесі көзделеді.

      584. Үстіңгі палубалар мен борттардың бойлық байланыстары осы Қағиданың 579-тармағында көрсетілген ауданда үзіліссіз болуы тиіс.

      585. Жүк люктерінің үзіліссіз бойлық коминстерінің шеттерін ресімдеу осы Қағиданың 20-тарауы 1-параграфының және 14- тарауының талаптарына жауап беруі тиіс. Артқы жақтық қондырманың алдыңғы қалқанымен және бактың артқы жақтық қалқанымен үзіліссіз бойлық комингстерін біріктіруге ұсыныс берілмейді.

      586. Осы Қағиданың 584-тармағында көрсетілген конструкциялар формалары немесе қима ауданының ұзындығы бойынша күрт өзгеріске жол берілмейді. Қажеттілігіне қарай бұндай өзгерістерді енгізуде кернеулердің концентрациясын төмендету шаралары қабылдануы және конструкциялардың тұрақтылығын қамтамасыз етуге ерекше назар аударылады.

      587. Бойлық люкаралық тұйықтағыштың алдыңғы шетін осы тұйықтағыш бекітілген орыннан бастап алдыңғы жағына орналасқан жүк трюмінің жалаң кесігі болған кезде палубамен қосу Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсен болып табылады.

      588. Көлденең және бойлық люкаралық тұйықтағыштарды қорап форманың көлденең қимасымен орындауға ұсыныс беріледі.

      589. Көлденең люкаралық тұйықтағыштар жазықтығында олар орнатылған рама шпангоуттарымен және палуба астындағы жиынтықпен сенімді жалғанады. Көлденең тұйықтағыштардың төсеніштері жүк люктерінің үзіліссіз бойлық комингстерінің үстіңгі белбеу жазықтығында орналасса, олардың палуба және бортпен біріктіретін конструкциясы Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      590. Көлденең және бойлық люкаралық тұйықтағыштардың қосылған орнынан тікелей жақын жерде орналасқан палуба төсенішіне кесіктерге жол берілмейді.

      591. Палубалар қатты ашылған кездегі кесіктер:

      1) үстіңгі палубадағы жүк люктерінің жалғаспалы орналасқан кесіктері іргелес бұрыштарының дөңгелектеу радиусы r, м, (осы Қағиданың 86-қосымшасы) мынадай формула бойынша анықталатыннан кем емес болуы тиіс

      r = kb, (178)

      мұнда k = 0,025 кезінде c/b < 0,04;

      k = 0,050 кезінде с/b > 0,2; k аралық мәін сызықтық интерполяциямен анықталады.

      Бойлық люкаралық тұйықтағыштарда r шамасы 40 % азайтылуы мүмкін.

      Төменді кесіктер бұрыштарының дөңгелектеу минималды радиусы келтірілді:

      палуба стрингерінде rmin = 300 мм;

      бойлық люкаралық тұйықтағыштарда rmin = 250 мм.

      Кесіктер бұрыштарында қалыңдатылған дәнекерленген табақтар қарастырылуы тиіс (осы Қағиданың 86-қосымшасы);

      2) корпустың жабық және ашық бөліктерінің байланысқан (машина бөлімшесінде, алдыңғы жағында) аудандарында жүк люктері кесіктерінің бұрыштарын дөңгелектеу радиусы мынадай формула бойынша анықталатыннан кем емес болуы тиіс

      r = 0,07b; (179)

      3) жүк люктері кесіктерінің қатар сандарын өзгерту учаскелеріндегі кесіктер бұрыштарының конструкциясы Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарайтын заты болып табылады.

      4) палубалардағы кесіктер конструкцияларына қойылатын жалпы талаптар осы Қағиданың 416-тармағында қарастырылған.

      592. Консоль бимсалары рама шпангоуттарымен бір жазықтықта орнатылуы тиіс. Олардың қосылуы осы Қағиданың 272-275-тармақтарына талаптарына жауап беруі тиіс.

      Қаттылықтың қабырғаларымен консоль бимсаларын минималды бекіту осы Қағиданың 87-қосымша схемасына сәйкесуі тиіс.

      593. Тік бағыттайтын тіреулердің немесе қосарланған түпте контейнерлердің бұрышты фитингаларының астындағы контейнер тасығыштарда қатаң байланыстар қарастырылуы немесе арқалықтар, кницалар немесе бракеттер бекітулері орнатылуы тиіс. Осы орындардағы екінші түптің төсеніші қалыңдатылуы тиіс немесе оған бұрыш фитингінің ұясы дәнекерлеуі тиіс.

      Көрсетілген созуларды бекіту үшін ұя астындағы бекітулерге де қатысты.

      Бұрыш фитингтері және созу бекітулерінің ұясының астын бекіту және ұқсас төсенішті қалыңдату палуба конструкциясында қарастырылуы тиіс.

3-параграф. Есептеу жүктемелері

      594. Тынық суда бүгілетін есептеу сәті осы Қағиданың 11-тарауы 2-параграфына сәйкес анықталады.

      595. Тік жазықтықта әрекет ететін толқынды есептеу сәті осы Қағиданың 11-тарауы 3-параграфына сәйкес анықталады.

      596. Көлденең жазықтықта әрекет ететін толқынды есептеу сәті Mh, кН•м, мынадай формула бойынша анықталады

      Mh = 250khcwBL2Cb

h10-3, (180)

      мұнда kh = ае(d/b + 0,3);

      ае = 1 — 4d/L;

      cw — осы Қағиданың 174-тармағы;


h = 0,5 (1 – cos

);

      x — қаралатын көледең қиманың артқы жақтық перпендикулярдан бастап тұруы, м.

      597. Толқынды айналмалы сәтті құрайтын есептеулер, кН•м, мынадай формулалар бойынша анықталады:


; (181)

      M = 63k2cwBL2Cb

t2*10-3; (182)

      M = 1264k2cwBL2Cb

t3*10-3; (183)

      Бұл жерде k1 = 2аеХ0[1 + 3,6(CWL – 0,7)]В/L;

      k2 = 10ае1

;

      ае1 = 1 – 8d/L;

      Х0 = 1 – 4CWLB/L;

      CWL — жазғы жүк ватерсызығы толықтығының коэффициенті;

      ае — осы Қағиданың 596-тармағы;

      е — негізгі желіден жоғары 0,6d жатқан нүктеден бастап айналу ортаңғысынан бастап тік бойынша тұруы; айналу ортаңғысының жағдайы Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған әдістеме бойынша анықталады;







      x — осы Қағиданың 596-тармағы.

      598. Контейнер кемелері үшін есептеу статикалық айналу сәті Mts, кН•м, мынадай формула бойынша анықталады

      Mts = 30

В, (184)

      мұнда n – кемемен тасымалданатын жиырма футты контейнерлердің жалпы саны.

      599. Жүзудің шектеу қойылған ауданы кемелері үшін көлденең жазықтықта әрекет ететін (осы Қағиданың 596-тармағы) және толқынды айналмалы сәтті құрайтын (осы Қағиданың 597-тармағы) толқынды бүгілмелі сәт осы Қағиданың 28-қосымшасына сәйкес белгіленетін

редукциялық коэффициентке көбейтілуі тиіс.

      600. Консоль бимсаларына арналған есептеу жүктемелері осы Қағиданың 10-тарауы 2-параграфына сәйкес анықталады.

      601. Контейнерлерді бекітуге әсер ететін есептеу жүктемелері осы Қағиданың 172-тармағына сәйкес шайқалыс кезінде туындайтын үдеулердің есебінен инерция күшінің есебімен анықталады. 1-серия халықаралық сыныптың контейнерлер массасын есептеу мәні:

      24,0 - жиырма футты контейнерлер үшін, т

      30,5 - қырық футты контейнерлер үшін, т.

      Ашық үстіңгі палуба орналасқан контейнерлерді бекіту беріктігі есебінің кезінде кеменің диаметрлі жазықтығына перпендикулярлы бағытталған желдің қысымынан болатын жүктеме ескеріледі. Жел қысымының есептеу мәні:

      р = 1,0 кПа.

4-параграф. Конструктивтік элементтердің мөлшерлері

      602. (185) формуласы бойынша есептелген есептеу палубасының бойлық байланыстарында сомма кернеуі

, МПа, кез келген қимада 190/

аспайды.

=

sw +

ts + k

w, (185)

      мұнда

sw — тынық суда бүгілген сәттің әрекетінен қаралатын қимадағы, мынадай формула бойынша белгіленетін қалыпты кернеу, МПа

; (186)

      Msw — осы Қағиданың 11-тарауы 2-параграфы, кН•м;

      Wфd — палуба үшін корпус кедергісінің нақты сәті осы Қағиданың 11-тарауы 7-параграфына сәйкес;

      уtsМts статикалық айналу сәтінің әрекет етуінен бастап қимада қаралатын (осы Қағиданың 598-тармағы) мынадай формула бойынша белгіленетін қалыпты кернеуі, МПа


(187)

      BtsМts статикалық айналу сәтінің әрекет етуі кезінде кеменің ашық бөлігі ұзындығы бойынша қаралатын қимадағы бисәттері, кН•м2;


— қиманың қаралатын нүстесіндегі бас секторлы алаң, м2;

      Iw — инерцияның бас секторлы алаңы, м6;

      Bts,

, Iw Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған әдістеме бойынша анықталады;

w — тік жазықтықта толқынды бүгілетін сәттің әрекет етуінен бастап қаралатын қимада (осы Қағиданың 598-тармағы) мынадай формула бойынша белгіленетін қалыпты кернеуі, МПа

;

      Мw — осы Қағиданың 11-тарауы 3-параграфы;

      k

— көлденең жазықтық пен айналуда бүгілмені есепке алу есебінен тік жазықтықта бүгілмеден кернеулер үлкеюінің мынадай формула бойынша белгіленетін коэффициенті

      kУ =



h=

h/

w;

h - көлденең жазықтықта толқынды бүгілмелі есептеу сәтінің әрекет етуінен бастап қаралатын қимадағы мынадай формула бойынша белгіленетін қалыпты кернеу, МПа

; (188)

      Мh — осы Қағиданың 596-тармағы;

      Wdzф — диаметр жазықтығы арқылы өтетін тік оске қатысты корпус кедергісінің мынадай формула бойынша белгіленетін нақты сәті, см3

      Wdzф=


      Iz — тік оске қатысты корпустың инерциясы нақты сәті, см22;

      у — қаралатын қимадағы кеме енінің жартысы, м;


h=

h/

w;

tw — Мtw1, Мtw2, Мtw3 айналатын сәттердің әрекет етуі кезіндегі тарылған айналудың формула бойынша белгіленетін сома кернеуі, МПа

tw =

; (189)

tw — Мtw1, Мtw2, Мtw3 айналатын сәттердің әрекет етуі кезіндегі (осы Қағиданың 597-тармағы) тарылған айналудың формула бойынша белгіленетін қалыпты кернеуі, МПа

(190)

      Вi — Мtw1, Мtw2, Мtw3 әрекет етуі кезінде кеменің ашық бөлігі ұзындығы бойынша қаралатын қимадағы бисәттері, сәйкесінше кН•м2, Кеме қатынасы тіркелімінің мақұлдаған әдістеме бойынша белгіленетін;

      603. Тарылған айналудың кинематикалық параметрлері белгіленеді.

      Корпусты дөңгелектеу кезінде люк кесігінің диагоналын ұзарту 35 мм аспайды. Егер есептеу бойынша люк кесігінің диагоналын ұзарту 35 мм асса, Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы келісімі бойынша люк кесіктерін бекіту бойынша іс-шаралар қабылданады. Есептеу Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған әдістеме бойынша орындалады.

      604. Тіреулер арасындағы бойлық люкаралық тұйықтағыштың, сондай-ақ жалпы бүгілуден тарылтатын кернеулерге қатысы бойынша оның элементтерінің тұрақтылығы қамтамасыз етіледі.

      605. Егер люк кесігінің ұзындығының борттан бастап жақын люк кесігінің бойлық жиегіне дейін қатысы палуба учаскесінің еніне 10-нан артық болса, көлденең жазықтығында палубаның көрсетілген учаскесінің деформацясын есептеудің және палубаның кернеулі жағдайын бағалау, люк жабылғандарын және борт жиынтығын жобалау кезінде алынған нәтижелерді есепке алудың Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған әдістемесі бойынша орындауды талап етуге болады.

      606. Консоль бимсалары және оларға жалғасатын рама шпангоуттарының мөлшерлері мынадай талаптарға жауап беруі қажет:

      1) бимса кництерінің шеттеріндегі қима формула бойынша анықталатыннан консоль бимсінің кедергі сәті кем емес, см3

      W = (

pal + Q)

к•103, (191)

      мұнда Р — осы Қағиданың 599-тармағына сәйкес консоль бимсасымен қолдау жасалатын палуба төсенішіне арналған есептеу жүктемесінің интенсивтілігі, кПа;


— іргелес консоль бимсалары арасындағы ара қашықтық, м;

      l — бимса кницасының шетіндегі қимадан бастап осы бимсаға жалғасатын люктің бойлық комингсіне дейін өлшенетін консоль бимсасы аралығының ұзындығы, м;

      Q — люктің қақпағымен консоль бимсасына берілетін мынадай формула бойынша белгіленетін есептеу жүктемесі

      Q =

р1ab1;

      р1 — осы Қағиданың 600-тармағына сәйкес консоль бимсасына жалғасып жататын люктің қақпағына арналған есептеу жүктемесінің интенсивтілігі, кПа;

      b1 — консоль бимсасына жалғасып жататын люк кесігінің ені, м;

      k

= 0,6;

к — осы Қағиданың 141-тармағына сәйкес.

      Консоль бимсасы қабырғасының қима ауданы осы Қағиданың 248-тармағында анықталғаннан кем емес болмайды. Осымен бірге:

      k

= 0,6;

      Nmах = pal + Q бимса кницаларының шеттеріндегі қима үшін;

      Nmах = Q консоль бимсасына жалғасып жататын люктің бойлық комингсіндегі қима үшін;

      2) үстіңгі палубаның консоль бимсасымен біріктірілген рама шпангоутының кедергі сәті бимса кництерінің шетіндегі қимада осы Қағиданың (191) формуласы бойынша анықталатыннан кем емес болуы тиіс.

      Төменгі палуба консол бимсасымен біріктірілген және осы палубадан төмен орналасқан рама шпангоутының кедергі сәтін бимса кництерінің шетіндегі қимада сол талаптарға сәйкесуі керек, бірақ оған жалғасып жатқан кницаның шетіндегі қимада осы палубадан жоғары орналасқан рама шпангоутының қарсыласу шамасына азайтылуы мүмкін.

      607. Контейнерлерді бекіту конструкциясының мөлшерлері осы Қағиданың 601-тармағының талаптарына жауап беретін есептеу жүктемелерінен беріктік есептеулерінін негізінде белгіленуі тиіс, ал осымен туындайтын кернеулер мынадай рұқсат берілген кернеулер коэффициенттері бойынша есептелген рұқсат етілгеннен аспауы тиіс:

      k

= k

= 0,75.

      Контейнерлердің бекіту конструкцияларынан бастап күш салуларды қабылдайтын корпус конструкцияларының беріктігі осы күш салулардың әрекетіне есептеумен тексерілуі тиіс, ал осымен бірге туындайтын кернеулер сәйкесін конструкциялар үшін осы Қағиданың 8-бөлімінде қарастырылған рұқсат берілгендерден аспайды.

30-тарау. Жылжымалы кемелер

      Ескерту. 30-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер, конструкция

      608. Осы тараудың талаптары еркін жүзетін кемелерге, жолаушылар еркін жүзетін кемелеріне таратылады және осы Қағиданың 1 және 2-бөлімдеріне қатысты бойынша қосымша болып табылады.

      Осы тараудың талаптары сондай-ақ, тиеу мен түсіру үшін дөңгелекті көлік құралдары бар палубаларға және қосарланған түп кемелеріне қолданылады.

      609. Осы тарауда мынадай белгілер қолданылады:

      Q0 — көлік құралының осіне статикалық жүктеме, кН;

      n0 —остегі дөңгелектердің саны;

      n — жүктеменің есептеу дағын құрайтын дөңгелектердің саны (бірлік дөңгелегі үшін п = 1);

      и — айналу осіне перпендикуляр дөңгелек таңбасының мөлшері, м;


— айналу осіне параллель дөңгелек таңбасының мөлшері, м;

      е — көршілес дөңгелектер таңбаларының арасындағы аралық ені, м;

      la — пластинаның аз тарапына параллель орналасқан (жиынтық арқалықтарына көлденең) жүктеме есептеу дағының мөлшері, м;

      lb — пластинаның көп тарапына параллель орналасқан (жиынтық арқалықтарына бойлай) жүктеме есептеу дағының мөлшері, м;


, b — сәйкесінше пластинианың аз және үлкен тарабы, м;

      l — қаралатын арқалық аралығының ұзындығы (осы Қағиданың 238-тармағы), м.

      610. Еркін жүрісті кемелердің және автомобиль салдарының қосарланған түбі және жүк палубалары үшін жиынтықтың бойлық жүйесі көзделеді. Көрсетілген жабындылардың өзге конструкциялары Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауына жатады.

      611. Автомобилдерді тасымалдау кезінде уақытша орнатылатын алынатын палубаларды бекіту конструкциясы корпустың жалпы бүгілісі кезінде осы палубалардың бойлық күш салуларды қабылдауын болдырмауы тиіс.

      Қағидамен табақ төсенішінен тұратын, оған жиынтықпен рама жиынтығының арқалықтар мен бойлық арқалықтар қосылатын ерітіліп жабыстырылған алынбалы палубалардың конструкциясы көзделеді. Алынбалы палубалардың басқа конструкциялары Кеме қатынасы тіркелімнің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

2-параграф. Дөңгелекті көлік құралдарынан түсетін жүктемелер

      612. Есептеу жүктемелері кемелерде тасымалданатын және тиеу мен түсіруде қолданылатын көлік құралдарының ерекше сипаттамаларынан шығып белгіленуі тиіс; осымен бірге Кеме қатынасы тіркелімнің қарауына ұсынылатын жобаның құжаттамасында көлік құралының осіне статикалық жүктеме, оске дөңгелектер саны, көрші дөңгелектер арасындағы аралық ені, дөңгелектер мен шина типтері таңбаларының мөлшерлері көрсетіледі.

      Дөңгелектер таңбасының нақты сипаттамалары жоқ болса, осы Қағиданың 616-тармағын басшылыққа алу керек.

      613. l

және lb жүктемесі табанының есептеу мөлшерлері мынадай шарттарға сәйкес дөңгелектердің ең артық санынан топтың таңбаларын габариттік деп таңдайды:

      топтың барлық дөңгелектері таңбалары төсінішінің талап етілген қалыңдығын есептеу кезінде толығымен пластина шегінде тізімге кіргізілуі тиіс (яғни l

а және lb

b — осы Қағиданың 89-тармағы);

      топтың барлық дөңгелектері таңбалары негізгі жиынтығының арқалықтары көлденең қимасының ауданы және кедергі сәтін есептеу кезінде қаралатын пластина арқалығымен екі іргелес шегінде тізімге кіргізілуі тиіс (яғни l

а және lb

l — осы Қағиданың 88-қосымшасы).

      Топқа дөңгелектерді біріктіру топтың габариттік мөлшерлері көрсетілген шектеулерге сәйкеседі деген шартпен таңбалар арасындағы кез келген ара қашықтықта мүмкін болады.

      Жүктеменің есептеу таңбасының жағдайы мүмкін болса (негізгі жиынтықтың арқалықтарына көлденең немесе бойлық), онда есептеу lb > l

жағдайы қабылданады (яғни негізгі жиынтықтың арқалықтарынан бойлай тараппен ұзын таңбаның орналасуы).

      614. Көлік құралдарының портқа тиеу және түсіру процесінде қозғалысы кезіндегі жүктемесі және теңізде кеменің шайқалуы кезінде тасымалданатын көлік құралдарының жүктемесі қаралады.

      615. Q, кН есептеу жүктемесі мынадай формула бойынша анықталады

      Q = kдQ0

, (192)

      мұнда kд =

1

2 — көлік құралдарының тиеу және түсіру процесінде қозғалысы кезінде динамика коэффициенті;

1 — коэффициент, тең: 1,10 және 1,05 — оске 50 кН, 50 кН кем емес және сәйкесінше артық жүктемесі бар көлік құралдары (аша тиеушілерінен басқа) үшін; 1,0 — аша тиеушілері үшін;

2 — коэффициент, тең: 1,03 және 1,15 — пневматикалық және сәйкесінше құюлы резеңке шиналары үшін; 1,25 — болат құрсаулы дөңгелектер үшін;

      kд = 1 +

z/g — кеменің шайқалуы кезіндегі динамика коэффициенті;

z — кеменің қаралатын қимасында осы Қағиданың 204-тармағына сәйкес үдеу.

      Көлік құралының остері арасындағы жүктеме біркелкі емес бөлінді, есептеу ретінде оске ең үлкен жүктеме қабылданады (жүктеме алдыңғы оське арналған аша тасымалдаушылары үшін).

      616. Көлік құралдары дөңгелектері мерзімдері туралы ерекше деректер болмаған жағдайда дөңгелектің айналу осіне перпендикуляр таңба мөлшері и,м мынадай формулалар бойынша анықталады:

      тұтас шиналар дөңгелектері үшін

      и = 0,01Q0/n0 кезінде Q0/n0 < 15 кН; (193)

      и = 0,15 + 0,001 (Q0/n0 – 15) кезінде Q0/n0 > 15 кН;

      пневматикалық шиналар дөңгелектері үшін

      и = 0,15 + 0,0025 Q0/n0 кезінде Q0/n0 < 100 кН; (194)

      и = 0,4 + 0,002(Q0/n0 – 100) кезінде Q0/n0 > 100 кН.

      Айналу осіне параллель дөңгелек таңбасының мөлшері х, м мынадай формула бойынша анықталады

      х =

, (195)

      мұнда pk - осы Қағиданың 90-қосымшасы бойынша қабылданатын статикалық үлес қысымы, кПа.

      617. Дөңгелектер таңбаларының мөлшерлері осы Қағиданың 616-тармағына сәйкес қабылданады, Q есептеу жүктемесі 15 % үлкейтілуі тиіс.

      618. Темір жол рельстері үшін Q есептеу жүктемесі, мынадай формула бойынша анықталады

      Q = 0,5k

Q0п1, (196)

      мұнда kд = 1,1 — тиеу және түсіру процесінде көлік құралының қозғалысы кезінде;

      kд = 1 +

z/g — кеменің шайқалуы кезінде;

z — кеменің қаралатын қимасында үдеу осы Қағиданың 172-тармағына сәйкес;

      n1 — темір жол рельстерін қолдайтын арқалықтың есептеу аралығының шегінде орналасқан темір жол көлігі дөңгелектерінің саны.

      619. Борттың рама арқалықтары және стационер палубалары үшін есептеу жүктемелері жүктің палубаларында тасымалданатынның барлық түрлері көбірек жағымсыз орналасуына (даналық жүкті, контейнерлерді, дөңгелекті көлік құралдарын қосқанда) сәйкесуі және кеменің шайқалуына негізделген статикалық және инерциялық күштерді ескеруі тиіс. Үдеу мәндері осы Қағиданың 172-тармағына сәйкес анықталады.

      620. Алынатын палубалардың рама арқалықтары үшін Q жүктемесі, кН мынадай формула бойынша анықталады

      Q = kд(pc + pd)a2l, (197)

      мұнда kд — осы Қағиданың 615-тармағына сәйкес

      рс — тасымалданатын жүктен палубаға статикалық жүктеме, кПа;

      pd — палубаның өзіндік массасынан статикалық жүктеме, кПа;


2 — рама арқалықтарының арасындағы ортаңғы ара қашықтық, м.

      (pc + рd) шамасы 2,5 кПа-дан кем қабылданбайды.

3-параграф. Палубалар мен борттар байланыстарының мөлшері

      621. Төсеніштің s, мм, қалыңдығы мынадан кем болмайды

      s =

(198)

      мұнда Q — осы Қағиданың 29-тарауы 2-параграфына сәйкес;

      k0 — кеменің корпусы жалпы бүгілісінің ескеретін әсерінің коэффициенті:

      k0 =

— теңізде жүктемелердің әрекет етуі кезінде үстіңгі (есептеу) палубасы ортаңғы бөлігі үшін;

      k0 = 1 — қалған жағдайларда;

      k1 = 0,83/

;

      k2 = 0,84/

– 0,185;

      k3 = 0,18/lb + 0,38;


— осы Қағиданың 11-тарауы 7-параграфына сәйкес палуба үшін корпус кедергісінің нақты сәті.

      622. W негізгі жиынтық арқалықтарының кедергі сәті осы Қағиданың 246-тармағына сәйкес анықталғаннан кем болмайды. Осымен бірге:

      Q — осы Қағиданың 29-тарауы 2-параграфына сәйкес;

      т =

;

      k

= 1 – 0,204(l

/

)2 + 0,045(l

/

)3;

      kу = 0,8/k0 — портқа тиеу/түсіру кезінде;

      kу = 0,7/k0 — теңізде жүктемелердің әрекет етуі кезінде;

      k0 — осы Қағиданың 621-тармағында белгіленген коэффициент.

      623.

c негізгі жиынтықтың арқалықтары қабырғаларының көлденең қимасы алаңы осы Қағиданың 248-тармағына сәйкес анықталғаннан кем болмайды. Осымен бірге:

      Nmax = Qk

(1 – 0,47lb/l) и (199)

      k

k

,

      мұнда Q — осы Қағиданың 30-тарауы 2-параграфына сәйкес;

      k

, k

— осы Қағиданың 622-тармағында белгіленген коэффициент.

      624. Алынатын палубалардың негізгі жиынтығы арқалықтарының қабырғалары көлденең қимасының ауданы және кедергі сәті, төсенішінің қалыңдығы осы Қағиданың 621, 622 және 623-тармақтарына сәйкес анықталады, осымен бірге негізгі жиынтықтың арқалықтары рама арқалықтарына бос сүйенген болып табылса, т коэффициенті мынадай формула бойынша анықталады

      т =

, (200)

      мұнда k

— осы Қағиданың 622-тармағында белгіленген коэффициент.

      Әйтпегенде, т коэффициенті осы Қағиданың 622-тармағына сәйкес стационарлық жүк палубалары жиынтығының арқалықтары үшін сияқты анықталады.

      625. Темір жол рельстерін қолдайтын W, см3 бойлық арқалықтардың кедергі сәті осы Қағиданың 246-тармағына сәйкес анықталғаннан кем болмайды. Осымен бірге:

      Q — осы Қағиданың 618-тармағына сәйкес;

      m — мынадай формула бойынша белгіленетін

      т =

, (201)

      мұнда k5 = 0 — кезінде n1 = 1

      k5 = 0,5п1 — кезінде n1 > 2;

      n1 —осы Қағиданың 618-тармағы;

      е2 - арқалықтың есептеу аралығының шектерінде орналасқан дөңгелектер ортаңғылықтарының арасындағы орташа ара қашықтық, м;

      k

= 0,7/k

;

      k0 — осы Қағиданың 621-тармағында белгіленген коэффициент.

      626. Борттардың рама арқалықтары және стационарлық жүктер палубаларының мөлшерлері Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған әдістеме бойынша тіке есептеулермен белгіленеді.

      627. W, см3 алынатын палубалары рама арқалықтарының кедергі сәті осы Қағиданың 246-тармағына сәйкес анықталғаннан кем болмайды. Осымен бірге:

      Q — осы Қағиданың 630-тармағына сәйкес;

      m = 12 — қатты бітелген рама арқалықтары үшін;

      m = 8 — бос сүйелген рама арқалықтары үшін;

      k

= 0,7.

4-параграф. Арнайы талаптар

      628. Салдық өткелдерді жүзеге асыратын еркін жүрісті кемелердің төменгі жүк палубасының деңгейінде кеменің шеттері мен бортты швартовканың кезіндегі зақымданулардан қорғайтын сүйеу білеу орнатылады.

      629. Темір жол салдарының жүк палубаларында әрбір рельстің астына бойлық арқалықтар орнатылады.

      630. Темір жол вагондарын тасымалдайтын кемелерде рельстермен төсеніштерде батқан жүк палубаларының конструкциясы қарастырылса, рама бимсі қабырғасының алаңы және нақты кедергі сәті рельс үшін тереңде орнатылған қималар үшін белгіленеді. Осымен бірге рама бимсінің конструктивтік үзіліссіз қосылған белбеуі қамтамасыз етіледі. Кез келген жағдайда рама бимсаларымен рельстердің төсеніштерінде батырылған қиылысу торабының конструкциясы Кеме қатынасы тіркеліммен келісіледі.

      631. Темір жол вагондарын тасымалдау үшін палубалардың рельстері ұзындығы бойына дәнекерлемемен палуба төсенішімен біріктірілген болса, рельстердің торцтарын толық дәнекерленіп ерітіліп жабыстырылады.

31-тарау. Тиелетін жүктерге арналған кемелер және мұнай тиелетін кемелер

      Ескерту. 31-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер

      632. Осы тараудың талабы ұзындығы 90 м аз шикі мұнай (мұнай өнімдерін) құйма және тиелетін жүктерді тасымалдауға арналған құрама кемелер мен тиелетін кемелерге таратылады.

      633. Жүк трюмдерін шектейтін конструкциялардың байланыстары мөлшерлерін белгілеу осы Қағиданың 4-бөіліімнің 1 және 2- кіші бөлімдерінің сәйкесетін талаптарының негізінде қаралатын трюмнің мақсаты есебімен сұйық (балластпен) немесе тиелетін жүкпен трюмді толтыру болжамында жүргізіледі. Нақтылық үшін байланыстың сәйкесетін беріктік сипаттамасының көбірек мәні қабылданады.

      634. Осы тарауда айтылмаған конструкцияларға талаптар осы Қағиданың 4-бөлімінің 1 және 2-кіші бөлімдерінде келтірілген.

      Корпусқа және оның конструкцияларына барлық жағдайларда талаптар осы Қағиданың 4-бөлімінің 1 және 2-бөлімдерінде келтірілгеннен төмен болмайды.

      635. Негізгі конструктивтік тип ретінде машина бөлімшелерінің артқы жақтық орналасуымен, трюмдарда көлденең қосарланған түпке жақын немесе көлденеңмен (диаметр жазықтығына екінші түп төсенішінің еңісі 3о артық емес), бортты палуба және қаптал цистерналармен жалаң немесе қосарланған бортты, трюмааралық жазық қалқандармен, гофрирленген және коффердам типінің негізінен тиелетін жүктерді тасымалдау үшін арналған бір палубалы кеме қабылданады.

      636. Құрама кемелерде трюмалардың ұзындығы 0,1L аспайды. Бұл кемелерде үлкен ұзындықтағы трюмдарға жол берілуі әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      637. Ауызекі сипаттама және белгі "(ESP)" кемелерге мынадай жағдайларда беріледі:

      1) "Bulk carrier" ауызекі сипаттамасы және "(ESP)" белгісі қосарланған түпті, қаптал және палуба ішіндегі цистерналармен, жалаң және қосарланған бортты тиелетін құрғақ жүктерді тасымалдау үшін арналған теңіз өзі жүретін бір палубалы кемелерге беріледі. Типтік мидел қимасын осы Қағиданың 91-қосымшасында келтірілген.

      Жалаң бортты тиелетін кемелер - біреуі сыртқы болып табылатын борттары бойынша сыртқы қаптамамен немесе екі су өткізбейтін қаптамалармен ғана шектелген бір немесе бірнеше жүк трюмдері бар тиелетін кемелер және араларындағы ара қашықтық:

      760 мм-ден аз - килі бітелген немесе кеме ұқсас жағдайда тұрған тиелетін кемелерде;

      1000 мм-ден аз - килі бітелген немесе кеме ұқсас жағдайда тұрған тиелетін кемелерде;

      2) "Ore/Bulk/Oil carrier" ауызекі сипаттамасы және "(ESP)" белгісі "Bulk carrier" ауызекі сипаттамасы және "(ESP)" белгісі қосарланған бортты және қосарланған түпті, үстіңгі палубадан төмен қаптал және палуба ішіндегі цистерналармен, құйма мұнай жүктерін немесе тиелетін құрғақ жүктерді, кендерді қосқанда тасымалдау үшін арналған теңіз өзі жүретін бір палубалы кемелерге берілуі тиіс. Типтік мидель қимасы осы Қағиданың 91-қосымшасы б) суретінде келтірілген.

2-параграф. Конструкция

      638. Борт жартылай полуба цистерналарының ауданында палуба, борттар учаскесі және жартылай полубалық цистерналардың еңіс қабырғаларында жиынтық бойлық жүйесі болады. Көршілес жүк люктерінің көлденең комингстері арасында палуба төсенішінің учаскесі әрбір шпангоутта кесінді көлденең қабырғалармен бекітіледі.

      Қосарланған түп жиынтықтың бойлық жүйесі бойынша орындалуы тиіс. Қосарланған түптің стрингер конструкциясына түп және екінші түп стрингерлері бойынша барлық бойлық аралықтарын ауыстырумен қолдануға рұқсат етіледі (осы Қағиданың 349-тармағы 2) тармақшасы).

      Палуба асты және қаптал борт цистерналарының арасындағы жалаң борт үшін жиынтықтың көлденең жүйесін қолдану көзделеді.

      Қосарланған борт және қаптал борт цистерналары үшін жиынтықтың бойлық та, көлденең жүйесін де қолдануға болады.

      Көлденең су өткізбейтін қалқандар тік тіреулермен жазық, гофралардың немесе коффердам типінің тік орналасуымен гофрирленген бола алады.

      639. Люктің бойлық комингсі бойынша қаттылықтың гоирзонталь қабырғасы орнатылуы тиіс. Әрбір екінгі шпангоутта комингс комингс пен палуба белбеуінің арасында орналасқан тік Палуба астындағы цистернада бракеттермен бекітіледі.

      640. Палуба астындағы цистерналардың қабырғалары еңісінің горизонтқа бұрышы 30о-дан кем болмайды.

      Трюмалық көлденең қалқандардың жазықтықтарында бортты палуба астындағы цистерналардың ішінде қаптамасында сұйықтықтың ағыны мен цистерналардың ішіне қол жеткізу үшін минималды мүмкін мөлшерлердің тесігіне ғана жол берілетін қалқандар орнатылады. көлденең қалқандардың қаптамасы тіреулермен бекітілуі тиіс. Тік тіреулердің шеті кницалармен бекітіледі.

      Палуба астындағы цистернада рама бимсаларының жазықтығында көлденең рама байланыстары орнатылады.

      Жүк люгінің бойлық комингсін бекітетін әрбір бракеттің жазықтығында, цистернаның ішінде бойлық комингстің жазықтығында тұрған цистернаның тік қабырғаларының табақтарын бекітетін бракеттер қойылады. Бұл бракеттер палубаның бойлық арқалықтарының диаметр жазықтығына жақын және цистернаның еңіс қабырғасына дейін жеткізіледі.

      Оның үстіне, цистернаның төменгі бұрышында әрбір шпацияда цистернаның еңіс қалқанына трюм шпангоутын бекітетін книце жазықтығында орналасқан кницалар қойылады. Бұл кницалар борттың бойлық арқалықтары цистернасының төменгі бұрышына дейін жақын және цистернаның еңіс қабырғасына дейін жеткізілуі және оларға ерітіліп жабыстырылуы, сондай-ақ шпангоуттер кницаларін жабады.

      641. Жүк трюмаларындағы борт қаптал цистерналары қабырғалары еңісінің горизонтқа бұрышы 45о-тен кем емес болуы тиіс. Екінші түптің деңгейінде кеменің ені бойынша цистерналардың созылғаны бір бортқа 0,125В кем емес болуы тиіс.

      Көлденең қалқандардың жазықтығында және әрбір екінші тұтас флорда көлденең диафрагмалар орнатылуы тиіс. Диафрагмаларда цистернаның ішіне қол жеткізу үшін кесіктер (лаздар) мен сұйықтықтардың ағыны үшін саңылауларға рұқсат етіледі. Сызықтан бастап цистернаның қаптамасына қарай қалыпты бойынша бағытта диафрагманың қимасындағы кесіктердің осы қалыптыға перпендикуляр кесіктің (лаздың) ортаңғысы арқылы қаптамаға дейін жүргізілген сома биіктігі барлық жерінде де осы қиманың 0,5 биіктігінен аспауы тиіс. Кесіктердің (лаздардың) жиектері қаттылықтың қабырғалары немесе белбеулерімен бекітілуі тиіс. Диафрагманың қаптамасы осы Қағиданың 278-тармағына сәйкес флорлардың қаттылық қабырғаларына қойылатын талаптарға сәйкесетін қаттылық қабырғаларымен бекітілуі тиіс.

      Жиынтықтың бойлық жүйесі бойынша орындалған цистерналардың ішінде әрбір шпангоуттың жазықтығында еңіс қабырғалардың бойлық арқалықтарына және бортқа дейін жеткізілген және оларға ерітіліп жабыстырылған бракеттер орнатылуы тиіс. Көрсетілген бракеттер шпангоуттер кницаларін жабуы тиіс.

      Жиынтықтың көлденең жүйесімен қаптал цистернаның қабырғасы болып табылатын шеткі түп стрингерінде әрбір шпангоуттың жазықтығында түптің жақын бойлық арқалықтарына және екінші түпке жеткізілген және оларға ерітіліп жабыстырылған бракеттер орнатылуы тиіс.

      642. Жүк зоналарының шегінде жалаң боттың конструкциясы мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) таран қалқандарына жалғасатын трюмдардың шпангоуттары сыртқы қаптаманың артық деформацияларының алдын алу үшін күшейтілуі тиіс. Балама ретінде бірінші трюмнің борт қаптамасын форпиктің рама стрингерлерінің жалғасы болып табылатын рама стрингерлерімен бекітуге болады;

      2) шпангоуттардың шеттерін бекіту кницалармен жүзеге асырылуы тиіс. Сыртқы қаптамада өлшенген биіктігі бойынша төменгі және үстіңгі кницалардың созылуы шпангоут аралығының ұзындығынан 0,125-тен кем емес болуы тиіс. Шпангоутты қаптал және палуба астындағы цистернаға қадау деңгейінде төменгі және үстіңгі кницалардың ені шпангоут қабырғасы биіктігінің жартысы кем емес болуы тиіс;

      3) шпангоуттар симметриялы профилден дайындалуы тиіс. Шпангоуттың қабырғасы кницаның қабырғасына өтуі тиіс, ал шпангоуттардың бос белбеулері кницаның бос жиектері бойынша толық қимамен жалғасуы тиіс. Осымен бірге, палуба астындағы және қаптал цистерналарға жалғасатын кницалардың бұрыштары доғалдануы, ал олар аяқталатын жердегі бос белбеулер "мұртынан" кесілуі тиіс. Шпангоут қабырғасының книце қабырғасына өтуі мынадай формула бойынша кем емес r, мм радиусымен дөңгелету бойынша жүзеге асырылуы тиіс

      r = 0,4

/sкн, (202)

      мұнда bкн - бос белбеудің ені, мм,

      sкн - кницаның қалыңдығы, мм;

      4) қалыпты беріктіктегі болаттан дайындалған шпангоуттарды симметриялы емес профилден орындауға болады. Бұл жағдайда кницалардың бос белбеулері "мұртынан" кесілуі, ал кницалардың бұрыштары доғалдануы тиіс;

      5) шпангоутты палуба астындағы цистернамен біріктірген кезде шпангоут немесе оның кницесі еңіс қабырғаның көлденең учаскесін жапса, сынған орынның кницемен жабылуы қамтамасыз етілуі тиіс, шпангоут (кница) белбеуінің жазықтығы мен цистернаның еңіс қабырғасының арасындағы бұрыш 30о-дан кем емес болуы тиіс;

      6) шпангоут қабырғасы биіктігінің қабырға қалыңдығына қатынасы мынадай шамалардан аспауы тиіс:

      60

— симметриялы профилдер үшін;

      50

— симметриялы емес профилдер үшін;

      7) шпангоуттың бос белбеу енінің (қабырғадан бастап бір тарап бойынша) бос белбеудің қалыңдығына қатынасы 10

аспауы тиіс;

      8) бірінші алдыңғы трюмінің шпангоуттары симметриялы емес профилден орындалған жағдайда, шпангоуттардың әрбір жұбы шпангоуттардың толуын болдырмайтын бракеттермен өзара жалғануы тиіс. Бракеттер шпангоуттардың белбеулеріне және қабырғаларға, сыртқы қаптамаға ерітіліп жабыстырылуы тиіс;

      9) шпангоуттар және оларды бекітетін бракеттер палуба астындағы және қапталты цистерналардың қаптамасына және сыртқы қаптамасына екі тарапты үзілліссіз жікпен ерітіліп жабыстырылуы тиіс. Шпангоуттар мен кницалардың бос белбеулері қабырғаларға екі тарапты үзілліссіз жікпен ерітіліп жабыстырылуы тиіс. Осымен бірге б дәнекерленгенжіктің беріктік коэффициенті (осы Қағиданың 290-тармағы) мынаған тең қабылданады:

      0,44 — шпангоуттың үстіңгі және төменгі шеттерінен бастап шпангоут аралығының ұзындығы 0,25 созылған учаскелерде сыртқы қаптамаға шпангоуттар қабырғаларын дәнекерлеу үшін, сондай-ақ палуба астындағы және қапталты цистерналардың қаптамасына кницалардың қабырғаларын дәнекерлеу үшін;

      0,4 — көрсетілген жоғары шеткі учаскелердің шегінен тыс сыртқы қаптамаға шпангоуттар қабырғаларын дәнекерлеу үшін.

      Корпус формасы тиімді бұрыш жіктерін орындауға мүмкіндік бермейтін орындарда беріктігі бірдей қосылуларды қамтамасыз ету мақсатында шпангоуттар қабырғаларының жиектерінің және бракеттердің арнайы дайындығы талап етілуі мүмкін.

      643. Жазық қалқандар тіреулерінің шеттері екінші түптің төсенішіне және кницалардың палуба конструкцияларына бекітілуі тиіс.

      644. Коффердам қалқандары мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) коффердам қалқандарының конструкцияларында осы Қағиданың 6-тармағына сәйкес екі өткізбейтін қаптама, диафрагмма және (немесе) платформалардың болуы міндетті. Қаптамаларды бекіту үшін көлденең арқалықтары немесе тіреулерді орнатуға рұқсат етіледі;

      2) екі қаптаманы да бекітетін көлденең арқалықтар немесе тіреулер, бірдей болулары, тұйық рамаларды құруы және платформа немесе сәйкесінше кесілместен, диафрагма арқылы өтуі тиіс. Екі қаптаманың да тіреулері бір жазықтықта, параллель диаметрлі жазықтықта орналасуы тиіс; екі қаптаманың көлденең арқалықтары бір жазықтықта, параллель негізгі жазықтықта орналасуы тиіс.

      Екі қаптаманың көлденең арқалықтары немесе тіреулері арасында олардың аралығының ортаңғысында орналатын кергіш қондырғыларына рұқсат етіледі;

      3) диафрагмалар немесе платформалар осы Қағиданың 278-тармағына сәйкес қаттылық қабырғаларымен бекітілуі тиіс. Осымен бірге диафрагмамен немесе платформамен бекітілетін панелдің аз жағы, мм, 100s

, аспауы тиіс, мұнда s - диафрагманың немесе платформаның қалыңдығы, мм;

      4) диафрагма немесе платформа коффердам қалқанының барлық бөліктеріне қол жеткізу үшін кесіктердің (лаздардың) қажетті саны болуы тиіс. Диафрагманың немесе платформаның бір қимасында кесіктердің сомалық ені коффердам қалқанының 0,6 қалыңдығынан аспауы тиіс.

      Сұйықтық пен газдың ағыны үшін шпигаттардан басқа, кесіктерге жол берілмейді:

      платформаларда — платформаның тіреулері болып табылатын бойлық қалқандар немесе борттан бастап коффердам қалқаны қалыңдығының ұзындығы 1,5-тен кем емес учаскелерде;

      диафрагмаларда – егер осындай бар болса, қалқанның төменгі трапецеидалды тірегінің жоғары нүктесінен немесе екінші түбінің төсенішінен және егер осындай бар болса, диафрагманың тіреулері болып табылатын қалқанның үстіңгі тірегінің – тік бұрышты немесе трапецеидалды қимасының көлденең палуба астындағы арқалығының төменгі нүктесінен немесе үстіңгі палубасының төсенішінен бастап осындай ұзындықтағы учаскелерде.

      Тіреулерінің 1/4 бойы шегіндегі учаскелерде орналасқан диафрагмалар мен платформалардағы кесіктердің жиектері қаттылықтың қабырғалары немесе белбеулермен бекітілуі тиіс. Іргелес кесіктер жиектерінің арасындағы ара қашықтығы осы кесіктердің ұзындығынан кем емес.

      645. Тік гофралы көлденең қалқандар бортта ені 0,08В кем емес жазық учаскелері болуы тиіс. қалқандардың үстіңгі шеттері осы Қағиданың 648-тармақтың талаптарына жауап беретін тік бұрышты немесе трапецеидалды қиманың көлденең арқалықтарымен палубаға бекітілуі, төменгі шеттері не болмаса, екінші түптің төсенішіне тікелей не болмаса, осы Қағиданың 647-тармағының талаптарына жауап беретін екінші түбіне орнатылатын трапецеидалды қиманың тіреулеріне бекітілуі тиіс. Трюмдардың қалқандарында трапецеидалды тіреулердің бар болуы ауыр тиелетін жүк үшін міндетті.

      Гофралардың төменгі негізінде қаптаманың екі жағынан гофраның шұқырларын тігіп тастайтын тік және еңіс табақтар қарастырылуы тиіс. Тігіп тастайтын табақтардың мұнай тиелетін кемелеріндегі биіктігі гофраның бойынан 0,1-ден кем емес, ал қалыңдығы – гофраның төменгі белбеуінен қалыңдығынан кем емес болуы тиіс.

      646. Тік гофралардың төменгі шеттерін гофралардың тіке қырларының жазықтығында (кеменің көлденеңіне бейімделген) екінші түптің төсенішіне тікелей бекіту кезінде гофрирленген қалқанның төменгі белбеуінің қалыңдығынан кем емес қалыңдықтағы флор орнатылады.

      Бұл жағдайда тік бұрышты гофралардың бүйірлік қырлар (кеменің көлденеңіне бейімделген) екінші түптің немесе стрингерлердің бойлық арқалықтарымен бір жазықтықта тұруы тиіс. Трапецеидалды гофралардың бүйірлік қырлары олардың екінші түптің бойлық байланыстарымен қиылысуында қатты нүктелердің пайда болуын болдырмайтындай орналасады.

      647. Көлденең қалқанның төменгі трапецеидалды тіреуінің конструкциясы мынадай талаптарға жауап беруі қажет:

      1) тіреу кеменің көлденең қалқанының астына екінші түпке қондырылады. Оның ені қалқанның гофраларының биіктігінен кем емес болуы тиіс үстіңгі көлденең табағы және тұтас флорға сүйенетін екі еңіс табағы бар болуы тиіс. Тіреудің биіктігі 0,15D аспауы тиіс. Үлкен биіктіктегі тіреулерді орнату Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады;

      2) трапецеидалды тіреулердің еңіс табақтары тіреулері қызметін атқаратын х флорға екінші түптің бойлық арқалықтары оларға кницалармен бекітілуі және кесілуі тиіс. Қосарланған түптің бойлық арқалықтары жазықтығында флорлардың арасында қаттылық қабырғаларымен бекітілген флорлар қалыңдығынан кем емес қалыңдығы бар бракеттерді орналастыру қажет;

      3) тік киль мен түп стрингерлерінің жазықтығында тіреудің ішіне диафрагмалар орнатылуы тиіс. диафрагмаларда сұйықтықтың ағыны үшін саңылауға және тіреудің ішіне қол жеткізу үшін кесік-лаздарға рұқсат етіледі. Кесіктердің, олардың бекітулерінің, сондай-ақ диафрагмалар бекітулерінің мөлшерлері осы Қағиданың 640-тармағына сәйкес қаптал диафрагмалардың ұқсас талаптарын қанағаттандыруы тиіс;

      4) екінші түптің бойлық арқалықтарының жазықтығында тіреудің ішіне тіреудің көлденең және еңіс табақтары жабық раманы құрайтын қаттылық қабырғаларымен бекітілуі тиіс.

      648. Гофрленген қалқанның тік бұрышты немесе трапецеидалды қимасы үстіңгі көлденең арқалығының конструкциясы мынадай талаптарға жауап беруі қажет:

      1) арқалықтар кеменің көлденең қалқанының үстінде палуба астында орнатылады. Оның ені қалқан гофраларының биіктігінен ең аз дегенде және екі тік немесе еңіс табағы бар болуы тиіс. Арқалықтың биіктігі борт палуба астындағы цистерналармен ара қашықтығы шамамен 0,1 аралықты құрауы тиіс. Арқалықтардың биіктігі осы арқалықтың ішіне қол жеткізуді қамтамасыз етуі тиіс;

      2) арқалықтың ішінде көлденең және тік (еңіс) табақтар қаттылық қабырғаларымен бекітілуі тиіс.

      Қаттылық қабырғаларын палубаның бойлық арқалықтарында олармен жабық рамаларды құрып орнатуға болады.

      Қаттылықтың көлденең қабырғаларын орнатуға рұқсат етіледі. Бұл жағдайда арқалықтың ішінде қаттылықтың осы қабырғалары үшін аралық тіреулер ретінде қызмет ететін рамалар, сондай-ақ гофралардың үстіңгі шеттерін тиімді бекітуді қамтамасыз ететін бракеттер қарастырылуы тиіс;

      3) арқалықтың еңіс табағы мен тік жазықтықтың арасындағы бұрыш 30о асса, арқалықтың ішіне трапецеидалды гофралардың тіке қырларының жазықтығында гофралардың үстіңгі шеттерін тиімді бекітуді қамтамасыз ететін бракеттер орнатылады.

3-параграф. Есептік жүктемелер

      649. Екінші түптің байланыстары, борттар мен көлденең қалқандарға арналған есептеу жүктемелері болжалған тиелетін жүктердің, сұйық жүктің (балластың) ең ауырын немесе қарастырылғанға байланысты жүктің болмауын есепке алып, осы Қағиданың 16-тарауы 3 және 18-тарауы 2, 19-тарауы 2, және 21-тарауы 3-параграфтарына сәйкес сәйкесінше анықталады.

      650. Қаптал цистерналардың табақтарының жиынтығына және қаптамасына және көлденең қалқандардың төменгі трапецеидалды тіреулері табандарына есептеу қысымы қарастырылған тиелетін жүктерден ең ауыры үшін 178-тармаққа сәйкес, қайсысы қарастырылғанына байланысты сұйық жүк үшін 206-тармаққа сәйкес анықталады. Кез келген жағдайда есептеу қысымы осы Қағиданың (21) формуласы бойынша, ал трапецеидалды тіреулер үшін сондай-ақ осы Қағиданың 442-тармағына сәйкес анықталатыннан аз болуы мүмкін емес.

      651. Палубас астындағы цистерналардың бойлық қалқандарының жиынтығына және қаптамасына және көлденең қалқандардың тік бұрышты немесе трапецеидалды қимасы үстіңгі көлденең арқалықтарының табақтарына есептеу қысымы сұйық жүкпен (балластпен) толтырылатын трюмдар үшін осы Қағиданың 175-тармағына сәйкес анықталады. Кез келген жағдайда есептеу қысымы осы Қағиданың (21) формуласы бойынша, ал үстіңгі көлденең арқалықтар үшін сондай-ақ осы Қағиданың 442-тармағына сәйкес анықталатыннан аз болуы мүмкін емес.

      652. Қаптал және (немесе) палуба астындағы цистерналар, көлденең қалқандардың үстіңгі арқалықтары және (немесе) төменгі тіреулері, коффердам қалқандарының және (немесе) қосарланған борттың ішіндегі кеңістік цистерна ретінде пайдаланылады, есептеу қысымын белгілеу кезінде осы Қағиданың 175-тармағына сәйкес іш жағындағы қысым ескерілу қажет.

4-параграф. Конструктивтік элементтердің мөлшері

      653. Қосарланған түптің конструктивтікк элементтер мөлшерлері мынадай талаптарға жауап береді:

      1) тік килдің, стрингерлердің және флорлардың мөлшерлері осы Қағиданың 31-тарауы 3-параграфында көрсетілген есептеу қысымы кезінде түп жабындыларының беріктігін есептеу негізінде және жол берілетін кернеулердің мынадай коэффициенттерінде белгіленетін болады:

      тік киль мен стрингерлер үшін:

      k

= 0,3kВ

0,6 — сыртқы қаптамада кернеулерді белгілеу кезінде кеменің ортаңғы бөлігінде

      k

= 0,35kВ

0,6 — екінші түптің төсенішінде кернеулерді белгілеу кезінде кеменің ортаңғы бөлігінде;

      k

= 0,6 — алдыңғы немесе артқы жақтық перпендикулярдан бастап 0,1L учаскесінің шегінде шеттерінде.

      Ортаңғы бөлік пен шеттердің көрсетілген учаскелерінің арасындағы аралық аудандар үшін k

сызықтық интерполяциямен анықталады;

      флор үшін:

      k

= 0,6;

      k

= 0,6 қатысты кернеулер бойынша беріктікті тексеру кезінде.

      k

осы Қағиданың (86) формуласы бойынша анықталады.

      Пайдалану шарттары бойынша бос және тиелген трюмдардың алмасуы қарастырылса, бұл жабындының тіреу контурында түп стрингерлерін және тік килді бітеу икемділік коэффициенттерін белгілеу кезінде түп жабынының беріктігін есептеуде ескерілуі тиіс. Флорлар шеттерін бітеудің шеткі икемділігін қаптал цистерналарды дөңгелектеуде қаттылық есебінен есепке алуға рұқсат етіледі. Жабу тіркескен байланыстардың жүйесі (стержен идеализациясы) ретінде қарастырылуы тиіс.

      2) түптің негізгі жиынтығы арқалықтарының кедергі сәті мынадай рұқсат берілген кернеулер коэффициенті кезінде 362-тармаққа сәйкес белгіленуі тиіс:

      бойлық арқалықтар үшін:

      k

= 0,4kВ

0,65 - кеменің ортаңғы бөлігінде;

      k

= 0,65 — алдыңғы немесе артқы жақтық перпендикулярдан бастап 0,1L учаскесінің шегінде шеттерінде.

      Ортаңғы бөлік пен шеттердің көрсетілген учаскелерінің арасындағы аралық аудандар үшін k

сызықтық интерполяциямен анықталады;

      көлденең арқалықтар үшін:

      k

= 0,65.

      k

осы Қағиданың (86) формуласы бойынша анықталады;

      3) екінші түптің негізгі жиытнығы арқалықтарының кедергі сәті осы Қағиданың 31-тарауы 3-параграфына сәйкес есептеу қысымында осы Қағиданың 362-тармағына және жол берілетін кернеулердің мынадай коэффициенттеріне сәйкес белгіленуі тиіс:

      бойлық арқалықтар үшін:

      k

= 0,5kВ

0,75 — кеменің ортаңғы бөлігінде;

      k

= 0,75 — алдыңғы немесе артқы жақтық перпендикулярдан бастап 0,1L учаскесінің шегінде шеттерінде.

      Ортаңғы бөлік пен шеттердің көрсетілген учаскелерінің арасындағы аралық аудандар үшін k

сызықтық интерполяциямен анықталады;

      көлденең арқалықтар үшін:

      k

= 0,75.

      k

осы Қағиданың (86) формуласы бойынша анықталады.

      654. Қаптал цистерналардың конструктивтік элементтерінің мөлшерлері мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) еңіс қабырға қаптамасының қалыңдығы осы Қағиданың (57) формуласы бойынша анықталатыннан кем емес болуы тиіс. Осымен бірге:

      m = 15,8;

      р — осы Қағиданың 31-тарауы 3-параграфына сәйкес есептеу қысымы;

      k

құймалы кемелердің бойлық қалқандарының қаптамалары үшін осы Қағиданың 444-тармағына сәйкес қабылданады, бірақ екінші түптің төсеніші үшін осы Қағиданың 361-тармағы 1) тармақшасына сәйкес артық емес.

      Қаптаманың төменгі табағының қалыңдығы оған жалғасып жататын екінші түптің табағына қалыңдығынан кем болмауы тиіс. Қаптаманың қалған табақтарының қалыңдығы, мм, мынадай формула бойынша анықталатыннан кем емес болуы тиіс

      s = (7 + 0,035L)

, (203)

      бірақ төменгі табақ қалыңдығынан артық емес,

      мұнда

осы Қағиданың 8-қосымшасы бойынша қабылданады.

      Мұнай, мұнай өнімдерін немесе балласты тасымалдау үшін трюм және/немесе цистерна пайдаланылса, қалыңдығы осы Қағиданың 33-тармағы 3-параграфында талап етілгеннен кем емес болуы тиіс;

      2) еңіс қабырғаның негізгі жиынтығысының кедергі сәті осы Қағиданың 246 және 247-тармақтарында анықталғаннан кем емес болуы тиіс. Осымен бірге:

      р — осы Қағиданың 31-тарауы 3-параграфына сәйкес есептеу қысымы;

      m = 10 — көлденең арқалықтар үшін;

      m = 12 — бойлық арқалықтар үшін;

      k

құймалы кемелердің бойлық қалқандары негізгі жиынтығының арқалықтары үшін осы Қағиданың 450-тармағына сәйкес қабылданады, бірақ екінші түптің негізгі жиынтығы арқалықтары үшін осы Қағиданың 653-тармағы 3) параграфына сәйкес артық емес.

      Бойлық арқалықтар осы Қағиданың 253-тармағына сәйкес тұрақтылықтың қойылатын талаптарына жауап беруі тиіс;

      3) диафрагмалар қаптамасының қалыңдығы оларға жалғасып жатқан тұтас флорлардың қалыңдығынан кем емес болуы тиіс. Диафрагмаларды кесіктермен бекітетін қаттылық қабырғасы осы Қағиданың 277-тармағына сәйкес флорларды бекітетін қаттылық қабырғалары талаптарына жауап беруі тиіс.

      Су өткізбейтін диафрагмалардың бекітетін жиынтығы мөлшерлері мен қаптама қалыңдығы осы Қағиданың 444 және 445-тармақтарына сәйкес цистерналардың қалқандарына қойылатын талаптарға жауап беруі тиіс.

      655. Шпангоуттардың шеттерін бекіту цистерналардың еңіс қабырғаларына (өткелсіз көлденең учачкесінсіз) тікелей жүзеге асырылса, Woп, см3 тіреу қимасының кедергі сәті мынадай формула бойынша анықталатыннан кем емес болуы тиіс

      Won = W0/cos2

, (204)

      мұнда W0 — осы Қағиданың 392-тармағына сәйкес шпангоуттың тіреу қимасының талап етілген кедергі сәті, см3;


— цистерна қабырғасы еңісінің негізгі жазықтық бұрышы, градус.

      656. Шпангоуттардың мөлшерлері осы Қағиданың 408-тармағының талаптарына, сондай-ақ мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) шпангоут қабырғасының қалыңдығы sw min, мм, мынадай формуда бойынша анықталатыннан кем емес болуы тиіс

      sw min = k(7 + 0,03L), (205)

      мұнда k = 1,15 — бірінші алдыңғы трюм шпангоуттары үшін,

      k = 1,0 — қалған трюмдардың шпангоуттары үшін;

      2) шпангоуттың төменгі шетін шықшық цистернамен қосатын кницаның қалыңдығы шпангоут қабырғасының қалыңдығынан немесе қайсысының көптігіне байланысты, sw min + 2 кем емес болуы тиіс. Шпангоуттың үстіңгі шетін палуба астындағы цистернамен қосатын кницаның қалыңдығы шпангоуттың қабырғасы қалыңдығынан кем емес болуы тиіс;

      3) шпангоуттың тіреу қимасында кедергісінің нақты сәті бұл қимаға түсетін кницені және сыртқы қаптаманың қосылған белбеуін есепке алумен шпангоут бойында қарсыласудың талап еткен кедергі сәтінен кем емес болуы тиіс.

      657. Палуба астындағы цистерналардың конструктивтік элементтерінің мөлшерлері мынадай талаптарға жауап берулері тиіс:

      1) тік және еңіс қабырғалар қаптамасының қалыңдығы осы Қағиданың (57) формуласы бойынша анықталатыннан кем емес болуы тиіс. Осымен бірге:

      m = 15,8;

      р — осы тараудың 3-параграфына сәйкес есептеу қысымы;

      k

осы Қағиданың 444-тармағына сәйкес құймалы кемелердің бойлық қалқандары қаптамасы үшін қабылданады.

      Тік қабырға қаптамасының және оған жалғасатын еңіс қабырға табағының қалыңдығы мм, мынадай формула бойынша анықталатыннан кем емес болуы тиіс

      smin = 10 + 0,025L. (206)

      Еңіс қабырға қаптамасының қалған табақтары үшін қалыңдық осы Қағиданың (130) формуласы бойынша анықталатыннан ең аз дегенде болуы тиіс. Трюм және (немесе) цистерна мұнайды, мұнай өнімдерін немесе балласты тасымалдау үшін пайдаланылса, қалыңдық осы Қағиданың 33-тарауы 3-параграфында талап етілгеннен кем емес болуы тиіс;

      2) тік және еңіс қабырғалары бойлық арқалықтарының кедергі сәті осы Қағиданың 246 және 247-тармақтарында анықталғаннан кем емес болуы тиіс. Осымен бірге:

      р — осы тараудың 3-параграфына сәйкес есептеу қысымы, бірақ 25 кПа-дан кем емес;

      m = 12;

      k

осы Қағиданың 450-тармағына сәйкес құймалы кемелері бойлық қалқандарының көлденең арқалықтары үшін қабылданады.

      Тік және еңіс қабырғалардың бойлық арқалықтары осы Қағиданың 253-тармағына сәйкес тұрақтылық талаптарына жауап беруі тиіс;

      3) еңіс қабырғаның көлденең рама арқалығының кедергі сәті 246 және 247-тармақтарында анықталғаннан кем емес, ал оның қабырғасының қима ауданы – осы Қағиданың 248-тармағында анықталғаннан кем емес болуы тиіс. Осымен бірге:

      Nmax = 0,5pal;

      р - осы тараудың 3-параграфына сәйкес есептеу қысымы, бірақ 25 кПа-дан кем емес;

      m = 10;

      k

= k

= 0,75;

      4) цистерна ішіндегі рама бимсасы көлденең қимасы қабырғасының ауданы және кедергі сәті осы Қағиданың 412-тармағының талаптарына жауап беруі тиіс.

      Цистерна ішіндегі рама шпангоуты көлденең қимасы қабырғасының ауданы және кедергі сәті осы Қағиданың 384-тармағының талаптарына m = 10 кезінде жауап беруі тиіс.

      Цистернаның тік қабырғасы рама тіреуінің көлденең қимасы қабырғасының ауданы және кедергі сәті еңіс қабырғаның рама арқалығы және рама бимсасы үшін көрсетілген шамалардың ортаңғы мәні ретінде есептеледі;

      5) трюмдардың көлденең қалқандарының жазықтығында цистерналарда орнатылатын қалқандар қаптамасының қалыңдығы екінші түптің төсенішінен сол жерде тұрған осы қалқандардың табақтарының қалыңдығынан кем емес болуы тиіс. қалқандардың қаптамасына бекітілетін қаттылықтың қабырғалары осы Қағиданың 450-тармағына сәйкес цистерналардың қалқандары негізгі жиынтығына қойылатын талаптарға сәйкесуі тиіс;

      6) цистернаның тік қабырғасын бекітетін бракеттің және цистернаның төменгі бұрышына орнатылатын кницалардың қалыңдығы 10 мм-ден кем емес болуы тиіс.

      658. Кез келген жағдайда қаптама трюм қалқандары мен олардың гофраларының қалыңдығы 10 мм-ден кем емес болуы тиіс.

      Трюм қалқандарының тік гофралар аралығының ұзындығына тік бұрышты (трапецеидалды) қиманың үстіңгі көлденең арқалығының, төменгі трапецеидалды тіреуінің және қосарланған түптің биіктігі қосылмайды.

      659. Көлденең қалқанның төменгі трапецеидалды тіреуі конструктивтік элементтерінің мөлшерлері мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) көлденең және еңіс табақтардың қалыңдығы осы Қағиданың (57) формуласы бойынша анықталатыннан кем емес болуы тиіс. Осымен бірге:

      m = 15,8;

      р — осы тараудың 3-параграфына сәйкес есептеу қысымы;

      k

= 0,9.

      Еңіс табақтың үстіңгі белбеуі және көлденең табағының қалыңдығы тіреуге жалғасатын гофра қалыңдығынан кем емес болуы тиіс. Еңіс табақтың төменгі белбеуі қалыңдығы екінші түп төсенішінің қалыңдығынан кем емес болуы тиіс. Еңіс табақтың қалған белбеулерінің қалыңдығы осы Қағиданың (203) формуласы бойынша анықталатыннан кем емес болуы тиіс. Трюм және/немесе тіреу мұнайды, мұнай өнімдерін немесе балласты тасымалдау үшін пайдаланылса, қалыңдығы осы Қағиданың 44-тарауы 3-параграфында талап етілгеннен кем емес болуы тиіс;

      2) еңіс табағы қаттылық қабырғаларының кедергі сәті осы Қағиданың 246 және 247-тармақтарында анықталғаннан кем емес болуы тиіс. Осымен бірге:

      р - осы тараудың 3-параграфына сәйкес есептеу қысымы;

      m = 10;

      k

= 0,75.

      Көлденең табағы қаттылық қабырғаларының кедергі сәті еңіс табағы қаттылық қабырғаларының кедергі сәтінен ең аз дегенде болуы тиіс;

      3) диафрагмалардың қалыңдығы түп стрингерлерінің қалыңдығынан кем емес болуы тиіс. Диафрагмалардағы және олардың бекітулеріндегі кесіктердің мөлшерлері осы Қағиданың 654-тармағы 3) тармақшасына сәйкес қаптал цистерналар диафрагмаларының бекітулері мен кесіктерінің талаптарына жауап беруі тиіс.

      660. Көлденең қалқандардың тік бұрышты немесе трапецеидалды қимасы үстіңгі көлденең арқалықтарының конструктивтік элементтері мөлшерлері мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) көлденең және тік (немесе еңіс) табақтардың қалыңдығы осы Қағиданың (57) формуласы бойынша анықталатыннан кем емес болуы тиіс. Осымен бірге:

      m = 15,8;

      р — осы тараудың 3-параграфына сәйкес есептеу қысымы;

      k

= 0,9.

      Көлденең табақтың және тік (еңіс) табағы төменгі белбеуінің қалыңдығы арқалыққа жалғасып жатқан гофраның қалыңдығынан кем емес болуы тиіс. Тік табағы люктің көлденең комингсімен бір жазықтықта жатса, оның қалыңдығы осы Қағиданың 663-тармағына сәйкес осы комингстің қалыңдығынан кем емес болуы тиіс. Еңіс табағы үстіңгі белбеуінің қалыңдығы да, үстіңгі жиек люктің көлденең комингсінен бастап 0,4 м кем емес тұрса, осындай болуы тиіс. Кез келген жағдайда тік немесе еңіс табақтардың қалыңдығы осы Қағиданың (130) формуласы анықталатыннан кем емес болуы тиіс. Трюм және (немесе) арқалықтың ішкі кеңістігі мұнайды, мұнай өнімдерін немесе балласты тасымалдау үшін пайдаланылса, қалыңдығы осы Қағиданың 33-тарауы 3-параграфында талап етілгеннен кем емес болуы тиіс;

      2) тік немесе еңіс табақты бекітетін қаттылық қабырғаларының кедергі сәті осы Қағиданың 246 және 247-тармағында анықталғаннан кем емес болуы тиіс. Осымен бірге:

      р — осы тараудың 3-параграфына сәйкес есептеу қысымы, бірақ 25 кПа-дан кем емес;

      m = 12 —қаттылықтың көлденең қабырғалары үшін;

      m = 10 — қаттылықтың қалған қабырғалары үшін;

      k

= 0,75.

      Көлденең табағын бекітетін қаттылық қабырғаларының кедергі сәті тік немесе еңіс табақты бекітетін қаттылық қабырғаларының кедергі сәтінен кем емес болуы тиіс;

      3) осы Қағиданың 648-тармағының 2) тармақшасына сәйкес қаттылықтың көлденең қабырғаларын қолданған жағдайда орнатылатын тік немесе еңіс табағы рама арқалықтарының кедергі сәті 246 және 247-тармақтарында анықталатыннан кем емес, ал оның қабырғасының қима ауданы осы Қағиданың 248-тармағында анықталатыннан кем емес болуы тиіс. Осымен бірге:

      Nmax = 0,5pal;

      р - осы тараудың 3-параграфына сәйкес есептеу қысымы, бірақ 25 кПа-дан кем емес;

      m = 10;

      k

= k

= 0,75.

      Көлденең табағына және палуба астына орнатылатын рама арқалықтары қимасының мөлшерлері тік (еңіс) табақтың рама арқалығы үшін талап етілгеннен ең аз дегенде болуы тиіс;

      4) гофралардың үстіңгі шеттерін тиімді бекітуді қамтамасыз ету үшін арқалықтардың ішіне орнатылатын бракеттердің қалыңдығы қалқанның үстіңгі бөлігіндегі осы гофралардың қалыңдығынан ең аз дегенде болуы тиіс.

      661. Коффердам қалқандары конструктивтік элементтерінің мөлшерлері мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) коффердам қалқандары қаптамасының қалыңдығы осы Қағиданың (57) формуласы бойынша анықталатыннан кем емес болуы тиіс. Осымен бірге:

      m = 15,8;

      р - осы тараудың 3-параграфына сәйкес есептеу қысымы;

      k

= 0,9.

      Қаптаманың қалыңдығы осы Қағиданың (130) формуласы бойынша және осы Қағиданың 658-тармағына сәйкес қайсысының көптігіне байланысты анықталатыннан аз болуы тиіс. Трюм немесе коффердам қалқанының ішіндегі кеңістік мұнайды, мұнай өнімдерін немесе балласты тасымалдау үшін пайдаланылса, қаптаманың қалыңдығы осы Қағиданың 33-тарауы 3-параграфында талап етілгеннен кем емес болуы тиіс;

      2) коффердам қалқандарының қаптамасын бекітетін негізгі жиынтық арқалықтарының кедергі сәті осы Қағиданың 277 және 278-тармақтарында анықталғаннан кем емес болуы тиіс. Осымен бірге:

      р - осы тараудың 3-параграфына сәйкес есептеу қысымы, бірақ 25 кПа-дан кем емес;

      m = 12;

      k

= 0,75;

      3) коффердам қалқаны конструкциясының құрамында тек қана диафрагмалар немесе тек қана платформалар бар босла, олардың кедергі сәті осы Қағиданың 246 және 247-тармақтарында анықталғаннан кем емес, қима ауданы осы Қағиданың 248-тармағында анықталғаннан кем емес болуы тиіс. Осымен бірге:

      Nmax = 0,5pal - платформалар үшін;

      Nmax = 0,65pal - диафрагмалар үшін;

      р - Қағиданың осы тарауының 3-параграфына сәйкес есептеу қысымы, бірақ 25 кПа-дан кем емес;

      l - аралығының ұзындығы, м, тең: диафрагмалар үшін — диаметрлі жазықтықтағы екінші түп және палуба төсеніштерінің арасындағы ара қашықтыққа; платформалар үшін – жалаң бортпен кемелер үшін қалқандарды орнату ауданында кеменің еніне, қосарланған бортты кемелер үшін ішкі борттардың қаптамалары арасындағы ара қашықтыққа;

      m = 10;

      k

= k

= 0,75;

      4) коффердам қалқанының конструкциясы құрамында диафрагмалар да, платформалар да бар болса, олардың қалыңдығы осы тараудың

      3-параграфына сәйкес есептеу жүктемелерінің әрекет етуі кезінде өзекті жүйенің жабынын есептеу негізінде белгіленуі тиіс, бірақ 25 кПа-дан кем емес және жол берілетін k

= k

= 0,75 кернеулер коффициенттері кезінде;

      5) кез келген жағдайда коффердам қалқандары платформалары мен диафрагмаларының қалыңдығы осы Қағиданың (111) формуласы бойынша талап етілгеннен кем болмауы тиіс. Коффердам қалқанының ішіндегі кеңістік отын немесе балласт цистернасы ретінде пайдаланылса, диафрагмалар мен платформалар қалыңдығы осы Қағиданың 33-тарауы 3-параграфында талап етілгеннен кем емес болуы тиіс;

      6) диафрагмалар мен платформаларды бекітетін қаттылық қабырғалары осы Қағиданың 280-тармағының талаптарына жауап беруі тиіс;

      7) диафрагмалар мен платформалардың өткізбейтін учаскелерінің және оларды бекітетін қаттылық қабырғаларының қалыңдығы осы Қағиданың

      444 және 450-тармақтарына сәйкес цистерналардың қалқандарына қойылатын талаптарға жауап беруі тиіс;

      8) коффердам қалқандарының қаптамасын бекітетін негізгі жиынтық арқалықтарының арасындағы кергіштер осы тараудың 3-параграфына сәйкес есептеу қысымы кезінде 364-тармақтың 2) тармақшасына сәйкес қосарланған түптің аралық тіреулеріне қойылатын талаптарға жауап беруі тиіс, бірақ 25 кПа-дан кем емес.

      Кергіштерді орнату кезінде негізгі жиынтық арқалықтарының кедергі сәті осы Қағиданың 661-тармағы 2) тармақшасына сәйкес 35 % азайтылуы мүмкін.

      662. Жүк люктері комингстерінің қалыңдығы осы Қағиданың (205) формуласы бойынша анықталатыннан кем емес болуы тиіс.

      Люктердің бойлық комингстерінің қалыңдығы мм, мынадай формула бойынша анықталатыннан кем емес болуы тиіс

      s = 17

, (207)

      мұнда а - комингстің қабырғасы бойынша қаттылықтың көлденең қабырғаларының арасында немесе қаттылықтың төменгі қабырғаларының және палуба төсенішінің арасындағы ара қашықтық, м.

      Комингс қабырғаларын бекітетін қаттылықтың қабырғалары осы Қағиданың 278-тармағының талаптарына жауап беруі тиіс. Қаттылық қабырғалары қабырғасының және комингс қабырғаларын бекітетін бракеттің қалыңдығы 10 мм кем емес болуы тиіс.

      Коммингстің бос белбеуінің ені осы Қағиданың 277-тармағы талаптарына жауап беруі тиіс.

      663. Жалаң борттың борт қаптамасының қапталты және палуба астындағы цистерналардың арасындағы аудандағы қалыңдығы smin, мм, мынадай формула бойынша анықталатыннан кем болмайды

      smin =

L (208)

5-параграф. Арнайы талаптар

      664. Жүк трюмдерінің барлық ішкі үстіңгі қабаттарының (шпангоут кницаларі шетінен төмен 300 мм-ге орналасқан қапталты цистерналардың қаптама учаскелері мен екінші түп төсенішінің жазық учаскелерін алып тастағанда) және жүк люктерінің және люк жабуларының комингстері ішкі және сыртқы үстіңгі жақтарының коррозиядан осы конструкцияларды сақтайтын тиімді қорғаныш жабыны (эпоксидті немесе оған ұқсас) бар болуы тиіс. Жабынның типін таңдаған кезде тасымалданатын жүктің сипатын және пайдалану шартын назарға алады.

      665. Тиелетін жүктерге арналған барлық кемелер және құрама кемелері мынадай талаптарға жауап беруі қажет:

      1) кемелердің алдыңғы бөлігінде су үсті бортының палубасынан жоғары орналасқан бак бар. Егер жоғарыда көрсетілген талап жүк операцияларын шектейтін болса, бактың ұзындығы Теңіз кемелерінің жүк маркасы туралы қағиданың 4-тармағының 12) тармақшасымен көзделген алдыңғы жағының перпендикулярынан бастап артқы жақта кеменің ұзындығы көлемінде кемінде 7 % құраған жағдайда, бактың артқы жақтық қалқаны алдыңғы жүк трюмінің алдыңғы қалқанынан бастап алға жылжытылуы мүмкін. Бактың биіктігі түзетулер енгізілген, 1988 жылғы аталған конвенцияға Хаттаманы есепке алып, 1966 жылғы Жүк маркасы туралы халықаралық конвенцияға сәйкес белгіленген стандартты биіктіктен емес немесе қайсысының көптігіне байланысты №1 алдыңғы трюмнің көлденең алдыңғы комингсінен 0,5 м-ге жоғары болуы тиіс. Бұл ретте, кеме корпусының барлық ені бойынша бак палубасының артқы жақтық жиегі және № 1 алдыңғы трюм люгінің көлденең алдыңғы комингі арасындағы ара қашықтық мынадай формула бойынша анықталатын шамадан, м, аспауы тиіс:


, (209)

      мұнда HF – бактың биіктігі, м;

      НС – № 1 алдыңғы трюм люгінің көлденең алдыңғы комингсінің биіктігі, м.

      Көлденең алдыңғы комингсті және № 1 алдыңғы трюмнің люк қақпақтарын қорғау үшін бактің палубасына толқын кескішті орнатуға жол берілмейді. Басқа мақсаттар үшін толқын кескішті орнату қажет болған жағдайда толқын кескіштің бактың палубасы артқы жақтық жиегінен диаметрлі жазықтықта оның биіктігінен кемінде 2,75 тұруы тиіс;

      2) люктер комингсінің нетто (тозуға арналған үстемесіз) қалыңдығы мынадай формула бойынша анықталатыннан кем емес болмайды

      snet = 14,9

(210)

      мұнда

— қаттылық қабырғаларының арасындағы ара қашықтық, м;

      pcoam — қысым, 220 кПа тең. Осы Қағиданың 665-тармағы 1)-тармақшасының талаптары орындалмаса, № 1 алдыңғы трюмі люгінің көлденең алдыңғы комингсі үшін қысым 290 кПа-ға тең қабылданады.

      1,5 мм-ға үлкейтілген нетто қалыңдығы минималды құрылыс қалыңдығы ретінде қабылданады.

      Кез келген жағдайда комингстің қалыңдығы 11 мм-ден кем болмайды;

      3) қиманың барлық элементтері қалыңдығының кезінде см3, люктер комингстері қаттылығының бойлық және көлденең қабырғалары көлденең қимасы қарсылығының сәті мынадай формула бойынша анықталғаннан кем болмайды

      Wnet =

(211)

      мұнда

және рсоат — осы Қағиданың 665-тармағы 2) тармақшасы;

      l — қаттылық қабырғасының бойы, м;

      m — коэффициент, тең:

      16 — "мұртынан" кесілген қаттылық қабырғаларының шеткі бойлары үшін;

      12 — люктер бұрыштарының ауданында;

      ср — 40snet тең енінің белбеуімен біріктірілген қаттылық қабырғасының көлденең қимасы кедергісінің серпінді сәтіне пластикалық қатынас, мұнда snet — комингс неттосының қалыңдығы. Нақты деректері болмаған кезде ср 1,16 тең қабылдауға рұқсат етіледі.

      Көлденең қиманың 1,5 мм үлкейтілген барлық элементтерінің нетто қалыңдығы минималды құрылыс қалыңдығы ретінде қабылданады;

      4) люктер комингстерінің тіреулері (бракеттер) мынадай талаптар жауап береді:

      бимсалардың жазықтығында орнатылған тіреулері (бракеттері) көлденең қимасының кедергі сәті қиманың барлық элементтері неттосының қалыңдығы кезінде мынадай формула бойынша анықталғаннан кем болмайды

      Wnet =

, (212)

      мұнда

— бимсалар жазықтығында орнатылған тіреулердің арасындағы ара қашықтық, м;

      рсоат — осы Қағиданың 665-тармағы 2) тармақшасы;

      Нс — люк комингсінің биіктігі, м.

      Қарсыласудың нақты сәтін белгілеу кезінде комингс тіреуінің бос белбеуін, егер ол толық дәнекерлеумен палубаның төсенішіне ерітіліп жабыстырылған және оның жазықтығында сәйкесетін мөлшерлермен қабырғалар, кницалар немесе бракеттер орнатылған жағдайда ғана ескеруге рұқсат етіледі.

      Бимсалардың жазықтығында орнатылған тіреулер қабырғаларының нетто қалыңдығы мынадай формула бойынша анықталғаннан кем емес болуы тиіс

      snet =

, (213)


      мұнда h — тіреудің қабырғасының биіктігі, мм, оның палубаның төсенішіне біріктірілу орнында;


және Нс — осы Қағиданың (212) формуласы;

      рсоат — осы Қағиданың 665-тармағы 2) тармақшасы.

      Көлденең қиманың 1,5 мм үлкейтілген барлық элементтерінің нетто қалыңдығы минималды құрылыс қалыңдығы ретінде қабылданады.

      Бимсалардың жазықтығында орнатылмаған тіреулері үшін беріктігінің есептеулері әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады. Бұл есептеулерде рұқсат берілген кернеулер қалыпты және қатысты кернеулер үшін тиісінше болаттың тұрақтамаушылығы 0,8 және 0,46 шегінде тең болып қабылданады.

      Тіреудің қабырғасы палуба төсенішімен 0,44s кем емес есептеу қалыңдығымен екі тарапты үзіліссіз дәнекерленген жікпен жалғанады, s мұнда — тіреу қабырғасының минималды құрылыс қалыңдығы, мм. Осымен бірге дәнекерленгенжіктің тіреудің "бос" торцынан басталып созылған ұзындығынан 15% кем емес бөлігі терең дәнекерлеумен орындалады (жиектерді екі тарапынан бөлумен).

      Комингстің тіреулерінен бастап күш салуларды қабылдайтын палуба астындағы конструкциялардың беріктігі рұқсат берілген қалыпты және қатысты кернеулері бойынша, сәйкесінше болат тұрақтамаушылығының 0,95 және 0,5 шегінде тексеріледі;

      5) қаттылықтың бойлық және көлденең қабырғалары, жүк люктері комингстерінің табақ элементтері және тіреулері комингс элементінің нақты қалдық қалыңдығы tnet + 0,5 мм аз болса, ауыстыруға жатады. Нақты қалдық қалыңдығы tnet + 0,5 мм көп болса, бірақ tnet + 1,0 мм аз болса, онда ауыстырудың орнына дайындаушының технологиясына сәйкес қорғаныш жабындысын жағуға немесе жылсайын қалдық нақты қалыңдықтың өлшеулерін орындауға рұқсат етіледі. Жабынды жағу жағдайында оған "жақсы" техникалық жағдайында қолдау жасалып тұрады.

      Ескерту. 665-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Инвестициялар және даму министрінің 28.03.2018 № 198 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

6-параграф. Кемені тиеу кезінде беріктікке бақылау жасау

      666. Ұзындығы 150 м және артық кен таситын, мұнай тиейтін кемелер және мұнай кеме таситын кемелер Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған Тиеудің бақылау жасау құралы болатын Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған Тиеу жөніндегі нұсқаумен жабдықталады.

      667. Кеме қатынасы тіркелімінің мақұлдаған құжат болатын Тиеу жөніндегі нұсқауға мыналар жатады:

      1) кеме корпусы жиынтығы элементтерінің мөлшерлерін белгілеу кезінде есептеулер ретінде қабылданған, бүгілетін сәттердің рұқсат берілген шамаларын және тынық суда кесетін күштерді қосқанда тиеу нұсқалары;

      2) тынық суда кесетін күштердің, бүгілетін сәттердің есептеулері нәтижелері және талап етілсе, дөңгелектеу жүктемелерінің салдарларын шектеулер;

      3) осы Қағиданың 664-тармағына сәйкес бір трюмнің бату жағдайында тынық суда кесетін күштердің және бүгілетін сәттердің рұқсат берілген мәндері мен есептеулер нәтижелері;

      4) ең үлкен шөгу кезінде бос болып қалатын жүк трюмдеріның қосындылары немесе жүк трюмдеріның тізбесі. Трюмдардың бірде бірі ең үлкен шөгу кезінде бос болып қалмаса, онда бұл туралы Тиеу жөніндегі нұсқауда көрсетілуі тиіс;

      5) трюм ұзындығының ортаңғысына шөгу функциясы ретінде әрбір трюмнің қосарланған түбінің ішіндегі және жүктің ең аз талап етілген және ең үлкен жол берілген массасын;

      6) іргелес трюмдер әрбір жұбының, олардың ұзындықтарында орташа шөгу функциясы ретінде қосарланған түбінің ішіндегі және ең көп жол берілетін және ең аз талап етілетін жүк массасын;

      7) тиелетін жүктерден гөрі, басқа жүктер үшін жүк типінің сипаттамасымен (тығыздылығымен немесе үлесті тиелетін көлемімен) бірге қосарланған түптің төсенішіне ең көп рұқсат берілген жүктемені;

      8) палуба мен люк жабуларын арналған ең көп рұқсат берілген жүктемені. Кеме палуба немесе люк жабуларында жүкті тасымалдау үшін мақұлданбаса, онда бұл туралы Тиеу жөніндегі нұсқауда көрсетілуі тиіс;

      9) тиеу түсір жұмыстары өндірісінің жылдамдығымен келісілген кемені балластирлеудің ең көп жылдамдығын.

      668. Осы Қағиданың 185-тармағы 1) тармақшасының талаптарына қосымшаға рейстің басында да, соңында да мынадай тиеу нұсқалары Тиеу жөніндегі нұсқауға қосылады:

      1) егер қолданылса, ең көп шөгу кезінде жеңіл және ауыр жүкпен кезектескен тиеу;

      2) ең көп шөгу кезінде жеңіл және ауыр жүкті бірдей тиеу;

      3) балласт жағдайы қосарланған түп цистерналарымен іргелес балласт трюмдері бар кемелер үшін, беріктікті көтеру үшін, мақсатты түрде, қосарланған түп цистерналары бос болған кезде балласт трюмдері толтырылуы үшін;

      4) кеме максималды шөгу бойынша тиелген кезде, бірақ қорлардың шектелген санымен, қысқа рейстер үшін тиеу нұсқалары;

      5) портқа тиеу/түсіру кезінде тиеудің аралық нұсқалары;

      6) егер қолданылса, палуба жүгімен тиеу нұсқалары;

      7) егер қолданылса, біртекті жүкпен, толық емес жүкпен тиеу және трюмдарды кезектесіп толтырумен тиеу үшін тиеу басталғаннан бастап толық дедвейтке дейін тиеудің типтік реттілігі. Жоғарыда айтылған жағдайлар үшін түсірудің типтік реттілігі де көзделеді. Беріктігі бойынша сәйкесетін шектеулерден асып кетпеу үшін тиеудің/түсірудің типтік реттілігі әзірленеді. Тиеудің типтік реттілігі балластың шайқалу және тиелу жылдамдықтарын есепке алып әзірленеді;

      8) талап етілсе, теңізде балласты ауыстырудың типтік реттілігі.

      669. Тиеуді бақылау құралы мынадай параметрлердің рұқсат берілген шамалардан аспайтынын белгілеуге мүмкіндік беретін осы Қағиданың 215-тармағында белгіленгендей цифрлық типтің Кеме қатынасының тіркелімі осы Қағиданың 215-тармағына қосымша мақұлдаған құрылғысы болатынын көрсетеді:

      1) әрбір трюмнің ұзындығында қосарланған түптің ішіндегі және жүктің массасы трюмнің ұзындығы ортаңғысында шөгу функциясы ретінде;

      2) кез келген екі іргелес трюмнің қосарланған түбінің ішіндегі және жүктің массасы осы трюмдардың ұзындығында шөгу функциясы ретінде;

      3) осы Қағиданың 665-тармағына сәйкес апаттық бату жағдайы үшін тынық суда кесетін күш пен бүгілетін сәт.

      670. осы Қағиданың 215-тармағында жазылған тиеуді бақылау құралын мақұлдау шарты келесілермен толықтырылады:

      1) барлық тексерілетін қималар үшін кеменің корпусында әрекет ететін бүгілетін сәттердің рұқсат берілген мәндерін мақұлдаумен;

      2) барлық тексерілетін қималар үшін кеменің корпусында әрекет ететін кесетін күштердің рұқсат берілген мәндерін мақұлдаумен;

      3) шөгунан функция ретінде әрбір трюм үшін қосарланған түптің ішіндегі және жүктің массасы шектеулерін мақұлдаумен;

      4) шөгунан функция ретінде әрбір екі іргелес трюм үшін қосарланған түптің ішіндегі және жүктің массасы шектеулерін мақұлдаумен.

32-тарау. Кен таситын және мұнай кен таситын кемелер

      Ескерту. 32-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер

      671. Осы тараудың талаптары кендер мен басқа тиелетін жүктерді тасымалдау үшін кемелерге, сондай-ақ кендер және мұнайды (мұнай өнімдерін) тасымалдау үшін құрама кемелерге таратылады.

      672. Осы тарауда айтылмаған конструкцияларға қойылатын талаптар ауыр тиелетін және сұйық жүктердің әсеріне ұшыраған конструкцияларға қатысты осы Қағиданың 31-тарауының ішіндегі нақтылауларды есепке алып, осы Қағиданың 1 және 2-бөлімдерімен сәйкестікте қабылданады.

      Барлық жағдайларда корпусқа және оның конструкцияларына қойылатын талаптар осы Қағиданың 1 және 2-бөлімдерінде берілетіннен төмен болмайды.

      673. Негізгі конструктивтік тип ретінде ортаңғылық бөліктерінде бойлық арқалықтардың арасында ғана немесе барлық ені бойынша қосарланған түбімен борт бөліктерінен ортаңғылық бөлікті кен үшін бөлетін бойлық қалқандары бар, машина бөлімшесі артқы жақтық орналасқан бір палубалы кеме қабылданды.

      674. Ауызша сипаттама мен "(ESP)" белгі кемелерге мынадай жағдайларда беріледі:

      1) "Ore carrier" ауызша сипаттамасы мен "(ESP)" белгісі жүк бөлігінде созылған қосарланған түп және екі бойлық қалқандары бар және ортаңғылық трюмдерінда ғана кен жүктерін тасымалдау үшін арналған теңіз өзі жүретін бір палубалы кемелерге беріледі. Типтік мидел қимасы осы Қағиданың 92-қосымшасында келтірілген;

      2) "Combination carrier" ауызша сипаттамасы - құйма мұнай жүктерін және құйма құрғақ жүктерді тасымалдау үшін арналған кемелерге қолданылатын жалпы термин; осымен бірге тұндырғыш танкілердегі мұнай қалдықтарын алып тастағанда, жоғарыда көрсетілген жүктер бір уақытта тасымалданбайды;

      3) "Ore/oil carrier" ауызша сипаттамасы мен "(ESP)" белгісі жүк бөлігінде созылған қосарланған түп және екі бойлық қалқандары бар және ортаңғылық трюмдерінда кен жүктерін немесе ортаңғылық трюмдері мен борт танкілерінде мұнай жүктерін тасымалдау үшін арналған теңіз өзі жүретін бір палубалы кемелерге беріледі. Типтік мидел қимасы осы Қағиданың 93-қосымшасында келтірілген.

2-параграф. Конструкция

      675. Палуба мен түптің (қосарланған түптің) жиынтықтың бойлық жүйесі бар болады. Борттар мен бойлық қалқандар бойынша жиынтықтың бойлық және көлденең жүйесі ретінде де қолдануға рұқсат етіледі. Көршілес жүк люктерінің көлденең комингстерінің арасында палуба төсенішінің учаскелері осы Қағиданың 638-тармағына сәйкес көлденең бағытта бекітіледі.

      Көлденең қалқандар тік тіреулермен жазық, гофралар немесе коффердам типінің тік орналасуымен гофрирленген болуы мүмкін.

      676. Ортаңғы және борт бөліктерінде флорлар бір көлденең жазықтықта орнатылуы және борттардың рама жиынтығымен бірлесіп бірыңғай рамалық көлденең конструкциялардың палубалары мен бойлық қалқандарын құрастырады.

      677. Борт бөліктерінің көлденең қалқандары ортаңғылық бөліктердің көлденең қалқандарымен сәйкес келмесе, соңғылардың жазықтығында борт бөліктерінде күшейтілген дөңгелек рамалар орнатылады.

      Бұл жағдайда борт бөліктерінде ортаңғылық бөліктер қалқандарының астында орнатылған трапецеидалды тіреулері еңіс қабырғаларының түсуі қамтамасыз етіледі.

      678. Бойлық қалқандар көлденең немесе тік бекітулермен жазық орындалады.

      Бойлық қалқандарын вертикалға қарай аз ғана еңіспен немесе бұзылумен орнатуға рұқсат етіледі.

      679. борт бөліктерінде екінші түп жоқ болса, флор бойынша борт бөліктерінде ортаңғылық бөлік үшін екінші түптің төсеніші жазықтығында м, созылуы жеткілікті бракеттер немесе кницалар орнатылады.

      680. Көлденең қалқандардың тік бұрышты немесе трапецеидалды қимасының төменгі трапецеидалды тіреулері мен үстіңгі көлденең арқалықтарының ішінде бойлық қалқандардың жазықтығында диафрагмалар орнатылады. Төменгі трапецеидалды тіреулерінің диафрагмалары осы Қағиданың 647-тармағы 3) тармақшасының талаптарына; үстіңгі көлденең арқалықтарының диафрагмалары осы Қағиданың 640-тармағына сәйкес палуба астындағы цистерналардың қалқандарына қойылатын талаптарға жауап беруі қажет.

3-параграф. Есептеу жүктемелері, конструктивтік
элементтер мөлшері және арнайы талаптар

      681. Ортаңғы трюммен шектелетін конструкцияларға есептеу қысымы оны кен немесе басқа ауыр тиелетін жүкпен тиеу шартынан шығып осы Қағиданың 178-тармағына сәйкес анықталады.

      682. Пайдалану процесінде сұйық жүктің (балластың) бір тараптық қысымынадай түсуі мүмкін конструкциялар осы Қағиданың 175-тармағына сәйкес сұйық жүктің есептеу қысымынадай тексеріледі.

      683. Тиелетін жүктерді немесе мұнай, мұнай өнімдерін немесе балласты және тиелетін жүктерді тасымалдау үшін ғана арналған жүк бөлмелері конструктивтікк элементтерінің мөлшерлері осы Қағиданың 2-бөлімінің және осы Қағиданың 31-тарауы 4-параграфының талаптарына жауап береді.

      Мұнай, мұнай өнімдерін немесе балласты тасымалдау үшін ғана арналған жүк бөлмелері конструктивтік элементтерінің мөлшерлері осы Қағиданың 2-бөлімінің және 33-тарауының 4-параграфының талаптарына жауап береді.

      684. Бойлық қалқандары конструктивтікк элементтерінің мөлшерлері осы тараудың 3-параграфына сәйкес есептеу қысымы кезінде осы Қағиданың 21-бөлімінің 4-параграфының талаптарына жауап беруі қажет.

      Кез келген жағдайда бойлық қалқан қаптамасының қалыңдығы (206) формуламен талап етілгеннен кем болмауы немесе осы қалқанмен шектелген кез келген бөлікте мұнай, мұнай өнімдері немесе балласт тасымалданса, қайсысының көптігіне байланысты осы Қағиданың 33-тарауы

      3-параграфында талап етілгеннен кем болмайды.

      685. Бойлық қалқандардың жазықтығында орнатылатын көлденең қалқандардың төменгі трапецеидалды тіреулерінің диафрагмалары конструктивтік элементтерінің мөлшерлері осы Қағиданың 659-тарауы

      3) тармақшасының талаптарына жауап береді.

      686. Бойлық қалқандардың жазықтығында орнатылатын көлденең қалқандардың үстіңгі көлденең қалқандарының диафрагмалары конструктивтікк элементтерінің мөлшерлері осы Қағиданың 656-тарауы 5) тармақшасына сәйкес палуба астындағы цистерналардың ішіндегі көлденең қалқандарға қойылатын талаптарға жауап береді.

      687. Барлық кен таситын кемелерде су үсті бортының палубасынан жоғары орналасқан алдыңғы бөлікте бак болуы керек. Бактың мөлшерлері мен орналасуы, сондай-ақ қаттылық қабырғаларының, жүк люктерінің комингстері табақ элементтерінің және тіреулерінің мөлшерлері мен қалыңдығы осы Қағиданың талаптарына жауап береді.

33-тарау. Құймалы кемелер

      Ескерту. 33-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер

      688. Осы тараудың талаптары құйма кемелерге, химтасымалдаушыға, сондай-ақ мұнай жинаушыларға және газ тасымалдаушыларға, егер қолданылатын болса, машина бөлімшесінің бір, екі немесе үш бойлық қалқандары бар; жалаң немесе қосарланған түбі бар артқы жаққа орналасқан бір палубалы кемелерге таратылады. Осы тарауда айтылмаған құйма кемелер корпустарының конструктивтік элементтеріне осы Қағиданың 1 және 2-бөлімдерінің талаптарына таратылады.

      689. Ауызша сипаттама мен "(ESP)" белгі кемелерге мынадай жағдайларда беріледі:

      1) "Oil tanker" ауызша сипаттамасы мен "(ESP)" белгісі кірістірілген танкілері бар және құймалы мұнай жүктерін тасымалдау үшін арналған теңізде өздігінен жүретін кемелерге береді. Жоғарыда көрсетілген ауызша сипаттама мен белгі жалаң немесе қосарланған түбі бар жалаң немесе қосарланған бортты мұнай құймалы кемелерге, сондай-ақ төменгі аралық палубасы бар баламалы конструктивтік типтегі мұнай құймалы кемелерге береді. Типтік мидел қимасы осы Қағиданың 94-қосымшасында келтірілген;

      2) "Chemical tanker" ауызша сипаттамасы мен "(ESP)" белгісі кірістірілген танкілері бар, құймалы химиялық жүктерді тасымалдау үшін арналған теңізде өздігінен жүретін кемелерге берілуі тиіс. Бұл ауызша сипаттамалар жалаң немесе қосарланған түбі бар жалаң немесе қосарланған бортты мұнай құймалы кемелерге, сондай-ақ баламалы конструктивтік типтегі мұнай құймалы кемелерге беріледі. Типтік мидел қимасы осы Қағиданың 95-қосымшасында келтірілген.

2-параграф. Конструкция, есептік жүктемелер

      690. Коффердам мөлшерлері осы Қағиданың 459-тармағына сәйкес анықталады.

      691. Гофрирленген бойлық қалқандар ұзындығы 180 м-ден аз кемелерде рұқсат етіледі.

      Бойлық гофрирленген қалқандардың көлденең орналасқан гофралары бар болуы тиіс, ал жоғары және төмен белбеулері палуба мен түптен 0,1D ара қашықтықта жазық орындалуы тиіс.

      Бойлық және көлденең қалқандардың арасындағы қосуларда бойлық қалқандар қаптамаларының үстіңгі және төменгі белбеулері үзіліссіз болуы тиіс.

      692. Жүк танкілерінің ауданында палуба мен түпте жиынтықтың бойлық, ал борт пен бойлық қалқандардың – бойлық немеес көлденең жүйесі бар болуы тиіс. Ұзындығы 80 м-ден аз кемелерде палуба мен түп жиынтығының көлденең жүйесіне рұқсат етіледі. Ұзындығы 180 м-ден артық кемелерде борттар мен бойлық қалқандар жиынтығының бойлық жүйесі ұсынылады. Жиынтықтың бойлық жүйесінде рамалық көлденең жиынтық арқалықтарының арасындағы ара қашықтық флорлар арасындағы қашықтыққа сәйкес келеді (осы Қағиданың 331 және 350 - тармақтары).

      693. Кеменің ортаңғы бөлігінде палуба, түп, борттар және бойлық арқалықтар бойынша мөлшерлер өзгеріссіз болады. Палуба, түп бойынша бойлық арқалықтардың конструктивтікк үзіліссіздігі, сондай-ақ палуба мен түптен 0,1D ара қашықтықта борттар мен бойлық қалқандарға сәйкесінше қамтамасыз етіледі.

      Ұзындығы 150 м және артық кемелерде көрсетілген бойлық арқалықтар кесілместен көлденең қалқандар арқылы өтеді.

      694. Жүк танкілерінің ауданында (тік килі, түп стрингерлері, қалқандардың рама тіреулері, шой табақ, күшейтілген палуба астындағы арқалықтар, рама шпангоуттары, флорлар, борт стрингерлері мен қалқандардың көлденең рамалары) жиынтықтың рама арқалықтары мүмкіндігі бойынша жабық рамаларды құрастырады.

      695. Негізгі және рама жиынтығының элементтерін қосу осы Қағиданың 14-тарауы 2-параграфына сәйкес орындалады. Рама арқалықтарының қабырғалары осы Қағиданың 278-тармағына сәйкес қаттылық қабырғаларымен бекітіледі. Қаттылық қабырғалары инерциясының сәті осы Қағиданың 288-тармағына сәйкес анықталады.

      696. Құймалы кемелер корпусының конструкциясына арналған есептеу жүктемелері, осы тарауда арнайы көрсеткіштері болмаса, осы Қағиданың 2-бөлімінің сәйкесетін тарауларына және 10-тарауға сәйкес қабылданады.

3-параграф. Конструктивтік элементтердің мөлшері,
арнайы талаптар

      697. Құймалы кемелердің конструктивтік элементтерінің мөлшерлері осы тараудың көрсеткіштерін есепке ала отырып осы Қағиданың 2-бөліміне сәйкес анықталады.

      Жүк және балласт танкілерін, сондай-ақ осы танкілердің ішінде тұрған элементтердің шектейтін конструкциялар элементтерінің smin, мм қалыңдығы мынадай формулалар бойынша анықталатыннан кем болмайды:

      smin = 5,5 + 0,035L кезінде L < 80 м; (214)

      smin = 6,7 + 0,02L кезінде L

80 м.

      L > 290 м кезінде L = 290 м қабылданады. Осымен бірге негізгі жиынтық арқалықтарының минималды қалыңдығы 11,5 мм артық талап етілмейді.

      698. Коффердамдарға, сорғы бөлімшелерге, жүк және балласт танкілеріне қол жеткізу үшін кесіктердің саны минималды қажеттілікте болуы тиіс. Олар қондырмалардың шеткі қалқандарынан мүмкіндігінше алыс қашықтықта орналасуы тиіс. Борт танкілерінде люктерді ортаңғылық танкінің люгімен бір көлденең қимада орналастыруға жол берілмейді.

      Люктердің астындағы кесіктердің не болмаса шеңбер формасы, не болмаса кеменің бойына бейімделген үлкен ості эллипсі бар болады. негізгі және рама жиынтығының палуба астындағы арқалықтарының үзіліссіздігі сақталуы тиіс. Жүк люктері комингсінің қалыңдығы, оның ең аз дегенде 750 мм биіктігі кезінде 10 мм, ал 750 мм және артық кезінде 12 мм болуы тиіс. Биіктігі 750 мм артық комингстердің биіктігі 1,25 м артық ұзындығы бар болса, қаттылық қабырғаларымен бекітіледі.

      699. Леер қоршауы, фальшборт, өтпелі көпір немесе оны алмастыратын құрылғы осы Қағиданың 91-тарауына сәйкес орнатылады.

      Өтпелі көпірдің, егер ол орнатылатын болса, корпустың жалпы бүгілуінде қатысуын болдырмайтын конструкциясы болады.

34-тарау. Техникалық флот кемелері

      Ескерту. 34-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер

      700. Осы тараудың талаптары жүзбелі крандарға және түбін тереңдететін жұмыстарды орындайтын техникалық флоттың кемелеріне таратылады. Көрсетілген жұмыстар және/немесе топырақты тасымалдау жүргізілетін аудандар пайдаланылатын болып аталады. Пайдалану аудандарының арасында кеменің жылжуы теңіз өткелі деп аталады.

      701. Техникалық флоттың кемелеріне мыналар жатады:

      1) жер снаряды - арнайы құрылғылармен топырақты (тұнбаны, құмды, қиыршық тасты, сазды немесе оларға ұқсас материалдарды) алып шығуға арналған және топырақты орналастыру мен оны тасымалдау үшін трюмдері жоқ өздігінен жүретін немесе өздігінен жүрмейтін кеме;

      2) трюмді жер снаряды топырақты алуға арналған арнайы құрылғысы және топырақты тасымалдау немесе орналастыру үшін арнайы конструкцияның бір немесе екі трюмі бар өздігінен жүретін кеме;

      3) шаландалар - топырақтарды тасымалдау және оны алу үшін құрылғылары жоқ өздігінен жүретін және өздігінен жүрмейтін кемелер. Бір корпусты және ашылатын екі корпусты болуы мүмкін;

      4) жүзбелі крандар және кран кемелері - осы Қағиданың 2-бөлігінде қарастырылған анықтамалар.

      702. Осы тарауда қаралатын түбін тереңдететін флот кемелерінің негізгі конструктивтік типі ретінде корпусында технологиялық кесіктер немесе тілік бар қоршау немесе понтон формасындағы кемелер корпусымен бір палубалы кеме қабылданды.

      Корпустың понтон формасы R2, R2-RSN, R3-RSN және R3 жүзудің шектеу қойылған ауданы кемелерінде ғана қолданылуы мүмкін.

      R1 жүзудің шектелген аудандар кемелері үшін және жүзудің шектелмеген ауданының кемелері үшін понтон формасын пайдалану Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      703. Осы тараудың талаптары жер снарядтарына, бір корпусты және ашылатын екі корпусты трюмді жер снарядтарына және шаландарға, жүзбелі крандарға және кран кемелеріне таратылады.

      704. Ашылатын трюмді жер снарядтары мен шаландалар үшін Кеме қатынасы тіркелімінің техникалық қадағалауына палубалық және рубкалық шарнирлердің, гидропрестердің және олардың корпусқа бекіткіштерінің конструкциялары, сондай-ақ корпустар мен рубкалар арасындағы бойлық және көлденең конструкциялар жатады.

      705. Осы тарауда мынадай белгілер көзделеді:

      d1 — пайдалану аудандарында түбін тереңдететін кезінде жол берілетін ең үлкен шөгу, м;

      d2 — теңіз өткеліндегі шөгу, м;


d1 немесе d2 шөгу кезінде су ығыстырғыштығы, т;

п — қоспаның топырақсыз бос су ығыстырғыштығы, м;

d1 немесе d2, шөгуына сәйкесетін мидель-шпангоут ауданы, м2;

      lт — топырақ трюмінің толық ұзындығы, м;

      hт.ф — трюм флорының биіктігі, м;

      lт.ф — топырақ трюмінің бойлық қалқандарының арасында трюм флорының биіктігінің ортаңғысында өлшенген бойы, м;

      Н1 — бортта палубаға дейін трюм флорының биіктігі ортаңғысынан басталған ара қашықтық, м;

      Н2 — негізгі жазықтықтан бастап комингстің үстіңгі жиегіне дейін тұруы, м;

      hк — бортта палуба сызығының үстіндегі комингстің биіктігі, м;

      В2 — трюм флорының жартылай биіктігінің деңгейінде бойлық қалқан мен борт арасындағы ара қашықтық, м;

      B3— палуба деңгейінде бойлық қалқан мен борт арасындағы ара қашықтық, м;

      Qrp — топырақ трюмінің ішіндегі топырақ қоспасының максималды массасы, т;

      pгр — құбылымның үстіңгі деңгейі бойынша немесе құбылым жоқ болса трюм комингсінің үстіңгі жиегі бойынша трюмнің көлеміне d1 кеменің шөгуы кезінде топырақтың массасы қатынасы ретінде белгіленетін топырақ массасының максималды тығыздылығы, т/м3; 1,8 артық қабылданбайды;

      Ак.б, Ат.ф. — трюм флорының киль арқалығы көлденең қимасы контурында жасалған алаң, сәйкесінше, м2; киль арқалығы және/немесе трюм флоры қарапайым арқалық (белбеуі бар қабырға) болып көрінсе, Ак.б = Ат.ф. = 0 қабылданады;

      bк.б — төменгі учаскедегі киль арқалығының ені, м;

      bдн — түппен топырақ трюмінің борттан бастап (борт сызығының жалғасуынан бастап) бойлық қалқаны қиылысу нүстесіне дейін түптің ені, м;

      bпл — комингстің үстіңгі белбеуінің ені м;


— шпангоуттар, қалқандар тіреулері арасындағы, жиынтықтың бойлық жүйесінде бойлық арқалықтардың арасындағы ара қашықтық, м;

      b — көлденең рамалардың арасындағы ара қашықтық, м;

      l1, l2 — топырақ трюмінің бойлық қалқанынан бастап киль арқалығына дейін өлшенген трюм флорының үстіңгі және төменгі белбеулерінің ұзындығы, м;

      Rб, Rт.ф. — трюм бимсіне және флорға әрекет ететін ось күші, сәйкесінше, кН;

      N — есептеу ось күші, кН;


s — тозыққа табақтың қалыңдығына қосымша, мм (осы Қағиданың 171-тармағы);

К — арқалықтардың кедергі сәтіне тозыққа түзетуді ескеретін коэффициент (осы Қағиданың 173-тармағы).

      Кейбір белгілердің схемасы осы Қағиданың 96-қосымшасында келтірілген.

2-параграф. Конструкция

      706. Негізгі корпустың конструкциясы осы тарауда келтірілген көрсеткіштер мен толықтыруларды есепке алып осы Қағиданың 4-бөлімінің 2-кіші бөлімінің талаптарына жауап береді.

      Түбін тереңдететін флот кемелерінің ерекше конструкцияларына мыналар жатады:

      1) топырақ трюмінің бойлық және көлденең қалқандары;

      2) трюм флорлары мен бимсалары;

      3) топырақ трюмінің киль арқалықтары, комигстері;

      4) борт бөліктеріндегі диафрагмалар немесе дөңгелек рамалар (осы Қағиданың 716-тармағы).

      Жүзбелі крандар үшін үстіңгі құрылыстың қозғалыссыз тіреу колоннасының астына бекіткіш көзделеді (осы Қағиданың 97-қосымшасы). Бекіткіштердің басқа конструкциясы Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      707. Сыртқы қаптама мынадай талаптарға жауап береді:

      1) топырақ трюмдері мен тіліктер үшін түп қаптамасындағы кесіктердің бұрыштары дөңгелектенеді. Кесіктердің бұрыштарында мөлшерлері Кеме қатынасының тіркелімі келісім берген қалыңдатылған табақтары орнатылады;

      2) топырақ трюмінің ауданында ширстректе құйылатын саңылауларды орындауға жол берілмейді. Қажет болған жағдайда осы саңылаулардың құрылғысы олардың үстіңгі жиегі бортта палуба сызығынан бастап 800 мм жақын орналасады. Кесіктер бұрыштарында дөңгелектеу радиусы 150 мм-ден кем болмайды;

      3) борт қаптамасының бұрышына немесе түп қаптамасымен тіліктердің бойлық қалқандарын қосы профиль болаттың (шыбық, қайрақ) элементі арқылы орындалуы тиіс.

      708. Бір қабат түп мынадай талаптарға жауап береді:

      1) топырақ трюмінің ауданындағы және жер снарядтардың кесігі тілігі ауданындағы тік килі орнатылмайды;

      2) трюмді жер снарядтарының борт бөліктеріндегі флорлардың биіктігі мен жиынтықтың көлденең жүйесінде шаланд және жер снарядтардың тілігі ауданында 1/18 В1 кем емес болады.

      В1 бөлігінің ені:

      топырақ трюмінің ауданында — түптегі топырақ трюмінің енін алып тастаумен кеменің еніне, бірақ 0,6В кем емес;

      тілік ауданында - тіліктің енін алып тастаумен кеме еніне тең қабылданады;

      3) трюмді жер снарядтарының борт бөліктерінде және шаландта борт пен бойлық қалқанның арасындағы бөліктің ені жиынтықтың көлденең жүйесінде 3,5 м және бойлық кезінде 4 м асса түп стрингерлері орнатылуы тиіс.

      Ашылатын шаландта жиынтықтың бойлық жүйесінде түп стрингерлері орнатылмайды;

      4) трюмді жер снарядтарының сорғы бөлімшелерінде түп жиынтығы машина бөлімшесіндегідей болуы тиіс.

      Топырақ сорғыларын орналастыру ауданында флорлар мен стрингерлердің биіктігі қабырғаның ауданы мен қарсыласудың талап етілген сәті сақталған кезде азайтылуы мүмкін немесе Кеме қатынасы тіркелімі осы ауданда түп жабынының жеткілікті беріктігін растайтын есеп ұсынылуы тиіс;

      5) корпустың барлық ені бойынша алдыңғы перпендикулярынан бастап 0,2L ауданында жүзбелі крандар үшін тұтас флорлар әрбір шпангоутта орнатылуы тиіс және бір-бірінен 0,35 м-ден артық ара қашықтықта қосымша түптің көлденең немесе бойлық арқалықтары орнатылуы тиіс.

      709. Қосарланған түп мынадай талаптарға жауап береді:

      1) тік киль бір-бірінен 1 м аспайтын ара қашықтықта біршама диаметрлі жазықтықта симметриялы орналасқан және біртіндеп киль арқалығына өтетін немесе тіліктің бойлық қалқандарына өтетін (осы Қағиданың 98-қосымшасы) екі түп стрингерлерімен ауыстырылуы мүмкін;

      2) топырақ трюмінің бойлық қалқандары төменгі кницаларінің астында қосарланған түпте немесе киль арқалығының кницаларі мен тіліктерінде кницаның шетінен үш шпацияға кем емес созылған қосымша стрингерлер орнатылады.

      710. Борт жиынтығы мынадай талаптарға жауап береді:

      1) шаландалармен жұмыс істейтін жер снарядтарында, жүзбелі крандарда және шаландаларда борт жиынтығының мынадай бекітулері көзделеді:

      берік сүйенетін білеулердың екі қатары - біреуі палуба дейгейінде немесе одан 200 мм төмен, ал басқасы миделде төменгі ватерсызықтың өзінен 200-300 жоғары;

      жер снарядтарындағы үстіңгі және төменгі сүйенетін білеулер шпангоуттардың жазықтықтарында орнатылған тік сүйенетін білеулерімен қосылады;

      төменгі сүйенетін білеутың деңгейінде шпангоуттардың мөлшерлерін белгілеу кезінде ескерілетін осы Қағиданың 411-тармағына сәйкес борт стрингерін немесе интеркостелді борт стрингерін орнатуға ұсыныс беріледі.

      2) алдыңғы перпендикулярынан бастап 0,2L ауданында жүзбелі крандардың борт жиынтығын бекіту осы Қағиданың 713-тармағына сәйкес орындалады. Рама шпангоуттары төрт шпациялардан аспайтын ара қашықтықта орнатылады;

      3) осы профилдің аралық шпангоуттары да, негізгілері де, жүзбелі крандардың форпигінде және 0,1L алдыңғы артқы жақ транцынан бастап созылатын учаскелерде және борттың барлық биіктігі бойынша 0,1В диаметрлі жазықтықта орнатылады. Аралық шпангоуттардың шеттерін бекіту және созылуы осы Қағиданың 48-тармағының талаптарына жауап береді.

      711. Палубалар мен платформалар мынадай талаптарға жауап береді:

      1) топырақ трюмінің ауданынад палуба төсенішіндегі кесіктердің бұрыштары мен тіліктер дөңгелектенеді. Кесіктердің бұрыштарында мөлшерлері Кеме қатынасы тіркелімнің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылатын қалыңдатылған табақтар орнатылады.

      2) рама шпангоуттарының жазықтығында, егер бұл орында жартылай қалқандар орнатылмаса, топырақ трюмінің борт қабырғаларында трюм бимсалары орнатылады.

      712. Су өткізбейтін қалқандар мынадай талаптарға жауап береді:

      1) трюмнің шеттері бойынша орнатылған көлденең қалқандар борттан бастап бортқа дейін созылады.

      2) тіліктердің бойлық қалқандарына параллель көпшөмішті жер снарядтарда 600 мм-ден кем емес ара қашықтықта қорғаныш қалқандары орнатылады.

      Қорғаныш қалқандарының созылуы шөміштермен ұстап алынған заттармен тіліктердің қаптамасы зақымдалған кезде кеменің батуын болдырмас үшін жеткілікті болуы қажет.

      Қорғаныш қалқандары тілік аяқталатын көлденең қалқандарда да көзделеді. Қорғаныш қалқандары қаптамаларының қалыңдығы мен жиынтықтың мөлшерлері құрғақ жүктер кемелерінің берік су өткізбейтін қалқандары үшін де анықталады. Тіліктің бойлық қалқандары мен қорғаныш қалқандарымен құрастырылған коффердамның ішінде жиынтық кесіктері бар бракеттен тұруы тиіс. Коффердамдар көріп шығу үшін қол жеткізімді болады;

      3) раманың жылжу ауданында жер снарядтардың бойлық қалқан тіліктері рамамен зақымдану мүмкіндігімен қорғалады;

      4) топырақ трюмінің бойлық қалқандары мен тіліктер палуба мен түбі бойынша олардың аяқталатын орындарында кницалармен ұзартылады. Кницалардың ұзындығы мен биіктігі 0,25D кем болмайды, ал қалыңдығы бойлық қалқан қаптамасының қалыңдығынан кем болмайды. Кницалар қаттылық қабырғаларымен бекітілуі және бос жиек бойынша белбеуі болады. Үстіңгі кница карлигспен, ал төменгі кница шетінің шектерімен үш шпацияға кем емес стрингермен жалғастырылады;

      5) жүзбелі крандар өзегінің қалқандары жақын көлденең және бойлық қалқандарға (борттар, транцтар) дейін жеткізілетін тіреу контурының қалқандарымен қатты байланысады.

      713. Алдыңғы және артқы жақтық шеттердің понтон формалы қоршаулары бар кемелерде конструкцияға қойылатын мынадай талаптармен регламенттеледі:

      1) форпик және ахтерпик қалқандары алдыңғы және артқы жақтық транцтерден бастап 0,1L ара қашықтықта, бірақ түптің жазық және еңіс бөліктерін қосу сызығынан бастап бір шпацияға кем емес орнатылады;

      2) пиктердегі шпангоут ара қашықтығы 550 мм-ден артық болмайды;

      3) алдыңғы және артқы жақтық перпендикулярлардан бастап 0,15L созылған түп жиынтығы стрингерлердің арасында 1 м-ден артық емес ара қашықтық кезінде әрбір шпангоутқа қойылған тұтас флорлардан тұрады.

      Флорлар мен стрингерлердің мөлшерлері кеменің ортаңғы бөлігіне арналған сияқты белгіленеді;

      4) алдыңғы және артқы жақтық перпендикулярлардан бастап 0,2L созылған борт рама шпангоуттарымен және борт стрингерлерімен күшейтіледі.

      Рама шпангоуттары 3 - 4 шпация арқылы орнатылады.

      Борт стрингерлері форпик қалқанына жақын флорларда борт бойынша өлшенген стрингерлер арасындағы ара қашықтық, стрингерден бастап флордың үстіңгі жиегінде дейінгі, сондай-ақ стрингерден бастап палубаға дейінгі ара қашықтық аспайды.

      Рама арасында орнатылатын негізгі шпангоуттар стрингерлер бомаған кеменің ортаңғы бөлігі үшін сияқты осы Қағиданың 738-тармағы бойынша белгіленеді.

      Борт стрингерлері рама шпангоуттары секілді профилден болады және қалқанда немесе рама шпангоутында аяқталады (осы Қағиданың 386-тармағы 2)-тармақшасы).

      Рама шпангоуттары шеттерінің бекітулері мен конструкциясы осы Қағиданың 19-тарауы 4-параграфына сәйкес қабылданады;

      5) транц қалқандары 0,5 м-ден артық емес ара қашықтықта орнатылған тік тіреулермен, және борт стрингерлерінің деңгейінде орналасқан көлденең рамалармен бекітіледі.

      Түп стрингерлерінің жазықтығында рама тіреулері орнатылады. Рама тіреулері мен көлденең рамалардың мөлшерлері форпиктегі борт стрингерлері мен рама шпангоуттарының мөлшерлерімен бірдей болады. Тік тіреулер шпангоуттар секілді қабылданады. Тіреулердің шеттерін кницалармен бекіту су өткізбейтін қалқандар үшін осы Қағиданың 21-тарауы 2-параграфының талаптарына сәйкес келеді.

      714. Кемелерді ашатын корпустың жеке байланыстарына қойылатын конструктивтік талаптары келесіні қарастырады:

      1) ашылатын кеме топырақ трюмінің шеттерінде палуба үстінде орналасқан бір-бірімен шарнирмен қосылған симметриялы емес қоршаулары бар екі жеке жартылай корпустардан тұрады. Жартылай корпусты түсіру кезінде кеменің диаметрлі жазықтығында жататын гидравликалық құрылғылармен жалпы көлденең бойлық остің айналасында бұрылады.

      Әрбір жартылай корпустың конструкциясы осы Қағиданың 34-тарауы 2-параграфын есепке алып осы Қағиданың 8-бөлімінің талаптарына жауап береді және жиынтықтың көлденең, бойлық немесе аралас жүйесі бойынша орындалады. Борт бөліктерінде топырақ трюмының ауданында осы Қағиданың 716-тармағы 1) тармақшасына сәйкес олардың арасында максималды ара қашықтықпен көлденең рамалар орнатылады;

      2) шаландтар және ашылатын трюм жер снарядтарының шарнирлерін қондыру орындарында палуба жиынтығы мен төсенішті бекіту қарастырылуы тиіс. Шарнирлердің көздерін палуба арқылы өткізуге ұсыныс беріледі;

      3) ашылатын кемелердің конструкциясы алдыңғы жартылай корпустардың арасына және топырақ трюмінен бастап артқы жаққа қондырылатын тіректері болады. Тіректер түп пен палуба деңгейінде орнатылады және бір-біріне қатысты корпустардың бойлық жылжытылуын болдырмайды;

      4) жартылай корпустардың әрқайсысында жиынтықтың арқалықтарын қосатын кницалардың мөлшерлері осы Қағиданың 716-тармағы 7)-тармақшасына сәйкес қабылданады;

      5) топырақ трюмінің комингстері мен бойлық арқалықтар осы Қағиданың 716-тармағының 7) тармақшасына және 712-тармағының 4) тармақшасына сәйкес кницалармен созылады.

      715. Түбін тереңдететін құрылғыларды бекіту келесілерді қарастырады:

      1) негізгі корпус жиынтығының рама көтергіш gен шөміш мұналарының орналасу ауданында күшейтіледі.

      Рама көтергіш мұнараның тіреулері палуба аяқталады. Бұл жағдайда олардың астында пиллерстер, рама тіреулері көзделеді немесе орнатылады.

      Шөміш мұнарасының тіреулері түпке дейін жалғасуы және бойлық және көлденең жиынтықпен сенімді жалғануы немесе тіреулердің астында көлденең қалқандар орнатылады;

      2) гейфер, штанга және басқа жер снарядтарында жұмыс құрылғыларын қондыру жерлерінде қажетті бекітулер көзделеді.

      716. Ерекше конструкциялар мыналарды қарастырады:

      1) топырақ трюмінің ауданында шаландалар мен бір корпусты трюм жер снарядтары корпусының кез келген жүйесінде мынадай элементтерден тұратын көлденең рамаларды орнату көзделеді:

      борт бөліктері мен қорапты киль арқалықтарында дөңгелек рамаларды немесе тұтас платформаларды;

      топырақ трюмінің бойлық қалқандарымен киль арқалығын біріктіретін топырақ трюмінің төменгі бөлігінде трюм флорын;

      бас палуба мен оның биіктігі кезінде 0,2 м артық комингс үстінің деңгейінде топырақ трюмінің ішінде трюм бимсасын (егер осы Қағиданың 742-тармағы 10)тармақшасының талаптары орындалса, трюм бимсаларын орнатуға болмайды);

      топырақ трюмінің комингсі бойынша рама тіреулері.

      Рамалардың арасындағы максималды ара қашықтық b = (0,012L+2,9) м аспайды;

      2) диафрагмалардың конструкциясы осы Қағиданың 376-тармағының талаптарына жауап береді. Ені 1 м артық кезінде диафрагмалар қаттылықтың тік немесе көлденең қабырғаларымен бекітіледі. Жиынтықтың бойлық жүйесінде қалқанның және борттың бойлық арқалықтарының жазықтығында көлденең қабырғалар орнатылады. Диафрагмаларды конструкциясы осы Қағиданың 21-тарауы 2) параграфының талаптарына жауап беретін су өткізбейтін (өткізетін) қалқандармен ауыстыруға болады;

      3) диафрагманың орнына орнатылатын борт бөлігінде дөңгелек рама рама шпангоутынан және рама тіреулерінен, флор мен рама бимсасынан тұруы тиіс. Рама тіреуі мен шпангоут кергіш пен флор немесе рама бимсасының арасындағы ара қашықтық 3 м аспайтындай түрде орналасқан көлденең кергіштермен жалғанады. Кергіштердің орнына қаптал және бимса кницесімен рама тіреуін біріктіретін қиғаштап қойылған тіректерді қолдануға болады. Борт бөлігінде кергіштер орнатылған ара қашықтықтағыдай жерде платформалар орнатылатын болса, кергіштер мен қиғаштап қойылған тіректерін орнатпаса да болады.

      Борт бөлігінде бөңгелек рамасының элементтерін біріктіретін кницалар тараптардың ең аз дегенде 1/12 біріктіретін арқалықтардың үлкен аралығының ұзындығы бар. Бос жиек бойынша кницаның біріктірілетін арқалықтардан үлкен белбеу еніне тең, енімен белбеуі бар. Кницаның қалыңдығы біріктірілетін арқалықтардан үлкен қабырғаның қалыңдығына тең;

      4) трюм флорлар кесіктермен қабырғалардан және үстіңгі және төменгі жиектер бойынша белбеулерден тұрады немесе үш бұрышты қиманың көлемді қорап конструкциясы болады.

      Трюм флоры қабырғасының қалыңдығы сәйкесінше биіктікте топырақ трюмінің бойлық қалқандары қаптамасының қалыңдығына тең қабылданады.

      Кесіктер арасындағы трюм флорының қабырғасы 900 мм арқылы орнатылатын қаттылық қабырғаларымен бекітіледі.

      Трюм флорының үстіңгі белбеуі құбырдан, шыбықтан, профил немесе жолақтан, төменгі белбеу түп қаптамасының қалыңдығы қалыңдық жолағынан кем емес орындалады.

      Трюм флорлары ені мен биіктігі флорлардың үстіңгі белбеуінің ұзындығы 1/10 тең, топырақ трюмі бойлық қалқанымен және киль арқалығының кницаларымен біріктіріледі. Кницалар қалыңдығы флорлардың тік табағы қалыңдығына тең қабылданады. Флорлар мен киль арқалықтар биіктігі тең кезінде киль арқалықтарында кницалар орнатылмайды. Қорап конструкциясының трюм флорлары конструкциясы киль арқалығының конструкциясына ұқсас. Флорлардың қорапты конструкциясы кезінде флорлардың төменгі және үстіңгі белбеулері борт бөліктерінің және киль арқалықтарының қаптамасына ерітіліп жабыстырылады;

      5) топырақ трюмдегі киль арқалығы жабық қорапты конструкцияда орындалады. Бүйір қабырғалары қаптамасының қалыңдығы сәйкесінше биіктікте топырақ трюмінің бойлық қалқандары қалыңдығына тең болуы тиіс, бірақ ұзындығы 60 м және аз кемелер үшін 8 мм-ден кем емес және ұзындығы 60 м артық кемелер үшін 10 мм болады. Киль арқалығының төменгі табағы қалыңдығы көлденең килінің қалыңдығынан кем болмайды. Жиынтықтың көлденең жүйесінде киль арқалығының үстіңгі бөлігінде тіреулер қалыңдығы флорлар қалыңдығынан кем емес, биіктігі тіреу профилінің биіктігінен 2,5-ден кем емес кницалармен жалғанады.

      Түпте киль арқалығының ені 1 м асады, бірақ ең артық дегенде 2 м, киль арқалығының түбі бойынша флор биіктігінің жартысына тең биіктікпен бойлық арқалығы орнатылады. Киль арқалығының ені бойынша флорлардың арасындағы көрсетілген арқалықтың орнына 2 м жоғары флорлардың мөлшерлері бар интеркостель стрингері орнатылады. Киль арқалығының флорлары жиынтықтың сәйкесетін жүйесінде борт бөліктеріндегідей қабылданады.

      Киль арқалығы қалыңдығы киль арқалығының бүйір қаптамасының қалыңдығына тең қалыңдықтағы табақтың қайрағы, үш бұрышты сызғышының немесе бастырмасының үстінде аяқталады.

      Қорапты киль арқалығының қабырғалары трюмнің көлденең қалқандарынан ұзындығы мен биіктігі киль арқалығының биіктігіне тең, ал қалыңдығы киль арқалығының қабырғасы қалыңдығына тең кницаларға созылады;

      6) трюм бимсалары үстіңгі және төменгі жиектер бойынша белбеулері және кесіктері бар қабырғалардан тұруы мүмкін және үш бұрышты немесе басқа формадағы қорапты конструкциямен орындалады.

      Трюм бимсалары топырақ трюмінің бойлық қалқанына биіктігі мен ені трюм бимсасының биіктігіне тең, ал ені оның қабырғасының қалыңдығына тең кницалармен бекітуге ұсыныс беріледі.

      Егер трюм бимсалары орнатылған болса, қорапты килге сүйенетін пиллерстермен бекітіледі;

      7) топырақ трюмінің комингсі жиынтықтың көлденең немесе бойлық жүйесі бойынша орындалуы мүмкін. Комингстің үстіңгі жиегі бойынша комингстің биіктігінен 1/10 кем емес енімен және комингстің қалыңдығынан кем емес қалыңдықта белбеу орнатылады.

      Жиынтықтың бойлық жүйесінде комингс 900 мм-ден артық емес сайын орнатылатын бойлық арқалықтармен бекітіледі.

      Рама тіреулерінің арасында жиынтықтың көлденең жүйесінде әрбір шпангоутта тік тіреулер орнатылады.

      Топырақ трюмінің бойлық комингстері комингс биіктігінен 1,5-ден кем емес ұзындықпен трюм шеті кницалармен ұзартылады; кницалардың астында кницаның шетінен бастап үш шпацияға кем емес тартылатын карлингстар орнатылады;

      8) жүзетін кранның барабаны үстіңгі палуба үздіксіз өтуі тиіс. Палубаның үстінен бастап төменнен жоғарыға 0,2h созылған учаскеде көлденең дәнекерленген жіктерге (h мұнда - барабанды орнату жерінде үстіңгі палуба мен түптің арасындағы ара қашықтық) жол берілмейді;

      9) үстіңгі палуба мен платформаның жазықтығында барабанның ішінде диафрагмалар орнатылады;

      10) топырақ трюмінің ауданында ерекше конструкциялардың сыртқы қаптамасының 20 мм және артық қалыңдықтағы табақ элементтері үшін D категориясынан ең төмен дегенде болат қолданылады. Қалыңдығы 50 мм жәна артық табақтардың пайдалану Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

3-параграф. Есептеу жүктемелері

      717. Есептеу жүктемелері мынадай талаптарға сәйкесуі қажет:

      1) негізгі корпустың конструкциясына арналған есептеу жүктемелері пайдалану және теңіз өткелі аудандарында cw толқын коэффициенті және d1, d2 шөгу кезінде осы Қағиданың 1 және 2 -бөлімдерімен анықталады. Осымен бірге cw толқын коэффициентін пайдалану жағдайы үшін 2(D + hкd1) артық емес қабылданады;

      2) теңіз өткелінің жағдайларында шеттер үшін есептеу жүктемесінің экстремалды мәні алдыңғы перпендикулярдан бастап 0,1L қимада шөгу кезінде осы Қағиданың 22-тарауы 2-параграфы бойынша анықталады. Транц қалқандары үшін

х = 0 және

х = 90о бұрыштары қабылданады;

      3). ұзындығы 60 м және артық теңіз флотының кемелері үшін есептеу бүгілетін сәттер мен кесетін күштер теңіз өткелі мен пайдалану жағдайлары үшін анықталады.

      Теңіз өткелі жағдайы үшін топырақ трюмі әрекет ететін ватерсызық бойынша толтырылған сумен (егер мұндай жағдай мүмкін болса, бос) қабылданады, қорлары мен жабдықталуы толықтай қабылданады, барлық құрылғылар — көшпелі жағдайда.

      Пайдалану жағдайы үшін топырақ трюмі құбылымның (комингстің) үстіңгі деңгейі бойынша біртекті топырақты толтырылып қабылданады, қорлары жоқ, шөгу d1 тең, құрылғылар — көшпелі жағдайда.

      Толқынды бүгілетін сәттер мен кесетін күштер осы Қағиданың11-тарауы 3-параграфы бойынша анықталады.

      718. Ашылатын кемелер мынадай талаптарға сәйкесуі тиіс:

      1) ашылатын кемеде тынық суда және толқындауда жалпы бүгілетін сәт тік, сондай-ақ көлденең күштермен құрылады. Бүгілетін сәттер бастапқыда

Gu координаттар жүйесінде есептеледі, сосын әрбір жартылай корпустың х және у инерциясының бас остері үшін қайта есептеледі (осы Қағиданың 99-қосымшасы). Кеменің ең үлкен шөгу кезінде топырақ трюмін толық жүктеме жағдайы есептеу болып табылады. Әрбір корпустың топырақ трюмінің бүгілісі жекелей қаралады. Палуба шарнирлері мен гидроцилиндрлер топырақ трюмінің шеттерінде орналасқан тіреулермен қойылады.

      Оның үстіне, мынадай жағдайлар қаралады:

      трюмінде топырақпен пайдалану ауданында жүзу, құрылғылар көшпелі жағдайда;

      трюм немесе балласта (егер техникалық мүмкін болса, трюм бос) сумен теңіз өткелі; қорлары мен жабдықталуы толықтай қабылданады, барлық құрылғылар — көшпелі жағдайда;

      2) тіреу конструкцияларының түрлері мен трюмнің алдыңғы және артқы жақтық шеттеріндегі екі жартылай корпустардың арасындағы саңылау көлденең сәттердің есептеу шарттарын белгілейді.

      Топырақ трюмінен бастап артқы жақта және алдыңғы түптің немесе палуба деңгейінде орналастырылған тіреу конструкциялары жартылай корпустардың арасындағы саңылаудың жоқтығын қамтамасыз етсе, ал тіреу конструкцияларының ұзындығы топырақ трюмінің көлденең әрекет етуі кезінде көлденең күштердің жеткілікті бітелуін құрса, онда көлденең күштердің есебі топырақ трюмінің әрбір шетінде жартылай корпус қатты қысылады деген шартпен орындалады.

      Ондай болмаған жағдайда, жартылай корпус бос сүйелген болып саналады;

      3) әрбір жартылай корпуста әрекет ететін тік бүгілетін сәт M

, кН•м кез келген қимасында мынадай формула бойынша анықталады

      M

= 0,5(Mswx + Мwx), (215)

      мұнда Mswx - осы Қағиданың 717-тармағы 1) тармақшасында көрсетілген тиеулер жағдайында корпустармен біріктірілген кеме жүктемесін біріктірумен белгіленетін тынық судағы бүгілетін сәті, кН•м;

      Mwx — осы Қағиданың 11-тарауы 3-параграфы бойынша белгіленген біріктірілген корпустары бар кеме үшін толқынды бүгілетін сәті, кН•м.

      Тік сәттер бүгіліс кезінде оң және майысқан кезде теріс болып саналады;

      4) әрбір жартылай корпуста әрекет ететін көлденең бүгілетін сәті Мhi, кН•м, топырақ трюмінің ортаңғысы мен шеттеріндегі қималарда мынадай формула бойынша анықталады

      Мhi = МSwhi+ Мwhi, (216)

      мұнда МSwhi, Мwhi— қаралатын қимада тынық су мен толқындауда сәйкесінше көлденең бүгілетін сәттер, кН•м.

      Көлденең сәттер бір жартылай корпустың сыртқы порты созылатын кернеулерге ұшыраса, оң болып саналады.

      Жартылай корпусқа әрекет ететін көлденең сәті трюмнің шеттеріндегі қабылданған бітеулерге тәуелді.

      Топырақ трюмінің шеттеріндегі жартылай корпус қатты қысылған болып саналады, көлденең сәті мынадай формулалар бойынша анықталады:

      тынық суда:

      трюм ортаңғысының қимасында

      Mswh = 0,10

; (217)

      топырақ трюмінің шеттеріндегі қималарда

      M'swh = -0,10pl2, (218)

      мұнда р = 0,5g(сгpH 2 – сd 2) (бұл жерде р — кН/м);

      1 1

      толқындауда:

      трюм ортаңғысының қимасында

      Mwh = Mwx

(

1 +

2

); (219)

      топырақ трюмінің шеттеріндегі қималарда

      Mwh = – Mwx

3 + ш4

); (220)

      мұнда

1 = 0,6lт/L — 0,103;

2 = 0,50lт/L — 0,100;

3 = 0,85lт/L — 0,112;

4 = 0,37lт/L — 0,050;

      Е = и(Сb + 0,7)

;

      и = 1,35L/100 — 0,215.

      Топырақ трюмінің шеттеріндегі жартылай корпустың бітеуі жоқ болған жағдайда, трюмнің ортаңғысында қиманың көлденең сәті мынадай формулалар бойынша анықталады:

      тынық суда:

      Msw = 0,15

; (221)

      толқындауда:

      Mwh = Mwx

(1 + ш5

); (222)

      Топырақ трюмінің шеттеріндегі қималарда көлденең бүгілетін сәттер тынық су мен толқындауда нөлге тең,

      Mwh және M'wh белгісін белгілеу үшін Mwx белгісін ескеру керек.

      Mswh, және M'swh теңіз өткелінде бітеу шарттарына қарамастан нөлге тең екені қабылданады.

      719. Жүзетін кран корпусына әсер ететін бүгілетін сәттер пайдалану және теңіз өткелі ауданында жұмыстар жағдайлары үшін анықталады.

      Пайдалану ауданында жұмыс жағдайы үшін есептеу тік бүгілетін сәті Мэкспл, кН•м, мынадай формула бойынша анықталады

      Мэкспл = Msw + Mg + Mw, (223)

      мұнда Msw — осы Қағиданың 11-тарауы 2-параграфына сәйкес тынық суда бүгілетін сәті, кН•м;

      Mg — жүзетін кранның гагына ілінген жүктің массасынан бүгілетін сәті, кН•м. Теңіз өткелінің жағдайларында Mg нөлге тең қабылданады;

      Mw — толқынның белгіленген биіктігі мен ұзындығы үшін Кеме қатынасы тіркелімімен келісілген әдістеме бойынша белгіленетін теңіз өткелі мен пайдалану аудандары үшін толқындауда бүгілетін сәті.

      720. Топырақ трюмін шектейтін қалқандарда, киль арқалығының жабық су өткізбейтін конструкциясында ргр, кПа есептеу қысымы, мынадай формула бойынша анықталады

      ргр = сгрgzi, (224)

      мұнда zi — құбылымның үстіңгі деңгейінен бастап жүктеменің қосымша нүктесінің тұруы (комингстің үстіңгі жиегінде), м.

      721. Сыртқы қарсы қысымды есепке алып топырақтың қысымынан бастап трюм флотының жартылай биіктігі деңгейінде борт юөлігінің дөңгелек рамасына немесе жартылай қалқанға (диафрагмаға) р1, кПа есептеу қысымы мынадай формула бойынша анықталады

      р1 = g(0,8сгрН1 – 1,5сгрhк – 0,1сН1

), (225)

      мұнда

= 0 кезінде D < 4 м;

= 0,2D — 0,8 кезінде d1/D < 0,75

      кезінде D > 4 м.


= 0,4D — 1,6 кезінде d1/ D > 0,75

      722. Трюм флорына қарсы қысым суын есепке алып топырақтың қысымынан бастап тік жазықтықта әрекет ететін р2, кПа есептеу қысымы мынадай формула бойынша анықталады


. (226)

      723. Трюм флорының белбеуіне топырақтың қысымынан бастап көлденең жазықтықта әрекет ететін р3, кПа есептеу қысымы мынадай формулалар бойынша анықталады:

      үстіңгі белбеу үшін

      р'3 =

gсгрhт.ф.; (227)

      төменгі белбеу үшін

      р''3 =

gсгрhт.ф.; (228)

      724. Топырақ трюмінің комингсін қаптауға және жиынтықтың элементтеріне р4, кПа есептеу қысымы мынадай формула бойынша анықталады

      р4 = gсгрhk , (229)

      бірақ 15 кПа аз болмайды.

      725. Трюм флорының жартылай биіктігінің деңгейінде борт бөлігінің диафрагмасы немесе көлденең рамсында әрекет ететін N, кН есептеу осьінің күші мынадай формула бойынша анықталады

      N = gbH1[0,40сгрH1 + 0,63сгрhк – 0,03сH1m], (230)

      мұнда m = 0 кезінде D < 3,5 м;

      m = 1 кезінде D > 3,5 м, d1/D < 0,75;

      m = (9D — 31,5)(d1/D — 0,75) кезінде D > 3,5 м, d1/D > 0,75;

      726. Трюм флорында әрекет ететін Rт.ф., кН, есептеу осінің күші мынадай формула бойынша анықталады

      Rт.ф. = 0,163g

гр

(3DН2) – с(d1 – 0,5cw)2(3Dd1 + 0,5cw].(231)

      727. Трюм бимсаларында әрекет ететін Rб, кН, есептеу осьінің күші мынадай формулалар бойынша анықталады:

      1) палубаның деңгейінде орнатылған бимса үшін

      Rб = R1R2R3R4, (232)

      мұнда R1 — формула бойынша белгіленетін бимсада топырақтың қысым күші


;

      R2 - формула бойынша белгіленетін бимсада сыртқы гидростатикалық қысымның күші


;

      R3 — формула бойынша белгіленетін диафрагманың трюм флорымен біріктірілген орнындағы тіереудің бүгілетін сәтінен бастап реакция


;

      R4 — формула бойынша белгіленетін трюм флорының тіреу реакцияларынан берілген күші



      2) комингстің үстіңгі белбеуінде орнатылған бимса үшін

      Rб = gсгр

. (233)

      728. Палубаға арналған есептеу жүктемесі 20 кПа аз болмайды.

      729. Ашылатын кемелер үшін әрбір жартылай корпустың конструкциясына арналған есептеу жүктемелері осы Қағиданың 717-728- тармақтарына сәйкес анықталады.

      730. Ашылатын трюмді жер снарядтары мен шаландаларда корпусты жабық жағдайда ұстау үшін қажетті әрбір гидропрестегі Fг, кН көлденең статикалық күші мынадай формула бойынша анықталады (осы Қағиданың 100-қосымшасы)

      Fг =

[– Fha1 + Faa2 +

(gДb1gДnb2gQгрb3)], (234)

      мұнда n1 — гидропрестердің саны;

      FhFh= 0,5сglт(d1 – 0,5c)2 формуласы бойынша белгіленетін корпусқа су қысымының көлденең күші;

      FdFd = 0,5сгрglт(Н2c)2 формуласы бойынша белгіленетін корпусқа топырақ қысымының көлденең күші;

      с - осы Қағиданың 99-қосымшасы;


1,

2,

3, b1, b2, b3 — күштердің иіні, м (осы Қағиданың 100-қосымшасы).

      Fp есептеу күші ретінде Fр > Fг кезінде гидропресс құрайтын максималды қысым қабылданады.

      Әрбір шарнирдегі Fш, кН көлденең статикалық күші мынадай формула бойынша анықталады

      Fш =

[Fh + n1FгFd

(FрFг)], (235)

      мұнда

4 — тірекке әсер ететін күштің иіні, м.

      Әрбір тірекке әсер ететін көлденең статикалық күші мынадай формула бойынша анықталады

      Fуn =

(FшFг), (236)

      мұнда n2 — тіректер саны.

      Шарнирлердегі статикалық күштердің тік құраушылары нөлге тең қабылданады.

      731. Гидроцилиндрлер мен палуба шарнирлеріне әрекет ететін динамикалық күштер бос және жүктеге түрлі курс бұрыштары кезінде толқындауда кеменің шайқалуын есептеумен анықталады. Осы есептеулердің негізінде шарнирлерге әрекет ететін максималды тік және көлденең күштер және гидропрестерге әрекет ететін максималды көлденең күштер анықталады. Есептеу Кеме қатынасы тіркелімімен келісілген әдістеме бойынша орындалады.

4-параграф. Конструктивтік элементтердің мөлшерлері

      732. Корпус элементтерінің мөлшерлері осы тарауда келтірілген көрсеткіштерді есепке алып осы Қағиданың 1 және 2-бөлімдеріне сәйкес анықталады.

      733. Ұзындығы 60 м және артық бір корпусты кеменің корпусы көлденең қимасының талап етілген кедергі сәті теңіз өткелі мен пайдалану аудандарын есепке алып топырақ трюмі комингсінің үстіңгі жиегі мен түп, палуба үшін осы Қағиданың 11-тарауы 5-параграфында анықталады. Теңіз өткелі үшін немесе пайдалану ауданы үшін алынған шамалардың үлкені қабылданады (осы Қағиданың 718-тармағы және 717-тармағы 3)-тармақшасы).

      Ашылатын трюм жер снарядтары мен шаландалар үшін талап етілген кедергі сәті екі жартылай корпус та біріктілген жағдайларда анықталады (осы Қағиданың 718-тармағы).

      734. Фунт трюмінің ауданында корпустың көлденең қимасы нақты кедергі сәті есебі кезінде осы Қағиданың 11-тарауы 7-параграфымен сәйкес барлық үздіксіз бойлық байланыстар, бойлық жиынтықпен фунт трюмінің комингстері мен бойлық қалқандар, трюмнің ішінде Қағиданың регламенттелетін көлденең қималар бар және киль арқалығының бойлық байланыстарының жалпы ауданы 85 % фунт трюмінің шектерінің сыртында бойлық жиынтықпен оларды тиісінше байлау шартымен ескеріледі.

      Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған әдістеме бойынша қарсыласудың нақты сәтіне топырақ трюмінің үстіндегі бойлық жиынтықпен үздіксіз палуба төсенішін және трюмдегі шой қалқанын есептеуге болады.

      735. Ашылатын трюм жер снарядтары мен шаландалардың әрбір жартылай корпусы бойлық беріктігі қисық бүгілісі кезінде тік және көлденең жазықтықтарда бүгілетін сәттердің әрекет етуіне тексеріледі (осы Қағиданың 99-қосымшасы):

      1) қисық бүгілісі кезінде корпустың көлденең қимасы нүктелерінде туындайтын қалыпты кернеу мидель қимасында және топырақ трюмінің шеткі қалқандарында (трюм жағынан), корпуста осы орынды қатты қысылған деп есептеуге болса анықталады.

      Кернеуі және Мпа мынадай формула бойынша анықталады


= (Мх

Mу

)•10-3, (237)

      мұнда Мх = Mх cos

Mh sin

;

      My = Mх sin

+ Mh cos

;

      Mх, Mh —осы Қағиданың 718-тармағы 3) және 4) тармақшалары;


— инерцияның бас остерінің бұрылу бұрышы (б бұрышының оң мәні - сағат тіліне қарсы Gu осінің бұрылуы), мынадай формула бойынша анықталады

      tg2

= 2Iu

/(IuI

); (238)

      Iu

= Уui

i dSi — байланыстардың тозуға қор есебінсіз Gu, G

, м4 остеріне қатысты инерцияның орташа жүгіру сәті;

      ui,

iGu, G

, м остері бойынша i байланыс ауданының ауыртпалық ортаңғылығының координаттары;

      dSii байланыстың ауданы, м2;

      Iu, I

— байланыстардың тозуға қор есебінсіз Gu, G

, м4 остеріне қатысты жартылай корпустың көлденең қимасы инерциясы сәті;

, уG

, Gy бас остеріне қатысты қиманың қаралатын нүктесінің координаттары (осы Қағиданың 99-қосымшасы), м.;

      I

, Iу — байланыстардың тозуға қор есебінсіз бас остерге қатысты жартылай корпустың көлденең қимасы инерциясының сәттері, м4;

      2) жартылай корпустың көлденең қимасында әрекет ететін қалыпты кернеулер (қалыпты беріктіктегі кеме құрылыс болаты үшін) мыналардан аспауы тиіс:

      палуба стрингерінің төменгі жиегі үшін — 150 МПа;

      көлденең килінің үстіңгі жиегі үшін — 145 МПа;

      комингс белбеуінде — 165 МПа;

      3) бойлық бүгіліске қатысатын қалыпты беріктіктегі кеме құрылыс болатының элементтері үшін рұқсат берілген жанама кернеулер 115 МПа. Осымен бірге қималардағы келтірілген кернеулерде

eq =

, әрекет ететін қалыпты

және жанама

кернеулер (топырақ трюмінің шеттерінде) 170 МПа-дан артық емес болуы тиіс;

      4) қысылған байланыстардың тұрақтылығы осы Қағиданың 22-тарауы 4-параграфына сәйкес қамтамасыз етіледі.

      736. Түп жиынтығы мынадай талаптарға жауап береді:

      1) борт бөліктерінде түп жиынтығының көлденең жүйесінде кедергі сәті мен флорлардың мөлшерлері осы Қағиданың 339-тарауы 1) тармақшасына сәйкес анықталады; осымен бірге В1 ретінде түп бойынша борт бөлігінің қосарланған ені қабылданады;

      2) борт бөліктерінде жалаң түп жиынтығының бойлық жүйесінде бойлық түп арқалықтарының осы Қағиданың 340-тармағы 1) тармақшасына сәйкес анықталғаннан ең аз дегенде кедергі сәті бар болуы тиіс. Флорлар көлденең рамалардың қимасында орнатылуы тиіс, олардың кедергі сәті және көлденең қиманың ауданы осы Қағиданың 340-тармағы 3), 4)-тармақшаларына сәйкес белгіленгендерден кем емес болады. Стрингердің биіктігі мен кедергі сәті флорлар үшін талап етілгеннен кем болмайды. Флор қабырғаларының биіктігі 0,13 В1 кем болмайды (осы Қағиданың 736-тарауы 1)-тармақшасы);

      3) ашылатын кемелердің әрбір жартылай корпусында түп жиынтығы элементтерінің мөлшерлері осы Қағиданың 368-тармағына сәйкес анықталады; осымен бірге B1 ені үшін осы орында бір жартылай корпустың ені қабылданады. Ашылатын кемелерде тік киль жоқ;

      4) топырақ трюмінің ауданында қосарланған түптің элементтері осы Қағиданың 710-тармағын есепке алып осы Қағиданың 29-тарауына сәйкес қосарланған борпен құрғақ жүк кемелері үшін анықталады, топырақ трюмінің ауданында осы тармақтардың талаптары бойын бір бортты құрғақ жүк кемелері үшін.

      Тұтас флорлардың арасындағы ара қашықтық осы Қағиданың 716-тармағы 1) тармақшасында көрсетілгеннен рамалар арасындағы максималды ара қашықтықтан аспайды;

      5) жүзбелі крандар үшін түп көлденең арқалықтарының осы Қағиданың 17-тарауына сәйкес кедергі сәті бар болады, ал қосымша түп бойлық арқалықтары негізгі бойлық арқалықтар секілді кедергі сәті;

      6) осы Қағиданың 17-тарауына сәйкес жүзбелі крандар флорларының биіктігі мен кедергі сәтін белгілеу кезінде B1 шамасы үшін борт және бойлық қалқанның арасындағы не болмаса бойлық қалқандардың арасындағы флорлардың бойы қабылданады, бірақ кеменің толық енінен 0,4-тен кем емес.

      Түптің жиынтығы бойлық жүйесінде қосарланған түп ауданынан тыс жүзбелі крандардың түп бойлық арқалықтарының және флорлардың мөлшерлері осы Қағиданың 340-тармағына сәйкес анықталады.

      737. Сыртқы қаптама мынаған сәйкес келеді:

      1) табақ элементтерінің мөлшерлері осы Қағиданың 16-тарауы 3-параграфына сәйкес анықталады.

      Топырақ трюмінің бойлық қалқандары немесе тіліктері біріктірілген түп белбеулерінің қалыңдығы түп қаптамасының қалыңдығымен салыстыру бойынша 15 % ұлғайтуға болады. Киль арқалықтар жоқ болған кезде топырақ трюмінің бойлық қалқанына жалғасатын түп белбеулерінің қалыңдығы 50 % ұлғайтылады;

      2) фунт трюмінің шеттерінде борт қаптамасының қалыңдығы осы Қағиданың 11-тарауы 6-параграфымен талап етілгеннен кем емес болуы тиіс;

      3) корпустың понтон формасымен кемелерде алдыңғы және артқы жақтық перпендикулярдан бастап 0,15L созылған түп және борт қаптамасының қалыңдығы;

      4) тіліктің бойлық қалқаны қаптамасының қалыңдығы осы ауданда борт қаптамасының қалыңдығына тең болуы тиіс, бірақ 8 мм-ден кем емес;

      5) сыртқы қаптаманың қалыңдығы ашылатын кемелер үшін осы Қағиданың 735-тармағын есепке алып анықталады.

      Топырақ трюмінің бойлық қалқанда түп белбеулерінің қалыңдығын ұлғайту талап етілмейді;

      6) корпустың барлық ені бойынша алдыңғы перпендикулярдан бастап 0,2L созылған түп қаптамасының қалыңдығы жүзбелі крандар үшін осы Қағиданың 321-тармағына сәйкес минималды салыстыру бойынша 30 % ұлғайтылуы тиіс.

      Борттың биіктігі бойынша 0,1В диаметрлі жазықтыққа және 0,1L алдыңғы артқы жақтық транс бұрыштарынан бастап созылған учаскелерде және форпикте борт қаптамасының қалыңдығын 321-тармаққа сәйкес 30 % минималды артық шамаға дейін ұлғайту қарастырылуы тиіс (осы Қағиданың 710-тармағы 2) тармақшасы).

      Басқа аудандарда корпустың ұзындығы бойынша сыртқы қаптаманың минималды қалыңдығы осы Қағиданың 321-тармағымен тапсырылғанмен салыстыру бойынша 10 % ұлғайтылуы тиіс;

      7) жүзбелі крандардың алдыңғы және кеменің артқы жағының транцтары қаптамасының қалыңдығы осы тармақтың 3) тармақшасына сәйкес талап етілгеннен ең аз дегенде болуы тиіс.

      738. Борт жиынтығы элементтерінің мөлшерлері осы Қағиданың 710 және 716-тармақтарын, сондай-ақ мынадай талаптарды есепке алып, осы Қағиданың 19-тарауына сәйкес анықталады:

      1) жиынтықтың көлденең жүйесінде борт бөліктерінде шпангоуттардың кедергі сәті құрғақ жүк кемелері үшін секілді осы Қағиданың 380-тармағына сәйкес анықталады.

      Сүйелетін білеудің деңгейінде борт стрингері бар болса 374-тармаққа сәйкес негізгі шпангоуттар бойын стрингер конструкциясы осы Қағиданың 738-тармағы 2) тармақшасының талаптарына жауап береді деген шартпен құймалы кемелердің шпангоуттары үшін секілді белгілеуге рұқсат етіледі. Көлденең рамалар жоқ болған кезде бойлық аралықтардың көлденең рамалары жазықтығында қиғаштап қойылған тіректерді орнатуға рұқсат етіледі;

      2) борт стрингерлерінің мөлшерлері рама шпангоуттарын орнату секілді осы Қағиданың 383-тармағына сәйкес анықталады. Стрингер қабырғасының биіктігі 0,08l кем емес (l мұнда — рама шпангоуттарының арасында немесе олардың және өткізбейтін көлденең қалқандардың арасында өлшенген стрингердің бойы) немесе қайсысының көптігіне байланысты шпангоут профилінің биіктігінен 2,5 болуы тиіс. Борт стрингерлері көлденең рамалардың кергіштері жазықтығында орнатылуы тиіс;

      3) бойлық борт арқалықтарының кедергі сәті құрғақ жүк кемелері үшін k

мәндерінде осы Қағиданың 382-тармағына сәйкес анықталады;

      4) көлденең раманың бөлігі болып табылатын рама шпангоуттары құймалы кемелер үшін осы Қағиданың 384-тармағында талап етілгеннен кем емес көлденең қиманың ауданы мен кедергі сәті бар болуы тиіс.

      Рама шпангоутының бойы палуба бимсасының ішкі жиегі және флорлардың ішкі жиектерінің арасында өлшенеді.

      Рама шпангоутының биіктігі бойлық арқалық профилінің биіктігінен 0,1l немесе 2,5 (қайсысының көптігіне байланысты) кем емес болуы тиіс және ортаңғы мәнімен салыстыру бойынша төменгіде 10 % ұлғайтылуымен және үстіңгі шетінде азайтылумен ауыспалы қабылдауға болады;

      5) тіліктің бойлық қалқаны тіреулерінің кедергі сәті борттың шпангоуттары үшін талап етілгеннен кем емес болуы тиіс;

      6) форпикте жүзбелі крандардың негізгі және аралық шпангоуттарының кедергі сәті осы Қағиданың 487-тармағы 2) тармақшасында талап етілгенмен салыстыру бойынша 20 % ұлғайтылған болуы тиіс;

      7) жүзетін кранның рама шпангоуты кедергі сәті W, см3, 710-тармағы 3) тармақшасында көрсетілген ауданда кем емес болуы тиіс:

      W = 0,95(300 +

bpl2)

к, (239)

      мұнда l — флордың үстіңгі жиегі және палуба арасында өлшенген рама шпангоуттың бойы, м;

      р — осы тараудың 3-параграфына сәйкес, бірақ 0,5сgl, кПа-дан кем емес;

      8) жүзбелі крандардың алдыңғы және артқы жақтық транстары жиынтығы элементтері мөлшерлері осы Қағиданың 738-тармағы 2) 4) және 6)-тармақшаларына сәйкес талап етілгеннен кем емес болуы тиіс.

      739. Палубалар мынадай талаптарға жауап береді:

      1) ортаңғы бөлікте есептеу палубасы төсенішінің қалыңдығы ширстректің қалыңдығынан кем емес қабылдануы тиіс. Түбін тереңдететін кемелері палуба төсенішінің минималды қалыңдығы есептеу палубасы үшін секілді осы Қағиданың 408-тармағына сәйкес анықталады. Жүзбелі крандар үшін үстіңгі палубаның минималды қалыңдығы есептеу палубасы үшін секілді осы Қағиданың 408-тармағымен тапсырылған салыстыру бойынша 10 % ұлғайтылатын болады;

      2)

с палубасында қысылатын кернеу осы тараудың 3-параграфына сәйкес бүгілетін сәтті құрайтын әрекет ету кезінде анықталады. Тұрақтылыққа осы Қағиданың 13-тарауы 4-параграфының талаптары орындалуы тиіс;

      3) көлденең раманың бөлігі болып табылатын борт бөліктерде рама бимсалары флордың 2/3 биіктігіне тең биіктігіне, ал рама тіреуінің белбеуі мен қалыңдығына тең белбеуі мен қалыңдығы болуы тиіс. Осымен бірге рама бимсасының биіктігі бойлық палуба астындағы арқалықтың биіктігінен 2,5-тен кем емес болуы тиіс;

      4) жүзбелі крандар үшін карлингстардың кедергі сәті k

= 0,6 және m = 12 кезінде осы Қағиданың 246-тармағына сәйкес анықталады;

      5) палубада және арнайы меттел конструкцияларының палубасы арқылы өту орындарында (шөмішті және рама көтергіш мұнаралары) орнатылған арнайы құрылғылардың іргетастарының (еметіндердің кран арқалықтары, тиейтін құрылғылардың, грейфер крандарының) астындағы палуба төсенішінің қалыңдығы 25 % ұлғайтылған болуы тиіс.

      740. Борттар мен палубалар жиынтығы элементтерінің мөлшерлері, палубалар, жиынтықтың және қалқандар қаптамасының және ашылатын кемелердің комингстері төсенішінің қалыңдығы осы Қағиданың 735-тармағын есепке алып анықталады.

      Рама тіреулері мен шпангоуттар қиғаштап қойылған тірекпен немесе кергіштермен біріктірілсе, тіреулер, шпангоуттар мен қиғаштап қойылған тіректердің мөлшерлері есептеумен белгіленуі және Кеме қатынасы тіркелімінің қарауына ұсынылуы тиіс.

      741. Корпусы понтон формалы кемелерде алдыңғы шеттердегі борт стрингерлерінің мөлшерлері осы Қағиданың 495-тармағына сәйкес тағайындалады, рама тіреулері мен шпангоуттардың қабырғалары қалыңдығы мен биіктігі стрингердің қалыңдығы мен еніне тек қабылданады.

      742. Түбін тереңдететін флот кемелерінің арнайы конструкциясы:

      1) кесіктерді алып тастағанда борт бөлігі диагфрамаларының кедергі сәті W, см3 немесе трюм биіктігінің жартылай биіктігі деңгейінде қимада көлденең раманың шпангоуты мен рама тіреулерінің қарсыласуы сома сәті мынадай формула бойынша анықталғаннан кем емес болуы тиіс


, (240)

      мұнда Н1 — осы Қағиданың 96-қосымшасы;

      m = 12;

      k

= 0,6;

      р1 — осы Қағиданың 721-тармағы;

      2) трюм флорының жартылай биіктік деңгейде көлденең рамасы шпангоуты мен рама тіреулері қабырғаларының көлденең қимасы сома ауданы немесе диафрагмалары көлденең қимасының ауданы

, см2, кем емес болуы тиіс:

=

, (241)

      мұнда N — осы Қағиданың 725-тармағына сәйкес;

      k

= 0,65;

i =

sbi;

      bi — байланыстың сипатты мөлшері (палубаны жартылай ені, жиынтықтың бойлық элементтері қабырғасының биіктігі), см.

      көлденең раманың жеке элементтері (флор, рама тіреулері, шпангоут және бимс) осы байланыстар үшін осы тараудың сәйкесетін тарауларында талап етілгеннен кем емес мөлшерлері бар болуы тиіс;

      3) W, см3 кедергі сәті, кесіктерді алып тастағанда трюм флоры қабырғаларының қимасы ауданы

ст, см2,

0, см2 белбеулермен флор көлденең қимасының ауданы

0, см2, мынадай формулалар бойынша анықталатыннан кем емес болуы тиіс:

р2

к; (242)

ст =

Ак.б) + 0,1Д

i; (243)

0 =

+ 0,1Д

i, (244)

      мұнда m = 12;

      k

= 0,45;

      k

р = 0,2;

      k

= 0,45;

      р2 — осы Қағиданың 722-тармағы;

      Rт.ф — осы Қағиданың 726-тармағы;


i — осы Қағиданың 742-тармағы 2) тармақшасы;

      4) W, см3 көлденең жазықтықта трюм флоры белбеулерінің кедергі сәті және олардың

n, см2 қимасында ауданы мынадай формулалар бойынша белгіленетіндерден кем емес болуы тиіс:

      үстіңгі белбеу үшін


р3

к; (245)

n =

р'3 + 0,1

i; (246)

      төменгі белбеу үшін


р"3

к; (247)

n =

р"3 + 0,1

i; (248)

      мұнда l1, l2 — осы Қағиданың 96-қосымшасы;

      m = 2 4;

      m1 = 12;

      k

= 0,6;

      k

= 0,45;

      р'3, р"3 — осы Қағиданың 723-тармағы;


i — осы Қағиданың 742-тармағы 2) тармақшасы;

      5) топырақ трюмінің бойлық қалқандарының негізгі жиынтығы арқалықтары және көлденең рамалары, рама тіреулері көлденең қимасының кедергі сәті осы Қағиданың 720-тармағы бойынша ргр арналған осы Қағиданың 30-тарауы 2-параграфына сәйкес р ауыстырумен осы Қағиданың 738-тармағына сәйкес борт жиынтығы үшін белгіленуі тиіс. Осымен бірге m = 11 және k

= 0,75 бойлық қалқандарының тіреулері үшін.

      Рама тіреулері қабырғаларының биіктігі 0,12l кем емес болуы тиіс және орташа мәнмен салыстыру бойынша төменгіде ұлғаюмен 10 % және үстіңгі шетінде азайтумен ауыспалы қабылданатын болады.

      Екі үлкен бойлық арқалықтар палуба арқалығындағы үшінші сияқты болып қабылданады.

      Оның үстінде, үш үстіңгі және үш төменгі бойлық арқалықтар осы Қағиданың 255-тармағына сәйкес тексеріледі.

      Көлденең рамасының биіктігі рама тіреуінің биіктігіне тең болады;

      6) топырақ трюмінің көлденең және бойлық қалқандары қаптамасының табақтары қалыңдығы р = ргр ( ргр — осы Қағиданың 719-тармағы), k

= 0,7, m = 15,8 кезінде 280-тармаққа сәйкес анықталады.

      Палубадан төмен 0,1D фунт трюмінің бойлық қалқанында үстіңгі белбеудің қалыңдығы ширстректің қалыңдығынан ең аз дегенде болуы тиіс. Негізгі сызықтан бастап 0,1D бойлық қалқанның төменгі белбеуі қалыңдығы түп қаптамасының қалыңдығынан кем болмайды;

      7) топырақ трюмінің қалқандары қаптамасының минималды қалыңдығы тең:

      8 мм - ұзындығы 60 м аз кемелер үшін және 10 мм - ұзындығы 80 м және артық кемелер үшін.

      L аралық мәндер үшін минималды қалыңдық сызықтық интерполяциямен анықталады;

      8) топырақ трюмінің комингсі тік тіреулерінің (негізгі және рамалық) W, см3 кедергі сәті мынадай формула1 бойынша анықталатыннан кем болмайды

      1рама тіреулері үшін

b ауыстырылады.

к, (249)

      мұнда р4 - осы Қағиданың 724-тармағы;

      m = 15 - комингстің үстінде көлденең рамалар жазықтығында бимсаларды орнату кезінде рама тіреулері үшін;

      m = 6 - комингстің үстінде бимсалар болмаған кезде рама тіреулері үшін;

      m = 15,6 - жиынтықтың көлденең жүйесінде негізгі тіреулер үшін;

      k

= 0,6.

      Бойлық арқалықтардың және комингс белбеуінің W, см3 кедергі сәті мынадай формула бойынша анықталатыннан аз болмайды


к, (250)

      мұнда zi — комингстің үстінен бастап арқалыққа дейін тұруы, бірақ комингстің жартылай биіктігінен кем емес, м;

      m = 12;

      k

= 0,2.

      Палубада комингстің рама тіреуінің қабырғалары, қимасының ауданы

ст, см2, мынадай формула бойынша анықталатыннан кем болмайды

ст =

+ 0,1

i; (251)

      мұнда k

= 0,45;

i — осы Қағиданың 742-тармағы 2) тармақшасы.

      Бойлық (көлденең) комингсі қаптамасының қалыңдығы осы Қағиданың 720-тармағына сәйкес палуба деңгейінде өлшенген ргр кезінде топырақ трюмінің бойлық (көлдене) қалқаны үшін сияқты анықталады, бірақ бойлық қалқанның үстіңгі белбеуі қалыңдығынан кем емес қабылдануы тиіс.

      Палубада рама тіреуінің қабырғасы биіктігі 0,12 hк кем емес болуы, ал қалыңдығы комингс қалыңдығынан кем емес болуы тиіс.

      Комингс қаптамасының қабылданған қалыңдығы және бойлық арқалықтардың және комингс белбеуінің инерциясы сәті осы Қағиданың 13-тарауы 4-параграфына сәйкес тұрақтылық талаптарына жауап беруі тиіс;

      9) палубаның және/немесе комингстің деңгейінде трюмда орнатылған трюм бимсаларының көлденең қимасы ауданы мынадай формула бойынша анықталатыннан кем емес болуы тиіс


= 0,085R

+ 0,1

i, (252)

      мұнда

i - осы Қағиданың 742-тармағы 2) тармақшасы.

      Бимсаларға түп жабындарының құрылғыларынан бастап жүктеме тіркелген болса, олардың беріктігі мынадай формулаға сәйкес келтірілген кернеулер бойынша тексеріледі


eq =

0,75

n, (253)

      мұнда

mах = 10R

/

+ (Мизг/W)103;

ср = 10Nпep/

ст;

      Мизг, Nпep — максималды бүгілетін сәті, кН•м, және кесілетін күш, кН, көлденең жүктемелерден бастап;

      W — бимсаның нақты кедергі сәті, см3;


,

ст — бимсаның толық қимасы және сәйкесінше оның қабырғасының қимасы ауданы, см2;

      10) палуба сызығының төмен 0,1D орналасқан борт бөліктің үстіңгі учаскесінде комингс конструкциясының бөлігі көлденең рамалар жазықтығында палуба деңгейінде бимсалар жоқ болған кезде (осы Қағиданың 101-қосымшасы) W, см3 көлденең жазықтығында кедергі сәті мынадай формула бойынша анықталатыннан кем болмайды


к, (254)

      Палуба төсенішінің қалыңдығы s, мм, мынадай формула бойынша анықталатыннан кем болмайды

      s =

s, (255)

      мұнда В3 - осы Қағиданың 101-қосымшасы;

      11) ашылатын кемелердің гидропрестері мен шарнирлерін орнату орындарында корпус конструкциялары элементтерінің мөлшерлері осы Қағиданың 730-тармағына сәйкес динамикалық және статикалық күштердің әрекет етуіне тікелей есептеумен анықталады.

      Есептеулер Кеме қатынасы тіркелімінің қарауына жатады;

      12) гидравликалық престер трюм шеттеріндегі арнайы бөліктерде орналасады. Гидравликалық престердің бекітулері мен іргетастарының беріктігінің есептеуі осы тармақтың 11) тармақшасына сәйкес белгіленетін күштердің әрекет етуіне жүргізіледі және Кеме қатынасы тіркелімінің қарауына жатады.

      743. Жүзбелі крандардың ерекше конструкциялары:

      1) үстіңгі палубада қимада үстіңгі қатарының қозғалыссыз тіреу колоннасының астында барабан диаметрі D0, м, мынадай формула бойынша анықталатыннан кем болмайды

      D0 = 0,37М/Р, (256)

      мұнда М — тіреу колоннасына тіркелген үстіңгі қатардың жылжымалы бөлігінің массасы және жүктен сома бүгілетін сәті, кН•м;

      Р - тіреу колоннасына тіркелген үстінгі қатардың жылжымалы бөлігінің массасынан және жүктен сомалық тік күш салуы, кН;

      2) үстіңгі палубада қимада барабан қаптамасының қалыңдығы осы Қағиданың 743-тармағы 1) тармақшасына сәйкес сомалық бүгілетін сәттің және максималды ұшуда су деңгейінен бастап көтерудің биіктігі кезінде кранның есептеу жүк көтергіштігін пайдаланған жағдайда жүктемеден көлденең құрастырылатын есептеу белгіленеді.

      Қалыпты беріктіктегі болат үшін жол берілетін кернеулер мынадай шамалардан аспайды:

= 140 МПа және

= 80 МПа.

      Барлық биіктігі бойынша барабанның қаптама тұрақтылығы

cr = 2,5ReH шамасына дейін қамтамасыз етілуі тиіс. Есептеулер Кеме қатынасы тіркелімінің қарауына ұсынылады;

      3) барабанның тік тіреуінде (тіреулер орнатылса) көлденең қимасы инерциясының сәті Imin, см4 мынадай формула бойынша анықталатыннан кем болмайды

      Imin = (1,03l – 1,80y)s3, (257)

      мұнда l — түп және платформа немесе қайсысының үлкендігіне байланысты палуба және платформа арасында өлшенген тіреудің бойы, м. Платформалар жоқ болған кезде түп және палуба арасындағы ара қашықтық өлшенеді;

      у - хорда бойынша өлшенетін тіреулер арасындағы ара қашықтық, м;

      s - тіреудің бойы ортаңғысының қимасында барабан қаптамасының қалыңдығы, мм;

      4) тіреу контурының және өзек қалқандарының табақтарының қалыңдығы k

= 0,70;

s

4 мм кезінде өзек қалқандары үшін және Дs

2 мм тіреу контурының қалқандары үшін осы Қағиданың 444-тармағына сәйкес анықталғаннан кем болмайды.

      Жүк көтергіштігі 100 т артық крандар үшін максималды ұшуға кранның есептеу жүккөтергіштігін пайдаланған жағдайда тіреу колоннасынан берілетін жүктемелер кезінде жиынтық элементтерінің және өзек қалқандарының қаптамасы және тіреу контурының кернеу жағдайы кернеу жағдайы Кеме қатынасы тіркелімімен келісілген әдістеме бойынша тексеріледі;

      5) барабанда палуба мен түптің үстіңгі төсенішінің табақтарының қалыңдығы мынадай формула бойынша анықталатыннан кем болмайды

      s' =

s, (258)

      мұнда s - осы Қағиданың 743-тармағы 2) тармақшасы;


= 0,6 және 0,4 — палуба мен түптің үстіңгі табақтары үшін, сәйкесінше.

      Қалыңдатылған табақтың мөлшерлері осы Қағиданың 102-қосымшасына сәйкес қабылданады.

5-параграф. Арнайы талаптар

      744. Техникалық флоттың кемелерін қалыпты пайдалану процесінде топыраққа отырғызу көзделеді, осындай кеме түбінің мынадай арнайы бекітулері бар болады:

      1) түптің жазық бөлігі түп қаптамасының қалыңдығы талап етілгенмен салыстыру бойынша 20 % ұлғайтылған;

      2) екінші түп жоқ болған кезде және түп стрингерлерінің арасында жиынтықтың көлденең жүйесінде түп қаптамасы қаттылықтың бойлық қабырғаларымен бекітілген.

      Флорлар бойынша бойлық қабырғалардың жазықтығында қаттылықтың тік қабырғасында орнатылады. Қаттылықтың бойлық қабырғалары флорлардағы кесіктер арқылы келеді және оларға ерітіліп жабыстырылады;

      3) екінші түп жоқ болған кезде және жиынтықтың көлденең жүйесінде түп қаптамасы флорлар арасында түп бойлық арқылығының биіктігінен кем емес 2,5 биіктікпен және негізгі флорлардың қалыңдығына тең қалыңдықпен қосымша флорлармен бекітілген болады. Негізгі флорлар түп бойлық арқалықтардың жазықтарда орнатылған қаттылықтың тік қабырғаларымен бекітіледі. Түп стрингерлерінің арасында ара қашықтық 2,2 м артық болмайды. Қаптал бойынша бойлық арқалықтар түп үшін талап етілгеннен ең аз дегенде мөлшерлері бар болады;

      4) жиынтықтың көлденең жүйесінде қосарланған түпте тұтас флорлар әрбір шпангоутта орнатылуы тиіс, түп стрингерлері бір-бірінен бойлық қалқандары немесе борттан аспайтын 2,5 м ара қашықтықта орнатылады. Түп стрингерлерінің арасында түп қаптамасы қаттылықтың бойлық қабырғаларымен бекітіледі. Флорлар бойынша осы бойлық қабырғалардың жазықтығында қаттылықтың тік қабырғалары орнатылады. Қаттылықтың бойлық қабырғалары флорларда кесіктер арқылы өтеді және ерітіліп жабыстырылады.

      Жиынтықтың бойлық жүйесінде қосарланған түпте флорлар әрбір екінші шпангоутта, ал стрингерлер 2,5 м сайын орнатылады;

      5) борт емгішін тік бағыттайтындар үшін қуыстың орналасқан орындарда корпустың мынадай бекітулері көзделеді:

      борт жиынтығы машина бөлімшесі үшін талап етілетін ең аз дегенде үш рама шпангоуттарының мөлшерлерімен және жіптің шетінен бастап ең жақын дегенде 50 мм орнатылатын шеткі рама шпангоуттарынан бастап үш шпацияға созылған кем емес үшеуі интеркостель стрингерлерімен бекітіледі;

      қуыс ауданында борт қаптамасы бүгілген дәнекерленгентабақтан орындалған болуы тиіс, дәнекерленгентабақтың тік түйіспе жігі қуыстың шетінен бастап ең жақын 100 мм орналастырылады;

      қуыс ауданында палуба стрингері рама шпангоуттардан бастап алдыңғы және артқы жаққа бір шпацияның ұзындығына 60 % қалыңдатылған болады.

      745. Ерекшелігінде пайдаланудың аудандары көрсетілген жүзбелі крандарда терең сулар болып табылады және жүзетін кранның кез келген қисаю мен дифференттерінде топыраққа қондыру шығарып тасталады, осы Қағиданың 743-тармағы талаптары таратылмайды.

      746. Су мен топырақ қоспасының әсерінен абразивті тозуға айрықша ұшыраған негізгі конструктивтік элементтердің қалыңдығы (жекелей алғанда, тиеу мен түсірудің арнайы әдістерін қолдану кезінде) ұлғайтылған болады. Кеме қатынасы тіркелімімен келісім бойынша бұл элементтер арнайы тозуға шыдамды материалдардан дайындауға болады.

      747. Топырақ сорғылары шектелген суөткізбейтін қалқандармен жеке бөліктерде орнатылған болады.

      748. Ауыр түбін тереңдететін (жүккөтергіш) жабдық орнатылатын палуба учаскелерінде, сондай-ақ жүзбелі крандар мен жер снарядтарының палубасында габаритсіз ауыр жүктердің палубасында тасымалдау кезінде палубалық жиынтық элементтерінің мөлшерлері мынадай жағдайларда есептеумен анықталады:

      бимсалар тіреуде қатты бітелген болып саналады;

      жүктеменің түрлері ескеріледі (жартылай бөлінген, шоғырланған);


еq, Мпа қарапайым болаттың элементтері үшін келтірілген кернеулер мынадай шарттарды қанағаттандырады

еq =

, (259)

      мұнда

,

—қарастырылатын қимада қалыпты және қатысты есептеу кернеулері, сәйкесінше.

      Есептеу нәтижелері Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

35-тарау. Балық аулау кемелері және теңіздің тірі ресурстарын өңдеу үшін пайдаланылатын арнайы мақсаттағы кемелер

      Ескерту. 35-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер және белгілер

      749. Осы тараудың талаптары кеменің артқы жағының немесе борт тралениясы құралдары бар балық аулайтын кемелерге және кәсіп өнімдерін тасымалдау және/немесе сақтау, қайта өңдеу үшін арналған арнайы мақсаттағы кемелерге таратылады.

      750. Осы тарауда айтылмаған корпустың конструкциясына қойылатын талаптар осы Қағиданың 1 және 2-бөлімдерінде келтірілген. Барлық жағдайларда корпустың конструкцияларына қойылатын талаптар осы Қағиданың 1 және 2-бөлімдерінде көрсетілгеннен төмен болмауы тиіс.

      751. Осы тарауда мынадай белгілер қабылданды:

      bс — слиптің ені, м;

      G1 — арнайы дөңгелек немесе өзге көлік құрылғысы көтере алатын ауланғанның ең үлкен ерекше массасы, т;

      G2 — ауланғанды көтеру үшін арнайы дөңгелек немесе өзге көлік құрылғысының жылжымалы бөлігінің массасы, т;

      G — технологиялық жабдықтың массасы, т;

      Sn — технологиялық жабдық орналасқан палубаның ауданы, м2;


- негізгі немесе рама жиынтықтың қаралатын арқалықтарының арасындағы ара қашықтық, м;

      l - қаралатын арқалық аралығының ұзындығы (осы Қағиданың 269-тармағы);

      b - жиынтық арқалығының бойына есептеу жүктемесін бөлу биіктігі;


s - коррозия және тозуға табақтың қалыңдығына қоспа, мм (осы Қағиданың 171-тармағы);

к — арқалықтың кедергі сәтіне тозуға түзетуді ескеретін коэффициент (осы Қағиданың 141-тармағы).

      752. Теңізде арқандап байланған кемелерге талаптар пневматикалық кранцтармен, сондай-ақ энергия сыйымдылығы мен жеке контактілі күш салуларымен эквивалентті өзге амортизациялы құралдармен қамтамасыз етілетін корпустың амортизациялық қорғанышын қолдануды қарастырады. Бұл талаптар 6 баллдан аспайтын толқындау кезінде кемелерді арқандап байлауды қарастырады.

      Көрсетілген амортизациялық қорғанышты қолданумен ең аз дегенде 4 балл толқындауда кемелерді арқандап байлау үшін борттар мен қондырмалардың күш салуларын талап етпейді.

      753. Теңізде арқандап байланған арнайы мақсаттағы кемелер мен балық аулайтын кемелер үшін мұзды күштеулер аудандарының орналасуы мынадай түрде анықталады:

      1) кеме корпусының биіктігі бойынша:

      H шамасында балласт ватерсызығынан төмен орналасқан сызықтан бастап h шамасына жазғы жүк ватерсызығынан жоғары сызыққа дейін А ауданы. Н шамасы осы Қағиданың 103-қосымшасы бойынша анықталады;

      А ауданының үстіңгі шекарасынан бастап үстіңгі палубаға дейін В ауданы;

      үстіңгі палубадан бастап бак пен ютты қосқанда 1 ярустың қондырмалары палубасына дейін С ауданы;

      2) А ауданы кеменің ұзындығы бойынша жазғы жүк ватерсызығының деңгейінде кеменің ені (В - 3 м) тең қималар арасында орналасады.

      Арнайы мақсаттағы кемелердің А ауданы созылуы алдыңғы және миделден артқы жаққа 0,36L-ден кем емес болуы тиіс;

      3) арнайы мақсаттағы кемелер үшін кеменің ұзындығы бойынша арқандап байлаудың барлық берілген нұсқалары үшін арқандап байланған бір кеменің тұрағын қамтамасыз ететін жүзбелі крандар тобының алдыңғы және артқы жақтық жиектерінен бастап сәйкесінше алдыңғы және артқы жаққа дейін 0,05L мөлшерлері қималармен белгіленетін бір немесе бірнеше аялдайтын учаскелер қосымша бөлінеді. Аялдайтын учаскелердің шекаралары арқандап байлаудың барлық тапсырылған нұсқалары үшін кранцтардың қиын жағдайларында белгіленеді.

      754. Мұз жағдайларында жүйелі кәсіп үшін арналған балық аулайтын кемелердің мұз күшейтулерінің мынадай категориялары бар:

      1) мұз жағдайларында жүйелі кәсіп үшін арналған балық аулайтын кемелердің осы Қағиданың 38-тармағының талаптарына сәйкес ең төмен дегенде Iсе3 категориясының мұз күшейтулері бар болады;

      2) Iсе3 категориясының мұз күшейтулері бар мұз жағдайларында жүйелі кәсіп үшін арналған балық аулайтын кемелер осы Қағиданың 38-тармағының талаптарына, сондай-ақ осы Қағиданың 760, 764 және 769-тармақтарында, 754-тармағы 4) тармақшасында жазылған қосымша талаптарға жауап береді;

      3) Аrс4 категориясының және жоғары мұз күшейтулерімен балық аулайтын кемелерге қосымша талаптар қойылмайды;

      4) Iсе3 категориясының мұз күшейтулері бар балық аулайтын кемеде жүк ватерсызысының алдыңғы сүйірленуінің ұзындығы 0,25L асса, Аrс4 категориясының мұз күшейтулерімен кеме үшін белгіленетін шекараларын, мұз күшейтулерінің аралық ауданын бөлуге рұқсат етіледі

2-параграф. Конструкциясы

      755. Слип конструкциясында мыналар көзделеді:

      1) артқы жақтық слипі және/немесе артқы жақтық траления үшін құрылғысы бар кемелердің артқы жақтық шеттері қосымша бойлық және көлденең байланыстармен күшейтіледі (рама арқалықтарымен, кергіштермен, қалқандармен және жартылай қалқандармен).

      Слиптің құрылғысы кезінде артқы жақтық бақылаудың түп бөлігінің жазық формасынан қашуға ұсыныс беріледі.

      Слип қабырғасының транц қаптамасымен және слип палубасының түп қаптамасымен біріктіруде 200 мм-ден кем емес дөңгелектеу радиусы бар болады. Көрсетілген біріктіруде диаметрі 70 мм-ден кем емес шыбықпен орындауға рұқсат етіледі;

      2) слиптің бүйір қабырғалары сыртқы қаптамаға дейін төмен, ал алдыңғы палубалардың бойлық рама байланыстарын жатық көшумен ахтерпик қалқанына дейін тартылады;

      3) аулаудың сүйретіп көтеруі қарастырылған болса, слип палубасы үшін 4 шпациядан аспайтын ара қашықтықта рама бимсаларын орнатумен жиынтықтың бойлық жүйесін қолдануға ұсыныс беріледі. Слип төсеніші бойлық арқалықтарының арасындағы ара қашықтық ең артық дегенде 600 мм болады.

      Арнайы көлік құрылғысында аулаудың көтеруі қарастырылған кемелерде слип палубасы үшін жиынтықтың көлденең жүйесі көзделеді.

      756. Борт тралениясы үшін құрылғылары бар кемелердің конструкциясында мыналар көзделеді:

      1) ұзындығы 30 м артық кемелерге бакты орнатуға ұсыныс беріледі;

      2) алдыңғы және доғаның шетінен бастап артқы жаққа үш шпацияға орналасқан қималар арасындағы ара қашықтық ретінде белгіленетін әрбір трал доғасын орнату ауданында мынадай мұз күшейтулер көзделеді:

      осы палубааралық бөлмеде шпангоуттар үшін үстіңгі палубалардан бастап осы Қағиданың 409-тармағында талап етілген 75 %-дан кем емес қиманың қарсылсу сәтімен балласт ватерсызығының деңгейінен ең аз дегенде 0,5 м деңгейге дейін аралық шпангоуттарды орнату;

      аралық шпангоуттардың үстіңгі және төменгі шеттері негізгі шпангоуттардың арасында орнатылатын палубаларға, платформаларға немесе бойлық интеркостель байланыстарға бекітіледі; бойлық интеркостель байланыстың аралық шпангоуттар секілді профилі болуы және бір сызықта орналасуы тиіс; үстіңгі бойлық интеркостель байланысы үстіңгі палубадан бастап ең алыс дегенде 350 мм тұрады;

      фальшбортың тіреулері әрбір шпангоутқа орнатылады.

      757. Өндіріс бөлмелеріндегі конструкциялар мынаған сәйкес келеді:

      1) қалқандар палубасынан жоғары орналасқан өндіріс бөлмесінде қалқандардың саны осы Қағиданың 432-тармағында талап етілгеннен аз болса, ал осы бөлмені шектейтін қалқандардың арасындағы ара қашықтық 30 м асса, онда әрбір борттан жартылай палубаның қалқандарын орнату орындарында қалқандардың палубасында палубааралық кеңістіктегі биіктігінен кем емес 0,5 енімен және қаралатын өндірістік бөлме орналасқан палуба астындағы сәйкесінше су өткізбейтін қалқандардың үстіңгі табағының қалыңдығынан кем емес қалыңдықпен жартылай қалқандар көзделеді.

      Жартылай қалқандар осы Қағиданың 278-тармағына сәйкес қаттылықтың көлденең қабырғаларымен бекітіледі. Жартылай қалқандарды тік тіреулермен осы Қағиданың 759-тармағы 4) тармақшасына сәйкес көлденең қабырғалардың жақын тіреулерімен және борт арасындағы құрылғылармен бекітуге рұқсат етіледі.

      Жартылай қалқандар пиллерстердің қажетті санымен қолдау жасалатын рама бимсаларымен жалғанады. Кеме қатынасының тіркелімі эквивалентті деп таныған басқа конструктивтік шешімдер қабылдануы мүмкін;

      2) көпярусты рубкалардың өндірістік бөлмелерінің үстінде орнасақан кезде осы бөлмелерді қатқыл байланыстарды орнату бойынша осы Қағида 553-тармағының талаптары орындалады (қалқандар, жартылай қалқандар).

      758. Балық аулайтын кемелерде фальшборт тіреулері екі шпациядан аспайтын сайын орнатылады.

      759. Теңізге арқандап байлайтын кемелердің мұз күшейтулерінің конструкциясы мынаған сәйкес келеді:

      1) теңізге арқандап байлайтын кемелердің мұз күшейтулерінің ауданында борттар жиынтығының көлденең жүйесі қолданылуы тиіс. Көрсетілген аудандарда бір палубалы кемелерде палуба мен түптің жиынтығы жүйесі де көлденең болады. Көп палубалы кемелерде амортизациялық қорғанышта орналасу деңгейінде тұрған палуба үшін жиынтықтың көлденең жүйесін қарастыру керек. Борттар жиынтығының бойлық жүйесін қолдану үстіңгі палубааралық бөлмеде ғана рұқсат етіледі. Осымен бірге рама шпангоуттарының арасындағы ара қашықтық үш шпациядан немесе қайсысының аз болуына байланысты 2,4 м аспайды;

      2) балық аулайтын кемелер үшін оның барлық ұзындығы бойынша А ауданында және оның арнайы мақсаттағы кемелер үшін аялдайтын учаскелердің шегінде аралық шпангоуттарды орнатуға ұсыныс беріледі;

      3) барлық жағдайларда симметриялы профилдерді қолдануға және қарсыласудың талап етілген сәтінде профилдің минималды мүмкін биіктігін қамтамасыз етуге ұсыныс беріледі;

      4) борттың арасындағы учаскеде көлденең қалқандарда және оған жақын тіреудің қалқандарында тіреудің биіктігінен ең аз дегенде 75 % биіктіктегі көлденең қабырғалары бар болады. Кеменің ұзындығы L < 80 м кезінде қабырғалардың арасындағы ара қашықтық 600 мм-ден артық емес, ал L > 150 м кезінде - 800 мм-ден артық болмайды. Аралық ұзындықтағы кемелер үшін көрсетілген ара қашықтық сызықтық интерполяциямен анықталады. Қабырғалардың шеттері тіреуге жабыстырылады, ал бортта "мұртынан" кесіледі;

      5) фальшборт диаметрлі еңіске 1/10 кем емес еңісі бар немесе борттан бастап өзінің биіктігінен 1/10 кем емес тұруы тиіс.

      6) қаптамаға қаптал килдерінің орналасуы мүмкіндігі бойынша қаптал килінің бос жиегі қыры арқылы өтетін шпангоуттың қоршауына қатысты ұзындығы L < 80 м кемелер үшін 15о кем емес бұрышы вертикалмен құрастырылады. Ұзындығы L > 150 м кемелер үшін бұл бұрыш 0о болуы мүмкін. Аралық ұзындықтағы кемелер үшін көрсетілген бұрыштың шамасы сызықтық интерполяциямен анықталады;

      7) трюм шпангоуттарының төменгі шеттерін бекіту осы Қағиданың392-тармағының талаптарына жауап береді.

      Палубааралық бөлмелерде шпангоуттардың төменгі шеттерін бекіту осы Қағиданың 394-тармағының талаптарына жауап береді. Осымен бірге шпангоуттардың торцтары палубаның төсенішіне жабыстырылады.

      Шпангоуттардың үстіңгі шеттері палубалардың төсенішіне дейін жеткізілуі және оларға жабыстырылады, ал бимсалдар шпангоуттардың ішкі жиектеріне дейін минималды саңылаумен. Бимса кницаларында белбеу немесе фланец бар болады.

      Аралық шпангоуттардың шеттері бойлық интеркостель байланыстарында, палубаларда немес платформаларда бекітіледі;

      8) Борттық бойлық арқалықтарды көлденең қалқандарға бекіту кницалармен жүзеге асырылуы тиіс. Кницалардың ені мен биіктігі осы Қағиданың 271-тармағына сәйкес анықталады;

      9) ширстрекке жабыстырылған фальшборттың тіреулерінде төгіп тастаған кезде палуба төсенішінің зақымдануын болдырмайтын конструкциясы болады.

      760. Мұз жағдайларында жүйелі кәсіп үшін арналған балық аулайтын кемелердің Iсе3 категориясы мұз күшейтулерінің конструкциясы осы Қағиданың 38-тармағының талаптарынан басқа мынадай талаптарға жауап береді:

      1) жиынтықтың монотон көлденең жүйесінде болмағанда AI, A1I, BI, CI мұз күшейген аудандарда орналасқан әрбір жабында бір таратылатын стрингерді орнату керек;

      2) алдыңғы шеттердің бульбатүріндегі формасына ұсыныс берілмейді;

      3) форпикте стрингерлердің арасындағы ара қашықтық және олардың мөлшерлері, сондай-ақ форштевеннің мөлшерлері Аrс4 категориясының мұз күшейтулерімен кемелер үшін осы Қағиданың 38-тармағы талаптарына жауап береді;

      4) артқы жақтық шетте рулден бастап артқы жақта оны артқы жүрісте қорғау үшін орналасқан дөңес (мұз тісі) көзделеді.

3-параграф. Есептеу жүктемелері

      761. Слиптің конструкциясына есептеу жүктемелері мынадай түрде анықталады:

      1) аулауды сүйретіп көтеру қарастырылған кемелерде слиптің палубасы мен қабырғасына есептеу қысымы р, кПа, мынадай формула бойынша анықталады:

      р = 6,5bc. (260)

      Оның ұзындығы бойынша өзгеретін слиптің ені бойынша, есептеу ретінде минималды енді қабылдау керек;

      2) аулауды арнайы көлік құрылғысымен көтеру қарастырылған кемелерде слиптің палубасы жиынтығы үшін есептеу қысымы р, кПа, мынадай формула бойынша анықталады

      р = 27

, (261)

      мұнда nк — құрылғылар дөңгелек остерінің саны.

      762. Технологиялық құрылғы орнатылған палубалар үшін есептеу қысымы р, кПа, мынадай формула бойынша анықталады

      р = 15

. (262)

      763. Теңізде арқандап байланған кемелер қондырмаларының борт қабырғалары мен бортына есептеу қысымы р, кПа, мынадай формулалар бойынша анықталады:

      А ауданында

      р =

1б2(190 + 51

); (263)

      В және С аудандарында

      р =

1

2(129 + 59

), (264)

      мұнда б

1 — кемені арқандап байлау қарастырылатын кеменің су ығыстырғыштығына және толқындауға байланысты осы Қағиданың 104-қосымшасы бойынша қабылданады;

2 — кеменің және күшейтулер ауданының мақсатына байланысты осы Қағиданың 105-қосымшасы бойынша қабылданады;

— кеменің есептеу су ығыстырғыштығы, т. Балық аулайтын кеме үшін

— жазғы жүк ватерсызығы бойынша су ығыстырғыштығы. Арнайы мақсаттағы кеме үшін

— арқандап байланған кемелердің ең үлкен су ығыстырғыштығы. Кез келген жағдайда

7500 т артық және 464 т аз қабылданбауы тиіс;

      z — жазғы жүк ватерсызығынан бастап есептелетін байланыс бойы ортаңғысының тұруы, м.

      Егер арнайы мақсаттағы кеме үшін су үсті бортының биіктігі hс кеменің су үсті бортының биіктігінен көп hр, су ығыстырғыштығы, осы Қағиданың (263) және (264) формулаларында есептеу болып қабылданса, онда z шамасы (hсhр) айырымынадай азайтылуы тиіс.

      Барлық жағдайларда z

1,0. z = 1,0 - А ауданы үшін.

      764. Мұз жағдайларында жүйелі кәсіп үшін арналған Iсе3 категорияларының мұз күшейтулерімен балық аулайтын кемелер үшін мұз жүктемесінің параметрлері мынадай көрсеткіштермен сәйкес анықталады:

      1) (А) мұз күшейтулерінің алдыңғы ауданында жүктемелер параметрлері Iсе3 мұз категориясы үшін осы Қағиданың 38-тарауы талаптарымен сәйкес анықталады. Алдыңғы шеттер қоршауларының бульба түріндегі формасын қолданған жағдайда в шпангоуты еңісінің бұрышы Аrс4 категориясының мұз күшейтулерімен кемелер үшін осы Қағиданың 826-тармағы 1) тармақшасында көрсетілгендей анықталады;

      2) (A1) мұз күшейтулерінің аралық аудандарында мұз жүктемелерінің параметрлері тең қабылданады:


= 0,75рАI,

= 0,75рАII, (265)

= bA,

=

,

      мұнда

; Pдн; bA; lнд - осы тармақтың 1) тармақшасын есепке алып осы Қағиданың 38-тарауы талаптарына сәйкес белгіленетін (А) алдыңғы ауданында мұз жүктемесінің параметрлері;

      3) (В) мұз күшейтулерінің ортаңғы ауданында мұз жүктемесінің интенсивтілігі, кПа мынадай формула бойынша анықталады

      рВI = роВIkВ, (266)

      мұнда роВI — осы Қағиданың 826-тармағы 3) тармақшасына сәйкес ортаңғы аудандағы мұз жүктемесінің интенсивтілігі;

      kВ = 2k1, бірақ 1-ден кем емес;

      k1 =

(lk/L – 0,18);

      r =



— жазғы жүк ватерсызығы бойынша су ығыстырғыштығы, т;

      Рb — траления режимінде қуатты іріктеуді есепке алып белгіленетін еспелі біліктердегі қуат, кВт;

      lk — жазғы ГВЛ енінің азайтылуы басталатын Алдыңғы перпендикулярдан бастап корпустың артқы жақтық бөлігінде қимаға дейін ара қашықтық, м.

      Ортаңғы ауданға мұз жүктемесін бөлу ұзындығы мен биіктігі (bB және lнв) осы Қағиданың 828-тармағы 3)-тармақшасына және 827-тармағы 3)-тармақшасына сәйкес анықталады;

      4) мұз жүктемесінің интенсивтілігі, кПа, (С) мұз күш салуларының артқы жақтық ауданында мұз жүктемесінің интенсивтілігі, кПа, мынадай формула бойынша анықталады

      рСI = роСIkс (267)

      мұнда роСI — осы Қағиданың 826-тармағы 4)-тармақшасына сәйкес артқы жақтық ауданда мұз жүктемелерінің интенсивтілігі.

      kс = 2,5k1, бірақ 1-ден кем емес;

      k1 — осы Қағиданың 764-тармағы 3) тармақшасы.

      Артқы жақтық ауданда мұз жүктемесін бөлу ұзындығы мен биіктігі (bС және lнв) осы Қағиданың 828-тармағы 4) тармақшасына және 827-тармағы 3) тармақшасына сәйкес анықталады.

4-параграф. Конструктивтік элементтердің мөлшерлері

      765. Слип байланыстарының мөлшерлеріне қойылатын талаптарда мыналар көзделеді:

      1) слип палубасы рама бимсаларының, бимсаларының, бойлық арқалықтарының кедергі сәті осы Қағиданың 246-тармағына сәйкес анықталады. Осымен бірге:

      р — осы Қағиданың (260) немесе (261) формулаларына сәйкес;

      т — аулауды сүйретіп көтеру қарастырылған кемелер үшін осы Қағиданың 106-қосымшасымен анықталады;

      т = 9,3l2(

)1/4 — аулауды арнайы құрылғыда көтеру қарастырылған

      кемелер үшін;

      k

= 0,6.

      2) слиптің көлденең қимасы кедергі сәті см3 арнайы мақсаттың кемелері мен балық аулайтын кемелер үшін k у = 0,9, т = 17,0 және 22,6 осы Қағиданың (260) формуласына сәйкес р есептеу жүктемесі кезінде осы Қағиданың (53) формуласына сәйкес анықталатыннан кем емес болуы тиіс. L тіреуінің бойы слип палубасынан бастап жақын жерде жоғары жатқан палубаға дейін ең үлкен қашықтыққа не болмаса слиптің қабырғасына жалғасатын екі палубаның арасындағы ара қашықтыққа тең қабылданады, бірақ 2,6 м-ден кем емес.

      Плегия аулауларды жүргізетін кемелерде тіреу қимасының кедергі сәті см3, мынадай формула бойынша анықталатыннан кем болмайды

      W = 45,5

к. (268)

      Барлық жағдайларда слип тіреулері көлденең қимасының кедергі сәті үстіңгі твиндек шпангоуттары мен қондырмалар үшін осы Қағиданың 381-тармағында талап етілгеннен кем болмайды;

      3) слип палубасы төсеніштерінің қалыңдатылған учаскелерінің оның ұзындығы бойынша:

      төменгі дөңгелектеу ауданында - слиптің торцынан бастап алдыңғы санағанда, слиптің енінен кем емес,

      үстіңгі дөңгелектеу ауданында - слиптің қосарланған енінен кем емес;

      4) слиптің қабырғаларын транц қаптамасымен біріктірудің дөңгелектеу учаскесінде қаптама белбеуінің қалыңдығы ені 700 мм-ден кем емес, слип палубасының төсенішінен бастап санағанда 20 мм-ден кем емес. Осымен бірге, қайталайтын табақтарды орнатуға рұқсат етіледі.

      Диаметрі 70 мм-ден кем емес дәнекерленген сегментті жолақтарды қабырғаның жазық бөлігімен дөңгелектеудің қабаттасу сызығы бойынша орнату жағдайында, бірақ транцтан 200 мм-ден алыс емес, қаптаманың қалыңдығын осы Қағиданың 765-тармағы 6) тармақшасының талаптарына сәйкес қабылдауға рұқсат етіледі;

      5) пелагия аулауларын жүргізбейтін кемелерде транцпен біріктіру ауданында слип қабырғаларының қаптамасы белбеулері мен слип палубасының бойы осы Қағиданың 765-тармағы 6) тармақшасында талап етілгеннен кем емес шамаға дейін қалыңдатылуы болады.

      Слиптің ұзындығы бойынша қабырғаның қаптамасы қалыңдатылған белбеулері слип енінен кем емес 0,4 ені немесе қайсысының үлкен болғанына байланысты 1,0 м бар болады. Бұл белбеулердің төменгі жиегі аулауды сүйретіп көтеру қарастырылған кемелерде слип палубасымен сәйкес келеді және көтеру арнайы көлік құрылғысында жүзеге асырылатын кемелерде аулауды қою үстінің деңгейінде жайғасады.

      Транц ауданында қабырғаның қаптамасы қалыңдатылған ауданының алдыңғы қабырғаның жазық бөлігімен дөңгелектеудің қабаттасқан сызығынан бастап санаған созылуы слип енінен 0,5-ден кем болмайды;

      6) палуба төсенішінің және слип қабырғасы қаптамасының қалыңдығы, мм, сүйретіп көтеру қарастырылған кемелерде осы Қағиданың (53) формуласы бойынша анықталғаннан кем болмайды. Осымен бірге:

      m,

s - осы Қағиданың 107-қосымшасы бойынша қабылданады;

      р - осы Қағиданың (260) формуласына сәйкес;

      k

= 0,8;

      k = 1,0.

      7) слип палубасында төменгі және үстіңгі дөңгелектеу ауданында қайталайтын табақтар немесе палубаның төсенішін тростармен уатуды болдырмайтын құрылғылар бар болған кезде төсеніштің қалыңдығын слиптің ортаңғы бөлігі үшін деп қабылдауға рұқсат етіледі;

      8) плегия аулауларды жүргізетін кемелерде слиптің қабырғасы қаптамасының төменгі белбеуі қалыңдығы s, мм, слип палубасынан бастап болмағанда 100 мм үстіңгі сегмент жолағынан жоғары деңгейге дейін мынадай формула бойынша анықталатыннан кем болмайды

      s = 2•104

+ 1, (269)

      мұнда

s - бойлық сегментті жолақтардың іргелес жиектерінің арасындағы ара қашықтық, м;

      9) аулауды көтерудің кез келген тәсілі кезінде барлық кемелер үшін слип палубасы төсенішінің қалыңдығы сыртқы қаптама үшін осы Қағиданың 321-тармағында талап етілгеннен 2 мм көп болады. Көрсетілген қалыңдық кеме ұзындығының осы ауданында қалқандардың деңгейінен жоғары 600 мм-ден кем емес орналасқан слиптің торцынан бастап сызыққа дейін сақталады. Осы ауданның алдыңғы жағында слип төсенішінің қалыңдығы шеттердегі үстіңгі палуба төсегіші үшін осы Қағиданың 407-тармағы 5) тармақшасында талап етілгеннен 2 мм көп болады;

      10) ұзындығы 1,0 м-ден кем емес учаскеде артқы жақтық бақылаудың сыртқы қаптамасы табақтарының қалыңдығы слип торцынан алдыңғы санағанда және ені слип енінен кем емес осы Қағиданың 314-тармағында талап етілгенмен салыстыру бойынша 1 мм көп болады.

      766. Борт тралениясы үшін құрылғылары бар кемелер байланыстарының мөлшерлеріне қойылатын талаптар:

      1) ұзындығы 30 м артық кемелерде қималардың арасындағы ара қашықтық ретінде белгіленетін, трал доғасының алдыңғы шетінен бастап алдыңғы үш шпацияға және артқы жақтық трал доғаның артқы жақтық шетінен бастап артқы жаққа орналастырылған трал доғаларының арасындағы ауданда ширстрек пен борт қаптамасының қалыңдығы осы Қағиданың 314-тармағында талап етілгенмен салыстыру бойынша 1 мм үлкейтіледі;

      2) осы Қағиданың 756-тармағы 2) тармақшасына сәйкес белгіленетін әрбір трал доғасын орнату ауданында мынадай күш салулар көзделеді:

      ширстрек қалыңдығының 2 мм ұлғаюы;

      ширстрекке жалғасатын қаптама белбеуі қалыңдығының трал доғаларының арасындағы ауданда ширстрек қалыңдығына дейін ұлғаюы;

      палуба стрингері қалыңдығының осы Қағиданың 435-тармағында талап етілгенмен салыстыру бойынша 3 мм ұлғаюы;

      фальшборт табақтары қалыңдығын осы Қағиданың 575-тармағында талап етілгенмен салыстыру бойынша 2 мм үлкейту.

      767. Трюмдарда және өндіріс бөлмелерінде байланыстардың мөлшерлеріне талаптарға мынадай талаптар қарастырылған:

      1) аулауды өңдеу үшін технологиялық жабдықтар орналастырылатын бойлық палуба астындағы арқалықтар және бимсалар қимасының кедергі сәті осы Қағиданың 762-тармағына сәйкес есептеу жүктемесі кезінде, егер ол осы Қағиданың 20-тарауы 2-параграфында талап етілгеннен көп болса, осы Қағиданың 20-тарауы 3-параграфына сәйкес анықталады;

      2) тұздалған аулау немесе ыдыссыз тұз орналастырылатын және орауыштар немесе аулаудың және теңіз суының өңдеу қалдықтарының әсерлеріне ұшыраған өндірістік бөлмелерде және трюмдарда төсеніштердің және қаптаманың қалыңдығы Қағиданың сәйкесетін тарауларымен талап етілгенмен салыстыру бойынша 1 мм үлкейтіледі. Конструкцияның екі тарабынан да айтылған әсерлердің жағдайында сәйкесетін қалыңдық 2 мм үлкейтіледі;

      3) бір уақытта карлингстер болып табылмайтын комингстардың тік қабырғаларының қалыңдығы палуба төсенішінің қалыңдығынан кем емес немесе қайсысының үлкен екендігіне байланысты 7 мм болады.

      768. Теңізде арқандап байланған кемелер байланыстарының мөлшерлеріне талаптар мынадай талаптарға сәйкесуі тиіс:

      1) ұзындығы 80 м аз кемелердің ширстрек және борт қаптамасының қалыңдығы осы Қағиданың 321-тармағында талап етілгеннен 1 мм көп болады;

      2) күш салулар аудандарында ширстрек және борт қаптамасының қалыңдығы мынадай формула бойынша анықталатыннан кем болмайды

      s =

, (270)

      мұнда

- шпангоуттардың арасындағы ара қашықтық, м. Аралық шпангоуттар бар болған кезінде

- негізгі және аралық шпангоуттардың арасындағы ара қашықтық;

      р - осы Қағиданың 763-тармағына сәйкес;

      kn = 1,1;


s = 4,0 мм — траления үшін қаралатын бортты пайдалану кезінде А ауданында;

s = 1,2 мм — В және С аудандарында;

s =3,0 мм — қалған жағдайларда;

      3) А ауданында шпангоуттардың кедергі сәті, см3, мынадай формула бойынша анықталатыннан ең аз дегенде болуы тиіс


, (271)

      мұнда р — осы Қағиданың (263) формуласы бойынша;


- негізгі шпангоуттардың арасындағы ара қашықтық, м;

      b = 1,5 м;

      m = 20,4k1k2(l + k3k4);

      k1, k2, k3 - орнатылған таратылатын стрингерлердің санына байланысты осы Қағиданың 108-қосымшасы бойынша қабылданады;

      k4 = 0 — аралық шпангоуттар болмаған кезде;

      k4 = 0,69 — аралық шпангоуттардың шеттері бойлық интеркостель байланыстарында аяқталатын болса;

      k4 = 1,0 — негізгі және аралық шпангоуттардың шеттерін бекіту бірдей болса;

      kn = 1,1;

      l - екінші түптің төсеніші үстіңгі жиегінің немесе флор белбеуінің және бортта палубаның төменгі жиегінің арасында хорда бойынша өлшенген шпангоуттың бойы (рама шпангоуттары бар болған кезде борт стрингерінің), м.

      4) В және С аудандарында шпангоуттардың кедергі сәті см3, осы Қағиданың (271) формуласы бойынша анықталғаннан кем болмайды. Осымен бірге р осы Қағиданың (264) формуласына сәйкес қабылданады. Сыртқы қаптаманың 8 мм артық нақты қалыңдығы кезінде р мынадай формула бойынша белгіленетін шамаға азайтуға болады


р =

, (272)

      мұнда s — қаптаманың нақты қалыңдығы, мм, бірақ 20 мм-ден артық емес;

      l — шпангоуттың бойы, м;


— қаптама материалының тұрақтамаушылық шегі, МПа;

- негізгі шпангоуттардың арасындағы ара қашықтық, м;

      b = 2,2м;

      m = 25,0

;

      k1 = 1,3 — арнайы мақсаттағы кемелердің В ауданы үшін;

      k1 = 1 — қалған жағдайларда;

      k2 = 1 — таратылатын стрингерлер болмаған кезде;

      k2 = 1,12 +

— бір таратылатын стрингер кезінде;

      k2 = 1,15+

— екі және артық таратылатын стрингерлер кезінде;

=

— таратылатын стрингер мен шпангоуттар қарсыласуы сәттерінің қатынасы;

      k3 = 2

— арнайы мақсаттағы кемелердің аялдайтын учаскесінің ауданында және балық аулайтын кемелердің алдыңғы перпендикулярынан бастап (0 - 0,25)L ауданында;

      k3 = 2

– 0,1 - балық аулайтын кемелердің арты жағының перпендикулярынан бастап (0 - 0,20)L ауданында;

      k3 = 2

– 0,2 - қалған жағдайларда;

      k4 = 1 - аралық шпангоуттар болмаған кезде;

      k4 =

(1 + 0,5k1k3) — аралық шпангоуттар бар болған кезде; k3 коэффициенті k3 тәрізді анықталады, бірақ а кезінде, негізгі және аралық шпангоуттардың арасындағы тең ара қашықтықта;

      kn = 1,1;

      5) палубааралық бөлмелерде жиынтықтың бойлық жүйесінде борт бойлық арқалықтарының кедергі сәті, см3, мынадай формула бойынша анықталатыннан кем болмайды

      W = 24

, (273)

      мұнда р — осы Қағиданың (264) формуласы бойынша анықталады;


— бойлық арқалықтардың арасындағы ара қашықтық, м;

р — рама шпангоуттарының арасындағы ара қашықтық, м;

      6) теңізде арқандап байланған кемелердің қондырмалары борт қабырғаларының диаметрлі жазықтыққа 1/10 кем емес еңісі бар немесе борттан бастап өзінің биіктігінен 1/10 кем емес тұрса, онда олардың қосымша күшейтулері осы Қағиданың 767-тармағына сәйкес талап етілмейді.

      Қондырмалардың борт қабырғалары еңісі немесе олардың борттан бастап тұруы көрсетілгеннен аз болса, олардың шпангоуттары мен сыртқы қаптамасының күш салулары осы Қағиданың 769 және 314, 381-тармақтарының талаптары арасында сызықтық интерполяциямен белгіленеді.

      769. Мұз жағдайларында жүйелі кәсіп үшін арналған Iсе3 мұз категориясының балық аулайтын кемелері мұз күш салуларының байланыстары мөлшерлері мынадай нақтылауды есепке алып, 764-тармаққа сәйкес белгіленген мұз жүктемелерінің параметрлері кезінде осы Қағиданың 38-тарауы 4-параграфына сәйкес анықталады. Осы Қағиданың 815-тармағына сәйкес мұз күш салуларының аралық аудандарында сыртқы қаптаманың қалыңдығын белгілеу кезінде коррозиялық тозу мен уатудың и = 0,25 аа/жыл тең салдарынан сыртқы қаптаманың қалыңдығын орташа жылдық азайтуды қабылдау керек.

5-параграф. Арнайы талаптар

      770. Слиптің конструкциясы мыналарға сәйкес келеді:

      1) транцтың қаптамасы еңіс дәнекерленген сегментті жолақтармен тозудан диаметрі 70 мм-ден кем емес қорғалады;

      2) қабырғаның жазық бөлігімен дөңгелектеудің қабаттасатын сызығы бойынша, бірақ транстан 200 мм алыс емес, диаметрі 70 мм-ден кем емес ерітіліп жабыстырылған сегмент жолақтары орнатылады;

      3) пелаг аулауды жүргізетін кемелерде слиптің қабырғалары остерінің арасында ара қашықтық 200 мм аспайды, диаметрі 70 мм-ден кем емес бойлық ерітіліп жабыстырылған сегмент жолақтарымен бекітіледі. Үстіңгі сегмент жолағының жиегі слип палубасының төсенішінен бастап 650 мм-ден кем емес ара қашықтықта орналасады;

      4) ауланғанды көтеру кезінде тростармен слиптің палубасы төсенішінің уатылуын болдырмайтын құрылғыны орнатуға ұсыныс беріледі. Шығырда тартқыш күш салу кезінде 30 кН артық әрбір троста осындай құрылғыларды орнату міндетті.

      Төсеніштің уатылуын жоққа шығаратын құрылғылардың орнына слиптің үстіңгі және төменгі дөңгелектеуін күшейту ауданында қайталайтын табақтарды барлық ені бойынша, сондай-ақ қалған ұзындықта слиптің қабырғаларында 400 мм-ден кем емес енімен қайталайтын жолақтарды орнатуға рұқсат етіледі.

      771. Әрбір трал доғасын балласт ватерсызықтың деңгейінен жоғары орнату ауданында фальшборт, ширстрек және борт қаптамасы осы Қағиданың 756-тармағы 2) тармақшасына сәйкес еңкейген дәнекерленген сегмент жолақтарымен қорғалады.

      772. Кәсіп өнімдерін өңдеуге арналған механизмдер қойылатын өндірістік бөлмелерде твиндектің биіктігі 3,5 м асқан жағдайда Кеме қатынасының тіркелімі борттарды күшейтуді талап ете алады.

      773. Тұтас тік бұрышты қиманың старнпосты есептеу ені мен ұзындығы үшін ұзындығы L < 60 м кемелердің ахтерштевень талап етілген мерзімдерін белгілеу кезінде осы Қағиданың 520-тармағына сәйкес белгіленгендермен салыстыру бойынша 10 % үлкейтілген мөлшерлер қабылданады.

36-тарау. Қамтамасыз ету кемелері

      Ескерту. 36-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер, конструкциясы

      774. Осы тараудың талаптары қамтамасыз ету кемелеріне таратылады. Осы тарауда айтылмаған конструктивтікк элементтерге осы Қағиданың 1 және 2-бөлімдерінің талаптары таратылады.

      775. Қамтамасыз ету кемелерінің конструкциясында бойлық сүйеу білеулер көзделеді. Бойлық сүйеу білеулердің арасындағы алдыңғы шеттерде қосымша еңіс сүйеу білеулер орнатылады.

      776. Ішкі фальшборттар (комигстер) және палуба жүгін қоршайтын ұқсас конструкциялар палуба жиынтығының арқалықтарымен тиісінше түрде жалғанады. Көрсетілген конструкциялардың мөлшерлері Кеме қатынасы тіркелімімен келісуге жатады;

      777. Кеменің артқы жағының роллерлер аудандарында, сондай-ақ жоғары жүктемелерге ұшыраған басқа орындарда сыртқы қаптаманың бекітілуі көзделеді;

      778. Шоғырланған жүктемелер қосымшаларының орындарында (мысалы, якордан бастап ПБУ) палубалардың қосымша бекітулері көзделеді.

      779. Қондырмалардың борт қабырғалары мен фальшборт диаметрлі жазықтыққа 1/10 кем емес еңіс болады немесе борттан бастап өзінің биіктігінен 1/10 кем емес тұрады.

      780. Бірінші ярустың алдыңғы қалқандары рубкаларының тіреулері төменгі шеттері кницалармен палуба астындағы жиынтықпен жалғанады. Қалған тіреулердің төменгі шеттері палубаларға ерітіліп жабыстырылады. Тіреулерді бимсалармен біріктіру кницалармен орындалады.

      781. Ширстрекке ерітіліп жабыстырылған фальшборт тіреулерінің астында тіреу кезінде палуба төсенішінің зақымдануын болдырмайтын конструкциясы бар болады.

      782. Соққы қысымынан жүктемелерді қабылдау үшін артқы жақта түптің жазық учаскесі қосымша бекітілуін талап етуге болады.

2-параграф. Есептеу жүктемелері, конструктивтік
элементтердің мөлшерлері

      783. Корпустың конструкциясына есептеу жүктемелері осы Қағиданың 1 және 2-бөлімдеріне сәйкес қабылданады.

      784. Борт қаптамасының қалыңдығы осы Қағиданың 16-тарауы 3) параграфында талап етілгеннен 1 мм артық болады. Осымен бірге барлық жағдайда борт қаптамасының қалыңдығы 9,0 мм-ден кем емес қабылданады.

      785. Палуба төсенішінің қалыңдығы осы Қағиданың 20-тарауы 3) параграфына сәйкес анықталады, бірақ 8,0 мм-ден кем болмайды.

      786. Палуба жиынтығы арқалықтарының мөлшерлері сәйкесетін ерекше есептеу жүктемесі кезінде осы Қағиданың 20-тарауы 3) параграфына сәйкес белгіленуі тиіс, бірақ 35 МПа-дан кем емес.

      787. Рама арқалықтарының және оларды қолдайтын пиллерстердің мөлшерлері палуба жүгінің салмағынан, сондай-ақ шоғырланған жүктемелердің жеке жүк алаңшаларының тіреулерінің, сүйреткіш шығырларынан болатын күш салулардан шығып белгіленеді. Осымен бірге шайқалу кезінде тік және көлденең құрайтын күштердің инерциясы ескеріледі. Бірінші жақындауда осы Қағиданың 10-тарауы 3) параграфына сәйкес белгіленген үдеулерді қолдануға рұқсат етіледі.

      788. Трюм, твинд шпангоуттарының және бак шпангоуттарының кедергі сәті осы Қағиданың (263) формуласы бойынша белгіленетін р кезінде 768-тармағына сәйкес анықталғаннан кем болмайды,

1 = 1,16,

2 = 1,0.

      789. Бак палубасында алдыңғы, артқы жақтық және бүйірлі қалқандар рубкаларының кедергі сәті осы Қағиданың 550-тармағы 2) тармақшасымен талап етілгеннен кем емес болуы тиіс. Осымен бірге р, кПа шартты арыны осы Қағиданың 109-қосымшасында көрсетілгеннен аз қабылданбауы тиіс;

      790. Алдыңғы, кеменің артқы жағының және бүйірлі қалқандар табақтарының қалыңдығы бірінші ярустың алдыңғы қалқаны үшін 6,5 мм-ден кем емес және қалған қалқандар үшін 6,0 мм қабылданады. Көрсетілген қалыңдық тіреулер арасындағы 0,6 м ара қашықтық үшін белгіленді. 0,6 м үлкен ара қашықтықтарда қалыңдық ара қашықтықтың үлкеюіне пропорционал үлкейтіледі.

      791. Фальшборт табақтарының қалыңдығы 7 мм-ден кем емес, ал дәнекерленген жік бойынша өлшенген тіреудің төменгі шетінің ені ең аз дегенде 360 мм болады. Тіреулердің арасындағы ара қашықтық екі шпациядан немесе қайсысының аздығына байланысты 1,3 м болады.

3-параграф. Арнайы талаптар

      792. Қосарланған борттың құрылғысы кезінде ішкі борт жиынтығы элементтерінің мөлшерлері мен конструкциясы осы Қағиданың 19-тарауының талаптарына сәйкес келеді. Сыртқы борттың шпангоуттарына әрекет ететін күшейтулер ішкі борттың тік тіреулеріне немесе көлденең арқалықтарға тікелей берілуі мүмкін, көрсетілген элементтердің мөлшерлері Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      793. Еспелі жиынтықты және бір тарапты жіктерді борт қаптамасымен жиынтықтардың біріктірулерінде қолдануға жол берілмейді.

37-тарау. Сүйреткіштер

      Ескерту. 37-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер және конструкция

      794. Осы тараудың талаптары жүзудің барлық аудандары мен мақсаттардағы сүйреткіштерге таратылады.

      795. Осы тарауда айтылмаған конструктивтік элементтерге осы Қағиданың 1 және 2-бөлімдерінің талаптары таратылады.

      796. Осы тарауда мынадай белгілер қабылданды:

      bs — штевеннің көлденең қимасының ені, мм;

      ls — штевеннің көлденең қимасының ұзындығы, мм.

      797. Тұтас флорлар әрбір шпангоутта орнатылуы тиіс.

      Екінші түп жоқ болған орындарда, флорлардың симметриялы бос белбеуі бар болады.

      798. 3,0 м асатын негізгі шпангоуттардың бойы кезінде машина бөлімшесін алып тастағанда кеменің ұзындығы бойынша таратылатын борт стрингерлері орнатылады.

      799. Машина бөлімшесінде рама шпангоуттары екінші түптен (флорлар белбеулер) бастап үстіңгі палубаға дейін бір-бірінен артық емес төрт шпация ара қашықтықта орналастырылады. Рама шпангоуттары бас қозғалтқыштың шеттерінде орналасады.

      800. Үстіңгі палуба деңгейінде және ұзартылған бак палубасында дем алатын білеу көзделеді.

      801. Шоғырланған жүктемелер қосымшалары (мысалы, сүйреткіш шығырдан) орындарында қосымша бекітулер көзделеді.

      802. Жазғы жүк ватерсызығының порт сүйреткітерінің форштевенінің дөңгелек формасы бар болады.

2-параграф. Есептеу жүктемелері, конструктивтік
элементтердің мөлшерлері және арнайы талаптар

      803. Сүйреткіш корпусы конструкциясына есептеу жүктемелері осы Қағиданың 1 және 2-бөлімдерінің талаптарына сәйкес қабылданады.

      804. Сыртқы қаптама табақтарының және үстіңгі палуба төсенішінің, сондай-ақ су өткізбейтін қалқандары қаптамасының минималды қалыңдығы 5 мм-ден кем болмайды.

      805. Форштевенге жалғасатын сыртқы қаптаманың табақтары осы Қағиданың 319-тармағында көрсетілгеннен кем емес қалыңдығы бар болады.

      Кеменің артқы жағында машина бөлімшесі орналасқан кезде машина бөлімшесінің ауданында сыртқы қаптаманың қалыңдығы кеменің ортаңғыңғы бөлігі үшін талап етілгеннен кем болмайды.

      806. осы Қағиданың 384-тармағына сәйкес рама шпангоуттардың кедергі сәтін белгілеу кезінде, есептеу бойында екінші түнттің төсеніші (флордың үстіңгі жиегі) мен борттың үстіңгі палубасының арасында өлшенген ара қашықтық қабылданады.

      807. Таратылатын борт стрингерлерінің мөлшерлері осы Қағиданың 471-тармағына сәйкес анықталады.

      808. Килден бастап жазғы жүк ватерсызығының учаскесінде тұтас тікбұрышты қиманың білеулі форштевені мынадай формулалар бойынша анықталатыннан кем емес қима мөлшерлері бар болады:

      ls = l,6L + 100; (274)

      bs = 0,5L + 25. (275)

      Форштевенді бекітетін бракеттің орналасуы мен мөлшерлері осы Қағиданың 518-тармағы 3) тармақшасына сәйкес қабылданады.

      Форштевень артқы жаққа форпиктің қалқанынан кем емес үш шпациялға тартылады.

      Сүйреткіш - жиектегіштер үшін форштевень қимасы ауданының және оның жазғы жүк ватерсызығынан жоғары мөлшерлерінің (табақты конструкция кезінде) азайтуға жол берілмейді.

      Форштевеннің табақ бөлігі осы Қағиданың 522-тармағы 2) тармақшасына сәйкес белгіленетін табақтар қалыңдығын азайтпастан, ең болмағанда 0,6 м сайын орнатылған барлық көлденең бракеттердің бойына бекітіледі.

      809. Килден бастап артқы жақтық бақылауға дейін учаскеде тұтас тік бұрышты қиманың старнпосты мынадай формулалар бойынша анықталатыннан кем емес қиманың мөлшерлері болады:

      ls = 1,5L + 100; (276)

      bs = 1,8L + 25. (277)

      Ахтерштевенді жиынтыққа осы Қағиданың 515-тармағы 4) тармақшасына сәйкес сүйреткіштің ұзындығынан бекіту екі флорға орындалуы тиіс, м.

      810. Фальшборт табақтарының қалыңдығы осы Қағиданың

      575-тармағына сәйкес қабылданады, бірақ 4 мм-ден кем емес.

      Фальшборт тіреулерінің кедергі сәті m = 1,5 кезінде осы Қағиданың 576-тармағына сәйкес анықталады. Фальшборт тіреулері болмағанда әрбір екінші шпангоутта орнатылады. Ширстрекке ерітіліп жабыстырылатын фальшборттың тіреулерінің икемделгіш элементрпен конструкциясы бар болуы мүмкін.

      Фальшборт 7o кем емес диаметрлі жазықтыққа еңісі бар болады.

      811. Жүзудің шектеу қойылмаған ауданында ұзыңдығы 40 м артық сүйреткіштерде су өткізбейтін қалқандардың саны төрттен кем болмайды.

37-1-тарау. Төмен температурада тұтанулатын газдарды немесе отынның өзге түрлерін пайдаланатын кемелер

      Ескерту. Қағида 37-1-тараумен толықтырылды - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер

      811-1. Төмен температурада тұтанулатын газдарды немесе отынның өзге түрлерін пайдаланатын кемелердің СОЛАС-74 және ХГО кодексінің талаптарына сәйкестігі қамтамасыз етіледі.

      811-2. Осы тараудың талаптары халықаралық рейстер жасайтын 12-ден астам жолаушыны тасымалдайтын жолаушылар кемелеріне және жалпы сыйымдылығы 500 және одан да көп тіркелімдік тонна жүк кемелеріне қолданылады.:

      1) салуға 2017 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін келісімшарт жасалған, төмен температурада тұтанулатын отынды пайдаланатын;

      2) килі салынған немесе 2017 жылғы 1 шілдеде немесе осы күннен кейін жасалған ұқсас сатысында тұрған, төмен температурада тұтанулатын отынды пайдаланатын;

      3) 2021 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін пайдалануға берілген, төмен температурада тұтанулатын отынды пайдаланатын;

      4) жасалған күніне қарамастан, 2017 жылғы 1 қаңтардан бастап немесе осы күннен кейін төмен температурада тұтанулатын отынды пайдалану үшін қайта жабдықталған;

      5) жасалған күніне қарамастан, 2017 жылғы 1 қаңтардан бастап немесе осы күннен кейін пайдалану үшін 2017 жылғы 1 қаңтарға дейін мақұлданған отын түрлеріне қарағанда, төмен температурада тұтанулатын өзге отын түрлерін пайдалана бастаған.

      811-3. Осы тараудың талаптары СОЛАС-74 VII/11.2 ережесінде көрсетілген газ тасығыштарға қолданылмайды.

2-параграф. Кеменің конструкциясы және құрылысы

      811-4. Кеме ХГО кодексінің А-1 бөлігінің 5-бөлімінің талаптарына сәйкес құрастырылады.

      Кеме конструкциясын кеме қатынасы тіркелімі немесе шетелдік сыныптау қоғамы таныған, конструкциясы бойынша жүк кемесінің қауіпсіздігі туралы куәлікте немесе жолаушылар кемесінің қауіпсіздігі туралы куәлікте осы кеменің СОЛАС-74 II-1 тарауының G бөлімінің талаптарына сәйкес келетінін және отын ретінде сұйытылған табиғи газды пайдаланатынын көрсете отырып мақұлдайды.

      811-5. Балама конструкцияларды пайдалануға олардың СОЛАС-74 II-1/55 ережесінің талаптарына сәйкес келуі және кеме қатынасы тіркелімінің немесе танылған шетелдік сыныптау қоғамының мақұлдауы кезінде жол беріледі.

      811-6. Отынды және бункерлеуді беру және сақтау құрылғыларының кеме конструкциясы қауіпсіз және отынды талап етілетін жағдайда және ағып кетусіз қабылдау және сақтау үшін жарамды болуы қамтамасыз етіледі.

      Жүйе, егер бұл қауіпсіздік себептері бойынша қажет болып табылмаса, жұмыстағы үзіліс кезеңдерін қоса алғанда, пайдаланудың барлық қалыпты жағдайларында газдарды бұруға қажеттілік туындамайтындай етіп құрастырылады.

      811-7. Кемеде тиісті конструкциясы бар, оларды қолдану ерекшелігін ескере отырып дайындалған және орнатылған құбырлар, сақтау құрылғылары және артық қысымды шығару құралдары көзделеді.

      811-8. Кеме механизмдері, жүйелері және олардың компоненттері олардың қауіпсіз және сенімді жұмысы қамтамасыз етілетіндей етіп құрастырылады, дайындалады, орнатылады, пайдаланылады, техникалық қызмет көрсетіледі.

      811-9. Газ үй-жайға шығуы мүмкін көздерді қамтитын отын сақтау жүйелері мен машиналық үй-жайларды кемеде өрт немесе олардың кез келгеніндегі жарылыс қуаттың жол берілмейтін жоғалуына әкелмейтіндей немесе басқа үй-жайлардағы жабдықты істен шығармайтындай етіп орналастыру қажет.

      811-10. Кемеде қауіпсіз және сенімді жұмысты қамтамасыз ету үшін басқару, авариялық-ескерту сигнализациясы, бақылау және ажырату жүйелері көзделеді.

      811-11. Кемеде барлық тиісті үй-жайлар үшін жарамды газды анықтаудың стационарлық құралдары көзделеді.

38-тарау. Мұзда жүзу кемелері мен мұзжарғыштардың мұз күшейтулері

      Ескерту. 38-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер және талаптар

      812. Осы тараудың талаптары мұзбен жүзетін өздігінен жүретін кемелеріне және мұзжарғыштарға, сондай-ақ мұздарда жүзудің шартары бойынша оларға теңестіруге болатын кемелерге қолданылады.

      813. Осы тараудың талаптары нақты кемеге, тарауларға, Қағидаға қолданылатын басқа талаптарға қатысы бойынша қосымша болып табылады және сынып символының мұз күшейтулері категориясының белгісіне байланысты кеме корпусының конструкциясына және мұз жүктемесінің әрекет етуі кезінде беріктіктің минималды қажетті деңгейін регламенттейді.

      Осы тараудың есептеу байланыстылығы осы Қағиданың 815-тармағының талаптарына жауап беретін корпус қоршауының дәстүрлі формасымен мұзжарғыштар және мұзда жүзу кемелері үшін ғана тікелей қолдануға болады. Осы Қағиданың 815-тармағының талаптарынан шегіну мүмкіндігі, сондай-ақ алдыңғы шеттің (қасық түріндегі, жайпақ қырлы) дәстүрлі емес формасын пайдалану Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады;

      814. Қағидада пайдалануда кеме иесі құзырлы ұйымның әзірлеген кеменің мұз куәлігінің және мұз күшейтулерінің, мұз шарттарының және мұзжарғыш қатамасыз етудің категориясы белгісіне байланысты мұздарда кемені қауіпсіз пайдаланудың шарттарын нақтылайтын талаптарды басшылыққа алатын болады.

      815. Корпустың формасына талаптар:

      1)

,

0,

,

корпусы формасының параметрлері, бұршақ осы Қағиданың 110-113-қосымшаларына сәйкес өлшенеді.

      2) мұзбен жүзетін кемелер корпусының формасы параметрлерінің мәні осы Қағиданың 114-қосымшасында көрсетілген шектерде болады.

      3) мұзжарғыштар корпусының формасы параметрлерінің мәні мынадай талаптарға жауап береді.

      Пайдаланылатын шөгудар шектерінде алдыңғы перпендиуклярдан бастап 0 - 0,25L ауданында тік және дөңес ватерсызықтар қолданылады. Көрсетілген

0 ватерсызықтың кіру бұрышы

0 = 22о - 30о диапазонында тұрады.

      Пайдаланылатын шөгулер шектерінде

бұрышы аспайды:

      30о - Icebreaker6, Icebreaker7 категорияларының мұз күшейтулерімен мұзжарғыштар үшін;

      25о - Icebreaker8, Icebreaker9 категорияларының мұз күшейтулерімен мұзжарғыштар үшін.

      Форштевеннің көлденең қимасы дөңес алдыңғы қырмен трапеция түрінде орындалады.

      Алдыңғы шеттегі дәстүрлі формамен мұзжарғыштар үшін осы Қағиданың 115-қосымшасына сәйкес шпангоуттар еңісінің бұрыштарын орындауға ұсыныс беріледі. Осы Қағиданың 115-қосымшасының талаптарынан бас тартқан кезде мұз жүктемелерінің шамасы Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      Конструктивтік ватерсызықтың ауданында шпангоуттардың формасы тіксызықты немесе біркелкі дөңес қабылданады.

      Көлденең жазықтыққа конструктивтікк ватерсызықтың проекциясы борт еспелі біліктер қалақтарының шеттерін жабылады.

      Қалақтардың шеттері мен қаптаманың арасында саңылау осы Қағиданың 116-қосымшасында көрсетілгеннен кем болмайды;

      816. Мұз күшейтулердің аудандары.

      1) мұз күшейтулердің ауданы корпусының ұзындығы бойынша мыналарға бөлінеді:

      алдыңғы — А;

      аралық — А1;

      ортаңғыңғы — В;

      артқы жақтық — С.

      Мұз күшейтулерінің аудандары түп бойынша және борт биіктігі бойынша бөлінеді:

      ауыспалы шөгу ауданы және оған теңестірілген аудандар — I;

      І ауданның төменгі жиегінен бастап қаптал белбеудің үстіңгі жиегіне дейін — II;

      қаптал белбеу — III;

      қаптал белбеудің төменгі жиегінен бастап диаметрлі жазықтыққа дейін — IV;

      2) мұзбен жүзу кемелерінің мұз күшейтулері аудандарының созылуы осы Қағиданың 117 және 120- қосымшаларына сәйкес анықталады.

      Мұзды ГВЛ ватерсызықтың (қисаюсыз) кемені мұзды пайдалану процесінде барлық мүмкіндіктердің үстінен бүгілетін ретінде анықталады.

      Күшейтулердің аралық ауданы Ice1, Ice2, Iсе3 категорияларының мұз күшейтулерімен кемелер үшін бөлінбейді. Бұл жағдайда алдыңғы ауданның артқы жақтық шекарасы күшейтулердің ортаңғы ауданы алдыңғы шекарасымен сәйкеседі деп саналады;

      3) мұзжарғыштардың мұз күшейтулері аудандарының созылуы осы Қағиданың 121 және 118-қосымшаларына сәйкес анықталады;

      4) мұз күшейтулерінің категориясына байланысты тараудың талаптары осы Қағиданың 119-қосымшасында "+" белгісімен белгіленген мұз күшейтулер ауданына таратылады. Осы Қағиданың 119-қосымшасы бағанында "+" белгісінің болмауы күшейтулердің осы ауданында тараудың талаптары таратылмайтынын білдіреді.

2-параграф. Конструкциясы

      817. Жиынтықтың көлденең жүйесімен борт жабындарының конструкциясы мыналарды қарастырады:

      1) жабын қарапайым шпангоуттар деп аталатын негізгі жиынтықтың тік арқалығын, рама шпангоуттары деп аталатын тік рама байланыстарын және стрингерлер деп аталатын бойлық арқалықтарын қоса алады.

      Қарапайым шпангоуттар мыналарға бөлінеді:

      флорлар немесе қаптал бракеттерінің жазықтығында орналасқан негізгі;

      флорлар немесе қаптал бракеттерінің жазықтықтарында орналаспаған аралық.

      Жабында аралық шпангоуттардың болуы міндетті емес.

      Әрбір екінші көрші негізгі шпангоуттардың арасында бір аралықтан аспайтын шпангоут орнатуға рұқсат етіледі.

      Стрингерлер:

      жергілікті мұз жүктемелердің әсері кезінде шпангоуттардың бірлескен жұмысын қамтамасыз ететін таратушыларға бөлінеді. Таратылатын стрингерлер интеркостелді орындауға ұсыныс беріледі;

      рама шпангоуттары немесе көлденең қалқандарға қарапайым шпангоуттарының мүз жүктемесін салмақ түсетін.

      Борт жабындыларының мынадай конструкцияларына рұқсат етіледі:

      жиынтықтың монотонды көлденең жүйесімен жабынды. Бірдей профилдің және таратылатын интеркостель стрингерлерінің қарапайым шпангоуттарынан тұрады;

      жиынтықтың рамалық көлденең жүйесімен жабынды. Салмақ түсетін стрингерлер мен рама шпангоуттарының қарапайым шпангоуттарынан тұрады. Салмақ түсетін стрингерлермен бірге таратылатын стрингерлерді орнатуға рұқсат етіледі.

      Қосарланған борт бар болған кезде рама шпангоуттарының рөлін тік диафрагмалар, ал салмақ түсетін стрингерлердің көлденең диафрагмалар орындайды.

      2) негізгі шпангоуттардың шеттерін бекіту осы Қағиданың 19-тарауы 4-параграфының талаптарын қанағаттандырады. Мұзжарғыштарда әрбір негізгі шпангоутта тұтас флорлар орнатылады. Аралық шпангоуттардың шеттерін бекіту мынадай талаптарға жауап береді.

      Жиынтықтың монотон жүйесінде Ice1, Ice2, Ice3 категорияларының мұзбен күшейтулер кемелерінде І ауданының төменгі шекарасынан төмен 1000 мм орнатылған бойлық интеркостель байланыста аралық шпангоуттардың төменгі шеттерін бекітуге рұқсат етіледі.

      Ice3 категориясының А ауданын алып тастағанда Ice1, Ice2, Ice3 категорияларының мұзбен күшейтулер кемелерінде рама шпангоуттарымен жиынтықтың жүйесінде І ауданның төменгі шекарасынан төмен орналасқан салмақ түсетін стрингерден төмен 1000 мм төмен орнатылған (осы Қағиданың 124-қосымшасы) бойлық байланыстың (интеркостелмен орындалуы мүмкін) аралық шпангоуттарының төменгі шеттерін бекітуге рұқсат етіледі. Осымен бірге көрсетілген салмақ түсетін стрингердің пластикалық кедергі сәті мен қабырғасының ауданы І ауданында орнатылған стрингерлер үшін талап етілгеннен кем болмайды.

      Жиынтықтың монотон жүйесінде Ice1, Ice2, Ice3 категорияларының мұзбен күшейтулер кемелерінде І ауданының үстіңгі шекарасынан жоғары 500 мм орнатылған бойлық интеркостель байланыста аралық шпангоуттардың үстіңгі шеттерін бекітуге рұқсат етіледі.

      Ice1, Ice2, Ice3 категорияларының мұзбен күшейтулер кемелерінде рама шпангоуттарымен жиынтық жүйесінде І ауданының үстіңгі шекарасынан жоғары орналасқан салмақ түсетін стрингерден жоғары 500 мм орнатылған (осы Қағиданың 124-қосымшасы) бойлық байланыста (интеркостелмен орындалуы мүмкін) аралық шпангоуттардың үстіңгі шеттерін бекітуге рұқсат етіледі. Осымен бірге көрсетілген салмақ түсетін стрингердің пластикалық кедергі сәті мен қабырғасының ауданы І ауданында орнатылған стрингерлер үшін талап етілгеннен кем болмайды.

      4) I ауданында Ice1, Ice2, Ice3 категорияларының мұзбен күшейтулер кемелерінде бұл ара қашықтық 3 м аспайды.

      Борт стрингерінің биіктігі бойынша жүк және балласт ватерсызықтың аудандарында орналасады. Егер платформа немесе палуба осы деңгейде орналасса, онда стрингерді орнату талап етілмейді. Стрингерлер кницалардың көмегімен қалқандарға бекітіледі.

      818. Жиынтықтың көлденең жүйесімен жабындарда арқалықтардың тіреу қималарын белгілеу мынадай шарттары сақтау кезінде жүзеге асырылады:

      1) қарапайым және рама шпангоуттарының тіреу қималары тіреу конструкцияларында ғана құрылады.

      Шпангоуттар үшін тіреу конструкциялары болып көлденең жабындысы (палубалар, платформалар, түп) саналады. Тіреу конструкциясы төсеніштен (палубалар, платформалар, екінші түп) және онымен біріктірілген жиынтықтан (бимсалар, жартылай бимсалар, флорлар, қаптал бракеттер) тұрады. Екінші түп болмаған кезде төменде келтірілген формулировканы төсеніш флорлардың бос белбеулері деңгейінде шартты орналасқан деген болжаумен жүзеге асыру керек;

      2) қалыпты шпангоуттың тіреу қимасы мынадай шарттардың болмағанда біреу орындалатын болса, қысылған болып саналады:

      шпангоут тіреу конструкциясының жиынтығымен біріктірілген;

      шпангоут тіреу конструкциясының төсенішін кеседі.

      Тіреу қимасы, егер қарапайым шпангоут тіреу конструкциясының жиынтығымен біріктірілмесе және оның төсенішінде аяқталса, бос сүйелген болып саналады.

      Қарапайым шпангоут бойлық интеркостель байланыста (таратылатын стрингерде) аяқталса, онда оның соңы бос болып саналады, яғни тіреу қимасы жоқ болады;

      3) шпангоуттың тіреу қимасының ережесі (қарапайым немесе рамалық) мынадай түрмен анықталады.

      Шпангоут тіреу конструкциясының төсенішімен ғана біріктіріледі, онда тіреу қимасы төсеніштің жазықтығына сәйкеседі.

      Шпангоут тіреу конструкциясының жиынтығымен біріктірілсе, онда тіреу қимасы:

      тіреу конструкциясының арқалығы бос белбеуінің жазықтыңы кницасыз қосынды кезінде сәйкеседі;

      тік сызықты немесе дөңгелектенген бекітілген жиекпен кницаны орнату кезінде кницаның шетінде орналасады;

      дөңгелектенген бос жиекпен кницаны орнату кезінде кницаның катеті ортаңғысында орналасады;

      4) осы Қағиданың 818-тармағы 2) және 3) тармақшаларының талаптарымен бірге тип конструкцияларының тіреу қималарының ережелері мен бекітулер шарттарын белгілеу кезінде осы Қағиданың 125-қосымшасының деректерін басшылыққа алуға ұсынылады (осы Қағиданың 125-қосымшасының эскиздерінде тіреу қимасының ережесі нұсқармен көрсетілген).

      819. Жиынтықтың бойлық жүйесімен борт жабындыларының конструкциясы мынаны қарастыруы тиіс:

      1) бойлық арқалықтары мен рама шпангоуттарынан тұратын жиынтықтың бойлық жүйесімен борт жабындысының конструкциясына рұқсат етіледі. Рама шпангоуттарының арасында осы тармақтың (3-тармақша) қосымша интеркостель шпангоуттарын орнатуға болады.

      Қосарланған борт бар болған кезде рама шпангоуттарының рөлін тік диафрагмалар орындайды. Қосарланған борттың конструкциясында көлденең диафрагмалар бар болса, олар платформалар ретінде қаралады; оларға осы Қағиданың 840-тармағының және 820-тармағының платформаларға талаптары таратылады. Мұзжарғыштарда жиынтықтың бойлық жүйесін қолдануға ұсыныс берілмейді;

      2) табақ конструкцияларға кесілетін бойлық арқалықтар (осы Қағиданың 820-тармағы) табақ конструкцияларда екі жағынан да кницалармен бекітілуі тиіс, ал бойлық арқалықтардың қабырғалары табақ конструкцияға ерітіліп жабыстырылады;

      3) мұзжарғыштарда қосымша шпангоуттарды орнату рама шпангоуттарының арасындағы ара қашықтық 2,0 м асқан жағдайда талап етіледі.

      Мұз күшейтулердің категориясына қарамастан қосымша шпангоуттардың шеттерін бекіту тәсіліне осы Қағиданың 817-тармағы

      3) тармақшасына сәйкес жиынтықтың көлденең монотонды жүйесінде Ice1, Ice2, Ice3 категорияларын мұз күшейтулермен кемелердің аралық шпангоуттарының тәсілдері қолданылады.

      820. Палубалар, платформалар мен екінші түп төсеніштері учаскелерінің сыртқы қаптамасына жалғасып жататын, көлденең қалқандардың қаптамалары, рама шпангоуттардың қабырғалары, салмақ түсетін борт және түп стрингерлері, тұтас және жеңілдетілген флорлар, қаптал бракеттері болып түсінілетін табақ конструкцияларына мынадай талаптар қолданылады:

      1) корпус байланыстарының табақ конструкцияларының осы тармағында тізбеленгендер үшін табақ конструкцияларына қойылатын талаптар таратылатын учаскелердің мынадай мөлшерлері орнатылады:

      мұзжарғыштардың форпигі мен ахтерпигінің қалқандары — барлық еніне; қалған категориялар — сыртқы қаптамадан 1,2 м еніне;

      I, II мұзжарғыштар аудандарындағы басқа қалқандар, мұзжарғыштардың палубалары мен платформалары — сыртқы қаптамадан 1,2 м енінде;

      қалған байланыстар — сыртқы қаптамадан 0,6 м енінде;

      2) осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетілген табақ конструкцияларының учаскелерінде сыртқы қаптаманың бойына гофраларды орналастырумен фрирленген конструкцияларды пайдалануға жол берілмейді (яғни, көлденең қалқандарда тік гофралар және палубаларға немесе платформаларда бойлық гофрларға жол берілмейді);

      3) мұзжарғыштардың табақ конструкциялары сыртқы қаптамаға перпендикулярлы жақын бағытта орнатылған қаттылық қабырғаларымен бекітіледі. Осымен бірге осы қаттылық қабырғаларының арасындағы ара қашықтық осы Қағиданың 126-қосымшасында көрсетілген мәндерден аспайды.

      Ice1, Ice2, Ice3, Аrс4 (I ауданнан басқа) категорияларының мұз күшейтулерімен кемелердің табақ конструкцияларын сыртқы қаптамаға параллель жақын бағытта орнатылған қаттылық қабырғаларымен бекітуге рұқсат етіледі;

      4) негізгі жиынтықпен табақ конструкцияларының қиылысу тораптары осы Қағиданың 127-қосымшасына сәйкес орындалады. Осымен бірге табақ конструкциясын бекітетін негізгі жиынтықтың арқалықтары жазықтығында орналасқан қаттылық қабырғалары көрсетілген арқалықтарда бекітіледі. Негізгі жиынтықтың арқалықтары қабырғаларын табақ конструкциясымен біріктірудің Кеме қатынасының тіркелімі эквиваленттің деп таныған басқа тәсілдерін пайдалану мүмкіндігі бар;

      5) негізгі жиынтықтың арқалықтары табақ конструкциясында кесілетін болса, әрбір арқалықтың жазықтығында табақ конструкциясының екі жағынан да кницалар орнатылуы тиіс, ал арқалықтардың қабырғалары табақ конструкциясына дәнекерлеуі тиіс;

      6) негізгі жиынтықпен палубалар мен платформалардың табақ конструкциялары қиылысу (біріктіру) тораптарына мынадай талаптар қойылады.

      Борт жиынтығының көлденең жүйесінде шпангоуттар бимсаларға кницаның көмегімен бекітілуі тиіс.

      Борт жиынтығының бойлық жүйесінде бимсалар жақын бойлық арқалыққа дейін жеткізілген борттың сыртқы қаптамасына кницалармен бекітілуі тиіс;

      7) кесік жиегінен немесе табақ конструкциясының лазасынан басталған сыртқы қаптамаға дейінгі ара қашықтық 0,5 м-ден кем емес болуы тиіс. Табақ конструкциясы арқылы арқалықтың өтуі үшін кесік жиегінен немесе табақ конструкциясындағы лазадан басталған кесіктің жиегіне дейінгі ара қашықтық осы арқалықтың биіктігінен кем емес болуы тиіс.

      821. Форпик пен ахтерпиктің конструкциясында мынадай көзделеді:

      1) диаметрлі жазықтықта мұзжарғыштардың форпигі мен ахтерпигінде форштевень немесе ахтерштевенге дәнекерленген бойлық қалқан орнатылуы тиіс, ал барлық шпангоуттардың төменгі шеттері флорлармен немесе бракеттермен жалғануы тиіс;

      2) мұзжарғыштардың форпигінде стрингерлердің орнына және кергіш бимсалардың қатарына (осы Қағиданың 465-тармағы) борт қоршауының хордасы бойынша өлшенген ара қашықтығы 2,0 м аспауы тиіс жеңілдетілген кесіктері бар платформаларды орнату керек;

      3) мұзжарғыштардың ахтерпигінде кергіш бимсалар мен борт стрингерлері (осы Қағиданың 477-тармағы) борт қоршауының хордасы бойынша өлшенген стрингерлердің арасындағы ара қашықтық 2,0 м-ден аспайтын болуы тиіс. Стрингерлер қабырғаларының мөлшерлері мынадай формулалар бойынша белгіленгендерден кем емес болуы тиіс:

      биіктігі h = 5L + 400 мм;

      қалыңдығы s = 0,05L + 7 мм.

      Кергіш бимсалар мен стрингерлер қатарының орнына жеңілдетілген кесіктермен платформаларды қолдануға ұсыныс беріледі;

      4) мұзжарғыштарда форпик пен ахтерпиктің борт стрингерлері А және С аудандарында орнатылған борт стрингерлерінің жалғасы болуы тиіс (осы Қағиданың 817-тармағы 4) тармақшасы);

      5) форпик пен ахтерпиктің борт стрингерлері белбеудің бос жиегі бойынша қабырға қалыңдығынан кем емес және он қалыңдықтың кем емес енімен қалыңдықта болуы тиіс. Стрингерлермен шпангоуттардың қиылысу тораптары осы Қағиданың 127-қосымшасына сәйкесуі тиіс, ал кницалар стрингердің бос белбеуіне дейін жеткізілуі тиіс.

      822. Штевендердің конструкциясы мынадай талаптарға сәйкесуі тиіс:

      1) Ice1, Ice2, Ice3 категорияларының мұзбен күшейтілген кемелерде құрама форштевенді (оған қалыңдатылған табақтармен дәнекерленген шыбық немесе қайрақтан) немесе табақ конструкциясын қолдануға рұқсат етіледі, ал ұзындығы 150 м аз кемелер мен үшкір алдыңғы қоршаулары кезінде осы Қағиданың 128-қосымшасына сәйкес конструкцияны қолдануға болады (s шамасы осы Қағиданың (348) формуласы бойынша анықталады).

      Ice1, Ice2, Ice3 категорияларының мұзбен күшейтілген кемелерде ахтерштевень құрама конструкцияларын қолдануға рұқсат етіледі;

      2) осы Қағиданың 841-тармағында және осы Қағиданың 144-қосымшасында көрсетілген килден бастап барлық созылған Н1 деңгейінен жоғары орналасқан жақын палуба немесе платформаларға дейін Ice1, Ice2, Ice3 категорияларының мұзбен күшейтілген кемелерде форштевень, бұл мүмкін болса, бос жиек бойынша белбеумен немесе диаметрлі жазықтықта бойлық қалқанмен hв (осы Қағиданың 144-қосымшасы) кем емес биіктікте тік табақпен бекітілуі тиіс. Бұл табақтың қалыңдығы форштевенді бекітетін бракеттердің қалыңдығынан кем емес болуы тиіс (осы Қағиданың 822-тармағы 4) тармақшасы). Мұзжарғыштарда тік табақтың орнына бойлық қалқан орнатылуы тиіс;

      3) осы Қағиданың 822-тармағы 3) тармақшасында көрсетілген форштевень учаскесінде бір-бірінен 0,6 м сайын сирек емес жақын шпангоуттарға жеткізілуі және олармен жалғануы тиіс ең аз дегенде 0,6 м биіктіктегі көлденең бракеттер орнатылуы тиіс. Борт стрингерлерінің жазықтығында орнатылатын бракеттер олармен жалғануы тиіс. Құрама немесе табақ конструкциядағы форштевенде бракеттер сыртқы қаптама мен форштевень табақтарының түйіспелерін жабуы тиіс. І ауданының үстіңгі шекарасының үстінде Н1 кем емес шаманың (осы Қағиданың 144-қосымшасы мен 841-тармағы 1) тармақшасы) ара қашықтығында орналасқан палуба немесе платформадан жоғары бракеттер арасындағы ара қашықтық біртіндеп мұзжарғыштар үшін 1,2 м дейін және басқа категориялардағы кемелер үшін 1,5 м дейін біртіндеп үлкейтуге болады.

      Бракеттердің қалыңдығын форштевень табақтарының қалыңдығы жартысынан кем емес қабылдау керек. Мұзжарғыштарда бракеттердің бос жиектері шеттері шпангоуттарға ерітіліп жабыстырылуы тиіс белбеулермен бекітілуі тиіс. Форпиктегі борт стрингерлері, олардың жазықтығында орнатылған бракеттермен жалғануы тиіс.

      Алдыңғы шеттерінің қоршаулары үшкірлігі аз кезінде форштевеннің табақтарына қаттылықтың тік қабырғаларын орнату қосымша талап етілуі мүмкін;

      4) ахтерштевеннің мұзға қарсы дөңесі бар болса рулдің еспесі мен олардың арасында саңылау 100 мм-ден аспайтын болуы тиіс. Мұзға қарсы дөңес ахтерштевенмен сенімді жалғануы тиіс. Табақ конструкцияларында мұзға қарсы дөңесті бекітуге жол берілмейді;

      5) мұзжарғыштарда ахтерштевеннің төменгі өкшесі старнпостан бастап 1:8 еңіспен негізгі сызықтың үстінде көтеріңкі болуы тиіс.

      823. Түп жабынының конструкциясы мынадай талаптарға сәйкесуі тиіс:

      1) мұзжарғыштарда форпиктен бастап ахтерпиктің қалқанына дейін қосарланған түп орнатылуы тиіс;

      2) мұзжарғыштарда тұтас флорлар әрбір негізгі шпангоутта орнатылуы тиіс;

      3) осы Қағиданың 119-қосымшасына сәйкес орнатылған түп бойынша мұз күшею аудандарында бракет флорларын пайдалануға жол берілмейді;

      4) тік килдің биіктігі мұзжарғыштарда мынадай формула бойынша анықталатыннан кем емес болуы тиіс

      h =

(9L + 800), (278)

      мұнда

= 1 — мұзжарғыштар үшін;

      5) түп стрингерлерінің арасында ара қашықтық мұзжарғыштарда 3,0 м аспауы тиіс.

      824. Арнайы талаптар:

      1) форпиктен бастап ахтерпик қалқандарына дейін мұзжарғыштарда қосарланған борт орнатылады;

      2) арқалықтың қабырғасы немесе табақ конструкциясы сыртқы қаптамаға әжептеуір еңкейсе (олардың арасындағы бұрыш 50о аз), онда бұрылатын жиынтыққа немесе еңкейген табақ конструкциясына өтуге ұсыныс беріледі (осы Қағиданың 128-қосымшасы). Олай болмаған жағдайда арқалықтың толтырылуының немесе табақ конструкцияның қаңсуының алдын алу бойынша арнайы шаралар қабылданады.

3-параграф. Мұз жүктемесі

      825. Мұз жүктемесі — кеменің су ығыстырғыштығының және корпус формасының мұз күшейтулерінің категориясы белгісіне байланысты конструкциялардың мөлшерлеріне қойылатын талаптардың дәрежесін белгілейтін мұздың әсерлерінен кеменің корпусына арналған шартты есептеу жүктемесі.

      Мұз жүктемесі үш параметрмен анықталады:

      р — корпустың мұзбен күш контактісі зонасында максималдық қысым шамасын сипаттайтын мұз жүктемесінің интенсивтілігімен, кПа;

      b — корпустың мұзбен күш контактісі зонасында максималдық көлденең мөлшерін сипаттайтын мұз жүктемесін бөлу биіктігімен, м;

      lн — корпустың мұзбен күш контактісі зонасында максималдық бойлық мөлшерін сипаттайтын мұз жүктемесін бөлу биіктігімен, м.

      Мұз жүктемесі осы тараудың формулалары бойынша мұз күшейтулерінің конструкциялары элементтерінің мөлшерлерін белгілеу үшін ғана арналған. Басқа әдістемелер мен бағдарламалар бойынша тексергіш есептеу беріктігі үшін мұз жүктемесінің параметрлерін Кеме қатынасы тіркелімінің келісімінсіз пайдалануға жол берілмейді.

      Осы Қағиданың 826-831-тармақтарына сәйкес белгіленетін жүк жүктемесінің параметрлері осы Қағиданың 815-тармағы 2) және 3) тармақшаларының талаптарына жауап беретін корпустың қоршау формасы бар мұзжарғыштар мен мұзда жүзу кемелері үшін ғана қолданылады. Корпустың басқа қоршау формасы бар мұзжарғыштар мен мұзда жүзу кемелері үшін мұз жүктемесі Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      826. Мұз жүктемесінің интенсивтілігі, мұзда жүзетін кемелер үшін мынадай формулалар бойынша анықталады:

      1) AI ауданында

      рAI = 2500

1

m

, (279)

      мұнда

1 — мұз күш салуларының категориясына байланысты осы Қағиданың 129-қосымшасы бойынша қабылданатын коэффициент;

— жазғы жүк ватерсызығы бойынша су ығыстырғыштығы, т;

m — ГВЛ мұз деңгейінде алдыңғы перпендикулярдан бастап х = 0; 0,05L; 0,1L... және т.б. қималарда белгіленетін v формасының коэффициенті мәнінің аудан шектерінде (Ice1, Ice2, Ice3 категорияларының мұз күш салуларымен кемелер үшін қарауға х < 0,58b есептеу қимасы ғана қосылады, мұнда b — осы Қағиданың 129-қосымшасы) мынадай формулалар бойынша белгіленетін ең үлкен мәні:

      хт = (0,278 +

)

кезінде

;

      хт = (0,343 –

)

кезінде

;

      x — алдыңғы перпендикулярдан бастап қаралатын қиманың тұруы, м;


— осы Қағиданың 110 және 112-қосымшаларына сәйкес өлшенетін жазғы жүк ватерсызығының еңіс бұрыштары (кезінде х = 0), бұршақ.;

— осы Қағиданың 111-қосымшасына сәйкес өлшенетін жазғы жүк ватерсызығының деңгейінде шпангоуттардың еңіс бұрыштары, бұршақ;

      Ice1, Ice2, Ice3 категорияларының мұз күш салуларымен кемелердің есептеу қимасында

> 0 және в = 0 болса, онда бұл қимада хт = 0,72 деп есептеуге болады.

      Ice1, Ice2, Ice3 категорияларының мұз күш салуларымен кемелердің есептеу қимасында

бұрышы 3о аз болса, бұл қиманы

m есептеу кезінде қарауға қоспауға рұқсат етіледі;

      2) AII ауданында


АІІ = 2500а2хт

, (280)

      мұнда

2 — мұз күш салуларының категорияларына байланысты осы Қағиданың 129-қосымшасына сәйкес қабылданатын коэффициент;

m — осы Қағиданың 808-тармағы 1) тармақшасында көрсетілген тәсілмен анықталады;

— осы Қағиданың 826-тармағы 1) тармақшасы;

      3) BI ауданында

      рBI = 1200

3

, (281)

      мұнда

3 — мұз күш салуларының категорияларына байланысты осы Қағиданың 129-қосымшасына сәйкес қабылданатын коэффициент;

— осы Қағиданың 826-тармағы 1) тармақшасы;

      4) Ice2, Ice3 категорияларының мұз күш салуларымен кемелер үшін СІ ауданында

      рСI =

4 рBI, (282)

      мұнда

4 — мұз күш салуларының категорияларына байланысты осы Қағиданың 129-қосымшасына сәйкес қабылданатын коэффициент;

      рBI — осы Қағиданың 826-тармағы 3) тармақшасы.

      5) II, III және IV аудандарында мұз жүктемелерінің интенсивтілігі ұзындығы бойынша сәйкесетін І ауданның мұз жүктемесі интенсивтілігінің бөлігі ретінде анықталады:

      pkl =

klpk, (284)

      мұнда k = А, А1, В, С;

      l = II, III, IV;


kl — осы Қағиданың 130-қосымшасы бойынша коэффициент.

      827. Мұз жүктемесін бөлу биіктігі, м, мынадай формулалар бойынша анықталады:

      1) AI, АII, АIII, AIV аудандарында

      bA = С1k

иm, (285)

      мұнда С1 — мұз күш салуларының категорияларына байланысты осы Қағиданың 131-қосымшасы бойынша қабылданатын коэффициент;

      k

=

, бірақ 3,5-тен артық емес;

— осы Қағиданың 826-тармағы 1) тармақшасы;

      иm — ГВЛ мұз деңгейінде алдыңғы перпендикулярдан бастап х = 0; 0,05L; 0,1L... және т.б. қималарда белгіленетін и формасының коэффициенті мәнінің аудан шектерінде (Ice1, Ice2, Ice3 категорияларының мұз күш салуларымен кемелер үшін қарауға х < 0,58b есептеу қимасы ғана қосылады, мұнда b — осы Қағиданың 129-қосымшасы) мынадай формулалар бойынша белгіленетін максималды

      иm = kВ(0,635 +

)

кезінде

< 0,25;

      ит = kВ(0,862 –

)

кезінде

> 0,25;

      1 кезінде

7о

      kВ =

      1,15 – 0,15

кезінде в < 7о

      х,

,

— осы Қағиданың 826-тармағы 1) тармақшасы.

      Ice1, Ice2, Ice3 категорияларының мұз күш салуларымен кемелердің есептеу қимасында

> 0 және в = 0 болса, онда бұл қимада хт = 0,92 деп есептеуге болады.

      Ice1, Ice2, Ice3 категорияларының мұз күш салуларымен кемелердің есептеу қимасында

бұрышы 3о аз болса, бұл қиманы иmесептеу кезінде қарауға қоспауға рұқсат етіледі;

      2) A1I, A1II, A1III, A1IV аудандарында

      b

= C2k

иm, бірақ артық емес 1,25bАрАI/р

I, (286)

      мұнда C2 — мұз күш салуларының категорияларына байланысты осы Қағиданың 131-қосымшасы бойынша қабылданатын коэффициент;

      k

— осы Қағиданың 827-тармағы 1) тармақшасы;

      иm - осы Қағиданың 809-тармағы 1) тармақшасында көрсетілген тәсілмен анықталады;

      bА — осы Қағиданың 827-тармағы 1) тармақшасы;

      рАI — осы Қағиданың 827-тармағы 1) тармақшасы;

      р

I — осы Қағиданың 827-тармағы 2) тармақшасы.

      Барлық жағдайларда bАI бөлу биіктігі мынадай формула бойынша анықталатыннан кем емес болуы тиіс

      b

= рВIbВ/р

I, (287)

      мұнда р

I — осы Қағиданың 826-тармағы 2) тармақшасы;

      рВI — осы Қағиданың 826-тармағы 3) тармақшасы;

      bВ — осы Қағиданың 827-тармағы 3) тармақшасы.

      3) BI, ВII, BIII, BIV аудандарында

      bВ = С3С4k

, (288)

      мұнда С3 — мұз күш салуларының категорияларына байланысты осы Қағиданың 131-қосымшасы бойынша қабылданатын коэффициент;

      С4 — жазғы жүк ватерсызығының деңгейінде мұз күш салуларының ортаңғы ауданында борттың вертикалға еңкеюінің минималды бұрышына байланысты осы Қағиданың 132-қосымшасы бойынша қабылданатын коэффициенті;

      k

— осы Қағиданың 827-тармағы 1) тармақшасы;

      4) CI, СII, СIII, CIV аудандарында

      bС = 0,8bВ — Iсе2, Iсе3 категорияларының мұз күш салуларымен кемелер үшін;

      мұнда bА — осы Қағиданың 827-тармағы 1) тармақшасы;

      bВ — осы Қағиданың 827-тармағы 3) тармақшасы.

      828. Мұз жүктемесінің бөлу ұзындығы, м, мынадай формулалар бойынша анықталады:

      1) AI, АII, АIII, AIV аудандарында


= 11,3

, бірақ 3,5

кем емес, (290)

      мұнда bА, k

— осы Қағиданың 827-тармағы 1) тармақшасы;

и параметрінің шамасы үшін А ауданының есептеу қимасында в бұрышы максималды (осы Қағиданың 827-тармағы 1) тармақшасы);

      2) A1I, A1II, A1III, A1IV аудандарында


= 11,3

, бірақ 3

кем емес, (291)

      мұнда b

— осы Қағиданың 827-тармағы 2) тармақшасы;

и параметрінің шамасы үшін А1 ауданының есептеу қимасында

бұрышы максималды (осы Қағиданың 827-тармағы 1) тармақшасы);

      k

— осы Қағиданың 827-тармағы 1) тармақшасы;

      3) BI, BII, BIII, BIV аудандарында


= 6bВ, бірақ 3

кем емес, (292)

      мұнда bВ — осы Қағиданың 827-тармағы 3) тармақшасы;

      k

— осы Қағиданың 827-тармағы 2) тармақшасы;

      4) CI, СII, СIII, CIV аудандарында


= 6bС, бірақ 3

кем емес, (293)

      мұнда bС — осы Қағиданың 827-тармағы 4) тармақшасы;

      k

— осы Қағиданың 827-тармағы 1) тармақшасы.

      829. Мұзжарғыштар үшін мұз жүктемесінің интенсивтілігі төменде келтірілген формулалар бойынша анықталады:

      1) AI ауданында

      рAI = kр

, (294)

      мұнда

— мұз күш салуларының категориясы нөмірі мұзжарғыш категориясының нөмірімен сәйкесетін кемелер үшін де осы Қағиданың 826-тармағы 1) қосымшасына сәйкес белгіленген АІ ауданында мұз жүктемесінің интенсивтілігі;

      1 кезінде N

N0;

      kр =

      (N

/N0)0,4 кезінде N

> N0;

      N

— мұзжарғыштың еспелі біліктерінде сомалық қуаттылық, МВт;

      N0 — осы Қағиданың 133-қосымшасы бойынша анықталады;

      2) A1I, BI және CI аудандарында

      рkI =

kрАI, (295)

      мұнда рАI — осы Қағиданың 826-тармағы 1) тармақшасы,


k — мұзжарғыштың категориясы мен ұзындығы бойынша ауданға байланысты осы Қағиданың 134-қосымшасы бойынша белгіленетін коэффициент;

      k = А1, В, С;

      3) II, III және IV аудандарында мұз жүктемесінің интенсивтілігі ұзындығы бойынша сәйкесетін ауданда І ауданның мұз жүктемесі интенсивтілігінің бөлігі ретінде анықталады:

      ртп =

тпртI, (296)

      мұнда m = А, А1, В, С;

      n = II, III, IV;


mn — осы Қағиданың 135-қосымшасы бойынша белгіленетін коэффициент.

      830. Мұзжарғыштар үшін мұз жүктемесін бөлу биіктігі барлық аудандарды бірдей қабылданады және осы Қағиданың 827-тармағы 1) тармақшасына сәйкес анықталады, яғни кеменің алдыңғы ауданы үшін мұзжарғыштың категориясы көмірімен сәйкесетін мұз күшейтулері категориясының нөмірі. иm белгілеу кезінде и мәні мұзжарғыштың мұз күш салуларының алдыңғы ауданына түсетін қималар үшін ғана есептеледі.

      831. Мұзжарғыштар үшін мұз жүктемесін бөлу ұзындығы барлық аудандарды бірдей қабылданады және осы Қағиданың 828-тармағы 1) тармақшасына сәйкес анықталады, яғни кеменің алдыңғы ауданы үшін мұзжарғыштың категориясы көмірімен сәйкесетін мұз күшейтулері категориясының нөмірі.

m белгілеу кезінде мұзжарғыштың мұз күш салуларының алдыңғы ауданына түсетін қималар ғана есептеледі.

4-параграф. Мұз күшейтулері конструкциясының мөлшерлері

      832. Мұз күшейтулері аудандарында сыртқы қаптаманың қалыңдығы мынадай формула бойынша анықталғаннан кем болмайды

      sн = sн0 + Дsн0, (297)

      мұнда sн0 = 15,8

0

;

sн0 = 0,75Ти;

0 =

;

      р — осы Қағиданың 826 немесе 829-тармақтарына сәйкес қаралатын ауданда жүк жүктемесінің интенсивтілігі, кПа;

      с = b — қаралатын ауданда жабында жиынтықтың көлденең жүйесі бар болса, осымен бірге с таратылатын стрингерлер немесе табақ конструкцияларының арасында ара қашықтан аспауы тиіс;

      с = l — қаралатын ауданда жабында жиынтықтың көлденең жүйесі бар болса;

      b — осы Қағиданың 827 немесе 830 - тармақтарына сәйкес қаралатын ауданда жүк жүктемесін бөлу биіктігі, м;

      l — көршілес көлденең байланыстардың арасындағы ара қашықтық, м;


— бас бағыттың арқалықтары арасындағы ара қашықтық, м;

      Т — кеменің жоспарланған қызмет мерзімі, жылдар;

      и — осы Қағиданың 136-қосымшасы бойынша қабылданатын коррозиялық тозу мен уатудың, аа/жыл салдарынан сыртқы қаптама қалыңдығының жылдық орташа азаюы.

      Коррозиялық тозудан және уатудан (арнайы жабындарды жағу, плакирленген болаттарды қолдану және т.б.) сыртқы қаптаманы қорғау жөніндегі іс-шараларды орындау кезінде шаманың анықтамасы және Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      833. Арқалық конструкцияларының талап етілген және нақты геометриялық сипаттамаларын белгілеу мынадай тәртіпте жүзеге асырылады:

      1) осы Қағиданың 834-838-тармақтарында келтірілген арқалық конструкцияларының көлденең қималары талап етілген геометриялық сипаттамаларын белгілеу үшін қатынасы W кедергісінің шекті сәті және А қабырғасыныа ауданы шекті беріктік критериіне негізделеді. W және А шамаларын есептеу кезінде осы тармақтың 2) – 6) тармақшаларының ұсынымдарын мақсатты назарға алу;

      2) А және нақты Аф (профилді іріктеу кезінде қабылданған) қабырғасының талап етілген қатынасына байланысты өзгеретін k коэффициентіне пропорционалды W қарсыласуы шекті сәтінің талап етілген шамасы, яғни:

      W = W0k; k = k(

);

= А/Аф, (298)

      мұнда W0 — осы Қағиданың 833, 834, 836, 837, 838 - тармақтары 1) тармақшаларына сәйкес белгіленетін қабырғаның ауданы бойынша қорды есепке алмастан талап етілген W мәні.

      (А = Аф,

= 1) қабырғасының ауданы бойынша қор жоқ болған кезде W шамасы максималды (k = 1). Талап етілгенмен (

< 1) салыстыру бойынша қабырғаның нақты ауданын ұлғайту W (кезінде

= 0,9 — 0,8; k = 0,7 - 0,63) мәнін төмендетуге мүмкіндік береді. Осылайша, материалдың артық қорын алып тастауға мүмкіндік беретін, бірақ бірнеше жақындауларды есептеу кезінде орындауды болжайтын профилді іріктеудің иілмелі рәсімі қамтамасыз етіледі. Осы Қағиданың (304), (513),(326), (335) тәуелділерінде бірінші жақындау ретінде қабылдауға ұсыныс беріледі:

i = 0,9, яғни арқалық қабырғасының нақты ауданы, ең аз талап етілгеннен 10 % көп болу;

      kш =

— қарапайым шпангоуттар үшін; (299)

      ki = 0,63 — арқалықтардың қалған типтері үшін,

      мұнда i — арқалық типінің индексі (ш — шпангоут, с — стрингер, р — рама шпангоуты, б — бойлық арқалық);


, j — осы Қағиданың 834-тармағы 1) тармақшасы;

      3) рама шпангоуттарымен жабындарда W және А мәндерінің талап ететін Аф қабырғасының ауданы және Wф кедергісінің шекті сәтінен нақты асудың есебімен арқалықтардың профилдерін іріктеу процесінде туындайтын материалдың артық қорларының есеп рәсімдері көзделеді. Артық қорлардың бар болуы коэффициенттермен сипатталады


i

1;

i =

ki , (300)

      мұнда ki,

i, W0i — осы Қағиданың (298) формуласы;

      i — осы Қағиданың (299) формуласы.

      Қарапайым шпангоуттың нақты геометриялық сипаттамалар жиынтықтың көлденең жүйесімен жабындарда талап етілгеннен (

ш < 1,

ш > kш) асса, онда осының есебінен салмақ түсетін стрингердің және рама шпангоутының талап етілген геометриялық сипаттамалары төмендейді

      ((

с < 1,

с > kс) салмақ түсетін стрингерінің артық қорларының болуы және соңғы үшін ескеріледі). Жиынтықтың бойлық жүйесімен жабындарда (

< 1,

> k

) бойлық арқалықтарда артық қор бар болған кезде рама шпангоутына қойылатын талаптарды төмендету ұқсас қарастырылған;

      4) осы Қағиданың 823-тармағының 2) тармақшасына сәйкес профилді іріктеу рәсімдері және 823-тармақтың 3) тармақшасына сәйкес материалдың артық қорларын есепке алу жағдайлары шектен тыс ауыр болып көрінсе, мыналар қатысатын оңайлатылған есептеуді орындауға рұқсат етіледі:


i = 0,9;

      kш =

— қарапайым шпангоуттар үшін; (301)

      ki = 0,63 — арқалықтардың қалған типтері үшін;


i = ki

      Оңайлатылған есептеуді орындау тәртібі бойынша нақты көрсеткіштер осы Қағиданың 823 – 838-тармақтарында тікелей жазылған.

      Қарапайым шпангоуттар үшін жолақ профилін қолданған жағдайда оңайлатылған есептеуді орындауға жол берілмейді.

      Оңайлатылған есептеу арқалық конструкцияларының мөлшерлерін ұлғайтуға апаратынын ескерген жөн;

      5) Аф, см2 қабырғасының нақты ауданында арқалықтардың профилдерін іріктеу кезінде қабырғаның қалыңдығына тең ені бар бос және біріктірілген ені бар белбеулердің учаскелері қосылады (осы Қағиданың 137-қосымшасы).

      Арқалықтардың қабырғасында кесіктер бар болса, салмақ түсетін стрингерлер үшін ғана егер тіреу қималарынан кесіктер жойылған жағдайда ескермеуге рұқсат етіледі. Шпангоуттардың (қарапайым және рамалық) қабырғасы ауданына қойылатын талаптар масса-қима бойынша тексеріледі;

      6) мұз күшейтулері конструкцияларының арқалықтары нақты шекті кедергі сәтін есептеу үшін мынадай формуланы пайдалануға ұсыныс беріледі:

      Wф = h(

пр – 0,5

стC), см3, (302)

      мұнда С = 0 кезінде

пп

пр;

      С =

кезінде

пп <

пр;

пр — қаптаманың біріктірілмеген белбеуінсіз арқалық профилінің ауданы, см2;

ст = 0,1 [h – 0,05(tп + tпп)]s, см2;

      h — біріктірілген белбеудің қалыңдығының ортаңғысынан бастап бос белбеудің қалыңдығының ортаңғысына дейін өлшенген профилдің биіктігі, см (осы Қағиданың 137-қосымшасы);

      s — профил қабырғасының қалыңдығы, мм;


пп = 0,1bппtпп — қаптаманың біріктірілген белбеуінің ауданы, см2;

      tпп — біріктірілген белбеуінің енінде қаптаманың ортаңғы қалыңдығына тең қабылданатын қаптаманың біріктірілген белбеуінің қалыңдығы, мм;

      tп — бос белбеудің қалыңдығы, мм (жолақбульба профилі үшін tп = 1,5s қабылданады);

      bпп — тең қабылданатын, біріктірілген белбеудің ені, см, тең қабылданатын:

      қарапайым шпангоуттардың арасындағы ара қашықтық — жиынтықтың көлденең жүйесінде қарапайым және рама шпангоуттары үшін;

      бойлық арқалықтардың арасындағы ара қашықтық — жиынтықтың бойлық жүйесінде бойлық арқалықтар үшін;

      палубалар немесе платформалар, немесе рама шпациясы арасындағы рама шпангоутының бойы 1/6 — жиынтықтың бойлық жүйесінде рама шпангоуты үшін қайсысының аздығына байланысты;

      рама шпациясының 1/6 — рама шпангоуттарымен жиынтықтың жүйесінде стрингер үшін;

      бір бағытта екі көрші арқалықтарға дейінгі ара қашықтардың жартылай сомасына немесе қайсысының аздығына байланысты арқалық аралығының 1/6 — барлық қалған жағдайларда.


пп

пр жазылған профиль үшін болжауға болады

      Wф =

пр(y0 + 0,05tпп), см3, (303)

      мұнда у0 — қаптамадан бастап біріктірілмеген белбеусіз профилдің көлденең қимасы ауырлық ортаңғысының тұруы, см, (осы Қағиданың 137-қосымшасы);

      834. Жиынтықтың монотон жүйесімен жабындарда қарапайым шпангоуттарда және жиынтықтың көлденең жүйесінде рама шпангоуттарымен жабындарда мынадай талаптар таратылады:

      1) қарапайым шпангоуттың шекті кедергі сәті Wш, см3, мынадай формула бойынша анықталатыннан кем емес болуы тиіс

      Wш = kшWш0, (304)

      мұнда kш =

kш =

— осы Қағиданың 833-тармағы 4) тармақшасына сәйкес оңайлатылған есептеуді орындау кезінде;

      F = 1 кезінде k = 4;

      F = 0,5 кезінде k < 4;

      k – коэффициент, тең:

      жиынтықтың монотон жүйесімен жабындар үшін — осы Қағиданың

      138-қосымшасына сәйкес;

      рама шпангоуттарымен жабындар үшін — 4;

      j – коэффициент, тең:

      екі іргелес шпангоуттардың қысылған тіреу қималары санына жиынтықтың монотон жүйесімен жабындылар үшін, j

4;

      осы Қағиданың 139-қосымшасына сәйкес жиынтықтың рама жүйесімен жабындар үшін;


ш = Аш/Аф;

      Аш – осы тармақтың 2) қосымшасы;

      Аф – осы тармақтың 3) қосымшасы;

      1 — жолақ профилі үшін;

      kпр =

      0,8 — қалған жағдайларда;

      Wш0 =

pbalYkkE

ш;

      р — осы Қағиданың 826 немесе 829- тармақтарына сәйкес қаралатын ауданда мұз жүктемесінің интенсивтілігі, кПа. Жабынның шегінде І ауданының төменгі шекарасы орналасса, және осымен бірге тараудың талаптары мұз күшейтулерінің І және ІІ аудандарына таратылса (осы Қағиданың 816-тармағы 4) тармақшасы), онда р ретінде мынадай шамаларды қабылдау керек:

      р = pkI — жабынның үстіңгі тіреу конструкциясының төсенішінен бастап І ауданының төменгі шекарасында дейін ара қашықтық 1,2b асса;әйтпегенде р = pkII;

      pkI, pkII — І және ІІ аудандарында мұз күшейтулерінің интенсивтілігі (осы Қағиданың 826-тармағы);

      b — осы Қағиданың 827 немесе 830 тармақтарына сәйкес қаралатын ауданда мұз жүктемесінің бөлу биіктігі, м. Егер b > l, онда есептеу кезінде Wшo және Аш қабылданады b = l;


— борт бойынша өлшенген қарапайым шпангоуттар арасындағы ара қашықтық, м;

      l — жиынтықтың монотон жүйесі үшін осы Қағиданың 138-қосымшасына және жиынтықтың рама жүйесі үшін осы Қағиданың138-қосымшасына сәйкес белгіленетін шпангоут аралығының есептеу ұзындығы, м;

      Y = 1 – 0,5

;

=

, бірақ 1-ден артық емес;

      kk — рама шпангоуттарымен борт жабынында салмақ түсетін стрингерлермен қарапайым шпангоуттарды кницалық біріктірген жағдайда0,9 тең коэффициент, қалған жағдайларда — 1,0;

      Е — коэффициент, тең:

      Е = 4lл

кезінде lл < 0,57•l,

      Е = 1 кезінде lл

0,57•l,

      мұнда lл — мұз күшейтулерінің ауданымен жабылған l бойы ұзындығының бөлігі, м;


ш = 1 + kи

, осы Қағиданың 815-тармағы 4) тармақшасына сәйкес оңайлатылған есептеуді орындау кезінде

ш = 1,15 рұқсат етіледі;

      sшф — шпангоут қабырғасының нақты қалыңдығы, мм;


s — осы Қағиданың 141-тармағы;

      kи = 0,9 — жазылған профил үшін,

      kи = 0,85 — дәнекерленген профиль үшін;

      2) қарапайым шпангоут қабырғасының ауданы Аш, см2, мынадай формула бойынша анықталғаннан кем емес болуы тиіс

      Аш =

k2k3k4 + 0,1hш

s, (305)

      мұнда k2 =

;

      k3 =

немесе

      k3 = 0,7, қайсысының көптігіне байланысты;



      р,

, b, l, k,

— осы Қағиданың 834-тармағы 1) тармақшасы, осымен бірге, b және l кницаның шеттерінің арасындағы ара қашықтықтан артық қабылдауға болмайды;

      1 — таратылатын стрингер болмағанда;

      k4 = 0,9 — таратылатын стрингердің шпангоуты бойы бар болғанда;

      0,8 — бос белбеудің үздіксіздігі қамтамасыз етілетін

      таратылатын стрингердің шпангоуты бойы бар болғанда;

      hш — симметриялы жолақбульба үшін hш = 0,89hпр, симметриясыз жолақбульба үшін hш = 0,84hш қабылдау керек, шпангоут қабырғасының биіктігі;

      hпp — жазылған профилдің биіктігі, см;


s — осы Қағиданың 178-тармағы;

      3) қабырғаның нақты ауданы Аф, см2 осы Қағиданың 833-тармағы 5) тармақшасына сәйкес анықталады. Осы Қағиданың 833-тармағы 4) тармақшасына сәйкес оңайлатылған есептеуді орындаған кезде Аф шамасы қабырғаның талап етілген ауданынан ең азы 10 % көп болады;

      4) қарапайым шпангоут қабырғасының қалыңдығы мынадай шамалардың үлкенінен кем емес қабылданады:

      sш =

, (306)

      sш = 0,0114hш

, (307)

      мұнда ks = 1,4

, бірақ ks = 1,0 кем емес;

      Wш — осы Қағиданың 834-тармағы 1) тармақшасы;

      Wшф — осы Қағиданың 833-тармағы 6) тармақшасына сәйкес белгіленетін қарапайым шпангоуттың нақты шекті кедергі сәті, см3 (осы Қағиданың 833-тармағы 4) тармақшасына сәйкес оңайлатылған есептеуді орындаған кезде немесе бірінші жақындағанда Wшф = Wш қабылданады);

      р,

— осы Қағиданың 834-тармағы 1) тармақшасы;

      hш — осы Қағиданың 834-тармағы 2) тармақшасы;


s — осы Қағиданың 139-тармағы;

      5) тавра профилінің немесе жолақбульбалы қарапайым шпангоуттың бос белбеуінің ені сш, мм, мынадай шамалардың үлкенінен кем болмайды:

      сш = 0,0145RеН

(308)

      сш = 2,5tш, (309)

      сш = 69,6sшф

, (310)

      мұнда

=

, бірақ в = 0,055-тен кем емес;

=

, бірақ

= 1-ден кем емес;

      Wш — осы Қағиданың 834-тармағы 1) тармақшасы;

      Wшф — осы Қағиданың 834-тармағы 4) тармақшасы;

      sшф — қарапайым шпангоут қабырғасының нақты қалыңдығы, мм;

      tш — қарапайым шпангоут бос белбеуінің қалыңдығы, мм (сызықбульбалы профил арқалықтары үшін tш 1,5sшф тең қабылдау керек);

      tш — осы Қағиданың 834-тармағы 2) тармақшасы;

      sнф — сыртқы қаптаманың нақты қалыңдығы, мм;


— осы Қағиданың 834-тармағы 1) тармақшасы;

      ls — шпангоут аралығының көршілес қиылысатын стрингерлермен немесе стрингермен және тіреу қимасымен арасындағы ең үлкен ара қашықтық, м.

      Осы Қағиданың 833-тармағы 4) тармақшасына сәйкес оңайлатылған есептеуді жүргізген жағдайда бос белбеудің еніне қойылатын талаптарды орындауды тексермеуге рұқсат етіледі, стандарт профилдерінің шпангоуттарына қолданылады;

      6) жолақ профилдің қарапайым шпангоутын орындаған кезде жолақтың hш, см биіктігі және ls, м ара қашықтығы мынадай формулалар бойынша анықталғаннан артық емес болуы тиіс:

      hш =

, (311)

      ls = 0,0541

, (312)

      мұнда

n =

, бірақ 1 <

n < 1,9;

      ls, sшф, sнф, Wш, Wшф,

— осы Қағиданың 834-тармағы 5) тармақшасы.

      835. Рама шпангоуттарымен жиынтықтың көлденең жүйесінде салмақ түсетін және тарататын борт стрингерлері мынадай талаптарға сәйкес келеді:

      1) салмақ түсетін борт стрингерінің шекті кедергі сәті Wc, см3, мынадай формула бойынша анықталатыннан кем болмайды:

      Wс = Wс0kс, (313)

      мұнда Wс0 =

kНС pa

bQщc;

      kс =

; осы Қағиданың 833-тармағы 4) тармақшасына

с = 1+ 0,95

; сәйкес оңайлатылған есептеуді орындау кезінде, қабылданады kс = 0,63;

с = 1,15;

      kНС = 0,82 – 0,55

1/lн > 0,6 кезінде lн >

1;

      kНС = 0,82lн/

1 – 0,55 > 0,6lн/

1 кезінде lн <

1;

      lн — осы Қағиданың 810-тармағы;

      р, b — осы Қағиданың 834-тармағы 1) тармақшасы;


1 — борт бойынша өлшенген рама шпангоуттарының арасындағы ара қашықтық, м;

      Q = С1i + С2i

+ C3iшш +

+ С5i

; осы Қағиданың 833-тармағы 4) тармақшасына сәйкес оңайлатылған есептеуді орындау кезінде қабылданады

      Q = С6i + С2i

;

      i — мынадай мәнді қабылдайтын индекс:

      i = 1 кезінде m = 1;

      i = 2 кезінде m > 2;

      m — аралықтағы салмақ түсетін борт стрингерлерінің саны;

      С1i, С2i,..., С6i, — осы Қағиданың 140-тармағы;

      l,

ш — осы Қағиданың 834-тармағы 1) тармақшасы;

ш — келесілердің азынан қабылданатын коэффициент:

ш =

,

ш = 1,4kш;

      Wш0, kш — осы Қағиданың 834-тармағы 1) тармақшасы;

      Wшф — осы Қағиданың 834-тармағы 4) тармақшасы;


с =

;

      Ас — осы Қағиданың 835-тармағы 2) тармақшасы;

      Аф — осы Қағиданың 835-тармағы 3) тармақшасы;

      sсф — салмақ түсетін борт стрингерінің нақты қалыңдығы, мм;


s — осы Қағиданың 171-тармағы;

      2) салмақ түсетін борт стрингері қабырғасының Ас, см2, мынадай формула бойынша анықталғаннан кем емес болуы тиіс

      Ас =

Qn + 0,1hс

s, (314)

      мұнда р,

, b — осы Қағиданың 834-тармағы 1) тармақшасы;

      n — көршілес рама шпангоуттарының арасындағы шпангоуттардың саны;

      kНС, Q — осы Қағиданың 835-тармағы 1) тармақшасы;

      hс — салмақ түсетін борт стрингері қабырғасының биіктігі, см;


s — осы Қағиданың 171-тармағы;

      3) салмақ түсетін борт стрингері қабырғасының нақты ауданы Аф, см2, осы Қағиданың 834-тармағы 3) тармақшасына сәйкес анықталады;

      4) салмақ түсетін борт стрингері қабырғасының қалыңдығы, sc, мм, мынадай формула бойынша анықталғаннан кем емес болуы тиіс

      sc = 2,63с1

. (315)

      мұнда с1, с2 — стрингер қабырғасы оны бекітетін қаттылық қабырғаларымен бөлінетін панелдердің қысқа және ұзын жақтары, м;

      бекітілмеген қабырға үшін с1 = 0,01(hс – 0,8hш), S2 =

1;

      hс — осы Қағиданың 835-тармағы 2) тармақшасы;

      hш — осы Қағиданың 834-тармағы 2) тармақшасы;


1 және

с — осы Қағиданың 835-тармағы 1) тармақшасы;

s — осы Қағиданың 178-тармағы;

      5) салмақ түсетін борт стрингері қабырғасының биіктігі hс, см, мынадай формула бойынша анықталғаннан кем емес болуы тиіс

      hс = 2hш, (316)

      мұнда hш — осы Қағиданың 834-тармағы 2) тармақшасы;

      6) салмақ түсетін борт стрингері бос белбеуінің қалыңдығы оның қабырғасының нақты қалыңдығынан кем емес болуы тиіс;

      7) салмақ түсетін борт стрингері бос белбеуінің ені сс, мм, мынадай шамалардың үлкенінен кем емес болуы тиіс:

      cc = 0,0165ReH

; (317)

      сс = 7,5tc, (318)

      мұнда Wc — осы Қағиданың 835-тармағы 1) тармақшасы;

      Wсф — осы Қағиданың 833-тармағы 6) тармақшасына сәйкес белгіленетін рама шпангоутының нақты шекті кедергі сәті, см3 (осы Қағиданың 833-тармағы 4) тармақшасына сәйкес оңайлатылған есептеуді орындаған кезде немесе бірінші жақындағанда Wсф = Wс қабылданады);

      tc — салмақ түсетін борт стрингері бос белбеуінің қалыңдығы, мм;

      sсф — осы Қағиданың 835-тармағы 1) тармақшасы;

      hс — осы Қағиданың 835-тармағы 2) тармақшасы.

      Бос белбеусіз салмақ түсетін борт стрингерлердің (жолақ профилінің) конструкциясына жол берілмейді;

      8) қарапайым шпангоуттың қимасында тарататын борт стрингері қабырғасының биіктігі hpc, см, мынадай формула бойынша анықталғаннан кем емес болуы тиіс

      hpc = 0,8hш, (319)

      hш мұнда — осы Қағиданың 834-тармағы 2) тармақшасы;

      9) тарататын борт стрингері қабырғасының қалыңдығы осы Қағиданың 834-тармағы 2) тармақшасына сәйкес талап етілген қарапайым шпангоуттың қабырғасы қалыңдығынан ең аз дегенде болуы тиіс.

      836. Жиынтықтың көлденең жүйесінде рама шпангоуттары мынадай талаптарға сәйкесуі тиіс:

      1) рама шпангоуттарының шекті қарсыласу Wp, см3, мынадай формула бойынша анықталғаннан кем емес болуы тиіс

      Wp = Wp0kр, (320)

      мұнда Wp0 =

k

pablp(1 –

+ kтG)

р;

      kp =

; G= 2nQт(1 – R),

      осымен бірге осы Қағиданың 833-тармағы 4) тармақшасына сәйкес оңайлатылған есептеуді орындау кезінде қабылданады kp = 0,63; G = nQт;

      n — осы Қағиданың 835-тармағы 2) тармақшасы;

      kт — осы Қағиданың 141-қосымшасы;

      R = 0,5

кезінде

c <

;

      R = 0,5/

с1 кезінде

c >



р =

;

c =

kd;

с1 — келесілерден үлкені қабылданатын коэффициент:

с1 =

, не болмаса

с1 = 0,7;

      kd = 1 кезінде m < 2,

      kd =

кезінде т > 2, осы Қағиданың 833-тармағы 4) тармақшасына сәйкес оңайлатылған есептеуді орындау кезінде қабылдау керек kd = 1,2 кезінде т > 2;

      Qт = Q кезінде т = 1;2

      Qт = Cт1 + Cт2(0,5

(

ш – 0,5) –

ш) кезінде т = 3; 4; 5; 6;

      Cm1, Cm2 — осы Қағиданың 142-қосымшасы бойынша белгіленетін коэффициенттер.


р = 1 + 0,95

, осы Қағиданың 833-тармағы 4) тармақшасына сәйкес оңайлатылған есептеуді орындау кезінде

р = 1,15қабылдауға рұқсат етіледі;

      р,

, b — осы Қағиданың 834-тармағы 1) тармақшасы;

      m, l, Q,

ш, Wc0,

c — осы Қағиданың 835-тармағы 2) тармақшасы;

      lр — тіреу қималарының арасындағы ара қашықтыққа тең рама шпангоутының аралығының ұзындығы, м;

      W — осы Қағиданың 835-тармағы 7) тармақшасы;

      k

= 0,82(1 –

1/lн) > 0,6 кезінде lн > 2

1;

      k

= 0,41(lн/а1 – 1) ? 0,3lн/а1 кезінде lн < а1;

      lн — осы Қағиданың 810-тармағы;


1 — осы Қағиданың 835-тармағы 1) тармақшасы;

      Ар — осы Қағиданың 836-тармағы 2) тармақшасы;

      Aф — осы Қағиданың 836-тармағы 3) тармақшасы;

      sрф — рама шпангоуты қабырғасының нақты қалыңдығы, мм;


s — осы Қағиданың 139-тармағы;

      2) рама шпангоуты қабырғасының ауданы Ар, см2, мынадай формула бойынша анықталғаннан кем емес болуы тиіс:

      Ар =

(1 + mG) + 0,1hp

s, (321)

      мұнда р,

, b — осы Қағиданың 834-тармағы 1) тармақшасы;

      m — осы Қағиданың 835-тармағы 1) тармақшасы;

      k

, G — тармақтың 1) тармақшасы;

      hp — рама шпангоуты қабырғасының биіктігі, см;


s — осы Қағиданың 139-тармағы;

      3) рама шпангоуты қабырғасының нақты ауданы Аф, см2, осы Қағиданың 834-тармағы 3) тармақшасына сәйкес анықталады;

      4) рама шпангоуты қабырғасының қалыңдығы sp, мм, мынадай шамалардың үлкенінен кем емес қабылдануы тиіс:

      sp =

р

+

s, (322)

      sp = 2,63с1

+

s, (323)

      мұнда ks =

, бірақ ks = 1,0 кем емес;

      Wp және

p — осы Қағиданың 836-тармағы 1) тармақшасы;

      Wрф — осы Қағиданың 833-тармағы 6) тармақшасына сәйкес белгіленетін рама шпангоутының нақты шекті кедергі сәті, см3 осы Қағиданың 833-тармағы 4) тармақшасына сәйкес оңайлатылған есептеуді орындаған кезде немесе бірінші жақындағанда Wсф = Wс қабылданады;

      р,

— осы Қағиданың 834-тармағы 1) тармақшасы;

      с1, с2 — рама шпангоутының қабырғалары оны бекітетін қаттылық қабырғаларымен бөлінетін панелдердің қысқа және ұзын жақтары, м;


s — осы Қағиданың 139-тармағы;

      5) рама шпангоутының бос белбеуінің қалыңдығы оның қабырғасының нақты қалыңдығынан кем емес болуы тиіс;

      6) рама шпангоутының бос белбеуінің ені ср, мм, мынадай шамалардың үлкенінен кем емес болуы тиіс:

      ср = А1RеН

, (324)

      сс = A3tp, (325)

      мұнда Wp — осы Қағиданың 836-тармағы 1) тармақшасы;

      W — осы Қағиданың 836-тармағы 4) тармақшасы;

      tp — рама шпангоутының бос белбеуінің қалыңдығы, мм;

      sрф — осы Қағиданың 836-тармағы 1) тармақшасы;

      hр — осы Қағиданың 836-тармағы 2) тармақшасы;

      А1 = 0,0039; А2 = 1,4; A3 = 5 - рама шпангоутының қабырғасы сыртқы қаптамаға перпендикулярға жақын бағытта орнатылған қаттылық қабырғаларымен бекітілген болса;

      А1 = 0,0182; А2 = 2,6; A3 = 10 - рама шпангоутының қабырғасы сыртқы қаптамаға параллель жақын бағытта орнатылған қаттылық қабырғаларымен бекітілген болса немесе бекіту жоқ болса.

      Бос белбеусіз рама шпангоуттарының (жолақ профилінің) конструкциясына жол берілмейді.

      837. Жиынтықтың бойлық жүйесінде бортты және түп бойлық арқалықтары мынадай талаптарға сәйкесуі тиіс:

      1) бойлық арқалықтың шекті кедергі сәті W

, см3, мынадай формула бойынша анықталғаннан кем болмайды:

      W

= W

0k

, (326)

      мұнда W

=

pb1l(l – 0,5a)c2

;

      k

=

, 833-тармақтың 4) тармақшасына сәйкес оңайлатылған есептеуді орындау кезінде k

= 0,63; kпр — осы Қағиданың 834-тармағы 1) тармақшасы;

      с = 1 — қосымша шпангоуттар болмаған кезде борт бойлық арқалықтар үшін және түп бойлық арқалықтар үшін;

      с =

— қосымша шпангоуттар болған кезде борт бойлық арқалықтар үшін;

      b1 = k0b2;

      b1 = b(1 – 0,25

) кезінде

< 2;

      b2 =

кезінде b > 2;

      е =

+ 1;

=

;

      k0 = 1 –

;

= 1 + kи

, 833-тармақтың 4) тармақшасына сәйкес оңайлатылған есептеуді орындау кезінде

= 1,15;

      р, b — осы Қағиданың 834-тармағы 1) тармақшасы;


— бойлық арқалықтардың арасындағы ара қашықтық, м;

      l — рама шпангоуттары немесе флорлардың арасындағы ара қашықтық, м;


=

;

      А

— осы Қағиданың 837-тармағы 2) тармақшасы;

      Аф — осы Қағиданың 837-тармағы 3) тармақшасы;

      s

ф — бойлық арқалық қабырғасының нақты қалыңдығы, мм;

s — осы Қағиданың 171-тармағы;

      kи — осы Қағиданың 834-тармағы 3) тармақшасы;

      2) бойлық арқалық қабырғасының ауданы А

, см2, мынадай формула бойынша анықталғаннан кем емес болуы тиіс:

      А

=

pb1lck1 + 0,1h

s, (327)

      мұнда р — осы Қағиданың 834-тармағы 1) тармақшасы;

      b1, l, с — осы тармақтың 1) тармақшасы;

      k1 — мынадай шамалардан үлкені қабылданатын коэффициент:

      k1 =

, не болмаса k1 = 0,8;

     

0 — осы Қағиданың 832-тармағы;

      h

— бойлық арқалық қабырғасының биіктігі, см;

s — осы Қағиданың 139-тармағы;

      3) бойлық арқалық қабырғасының нақты ауданы Аф, см2, осы Қағиданың 834-тармағы 3) тармақшасына сәйкес анықталады;

      4) бойлық арқалық қабырғасының қалыңдығы s

, мм, мынадай шамалардың үлкенінен кем емес қабылданады:

      s

=

pb1 +

s, не болмаса (328)

      s

= 0,013h

+

s, (329)

      мұнда ks = 1,4

, бірақ ks = 1,0-ден кем емес;

      W

— осы тармақтың 1) тармақшасы;

      W

ф — осы Қағиданың 833-тармағы 6) тармақшасына сәйкес белгіленетін бойлық арқалықтың нақты шекті кедергі сәті, см3 (осы Қағиданың 833-тармағы 4) тармақшасына сәйкес оңайлатылған есептеуді орындаған кезде немесе бірінші жақындағанда W

ф = W

қабылданады);

      р — осы Қағиданың 834-тармағы 1) тармақшасы;

      b1 — осы тармақтың 1) тармақшасы;

      h

— осы тармақтың 2) тармақшасы;

s — осы Қағиданың 139-тармағы;

      5) тавра профилі немесе жолақбульбалы бойлық арқалықтың бос белбеуінің ені с

, мм, мынадай шамалардың үлкенінен кем болмайды:

      с

= 0,0145ReH

(

– 0,98), (330)

      с

= 2,5t

, (331)

      с

= 69,6s

ф

, (332)

      мұнда

=

, бірақ в = 0,055-тен кем емес;

=

, бірақ

= 1-ден кем емес;

      W

— осы Қағиданың 837-тармағы 1) тармақшасы;

      W

ф — осы Қағиданың 837-тармағы 4) тармақшасы;

      s

ф — бойлық арқалық қабырғасының нақты қалыңдығы, мм;

      t

— бойлық арқалықтың бос белбеуінің қалыңдығы, мм (жолақбульбалы профил арқалықтары үшін tб = 1,5sбф қабылдау керек);

      h

— осы Қағиданың 837-тармағы 2) тармақшасы;

      sнф — сыртқы қаптаманың нақты қалыңдығы, мм;


— осы Қағиданың 837-тармағы 1) тармақшасы;

      ls — көлденең байланыстармен бойлық арқалықтың көршілесі қиылысатын аралығы арасындағы ең үлкен ара қашықтық, м.

      Осы Қағиданың 833-тармағы 4) тармақшасына сәйкес оңайлатылған есептеуді жүргізген жағдайда бос белбеудің еніне қойылатын талаптарды тексермеуге рұқсат етіледі, стандарт профилдерінің бойлық арқалықтарына қолданылады;

      6) жолақ профилдің бойлық арқалығын орындаған кезде жолақтың h

, см биіктігі және ls, м ара қашықтығы мынадай формулалар бойынша анықталатыннан аспайды:

      h

=

; (333)

      ls =

, (334)

      мұнда

n =

, осымен бірге 1 <

n < 1,9;

      ls, sбф, sнф, Wб, Wбф,

— осы Қағиданың 837-тармағы 5) тармақшасы.

      838. Жиынтықтың бойлық жүйесінде рама шпангоуттары мынадай талаптарға жауап береді:

      1) рама шпангоутының шекті кедергі сәті Wp, см3, мынадай формула бойынша анықталатыннан кем болмайды:

      Wp = Wp0kp, (335)

      мұнда Wp0 =

pabk

l(1 + kg)(Q

)

р;

      kр =

;

      Q = 2 – N;

      N =

кезінде

<

;

      N =

кезінде

<

;

      R =

.

      Осы Қағиданың 833-тармағы 4) тармақшасына сәйкес оңайлатылған есептеуді орындаған кезде қабылданады:

      kр = 0,63, N = 1,1

, R = 0,33в;

=

;

      р, b — осы Қағиданың 834-тармағы 1) тармақшасы;


, l, b1, е, ү

— осы Қағиданың 837-тармағы 1) тармақшасы;

      kНр,

р — осы Қағиданың 836-тармағы 1) тармақшасы;

      kg — келесілерден азы қабылданатын коэффициент:

      kg = 0 5(

– 1);

      kg = 0,5(k – 0,25(e + 1));

      k — рама шпангоутының аралығында бойлық арқалықтардың саны;


=

;

      W

ф — осы Қағиданың 837-тармағы 4) тармақшасы;

      W

о — осы Қағиданың 837-тармағы 1) тармақшасы;

      Үр =


      Ар — осы тармақтың 2) тармақшасы;

      Аф — осы тармақтың 3) тармақшасы;

      2) рама шпангоуты қабырғасының ауданы Ар, см2, мынадай формула бойынша анықталатыннан кем емес болуы тиіс:

      Ар =

pbkНрlQ + 0,1hр

s, (336)

      мұнда b — осы Қағиданың 833-тармағы 1) тармақшасы;

      l — осы Қағиданың 837-тармағы 1) тармақшасы;

      Q — осы Қағиданың 838-тармағы 1) тармақшасы;

      hр — рама шпангоуты қабырғасының биіктігі, см;


s — осы Қағиданың 139-тармағы;

      3) рама шпангоуты қабырғасының нақты ауданы Аф, см2, осы Қағиданың 816-тармағы 3) тармақшасына сәйкес анықталады;

      4) рама шпангоуты қабырғасының қалыңдығы осы Қағиданың (322), (323) формулалары бойынша белгіленген шамалардың үлкенінен кем емес болуы тиіс, осымен бірге Wp — осы Қағиданың 838-тармағы 1) тармақшасына сәйкес,

— осы Қағиданың 837-тармағы 1) тармақшасына сәйкес.

      Осы тармақтың талабы сондай-ақ қосарланған борттың тік диафрагмаларына таратылады;

      5) рама шпангоуты қабырғасының биіктігі мынадай формула бойынша анықталатыннан кем емес болуы тиіс:

      hp = 2h

, (337)

      мұнда h

— осы Қағиданың 837-тармағы 2) тармақшасы;

      6) рама шпангоуты бос белбеуінің қалыңдығы оның қабырғасының нақты қалыңдығынан кем емес болуы тиіс;

      7) рама шпангоуты бос белбеуінің ені осы Қағиданың 838-тармағы 6) тармақшасына сәйкес анықталады, осымен бірге Wp — осы Қағиданың 838-тармағы 1) тармақшасына сәйкес. Бос белбеусіз рама шпангоуттарының (жолақ профилінің) конструкциясына жол берілмейді.

      839. Жиынтықтың бойлық жүйесінде көлденең диафрагмалар және қосымша шпангоуттар мынадай талаптарға сәйкесуі тиіс:

      1) бойлық арқалық қимасында қосымша шпангоуттың (осы Қағиданың 819-тармағы) қабырғасының биіктігі hдш, см, мынадай формула бойынша анықталатыннан кем емес болуы тиіс:

      hдш = 0,8h

, (338)

      мұнда h

— бойлық арқалық қабырғасының биіктігі, см;

      2) қосымша шпангоут қабырғасының қалыңдығы осы Қағиданың837-тармағы 4) тармақшасына сәйкес талап етілгеннен кем емес болуы тиіс, бойлық арқалық қабырғаларының қалыңдықтары;

      3) сыртқы борттың жиынтығының бойлық жүйесінде қосарланған борттың құрылымында көлденең диафрагманың көлденең қимасы ауданы осы Қағиданың 838-тармағы 2) тармақшасына сәйкес рама шпангоуты (тік диафрагманың) қабырғасының ауданынан кем емес болуы тиіс.

      840. Табақ құрылымдары мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) борт аралығының рама жиынтығы табақ құрылымдарының қалыңдығы (рама шпангоуттары, салмақ түсетін стрингерлер) осы Қағиданың 835,836 - тармақтары 4) тармақшасына сәйкес анықталады;

      2) платформалар палубасы табақ құрылымдарының, сондай-ақ түп стрингерлерінің және тік килінің қалыңдығы мынадай формула бойынша белгіленетін sл1, мм шамадан кем емес болуы тиіс:

      sл1 = sл0 + Дs, (339)

      мұнда sл0 = sл01 — табақ құрылымы перпендикулярлы сыртқы қаптамаға жақын бағытта орнатылған қаттылық қабырғаларымен бекітілсе;

      sл0 = sл02 — табақ құрылымы перпендикулярлы сыртқы қаптамаға жақын бағытта орнатылған қаттылық қабырғаларымен бекітілмесе (Ice1, Ice2, Ice3 категнорияларының мұз күшейтулерімен кемелерде рұқсат етіледі);

      sл01 = b {0,8

- 0,0045k2[1 + 4(

)2](

)3,5};

      sл02 =

;

      p1 = k1p;

      k1 — осы Қағиданың 143-қосымшасы;

      k2 = kТ

kp;

      kТ = 0,17

1/6, бірақ 1,0-ден кем емес;

      kр — мұзжарғыштар үшін 829-тармақтың 1) қосымшасына сәйкес;

      kр = 1 — мұзда жүзетін кемелер үшін;

      Д — осы Қағиданың 826-тармағы 1) тармақшасы;

      р, b — осы Қағиданың 834-тармағы 1) тармақшасы;

      ср — қаттылық қабырғаларымен табақ құрылымын немесе сыртқы қаптамаға перпендикулярлы жақын бағытта орнатылған жиынтықтың басқа элементтерімен бекітетіндердің арасындағы ара қашықтық, м;

      sн0 — осы Қағиданың 832-тармағы;


s — осы Қағиданың 139-тармағы;

      3) борттың жиынтығы көлденең жүйесінде платформалар мен палубалар табақ құрылымдарының қалыңдығы осы Қағиданың 840-тармағы 2) тармақшасының талаптарына қосымша мынадай формула бойынша белгіленетін sл2, мм шамадан кем емес болуы тиіс:

      sл2 = sл0 +

s, (340)

      мұнда sл0 =

[1,1

];

      p1 — осы Қағиданың 840-тармағы 2) тармақшасы;

      l =

(l1 + l2);

= 1 –

;

      l1, l2 — қаралатын табақ құрылымынан бастап бір және басқа жағынан оған жақын табақ құрылымдарына (палубалар, платформалар, салмақ түсетін борт стрингерлері, екінші түптің төсеніші) дейін ара қашықтық, м;


1 — табақ құрылымын сыртқы қаптамаға перпендикулярлы жақын бағытта орнатылған қаттылық қабырғаларымен бекітетіндердің және оларға ерітіліп жабыстырылғандардың арасындағы ара қашықтық, м;

рж — біріктірілмеген белбеусіз қаттылық қабырғасының көлденең қимасының ауданы, см2; қаттылық қабырғалары сыртқы қаптамаға параллель орнатылса немесе "мұртынан" кесілсе, мынаны қабылдау керек

рж = 0;

      b,

,

ш — осы Қағиданың 834-тармағы 1) тармақшасы;

      Wшф — осы Қағиданың 834-тармағы 4) тармақшасы;

      hш — осы Қағиданың 834-тармағы 2) тармақшасы;


2 — сыртқы қаптаманың бойына өлшенген қарапайым шпангоуттың өтуі үшін табақ құрылымында кесіктің бекітілмеген бөлігінің ұзындығы, м;

s — осы Қағиданың 139-тармағы;

      4) борт жиынтығының бойлық жүйесінде көлденең қималардың табақ құрылымдарының, сондай-ақ түп жиынтығының бойлық жүйесінде флорлар және қаптал бракеттердің қалыңдығы мынадай формула бойынша белгіленетін sл3, мм шамадан кем емес болуы тиіс

      sл3 = sл0 + Дs, (341)

      мұнда sл0 = a{1,8

- 0,009[1 + (

)2](

)3,5};

      р2 =


      kg = 0,4k2b, бірақ kg = а-дан артық емес;

      b — осы Қағиданың 834-тармағы 1) тармақшасы;

      р1, k2 — осы тармақтың 2) тармақшасы;

      р2 — осы Қағиданың 822-тармағы 4) тармақшасы;


— борт (түп) бойлық арқалықтардың арасындағы ара қашықтық, м;

      sн0 — осы Қағиданың 814-тармағы;


s — осы Қағиданың 139-тармағы;

      5) борт жиынтығының көлденең жүйесінде көлденең қималардың табақ құрылымдарының, сондай-ақ түп жиынтығының көлденең жүйесінде флорлардың қалыңдығы мынадай формула бойынша белгіленетін sл4, мм шамадан кем емес болуы тиіс

      sл4 = s0 +

s, (342)

      мұнда sл0 = a{1,8

- 0,009[1 + (

)2](

)3,5};

      kg = 0,4k2b, бірақ kg = ср артық емес;

      b — осы Қағиданың 834-тармағы 1) тармақшасы;

      k2, ср — осы тармақтың 2) тармақшасы;

      р2 — осы тармақтың 4) тармақшасы;


— қарапайым шпангоуттардың (қалқандардың табақ құрылымдары үшін) немесе флорлардың (флорлардың табақ құрылымдары үшін) арасындағы ара қашықтық, м;

      sн0 — осы Қағиданың 832-тармағы 1) тармақшасы;


s — осы Қағиданың 139-тармағы;

      6) барлық жағдайларды палубалардың және платформалардың табақ құрылымдарының, көлденең қалқандарының, екінші түптік, флорлардың және қаптал бракеттердің, түп стрингерлердің және тік килдің қалыңдығы мынадай формула бойынша белгіленетін sл, мм шамасынан кем емес болуы тиіс:

      sл = sл0 +

s, (343)

      мұнда sл0 =

кезінде q < q1;

      sл0 = 0,455•[

] кезінде q1 < q < q2,

      sл0 = 1,73

кезінде q > q2 ;

      q = 0,6p1b(1 –

) — борттың немесе түптің жиынтығының бойлық жүйесінің кезінде палубалардың және платформалардың, екінші түптің, түп стрингерлерінің және тік килінің табақ құрылымдары үшін;

      q = 0,89р2

— бойлық кезінде қалған табақ құрылымдары, сондай-ақ түптің және борттың жиынтығының көлденең жүйесінде барлық табақ құрылымдары үшін;

      р1, k2 — осы тармақтың 2) тармақшасы;

      р2 — осы тармақтың 4) тармақшасы;

      q1 = 0,353

;

      q2 = 4,9q1;

      n =

;

      n1 = [1 + (

)2]2 — сыртқы қаптамаға табақ құрылымы панелінің ұзын жағы жалғасып жатса;

      n1 = 4 — сыртқы қаптамаға табақ құрылымы панелінің қысқа жағы жалғасып жатса;

      с1, с2 — табақ құрылымын бекітетін жиынтықпен бөлінетін панелдердің қысқа және ұзын жақтары, м;

      b — осы Қағиданың 834-тармағы 1) тармақшасы;

      а — сыртқы қаптаманың негізгі жиынтығ арқалықтарының арасындағы ара қашықтық, м;


s — осы Қағиданың 139-тармағы;

      7) табақ құрылымын бекітетін және сыртқы қаптамаға перпендикулярлы жақын бағытта орнатылған қаттылық қабырғаларының i, см4 инерциясының сәті мынадай формула бойынша анықталатыннан кем емес болуы тиіс

      i = 0,01ReHl2(10sлк

+

p), (344)

      мұнда l — қаттылық қабырғалары аралығының ұзындығы, бірақ l = 6

артық емес;

      sлк — бекітілетін табақ құрылымының қалыңдығы, мм;


— бекітілетін қаттылық қабырғаларының арасындағы ара қашықтық, м;

p — біріктірілмеген белбеудің қаттылық қабырғалары көлденең қимасының ауданы, см2;

      8) мұз күшейтулері ауданында сыртқы қаптамаға жалғасып жататын, бірақ кеменің бортынан бортына дейін жумайтын (үлкен кесіктер ауданында платформа немесе палуба, қосарланған борттың көлденең диафрагмасы) көлденең аралығын төсеніштің (бір борттан) көлденең қимасының ауданы мынадай формула бойынша белгіленетін F, см2 шамасынан кем емес жағдайда қарауға болады:

      F =

, (345)

      мұнда р — осы Қағиданың 826-тармағы;

      b — осы Қағиданың 827-тармағы;

      l* — lн тең қабылданатын борт жиынтығының монотон көлденең жүйесі үшін, ал қайсысының аздығына байланысты lн немесе 2

1 рама шпангоуттарымен (көлденең немесе бойлық) жиынтықтың жүйесі үшін қабылданатын жүктемені бөлудің есептеу ұзындығы;

      l — осы Қағиданың 828-тармағы;


1 — осы Қағиданың 835-тармағы 4) тармақшасы;

      l — осы тармақтың 3) тармақшасы.

      Әйтпегенде бұл құрылымды салмақ түсетін борт стрингері деп есептеу керек.

      Платформа ретінде қаралатын құрылым осы тармақтың платформалардың табақ құрылымынадай қойылатын талаптарына, ал стрингер ретінде қаралатын құрылым осы Қағиданың 835-тармағы талаптарына жауап беруі тиіс.

      841. Штевендер мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) осы тармақтың форштевень табақтарының қалыңдығына және көлденең қиманың кедергі сәтіне, алаңға қойылатын талаптары форштевеннің килден бастап Н1 шамасына (осы Қағиданың 144-қосымшасы) мұз белбеуінің үстіңгі шекарасынан жоғары деңгейге дейін учаскеде орындалуы тиіс. Мұзжарғыштар үшін форштевеннің бұл учаскесі көрсетілген деңгейден жоғары орналасқан жақын платформаға немесе палубаға дейін созылады. Қаралатын учаскенің шекараларынан тыс форштевеннің мөлшерлері біртіндеп азайтылады. Осымен бірге білеудің немесе шыбықтың көлденең қимасының ауданы осы Қағиданың 24-тарауы 2-параграфында талап етілгеннен кем емес, ал құрама немесе табақ форштевені табақтарының қалыңдығы ks (мұнда s — AI ауданында мұз белбеуі қаптамасының қалыңдығы; k — осы Қағиданың 144-қосымшасы) кем емес болуы тиіс.

      Кез келген құрылым форштевенінің көлденең қимасы ауданы S, см2 мынадай формула бойынша анықталғаннан кем емес болуы тиіс

      S = kk

(Д), (346)

      мұнда kk — мәндері осы Қағиданың 144-қосымшасында келтірілген коэффициент;

      ,031

+ 137 кезінде < 5000 т;

(

) = {

2/3 кезінде

> 5000 т;

— су ығыстырғыштығы, т.

      Диаметрлі жазықтыққа перпендикулярлы оске қатысты форштевеннің көлденең қимасының кедергі сәті W, см3 мынадай формула бойынша анықталатыннан кем емес болуы тиіс

      W = 1,16pb, (347)

      мұнда р, b — AI мұз күшейтулерінің ауданы үшін осы Қағиданың 834-тармағы 1) тармақшасы.

      Құрама немесе табақ құрылымы форштевенінің есептеу көлденең қимасында форштевенге жалғасып жататын сыртқы қаптаманың табақтары және тік табақтың немесе сәйкесетін табақтардың ондаған қалыңдықтарынан кем емес енінде диаметрлі жазықтықта бойлық қалқанның учаскесінде есепке алынады.

      Құрама немесе табақ құрылымының форштевені табақтарының, сондай-ақ осы Қағиданың 127-қосымшасына сәйкес құрылымның қалыңдығы мынадай формула бойынша анықталатыннан кем емес болуы тиіс

      s = 1,2(sн0

+

sн0), (348)

      мұнда sн0,

sн0 — AI мұз күшейтулерінің ауданы үшін осы Қағиданың 832-тармағы;

— форштевеннің көлденең бракеттерінің арасындағы ара қашықтық, м;

нsн0, м есептеу кезінде пайдаланылатын АІ күшейтулер ауданында сыртқы қаптаманың негізгі жиынтығы шпациясы;

      RНеНsн0, Мпа есептеу кезінде пайдаланылған сыртқа қаптама материалының тұрақтамаушылығы шегі;

      ReH — форштевень табақтары материалының тұрақтамаушылық шегі, МПа;

      2) ахтерштевень:

      Старнпостың немесе рудерпостың көлденең қимасының ауданы S, см2, мынадай формула бойынша анықталады

      S = kS0, (349)

      мұнда k — осы Қағиданың 145-қосымшасына сәйкес қабылданатын коэффициент;

      S0 — осы Қағиданың 24-тарауы 2-параграфына сәйкес мұз күшейтулерінің категориясы жоқ кеме үшін талап етілген старнпостың немесе рудерпостың көлденең қимасының ауданы, см2.

      Рудерпосты жоқ немесе "Симплекс" типіндегі рулдер үшін шпиндель бар Ice1, Ice2, Ice3 категорияларының мұз күшейтулерімен бір білікті кемелердің ахтерштевені үшін ахтерштевеннің табаны көлденең қимасының мөлшерлері 519-тармақтың 5) тармақшасына сәйкес (осы Қағиданың 926-тармағын есепке алып) талап етілгендерден ең үлкені немесе осы Қағиданың (349) формуласы бойынша қайсысының үлкендігіне байланысты қабылданады.

      Ахтерштевеннің жартылай аспалы руль үшін кронштейні бар болса, онда кронштейннің мөлшерлері осы Қағиданың 926-тармағын есепке алып осы Қағиданың 521-тармағына сәйкес анықталады.

      Мұзда жүзетін екібұрамалы кемелердің немесе мұзжарғыштардың ахтерштевені көлденең қимасының ауданы осы тармақтың 2) тармақшасына сәйкес рудерпост ауданынан ең аз дегенде болуы тиіс.

39-тарау. Тіркеп сүйрегіштердің мұз күшейтулері

      Ескерту. 39-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер және талаптар

      842. Мұз күшейтулері бар сүйреткіштер төменде жазылған талаптармен сәйкес мұз күшейтулері категорияларының мынадай белгілерінің сыныбы бір символында алады: Ice2, Ice3.

      843. Мұз күшейтулері бар сүйреткіштер корпусының формасы сәйкесетін категорияның мұзда жүзетін кемелері корпусының формасына осы Қағиданың 815-тармағы талаптарына жауап береді.

      844. Мұз күшейтулерінің аудандары:

      1) сүйреткіштердің мұз күшейтулері аудандарының шекаралары төменде арнайы нұсқаулар жоқ болса, осы Қағиданың 816-тармағына сәйкес сәйкесетін категорияның мұзда жүзетін кемелері үшін сияқты орнатылады;

      2) жүк ватерсызығының алдыңғы үшкірлігінің шағын ұзындықтағы сүйреткіштер үшін (b + L3 < 0,35L — осы Қағиданың 816-тармағы) мұз күшейтулерінің аралық ауданы (аралық көрінбесе, немесе алдыңғы) кеменің артқы жағында ортаңғы ауданның алдыңғы шекарасы 0,35L кем емес алдыңғы перпендикулярдан бастап қашықтықта болуы үшін созылады;

      3) h1, h3, L2 параметрлері (осы Қағиданың 120-қосымшасы) осы Қағиданың 146-қосымшасына сәйкес қабылданады;

      4) Ice2 және Ice3 мұз күшейтулері бар сүйреткіштер үшін мұз күшейтулерінің аралық ауданын бөлуге рұқсат етіледі, оның шекаралары жоғарырақ категориялар сүйреткіштерінің ережелері бойынша анықталады;

      5) осы тараудың талаптары таратылатын сүйреткіштердің мұз күшейтулері аудандары осы тармақтың 4) тармақшасын есепке алып сәйкесетін мұз категориясының көлік кемесіне сияқты осы Қағиданың 119-қосымшасына сәйкес анықталады.

2-параграф. Конструкциялар, мұз жүктемесі

      845. Сүйреткіштердің мұх күшейтулерінің конструкциялары сәйкесетін мұз категориясының мұзда жүзетін кемелерінің конструкцияларына осы Қағиданың 38-тарауы 2-параграфының қоятын талаптарына жауап береді.

      846. Корпусқа бұрамаруль кешенінің мұздан қорғау элементтерін бекіту құрылымы артқы жақтың мұзға соғылу кезінде жарылудың пайда болу мүмкіндігін болдырмас үшін, олардың негізгі және рама жиынтығымен, сондай-ақ мүмкін болса, ахтерштевенмен және бойлық немесе көлденең қалқандармен берік жалғануын қамтамасыз етіледі.

      847. Мұз жүктемесінің интенсивтілігі мынадай формулалар бойынша анықталады:

      1) АІ ауданында

      рAI = kррсАІ, (350)

      рсАІ — мұз категориясының нөмірі сүйреткіштер категориясының нөмірімен сәйкесетін көлік кемесі үшін осы Қағиданың 826-тармағы 1) тармақшасына сәйкес белгіленген АІ ауданында мұз жүктемесінің интенсивтілігі,

      1 кезінде N

< N0;

      kр = {

      (N

/N0)0,4 кезінде N

> N0;

      N

— сүйреткіштер біліктерінде сомалық қуат, кВт;

      N0 = CNД2/3;

      CN — осы Қағиданың 147-қосымшасы бойынша белгіленетін коэффициент;


— жазғы жүк ватерсызығы бойынша су ығыстырғыштығы, т;

      2) A1I, ВI және СI аудандарында

      pkI =

kpAI, (351)

      мұнда pAI — осы тармақтың 1) тармақшасы;


k — сүйреткіштердің категориясы және мұз күшейтулер ауданына байланысты осы Қағиданың 148-қосымшасы бойынша белгіленетін коэффициент;

      k = А1, В, С;

      3) II, III және IV аудандарында мұз жүктемелерінің интенсивтілігі көлік кемелерінің мұз күшейтулері сәйкесетін катериясы үшін осы Қағиданың 826-тармағы 5) тармақшасына сәйкес қабылданады.

      848. сүйреткіштер үшін мұз жүктемесін бөлу биіктігі барлық аудандарда бірдей қабылданады және мұз күшейтулерінің категориялары сүйреткіштердің мұз күшейтулерінің категориясымен сәйкесетін көлік кемесінің алдыңғы ауданы үшін осы Қағиданың 809-тармағы 1) тармақшасына сәйкес анықталады.

      849. Сүйреткіштер үшін мұз жүктемесін бөлу ұзындығы барлық аудандарда бірдей қабылданады және мұз күшейтулерінің категориялары сүйреткіштердің мұз күшейтулерінің категориясымен сәйкесетін көлік кемесінің алдыңғы ауданы үшін осы Қағиданың 828-тармағы 1) тармақшасына сәйкес анықталады.

m белгілеу кезінде сүйреткіштердің мұз күшейтулерінің алдыңғы ауданына түсетін қималар ғана қаралады.

3-параграф. Мұз күшейткіштерінің конструкцияларының мөлшерлері

      850. Сүйреткіштер лердің мұз күшейтулері құрылымдарының мөлшерлері арнайы нұсқаулары болмаса, сәйкесетін категорияның көлік кемелері үшін осы Қағиданың 38-тарауы 4-параграфына сәйкес анықталады.

      . Осы Қағиданың 832-тармағына сәйкес мұз күшейтулерінің аудандарында сыртқы қаптаманың қалыңдығын регламенттеген кезде Кеме қатынасы тіркелімімен келісім бойынша

sн0 тозуға қосымшаның шамасы коррозиялық тозудан және уатудан сыртқы қаптаманы қорғау жөніндегі арнайы шараларды орындаған жағдайда төмендетілуі мүмкін, бірақ барлық жағдайда

sн0 шамасы 2 мм-ден кем емес қабылданады.

      852. Осы Қағиданың 841-тармағы талаптарына қосымша форштевень мен ахтерштевенде мынадай формула бойынша анықталғаннан кем емес көлденең қиманы ауданы бар болады

      S = kS0, (352)

      мұнда k — мәндері осы Қағиданың 149-қосымшасында келтірілген коэффициент;

      S0 — осы Қағиданың 808 немесе 809 тармақтарына сәйкес белгіленген мұз күшейтулерінсіз сүйреткіштер ахтерштевенінің немесе форштевенінің ауданы.

40-тарау. Жүзбелі доктар

      Ескерту. 40-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер

      852. Осы тараудың талаптары екі мұнаралы (біртұтас, понтон, секция) болат жүзетін доктарға таратылады.

      853. Біртұтас доктар кесілмеген болаттан және понтоннан конструктивтік бөлінбейтін және ұзындығы бойынша үздіксіз екі мұнарадан тұрады. Біртұтастарға сондай-ақ, ортаңғылық понтонды докалау үшін понтонның шеттеріндегі доктар да жатады.

      854. Понтон доктары мұнараның ұзындығы бойынша үздіксіз және бұрандамамен, қыстырғыштармен, дәнекерлеумен мұнараларды жалғайтын бірнеше понтоннан тұрады.

      855. Секция доктары бұрандамалармен, ерітіліп жабыстырылған пластиндермен, шарнирлермен өзара жалғанған біртұтас немесе понтон доктары болатын бірнеше секциядан тұрады.

      Талаптар стапель-палуба бойынша ұзындығы енінен 3,5 артық доктарға таратылады.

      856. Басқа архитектуралық-конструктивтік типтердің жүзетін доктары корпустық құрылымдары және бас өлшеулердің басқа қатынастары Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      857. Материалдарға қойылатын талаптар:

      1) жүзетін доктардың корпус құрылымдары үшін болатты таңдаған кезде осы Қағиданың 150-қосымшасына сәйкес құрылымдар элементтерін топтарға бөлу ерекшеліктерін есепке алып, осы Қағиданың 9-тарауы көрсеткіштерін басшылыққа алу керек;

      2) жүзетін доктың кринолиндерінің, ауыспалы көпірлерінің және басқа екінші дәрежелі құрылымдарының табақ және арқалық элементтері осы Қағиданың 148-тармағында көрсетілгеннен төмен берік сипаттамалары бар болаттан, егер олардың дәнекерленуіне кепілдік берілмесе, орындалуы мүмкін.

      858. Құрылымдар элементтерінің минималды қалыңдығы және тозу есебі келесіні есепке алып, анықталады:

      1) құрылымдар элементтерінің мөлшерлеріне тозу әсерінің есебі доктың қызмет ету мерзімінің соңына беріктікті нормалауға негізделген. Коррозиялық қосымшалар құрылымдар элементтерінің коррозиялық тозуының орташа жылдамдығы кезінде қызмет етудің тапсырылған барлық мерзімінің ішінде доктарды пайдалануды қамтамасыз етуі тиіс;

      2) тозуды есепке алып, құрылымдар элементтерінің талап етілген мөлшерлерін және басқа сипаттамаларын анықтау мынадай формула бойынша тозуға қор кезінде Дs, мм осы Қағиданың 8-тарауы 5-параграфына сәйкес орындалуы тиіс


s = kuT, (353)

      мұнда k — жүзетін доктарды пайдаланудың зоналық шарттарын ескеретін коэффициент, тең: 1,1 — Қара теңіз-Азов және Каспий-Волга-Арал бассейндері үшін;

      u — осы Қағиданың 151-қосымшасына сәйкес құрылымдардың элементтері қалыңдығының жылдық орташа азайтылуы, аа/жыл;

      Т — док қызметінің есептеу мерзімі, жылдар; доктың қызмет мерзімі арнайы орнатылмаса, онда Т = 50 қабылдау керек;

      3) док құрылымдарының табақ және арқалық элементтері қалыңдығының осы Қағиданың 151-қосымшасында келтірілген жылдық орташа азайтылуын доктың құрылымында сәйкесетін қорғау бояу беті бар болса қабылдау керек.

      Коррозиялық тозудың нормативтік жылдамдығы Кеме қатынасы тіркелімімен келісім бойынша қорғаудың арнайы құралдарын пайдалану кезінде азайтылуы мүмкін;

      4) негізгі байланыстардың (тозуға қорды қосқанда) қалыңдығы қабылданған

шпацияға байланысты белгіленетін осы Қағиданың 152-қосымшасында көрсетілген қалыңдықтан кем емес болуы тиіс.

      859. Жүзетін доктардың құрылымдарын жобалау үшін мынадай реттілік ұсынылады:

      1) понтон (понтондар) және мұнаралардың конструктивтік компондауын орындау (осы Қағиданың 50-тарауы 2-параграфы);

      2) доктың корпус құрылымдарының жергілікті және жалпы деформациясын келтіретін есептеу жүктемелерін анықтау (осы Қағиданың 50-тарауы 3-параграфы);

      3) доктың құрылымдары жиынтығының арқалықтарын және табақ элементтерін минималды қалыңдық бойынша шектеулерді есепке алып, жергілікті беріктікті, тұрақтылықты қамтамасыз ету шарттарымен жобалау;

      4) док понтонының жалпы көлденең және бойлық беріктігін қамтамасыз ететін құрылымдарды жобалау. Осы Қағиданың 859-тармағы 3) тармақшасын орындаған кезде алынған конструктивтікк параметрлердің мәндері бұл жерде бастапқы ретінде пайдаланылады;

      5) пайдаланудың есептеу жағдайларында (док операциялары кезінде) доктың жалпы бойлық беріктігін қамтамасыз ететін доктың корпусы құрылымдарының элементтерін жобалау. Осы Қағиданың 859-тармағы 3) және 4) тармақшаларын орындаған кезде алынған конструктивтікк параметрлердің мәндері бұл жерде бастапқы ретінде пайдаланылады;

      6) жекелеген аудандарда құрылымдарды күшейтіге қойылатын талаптарды есепке алып құрылымдарды жобалау (мысалы, кесіктер, машина бөлімшелері ауданындағы мұнаралардың қабырғалары мен палубалары);

      7) докқа нақты кемелерді қойған кезде корпус құрылымдарының жалпы және жергілікті беріктігін тексеру есептеулері;

      8) құрылыс орнынан бастап пайдалану жеріне дейін аралық шарттарында док құрылымдарының жалпы және жергілікті беріктігін тексеру есептеулер. Док құрылымдарын бекіту жөніндегі ұсынымдарды әзірлеу.

2-параграф. Конструкциясы

      860. Доктардың және мұнаралардың біртұтас, понтон, секция понтоны (понтондары) үшін жиынтықтың көлденең жүйесі лайықты.

      Жүккөтергіштігі 10000 т. және артық понтон доктары мұнараларының палубалары мен қабырғаларында жиынтықтың бойлық жүйесі бар болады; Жүккөтергіштігі 10000 т. аз доктар үшін жиынтықтың көлденең жүйесін қолдануға рұқсат етіледі.

      Қауіпсіздік палубасынан жоғары біртұтас доктар мұнараларының палубалары мен қабырғаларында жиынтықтың бойлық жүйесі бар болады, қауіпсіздік палубасынан төмен мұнара қабырғаларында жиынтықтың көлденең жүйесін қолдануға болады.

      Мұнаралар ауданында біртұтас доктар понтонының түп қаптамасы учаскелері үшін жиынтықтың бойлық жүйесін қолдануға рұқсат етіледі.

      Понтон және мұнаралардың көлденең және бойлық қалқандары үшін негізгі жиынтықтың көлденең және тік арқалықтар құрылымдарын қолдануға рұқсат етіледі.

      Доктың понтоны (понтондары) мен мұнараларында фермен құрылымдарын қолдануға рұқсат етіледі.

      861. Понтонның табақ және арқалық элементтері ретінде қабылданатын понтондардың құрылымдық компондауы понтонның сәйкесетін құрылымдарының (стапель-палубалар, түп, бойлық және көлденең қалқандар) жергілікті беріктігін, сондай-ақ понтонның жалпы беріктігін қамтамасыз етеді.

      Понтонның негізгі бойлық және көлденең жиынтығының шпациясы L = Lcп кезінде осы Қағиданың 8-тарауы 3-параграфына сәйкес анықталады.

      Өткізетін қалқанның понтоны (понтондары) бас көлденең байланыстары 3-7 шпация сайын орнатылуы керек, бірақ олардың арасындағы ара қашықтық (Вbсп)/6 аспауы тиіс.

      Орталық киль жолының астында бойлық қалқан орнатылуы тиіс. Бойлық қалқанның орнына диаметрлі жазықтыққа қатысты симметриялы орнатылған екі бойлық қалқандар құратын қорап құрылымдарды қолдануға рұқсат беріледі.

      Мұнаралардың ішкі қабырғаларының жазықтығында көлденең немесе бойлық рамалық байланыстар орнатылуы тиіс.

      Понтонның (понтондардың) жиынтығының көлденең жүйесінде түптің және стапель-палубаның негізгі жиынтығы арқалықтарының аралығын шектеу үшін арналған қосымша бойлық рамалық байланыстар орнатылады. Олардың арасындағы ара қашықтық 3 — 5 шпациядан аспайды.

      862. Мұнаралардың негізгі бойлық және көлденең жиынтығының шпациясы осы Қағиданың 8-тарауы 3-параграфына сәйкес анықталады.

      Мұнаралардың палубалары және қабырғалары жиынтығының бойлық жүйесінде көлденең рамалық байланыстар (рама бимсалары мен шпангоуттар) понтонның (понтондардың бас көлденең байланыстарының жазықтығында орналасуы тиіс (осы Қағиданың 841-тармағы).

      Мұнаралардың қабырғалары жиынтығының бойлық жүйесінде борт стрингерлері орнатылуы тиіс. Стрингерлердің арасындағы, сондай-ақ стрингерлер мен палубалар арасындағы ара қашықтық, 3,5 м-ден аспауы тиіс.

      Понтонның бас көлденең байланыстарының жазықтығында мұнаралардың қабырғалары бойынша қауіпсіздік палубасынан төмен мұнаралардың қабырғалары жиынтығының бойлық жүйесінде рамалық шпангоуттарды, қауіпсіздік палубасының төсеніші бойынша рамалық бимсаларды орнатқан дұрыс.

      Қауіпсіздік палубасынан төмен мұнаралардың сыртқы және ішкі қабырғаларының рамалық байланыстары өзара (рамалық шпангоуттар – жиынтықтың бойлық жүйесінде; стрингерлер – жиынтықтың көлденең жүйесінде) понтонның әрбір бас көлденең байланысының жазықтығында орнатылуы керек кергіш бимсалармен (кергіштермен) жалғануы тиіс (осы Қағиданың 861-тармағы).

      863. Понтон (понтондар) және мұнаралар жиынтығының арқалықтары сабаланатын қосындыларын қолдануға рұқсат етіледі.

      Дәнекерленген қосындылардың сапасына қажетті бақылау қамтамасыз етілген болса, жиынтықтың арқалықтары және табақ құрылымдары бойынша бір жазықтықта біріктірілген монтаж түйіспелерін қолдануға рұқсат етіледі.

      Балласт бөліктерінде және басқа цистерналарда қуыс квадрат және құбыр кергіштер мен тіреулерді қолдануға жол берілмейді.

3-параграф. Есептеу жүктемелері

      864. Жергілікті беріктікті қамтамасыз ету шарттарынан құрылымдарды жобалау үшін жүктемелер келесіні есепке алып, белгіленеді:

      1) түп құрылымдарының табақ және арқалық элементтері үшін есептеу қысымы р, кПа мынадай формулалар бойынша анықталады:

      құрғақ бөліктер ауданында

      р = 10dпр; (354)

      мұнаралармен қатынаспайтын,

      р = 10(dпрDп) (355)

      және мұнаралармен қатынасатын балласт бөліктерінің ауданында,

      p = 10(dпрzп.

+

z), (356)

      мұнда zn.

— негізгі сызықтан қауіпсіздік палубасының қашықтығы, м;

z — ауа жастығының қалыңдығы, м.;

      2) құрғақ және балласт бөліктерінің ауданында стапель-палубасының табақ және арқалық элементтері үшін есептеу қысымы р, кПа осы Қағиданың (355) формуласы бойынша анықталады.

      3) борттар және понтонның (понтондардың) шеткі қалқандарының табақ және арқалық элементтері үшін есептеу қысымы р, кПа мынадай формулалар бойынша анықталады:

      құрғақ бөліктер ауданында

      р = 10(dпрzi), (357)

      мұнда zi — негізгі сызықтан жиынтықтың арқалығы аралығының ортасы немесе табақтың төменгі жиегінің қашықтығы, м;

      балласт бөліктерінің ауданында

      р = 10(d0Dп), (358)

      мұнда d0 — борттық балласт бөлігін стапель-палубасының деңгейі бойынша толтыруға сәйкесетін доктың шөгуі, м. d0 dпр артық қабылданбайды.

      Арнайы деректер болмаса, бірінші жақындағанда d0 = Dп + G/2Lcпbcпp қабылдауға болады;

      G — қалдықсыз және тегістейтін балластың док массасы;

      р — теңіз суының тығыздылығы (осы Қағиданың 8-тарауы 3-параграфы);

      4) мұнаралардың шеткі қалқандарының және қабырғаларының табақ және арқалық элементтері үшін есептеу қысымы р, кПа, мынадай формулалар бойынша анықталады:

      құрғақ бөліктер ауданында — осы Қағиданың (357) формуласы бойынша;

      балласт бөліктерінің ауданында

      р = 10(d0zi), (359)

      5) құрғақ бөліктер ауданында қауіпсіздік палубасының табақ және арқалық элементтері үшін есептеу қысымы р, кПа, 5 кПа-ға тең қабылданады, балласт бөліктерінің ауданында мынадай формула бойынша анықталады:

      p = 10(dпрzп.

+

z), (360)

      мұнда zп.

,

z — осы Қағиданың 864-тармағы 1) тармақшасы;

      6) балласт бөліктерінің ішкі суөткізбейтін қалқандарының табақ және арқалық элементтері үшін есептеу қысымы р, кПа, мынадай формула бойынша анықталады

      p = 10(dпрzк +

z), (361)

      мұнда zк — негізгі сызықтан бастап балласт бөлігі шатырының қашықтығы, м;


z — осы Қағиданың 864-тармағы 1) тармақшасы;

      7) апаттық суөткізбейтін қалқандардың табақ және арқалық элементтері үшін есептеу қысымы р, кПа, осы Қағиданың (357) формуласы бойынша анықталады;

      8) топ-палубаның табақ және арқалық элементтері үшін есептеу қысымы 5 кПа-ға тең қабылданады;

      9) отын, май, су және басқа цистерналарының табақ және арқалық элементтері үшін есептеу қысымы р, кПа, мынадай формулалар бойынша анықталады:

      ішкі қысымды есептеуде

      р = 10с1(zв.тzi), (362)

      мұнда с1 — цистернадағы сұйықтықтың тығыздылығы, т/м3;

      zв.т — негізгі сызықтан бастап ауа құбырының үстіңгі жиегінің қашықтығы, м;

      сыртқы қысымды есептеуде – осы Қағиданың (357) формуласы бойынша.

      Негізгі жазықтыққа параллель орналасқан табақ құрылымдары үшін, zi — негізгі сызықтан бастап табақ құрылымының қашықтығы;

      10) кринолиндердің құрылымдарына есептеу қысымы 5 кПа-ға тең қабылданады;

      11) ауыспалы көпірлердің құрылымынадай есептеу қысымы 3,5 кПа-ға тең қабылданады;

      12) электронды энергетикалық қондырғы жабдықтарының орналасқан ауданында аралық палубалар мен платформалардың қауіпсіздік палубасының құрылымынадай есептеу қысымы 18 кПа-ға, тұрғын және қызметтік бөлмелердің ауданында 5 кПа-ға тең қабылданады.

      865. Понтонның (понтондардың) жалпы көлденең және бойлық беріктігін қамтамасыз ету шарттарынан құрылымдарды жобалау үшін жүктеме келесіні есепке алып, белгіленуі тиіс:

      ) біртұтас, понтон және секция доктарының понтоны (понтондарының) құрылымдарын жобалау үшін есептеу жүктемесі Lc ұзындығы және доктың максималды жүккөтергіштігіне тең

масссасы бар кеменің док мидель қимасына қатысты орталық киль жолында докқа симметриялы қойған жағдайлар үшін белгіленуі тиіс. Осымен бірге доктың шөгуі есептеуге (осы Қағиданың 853-тармағы) сәйкесуі керек; балласт су доктың ені мен ұзындығы бойынша тең бөлінген болып есептеледі;

      2) понтон және секция доктары үшін қосымша доктың бос массасын құрайтын ауырлық күштеріне қарама-қарсы бағытталған және қалдық балластың қарсы қысымын есепке алып түзетілген, интенсивтілігі осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетілген жағдайға сәйкесетін қолдау күштерімен ғана понтондарды тиеудің жағдайлары қаралуы тиіс.

      Қажетті бастапқы деректер болмағанда қолдау күштерінің интенсивтілігі р, кПа, мынадай формула бойынша белгіленуі:

      р = g

/[BLcп – (n – 1)Ba0], (363)

      мұнда п — понтон доктары понтондарының саны және секция доктары секцияларының саны;


0 — понтондар немесе секциялардың арасындағы ара қашықтық, м.;

      3) кеменің есептеу ұзындығы Lc доктың массасы доктың максималды жүккөтергіштігіне тең қысқа кеменің ұзындығына тең қабылданады, бірақ 0,9Lcп артық емес. Жүккөтергіштігі 40000 т артық доктар үшін кеменің есептеу ұзындығын Lc 0,9Lcп аз қабылдамау керек;

      4) кеменің док массасын бөлу эпюріне квадрат параболасының сегментінен және тік бұрышынан тұратын фигура түрінде көрсетуі керек. Миделден бастап алдында және артқы жағында х шамасында қашықтықта кемеде ұзына бойғы док жүктемесі qx, кН/м, мынадай формула бойынша анықталады:

      qx =

[1 – 3(1 –

)(2x/Lc)2], (364)

      мұнда

— кеменің док массасы эпюрі толықтығының коэффициенті.

      Жүккөтергіштігі 40000 т және аз доктар үшін док массасы эпюрі толықтығының коэффициентін осы Қағиданың 153-қосымшасы бойынша есептеу кеменің типіне байланысты қабылдауы керек.

      Жүккөтергіштігі 40000 т артық доктар үшін

= 0,8 қабылдауы керек;

      5) кемелерді бір уақытта док торларының жүйесіне немесе үш жолына док қоюлары, сондай-ақ бір уақытта бірнеше кемелерді қоюдың түрлі жағдайлары мүмкін болса, олар понтонның жалпы беріктігін қамтамасыз еттеін құрылымдарды жобалау кезінде ескерілуі тиіс. Осымен бірге есептеу жүктемелерін Кеме қатынасы тіркелімімен келісілген әдістемелер бойынша белгілеу керек;

      6) понтон және секция доктарының шеткі понтондарында немесе біртұтас доктардың шеткі учаскелерінде және араласатын шеттермен кемелерді қойған кезінде есептеу жүктемелерін Кеме қатынасы тіркелімімен келісуді талап етеді.

      866. Доктың жалпы бойлық беріктігін қамтамасыз ету шарттарынан құрылымдарды жобалау үшін жүктемелер келесіні есепке алып белгіленуі тиіс:

      1) есептеу жүктемелері мынадай жағдайлар үшін белгіленуі тиіс:

      доктың максималды жүккөтергіштігіне тең

массасы бар, мүмкін Lc ұзындықтан кем емес кемені қойған кезде доктың иілуі;

      доктың максималды жүккөтергіштігіне тең

массасы бар, мүмкін Lc ұзындықтан кем емес кемені қойған кезде доктың не болмаса

тең сомалық массасы бар кильватерге орналасқа екі немесе артық кемелердің иілуі;

      Балласт доктың ұзындығына тең бөлінген болып саналады;

      2) есептеу док жүктемесінің эпюрі формасы тәуелділікпен анықталады (осы Қағиданың 865-тармағы 4) тармақшасы).

      Қысқа кеменің есептеу ұзындығы осы Қағиданың 865-тармағы 3) тармақшасына сәйкесуі тиіс.

      Кильватерге орнатылған ұзын кеменің есептеу ұзындығы немесе бірнеше кемелердің сомалық ұзындығы 1,3Lcп кем болмауы тиіс;

      4) доктың иілген жағдайы үшін док массасының эпюрі толықтығының есептеу коэффициентін осы Қағиданың 865-тармағы 4) тармақшасындағы көрсеткіштер бойынша тағайындау керек; арнайы көрсеткіштер жоқ болса, иілу жағдайы үшін

= 1,0 қабылдауы керек.

4-параграф. Конструктивтік элементтердің мөлшерлері

      867. Понтонның (понтондардың) сыртқы қаптамасы табақ элементтерінің, мұнаралар қабырғаларының, ішкі және сыртқы суөткізбейтін қалқандардың енінің, палубалар төсеніштерінің және платформалардың қалыңдығы m = 22,4 және k

= 1,8 кезінде осы Қағиданың (57) формуласы бойынша анықталады. Тозуға қор Дs осы Қағиданың 858-тармағының ұсынымдары бойынша анықталады. Көлденең жүктеменің есептеу интенсивтілігі р осы Қағиданың 864-тармағында көрсетілген.

      868. Жергілікті беріктікті қамтамасыз ету шарттарынан негізгі және рамалық жиынтықтың арқалықтары мөлшерлеріне қойылатын талаптар мынаны есепке алып, белгіленеді:

      1) негізгі және рамалық жиынтық арқалықтарының кедергі сәті осы Қағиданың 246-тармағына сәйкес анықталады;

      2) арқалық қабырғасында кесіктердің бар болуын есепке алып, рама жиынтығының арқалықтары қабырғаларының қимасының, сондай-ақ l/h

10 қатынасы бар негізгі жиынтық арқалықтарының (мұнда l — есептеу аралығы, м; h — негізгі жиынтық арқалығының биіктігі, см) ауданы, нетто, осы Қағиданың 248-тармағына сәйкес анықталады;

      3) есептеу жүктемесінің интенсивтілігі р осы Қағиданың 864-тармағына сәйкес арқалықтардың аралығы ортасының деңгейінде анықталады;

      4) арқалықтардың есептеу аралығы l осы Қағиданың 269-тармағына сәйкес таңдалады;

      5) осы Қағиданың 246 және 247 - тармағында жол берілетін қалыпты k

және жанама k

кернеулерінің коэффициенттері 0,8-ге тең қабылдануы тиіс;

      6) жиынтықтың арқалықтары элементтерін тозуға түзетуді ескеретін

к коэффициенті осы Қағиданың 141-тармағына сәйкес

s кезінде 858-тармаққа сәйкес анықталады;

      7) есептеу бүгілетін сәттердің m және кесетін күштердің n коэффициенттері келесілермен қабылдануы тиіс:

      m = 12 және n = 0,5 — стапель-палубаның, түптің негізгі жиынтығы көлденең және бойлық арқалықтары үшін; стапель-палубаның және түптің жиынтығының бойлық жүйесінде суөткізбейтін көлденең қалқандардың тіреулері үшін; стапель-палубаның және түптің жиынтығының көлденең жүйесінде ішкі суөткізбейтін бойлық қалқандардың тіреулері үшін; мұнаралар палубалары мен қабырғалар бойлық негізгі жиынтығының арқалықтары үшін; қауіпсіздік палубасынан төмен мұнаралардың қабырғасы жиынтығының көлденең жүйесінде қауіпсіздік палубасы бимсалары үшін; стапель-палубаның және түптің бойлық және көлденең рамалық арқалықтары үшін және мұнаралардың сыртқы және ішкі қабырғалар стрингерлері үшін;

      m = 8 және р = 0,5 — стапель-палубаның және түптің жиынтығының көлденең жүйесінде суөткізбейтін көлденең қалқандары үшін; стапель-палубаның және түптің жиынтығының бойлық жүйесінде ішкі бойлық қалқандары тіреулері үшін; мұнаралар қабырғалары жиынтығының көлденең жүйесінде мұнаралардың суөткізбейтін көлденең қалқандарының көлденең арқалықтары үшін; мұнаралар қабырғалары жиынтығының бойлық жүйесінде қауіпсіздік палубасының бимсалары үшін;

      m = 13 және n = 0,5 — төменде қаралатын палубаның және платформалардың; топ-палубаның және қауіпсіздік палубасының рамалық бимсаларының қабырғалары жиынтығының көлденең жүйесінде мұнаралардың платформалары мен палубалар бимсалары үшін;

      m = 11 және n = 0,6 — мұнаралардың понтоны (понтондары), сыртқы және ішкі қабырғалары рамалық шпангоуттары мен шпангоуттары үшін;

      8) понтон мен мұнаралар рамалық арқалықтарының құрылымдары мен мөлшерлері осы Қағиданың 282-тармағы талаптарына жауап береді. Қауіпсіздік палубасынан жоғары мұнаралардың рамалық арқалықтары үшін құрғақ жүк кемелерінің жиынтығы рамалық арқалықтарына талаптарды қолдануға рұқсат етіледі.

      869. Кергіштер, тіреулер және қиғаштардың мөлшерлеріне қойылатын талаптар:

      1) кергіштер мен тіреулер қимасының ауданы S, см2, Р = 0,5(P1 + P2), кН, және k = 1,15 есептеу жүктемесінде осы Қағиданың (149) формуласы бойынша реттілік жақындауларының әдісімен анықталғаннан кем дегенде болуы тиіс

      мұндағы Р1 = р1

с, Р2 = р2

с — тіреулер немесе кергіштердің шеттері бойынша әрекет ететін максималды төмендейтін күшейтулері;

      р1, р2 — есептеу жүктемесінің интенсивтілігі (осы Қағиданың 864-тармағы), кПа;


— тіреулермен және кергіштермен қолдау жасалатын арқалықтар арасындағы ара қашықтық, м;

      с — қаралатын тіреулер немесе кергіштердің екі жағы бойынша арқалықтар аралығы ұзындықтарының жартылай сомасы, м).

      Бірінші жақындауда S = 0,11Р қабылдауға болады, ал инерция радиусын i =

, см, осындай ауданы бар тапсырылған форманың қимасы үшін бағалауға болады (мұнда I — көлденең қима инерциясының минималды орталық сәті, см4). Инерцияның осы радиусын пайдаланумен осы Қағиданың (149) формуласы бойынша белгіленген аудан бірінші жақындау нәтижелерінен 10 %-ға артық ерекшеленген жағдайда, екінші жақындауда есептеуді орындау қажет. Осымен бірге инерция радиусы бірінші және екінші жақындауда қима ауданының орташа мәніне сәйкес келеді;

      2) швеллер немесе екі тавраның формасы бар кергіштер мен тіреулер қабырғалары қайсысының үлкендігіне байланысты оның қалыңдығына қабырғалар биіктігінің қатынасы 42l/i немесе 40 аспайтындай таңдалуы тиіс (мұнда l - кергіштердің немесе тіреудің ұзындығы, м).

      Үш бұрыштан немесе швеллерден кергіштер немесе тіреулер үшін еннің фланец қалыңдығына қатынасы қайсысының үлкендігіне байланысты 14l/i немесе 13 аспайды.

      Дәнекерленген құрама кергіштер немесе екітавралық профилден кергіштер үшін еннің бос белбеулердің қалыңдығына қатынасы қайсысының үлкендігіне байланысты 28l/i немесе 25 аспайды.

      Кергіштердің немесе тіреулердің қалыңдығы 7,5 мм-ден кем болмайды;

      3) фермен құрылымдары элементтерінің мөлшерлері Кеме қатынасы тіркелімімен келісілген әдістеме бойынша анықталады.

      870. Доктың корпус құрылымдары осы Қағиданың 864-тармағында қарастырылмаған жүктемелердің әрекет етуіне ұшыраса, бұл жағдайларда табақ және арқалық элементтерінің мөлшерлері Кеме қатынасы тіркелімімен келісілген әдістеме бойынша анықталады.

      871. Понтонның (понтондардың) бас көлденең және бойлық байланыстарының мөлшерлеріне қойылатын талаптар:

      1) понтонның (понтондардың) бас көлденең және бойлық байланыстарының кедергі сәті W, см3, мынадай формула бойынша белгіленуі тиіс:

      W = W' +

W, (365)

      мұнда W' — доктың қызмет ету мерзімінің соңында мынадай формула бойынша белгіленетін көлденең қиманың нормативтік кедергі сәті

      W = М103/k

n, (366)

      М — есептеу бүгілетін сәті, кН/м (осы Қағиданың 871-тармағы 6) тармақшасы);

      ДW — байланыстар элементтерінің тозуына қорын ескеретін кедергі сәтіне қосымша, А/ст формуласы бойынша анықталады


W = 100h [

п +

(2 –

)], (367)

      мұнда h — қаралатын қимада байланыстар қабырғасының биіктігі, м;


п,

ст — байланыстардың қабырғасы ауданына және үстіңгі белбеу ауданына, сәйкесінше, доктың қызмет етуінің барлық мерзіміне есептеуден оның элементтерінің тозуына қорларды қосатын мынадай формулалар бойынша белгіленетін қоспалар, см2:

п = 10

sпbпр +

н;

ст = 10

sстh,

sп(ст) = ип(ст)Т — осы Қағиданың 151-қосымшасына сәйкес ип(ст), аа/жылы коррозиялық тозу жылдамдығында доктың Т (жылдар) қызмет ету мерзімінде тозу салдарынан стапель-палубасының (байланыс қабырғасының) төсенішінің қалыңдығы, азайту, мм;

      bпр — жалғанған белбеудің ені осы Қағиданың 871-тармағы 5) тармақшасына сәйкес, м;


н — негізгі жиынтықтың арқалықтары тозуына қорды ескеретін байланыстың үстіңгі белбеуі ауданына қабылданаты қосымша:

      тавра профилі немесе сызық пайдалану үшін


н = 0,1п(b0 + h0)инТ; (368)

      сызық бульба пайдалануы үшін


н = 0,86п

0инТ/s0; (369)

н қоспасын белгілеуде жергілікті беріктікті қамтамасыз ету шарттарынан негізгі жиынтықтың арқалықтарын жобалау нәтижелері пайдаланылады (осы Қағиданың 868-тармағы). Байланыстардың көлденең қимасының құрамынадай негізгі жиынтықтың арқалықтары кірмесе, онда

н = 0;

      пbпр енінде негізгі жиынтық арқалықтарының саны;

      b0 және h0 — сәйкесінше тавра арқалығы қабырғасының ұзындығы және белбеудің ені (жолақ профиль арқалығы үшін b0 = 0), см;


0 — оқшауланған профиль қимасының ауданы, см2;

      s0 — жолақ бульба қабырғасының қалыңдығы;

      ин — балласт бөліктері жиынтығының элементтері үшін коррозиялық тозуының нормативтік жылдамдығы (осы Қағиданың 151-қосымшасы), аа/жыл;


— қызмет ету мерзімінің соңында тозуды есепке алып, мынадай формула бойынша белгіленетін байланыстардың

'п үстіңгі және

'

төменгі белбеулерінің,

'ст қабырғасының аудандарына тәуелді коэффициент:

= (2

'п +

'ст)/(2

'

+

'ст); (370)

= 1,0 бірінші жақындауда қабылдауға болады;

      2) бас көлденең байланыстардың қабырғалары қимасының ауданы

ст, см2 мынадай формула бойынша анықталады:

ст =

'ст +

ст, (371)

      мұнда

'ст — доктың қызмет ету мерзімінің соңында мынадай формула бойынша белгіленетін қабырға қимасының нормативтік ауданы, см2

     

'ст = 10Nx/kуфп; (372)

      Nx — есептеу кесетін күш (осы Қағиданың 861-тармағы 7) тармақшасы), кН;


ст — осы Қағиданың 861-тармағы 1) тармақшасы;

      3) понтонның (понтондардың) фермен құрылымдары (тіреулер мен қиғаштар) элементтерінің мөлшерлері понтонның жалпы бүгілісінде туындайтын кесетін күштерді қабылдау үшін жеткілікті болуы тиіс;

      4) понтонның (понтондардың) бас көлденең байланыстары есептеу қимасында борт понтонының арасында үздіксіз барлық конструктивтікк элементтер қосылуы тиіс; бас бойлық байланыстардың есептеу қимасына понтонның торц қалқандарының арасында үздіксіз барлық конструктивтікк элементтер қосылуы тиіс;

      5) стапель-палубаның төсеніші және түп қаптамасы бас көлденең байланыстарының жалғанған белбеулерінің ені bпр, м, қабылдануы тиіс:

      bпp = min {(Bbcп)/6; с }, (373)

      мұнда с — қаралатын байланыс пен оның оң және сол жағында орналасқан байланыстармен арасындағы орташа ара қашықтық, м.;

      6) осы Қағиданың 865-тармағында көрсетілген жағдайлар үшін біртұтас доктың кесілмеген понтоны ортасында көлденең Мх және бойлық Му байланыстар (осы Қағиданың 154-қосымшасы) үшін есептеу бүгілетін сәттері М, кН•м, мынадай формулалар бойынша анықталады:

      Мх = q(Bbcп)cx

1, (374)

      Mу = q(Bbcп)cу

2, (375)

      мұнда q = g

/Lс — ен док жүктемесінің орташа шамасы, кН/м (Lс,

— осы Қағиданың 865-тармағы);

      В, bcп — стапель-палуба деңгейінде мұнараның және доктың ені;

      сх және су — осы Қағиданың 154-қосымшасында көрсетілгендей сәйкесінше, понтонның бас көлденең сх және бойлық су байланыстарының арасындағы ара қашықтық, м;


1,

2L/Lсп, п = Lсп(Bbcп) және

параметрлерге байланысты осы Қағиданың 155 және 156 қосымшаларының графиктері бойынша белгіленетін коэффициенттер.

      Бас көлденең байланыстарын Мх, кН•м жобалау үшін есептеу бүгілетін сәті понтон және секция доктары үшін тең қабылданады:

      Мх = 0,25q

(Вbcп)(1 – 0,5

); (376)

      немесе

      Мх = 0,125рсх(В — bcп)2, (377)

      қайсысының үлкендігіне байланысты,

      мұнда р — осы Қағиданың 865-тармағы 2) тармақшасы;

      7) доктың көлденең байланысымен (бас көлденең байланысымен немесе понтон фермасының тіреулерімен және қиғаштарымен) қабылданатын есептеу кесетін күші Nx, кН, мынадай формула бойынша анықталады:

      Nx = 0,75

, (378)

      мұнда у — доктың диаметрлі жазықтығынан қаралатын қиманың қашықтығы, м;

      с — қаралатын қималардың арасындағы ара қашықтық, м.

      Понтон және секция доктарының понтон фермалары қиғаштары мен тіреулері немесе бас көлденең байланыстарын жобалағанда есептеу кесетін күш Nx, кН, кем қабылданбауы тиіс:

      Nx = рсу, (379)

      мұнда р — осы Қағиданың 865-тармағы 2) тармақшасы;

      8) понтонның (понтондардың) бас көлденең байланыстарын жобалағанда осы Қағиданың (366) және (372) формулаларында жол берілетін кернеулердің коэффициенттері мынадай болып қабылдануы тиіс: k

= 0,85; k

= 0,8.

      Біртұтас доктардың понтоны бас бойлық байланыстарында жол берілетін қалыпты кернеулерді таңдау бойынша көрсеткіштер осы Қағиданың 872-тармағы 5) тармақшасында берілген;

      9) бас бойлық байланыстардың қабырғалары табақ элементтерінің қалыңдығы понтонның (понтондардың) көлденең бүгілісінде туындайтын қалыпты және жанама кернеулердің әрекет етуінде тұрақтылыққа қойылатын талаптарға жауап беруі тиіс.

      Стапель-палубаның және түп қаптамасының төсеніштері табақ элементтерінің қалыңдығы понтонның (понтондардың) көлденең бүгілісінде туындайтын қысатын кернеулердің әрекет етуінде тұрақтылыққа қойылатын талаптарға жауап беруі тиіс;

      10) тұрақтылық шарттары осы Қағиданың 253 және 254- тармақтарына сәйкесуі тиіс. Осы Қағиданың (66) формуласына к коэффициенті 0,75-тең қабылданады.

      Осы Қағиданың 256-тармағында формулалар бойынша эйлер кернеулерін белгілеуде

s осы Қағиданың 858-тармағына сәйкес белгіленетін, s' = s

s қабылдау керек.

      872. Жалпы бойлық бүгілісте тұрақтылық пен беріктікті қамтамасыз ету шарттарынан құрылымдардың элементтері мөлшерлеріне қойылатын талаптар:

      1) доктың корпус құрылымдарының бойлық байланыстары қабылданған мөлшерлері (осы тармақтың 2) тармақшасындағы көрсеткіштерді есепке алып) жүзетін доктың корпусы көлденең қимасының талап етілген кедергі сәтін қамтамасыз етуі тиіс.

      Жүзетін доктың корпусы көлденең қимасының кедергі сәті W, см3, кем болмауы тиіс:

      W = W

к. (380)

      мұнда W' — доктың қызмет ету мерзімінің соңына көлденең қиманың мынадай формула бойынша белгіленетін қалыпты кедергі сәті

      W' = M•103/k

n, (381)

      мұнда М — осы Қағиданың (387) формуласы бойынша белгіленетін ең үлкен бүгілетін сәті, кН•м;


к — құрылымдар элементтерінің тозуға кедергі сәтіне түзетуді ескеретін мынадай формула бойынша белгіленетін:

к = [1 — F-1

i

i]-1, (382)

      F — қарсыласудың талап етілген сәтіне сәйкесетін жүзетін док корпусы көлденең қимасының ауданы, см2;


i — табақ белбеуінің i қимасының ауданына, оның коррозиялық тозуына қорды ескеретін қосымша, мынадай формула бойынша анықталады:

i = 10

sibi, (383)

si = uiT — осы Қағиданың 151-қосымшасына сәйкес қабылданатын коррозиялық тозу жылдамдығында иi аа/жыл, қызмет ету мерзімінде Т, жылдар, тозудың салдарынан табақ байланысының i қалыңдығының азаюы, мм;

      bii байланыстың ені, м.

      Жиынтық арқалықтарының коррозиялық тозуын ескеретін док корпусының көлденең қимасы ауданына қосымша мынадай формулалар бойынша анықталатыннан кем емес қабылдануы тиіс:

      тавра профилі немесе жолақ дайындау жиынтығы үшін


i = 0,1ni(b0i + h0i)uнi

, (384)

      мұнда nii топтағы жиынтық арқалықтарының саны;

      b0i, h0i — тавра арқалығы қабырғасының биіктігі және белбеу ені, см (жолақ дайындау арқалықтары үшін b0i = 0);

      сызықбульба дайындау жиынтығы үшін


i = 0,86ni

0iuнiТ/s0i, (385)

      мұнда

0i — оқшауланған жолақбульба профилі қимасының ауданы, см2;

      uнii топтың жиынтығы арқалықтарының коррозиялық тозу жылдамдығы, аа/жыл;

      s0i — сызықбульба қабырғасының қалыңдығы;


iW кедергі сәтіне і элемент қимасы ауданының өзгеру әсерін ескеретін көбейткіш мынадай формула бойынша анықталады:

i = c2і(F/I) + сi/z0, (386)

      мұнда I — қарсыласудың талап етілген сәтіне сәйкесетін доктың корпусы көлденең қимасы инерциясының сәті, см22;

      z0, сi — кедергі сәті және орны W және I сәйкесетін бейтарап остен басталған і байланыстың (бойлық арқалықтардың і тобы) қимасы ауданының ауырлық ортасы белгіленетін нүкте деңгейінің қашықтығы. z0 және сi белгілеуде олардың белгілері ескерілуі тиіс: бейтарап остен бастап төмен — оң және жоғары — теріс;

      2) біртұтас жүзетін доктың корпусы есептеу көлденең қимасында доктың ортаңғы бөлігінде үздіксіз понтон және мұнаралардың бойлық байланыстары қосылуы тиіс.

      Понтон догының корпусы есептеу көлденең қимасында доктың ортаңғы бөлігінде үздіксіз мұнаралардың бойлық байланыстары қосылуы тиіс;

      3) есептеу бүгілетін сәті М, кН•м, 866-тармақта көрсетілген жағдайлар үшін мынадай формула бойынша белгіленген болуы тиіс:

      М = – 0,125g

Lcп(l –

). (387)

және Lc есептеу мәндерін таңдау бойынша ұсынымдар осы Қағиданың 866-тармағы 2) тармақшасында берілген;

      4) осы Қағиданың (381) формуласында жалпы бойлық бүгілістен жол берілетін кернеулердің k

коэффициенті 1,0 тең қабылдануы тиіс;

      5) біртұтас доктар үшін мынадай шарттар орындалуы тиіс:


1 +

2 < k

n,

      мұнда

1 — доктың жалпы бойлық бүгілісінен бастап понтонның бас бойлық байланыстарындағы кернеу;

2 — понтонның жалпы бойлық бүгілісінен бастап понтонның бас бойлық байланыстарындағы кернеу.

1, МПа, кернеуін мынадай формула бойынша белгілеу керек:

1 = 105Мz/I', (388)

      мұнда М - осы тармақтың 3) тармақшасы;

      z - доктың бейтарап осінен бастап қаралатын нүктенің қашықтығы, м;

      I' - доктың қызмет ету мерзімінің соңына көлденең қиманың инерциясы сәті, см4.


2, МПа, кернеуі мынадай формула бойынша анықталады

2 = 105Муz'/I'у, (389)

      мұнда My — осы Қағиданың 871-тармағы 6) тармақшасы;

      z' — бас бойлық байланыстың қимасы бейтарап осінен бастап қаралатын нүктенің қашықтығы, м;

      I'у — доктың қызмет ету мерзімінің соңына байланыстар элементтерінің тозуын және осы Қағиданың 871-тармағы 4) тармақшасындағы көрсеткіштерді есепке алып, белгіленетін бас бойлық байланыстардың көлденең қимасы инерциясының сәті, см4;

      6) 0,4Lcп ұзындығында ортаңғы бөлікте док корпусының құрылымдарын жобалағанда негізгі және рамалық жиынтықтың бойлық арқалықтары және табақ элементтерінің жалпы бойлық бүгілісінде тұрақтылыққа қойылатын талаптар орындалуы тиіс: понтон және біртұтас доктар мұнараларының төсеніштері және қабырғасы, понтонның бойлық қалқандарының енін, сыртқы қаптамасын және біртұтас доктардың стапель-палубасы төсенішін; понтон доктары мұнараларының түбінің қаптамасы.

      Жиынтықтың көлденең жүйесінде топ-палуба бимсаларының, жиынтықтың бойлық жүйесінде топ-палуба рамалық бимсаларының мөлшерлері карлингстары, карлингстары мен мұнаралардың қабырғалары арасындағы немесе карлингстар болмағанда мұнаралардың қабырғаларының арасында палуба құрылымдары учаскелерінің тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін жеткілікті болуы тиіс;

      7) тұрақтылықты тексеру кезінде есептеу қысатын кернеулер ус, МПа, мынадай формула бойынша белгіленетіндерден кем болмауы тиіс


сi =

, (390)

      мұнда М — қаралатын I байланыстың қысуын келтіретін есептеу бүгілетін сәті; (осы Қағиданың 872-тармағы 3) тармақшасы), кН•м;

      I' — доктың қызмет ету мерзімінің соңына тозуды есепке алып, эквивалентті білеудің көлденең қимасы инерциясының нақты орталық сәті, см4;

      Бірінші жақындауда I', см4, мынадай формула бойынша белгілеуге болады

      I' = W'd(D0е)•102, (391)

      W'd — тармақтың талаптарына сәйкес белгіленетін топ-палуба төсенішінің төменгі жиегінің деңгейінде эквивалентті білеудің көлденең қимасы кедергісінің талап етілген сәті (осы Қағиданың 872-тармағы 1) тармақшасы), см3;

      D0 — мұнаралардың биіктігі (понтон доктары үшін), м;

      D0 = D — біртұтас доктар үшін;

      е — негізгі жазықтықтан бастап бейтарап остің қашықтығы — біртұтас доктар үшін және мұнаралардың ішкі қабырғаларына стапель-палубаның жалғасып жату сызығынан бастап бейтарап остің қашықтығы — понтон доктары үшін, м.

      Бірінші жақындауда қабылдауға болады:

      е = 0,32D — біртұтас доктар үшін;

      е = 0,5D — понтон доктар үшін.

      zi — бейтарап остен бастап қаралатын байланыстың қашықтығы, м (zi мынадай түрде өлшенеді: табақ элементі үшін — бейтарап остен бастап ең қашық жиектен; палуба мен түп қаптамасының арқалық элементі үшін — жалғанған белбеудің қалыңдығының ортасынан бастап; мұнара қабырғасының арқалық элементі, мұнаралардың қабырғалары, борт қаптамасы және понтонның бойлық қалқаны үшін — арқалық қабырғасы қалыңдығының ортасынан бастап);

      8) тұрақтылық шарттары осы Қағиданың 253 және 254-тармақтарына сәйкесуі тиіс. Осымен бірге осы Қағиданың (66) формуласына k коэффициентін мұнаралардың қабырғалары мен топ-палубасының төсеніші үшін;

      біртұтас доктардың стапель-палубасы төсеніші және понтонның борт және түп қаптамасы үшін;

      негізгі және рамалық жиынтықтың бойлық арқалықтары үшін 0,8 қабылдануы керек;

      ) табақ элементтері үшін эйлер кернеулері осы Қағиданың 256-тармағында сәйкес, ал негізгі және рамалық жиынтықтың бойлық арқалықтары үшін осы Қағиданың 255-тармағына сәйкес s' = s

s қабылдағанда, белгіленуі тиіс, мұнда

s осы Қағиданың 858-тармағына сәйкес анықталады;

      10) жиынтықтың көлденең жүйесінде топ-палуба бимсаларының инерциясы сәті осы Қағиданың 437-тармағының талаптарына жауап беруі тиіс.

      Топ-палуба рамалық бимсаларының инерциясы сәті осы Қағиданың 437-тармағының талаптарына жауап беруі тиіс;

      11) мұнаралар құрылымдары элементтерінің қабылданған мөлшерлері доктың иілуін есептеу жағдайларында мұнараның бүгілуінің жазық формасы тұрақтылығын қамтамасыз етуі тиіс. Бүгілудің жазық формасы тұрақтылығын негіздеу әдістемесі Кеме қатынасы тіркелімімен келісілуі тиіс.

      873. Док корпусының бүгілісі Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған әдістемеге сәйкес бақылануы тиіс.

      Ұзындығы 80 м артық доктарда әрекет ету принципі бойынша ерекшеленетін корпустың деформацияларын бақылау үшін екі құралдардан кем емес қарастырылуы тиіс.

      Докалау бойынша нұсқауда көрсетілген док иілуінің максималды тілігі Кеме қатынасының тіркелімімен келісілуі тиіс. Доктың иілулері мынадай формула бойынша белгіленетін сәйкесетін кернеулердің мәндерінен аспауы тиіс


(Т) = (0,6 + 0,003Т)

п, (392)

      мұнда Т — доктың бақылау сәтіндегі пайдаланылған мерзімі, жылдар;


п — осы Қағиданың 133-тармағына сәйкес.

      874. Жүзетін доктың өткелегіне қойылатын талаптар:

      1) доктың мұхитта сүйреткіштерінде беріктікті қамтамасыз ету үшін қажетті қарсыласудың минималды сәті Wmin, см3, мынадай формула бойынша анықталады

      Wmin =

, (393)

      мұнда М — мынадай формула бойынша белгіленетін есептеу бүгілетін сәті, кН•м

      М = 5,03kwhрВL2сП; (394)

      kw — мынадай формула бойынша белгіленетін толқынды бүгілетін сәті

      kw = 7,93•10-3 + 4,13•10-3(Lсп/В) – 0,125(dпер/Lсп); (395)

      dпер — айдауда миделде доктың шөгуі, м;

      hр — толқынның есептеу биіктігі, м, док ұзындығына байланысты анықталады;

      hр = 10,9 – (

)2 кезінде Lсп < 300 м, (395)

      hр = 10,9 Lcп > 300;


доп - доктың жалпы бойлық бүгілісінде жол берілетін қалыпты кернеулері, МПа, тең қабылданатын: 150 - ұзындығы 100 м аз доктар үшін; 150 + 0,75 (Lcп - 100) — ұзындығы 100 бастап 200 м дейінгі доктар үшін; 225 - ұзындығы 200 м артық доктар үшін;

      2) тынық суда мидель қимасында айдау жағдайларында док үшін тиісінше балластаудың мүмкін минималды деңгейіне дейін азайтылуы тиіс бүгілетін сәт М, кН•м;

      3) докты айдау үшін жол берілетін 3-пайыздық қамтамасыз етілудің толқын биіктігіне сәйкесетін h3%, м, мынадай формула бойынша белгіленетін толқынның балдылығы есептеледі:

      h3% = h03% + m(

21/

22 – 1), (396)

      мұнда h03% — жүзетін докты айдауда жол берілетін Lсп/B = 4,25, мынадай формулалар бойынша белгіленетін толқынның есептеу биіктігі:

      h03% = 0,313 + 0,0438Lcп кезінде Lcп < 130 м;

      h03% = 3,10 + 0,0223Lcп кезінде Lcп < 260 м; (397)

      h03% = 0,422 + 0,0326Lcп кезінде Lcп > 260 м.

      m — мынадай формулалар бойынша белгіленетін коэффициент:

      m = 0,483 + 0,0218Lcп кезінде Lcп < 130м;

      m = 2,42 + 0,00685Lcп кезінде 130 < Lcп < 260 м; (398)

      m = 0,356 + 0,0148 Lcп кезінде Lcп > 260 м.


1 және

2 - мынадай формулалар бойынша белгіленетін коэффициенттер:

1 = М/М0; (399)

1 = 1,276 – 0,065(Lcп/В);

      М0 — мынадай формула бойынша белгіленетін базистік бүгілетін сәт, кН•м:

      М0 = 0,77•10-2L3,65сП/

, (400)

— осы Қағиданың 133-тармағы;

      М — жүзетін док корпусының жалпы бойлық беріктігінің нақты ресурсына сәйкесетін мынадай формула бойынша белгіленетін бүгілетін сәті кН•м:

      М = k

nW10-3; (401)

      W — айдау сәтінде док корпусы көлденең қимасының нақты минималды сәті;

      k

= 0,8 — жол берілетін қалыпты кернеулердің коэффициенті;

n — осы Қағиданың 133-тармағы;

      4) өткелек және 3-пайыздық қамтамасыз етушіліктің толқынының биіктігі кезінде толқындаудың жол берілетін баллдылығы арасындағы сәйкестік осы Қағиданың 157-қосымшасы бойынша орнатылуы тиіс;

      5) докты айдау мүмкіндіктерін, архитектуралық-конструктивтікк ерекшеліктерін және осы Қағиданың 852-тармағында көрсетілгендерден ерекшеленетін бас өлшеулерінің қатынасын негіздеу Кеме қатынасының тіркелімі келісім берген әдістеме бойынша орындалады.

      6) бір теңіздің шегінде докты айдау осы тармақтың 3) – 5) тармақшаларының талаптарына сәйкесетін сыртқы жағдайларды (толқындаудың баллдылығы) болжауда рұқсат етіледі.

5-бөлім. Құрылғылар, жабдықтау және жарақтандыру
1-бөлім. Құрылғыларға, жабдықтауға және жабдықтауға
қойылатын жалпы талаптар
41-тарау. Жалпы ережелер

      Ескерту. 41-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Кеменің бір қалыптылығы және шөгуі

      875. Қағиданың осы бөлімінің талаптары су ығыстырғыштығы жағдайында жүзетін теңіз кемелері құрылғыларына, жабдықтауға және жарақтандыруға таратылады. Осы бөлімнің талаптары су асты қанаттары кемелерінде, ауа жастығында, глиссерде және басқа ұқсас кемелерде, төменде нақты жазылған жағдайлардан басқа, бұның қаншалықты мақсатты және жүзеге асырылуы шамаларына қарай таратылады, ал құрылғылардың өздері, осы кемелердің жабдықтау және жарақтандыру әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      876. Арнайы мақсаттар үшін арналған құрылғылар, жабдықтау және жарақтандыру (мысалы, түбін тереңдететін снарядтардың авант және папильонаж құрылғылары, арнайы мақсаттағы кемелерде терең су зәкір құрылғы және сол сияқтылар) Кеме қатынасы тіркелімінің қарауына жатпайды.

      877. Қағиданың осы бөлімі жүзетін металл екі мұнаралы доктарға, нақты жазылған жағдайлардан басқа, бұның қаншалықты мақсатты және жүзеге асырылуы шамаларына қарай таратылады. Жүзетін доктарды оны пайдаланудың нақты пунктінде бөлектеу шарттары, сондай-ақ осы мақсаттар үшін қолданылатын құрылғылар, жабдықтау және жарақтандыру (зәкірлік, шварттық) типін және сипаттамаларын таңдау осы Қағиданың белгіленбейді.

      878. Қағиданың жалпы терминологиясына жататын түсіндірмелер мен анықтамалар осы Қағиданың 1-бөлімінде көрсетілген.

      879. Форштевеннің ватерсызықтан жоғары иілмелі формасы бар болса, кеменің ұзындығы осы ватерсызықта жатқан және осы ватерсызыққа форштевеннің шеткі артқы жақтық нүктесінен (ватерсызығынан жоғары учаскеде) проекция болып табылатын нүктеден бастап өлшенеді.

      Кеменің ұзындығы өлшенетін ватерсызығы дифферентпен жобаланған кемелерде конструктивтік ватерсызығына параллель болуы тиіс.

      880. Бортпен көрсетілген палубаның дөңгелектенген жалғасуы бар кемелерде борттың және осы жалғасу бұрышындай борттың теориялық биіктігі су үсті борты палубасының жалғасқан теориялық сызықтарының қиылысу нүктесіне дейін өлшенеді.

      Бойлық бағытта су үсті бортының палубасында кемер болса және палубаның көтеріңкі бөлігі борт биіктігінің өлшеу нүктесінің үстінде созылса, онда борттың биіктігі көтеріңкі бөлікке параллель палубаны төменгі бөлігінің жалғасы болып табылатын шартты сызыққа дейін өлшенуі тиіс.

2-параграф. Су өткізбеушілік, қондырмалар, рубкалар

      881. Теңіздің әсері кезінде өткізбейтін — кеменің су үсті бөлігіндегі жабық саңылауларға қатысты термин және толқындар үйірілгенде және теңіздің басқа мүмкін әсерлерінде, су бұл тесіктен кеменің ішіне кірмейтінін білдіреді.

      Көрсетілген жабдықтар осы Қағиданың 3-қосымшасының 5-тармағының талаптарына сәйкес сынақтардан өтеді.

      Сынауларды ультрадыбыс жабдықтарын пайдаланып, Кеме қатынасының тіркелімі таныған мамандандырылған ұйымдармен жүргізуге, сондай-ақ Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған басқа сынау әдістерін пайдалануға рұқсат етіледі.

      882. Палубаның, рубканың немесе жәшікті палубасы сәйкесінше қондырманы, рубканы немесе жәшікті жабатын — палуба.

      883. Төменгі палубалар — үстіңгі палубадан төмен орналасқан палубалар.

      884. Алдыңғы және артқы жақтық перпендикулярлар — кеме ұзындығының L алдыңғы және артқы жақтық шеттері арқылы сәйкесінше өтетін диаметрлі жазықтықтағы тік сызықтар.

3-параграф. Кемелер

      889. "А" типінің кемесі — құйылатын сұйық жүктерді ғана тасуға арналған кеме. Бұл кеменің жүк бөліктерінде қол жеткізу үшін бөліктерде тасымалданатын сұйықтықтың ішкі сәйкесетін арынын өткізбейтін төсеніштерде қақпақтармен жабылған кішкентай саңылаулары бар. Оның үстіне "А" типінің кемесі уәкілетті орган бекіткен Теңіз кемелерінің жүк маркасы туралы қағидасында келтірілген және осы кемеге көрсетілген Қағиданың 16, 42 немесе 44-қосымшалары бойынша су үсті бортын тағайындауға мүмкіндік беретін басқа бірқатар толық ерекшеліктері бар болуы тиіс.

      "В" типінің кемесі — "А" типінің кемелерін қойылатын талаптарға сәйкеспейтін және су үсті борты 15, 41 немесе 43- қосымшалары бойынша тағайындалатын кеме.

      "В" типінің кемесіне, уәкілетті орган бекіткен Теңіз кемелерінің жүк маркасы туралы ережелерде толық келтірілген ерекшеліктерінің нәтижесіне байланысты, кестелік су үсті бортын көрсетілген қағиданың 16, 42, 44-қосымшалары арасында толық айырмашыққа дейін азайту рұқсат етілсе, тіпті мұндай ерекшеліктер кемені "А" типіна жатқызу үшін негіз болып көрінбейді;

      886. Кемелерді активті басқару құралдары (бұдан әрі – КАБҚ) —кеменің диаметрлі жазықтығына белгіленген бұрыштан, өзгеретін бұрыштан да не болмаса барлық жүріс режимдерінде, не болмаса режимдердің бөлігінде, кіші жүрістерді қосқанда, сондай-ақ жүріс болмаған кезде бағытталған тірек немесе тартқышты құруға қабілетті руль құрылғылары және оның не болмаса өзара, не болмаса бас қозғалтқыштармен үйлесуі.

      КАБҚ бұрылмалы бұрандама колонкалары, жазылмалы және жылжымалы бұрандама руль колонкаларын, акитвті рулдерді, қанатты қозғалтқыштары, суатқыштарды, көлденең арнадағы қозғалтқыштарды (бұрайтын құрылғыларды) жеке бұрылмалы саптамалар және ұқсас мақсаттағы басқа құрылғыларды қосқанда болып табылады.

      КАБҚ-на жобалауға және құрылымына, жеке бұрылмалы саптамаларды және активті рулдердің руль бөлігін алып тастағанда қойылатын талаптары осы Қағиданың 8-бөлімінде жазылған.

42-тарау. Куәландыру көлемі

      Ескерту. 42-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      887. Кеме қатынасы тіркелімінің куәландыруына кеме құрылғыларының құрамынадай жататын осы Қағиданың 888-895 тармақтарында қарастырылған дайындау кезінде бұйымдар жатады.

      893. Руль құрылғысы:

      1) баллерлер;

      2) руль еспесі;

      3) бұрылмалы саптамалар;

      4) алынатын рудерпосты;

      5) рулдердің және бұрылмалы саптамалардың қадалық істіктері;

      6) қадалық істіктің төлкесі;

      7) баллерлердің, баллердің руль еспесімен және бұрылмалы саптамамен қосындыларының, алынатын рудерпостың ахтерштевенмен қосындыларының (муфталар, кілтектер, бұрауыштар, сомындар және т.б.);

      8) руль еспесін және бұрылмалы саптаманы ауыстырып қоюды шектейтіндер жүйесінің деталдары;

      9) баллерлердің біліктіректері;

      10) кемелерді активті басқару құралдары (осы Қағиданың 918-тармағы 2) тармақшасында көрсетілген жағдайда ғана).

      889. Зәкір құрылғысы:

      1) зәкірлер;

      2) зәкір шынжырлары немесе тростары;

      3) зәкір стопорлары;

      4) зәкір шынжыры немесе тросы түпкі шетін беруге арналған құрылғы;

      5) зәкір клюздары.

      890. Болат арқан құрылғысы:

      1) болат арқан тростары;

      2) болат арқан кнехтары, үйректер, кип планкалары, клюздер, роульстар және стопорлар.

      891. Сүйреткіштер құрылғысы:

      1) сүйреткіш тростары;

      2) сүйреткіштер битенгтері, кнехтері, кип планкалары, клюздер және стопорлар;

      3) корпусқа бекіту деталдарымен сүйреткіштер гактары және доғалары;

      4) сүйреткіштер канифас-блоктары;

      892. Діңгектер және олардың такелаждары:

      1) металл және ағаш рангоуты, әйнекпластиктен рангоут;

      2) тұратын такелаждың тростары;

      3) діңгектер және олардың тұратын такелажының алынбайтын деталдары (дiңгектердiң алынбайтын бөлшектерi және олардың тiк тұратын такелажы (желкелер, бугелдер және т.б.);

      4) тұратын такелаждың алынатын деталдары (қысқыштар, талрептер);

      893. Корпуста, қондырмаларда және рубкаларда саңылауларды жабу:

      1) борт және палуба иллюминаторлары;

      2) корпустың сыртқы қаптамасында алдыңғы, борт және артқы жақтық саңылаулардың есіктері;

      3) қондырма мен рубкалардағы есіктер;

      4) аралас, жарық және вентиляциялық люктер;

      5) вентиляциялық құбырлар;

      6) терең және басқа цистерналардың өңештері;

      7) құрғақ жүк және құймалы кемелерде жүк люктерінің қақпақтары;

      8) құймалы кемелерде жүк бөліктері люктерінің қақпақтары;

      9) кемені бөліктерге бөлетін қалқандардағы есіктер;

      894. Үй-жайларды жабдықтау:

      1) жүк трюмдерінде қаптама және төсеніш;

      2) көшіру жолдарында кеме бөлмелерінің есіктері;

      3) еңіс және тік траптар;

      4) леерлік шектеу, фальшборт ауыспалы көпірлер;

      5) контейнер тасушылардың трюмдерінде бағыттайтын элементтер;

      895. Апаттық жарақтандыру:

      1) пластырлар;

      2) апаттық жарақтандыру құралдары;

      3) апаттық жарақтандырудың материалдары.

      896. осы Қағиданың 888, 892-тармақтары 7), 8) тармақшаларында, 894-тармағы 1), 5) тармақшаларында, 895-тармағы 2) және 3) тармақшаларында көрсетілген бұйымдардың дайындалуын Кеме қатынасының тіркелімінің куәландыруы сәйкесетін техникалық құжаттаманы қараумен ғана шектелмейді.

      897. Кеме қатынасының тіркеліміне осы Қағиданың 887-тармағында көрсетілген барлық бұйымдарына мыналарды ұсынуы тиіс:

      1) жинақтық сызба;

      2) есептеулер (мақұлдау туралы мөр табаны қойылмайды);

      3) тораптар мен деталдардың сызбалары, Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған стандарттар немесе техникалық шарттар бойынша дайындалмаса.

      898. осы Қағиданың 888-тармағы 1)-5) тармақшаларында, 889-тармағы 1)-2) тармақшаларында, 891-тармағы 3) тармақшасында, 893-тармағы 2) және 7) - 9) тармақшаларында көрсетілген бұйымдар үшін қолданылатын материалдар дайындау кезінде Кеме қатынасы тіркелімінің куәландыруына жатады.

      899. Кемені құрылысы процесінде Кеме қатынасы тіркелімінің куәландыруына мынадай құрылғылар, жабдықтау және жарақтандыру жатады:

      1) руль құрылғысы;

      2) зәкір құрылғысы;

      3) болат арқан құрылғысы;

      4) сүйреткіштер құрылғысы;

      5) діңгектер және олардың такелаждары;

      6) корпуста, қондырмаларда және рубкаларда саңылаулардың жабылуы және құрылғысы;

      7) бөлмелердің жабдықталуы және құрылғысы;

      8) апаттық жарақтандыру;

      9) контейнер тасушылардың трюмдерінде бағыттайтын элементтер;

      10) кемені активті басқарудың құралдары (осы Қағиданың 917-923-тармағы).

43-тарау. Жалпы нұсқаулар. Пайда болатын және рұқсат етілетін кернеулер

      Ескерту. 43-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      900. Тұтану температурасы 60о С және төмен жанатын сұйықтықтың құймалы тасымалдайтын кемелерде, жүктердің бөліктері мен отын цистерналардың үсті болып табылатын палубаларда тікелей механизмдерді орнатуға жол берілмейді. Бұл жағдайда механизмдер құрылымы ауаның механизмдердің астына кедергісіз циркуляциялауды қамтамасыз ететін арнайы фундаменттерге орнатылады.

      901. Тиісті ақпаратпен болат арқан және тіркеп сүйреу құрылғыларының орналасу жоспары капитан үшін басшылық ретінде кеменің бортында болуы қажет.

      Қолданылатын кеме жабдығына қатысты жоспарда көзделген ақпаратқа мыналар жатады:

      1) кеменің орналасқан жері және типі;

      2) қауіпсіз жұмыс жүктемесін;

      3) тағайындау (арқандап байлау/портта тіркеп сүйреу/экспорт операциялары);

      4) еңістің регламенттейтін бұрыштарын қосқанда болат арқан және тіркеп сүйреу арқандарына жүктемелерді қолдану тәсілі.

      Сонымен қатар, байлайтын арқандары және олардың ажыратқыш жүктемелері көрсетілуі тиіс.

      Осы ақпарат лоцманға порт/экспорт операцияларына қатысты тиісті ақпаратты беру үшін лоцман карточкасына қосылады.

      902. Қағиданың осы бөлігінің туындайтын кернеулер айтылатын мәтінінде, мынадай формула бойынша есептейтін упр, МПа келтірілген кернеулері түсініледі


пр =

(402)

      мұнда

— қаралатын қимадағы қалыпты кернеулер, МПа;

— қаралатын қимадағы жанама кернеулер, МПа.

      Осы кернеулер бойынша беріктік шарттарын тексеру жүргізіледі.

      903. Беріктік шарттарын тексеруде келтірілгендер салыстырылатын жол берілген кернеулер осы бөлімде қолданылатын материалдың тұрақтамаушылығы шегінің үлестерінде регламенттеледі;

      осымен бірге (өзгесі ерекше айтылмаса) тұрақтамаушылық шегі сол материалдың беріктігінің шегінен 0,7 артық қабылданбайды.

44-тарау. Материалдар және дәнекерлеу

      Ескерту. 44-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      904. Осы Қағиданың 888-тармағының 1), 5) 7) тармақшаларында,

      889-тармағы 1)-2) тармақшаларында, 891-тармағының 3) тармақшасында,

      893-тармағының 2) және 7) - 9) тармақшаларында көрсетілген бұйымдар үшін қолданылатын болат соғылмалар және құймалар, табақ, профиль және сұрыпты болат, шынжырларға арналған болат осы Қағиданың 14-бөлімінің талаптарына сәйкес келуі қажет. Құрылғылардың, жабдықтаудың және жарақтандырудың қалған бұйымдары үшін материалдар, Қағидада өзгесі ерекше айтылмаса, Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған жобаның құжаттамасында көрсетілген талаптарына сәйкес келеді.

      905. Осы Қағиданың 588-тармағының 2) және 3) тармақшаларында көрсетілген бұйымдар үшін табақ және профиль болат (осы Қағиданың 528 және 529-қосымшалары) санаттарын таңдау ІІ топ үшін осы Қағиданың 3-бөлімінің 183-тармағына сәйкес жүргізіледі;

      мұзжарғыштар В санатынан төмен емес, ал мұзжарғыштардың руль еспесі үшін D снатынан төмен қолданылмайды. Осы Қағиданың893-тармағының 2) тармақшасында көрсетілген бұйымдар үшін секция төсеніші және жиынтықтың негізгі салмақ түсетін байланыстарының табақ және профиль болатының, көшпелі жағдайда бұйымдардың белгіленуін қамтамасыз ететін құрылымдардың, сондай-ақ теңізде ашу үшін арналған бұйымдардың жетектері жауапты деталдарының санаттарын таңдау ІІ топ үшін осы Қағиданың 151-тарауына сәйкес жүргізіледі.

      906. Кеме қондырғыларының, жабдықтарының және жарақтандыруының құрылымдары элементтерін дәнекерлеу осы Қағиданың 15-бөлімінің талаптарына сәйкес орындалады;

      осы Қағиданың 893-тармағының 2), 7) және 9) тармақшаларында көрсетілген бұйымдардың қосындылары мен дәнекерлеме құрылымдары осы Қағиданың 14-тарауының қолданылатын талаптарына сәйкес келеді.

45-тарау. Қозу салдарынан үдеудің есептік коэффициенттері

      Ескерту. 45-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      907. Осы тарауда көрсетілген үдеу коэффициенттері ауырлық күшінің үдеуіне жатқызылған есептеу мөлшерсіздерді R1 жүзудің шектеу қойылған ауданы және жүзудің шектелмеген ауданы кемелерінде жүк бірліктерінің жабдықтарында, құрылғыларында және комплектілерінде жүктемелерді есептеу үшін қолданылуы керек.

      908. Жүзудің басқа аудандары кемелері үшін Кеме қатынасының тіркелімі таныған, тиісті есептеулермен дәлелденуі қажет, талаптардың деректерінен ерекшеленетін үдеу коэффициенттерін қолдануға жол беріледі.

      909. Кеме ватерсызығының жазықтықтарына перпендикулярлы әрекет ететін тік, киль және борт шайқаудың салдарынан үдеудің мөлшерсіз коэффициенті

z, мынадай формула бойынша анықталады:

z = +

0

(403)

      мұнда

0 = 0,2

(404)

      V — тынық суда жазғы жүк ватерсызығы бойынша шөгу және алдыңғы жүрісінде кеменің ең үлкен жылдамдығы, уз.;

      L — кеменің ұзындығы, м;

      х — артқы жақтық перпендикулярдан бастап осы комплекті немесе құрылғылары, жабдықтары салмағының ортасының қашықтығы, м;

      СВ — жазғы жүк ватерсызығы бойынша шөгуде су ығыстырғыштығы толықтығының коэффициенті.


z коэффициентінде ауырлықтың құрайтын күші жоқ.

      910. Кеменің диаметрлі жазықтықтарына перпендикулярлы әрекет ететін көлденең жылжудың, желудің және бортты шайқаудың салдарынан үдеудің мөлшерсіз коэффициенті

z, мынадай формула бойынша анықталады:

у = +

0

(405)

      мұнда k1 — мынадай формула бойынша белгіленетін қашықтықтың коэффициенті:

      k1=

(406)

      Осы Қағиданың (406) формуласына сәйкес k1 < 1,0 болса, онда

уесептеуі үшін k1 = 1,0 қабылданады;

-

, м үшін ең үлкен мәнді беретін қорларды бөлумен және көлеммен тиелген кеменің көлденең метаорталық биіктігі;

      В — кеменің ені, м;

      z — жазғы жүк ватерсызығынан бастап жүк бірлігінің осы комплекті немесе құрылғылары, жабдықтары массасының ортасының тік қашықтығы, м.

      z жазғы жүк ватерсызығының үстінде оң және жазғы жүк ватерсызығының астында теріс қабылданады.


у коэффициентінде борт шайқауының салдарынан ауырлықтың құрайтын күші бар.

      911. Кеменің мидель-шпангоут жазықтықтарына перпендикулярлы әрекет ететін көлденең жылжудың, киль шайқаудың салдарынан үдеудің мөлшерсіз коэффициенті

x, мынадай формула бойынша анықталады:

х = ±

О

, (407)

      мұнда k2 — мынадай формула бойынша белгіленеті коэффициент:

      k2 = (0,7-

), (408)

х коэффициентінде киль шайқаудың салдарынан ауырлықтың құрайтын күші бар.

      912. Жүктемені анықтау үшін

х,

у және

z коэффиценттерінің көмегімен есептелген үдеуі бір-біріне тәуелсіз түрде әрекет ететіндігін ескеру керек.

2-кіші бөлім. Руль құрылғысы
46-тарау. Жалпы ережелер, Кемелерді белсенді басқару құралдары

      Ескерту. 46-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      913. Әрбір кеменің, кеме баржасын қоспағанда, оның бет алысында бұрылғыштығы мен төзімділігін қамтамасыз ететін сенімді құрылғысы болады. Мұндай құрылғылар: руль құрылғысы, бұрылыс саптамасы бар құрылғы және Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған басқа құрылғылар болып табылады.

      914. Техникалық флоттың өзі жүрмейтін кемелерінде жүзу ауданы мен пайдалану жағдайларын ескере отырып Кеме қатынасының тіркелімі мұндай құрылғыны орнатпауға жол бере алады немесе тұрақтандырғышты орнатумен шектеле алады. Мұндай құрылғыны орнатпауға немесе тек тұрақтандырғышты ғана орнатуға жол берілуі мүмкін жүзу ауданы мен пайдалану жағдайлары әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      915. Осы бөлім, кәдімгі рульдері немесе қатты бекітілген тұрақтандырғыштары бар сүйір бейінді бұрылыс саптамалары бар руль құрылғысына ғана қатысты.

      916. Әдеттен тыс рульдері бар руль құрылғысы, сондай-ақ бұрылыс тұрақтандырғыштары бар бұрылыс саптамалары әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      917. КББҚ құралдардың регламенттелетін ең азын толықтырушы да, сондай-ақ кемені басқарудың негізгі құралдары да бола алады (осы Қағиданың 913-тармағы);

      918. Кеменің қолданар орны, ерекшеліктері мен оны пайдаланудың болжамды режимдерін ескере отырып, Кеме қатынасының тіркелімі келісімімен, кеменің аз жүрістерде регламенттелген басқарымдылығы осы Қағиданың 913-тармағында көрсетілген құралдары мен кемені белсенді басқару құралдарының бірлескен әрекетімен қамтамасыз етілуіне рұқсат етіледі.

      919. Егер КББҚ кемені басқарудың негізгі құралдары болып табылатын болса, регламенттелген басқарымдылық, кеме жүрісінің соларға арналған режимдерінде қамтамасыз етіледі.

      Кез келген жағдайда, кеме басқарымдылығы осыған орай, тым болмаса, осы Қағиданың 66-тармағындағы талаптарды орындау кезінде қамтамасыз етілетіндерден жаман еместігін Кеме қатынасының тіркелімі мойындаған тәсілмен дәлелдеу қажет.

      920. Руль қырқұралының тіреулері болып табылатын істіктерінің санын, бұл сан осы Қағиданың 158-қосымшасында келтірілгеннен кем болмауға тиісті мұз жарғыштарды қоспағанда, Кеме қатынасының тіркелімі регламенттемейді.

      921. Осы бөлімнің формулаларына қолданылатын материалдың Rен ағымдылық шегі енетін жерде осы Қағиданың 903-тармағындағы нұсқауды ескерген жөн, алайда барлық жағдайларда ReH 390 МПа артық қабылданбайды.

      922. Руль істіктерін немесе бұрылыс саптамасы мен баллер біліктіректерін меншікті қысым бойынша тексеру кезінде соңғысы осы Қағиданың 159-қосымшасында келтірілген мәндерден аспайды.

      923. Мұз жағдайларында жүйелі кәсіпшілікке арналған балық аулайтын кемелерде бұрылыс саптамасы бар құрылғыларды мұзда қорғаудың конструкциялық шаралары әрбір нақты жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

47-тарау. Бастапқы есептеу параметрлері

      Ескерту. 47-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Есептік жүктемелер және рульдерге
арналған айналу сәттері

      924. Осы тарауда бекітілген бастапқы есептік деректер, қатты бекітілген тұрақтандырғыштары бар кәдімгі рульдер мен бұрылыс саптамаларының конструкциялық элементтерін таңдау үшін ғана жарамды және руль жетектерінің шығыс сипаттамаларын анықтау үшін пайдаланбайды.

      Осы сипаттамаларды Кеме қатынасы тіркелімінің бекіту әдістері регламенттелмейді, ал сәйкес есептеулері онымен келісімге жатпайды. Жетектердің аталған сипаттамаларын Кеме қатынасының тіркелімі кеменің жүрісін осы Қағиданың 1029, 1030 және 1035-тараулары талаптарына сәйкестік тақырыбына сынау кезінде ғана тексереді.

      925. Алдыңғы жүрістегі руль қырқұралына әсер ететін F, кН, шартты есептік жүктеу мынадай формула бойынша анықталады

      F=F1+F2, (409)

      мұнда F1 және F2, кН, мынадай формулара бойынша анықталады:

      F1 = 5,59-10-3k1k2(6,5+

)(b1-CB)2AV (410)

      F2=0,177k1(6,5+

)

(411)

      мұнда k1 — төмендегіге тең коэффициент:

      1,0 — тік бұрышты және трапеция тәріздес рульдер, рудерпостың артына орналасқан рульдерден басқа;

      0,95 — жартылай аспалы рульдер үшін (осы Қағиданың 161-қосымшасында I, II, VII және III типті рульдер);

      0,89 — рудерпостың артына орналасатын рульдер үшін (осы Қағиданың 161-қосымшасында IV, X және IX типті рульдер);

      k2 — төмендегіге тең коэффициент:

      1,0 — тікелей ескіш винтінің артында жұмыс істейтін рульдер үшін;

      1,25 — тікелей ескіш винтінің артында жұмыс істемейтін рульдер үшін;


— формула бойынша анықталатын шама:

= h2p/AK, (412)

      мұнда hp — рульдің айналу осінен артқы жаққа қарай орналасқан қырқұралы бөлігінің орташа биіктігі, м;

      Ак — руль қырқұралы ауданы мен руль кронштейнінің немесе hp, м2биіктік шегінде орналасқан рудерпосттың (егер соңғысы болса) бүйір ауданының қосындысы.

      Егер руль кронштейні мен рудерпост жоқ болса, есептеулерде Ак ретінде А қабылданады;

      А — руль қырқұралының ауданы, м;

      Ав — ескіш винтінің ағымында аударыстырылмаған күйде болатын руль ауданының бөлігі, м2;

      b1 — төмендегіге тең шама:

      2,2 — кеменің диаметральды жазықтығында орналасқан рульдер үшін;

      2,32 — борттық рульдер үшін;

      CB — кеменің, жаздық жүк ватер сызығы бойынша тұну кезінде жалпы толықтығының коэффициенті;

      V — жаздық жүк ватер сызығы бойынша тұну кезінде кеменің алдыңғы жүрісінің ең жоғары жылдамдығы, уз;

      Т — ескіш винтінің V, кН жылдамдығы кезінде таянышы (осы Қағиданың 930-тармағы);

      DB — ескіш винтінің диаметрі, м.

      926. Осы Қағиданың 925-тармағында көрсетілген F шартты есептік күші, формула бойынша анықталған F3, кН күшінен аз қабылданбауы керек:

      F3 = k3А, (413)

      мұнда k3 — төмендегілерге тең коэффициент:

      171 — Icebreaker 9 санатты мұз жарғыштар үшін;

      150 —Icebreaker 8 санатты мұз жарғыштар үшін;

      130 — Icebreaker 7 санатты мұз жарғыштар үшін;

      110 — Icebreaker 6 санатты мұз жарғыштар үшін;

      18 — қалған кемелер үшін.

      Егер F3 күші осы Қағиданың 925-тармағында көрсетілген F күшінен аз болса, одан әрі есептеулерде F күшінің орнына F3 күші қабылданады, ал F2 мәні нольге тең деп қабылданады.

      927. Руль құрылғысына алдыңғы жүрісте әсер ететін шартты есептік бұрау сәті Мк, кН·м формуламен анықтағаннан кем болмай қабылдануы тиіс

      Мк = F

(414)

      мұнда А1 — рульдің айналу осінен алдыңғы жағына қарай орналасқан оның қырқұрал ауданы, м2.

      Алдыңғы жиегі баллер осінен артына қарай орналасқан бір қабатты тұтас құйылған рульдер үшін, А1 ретінде руль қырқұралының алдыңғы жиегі мен баллер осінен құралған аудан теріс белгімен қабылданады.

      Мұз жарғыштар үшін осы Қағиданың 926-тармағында көрсетілген күштен түсетін шартты есептік бұрау сәті мынадай формула бойынша анықталғаннан кем қабылданбауы тиіс:

      Мк = 0,35F3bp, (415)

      мұнда bp — айналу осінен руль қырқұралының артқы жиегіне дейін руль қырқұралы биіктігінің ортасы деңгейіндегі қашықтық, м.

      928. Артқы жүрісте руль құрылғысына әсер ететін шартты есептік бұрау сәті Мз.х, кН·м формула бойынша анықталғаннан кем болмайтындай қабылданады:

      Мз.х = k4

(416)

      мұнда k4 — төмендегіге тең коэффициент:

      0,185 — тікелей ескіш винтінің артында жұмыс істейтін рульдерге арналған;

      0,139 — тікелей ескіш винтінің артында жұмыс істемейтін рульдерге арналған;

      V2з.х—артқы жүрістегі кеменің ең үлкен спецификациялық жылдамдығы бірақ 0,5 V, уз. кем емес.

      929. Артқы жүрісте руль қырқұралына әсер ететін шартты есептік күш F3.X, кН мынадай формула бойынша анықталады

      Fз.х= Мз.х

(417)

      Июші сәті мен тіректер реакциясын осы тараудың 2-6 параграфтарының нұсқауларына сәйкес анықтау кезінде осыған орай F2 күшінің мәні нольге тең деп алынады.

      930. Ескіш винт тірегінің шамасы бойынша осы Қағиданың 925-тармағында ескертілген ақиқат деректер болмаған кезде Т, кН мәнін мынадай формула бойынша анықтауға жол беріледі:

      бекітілген адымдағы винт үшін

      Т = 0,0441(

), (418)

      реттегіш адымдағы винт үшін

      Т = 0,0441

(419)

      мұнда Ne — ескіш винттердің санына бөлінген кеменің күштік қондырғысының номинал қосынды қуаты, кВт;

      n — ескіш винттің айналу жиілігі, с-1;

      Н1 — нольдік тірек кезіндегі төмендегі формула бойынша анықталатын винттің адымы, м:

      Н1= Н+

, (420)

      Н - винттік конструкциялық адымы, м;

      Ө - ескіш винттің ізденіс қатынасы;

      z - ескіш винт қалақтарының саны.

Параграф-2. Бұрылыс саптамаларының есептік күштері
мен бұрау сәттері

      931. Бұрылыс саптамасы мен тұрақтандырғыш әсер ететін қосынды есептік күш F, кН мынадай формула бойынша анықталғаннан кем болмайтындай алынады

      F=FH+FCT, (421)

      мұнда FН — саптамаға әсер ететін есептік күш, кН;

      FCT — тұрақтандырғышқа әсер ететін есептік күш, кН;

      FН және FCT — төмендегі формулалар бойынша анықталады:

      FН = 9,81·10-3рDHlHV12, (422)

      FCT = 9,81·10-3qmAсТ V12, (423)

      DН —жарықтағы саптаманың ішкі диаметрі, м;

      lH — саптама ұзындығы, м;

      AсТ — саптама тұрақтандырғышының ауданы, м2;

      V1 — мынадай формула бойынша анықталатын жылдамдық, уз:

      V1 = V(1 — W); (424)

      W — қосарлас ағынның орташа коэффициенті. Сенімді эксперименттік деректер болмаған кезде қосарлас ағын коэффициентіне жол беріледі:

      W=0,165СnВ

, (425)

      СB — кеменің жалпы толықтық коэффициенті;


— жазғы жүктеу ватер сызығы бойынша кеменің суға шөгуі кезінде көлемдік су ығыстырғыштығы, м3;

      n — винттер саны;

      DB — винт диаметрі, м;

      V — кеменің алдыңғы жүрісінің ең жоғары жылдамдығы, уз, бірақ төмендегідей емес:

      Санаттары мұздық күшейтілген қалған кемелерге арналған 11 желі;

      р, q — мынадай формулалар бойынша анықталатын коэффициенттер:

      р = 78,4-55,6+

Н(44,0-33,4

Н) Снв, (426)

      q = 7,43-5,72+

Н(2,82-2,2

Н)Снв, (427)

      Снв мынадай формула бойынша анықталады:

      Снв =9,38T/(D2BV12), (428)

      мұнда ТV жылдамдығы кезіндегі винт тірегі, кН;

      DB —винт диаметрі, м;

      lH формула бойынша анықталады:


Н=lHDH; (429)

      т — мынадай формула бойынша анықталатын

      т = 4,5 — 0,12(

ст — 5,43)2; (430)

ст мынадай формула бойынша анықталады

ст = hст/lст, (431)

      hст — саптама тұрақтандырғышының биіктігі, м;

      lст — саптама тұрақтандырғышының ұзындығы, м.

      932. Есептік күштің FH түсіру нүктесі ретінде осы деңгейде саптаманың алдыңғы жиегінен бастап rн қашықтықта саптаманың бойлық осі деңгейінде орналасқан нүктені есептеген жөн. Бұл қашықтық rн, м, мынадай формула бойынша анықталғаннан кем болмайтындай болуы тиіс

      rн = lH (bk+c), (432)

      мұнда k — мынадай формула бойынша анықталатын саптаманың орын толтыру коэффициенті:

      k= l

/lH, (433)

      l

— баллер осінің саптаманың алдыңғы жиегінен қашықта болуы, м;

      b, с — мынадай формулалар бойынша анықталатын коэффициенттер:

      b = 0,796 — 0,011(Снв — 7,18)2, (434)

      с = 0,1585 — 0,0916

СНВ, (435)

      Есептік күштің FH түсіру нүктесі ретінде осы деңгейде тұрақтандырғыштың алдыңғы жиегінен бастап rСТ қашықтықта саптаманың бойлық осі деңгейінде орналасқан нүктені есептеген жөн. Бұл қашықтық rСТ, м, мынадай формула бойынша анықталғаннан кем болмайды:

      rСТ = 0,25lст, (436)

      933. Бұрылыс саптамасы бар құрылғыға әсер ететін қосынды есептік бұрау сәті Мк, кН·м мынадай формула бойынша анықталады

      Мк = Мн — МСТ, (437)

      мұнда МнFН, кН·м күшінің есептік бұрау сәті

      МСТFСТ, кН·м күшінің есептік бұрау сәті;

      Мн және МСТ — мынадай формулалар бойынша анықталады:

      Мн = FН(l

— rН), (438)

      МСТ = FСТ (a+rСT); (439)


— баллер осінің тұрақтандырғыштың алдыңғы жиегінен қашықта болуы, м.

      Кез келген жағдайда бұрылыс саптамасы бар құрылғыға әсер ететін есептік қосынды бұрау сәті Мк мынадай формула бойынша анықталатын Mmin,кН·м ең аз есептік бұрау сәтінен кем қабылданбайды:

      Mmin =

, (440)

3-параграф. Есептік июші сәттері және I - IV, VI - XII типтегі
руль тіректерінің және V типті бұрылыс саптамасының реакциялары

      934. Есептік июші сәттері және тірек реакциялары осы тараудың формулалары бойынша, осы Қағиданың 161-қосымшасында көрсетілген, осы Қағиданың 160-қосымшасында келтірілген нұсқаулар ескере отырып, руль құрылғысы типіне, осы Қағиданың 935-тармағында көрсетілгендей руль жетегінің типі мен құрылғысына байланысты анықталады.

      935. Баллерда руль жетегі (секторлық руль жетегі, бір иықты румпель және соларға ұқсастар) тудыратын Р, кН көлденең күш мынадай формула бойынша анықталады:

      Р = МК/ r1, (441)

      мұнда Мк — осы Қағиданың 927 немесе 933-тармақтарында көрсетілген бұрау сәті.

      Кеменің артқы жүріске жұмыс істеу режимін қарастыру кезінде Мк ретінде осы Қағиданың 928-тармағында көрсетілген Мз.х шамасының мәні қабылданады;

      r1 — баллер осінен бастап күштің сектордағы немесе румпельдегі руль жетегінен бастап әрекет ету сызығына дейінгі ең кіші қашықтық, м.

      Осы Қағиданың 161-қосымшасында көрсетілген руль жетегінің секторы немесе румпелінің орналасуына қарай І нұсқа үшін Р үдеуі PI ретінде белгіленеді және РП = 0 деп қабылданады; II нұсқа үшін Р үдеуі РII ретінде белгіленеді және PI = 0В деп қабылданады; PI немесе РII сектор немесе румпельдің арты баллер осінен алдыңғы жағына орналасқан жағдайда оң болып қабылданады және сектор немесе румпельдің арты баллер осінен жиегіне орналасқан жағдайда теріс деп қабылданады.

      Бұрау сәтін баллерге күш жұбымен немесе жұптарымен беретін руль жетектері үшін (төрт плунжерлі, қалақты және т.б.) Р = PI = РII = 0 деп қабылданады.

      936. Осы тараудың формулаларында июші сәті (М1 М2, М3 және М4) мен реакцияны (R1, R2 және R4) белгілеудегі сандық индекстер руль құрылғысының сәйкес типінің, осы Қағиданың 161 және 162-қосымшаларында көрсетілген тірек немесе қима номеріне сәйкес келеді.

      937. Осы Қағиданың 161 және 162-қосымшаларында көрсетілген сызықтық өлшемдер осы тараудың формулаларында (арнайы келісілген жағдайлардан басқа) - метрмен, ал күш кН-мен қабылданады.

      938. Июші сәті мен тіректер реакцияларының есептік мәндерін, руль құрылғысының икемділігін және есептік күштің руль қырқұралының ауданы бойынша таралуының бір қалыпты еместігін ескеретін толық есептеуді ұсыну жағдайында, осы Қағиданың 934-тармағында көрсетілгендерден аз қабылдауға жол беріледі.

      939. Баллердің І секторында әрекет ететін есептік июші сәті М1 кН·м сектордың немесе румпельдің I орналасу нұсқасы үшін (осы Қағиданың 162-қосымшасы) формула бойынша анықталады:

      М1 = РI,l7, (442)

      мұнда РI,l7осы Қағиданың 935 және 937-тармақтары.

      Сектордың немесе румпельдің IІ орналасу нұсқасы үшін М1 = 0 деп қабылданады.

      940. Баллердің 2 секторында әрекет ететін есептік июші сәті М2, кН·м (I — VI типті рульдердің төменгі біліктірегі маңында; VII —XII типті рульдердің қырқұралы бар баллермен жалғасқанда) формула бойынша анықталады:

      М2 =

(443)

      мұнда Q1 және Q2 — осы Қағиданың 160-қосымшасының нұсқауларына сәйкес анықталатын жүктер;

      РI және РII — осы Қағиданың 935-тармағына сәйкес анықталатын күштер;

      h, с, l7, l8 — сызықтық өлшемдер (осы Қағиданың 937-тармағы);

      k5 k9 — формулалар бойынша анықталатын коэффициенттер:

      k5 = 2

, (444)

      k6=

(445)

      k7 =

(446)

      k8 = l1l2/h3, (447)

      k9 =

; (448)

      e, l1 және l 2 - сызықтық өлшемдер (осы Қағиданың 906-тармағы);

      I

- баллердің көлденең қимасының инерциясы сәтінің орташа мәні, см4;

      Iр - 3 - 4 (I - VI типті рульдер) қималар арасындағы немесе 2-4 қималар арасындағы учаскедегі руль қырқұралының көлденең қимасының инерциясы сәтінің орташа мәні, см4;


— осы Қағиданың 950 – 953 немесе 954-тармақтарының нұсқауларына сәйкес анықталатын коэффициент, м3/см4.

      941. Баллердің 3 секторында әрекет ететін есептік июші сәті М3, кН·м, (I — VI типті рульдердің қырқұралы бар баллермен жалғасқанда) формула бойынша анықталады:

      М3 = М2

(449)

      942. I, II, VII және III типті рульдердің қырқұралының 4 секторында әрекет ететін есептік июші сәті М4, кН·м, мынадай формула бойынша анықталады:

      М4 = Q2c, (450)

      Рульдердің көрсетілген типтері үшін М4, руль құрылғысының 4 тірегінен жоғары орналасқан руль қырқұралының кез келген көлденең қимасында әрекет ететін есептік бұрау сәті ретінде қабылданады. Қалған рульдер үшін бұрау сәті М4 нольге тең деп қабылданады.

      943. Руль құрылғысы І тірегінің есептік реакциясы R1 (жоғарғы біліктіректің), кН, мынадай формула бойынша анықталады:

      R1=

(451)

      944. Руль құрылғысы 2 тірегінің есептік реакциясы R2 (жоғарғы біліктіректің), кН, (I — VI типті рульдердің төменгі біліктірегі маңында; типті рульдің алмалы-салмалы рудерпостының жоғарғы біліктірегі, VII —XII типті рульдердің жоғары істігі) мынадай формула бойынша анықталады:

      R2=-М2 (

)+Q2

(452)

      945. Руль құрылғысы 4 тірегінің есептік реакциясы R4, кН, (төменгі істіктің) мынадай формула бойынша анықталады:

      R4=

(453)

      946. Жартылай аспалы рульдің төменгі бөлігінің қарастырылып отырған қимасында әрекет ететін есептік июші сәті Мр кН·м (осы Қағиданың 161-қосымшасында көрсетілген 4 қимадан төмен, I, II, VII және VIII типті рульдер үшін) формула бойынша анықталады:

      MP=

Q2

(454)

      мұнда у2, l6 — сызықтық өлшемдер, осы Қағиданың 906-тармағы.

      947. III, IV, VI и IX — XII типті рульдердің қырқұралының кез келген көлденең қимасында әрекет ететін есептік июші сәті Мр, кН·м, мынадай формула бойынша анықталады:

      Мр =

(455)

      948. Өзінің ернемегі маңында орналасқан алмалы-салмалы рудерпост қимасында әрекет ететін есептік бұрау сәті Мрп, кН·м мынадай формула бойынша анықталады:

      Мрп =

(456)

      мұнда l3 және l4 — сызықтық өлшемдер (осы Қағиданың 906-тармағы);

      I — рудерпостың көлденең қимасының инерция сәтінің орташа мәні, см4;

      IП — ахтерштевень табанының көлденең қимасы инерция сәтінің орташа мәні, см4;

      949. Руль жетегінің секторы немесе румпельдің орналасу ІІ нұсқасы кезінде (осы Қағиданың 162-қосымшасы) баллер қимасында сектордың немесе румпель орнатылған жерде әрекет ететін есептік июші сәті Мс, кН·м мынадай формула бойынша анықталады:

      Мс =R1l8 (457)

      Сектор немесе румпельдің орналасу І нұсқасы үшін Мс = 0 деп қабылданады.

      950. I және VII типті рульдер үшін

коэффициенті, м3/см4, (жартылай аспалы руль кронштейні үшін) мынадай формула бойынша анықталады:

=

(458)

      мұнда l5 — сызықтық өлшем (осы Қағиданың 937-тармағы);

      I1 — руль кронштейнінің кеменің диаметрлік жазықтығына параллель осіне қатысты табынында көлденең қимасының инерция сәті, см4;

      bко — төменгі істік маңында руль кронштейнінің көлденең қимасының ең үлкен ені (осы Қағиданың 161-қосымшасының 4-қимасы), м;

      bк1 — руль кронштейнінің оның табыны маңында көлденең қимасының ең үлкен ені, м;

      I2 —кронштейннің көлденең қимасының, формула бойынша анықталатын бұрау кезінде оның табаны маңында инерция сәті, см4:

      I2=

(459)

      мұнда Акр — руль кронштейні қаптамасының ортаңғы сызығымен қамтылған аудан (кронштейн табаны маңында көлденең қима кезінде), см;

      loi — берілген қалыңдықтағы руль кронштейні қаптамасының ортаңғы сызығының ұзындығы (кронштейн табаны маңында көлденең қимада), см;

      Soi— ұзындығы loi руль кронштейні қаптамасының қарастырылып отырған учаскесінің қалыңдығы, см;

      n — ұзындығы loi және қалыңдығы Soi кронштейнінің қапталған учаскелерінің саны

      951. III, V және IX, м3/см4, типті рульдерге арналған коэффициент

4 (ахтерштевень табаны үшін) мынадай формуламен анықталады:

4=

(460)

      мұнда Iп1 - ахтерштевеньнің көлденең қимасының оның табаны жанында тік осіне қатысты инерция сәті, см4;

      bП0 — руль істігі немесе бұрылыс саптамасы жанында ахтерштевень табанының көлденең қимасының ені, см;

      bП1 — ахтерштевень табанының көлденең қимасының табаны жанындағы ені, см.

      952. IV және X, м3/см4, типті рульдерге арналған

4коэффициенті (ахтерштевень табаны бар рудерпост үшін) мынадай формула бойынша анықталады:

4=

(461)

      953. XI типті рульдерге арналған

4коэффициенті (ахтерштевень табаны бар алмалы-салмалы рудерпост үшін) м3/см4, мынадай формула бойынша анықталады:

4= =

(462)

      954. II, VI, VIII және XII типті рульдер үшін

коэффициенті нольге тең деп қабылданады.

4-параграф. Есептік июші сәттері және XIII типті руль
тіректерінің реакциялары

      955. Осы Қағиданың 935-939 және 949-тармақтарының талаптары XIII типті рульдерге де қатысты (осы Қағиданың 161-қосымшасы).

      956. Баллердің руль қырқұралымен жалғасқан жерінде әрекет ететін есептік июші сәті нольге тең қабылданады.

      957. Руль қырқұралының кез келген көлденең қимасында әрекет ететін есептік июші сәті Мр, кН·м формула бойынша қабылданады:

      Мр = 0,1Fhi2/hp, (463)

      мұнда F — осы Қағиданың 925, 926 және 929-пунттарының нұсқауларына сәйкес анықталатын жүктеме, кН;

      hi, және hp — сызықтық өлшемдер (осы Қағиданың 937-тармағы); осыған орай есептік ретінде hi мәнінің үлкені қабылданады.

      958. Руль құрылғысының І тірегінің есептік реакциясы, кН, нольге тең деп қабылданады.

      959. Руль құрылғысының 2 тірегінің есептік реакциясы, кН, (кез келген істіктің) мынадай формула бойынша анықталады:

      R2 = Fhi/hp, (464)

5-параграф. Есептік июші сәттері және XIV типті руль
тіректерінің реакциялары

      960. Осы Қағиданың 935-939 және 949-тармақтарының талаптары XIV типті рульдерге де қатысты (осы Қағиданың 161-қосымшасы).

      961. Баллер 2 қимасында әрекет ететін есептік июші сәті М2, кН·м (төменгі біліктірек маңында) мынадай формула бойынша анықталады:

      М2 = F1 с1+ F21 с2, (465)

      мұнда F1 және F2 - осы Қағиданың 925, 926 және 929-пунттарының нұсқауларына сәйкес анықталатын жүктеме, кН;

      с1 және с2 — сызықтық өлшемдер (осы Қағиданың 937-тармағы), м.

      962. Баллер 3 қимасында әрекет ететін есептік июші сәті М3, кН·м (баллердің руль қырқұралымен жалғасуында) мынадай формула бойынша анықталады:

      М3 = F1( с1 — e)+F2{c2 — e), (466)

      мұнда е — сызықтық өлшем (осы Қағиданың 937-тармағы), м.

      963. Руль қырқұралының қарастырылатын қимасында әрекет ететін есептік июші сәті Мр, кН·м мынадай формулалар бойынша анықталады:

      y<h1 кезінде қима үшін

      Мр =

(467)

      y<h1 кезінде қима үшін

      Мр =

(468)

      мұнда hр, h1, және y - сызықтық өлшемдер (осы Қағиданың 906-тармағы), м.

      964. Руль құрылғысының І тірегінің есептік реакциясы R1, кН, (жоғарғы біліктіректің) мынадай формула бойынша анықталады:

      R1 =

(469)

      мұнда l1сызықтық өлшем (осы Қағиданың 937-тармағы), м.

      965. Руль құрылғысының 2 тірегінің есептік реакциясы R2, кН, (төменгі біліктіректің) мынадай формула бойынша анықталады:

      R2= F1 (1+

) (470)

6-параграф. Есептік июші сәттері және XV типті бұрылыс
саптамасы тіректерінің реакциялары

      966. Осы Қағиданың 935, 936, 937, 939 және 949-тармақтарының талаптары XV типті бұрылыс саптамасы бар құрылғыларға да қатысты (осы Қағиданың 161-қосымшасы).

      967. Баллер 2 қимасында әрекет ететін есептік июші сәті М2, кН·м (төменгі біліктірек маңында) мынадай формула бойынша анықталады:

      М2 =Fс1 (471)

      мұнда F – осы Қағиданың 900-тармағының нұсқауларына сәйкес анықталатын жүктеме, кН;

      с1сызықтық өлшем (осы Қағиданың 937-тармағы), м.

      968. Баллер 3 қимасында әрекет ететін есептік июші сәті М3, кН·м (баллердің бұрылыс саптамасымен жалғасуында) мынадай формула бойынша анықталады:

      M3 = F(с1 - e), (472)

      мұнда е — сызықтық өлшем (осы Қағиданың 906-тармағы), м.

      969. І тіректің (жоғарғы біліктіректің) есептік реакциясы R1, кН, мынадай формула бойынша анықталады

      R1= F

(473)

      мұнда l1 - сызықтық өлшем (осы Қағиданың 937-тармағы), м.

      970. 2 тіректің (төменгі біліктіректің) есептік реакциясы R2, кН, мынадай формула бойынша анықталады:

      R2= F(1+

)-

(474)

      971. Осы Қағиданың 161-қосымшасында көрсетілгендерден ерекшеленетін руль құрылғылары үшін есептік июші сәттері мен тіректер реакциясы Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарастыратын тақырыбы болып табылады.

48-тарау. Руль мен бұрылыс саптамасының баллері

      Ескерту. 48-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      972. Баллер басының диаметр do, см, формула бойынша анықталған үлкен мәннен кем болмауы тиіс:

      do = k10

(475)

      мұнда k10 — төмендегіге тең коэффициент:

      26,1 — кеменің алдыңғы жүрісінің режимі үшін;

      23,3 — кеменің артқы жүрісінің режимі үшін;

      Мк — осы Қағиданың 927, 928 немесе 933-тармақтарына сәйкес есептік бұрау сәті, кНм;

      ReH — баллер материалы ағымдығының жоғарғы шегі, МПа

      973. Бұрау және июші сәттерінің бірлескен әрекеттері кезінде, осы Қағиданың 161-қосымшасында көрсетілген 1, 2 немесе 3 баллер қималарында туатын кернеулер (осы Қағиданың 902-тармағы), рульдің сәйкес типі үшін алдыңғы жүріс режимі үшін - материал ағымдығының жоғарғы шегінің - 0,5 және артқы жүріс режимі үшін материал ағымдығының жоғарғы шегінің 0,7 аспауы керек (осы Қағиданың 903 және 921-тармағы). Осыған орай қалыпты (у) және жанама (ф) кернеулер мынадай формулалар бойынша анықталады:


= 10,2 х 103Ми /

(476)

      ф = 5,1 х 103Мк/

(477)

      мұнда Ми — осы Қағиданың 47-тарауының 3-6 параграфтарының нұсқауларына сәйкес анықталатын баллердің (М1, М2 или М3) қарастырылып отырған қимасында әрекет ететін есептік июші сәті руль құрылғысының сәйкес типіне арналған, кН·м;

      di — қарастырылып отырған қимадағы баллер диаметрі, см.

      974. Осы Қағиданың 972 және 973-тармақтарында көрсетілген шектес қималар арасындағы баллер диаметрінің өзгеруі сызықтық заң бойынша өзгеруінен артық қатаң болмауы керек.

      Кемерлер орнында баллер диаметрі сатылап өзгерген кезде мүмкіндігінше үлкен өлшемдегі галтельдер қарастырылуы тиіс. Баллердің ернемекке ауысуы баллердің ернемек жанындағы диаметрінің 0,12-ден кем болмайтын айналма радиусымен жүзеге асырылады.

49-тарау. Руль қаламы және бұрылмалы саптама

      Ескерту. 49-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      975. Пішінді рульдің қырқұралының қалыңдығы s, мм, мынадай формула бойынша анықталғаннан кем болмайды:

      s =

k11

(478)

      мұнда d — кеменің суға шөгуі, м;

      F1 және F2 — осы Қағиданың 925 және 926-тармақтарына сәйкес есептік жүктемелер, кН;

      А және АB — осы Қағиданың 925-тармағы;


— көлденең қырлары немесе тік диафрагмалар арасындағы қашықтық, қайсы кіші екендігіне қарай, м;

      k11 — мынадай формула бойынша анықталатын коэффициент:

      k11 = 10,85 — 2,516(

)2; (479)

      ReH — руль қырқұралын қаптау материалы ағымдылығының жоғарғы шегі, МПа;

      b — көлденең қырлары немесе тік диафрагмалар арасындағы қашықтық, қайсы үлкен екендігіне қарай, м;

      k12 — төмендегіге тең коэффициент:

      18,6 — руль қырқұралы ұзындығының оның алдыңғы жиегінен 0,35 шегінде орналасқан қаптау учаскесі үшін;

      8,0 — руль қырқұралы ұзындығының оның алдыңғы жиегінен 0,65 шегінде орналасқан қаптау учаскесі үшін;

      k13 – төмендегіге тең коэффициент;

      1 — ескіш винт ағысынан тыс орналасқан орналасқан қаптау учаскесі үшін (қайта қойылмаған руль кезінде);

      0 — ескіш винт ағысынан тыс орналасқан орналасқан қаптау учаскесі үшін (қайта қойылмаған руль кезінде).

      976. Кез келген жағдайда пішінді руль қырқұралын қаптау қалыңдығы Smin, мм, формулалар бойынша анықталғаннан кем болмауы керек:

      ұзындығы 80 мм кемелер үшін

      Smin = 21,5

(480)

      ұзындығы 80 мм және одан артық кемелер үшін

      Smin = 24+

(481)

      мұнда L — кеме ұзындығы, м.

      977. Мұзда жүзу кемелерінде мұз белдеуі шегінде руль қырқұралын қаптау қалыңдығы, шпация шамасы руль қырқұралының тік диафрагмалар арасындағы қашықтыққа тең болған кезде, осы Қағиданың 836-тармағында көрсетілген кеменің арт жақ бөлігінде сыртқы қаптамасының мұз белдеуінің қалыңдығынан кем болмайды.

      Мұз жарғыштарының руль қырқұралын қаптау қалыңдығы s, мм, мынадай формула бойынша анықталғаннан кем болмайды:

      s = 9,2

+6, (482)

      мұнда

— көлденең қырлары немесе тік диафрагмалар арасындағы қашықтық, қайсы үлкен екендігіне байланысты, орала ағатын пісіріп жапсырылған рульдер үшін; тұтас құйылған бір қабатты болат рульдер үшін көлденең қырлар арасындағы қашықтық, м. Кез келген жағдайда есептеулерде

қашықтық 0,6 м кем болмай қабылдануы керек;

      рК — осы Қағиданың 829-тармағының 2) тармақшасына сәйкес анықталатын CI ауданына мұз жүгінің қарқындылығы, кПа;

      ReH — руль қырқұралын қаптау материалы ағымдылығының жоғарғы шегі, МПа;

      k16- мынадай формула бойынша орала ағатын жапсырып дәнекерленген рульдерге арналған коэффициент:

      k16 = 1 — 0,38(

/b)2, (483)

      b — көлденең қырлары немесе тік диафрагмалар арасындағы қашықтық, қайсы үлкен екендігіне қарай, м.

      Тұтас құйылған бір қабатты болат рульдер үшін к16 есептеулерде 1 тең деп қабылданады.

      978. Пішінді руль қырқұралын қаптау көлденең қырларымен және тік диафрагмалармен бекітіледі. Қырлары мен диафрагмаларының қалыңдығы руль қырқұралы қаптамасының қалыңдығынан кем қабылданбайды.

      Қаптау, қырлары мен диафрагмасы өзара ұзартылған кесіктері бар бұрыштық немесе сынамалық жікпен пісіру арқылы жапсырылған болуы керек. Сынама жігі элементтерінің өлшемін осы Қағиданың 3-бөлігінің 333-тармағына сәйкес таңдайды.

      Көлденең қырлары немесе тік диафрагмаларда қырқұрал қуысына су ағысы кедергісіз кіру үшін кесіктердің жеткілікті саны болады.

      Руль қырқұралының артқы шеті тиісті түрде қатты бекітіледі.

      979. Жоғарғы және төменгі бөліктеріндегі пішінді рульдер қырқұралы сырт жақ табақтармен тұйықталады, олардың қалыңдығы осы Қағиданың 975-тармағына сәйкес қаптаманың ең үлкен қалыңдығының 1,2 кем болмайды. Сырт жақ табақтарда таттанбайтын болаттан жасалған түсіру тығындары қарастырылады.

      980. Кесік бұрыштарындағы (істектерді орнату ауданында) жартылай аспалы руль қырқұралының қаптамасында айналма болуы керек. Осы айналмалардың радиустары осы аудандағы қаптаманың екі қалыңдығынан кем болмауы керек, ал руль қаптамасының бос шеті мұқият тазартылған болуы керек.

      981. Пішінді рульдің айналу осі ауданында руль қырқұралының жалпы беріктігін қамтамасыз етеін бір немесе бірнеше тік диафрагма болуы тиіс. Осы диафрагмалардың көлденең қимасының кедергі сәті, шартты белдіктерді қосқанда, қарастырылатын қимадағы қалыпты кернеулер у руль қырқұралы қаптамасының материал ағымдылығының жоғарғы шегінің 0,5 аспауы керек (осы Қағиданың 903-тармағы).

      Қалыпты кернеулер у, МПа, мынадай формула бойынша есептеледі:

      у = 1000 Ми /W, (484)

      Ми – осы Қағиданың 47-тарауының 3-5-параграфтарының талаптарына сәйкес анықталатын руль қырқұралының қарастырылып отырған қимасында (Ми және Мр) есептік июші сәті, кН·м;

      W — диафрагмалардың қарастырылып отырған қимасындағы, руль қырқұралы пішінінің симметрия осіне қатысты шартты белдеушелерді қосқанда кернеу сәті, см3.

      Диафрагмалардың шартты белдеулерінің өлшемдері төмендегілерге тең болып қабылданады:

      қалыңдығы — руль қырқұралы қаптамасының қалыңдығы;

      ені —қырқұрал биіктігінің 1/6 немесе қарастырылып отырған диафрагмадан екі жағына бойынша орналасқан жақын диафрагмалар арасындағы қашықтықтың жартысына, қайсы кіші екеніне қарай.

      982. Баллермен жалғау немесе істіктер ілгектері үшін ернемекті руль қырқұралына бекіту беріктігіне ерекше назар аударылуы тиіс.

      983. Мұз жарғыштардың тұтас құйылған бір қабатты болат рульдерінің алдыңғы жиегінде, руль қырқұралының барлық биіктігі бойынша өтетін рудерпис қарастырылады.

      Рудерпистің кез келген көлденең қимасында туатын, төменде келтірілген формула бойынша анықталатын келтірілген кернеулер упр, МПа, руль материалы ағымдылығының жоғарғы шегінің 0,5 аспайды:

      упр= 1000

(485)

      мұнда Мр — осы Қағиданың 957-тармағы нұсқауларына сәйкес анықталатын июші сәті, кН-м;

      Мк — осы Қағиданың 957-тармағына сәйкес есептік бұрау сәті, кН·м;

      у — қарастырылып отырған қиманың рульдің төменгі жиегінен қашық тұруы (осы Қағиданың 163-қосымшасы), м;

      W — рудерпистің қарастырылып отырған қимасының О1О1 осіне қатысты руль қырқұралы қаптамасын ескермегендегі кедергі сәті (W анықтау кезінде ескерілетін рудерпис қимасы, осы Қағиданың 163-қосымшасында І – І қимасында штрихталған), см3;

      S — рудерпистің қарастырылып отырған көлденең қимасының ауданы (осы Қағиданың 163-қосымшасында І – І қимасында штрихталған аудан), см2;

      сS ауданының ауырлық центрі мен руль қырқұралының айналу осі арасындағы қашықтық, см.

      984. Тұтас құйылған бір қабатты болат рульдер қырқұралы, рульдің әр ілгегі деңгейінде руль қырқұралының екі жағынан құйылатын қаттылық қырларымен бекітілуі тиіс (осы Қағиданың 163-қосымшасы).

      Қаттылық қырларының қарастырылып отырған көлденең қимасының кедергі сәті W, см3, (руль қырқұралының денесін hi өлшем шегінде енгізе отырып - осы Қағиданың 163-қосымшасындағы II-II қиманы) О2О2 осіне қатысты мынадай формула бойынша анықталғаннан кем болмауы керек:

      W =

(486)

      мұнда F — осы Қағиданың 895-тармағы нұсқауларына сәйкес анықталатын жүктеме, кН;

      А — руль ауданы, м;

      hiсызықтық өлшем, м (осы Қағиданың 163-қосымшасы);

      х — қарастырылып отырған қиманың рульдің артқы жиегінен қашық тұруы, м (осы Қағиданың 163-қосымшасы);

      ReH — руль материалы ағымдылығының жоғарғы шегі, МПа.

      985. Бұрылыс саптамасының сыртқы қаптамасының sH, мм қалыңдығы мынадай формула бойынша анықталғаннан кем болмайды:

      sH = k14 l1

(487)

      DH - саптаманың жарықтағы ішкі диаметрі, м;

      lH – саптама ұзындығы, м;

      d – кеменің суға шөгуі, м;

      FH - осы Қағиданың 931-тармағына сәйкес саптама корпусына әсер ететін есептік жүктеме, кН;

      ReH – саптаманың сыртқы қаптама материалы ағымдылығының жоғарғы шегі, МПа;

      k14 – мынадай формула бойынша анықталатын коэффициент:

      k14 = 7,885 — 2,221(l1/ u1,)2; (488)

      u1 – көлденең диафрагмалар арасындағы немесе көлденең диафрагмадан бастап саптаманың кірер және шығар тесігін шектейтін пішін ортасына дейінгі қашықтық, м. Бұл қашықтық 600 мм артық болмауы керек; бойлық диафрагмалар арасындағы, саптаманың сыртқы қаптамасының ұзындығымен өлшенген қашықтық, м. Бұл қашықтық 1000 мм артық болмауы керек.

      986. Бұрылыс саптамасының ішкі қаптама қалыңдығы sB, мм, оның ортаншы белдеуінен басқасы, төмендегіден кем болмауы тиіс:

      sB = 6,39

(489)

      мұнда Т V жылдамдығы кезіндегі винт тірегі, кН.

      Бұрылыс саптамасының ішкі қаптамасындағы ортаншы белдеуінің қалыңдығы sB, мм, төмендегіден кемінде:

      scp = 7,34

(490)

      мұнда l2 — ішкі қаптаманың ортаншы белдеу ауданында орналасқан көлденең диафрагмалар арасындағы қашықтық, м.

      Таттанбайтын немесе жалатылған болатты қолданған жағдайда scp шамасы Кеме қатынасының тіркелімі келісімі бойынша азайтуға рұқсат етіледі.

      987. Кез келген жағдайда бұрылыс саптамасының сыртқы және ішкі қаптама қалыңдығы осы Қағиданың 976-тармағында көрсетілгеннен кем болмауы керек.

      988. Бұрылыс саптамасының ішкі қаптамасындағы ортаншы белдеу алдыңғы жағына 0,05 DH кем болмайтындай және винт қалақтарының шеткі жиектерінен артқы жағында 0,1 DH кем болмайтындай созылуы керек. Оның ені, ең болмаса, винт қалақтарының бүйір проекциясының ең үлкен еніне теңесуі керек.

      989. Саптаманың сыртқы және ішкі қаптамасы ішінен көлденең және бойлық диафрагмалармен бекітілуі тиіс. Диафрагмалар арасындағы қашықтық осы Қағиданың 985-тармағындағы талаптарға сәйкес болуы керек. Кем дегенде төрт бойлық диафрагманы қарастырған жөн, олар саптама шеңбері бойынша бір қалыпты таралған.

      Саптаманың ішкі қаптамасындағы ортаншы белдеу ауданында орналасқан диафрагмалар қалыңдығы осы Қағиданың 954 және 956-тармақтарына сәйкес сыртқы қаптаманың қалыңдығынан кем болмауы тиіс.

      Көлденең және бойлық диафрагмалар саптаманың ішкі қуысы жағынан саптаманың ішкі қаптамасына екі жақты үздіксіз жікпен толық пісіріліп жапсырылуы тиіс. Диафрагмалар қалыңдығы 10 мм және артық болғанда жиектерін пісіру арқылы бөлуді алдын ала қарастырған жөн.

      Сыртқы қаптама диафрагмалармен кесіктері ұзартылған сынама жігімен немесе қалатын төсемеде пісіру арқылы қосылуы керек. кесіктері ұзартылған сынама жігі элементтерінің өлшемдері осы Қағиданың 304-тармағына сәйкес таңдап алынады.

      Көлденең және бойлық диафрагмаларда саптама қуысына енген судың кедергісіз ағысы үшін кесіктердің саны жеткілікті болуы керек, ал сыртқы қаптаманың төменгі және жоғарғы бөліктерінде таттанбайтын металдан жасалған түсіру тығындары орнатылуы керек. Кесіктердің жиектерінен бастап қондырманың ішкі және сыртқы қаптамасына дейінгі қашықтық диафрагмалар биіктігінің 0,25 кем болмауы керек.

      Қапталған табақтарды саптаманың ішкі саптамасында пісіріп жапсыруға жол берілмейді.

      990. Саптаманың ішкі қаптамаларының ортаңғы белдеу ауданында, ең болмаса, екі үздіксіз көлденең диафрагмалар орналасуы керек. Осы диафрагмалардың қалыңдығы осы Қағиданың (489) формулаларына сәйкес оның ортаңғы белдеуінен тыс ішкі қаптама қалыңдығынан кем болмауы тиіс.

      991. Ернемектің, жапсырылған төлкенің және басқа да жапсырылған тетіктердің саптаманы баллермен және істікпен қосу үшін бұрылыс саптамасына бекіту беріктігіне ерекше көңіл аударылуы тиіс.

      992. Тұрақтандырғыш қаптамасының қалыңдығы sCT, мм, формула бойынша анықталатыннан кем болмауы тиіс:

      sCT = k14 l1

(491)

      мұнда АcT — саптама тұрақтандырғышының ауданы, м;

      FCT — осы Қағиданың (423) формуласына сәйкес тұрақтандырғышқа әсер ететін есептік жүктеме, кН;

      k14 — осы Қағиданың 985-тармағына сәйкес коэффициент,

      u1 — көлденең қырлар арасындағы қашықтық, м;

      l1 — тік диафрагмалар арасындағы немесе диафрагма мен тұрақтандырғыштың алдыңғы немесе артқы жиегі арасындағы қашықтық, м;

      ReH – тұрақтандырғыш қаптамасы материалы ағымдылығының жоғарғы шегі, МПа.

      993. Саптама тұрақтандырғышының қаптамасы ішкі жағынан көлденең қырлармен және тік диафрагмалармен бекітілуі тиіс, олардың қалыңдығы осы Қағиданың 992-тармағына сәйкес қаптама қалыңдығынан кем болмауы тиіс.

      Тұрақтандырғыш корпусы жоғарыда және төменде сырт жақ табақтармен шектелуі тиіс. Сырт жақ табақтардың қалыңдығы осы Қағиданың 961-тармағына сәйкес қаптаманың қалыңдығының 1,5 кем болмауы тиіс. Тік диафрагмалар сырт жақ табақтармен берік жалғасқан болуы керек.

      Қаптама, қырлар және диафрагмалар бұрыштық немесе сынама жікпен өзара жалғасқан болуы керек. Кесіктері ұзартылған сынама жікті орындау осы Қағиданың 304-тармағына сәйкес қабылданады.

      Көлденең қырлар мен тік диафрагмаларда қиықтардың саны жеткілікті болуы тиіс, ал сырт жақ табақтарда таттанбайтын материалдан түсіру тығындары қарастырылуы керек.

      994. Тұрақтандырғышты саптамамен бекіту ауданында тұрақтандырғыштың жалпы беріктігін қамтамасыз ететін бір немесе бірнеше тік диафрагмалар болады. Осы диафрагмалардың кедергі сәті WCT, см3, жалғастырылған белдеудің енін қосқанда, мынадай формула бойынша анықталатыннан кем болмайды

      WCT = 1390 FCT hCT /ReH, (492)

      мұнда FCT — осы Қағиданың (423) формуласына сәйкес тұрақтандырғышқа әсер ететін есептік жүктеме, кН;

      hCT — тұрақтандырғыш биіктігі, м;

      ReH — пайдаланылатын материал ағымдылығының жоғарғы шегі, МПа.

      Жалғастырылған белдеу өлшемдері: қалыңдығы – тұрақтандырғыш қаптамасының қалыңдығына; ені – тұрақтандырғыш биіктігінің 1/5 тең болып қабылдануы тиіс.

      995. Саптаманы тұрақтандырғышпен жалғау, соңғысының қатты бекітілуі қамтамасыз етілетіндей болып орындалуы керек.

      Тұрақтандырғышқа әсер ететін есептік жүктеме ретінде беріктікті есептеуде, осы Қағиданың (423) формуласы бойынша анықталатын, тұрақтандырғыш биіктігі бойынша бірқалыпты таралған, FT жүктеме қабылданады. Қосылыс типіне байланысты - қосылысқа әсер ететін бұрау сәті, осы жүктеменің түсу нүктесі ескерілетін FCT жүктемесіне байланысты осы Қағиданың (434) формуласы ескеріледі. Осыған орай қосылыста (осы Қағиданың 902-тармағы) туатын кернеу материал ағымдылығының жоғарғы шегінен 0,4 аспайды.

50-тарау. Баллерді руль қаламымен немесе бұрылмалы саптамамен қосу (көлденең фланецтермен бұрандалық жалғау, шпонкамен конустық жалғау және беспоналық емес)

      Ескерту. 50-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      996. Жалғастырғыш болттардың диаметрі d1, см, төмендегіден кем болмайды

      d1 = 0,62 (493)

      мұнда d2 — жалғастырғыш ернемектегі баллер диаметрі, см;

      z, — жалғастырғыш болттардың саны;

      r2 — болттардың центрлерінен ернемек тесіктері жүйесінің центріне дейін орташа қашықтық, см;

      ReH1 — баллер материалы ағымдылығының жоғарғы шегі, МПа;

      ReH2 — болттар материалы ағымдылығының жоғарғы шегі, МПа.

      Жалғастырғыш болттың оның бұранда бөлігіндегі диаметр d3, см, формула бойынша анықталғаннан кем болмайды:

      d3 = 76,84

(494)

      мұнда Ми – осы Қағиданың 58-тарауының 6-6-параграфтары нұсқауларына сәйкес анықталатын руль құрылғысының сәйкес типіне арналған ернемек жанындағы (М2 немесе М3) баллер қимасында әрекет ететін есептік июші сәті, кН·м;

      r3 — болттар центрлерінен бастап ернемек симметриясының бойлық осіне дейінгі орташа қашықтық, см.

      Болттар саны z1 6 кем болмауы тиіс.

      Болттардың центрлерінен бастап ернемек тесіктері жүйесінің центріне дейінгі орташа қашықтық осы Қағиданың 972-тармағына сәйкес баллер диаметрінің 0,9 кем болмауы тиіс. Егер қосылыс июші сәтінің әсеріне түскен болса, онда болттар центрлерінен бастап ернемек симметриясының бойлық осіне дейінгі орташа қашықтық ернемек жанындағы баллер диаметрінің 0,6 кем болмауы керек.

      997. Барлық болттар, кілтекті қоятын жағдайды қоспағанда, призондық болуы керек, сонда тек екі призондық болттың болуы жеткілікті. Гайкаларда қалыпты өлшемдер болады. Болттар мен гайкалар сенімді түрде бекітіледі.

      998. Ернемектер қалыңдығы болттар диаметрінен кем болмауы тиіс. Болттарға арналған тесіктер центрлері ернемектің сыртқы жиектерінен болттардың диаметрінен 1,15 кем болмайтындай қашық тұруы керек.

      999. Егер бұрылыс саптамаларының жалғастырғыш ернемектері саптама корпусына тікелей орнатылған емес, онымен табақтық конструкциямен жалғасқан болса, онда бұл конструкцияның беріктігі осы Қағиданың 973-тармағына сәйкес баллер беріктігіне сәйкес болуы тиіс. сыған орай есептеп келтірілген кернеу қолданылатын материал ағымдылығының жоғарғы шегінің 0,4 аспауы керек.

      1000. Баллердің, руль қырқұралында немесе бұрылыс саптамасына бекітілетін конустық бөлігінің ұзындығы осы Қағиданың 973-тармағына сәйкес баллер диаметрінің 1,5 кем болмауы тиіс, оның үстіне диаметрі бойынша конустылығы 1:10 артық болмауы керек. Баллердің конустық бөлігі цилиндрлік бөлігіне кертпешсіз өтуі керек.

      1001. Конус құраушысы бойынша кілтек қойылуы керек. Оның ұштарында жеткілікті дөңгелектену болуы керек. Кілтектің жұмыс қимасының ауданы АF (кілтек ұзындығының еніне көбейтіндісі), см2, формула бойынша анықталған үлкен мәннен кем болмауы керек:

      АF =

(495)

      Кілтек биіктігі оның енінің жартысынан кем болмауы керек.

      Баллердің кілтек ойығы конустық қосылыстың шегінен шықпауы керек.

      1002. Баллердің кесілген бөлігінің сыртқы диаметрі конустың ең кіші диаметрінің 0,9 кем болмауы керек. Бұранда ұсақ болуы керек. Гайканың сыртқы диаметрі мен биіктігі баллердің кесілген бөлігінің сыртқы диаметрінің 1,5 және 0,8 сәйкес кем болмауы керек. Өздігінен берілуді болдырмау үшін гайка ең болмаса екі пісіріп жапсырылған тақтайшалармен немесе бір пісіріп жапсырылған тақтайшамен және сіргемен нық бекітілген болуы керек.

      1003. Осы Қағиданың 1003-1010-тармақтарының талаптары, баллердің руль қырқұралымен немесе бұрылыс саптамасымен, бастақтаудың гидробаспақ әдісін пайдалану арқылы орындалатын, кілтексіз жалғануына қатысты.

      1004. Баллердің руль қырқұралына немесе бұрылыс саптамасына бекінетін конустық бөлігінің ұзындығы осы Қағиданың 973-тармағына сәйкес баллер диаметрінің 1,5 кем болмауы тиіс., оның үстіне диаметрі бойынша конустық 1:15 болуы керек.

      1005. Баспақтау басталғанға дейін баллер конустарын және руль қырқұралының немесе бұрылыс саптамасының күпшектерін, олардың үстіңгі беттерінің байланыс дағының бояуына жанасуын тексеру кезінде қиылысудың есептік ауданының 70% кем болмайтындай құрау үшін өзара қиылыстыруды қамтамасыз ету қажет, осыған орай байланыс дағы тұтас сақиналық белдеулермен орналасуы керек.

      Жоғарыда аталған конустардың беттерін өзара қиылыстыруды қамтамасыз ететін баллер мен күпшек конустарының өзара орналасуын олардың баспақтау алдындағы бастапқы өзара орналасуы деп қарастырған жөн және арнайы белгімен бекітілуі тиіс.

      Негізделген жағдайларда Кеме қатынасының тіркелімі келісімі бойынша баллер мен күпшек конустарының, жоғарыда көрсетілгеннен ерекшеленетін бастапқы өзара орналасуын анықтау тәсіліне жол беріледі.

      1006. Конустық қосылыста қажетті тартымды қамтамасыз ету үшін баллердің бастапқы орнына қатысты осьтік орын ауыстыруы (осы Қағиданың 1005-тармағы) оны руль қырқұралының немесе бұрылыс саптамасының күпшегіне түпкілікті баспақтау кезінде мынадай формула бойынша анықталғаннан кем болмауы қажет:

      s1=

(496)

      мұнда s1 – баллердің осьтік орын ауыстыруы, мм;

      dm — баллер конусының орташа диаметрі, мм;

      dm – руль қырқұралының немесе бұрылыс саптамасы күпшегінің сыртқы диаметрі (немесе ең кіші сыртқы өлшем) (ортаңғы қимада), мм;

      Е — баллер материалының серпімділік модулі, МПа;

      К — диаметр бойынша қосылыстың конустылығы;

      q — баспақтау кезінде қиылысатын конустық беттердегі қажетті байланыс қысымы, МПа, мынадай формула бойынша анықталады:

      q =

(497)

      мұнда n — үйкеліс бойынша қосылыстың көтергіш қабілетінің бұрау сәтіне қатысты қор коэффициенті;

      Мк — осы Қағиданың 937, 928 немесе 933-тармақтарына сәйкес есептік бұрау сәтінің мәндерінің ішіндегі ең үлкені, кН-м;

      Lф — қиылысатын конустық беттердің нақты жанасу ұзындығы (конустық қосылыс ұзындығынан май таратқыш қарықшаларды, тармақшаларды және т.б. алып тастағанда) мм;

      Q — руль қырқұралының немесе бұрылыс саптамасының массасы, кг;

      Ми — осы Қағиданың 937, 928 немесе 933-тармақтарына сәйкес анықталатын конустық қосылыс ауданында әрекет ететін ең үлкен июші сәті, кH·м.

      XIV және XV типті аспалы рульдер мен бұрылыс саптамалары үшін (осы Қағиданың 161-қосымшасы) п-ді - 2,5-тен кем болмайтындай; қалған типтегі рульдер мен бұрылыс саптамалары үшін 2,0 кем болмайтындай қабылдаған жөн.

      Егер осы Қағиданың (497) формуласы бойынша анықталған байланыс қысымы 40 МПа-дан кіші болатын болса, одан әрі есептеулерде q = 40 МПа деп қабылдаған жөн.

      1007. Анағұрлым жүктелген қосылыс тетігінің беріктігі тексерілуі тиіс: руль қырқұралы немесе бұрылыс саптамасы күпшегінің ішкі бетіндегі келтірілген кернеу күпшек материалының ағымдылық шегінің 0,85 асып кетпеуі керек. Күпшектің ішкі бетіндегі келтірілген кернеуді

, МПа, мынадай формулалар бойынша анықтаған жөн:

=

(498)

      мұнда

1 = q1

(499)

      q1 = q+5,73

(500)

2= - q1 (501)

3=

(502)

      q1 – баллер конусының үлкен диаметрі ауданында, бұрау және июші сәттерінің бірлескен әрекеті кезінде, қиылысатын конустық беттердегі байланыс қысымы, МПа;

      d3 — баллер конусының ең үлкен диаметрі, мм;

      L — баллердің конустық бөлігінің ұзындығы, мм;

      1008. қосылысты құрастыру және бөлшектеу кезінде баллердің немесе күпшектің қиылысатын конустық беттеріне берілетін май қысымы мынадай формула бойынша анықталатын ртах, МПа, қысымнан аспайды:

      ртах = 0,55ReH [1 —

(503)

      мұнда ReH — руль қырқұралы немесе бұрылыс саптамасы күпшегінің материал ағымдылығының шегі, МПа.

      1009. Баллер мен гайка сағасының конструкциясы мен өлшемі, сондай-ақ гайканы бекіту Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      1010. Егер баллер тұтас дайындамадан жасалған болса, оның бөліктері муфтамен немесе әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарастыратын тақырыбы болып табылатын басқа тәсілмен жалғанады.

51-тарау. Руль істіктері мен бұрылмалы саптама

      Ескерту. 51-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1011. Қаптамасыз істіктердің және қаптамалы, бірақ оның саптамасына дейін істіктердің диаметрі d4, см, формула бойынша анықталғаннан кем болмауы керек:

      d 4= 18

(504)

      мұнда Ri — осы Қағиданың 47-тарауының 3 және 4-параграфтарының нұсқауларына сәйкес анықталатын қарастырылып отырған істіктің руль құрылғысының сәйкес типіне арналған есептік реакциясы (R2 немесе R4), кН;

      ReH — істік материалы ағымдылығының жоғарғы шегі, МПа.

      1012. Істіктің руль ілгегіне, саптаманың дәнекерленген төлкесіне немесе ахтерштевеньнің табанына бекінетін конустық бөлігінің ұзындығы осы Қағиданың 1011-тармағына сәйкес істік диаметрінен кем болмауы керек, оның үстіне диаметрі бойынша конустылығы 1:10 аспайды. Істіктің конустық бөлігі цилиндрлік бөлігіне керпешсіз өтеді.

      Істіктің кесілген бөлігінің сыртқы диаметрі конустың ең кіші диаметрінің 0,8 кем болмайды. Гайканың сыртқы диаметрі мен биіктігі істіктің кесілген бөлігінің сыртқы диаметрінің 1,5 және 0,6 сәйкес кем болмайды.

      1013. Істіктің цилиндрлік бөлігінің ұзындығы қаптамамен бірге, егер ол бар болса, істік диаметрінен кем болмауы керек және осы диаметрдің 1,3 артық болмайды.

      1014. Руль ілгектері мен ахтерштевеньнің және бұрылыс саптамаларының дәнекерленген төлкелерінің қалыңдығы тесіктерден тыс істік төлкесі үшін қаптамасыз істік диаметрінің 0,5 кем болмайды.

      Диаметрі 200 мм және одан көп істіктер үшін ілгектердің көрсетілген қалыңдығын қаптамасыз істік диаметрінің 0,5-тен 0,35 дейін кішірейтуге жол беріледі; егер осы Қағиданың 1012-1013-тармақтарының талаптары орындалған жағдайда мынадай қатынас қамтамасыз етіледі:


(505)

      мұнда l7 — істік төлке биіктігі, см;

      d4 — егер қаптамасы болса, сонымен бірге істік диаметрі, см;

      ReH(ШТ) — істік материалы ағымдылығының жоғарғы шегі, МПа;

      ReH(ПЕТ) — ілгек материалы ағымдылығының жоғарғы шегі, МПа.

      1015. Өздігінен берілуді болдырмау үшін істік гайкасы, ең болмаса екі пісіріп жапсырылған тақтайшалармен немесе бір пісіріп жапсырылған тақтайшамен және сіргемен нық бекітіледі, ал істіктер руль ілгектері немесе ахтерштевеньге нық бекітіледі.

      1016. Істіктердің таңдап алынған өлшемдеріне меншікті қысым бойынша тексеру жүргізіледі. Меншікті қысымды р мынадай формула бойынша анықталатын шама, МПа, деп түсінеміз:

      р = 10Ri/(d'4 l7), (506)

      мұнда Ri — осы Қағиданың 1011-тармағы;

      d4 — егер қаптамасы болса, сонымен бірге істік диаметрі, см;

      l7 — істік төлкесінің биіктігі, см.

      Меншікті қысым осы Қағиданың 159-қосымшасында келтірілгендерден аспайды. Осы Қағиданың 159-қосымшасында көрсетілгендерден айрықша үйкелістегі материалдар жұбы үшін қолдану Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

52-тарау. Алмалы-салмалы рудерпост

      Ескерту. 52-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1017. Алмалы-салмалы рудерпост диаметрі d5 тікелей ернемек жанында, оның қимасындағы қалыпты кернеу

алмалы-салмалы рудерпост материалы ағымдылығының жоғарғы шегінің 0,5 аспайтындай болуы керек. Қалыпты кернеу

, МПа, мынадай формула бойынша анықталады:

=104Мрп/ d35, (507)

      мұнда Мрп — осы Қағиданың 948-тармағының нұсқауларына сәйкес анықталатын есептік июші сәті, кН·м;

      d5 — ернемек жанында алмалы-салмалы рудерпост диаметрі, см.

      Руль қырқұралы біліктіректерінің ауданында алмалы-салмалы рудерпост диаметрі d5 диаметрінен кем болмайды. Алмалы-салмалы рудерпост диаметрі руль қырқұралы біліктіректерінің арасындағы учаскеде 10%-ға кішірейтілуі мүмкін.

      1018. Алмалы-салмалы рудерпосттың конустық және кесілген бөлігіне, сондай-ақ оның гайкасына қатысты талаптар осы Қағиданың 1012-тармағында мазмұндалғандарға ұқсас.

      1019. Алмалы-салмалы рудерпосттың ернемектік қосылыстағы болттарының диаметрі d6 мынадай формула бойынша анықталғаннан кем болмайды:


(508)

      d6= 6,77


      мұнда R2 — осы Қағиданың 944-тармағына сәйкес анықталатын алмалы-салмалы рудерпосттың жоғары біліктірегінің есептік реакциясы, кН;

      Мрп — осы Қағиданың 948-тармағына сәйкес анықталатын ернемек жанында орналасқан рудерпост қимасында әрекет ететін есептік июші сәті, кН·м;

      r4 — болттар центрінен бастап ернемек тесіктері жүйесінің центріне дейінгі орташа қашықтық, м;

      r5 — руль қырқұралының айналу осінен бастап алмалы-салмалы рудерпост пен ахтерштевень ернемегінің жанасу жазықтығына дейінгі қашықтық, м;

      z2 — ернемектік қосылыс болттарының саны;

      ReH — болттар материалы ағымдылығының жоғарғы шегі, МПа.

      Болттар саны z2 6 кем болмайды.

      Кез келген болттың центрінен бастап ернемек тесіктері жүйесінің центріне дейінгі қашықтық 0,7 кем болмауы керек, ал ернемек жазықтығы симметриясының тік осіне дейін осы Қағиданың 1017-тармағында нұсқалған алмалы-салмалы рудерпост диаметрінің 0,6 кем болмауы керек.

      1020. Барлық болттар, тек екі призонды болттың болуы жеткілікті болған кезде кілтекті қою жағдайларын қоспағанда, призонды болуы қажет. Гайкаларда қалыпты өлшемдер болуы керек және сіргелермен немесе пісіріп жапсырылған тақтайшалармен нық бекітілген болуы қажет.

      1021. Ернемек қалыңдығы болттардың диаметрінен кем болмайды. Болттарға арналған тесіктердің центрлері ернемектің сыртқы жиегінен болттардың диаметрлерінің 1,15 кем болмайтындай қашық тұрады.

      1022. Алмалы-салмалы рудерпосттың бір диаметрден басқасына өтер жерінде жеткілікті дөңгелектеулер жасалады. Ернемекке өтер жерде дөңгелену радиусы алмалы-салмалы рудерпост диаметрінің 0,12 кем болмайды.

      1023. Өздігінен берілуді болдырмау үшін алмалы-салмалы рудерпост гайкасы ең болмаса екі пісіріп жапсырылған тақтайшалармен немесе бір пісіріп жапсырылған тақтайшамен және сіргемен нық бекітіледі.

      1024. Алмалы-салмалы рудерпостта руль қырқұралы біліктіректеріне қатысты осы Қағиданың 1016-тармағының талаптары әділ болып қалады.

53-тарау. Баллер подшипниктері

      Ескерту. 53-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1025. Көлденең жүк қабылдайтын баллер біліктіректері үшін осы Қағиданың 1016-тармағының істіктерге арналған талаптары әділ болып қалады.

      1026. Руль немесе бұрылыс саптамасының және баллердің массасын қабылдау үшін тірек біліктірегі орнатылады. Оның орнатылған жеріндегі палуба нық бекітіледі.

      Қырқұралының немесе бұрылыс саптамасының және баллердің аксиалдық ығысуына қарсы руль жетегі конструкциясы жол беретін шамадан артық жоғары шаралар қолданылады; бұрылыс саптамалары бар құрылғылар үшін, сонымен қатар пайдалану жағдайында ескіш винттің қалақтары мен саптама арасындағы кепілдік берілген саңылауды қамтамасыз ету бойынша шаралар қабылданады.

      1027. Баллердің гельмпорттық құбырдың жоғарғы бөлігі арқылы өтер жерінде кеме корпусына судың енуін болдырмайтын тығыздама орнатылады. Тығыздама тексеру мен қызмет көрсету үшін әрқашан қол жетерлік жерде орналасады.

54-тарау. Рульдік құрылғыларды рульдік жетектермен жинақтау

      Ескерту. 54-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1028. Кемелер, егер басқасы арнайы нұсқалмаған болса, басты және қосымша руль жетектерімен жабдықталады.

      1029. Басты руль жетегі толық жүктелген рульді немесе толық жүктелген бұрылыс саптамасын бір ернеуді 35о-тан басқа ернеуді 35о-қа ең үлкен пайдаланудағы суға шөгу және алдыңғы жүріс жылдамдығы кезінде сол бір ернеуді 35о -тан басқа ернеудің 30о-на 28 с-тан аспайтындай жағдайларда қайта ауыстыруды қамтамасыз етіледі.

      1030. Қосымша руль жетегі толық жүктелген рульді немесе толық жүктелген бұрылыс саптамасын бір ернеуді 15о -тан басқа ернеуді 15о-қа 60 с-тан аспайтындай оның осы суға шөгуге қатысты ең үлкен жылдамдығының жартысына немесе мәндердің қайсы үлкен болуына байланысты 7 уз тең алдыңғы жүріс жылдамдығы кезінде қайта ауыстыруды қамтамасыз етіледі.

      1031. Мұнай құятын, мұнай құятын (>60оС), құрамдастырылған кемелерде, жалпы сыйымдылығы 10000 және одан да көп газ тасығыштарда және химия тасығыштарда, сондай-ақ жалпы сыйымдылығы 70000 және одан артық барлық атомдық және қалған кемелерде басты руль жетегіне осы Қағиданың 1032-тармағының (осы Қағиданың 4315 және 4316-тармақтары) талаптарына сәйкес келетін екі немесе одан көп бірдей күш агрегаттары енеді.

      1032. Егер басты руль жетегіне екі немесе одан көп бірдей күш агрегаттары енсе, мынадай жағдайларда қосымша руль жетегі міндетті емес:

      1) жолаушылар және атомдық кемелерде, бортында арнайы персоналдан 200 адамнан астам болатын арнайы мақсаттағы кемелерде, басты руль жетегі, күш агрегаттарының кез келген біреуінің әрекетсіздігі кезінде осы Қағиданың 1032-тармағы талаптарының орындалуын қамтамасыз етеді;

      2) жүк кемелерінде және бортында арнайы персоналдан 200 адам және одан кем болатын арнайы мақсаттағы кемелерде басты руль жетегі, барлық әрекеттегі күш агрегаттары кезінде осы Қағиданың 1029-тармағы талаптарының орындалуын қамтамасыз етеді;

      3) басты руль жетегі, оның құбыр жүйесінде немесе күш агрегаттарының бірінде жалғыз ақау болған кезде бұл ақау кеменің басқарылуын демеу және тез қалпына келтіру үшін оқшаулануы мүмкін.

      1033. Егер осы Қағиданың 972-тармағына сәйкес, баллер басының диаметрі мұздық күшейтуді ескермегенде 230 мм артық болуы талап етіледі, осы Қағиданың 4995-тармағына сәйкес, қуаты осы Қағиданың 1030-тармағы талаптарына сәйкес руль жетегінің күш агрегатының жұмысын қамтамасыз етуге жеткілікті қоректендірудің қосымша көзі көзделеді.

      1034. Басты руль жетегі, егер ол осы Қағиданың 4238-тармақ талаптарына жауап беретін болса және егер осыған орай руль баллері мен бұрылыс саптамасының диаметрі осы Қағиданың 972-тармағына сәйкес 120 мм аспайтын (мұздық күшейтуді ескермегенде) болса қолмен жүргізіледі.

      Қалған барлық жағдайларда басты руль жетегі энергия көзінен іске қосылуы мүмкін.

      1035. Қосымша руль жетегі, егер ол осы Қағиданың 10-бөлімінің 4238-тармақ талаптарына жауап беретін болса және егер осыған орай руль баллері немесе бұрылыс саптамасының диаметрі осы Қағиданың 972-тармағына сәйкес 230 мм аспайтын (мұздық күшейтуді ескермегенде) болса қолмен жүргізіледі.

      Қалған барлық жағдайларда қосымша руль жетегі энергия көзінен іске қосылуы мүмкін.

      1036. Басты және қосымша руль жетектері бір-біріне тәуелсіз әрекет етуі тиіс, алайда басты және қосымша руль жетектерінде кейбір ортақ бөліктер (мысалы, румпель, румпель, сектор, редуктор, цилиндр блок және т.б.), осы бөліктердің конструкциялық өлшемдері осы Қағиданың 4248-тармағына сәйкес ұлғайтылған жағдайда, болғанда ғана жол беріледі.

      1037. Румпель-тали қосымша руль жетектері ретінде тек мынадай жағдайларда ғана пайдаланылуы мүмкін:

      1) жалпы сыйымдылығы 500 кем өзі жүзетін кемелерде;

      2) өзі жүрмейтін кемелерде.

      Қалған жағдайларда румпель-талиді руль жетегі ретінде қабылдамайды және олармен кемелерді жабдықтау міндетті емес.

      1038. Руль құрылғысында, оларды әрбір бортқа тек

о бұрышына дейін қайта ауыстыруға жол беретін руль бұрылысының немесе бұрылыс саптамасының шектегіш жүйесі болуы керек:

      (

о + lо)

о

(

о+l,5о), (509)

      мұнда

о — рульді немесе бұрылыс саптамасын қайта ауыстырудың ең үлкен бұрышы, онда руль жетегін басқару жүйесі орнатылған, бірақ 35о артық емес; қайта ауыстырудың үлкен бұрышы әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарастыратын тақырыбы болып табылады.

      Шектеу жүйесінің барлық тетіктері, бір мезгілде руль жетегінің тетіктері болып табылатындарды қосқанда, шектік кері сәтке Мпр, кН·м, сәйкес келетін рульден түсетін күшке, төмендегіден кем болмайтындай есептелуі тиіс:

      Мпр = 1,135 ReH d 3·10-4, (510)

      мұнда d — баллер басының шынайы диаметрі, см;

      ReH — баллер материалы ағымдылығының жоғарғы шегі, МПа.

      Осыған орай осы тетіктердегі кернеу олардың материалы ағымдылығының жоғарғы шегінің 0,95 аспауы керек. Жүйе тіректері ахтерштевеньде, палубада, платформада, іріктеуде немесе кеме корпусы конструкциясының басқа элементтерінде орнатылуы мүмкін.

      Белсенді руль кезінде, оны әдеттегі қарапайым бұрыштан асатын бұрышқа қайта ауыстыру талап етілуі мүмкін болған кезде шектегіштерді орнату Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарастыратын тақырыбы болып табылады.

      1039. Басты руль жетегін басқару жүріс көпіршесінен және румпель бөлімшесінен көзделеді.

      1040. Осы Қағиданың 1031 немесе 1032-тармақтарына сәйкес орындалатын басты руль жетектері үшін, екі тәуелсіз басқару жүйелері, олардың әрқайсысы жүріс көпіршесінен іске қосыла алатындай, қарастырылуы керек. Осы екі жүйенің ортақ штурвалы немесе басқару тұтқасы болуына жол беріледі. Егер басқару жүйесіне гидравликалық телемотор енсе, Кеме қатынасының тіркелімі кемені (мұнай құятын, мұнай құятын (>60оС), құрамдастырылған кемелерді, жалпы сыйымдылығы 10000 және одан да көп газ тасығыштарды және химия тасығыштарды, сондай-ақ жалпы сыйымдылығы 70000 және одан артық қалған кемелерді қоспағанда) барлық осы руль жетектері үшін екінші тәуелсіз басқару жүйесін қарастыру қажеттілігінен босата алады.

      1041. Қосымша руль жетегімен басқару румпельдік бөлімнен қарастырылуы тиіс. Энергия көзінен іске қосылатын қосымша руль жетегі үшін жүріс көпіршесінен де басқару қарастырылуы керек. Бұл басқару басты руль жетегімен басқару жүйесіне тәуелсіз болуы қажет.

      1042. Әрбір басты және қосымша руль жетектерімен басқару постының жанында, сондай-ақ руль механизмдері тұратын жерде рульдің немесе бұрылыс саптамасының орналасу бұрышы көрсетілуі тиіс. Рульдің немесе бұрылыс саптамасының көрсетілген және нақты орналасу бұрышы арасындағы айырма төмендегіден артық болмауы керек:

      1) 1о — рульдің немесе бұрылыс саптамасының диаметральды немесе оған параллель жазықтықта орналасуы кезінде бұрышы;

      2) 1,5о — рульдің немесе бұрылыс саптамасының орналасу бұрышы 0о бастап 5о дейін;

      3) 2,5о — рульдің немесе бұрылыс саптамасының орналасу бұрышы 5о бастап 35о дейін.

      Рульдің немесе бұрылыс саптамасының орналасуын нұсқау руль жетегімен басқару жүйесіне тәуелсіз болуы керек.

      1043. Барлық қалған жағдайда руль жетектері осы Қағидалардың 11 және 12 бөлімдерінің талаптарына жауап береді.

55-тарау. Рульдер мен бұрылмалы саптамалардың тиімділігі

      Ескерту. 55-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы талаптар

      1044. Кеменің басқарымдылығына әсер ететін негізгі сипаттамаларын, руль құрылғысының және бұрылыс саптамасы бар құрылғы сипаттамаларын таңдау проектант пен кеме иеленушінің шешімі бойынша кеменің қолдану орны мен пайдалану жағдайларына сәйкес лайықты басқарымдылығын қамтамасыз ету қажеттігін, жобаланатын кеме мен прототип кеменің рульдері мен бұрылыс саптамаларының салыстырмалы аудандарының сәйкестігін қамтамасыз ету қажеттігін, алайда таңдап алынған рульдер мен (немесе) бұрылыс саптамалараның қосынды тиімділігі осы тарауда ұйғарылғаннан кем болмайтын жағдайда, ескере отырып жүргізіледі.

      1045. Осы тараудың талаптары, шектелмеген жүзу ауданында және шектелген І жүзу ауданында су ығыстырым жағдайында жүзетін ұзындығы 20 м және одан көп өзі жүретін кемелерде (мұз жарғыштардан басқа) осы Қағиданың 913-тармағының нұсқауларына сәйкес орнатылатын арт жақ рульдер мен бұрылыс саптамаларына (осы Қағиданың 915-тармағы) қатысты болады. Шектелген II және III жүзу аудандарындағы кемелер үшін осы тараудың 3-параграфының нормалары ұсынылатын болып табылады.

      Аралас II СП және III СП жүзу аудандарының кемелері үшін осы тараудың 3-параграфының нормалары ұсынылатын болып табылады, оның үстіне осы нормаларды орындау ішкі жүзу кемелерінің әрекеттегі нормаларын орындамаудың негізі болып қызмет ете алмайды.

      1046. Осы тараудың талаптары корпусының геометриялық сипаттамалары мынадай шектерде болатын кемелерге қатысты болады:

      L1/B = 3,2... 8,0; СВ = 0,45... 0,85;

      L1/d = 8,3... 28,6; Ср = 0,55... 0,85;

      B/d = 1,5... 3,5;

к = 0,80... 0,99,

      мұнда В — кеме ені, м;

      СВ, d, L1, Ср және

к - осы Қағиданың 925, 975 және 1054-тармақтарына сәйкес.

      Қалған кемелер үшін осы тараудың талаптары Кеме қатынасы тіркелімімен арнайы келісім бойынша қолданылады.

      1047. Осы тараудың талаптары, осы Қағиданың 1046-тармағының нұсқауларына сәйкес басты біркелкіліктері және сипаттамалары бар екі бірдей корпусты (өзінің диметральді осіне қатысты симметриялы) және әрбір корпустың диметральді жазықтығында орналасқан екі бірдей рулі немесе екі бұрылыс саптамалары бар катамаран-кемелерге қатысты.

      1048. Кемелерді басқарудың негізгі құралдары (рульді бұру құрылғысы, белсенді рульдер) болып табылмайтын кемелерді белсенді басқару құралдары регламенттелетін ең азды толықтырушы құрал ретінде қарастырылады және осы тарау талаптарын орындау кезінде ескерілмейді (осы Қағиданың 918-тармағының 2)тармағы).

2-параграф. Рульдер мен бұрылыс саптамаларының
тиімділіктерін анықтау

      1049. IV, X және XIII типті рульдерден басқа таңдап алынған рульдің тиімділігі Ер (осы Қағиданың 161-қосымшасы), мынадай формула бойынша анықталады:

      Ер =

1

(511)

      мұнда


1=

(512)

      W - коэффициент:

      кеменің диметральді жазықтығында ескіш винттің артында орналасқан руль үшін,

      W= 0,3 СВ; (513)

      кеменің диметральді жазықтығында, оның алдында ескіш винт жоқ кезде, орналасқан руль үшін қабылданады:

      W= 0, (514)

      борттық рульдер үшін

      W= 0,4 СВ —0,13, (515)

      А2 — жаздық жүк ватер сызығы бойынша суға шөгуі кезінде кеменің диметральды жазықтығының су асты бөлігінің ауданы, м2;

      А, АВ, hp, СВосы Қағиданың 925-тармағы;

      СНВ — осы Қағиданың (428) формуласы бойынша осы Қағиданың (424) формуласын ескерумен және осы Қағиданың 930-тармағын ескере отырып анықталады; тікелей ескіш винттің артында жұмыс істемейтін рульдер үшін тірек шамасы Т нольге тең деп қабылданады.

      1050. Таңдап алынған IV, X және XIII типті рульдің тиімділігі (Ерр) (осы Қағиданың 161-қосымшасы), мынадай формула бойынша анықталады:

      Ерр= 1,3

2

(516)

      мұнда

2=

(517)

      Мұнда

      bр — руль қырқұралының ені, м;

      bk — руль мен рудерпосттың қосынды ені, м;

      Акосы Қағиданың 925-тармағы;

      А2, Снв, W — осы Қағиданың 1049-тармағы.

      1051. Тұрақтандырғышы бар немесе жоқ таңдап алынған бұрылыс саптамасының тиімділігі Ерр мынадай формула бойынша анықталады:

      Ерр = 2,86

3

(518)

      мұнда


3= (0,175+0,275

)[1+0,275(1+

)2]+0,25 Снв

; (519)

      W – коэффициент:

      кеменің диметральді жазықтығында орналасқан бұрылыс саптамасы үшін:

      W = 0,2 Снв, (520)

      Борттық бұрылыс саптамасы үшін

      W = 0,1 Снв; (521)

      Dо — ескіш винт дискінің жазықтығындағы бұрылыс саптамасының сыртқы диаметрі, м;

      СB, А, lH, А2осы Қағиданың 925, 931 және 1049-тармақтарына сәйкес;

      Снв - осы тармақта көрсетілгендей W мәндері кезінде осы Қағиданың (424) формуласын ескерумен және осы Қағиданың 930-тармағын ескере отырып, осы Қағиданың (428) формуласы бойынша анықталады.

3-параграф. Рульдер мен бұрылыс саптамаларының тиімділік нормалары

      1052. Кемеге орнатылған, осы Қағиданың 55-тарауы 2-параграфына сәйкес анықталатын барлық рульдер мен бұрылыс саптамалары (катамаран-кемелерден басқа) тиімділіктерінің қосындысы төменде көрсетілген ең үлкен Е 1 , Е 2 немесе Е 3 тиімділік мәндерінен кем болмайды.

      1053. Катамаран-кемеде орнатылған бір рульдің немесе бұрылыс саптамасының, катамаранның бір корпусын өз бетінше бір винтті кеме деп қарастыра отырып, осы Қағиданың 55-тарау 2-параграфына сәйкес анықталған тиімділігі төменде мазмұндалған нұсқауларға сәйкес анықталған ең үлкен Е 1 , Е 2 және Е 3 тиімділік мәндерінен кем болмайды. Бүйірлік желкенділік ауданын анықтау кезінде катамаран-кеменің барлық су үсті конструкциялары және палуба жүгі, егер тасымалдау болжанған болса, бір корпусқа жататындар ретінде қарастырылады.

      1054. Тіркеп сүйрегіштерден басқа, барлық кемелер үшін, құтқарушы және балық аулау кемелері үшін Е 1 - С р және sК байланысты анықталады:

      бір бұрандалы кемелер үшін — осы Қағиданың 164-қосымшасы;

      екі және үш бұрандалы кемелер үшін — осы Қағиданың 165-қосымшасы.

      Аралық мәндер С р үшін Е 1 шамасы осы Қағиданың 164 және 165-қосымшаларында нұсқалған екі жуық С р мәндері үшін қисықтар арасындағы интерполяциямен анықталады, мұнда С р – жазғы жүк ватер сызығы бойынша суға шөгу кезінде кеме корпусының су асты бөлігінің бойлық толықтығының мынадай формуламен анықталатын коэффициенті:

      С р = С В / С М , (522)

      С м — жазғы жүк ватер сызығы бойынша суға шөгу кезінде мидель-шпангоуттың толықтық коэффициенті;

      s К — жазғы жүк ватер сызығы бойынша суға шөгу кезінде кеменің диметральді жазықтығының су асты артқы бөлігінің толықтық коэффициенті:


(523)

      L 1 - жазғы жүк ватер сызығы деңгейінде форштевеньнің алдыңғы жиегінен бастап кеменің артқы етегінің шеткі жиегіне дейін өлшенген кеме ұзындығы, м;

      f — кильдің төменгі жиегінің жалғасу сызығымен, жазғы жүк ватер сызығының кеменің артқы етегінің диметральді контурымен қиылысу нүктесінен осы сызыққа түскен перпендикулярмен және рудерпостты, ахтерштевень немесе мұндай бар болса, руль кронштейні табанын ескерместен жүргізілген ахтерштевеньнің сыртқы жиегімен шектелген фигура ауданы ретінде кеменің арттан бақылайтын бүйір проекциясының ауданы;

      f o — екі винтті кемелер үшін — f , м фигура ауданына түсірілетін ескіш винттердің (немесе оның бөлігі) орала аққыштардың бүйір проекциясының ауданы. Қалған барлық жағдайларда есептеулерде f o = 0 деп қабылданады;

      d— осы Қағиданың 975-тармағы.

      1055. Тіркеп сүйрегіштер, құтқарушы және балық аулау кемелері үшін Е 1 осы Қағиданың 166-қосымшасы бойынша sК байланысты анықталады.

      1056. Е 2 мынадай формула бойынша анықталады:


(524)

      мұнда А з — руль қырқұралы немесе бұрылыс саптамасы суға толық жүктелген кезде, осы Қағиданың 91-тарау 4-параграфына сәйкес анықталатын ең аз суға шөгу кезінде кеменің бүйірлік желкенділік ауданы;

      А 4 — руль қырқұралы немесе бұрылыс саптамасы суға толық жүктелген кездегі, ең аз суға шөгу кезінде кеменің диметральді жазықтығының су асты бөлігінің ауданы (кеменің қисаюсыз және дифферентсіз орналасуы кезінде), м 2 ;

      х 0 — мидель-шпангоуттан ( L ұзындығының ортасы ) А 3 , м ауданының ауырлық центріне дейінгі көлденең қашықтық. Хо шамасы, ауырлық центрі мидель-шпангоуттан алдыңғы жағында орналасқанда оң деп, ал артында орналасса, теріс болып қабылданады;

      lр —коэффициент:

      IV, X және XIII типті рульдерден басқа барлық рульдер үшін (осы Қағиданың 161-қосымшасы)

      lр= h 2 p /A

      IV, X және ХШ типті рульдер үшін(осы Қағиданың 161-қосымшасы)

      lр= h 2 p /Ak ;

      бұрылыс саптамалары үшін,

      lр= Dн /l н ;

      V, hp , А, А к — осы Қағиданың 925-тармағы;

      Dн , lн — осы Қағиданың 931-тармағы.

      1057. Ұзындығы 70 м және одан да көп кемелер үшін Е3 мынадай формула бойынша анықталады

      Е3 = 0,03 + 0,01(

р — 1) + 0,01

(1 — 3

(525)

      мұнда A s — жазғы жүк ватер сызығы бойынша суға шөгу кезінде кеменің, осы Қағиданың 91-тарау 4-параграфына сәйкес анықталатын, бүйір желкенділік ауданы толықтық коэффициенті;

      х — мидель-шпангоуттан (L ұзындығының ортасы) А5 , м ауданының ауырлық центріне дейінгі көлденең қашықтық. х шамасы, ауырлық центрі мидель-шпангоуттан алдыңғы жағында орналасқанда - оң, ал артында орналасса, теріс болып қабылданады.

      Ұзындығы 70 м кем кемелер үшін Е3 = 0 деп қабылданады.

      1058. Барлық кемелер үшін (құтқарушы және балық аулау кемелері мен тіркеп сүйрегіштерден басқа, егер бұл кемелерде s > 0,865 болса), егер Е 1 кез келген Е 2 немесе Е 3 мәндерінен артық болса, ұзындығы 2 м кем емес өзі жүретін модельді сынау арқылы (осы Қағиданың 925-тармағы, кеменің V жылдамдығына сәйкес келетін модель жылдамдығы кезінде) төмендегілер дәлелденген жағдайда, есептеулерде Е 1 = 0 деп қабылдауға жол беріледі:

      1) кез келген бортқа 35о-қа қайта салынған рулі (рульдері) немесе бұрылыс саптамасы (саптамалары) бар кеменің бекітілген айналым диаметрі кеменің төрт ұзындығынан көп болады;

      2) қайта салынбаған рулі немесе бұрылыс саптамасы (саптамалары) бар кеменің диаметрі, Dc , мынадай формула бойынша есептеледі:

      Dc = (D СП +D )/2, (526)

      3,35 (D ЦП + D ЦЛ ) кем болмайды .

      мұнда D СП және D — қайта салынбаған рулі немесе бұрылыс саптамасы бар оң және солға сәйкес өздігінен туатын бекітілген айналым диаметрі;

      D ЦП және D ЦЛ — 35о-қа қайта салынған рулі немесе бұрылыс саптамасы бар оң және сол бортқа сәйкес бекітілген айналым диаметрі

      Егер осы тармақтың талабы конструкциялық ойластырулар бойынша орындалмаса, одан шегіну Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарастыратын тақырыбы болып табылады.

      1059. Жаздық жүк ватер сызығы бойынша суға шөгу кезінде су ысырылым 60000 астам, ал жалпы толықтық коэффициенті 0,75 артық болатын кемелер үшін, осы Қағиданың 1052-тармағы талаптарының орындалуына қарамастан, ұзындығы 2 м кем емес өзі жүретін модельді сынау арқылы (осы Қағиданың 925-тармағы, кеменің V жылдамдығына сәйкес келетін модель жылдамдығы кезінде) осы Қағиданың 1058-тармағының 1) және 2)-тармақшалары талаптарының орындалуы дәлелдейді.

3-кіші бөлім. Зәкір құрылғысы

      Ескерту. Тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

56-тарау. Жалпы нұсқаулар

      Ескерту. 56-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1060. Әрбір кемеде зәкір жабдығы, сондай-ақ орнақ зәкірлерін көшпелі түрде бекітуге арналған тотатқыш, зәкір шынжырларын бекітуге және түпкі ұштарын босатуға арналған құрылғы, орнақ зәкірлерін босатуға және көтеруге арналған және берілген зәкірлер кезінде оларда кемені ұстап тұруға арналған механизмдер болады.

      Сонымен қатар осы Қағиданың 1088-тармағында нұсқалған жағдайларда әрбір орнақтық зәкір шынжыры үшін кеменің зәкірде тұруын қамтамасыз ететін тоқтатқыш қарастырылуы тиіс.

      1061. Егер кемеде осы Қағиданың 1060-тармағында көзделген зәкірлік құрылғы немесе жабдықтан басқа, қандай да басқа зәкірлік құрылғы немесе жабдық болса (мысалы: авантты немесе папильонажды зәкілер және жүкшығырлар олар үшін түбін тереңдеткіш снарядтарда, жүзу маяктарындағы тапжылмайтын зәкірлер), онда осындай зәкірлік құрылғы немесе жабдық арнайы ретінде қарастырылады және Кеме қатынасы тіркелімінің куәландыруына жатпайды. Осы Қағиданың 1060-тармағында көзделген зәкірлік құрылғыны түбін тереңдеткіш снарядтарда жұмыс аванттық құрылғылар ретінде пайдалану әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарастыратын тақырыбы болып табылады; осыған орай зәкірлік құрылғы элементтерінің жұмыс жағдайларын сипаттайтын қажетті деректер (әрекет етуші күштер динамикалығының шамасы мен дәрежесі, жұмыс қарқындылығының және зәкірлік құрылғы элементтерінің тозу дәрежесі) беріледі.

      1062. Зәкірлік жабдықтау, осы Қағиданың 167-қосымшасы бойынша, балық аулау кемелерінен басқа, барлық кемелер үшін, ал балық аулау кемелері үшін - осы Қағиданың 168-қосымшасы бойынша, осы тараудың 2-параграфына сәйкес анықталған сипаттама бойынша шектелмеген жүзу ауданы және шектелген жүзу ауданы R1 кемелері үшін және төмендегідей:

      шектелген жүзу ауданы R2, R2-RSN және R3- RSN R1 кемелері үшін 15%-ға;

      осы Қағиданың 1063, 1069, 1073, 1074, 1075, 1079 және 1082-нұсқаулары ескерілетін, шектелген жүзу ауданы R3 кемелері үшін 25%-ға азайтылған сипаттама бойынша таңдап алынуы керек.

      1063. Өзі жүрмейтін кемелердің зәкірлік құрылғысы осы Қағиданың 1062-тармағында мазмұндалған нұсқауларға сәйкес есептелгенмен салыстырғанда 25%-ға ұлғайтылған сипаттама бойынша таңдап алынуы керек. Шектелмеген жүзу ауданының және R1, R2, R2- RSN және R3 - RSN шектелген жүзу аудандарының, жаздық жүк ватер сызығы бойынша суға шөгу кезінде алдыңғы жүрісінің ең үлкен жылдамдығы 6 уз-дан аспайтынды құрайтын өзі жүретін кемелері үшін және еске алынған жүріс жылдамдығы 5 уз-дан аспайтын R3 шектелген жүзу аудандарының кемелері үшін зәкірлік құрылғы өзі жүрмейтін кемелер үшін таңдағандай болуы керек.

      Кеме баржаларының, сондай-ақ діңгекті кемелердің зәкірлік құрылғысы Қағиданың осы кіші бөлімінің талаптарына жауап беруі керек. Теңіз, штаттық зәкірлік құрылғысы жоқ діңгекті кемелерді айдап әкеткен жағдайда оларға зәкірлер мен зәкір шынжырларын орнату мүмкіндігі қарастырылуы керек.

      1064. Зәкірлік құрылғыны қашықтықтан басқару жүйелері үшін, егер олар қарастырылатын болса, олардың типін таңдау, басқаруды автоматтандыру дәрежесі, қашықтықтан басқарылатын операция көлемін кеме иесі анықтайды.

      Қашықтықтан басқару жүйесі бар зәкір құрылғысына қосымша талаптар осы Қағиданың 61-тараудың 4-параграфында, 372-тарау 5-параграфында, сондай-ақ осы Қағиданың 4977-тармағында келтірілген.

57-тарау. Жабдықтау сипаттамасы

      Ескерту. 57-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1065. Барлық кемелердің, жүзгіш крандар мен тіркеп сүйрегіштерден басқа, жабдықтау сипаттамасы N c мынадай формула бойынша анықталады:

      Nc = D2/3 + 2Bh+0,1А (527)

      мұнда D— жаздық жүк ватер сызығы бойынша суға шөгу кезінде кеменің көлемдік су ығысымы, м 3 ;

      В — кеме ені, м;

      h — жаздық жүк ватер сызығынан бастап төсеніштің жоғарғы жиегіне дейін ең биік шабылған палуба биіктігі, м, мынадай формула бойынша анықталады:

      h = а +Shi (528)

      мұнда а — мидельде борт жанындағы жаздық жүк ватер сызығынан бастап жоғарғы палуба төсенішінің жоғарғы жиегіне дейін қашықтығы, м;

      h i — әрбір үстінен соғу немесе шабу қабатының, 0,25В, м қарағанда үлкен ені болатын диметральді жазықтықтағы биіктігі.

      Кеме ұзындығы бойынша екі немесе одан көп үстінен соғу немесе шабу болған кезде қарастырылатын қабатта үлкен ені бар тек бір үстінен соғу немесе шабу ескеріледі.

      Ең төмен қабат үшін h i , жоғарғы палубадан - диметральді жазықтықта немесе егер жоғарғы палубада керпеш болған жағдайда жоғарғы палубаның жалғасы болып табылатын шартты сызықтан өлшенуі тиіс.

      h анықтау кезінде қайқылығын және дифферентті ескеру талап етілмейді. Осы Қағиданың 1067-тармағында нұсқалған ерекшелікті ескерген жөн.

      А — жаздық жүк ватер сызығынан бастап санағанда кеме ұзындығы L шектерінде желкенділік ауданы, м 2 . А анықтау кезінде тек ені 0,255 қарағанда артық корпустың, үстінен соғудың және шабудың желкенділік ауданы ескеріледі. Осы Қағиданың 1066-тармағында нұсқалған ерекшелікті ескерген жөн.

      1066. Тіркеп сүйрегіштер үшін жабдықтау сипаттамасы N c мынадай формула бойынша анықталады

      N c = D2/3 +2 ( Ba+Shibi )+0,lA , (529)

      мұнда D, В, a, h i және А осы Қағиданың 1040-тармағында нұсқауларға сәйкес қабылданады;

      b i — үстінен соғу немесе шабудың сәйкес қабатының ені, м. Кеме ұзындығы бойынша екі немесе одан көп үстінен соғу немесе шабу болған кезде осы Қағиданың 1065-тармағында сәйкес нұсқауды басшылыққа алу керек.

      1067. Контейнерлер мен палубада және жабық жүк люктерінде тасымалданатын басқа осыған ұқсас жүктер, мачталар, жүк жебелері, такелаж, леерлі қоршауды және басқа да ұқсас конструкцияларды h және А анықтау кезінде ескермеуге болады, сондай-ақ биіктігі 1,5 м люктердің фальшборты мен комингстерін ескермеуге болады. Егер күнқағарларының, фальшборт пен комингстерінің биіктігі 1,5 м артық болса, олар шабу немесе үстінен соғу ретінде қарастырылады.

      Қауға мұнараларды, жақтаулар мен түбін тереңдететін снарядтар жақтауларын көтеруге арналған коперлерді h анықтау кезінде ескермеуге болады; А анықтау кезінде желкенділік ауданын конструкция контурымен шектелген аудан ретінде есептеген жөн.

      1068. Қалқығыш крандар үшін жабдықтау сипаттамасы мынадай формула бойынша анықталады

      N c =1,5D 2/3 +2В h+2S+0,1A, (530)

      мұнда А, В, h және А 1040 осы Қағиданың 1040-тармағы нұсқауларына сәйкес қабылданады;

      А анықтау кезінде қалқыш кранның жоғары құрылысы (көшпелі жағдайда) желкенділігінің, конструкцияның ішкі контурымен шектелген аудан ретінде есептелетін бүйірлік ауданы ескеріледі;

      S — А анықтау кезінде ескерілетін ең биік шабылған палуба төсенішінен жоғары орналасқан жоғарғы құрылысы (көшпелі жағдайда) желкенділік ауданының мидель-шпангоут жазықтығына проекциясы, м; осыған орай желкенділік ауданы конструкцияның ішкі контурымен шектелген аудан ретінде анықталады.

58-тарау. Орнақтық зәкірлер мен тоқтатқыш-зәкірлер

      Ескерту. 58-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1069. Осы Қағиданың 1062 және 1063-тармақтарының нұсқауларына сәйкес анықталған орнақ зәкірлерінің саны 3 құраса, онда оның біреу қосалқы деп болжанады. Кеме қатынасының тіркелімі келісімі бойынша үшінші зәкірді (қосалқы) жағада сақтауға болады. R1, R2, R2-RSN, R3-RSN және R3 шектелген жүзу аудандары кемелерінде үшіншіні, яғни қосалқы зәкір болмауына рұқсат етіледі.

      Жабдықтау сипаттамасы 205 және одан төмен кемелерде, бұдан басқа, қосалқы ретінде, оны іске қосылуға жылдам дайын болу шаралары көзделген жағдайда екінші орнақ зәкір болуына рұқсат етіледі.

      Жабдықтау сипаттамасы 35 және одан аз R3 шектелген жүзу аудандары кемелерінде, егер олар жолаушылар таситын болмаса, тек бір орнақ зәкірі болуы мүмкін.

      R3 шектелген жүзу аудандары кемелерінде тоқтату-анкері болмаса да болады.

      Жабдықтау сипаттамасы 205 артық R2-RSN, R3-RSN шектелген жүзу аудандары кемелерінде осы Қағиданың 167-қосымшасында нұсқалған жабдықтаудан басқа тоқтату-анкері қарастырылуы керек, оның массасы орнақ зәкір массасының 75 % кем болмайтындай болуы керек.

      1070. Для адмиралтей зәкірлері үшін зәкір массасы шамасына шток массасы кіреді.

      Әрбір орнақ зәкірі мен тоқтату анкерінің массасы, орнақ зәкірлерінің жалпы массасы орнақ зәкірлеріне таңылатын жалпы массадан кем болмаған жағдайда осы Қағиданың 167 және 168-қосымшаларымен анықталатын мәндерінен +7% ерекшелене алады.

      Егер зәкірлер жоғары ұстамды күштегі зәкірлер қолданылатын болса, онда әрбір зәкір массасы осы Қағиданың 167 және 168-қосымшаларымен анықталатын зәкір массасының 75% құрайды. Егер жоғары ұстамды күштегі зәкірлер қолданылатын болса, онда әрбір зәкір массасы осы Қағиданың 167 және 168-қосымшаларымен анықталатын зәкір массасының кеміеде 50% құрайды.

      1071. Кемелерді жабдықтау үшін мынадай типтегі зәкірлерге жол беріледі:

      1) Холла;

      2) Грузона;

      3) адмиралтейлік.

      Холла немесе Грузона зәкірлерінің бас бөлігінің массасы, істіктер мен қосылыс тетіктерін қосқанда, зәкірдің жалпы массасының 60% кем құрамауы керек.

      Адмиралтейлік зәкірлерде шток массасы, зәкір қапсырмасын қосқанда, зәкірдің жалпы массасының 20% кем құрамауы керек.

      Кемелердің зәкірдің басқа типтерімен жабдықтау әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      Зәкірді жоғары ұстағыш күшіндегі зәкір ретінде мойындау үшін осы зәкір мен Холла немесе Грузона зәкірлеріне жұбымен түрлі грунттарда салыстырмалы сынаулар жүргізу қажет; осыған орай зәкірдің ұстағыш күші кем дегенде осындай массадағы Холла немесе Грузона зәкірлеріне қарағанда екі есе үлкен болуы керек.

      Зәкірді жоғары ұстағыш күшіндегі зәкір ретінде мойындау үшін осы зәкір мен Холла немесе Грузона зәкірлеріне жұбымен түрлі грунттарда салыстырмалы сынаулар жүргізу қажет; осыған орай зәкірдің ұстағыш күші кем дегенде осындай массадағы Холла немесе Грузона зәкірлеріне қарағанда төрт есе үлкен болуы керек. Жоғары ұстағыш күшіндегі зәкірмен осындай салыстырмалы сынаулар жүргізуге жол беріледі, осыған орай зәкірдің ұстағыш күші жоғары ұстағыш күшіндегі зәкірге қарағанда екі есе көп болуы керек.

      Аталған сынаулардың көлемі мен жүргізу тәртібі әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарайтын тақырыбы болып табылады.

      1072. Жоғарғы ұстағыш күшіндегі зәкірлермен R1, R2-RSN, R3 және R3-RSN шектелген жүзу ауданындағы кемелерді жабдықтауға болады. Жоғарғы ұстағыш күшіндегі зәкірлердің массасы 1500 кг аспайды.

59-тарау. Орнақ зәкірлеріне арналған шынжырлар мен тростар

      Ескерту. 59-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1073. Екінші орнақ зәкірі қосалқы ретінде болатын, жабдықтау сипаттамасы 205 және одан төмен кемелерде, сондай-ақ тек бір орнақ зәкірі болатын, жабдықтау сипаттамасы 35 және одан аз кемелер осы Қағиданың 1069-тармағына сәйкес, ұзындығы, екі шынжыр үшін талап етілген сәйкес жабдықтау кестесімен салыстырғанда, екі есе азайтылған тек бір шынжырмен ғана жабдықтала алады. Шектелген жүзу ауданындағы R3 кемелерде тоқтату-анкері үшін шынжырлары немесе арқандары болмаса да болады.

      1074. Сынып символына "Қамтамасыз ету кемелері" белгісі қосылатын кемелер үшін орнақ зәкірлері үшін екі шынжырдың да қосынды ұзындығы осы Қағиданың 167-қосымшасында нұсқалғаннан гөрі 165 м көп қабылданады, ал осы шынжырлардың калибрі осы Қағиданың 167-қосымшасында нұсқалғаннан калибрден кем болмайтындай, қарастырылып отырған кеменің жабдықтау сипаттамасынан екі жол төмен (осы Қағиданың 1062 және 1063-тармақтарының нұсқауларын ескергенде) қабылданады.

      Жабдықтау сипаттамасы 720-дан жоғары қамтамасыз ету кемелерінде зәкірлік тұрақтың спецификациялық тереңдігі 250 м жоғары болғанда және жабдықтау сипаттамасы 720 немесе төмен қамтамасыз ету кемелерінде зәкірлік тұрақтың спецификациялық тереңдігі 200 м жоғары болғанда және орнақ зәкірлері үшін зәкір шынжырларының калибрі спецификациялық тереңдігі мен зәкір тұрақтарының жағдайларын ескере отырып, Кеме қатынасының тіркелімі келісімі бойынша ұлғайтылады.

      1075. Грунтты тасымалдайтын трюмдері болмайтын грунт таситын шаландалар мен түбін тереңдеткіш снарядтардың орнақ зәкірлеріне арналған шынжырлар калибрі осы Қағиданың 167-қосымшасында нұсқалған калибрден кем болмайды, екі жол төмен, ал грунтты тасымалдайтын трюмдары бар түбін тереңдеткіш снарядтар үшін қарастырылып отырған кеменің жабдықтау сипаттамасынан бір жол төмен болады (осы Қағиданың 1062 және 1063-тармақтарының нұсқауларын ескергенде).

      1076. Орнақ зәкірлері шынжырларының беріктіктің сол немесе басқа санатына жату шарты осы Қағиданың 614-тарауында регламенттелген.

      1077. Осы Қағиданың 167 және 168-қосымшалары шынжырлар калибрлерін осы шынжырлардың, осындай таяныштары болмайтын деп болжанатын, калибрі 15 мм кіші шынжырларды қоспағанда, буындарында таяныштың міндетті түрде болуын болжаумен регламенттейді. Калибрі 15 мм және одан көп таяныштары бар шынжырлардың орнына ұлғайтылған калибрлі таяныштары жоқ шынжырларды қолдану әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      1078. Шынжырлар жеке жапсарластардан жинақталуы тиіс. Ерекшелігі калибрі 15 мм кіші шынжырлар болып табылады, олар жапсырмаларға бөлінбеген болады.

      Жапсарластар өзара жалғастырғыш буындармен жалғануы керек. Жалғастырғыш буындардың орнына жалғастырғыш қапсырмаларды қолдану әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      Шынжырда жапсарластың орналасуына байланысты:

      1) зәкірге бекітілетін зәкірлік;

      2) аралық;

      3) шынжырды босатуға арналған құрылғыға бекітілген түпкі болып бөлінеді.

      1079. Зәкір жапсарласы вертлюгтен, шеткі буыннан және жалпы және шынжыр кесіндісін өзіндік жапсарласқа рәсімдеу үшін қажетті ұлғайтылған буындардың ең аз санынан тұруы керек.

      Түйіндер өлшемдері мен шынжыр тетіктерінің қатынасы мүмкіндік берсе, онда зәкір жапсарласы тек вертлюгтен, шеткі буыннан және оларды жалғайтын жалғастырғыш буыннан ғана тұра алады. Жапсарластарға бөлінбеген шынжырларда вертлюг әрбір шынжыр құрамынадай мүмкіндігінше зәкірге жақын енгізілуі тиіс. Вертлюгтердің істіктері барлық жағдайларда шынжырдың ортасына қарай қаратылған болуы керек.

      Зәкір жапсарласы зәкір қапсырмасымен шеткі қапсырманың көмегімен жалғасуы керек; осыған орай зәкір қапсырмасына шеткі қапсырманың істігі салынады.

      1080. Аралық жапсарластардың ұзындығы 25 кем емес және 27,5 м аз болмауы керек және буындардың тақ санынан тұруы керек. Жабдықтау кестелерінде келтірілген екі шынжырдың жалпы ұзындығы зәкірлік және түпкі жапсарластарсыз аралық жапсарластар ұзындығының қосындысы ғана болып табылады.

      Егер аралық жапсарластардың алынған саны тақ болса, онда оң борттың шынжырында сол борттың шынжырына қарағанда бір аралық жапсарласы артық болуы керек.

      1081. Түпкі жапсарлас шынжырды босатуға арналған құрылғыға бекітілген ұлғайтылған өлшемдердің (алайда ол зәкір механизмінің жұлдызшасы бойымен еркін өтетіндей) арнайы буындарынан және шынжыр кесіндісін өзіндік жапсарласқа рәсімдеуге қажетті жалпы және ұлғайтылған буындардың ең аз санынан тұруы керек. Егер шынжыр тетіктері өлшемдері мен оның берілуіне арналған құрылғы қатынасы мүмкіндік берсе, онда түпкі жапсарлас тек бір шеткі буыннан тұрады.

      1082. Орнақ зәкірлеріне арналған шынжырлардың қалған барлық жағдайларында осы Қағидалардың 610-тарауының талаптарына жауап береді.

      Ескерту. 1082-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1083. Жабдықтау сипаттамасы 205 және одан аз ұзындығы 30 м кем балық аулау кемелерінде және басқа да кемелерде шынжырларды болат арқандармен алмастыруға болады; ұзындығы 30 бастап 40 м дейін балық аулау кемелерінде зәікр шынжырларының бірін болат арқанпен түкпілікті алмастыруға болады. Осындай арқандардың тұтас алғанда үзілу күші сәйкес шынжырлардың үзілу жүктемесінен кем болмау керек, ал ұзындығы осы шынжырлардың 1,5 ұзындығынан кем болмауы керек.

      Егер ваерлер осы талаптарға жауап берсе, онда оларды зәкір арқандары ретінде қолдануға болады.

      Жабдықтау сипаттамасы 130 және одан аз кемелерде Кеме қатынасының тіркелімі келісімі бойынша шынжырлар немесе болат арқандардың орнына синтетикалық талшықтан жасалған арқандарды қолдануға болады.

      1084. Әрбір болат арқанның ұшы коушқа, қысқышқа немесе патронға бекітілуі тиіс және зәкірмен ұзындығы зәкір ("көшпелі түр" жағдайында) мен зәкір механизмі арасындағы қашықтыққа немесе қайсы кіші екендігіне байланысты 12,5 м тең шынжыр кесіндісі арқылы жалғануы керек; шынжырдың аталған кесіндісінің үзілу жүктемесі болат арқанның тұтастай үзілу жүктемесінен кем болмайды. Болат арқанның бекітпесімен және зәкір қапсырмасымен шынжыр кесіндісі, сондай-ақ арқанпен беріктіктері бірдей қапсырмалармен жалғанады.

      Шынжырлар кесіндісінің ұзындығы осы Қағиданың 1058-тармағында регламенттелген арқандардың 1,5 ұзындығына есептеледі.

      1085. Зәкірлерге арналған болат арқандарда кемінде 114 сым және бір органикалық жүрекше болады. Арқандардың сымдарында мойындалған стандарттарға сәйкес мырыш жабыны болады.

      Барлық қалған жағдайда зәкірлерге арналған болат арқандар осы Қағидалардың 581-тарауының талаптарына жауап береді.

      Ескерту. 1085-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

60-тарау. Тоқтату- анкеріне арналған шынжыр немесе болат арқан

      Ескерту. 60-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1086. Тоқтату-анкеріне арналған шынжыр 610-тараудың қабылдарлық талаптарына жауап беруі тиіс.

      Жабдықтау сипаттамасы 205 жоғары шектелген жүзу ауданы R2-RSN және R3-RSN кемелері ұзындығы орнақ зәкіріне қажетті шынжыр ұзындығының 60 % кем емес тоқтату-анкеріне арналған шынжырмен жабдықталады. Шынжыр калибрі осы Қағиданың 167-қосымшасында нұсқалған калибрден кем емес қарастырылып отырған кеменің жабдықтау сипаттамасынан екі жолға жоғары қабылданады (осы Қағиданың 1062 және 1063-тармақтарының нұсқауларын ескере отырып).

      Жабдықтау сипаттамасы 205 төмен кемелерді таянышсыз шынжырлармен жабдықтауға жол беріледі.

      Ескерту. 1086-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1087. Тоқтату-анкері арналған арқанға осы Қағиданың 1084 және 1085-тармақтары қатысты.

61-тарау. Зәкір жабдығы

      Ескерту. 61-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Стопорлар

      1088. Әрбір орнақтық зәкір шынжыры немесе арқаны, сондай-ақ массасы 200 кг және одан көп тоқтату-анкеріне арналған шынжыр үшін зәкірді клюзде "көшпелі түрде" ұстап тұруды қамтамасыз ететін немесе сонымен қатар кеменің зәкірде тұрақтауына арналған стопор қарастырылады.

      Зәкірлік механизмі жоқ кемелерде және осы Қағиданың 4257-тармағының 2) тармақшасы талаптарына жауап бермейтін зәкір механизмдерін орнату жағдайларында кеменің зәкірде тұрақтауын қамтамасыз ететін стопорлардың болуы міндетті болып табылады.

      1089. Егер стопор зәкірді клюзде көшпелі түрде ұстап тұруға ғана арналған болса, онда оның тетіктері зәкірдің екі еселік салмағына тең шынжырдағы күштің стопорға әрекет етуінен шыға отырып, есептеледі. Осыған орай стопор тетіктеріндегі кернеу олардың материалдарының ағымдылық шегінің 0,4 аспайды. Егер стопор құрамынадай шынжыр немесе арқан енетін болса, онда зәкірдің екі еселік салмағына тең шынжырдағы күш әсер еткен кезде шынжырдың үзілу жүктемесіне немесе арқанның тұтастай үзілу күшіне қатысты беріктігінің бес есе қосалқы қамтамасыз етіледі.

      1090. Егер стопор кеменің зәкірде тұрақтауына арналған болса, онда оның тетіктері шынжырдағы оның үзілу жүктемесіне тең күштің стопорға әсер етуінен шыға отырып, есептеледі. Осыған орай стопор тетіктеріндегі кернеу олардың материалдарының ағымдылық шегінің 0,95 аспайды. Егер стопор құрамынадай шынжыр немесе арқан енетін болса, онда олар, өздері тағайындалған зәкір шынжырына тең беріктікте болады.

      1091. Шыны пластиктен жасалған кемелерде стопорларды бекіту палубада және палуба төсенішінің астында жинақ арасында аралық болат төсеніш немесе ағаш жастықтар орнату арқылы болттарда жүзеге асырылады. Болттық қосылыс осы Қағиданың 7605-тармағы талаптарына сәйкес болады.

2-параграф. Зәкір шынжырының түпкі ұшын бекітуге және босатуға арналған құрылғы

      1092. Тетіктері шынжырдағы оның үзілу жүктемесінің 0,6 тең күштің құрылғыға әсер етуінен шыға отырып, есептеледі. Осыған орай құрылғы тетіктеріндегі кернеу олардың материалдарының жоғарғы ағымдылық шегінің 0,95 аспайды.

      1093. Жабдықтау сипаттамасы 205 жоғары кемелерде зәкір шынжырының түпкі ұшын бекітуге және босатуға арналған құрылғы ұзәкір механизмі орнатылған палубадан немесе тұрақты жылдам және оңай жету қамстамасыз етілген жерде басқа палубадан жетек болады. Жетек винті өзі тежелетін болады.

      1094. Зәкір шынжырының түпкі ұшын бекітуге және босатуға арналған құрылғы конструкциясы әрекет ету кезінде де, сондай-ақ осы Қағиданың 1092-тармағында атап өтілген шынжырдағы күшсіз де оның іске қосылу сенімділігін қамтамасыз етіледі.

      1095. Шыны пластикадан жасалған кемелерде зәкір шынжырының түпкі ұшын бекітуге және босатуға арналған құрылғыны бекіту іріктеудің екі жағынан да аралық болат төсеніштер орнату арқылы болттарда жүзеге асырылуы тиіс. Болттық қосылыс осы Қағиданың 7605-тармағы талаптарына сәйкес болады.

3 -параграф. Зәкір шынжырларын жүргізу, шынжыр жәшіктері

      1096. Зәкір шынжырларын жүргізу зәкірлерді босату және көтеру кезінде олардың кедергісіз қозғалысын қамтамасыз етіледі.

      Алдыңғы жақ бульбалары бар кемелерде зәкір шынжырларын жүргізу осы Қағиданың 467-тармағының талаптарына жауап береді.

      1097. Зәкір ұршығы клюзге тек зәкір шынжырындағы тартым әсерінен еркін енуі және осы тартым әсері тоқтасымен одан оңай бөлінеді.

      1098. Клюз түтігі қабырғасының қалыңдығы клюз арқылы өтетін зәкір шынжыры калибрінің 0,4 кем болмайды.

      1099. Шыны пластикадан жасалған кемелерде зәкір клюздерінің астында сыртқы қаптамада мырышталған болат табақтар немесе таттанбайтын болаттан жасалған табақтар орнатылуы тиіс; табақтардың бекітілуі жасырын бастары бар болттарда жүзеге асырылуы тиіс. Болттық қосылыс осы Қағиданың 7605-тармағы талаптарына сәйкес келеді.

      1100. Әрбір орнақтық зәкір шынжырын салу үшін шынжыр жәшігі жабдықталады.

      Егер бір шынжыр жәшігі екі шынжырға арналған болса, онда әрбір шынжырдың бөлек салынуын қамтамасыз ететін ішкі бөлгіш іріктеу көзделеді.

      1101. Шынжыр жәшігінің пішіні, сыйымдылығы және тереңдігі шынжырлардың клюздер арқылы еркін өтуін, шынжырлардың өзі салынуын және олардың зәкірлерді босату кезінде кедергісіз тапталуын қамтамасыз етіледі.

      1102. Шынжыр жәшігінің конструкциясы, сондай-ақ шынжырлы және палуба клюздерінің құбырлары жоғарғы ашық палубаға дейін су өткізбейтін болады. Осындай құбырлардың жоғарғы тесіктері үнемі ілінген жабындармен жабдықталады. Мұндай жабындар шынжыр калибрінің астындағы сәйкес кесіктері бар болат, сондай-ақ қақпақты қайрылған күйінде ұстап тұратын сәйкес бекітпелері бар брезенттен жасалады.

      Шынжыр жәшікке қол жеткізу тесігі қақпақтармен жабдықталуы тиіс, оларды бекіту жақын орналасқан болттардың көмегімен жүзеге асырылады.

      1103. Шынжыр жәшіктерді кептіру осы Қағидалардың 3379-тармағы талаптарына; жарықтандыру - 457-тарауының талаптарына жауап береді.

      Ескерту. 1103-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

4-параграф. Қашықтықтан басқару жүйесі бар зәкір жабдығына қойылатын қосымша талаптар

      1104. Қашықтықтан басқару қарастырылатын стопорлар мен басқа зәкір жабдықтары (осы Қағиданың 1064-тармағы) жергілікті қолмен басқарылуы тиіс.

      1105. Зәкір жабдығы конструкциясы мен оны жергілікті қолмен басқару тетіктері қашықтықтан басқарудың жеке желілерінің немесе барлық жүйесінің істен шығуы кезінде қалыпты жұмысты қамтамасыз етіледі (осы Қағиданың 4977-тармағы).

62-тарау. Зәкір тетіктері, қосалқы бөлшектер

      Ескерту. 62-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1106. Орнақ зәкірлерін босату және көтеру үшін, сондай-ақ кемені ұстап тұру үшін кеме палубасында берілген орнақ зәкірлері кезінде алдыңғы жақ бөлігінде, егер зәкір массасы 35 кг асатын болса зәкір механизмдері орнатылады.

      Шектелген жүзу аудандарының R2-RSN және R3-RSN R3 кемелерінде, егер тоқтату-анкерінің массасы 200 кг-нан асса, онда оны босату және көтеру үшін зәкір механизмі қарастырылады.

      Жабдықтау сипаттамасы 205 және одан аз кемелерде зәкірлік қол механизмдерін орнатуға, сондай-ақ басқа палуба механизмдерінің зәкірлерін босату және көтеру үшін пайдалануға болады.

      Зәкір механизмдері конструкциясы мен қуатына қойылатын талаптар осы Қағиданың 372-тарауында келтірілген.

      1107. Осы Қағиданың 59-тарауы мен 1069-тармақшасындағы нұсқауларға сәйкес бортта қосалқы зәкірі және орнақ зәкіріне (зәкірлерге) арналған шынжыр (немесе шынжырлар) болатын әрбір кемеде:

      қосалқы зәкір жапсарласы – 1 дана;

      қосалқы қосылыс буындары – 2 дана;

      қосалқы шеткі қапсырма – 1 дана қарастырылады.

      Ескерту. 1107-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1108. Осы Қағиданың 1069 және 1083-тармақтарына сәйкес қосалқы зәкірі және орнақ зәкіріне (зәкірлерге) арналған болат арқаны (немесе арқандары) бар әрбір кемеде: болат арқанның зәкір қапсырмасымен қосылуын қамтамасыз ететін бір қосалқы тетіктерінің жинағы қарастырылады.

63-тарау. Арқандап байлау құрылғысы

      Ескерту. 63-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1 -параграф. Жалпы ережелер

      1109. Әрбір кемеде кемені жағадағы немесе қалқыма айлақ құрылысына тартуды және кемені соларға нық бекітуді қамтамасыз ететін болат арқан құрылғысы болады.

      Кеме баржаларының болат арқан құрылғысы Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің 2011 жылғы 9 наурыздағы № 127 бұйрығымен бекітілген Ішкі суларда жүзетін кемелерді жасау қағидасының 4-бөлігінің талаптарына жауап береді (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 6871 тіркелген, бұдан әрі - ІЖКҚ).

      1110. Болат арқан арқандарының саны, ұзындығы және үзілу күші тұтастай барлық кемелер үшін осы Қағиданың 167-қосымшасы, балық аулау кемелерінен басқа, ал балық аулау кемелері үшін 168-қосымша бойынша осы Қағиданың 57-тарауы 2-параграфына сәйкес анықталатын сипаттама бойынша анықталады.

      1111. A/N c қатынасы 0,9 артық кемелер үшін болат арқан саны осы Қағиданың 167-қосымшасында жазылғанмен салыстырғанда ұлғайтылады:

      1 данаға — 0,9< A/N c Ә 1,1 болатын кемелер үшін;

      2 данаға — 1,1 < A/N C Ә 1,2 болатын кемелер үшін;

      3 данаға — A/N c > 1,2 болатын кемелер үшін,

      Мұнда N c және А — жабдықтау сипаттамасы және желкенділік ауданы осы Қағиданың 57-тарауы 2-параграфында нұсқалғандарға сәйкес.

      1112. Осы Қағиданың 167-қосымшасына сәйкес жалғыз болат арқанды арқанның үзілу күші 490 кН асатын кемелер үшін: арқандар саны сәйкес артқан кезде ең кіші үзілу күшімен немесе арқандар саны сәйкес азайған кезде үлкен үзілу күшімен арқандарды қолдануға жол беріледі.

      Осыған орай барлық байлау арқандарының қосынды үзілу күші осы Қағиданың 167-қосымшасында көзделген қосынды күштен кем болмауы керек осы Қағиданың 1111 және 1114-тармақтарын ескерсек, арқандар саны 6 кем емес және жалғыз арқанның үзілу күші 490 кН кем емес.

      1113. Жеке байлау арқанының ұзындығын 7% дейін, барлық байлау арқандарының жалпы ұзындығы осы Қағиданың 167-қосымшасымен және осы Қағиданың 1111-тармақтарымен немесе осы Қағиданың 168-қосымшасымен анықталатыннан кем болмаған жағдайда кішірейтуге болады.

      1114. Синтетикалық талшықтан алынған байлау арқандарын қолдану кезінде олардың үзілу күші тұтастай F c , кН, мынадай формула бойынша анықталғаннан кем болмауы керек:

      F c = 0,07425 d ср F T 8/9 , (531)

      мұнда dср , — синтетикалық талшықтан алынған арқанның үзілуі кезінде орташа салыстырмалы ұзарту пайызбен, бірақ 30% кем емес. dср шамасы туралы деректер болмаған кезде: капрон арқандар үшін — 45%; для полипропиленді арқандар үшін — 35% қабылданады;

      F T — осы Қағиданың 167 немесе 168-қосымшаларымен регламенттелген байлау арқанының үзілу күші, кН.

2-параграф. Байлау арқандары

      1115. Байлау арқандары, тұтану температурасы 60 о С және одан төмен тұтанғыш заттарды құймалы түрде тасымалдайтын кемелерді қоспағанда, болаттан, өсімдіктен немесе синтетикалық талшықтан жасалған болуы мүмкін. Бұл кемелерде болат арқандармен операцияларға тек құймалы жүк бөліктерінің үсті болып табылмайтын құрылыстар палубаларында ғана, егер бұл палубалар бойынша жүкті қабылдау және беру құбыржолдары өтпесе, рұқсат етіледі.

      167 немесе 168-қосымшада немесе осы Қағиданың (531) формуласында регламенттелген ажырату күшіне қарамастан, диаметрі 20 мм-ден кем өсімдіктен немесе синтетикалық талшықтан жасалған байлау арқандары қолданылмайды.

      1116. Болат арқандардың кем дегенде 144 сымы және кем дегенде 7 органикалық өзекшесі болады. Автоматты арқандап байлау шығырлардағы арқандар ерекшелік болып табылады, олардың бір ғана органикалық өзекшесі болуы мүмкін, алайда мұндай арқандардағы сымдар саны кем дегенде 216 болады. Танылған стандарттарға сәйкес арқандар сымдарының мырыш жабыны болады.

      Басқасында болат арқандар осы Қағиданың 613-тарау талаптарына сәйкес болады.

      1117. Өсімдік кабельдері манила немесе сисал. Жабдықтау сипаттамасы 205 және одан кем болатын кемелерде кендір арқандарды қолдануға рұқсат етіледі. 205-тен астам жабдықтау сипаттамасы бар кемелерде кендір тростарын қолдану әрбір жағдайда кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      Барлық қалған жағдайда өсімдік арқандары осы Қағидалардың 607-тарауының талаптарына жауап беруі тиіс.

      Ескерту. 1117-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1118. Синтетикалық талшықтан жасалған арқандар мақұлданған біртекті материалдардан (полипропиленнен, капроннан, нейлоннан және т.б.) жасалады.

      Мақұлданған әртекті синтетикалық талшықтар құрамасы әр жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнаулы қарауының мәні болып табылады.

      Басқасында синтетикалық талшықтан жасалған арқандар осы Қағиданың 607-тарау талаптарына сәйкес болады.

      Ескерту. 1118-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

3-параграф. Арқандап байлау жабдықтары

      1119. Арқандап байлау кнехттерінің, кипалық планкалардың және басқа арқандап байлау жабдықтарының саны мен орналасуы кеменің конструктивтік ерекшеліктерін, тағайындалуын және жалпы орналасуын негізге ала отырып қабылданады.

      1120. Кнехттер болаттан немесе шойыннан жасалуы мүмкін. Жабдықтауында тек өсімдіктен жасалған арқандар немесе синтетикалық талшықтан жасалған арқандар бар шағын кемелер үшін кнехттердің жеңіл қоспалардан жасалуына жол беріледі. Жасалу тәсілі бойынша кнехттер дәнекерленген және құйылған болуы мүмкін.

      Тұтану температурасы 60оС және одан төмен тұтанғыш сұйықтықтарды құймалы түрде тасымалдауға немесе сақтауға арналған бөліктердің үсті болып табылатын палубаларда ойып орнатылатын кнехттерді орнатуға жол берілмейді.

      1121. Кнехт тумбасының сыртқы диаметрі кем дегенде болат арқанның 10 диаметрі және кем дегенде синтетикалық талшықтан жасалған арқанның 5,5 диаметрі, сондай-ақ оларға кнехт тағайындалған өсімдіктен жасалған арқан шеңберінің кем дегенде бір ұзындығы болады. Кнехт тумбаларының осьтері арасындағы қашықтық болат арқанның кем дегенде 25 диаметрі немесе өсімдік арқан шеңберінің үшеуі болады.

      1122. Арқандап байлау құрылғыларының арқалауыш элементтері кемені арқандап байлау кезінде пайда болатын жүктемелерді тиімді қабылдау үшін палубалық стрингерлерде, бимстарда немесе палубалық конструкцияның бөлігі болып табылатын басқа қатқылдық қырларында орналастырылады.

      Арқандап байлау жабдықтарына, сондай-ақ корпустың олар тірелетін конструкцияларына ықпал ететін есептемелік жүктеме осы Қағидаларға 167-қосымшаға сәйкес, жабдықтау сипаттамасының шамасын негізге ала отырып таңдалатын арқандап байлау арқанының ажырату жүктемесінің 1,25-іне тең етіп қабылданады.

      Корпустың тіректік конструкцияларына қолданылатын есептемелік жүктеме шығыршық үшін шығыршық тежегішін ұстаудың барынша жоғары жүктемесінің 1,25-ін, шпиль үшін - барынша жоғары тартымдық күштің 1,25-ін құрайды.

      1123. Корпустың тіректік конструкцияларында осы Қағиданың 1122-тармағында көрсетілген есептемелік жүктеме ықпалының жол берілетін кернеулері былай анықталады:

      1) қалыпты кернеулер – материал аққыштығының белгіленген шегінің 100%-ы;

      2) жанама кернеулер - материал аққыштығының белгіленген шегінің 60%-ы.

      Кернеулердің шоғырлану факторлары есепке алынбайды. Қалыпты кернеулер иілген кездегі кернеу мен қалыпты кернеулерге перпендикуляр ықпал ететін жанама кернеуі бар осьтік кернеудің қосындысы болып табылады.

      Тіректік конструкцияның екі жағы үшін де жол берілетін коррозия, мм, мынадай мәндерден кем болмайды:

      1) уәкілетті органмен бекітілген - көрсетілген Қағиданың талаптарына сәйкес Ақтарма кемелердің конструкциясы және беріктігі туралы қағидада және Мұнай құйылатын қос бортты кемелердің конструкциясы және беріктігі туралы қағидада көрсетілген кемелер үшін;

      2) қалған кемелер үшін - 2 мм.

      1124. Арқандап байлау жабдықтары бөлшектерінің қауіпсіз жұмыс жүктемесі (SWL) осы Қағиданың 1122-тармағына сәйкес есептемелік жүктеменің 0,8-інен аспайды. Арқандап байлау жабдықтарының барлық элементтерінде арқандап байлау жабдықтарына дәнекерлеу арқылы немесе басқа эквивалентті тәсілмен қауіпсіз жұмыс жүктемесінің шамасы жазылады.

4-параграф. Арқандап байлау механизмдері

      1125. Арқандап байлаудан шығару үшін осы мақсат үшін арнайы орнатылған арқандап байлау механизмдері де (мысалы, арқандап байлау шпильдері, шығырлар), арқандап байлау барабандары бар басқа палубалық механизмдер де (мысалы, брашпильдер, жүк шығырлары) қолданылуы мүмкін.

      1126. Арқандап байлау механизмдері санын және үлгісін таңдау кеме иесінің және жоба иесінің қалауы бойынша, алайда олардың тартымдық күші тұтастай алғанда кемені жабдықтауға қабылданған байлау арқандарының ажыратқыш күшінің 1/3-інен аспауы шартымен және, бұдан басқа, осы Қағиданың 373-тарауының талаптарына жауап берген жағдайда жүргізіледі.

64-тарау. Сүйреткіш құрылғы

      Ескерту. 64-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер

      Ескерту. Тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1127. Әрбір кемеде осы тараудың 2 және 3-параграфтар талаптарына жауап беретін тіркеп сүйреу құрылғы болады.

      Сынып символына "Tug" деген сөздік сипаттамасы қосылатын кемелер, бұдан басқа, осы тараудың 4 —6-параграфтарының талаптарына жауап беруі қажет.

      1128. Дедвейті 20000 т және одан жоғары мұнай құйылатын, мұнай құйылатын (>60 0С), құрама кемелер, газтасығыштар және химиятасығыштар осы тараудың 7-параграфы талаптарына жауап береді.

      1129. Тіректі кемелердің тіркеп сүйреу құрылғысы осы ІСЖКЖҚ 4-бөлімінің талаптарына жауап береді.

2-параграф. Сүйрегіш арқаны

      1130. Тіркеп сүйреу арқанының ұзындығы және ажырату күші тұтастай осы Қағидаларға 167-қосымша бойынша, осы Қағиданың 57-тарауының 2-параграфына сәйкес сипаттама бойынша анықталады.

      Кемелік баржалар үшін тіркеп сүйреу арқанның ажырату күші Fp, кН, мынадай формула бойынша есептеледі:

      F p = 16nBd, (532)

      мұнда n — кильватерлік құрамдағы баржалар саны;

      В — баржаның ені, м;

      d — баржаның шөгуі, м.

      Арқанның ажырату күші кемелік баржалардың тіркеп сүйреу жабдықтарының беріктігі есептемелерінде қолданылады. Кеме иесінің қалауы бойынша кемелік баржалардың тіркеп сүйреу арқандары баржатасығышта немесе тіркеп сүйрегіште сақталуы және кемелік баржаның жабдықтау құрамынадай кірмейді.

      1131. Тіркеп сүйреу арқандар болат, өсімдіктен жасалған немесе жасанды болады. Осы Қағиданың 1114, 1115–1118-тармақтарының байлау арқандары үшін регламенттелген талаптары тіркеп сүйреу арқандарына да қолданылады.

3- параграф. Тіркеп сүйреу жабдықтар

      1132. Тіркеп сүйреу кнехттер мен клюздердің саны мен орналасуы кеменің конструктивтік ерекшеліктерін, тағайындалуын және жалпы орналасуын негізге ала отырып қабылданады.

      1133. Осы Қағиданың 1120 және 1121-тармақтарының байлау арқандары үшін регламенттелген талаптары тіркеп сүйреу кнехттерге де қолданылады.

      1134. Тіркеп сүйреу құрылғының арқалауыш элементтері кемені тіркеп сүйреген кезде пайда болатын жүктемелерді тиімді қабылдау үшін палубалық конструкцияның бөлігі болып табылатын тіректік корпустық байланыстарда орналасады.

      Тіркеп сүйреу жабдықтарына ықпал ететін есептемелік жүктеме:

      1) кәдімгі тіркеп сүйреу операцияларды орындайтын тіркеп сүйрегіштер үшін – арқандап байлаудың тартымдық күштің 1,25-іне;

      2) эскорттық операцияларды орындайтын тіркеп сүйрегіштер үшін - жабдықтау сипаттамасының шамасын негізге ала отырып, осы Қағидаларға 167-қосымшаға сәйкес таңдалатын тіркеп сүйреу арқанының ажырату күшіне тұтастай тең болады.

      1135. Осы Қағиданың 1134-тармағына сәйкес есептемелік жүктемелердің ықпалы кезінде корпустың тіректік конструкцияларындағы жол берілетін кернеулер, сондай-ақ коррозияға жалпы жол беру осы Қағиданың 1124-тармағының талаптарына ұқсас етіп белгіленеді.

      1136. Тіркеп сүйреу жабдықтары бөлшектерінің қауіпсіз жұмыстық жүктемесі (SWL):

      1) кәдімгі тіркеп сүйреу операцияларды орындау үшін осы Қағиданың 1134-тармағының 1) тармақшасына сәйкес белгіленетін есептемелік жүктеменің, 0,8-інен;

      2) кәдімгі тіркеп сүйреу операцияларын орындау үшін осы Қағиданың 1134-тармағының 2) тармақшасына сәйкес белгіленетін есептемелік жүктемеден аспайды.

      Кәдімгі де, эскорттық та операцияларда қолданылатын тіркеп сүйреу жабдықтардың бөлшектерінің қауіпсіз жұмыстық жүктемесі осы Қағиданың 1134-тармағына сәйкес ең жоғары есептемелік жүктемелерді негізге ала отырып белгіленеді.

      Тіркеп сүйреу жабдықтардың барлық элементтерінде арқандап байлау жабдықтарына дәнекерлеу арқылы немесе басқа эквивалентті тәсілмен қауіпсіз жұмыс жүктемесінің шамасы жазылады.

4-параграф. Тіркеп сүйрегіштердегі арнаулы құрылғы

      1137. Пайдаланудың әр түрлі жағдайларында тіркеп сүйреу операцияларын қамтамасыз ету үшін қажетті арнаулы құрылғының жабдықтау және жарақтау құрамын бұл жабдықтар мен жарақтар осы тараудың талаптарына жауап беруі шартымен кеме иесі белгілейді.

      1138. Тіркеп сүйрегіштердегі арнаулы құрылғы үшін негізгі белгілеуші фактор гактағы номиналдық тартым F болып табылады . Гактағы номиналдық тартым болып:

      1) жүзу ауданы шектелмеген және жүзу ауданы шектелген R1 және R2 тіркеп сүйрегіштері үшін — берілген, бірақ 5 түйіннен жоғары емес жылдамдықпен берілген жүкті тіркеп сүйреу үшін қажетті олардың тартымдық күші;

      2) жүзу ауданы шектелген R3 тіркеп сүйрегіштері үшін — арқандап байлаудағы олардың тартымдық күші қабылданады, алайда гактағы номиналдық тартым F, кН, мынадан:

      F= 0,133P e , (533)

      кем етіп қабылданбайды,

      мұнда Р е — тіркеп сүйрегіштің бас қозғалтқыштарының қосынды қуаты, кВт.

      1139. Осы Қағиданың 1138-тармағында көрсетілген режимдердегі гактағы номиналдық тартым шамасының сандық мәнін кеме иесі және жобалаушы өз қалауы бойынша белгілейді, ал осы белгілеумен байланысты барлық есептемелер Кеме қатынасы тіркелімімен келісуге жатпайды. Дегенменен, тіркеп сүйрегіштің арқандап байлаудағы және жүріс сынақтары кезінде Кеме қатынасының тіркелімі бұл шаманы тексерді және, егер арнаулы құрылғының элементтері аз шаманы негізге ала отырып есептелген болып шықса, Кеме қатынасының тіркелімі оларды күшейтуді немесе тіркеп сүйреу кезінде қуатты шектеудің енгізілуін талап етеді.

      1140. Тіркеп сүйреуге арналған арқанның ажырату күші тұтастай гакта F 1, кН мынадан кем болмайды:

      F1 = kF, (534)

      мұнда F — осы Қағиданың 1138-тарамғына сәйкес гактағы номиналдық тартым, кН;

      k — мынаған тең беріктік қосалқы:

      номиналдық тартымдағы гакта 98,1 кН және одан кем болғанда 5,0;

      номиналдық тартымдағы гакта 294,0 кН және одан артық болғанда 3,0.

      Номиналдық тартымдағы гакта беріктік қосалқыының аралықтық мәндері үшін k желілік интерполяциясымен белгіленеді. Тіркеп сүйреуге арналған гактағы арқанның ұзындығы 150 м кем болмайды.

      Тіркеп сүйреуге арналған гактағы арқан болаттан, өсімдіктен немесе синтетикалық талшықтан жасалуы мүмкін. Осы Қағиданың 69-тарауы 2-параграфының байлау арқандары үшін регламенттелген талаптары тіркеп сүйреуге арналған гактағы арқандарға да қолданылады.

      1141. Тіркеп сүйреу құрылғысының барлық арқалауыш элементтері (мысалы, тіркеп сүйреу гагы, тіркеп сүйреу доғасы) және оларды кеме корпусына бекіту бөлшектері тіркеп сүйреу арқанының ажырату күшін тұтастай қабылдауға есептеледі. Бұл ретте осы элементтердегі кернеулер олардың материалының аққыштығы шегінің 0,95-інен аспайды.

      1142. Тіркеп сүйреу гагінің ілмегін қисық сызықты білеу ретінде есептеген жөн. Егер былай істелмесе, яғни түзу сызықты білеулерге арналған формулалар қолданылса, онда жол берілетін кернеулер 35 %-ға кемітілуі рұқсат етілмейді.

      1143. Тіркеп сүйреу құрылғысының тіркеп сүйреу арқанының ықпалымен тартылатын немесе иілетін барлық бөлшектері, шойыннан жасалмайды.

      1144. Тіркеп сүйреу гактарының ілмектері тұтас соғылған болуы немесе прокаттың тұтас дайындамасынан жасалуы тиіс. Ілмек материалының қатысты ұзаруы бес еселенген үлгіде 18 % кем болмайды.

      1145. Тіркеп сүйреу гактары серіппелі болуы және тіркеп сүйреу арқанын беруге арналған, гакке нольден үш еселенген номиналдық тартымға дейінгі диапазондағы жүктеме кезінде және тіркеп сүйреу арқанының кез келген болуы мүмкін диаметралдық жазықтықтан ауытқуы кезінде сенімді жұмыс істейтін беруге арналған құрылғысы болады.

      Құрылғы гактің қасындағы орыннан да, жүріс мінбесінен де басқарылады. Егер кеме, негізісінен басқа, сондай-ақ қосалқыдағы гакпен жабдықталса, онда серіппелі болуы және беруге арналған құрылғысының болуы туралы талап оған қолданылмайды.

      1146. Әрбір тіркеп сүйреу гагінің олардың амортизациялаушы ықпалының шекті жүктемесі гактағы номиналдық тартымның кем дегенде 1,3-і болуы тиіс амортизаторлары болады.

      Қуаты 220 кВт-тан кем, гактардағы, жүзу ауданы шектелген R3 тіркеп сүйрегіштері үшін амортизаторлардың болмауына рұқсат етіледі.

      1147. Тіркеп сүйреу гактары кемеге орнатылғанға дейін гактағы екі еселенген номиналдық тартымға тең сынамаолық жүктемемен сыналуы тиіс.

      1148. Арқандық тоқтатқыш және оны бекіту бөлшектері олардың ажырату жүктемесі кем дегенде гактағы бір жарым еселенген номиналдық тартымға тең болатындай етіп таңдалынады.

      1149. Тіркеп сүйреу гакты және тіркеп сүйреу шығырларын орнату жерін тағайындаған кезде осы Қағиданың 104-тарауының талаптары назарға алынады.

54-параграф. Тіркеп сүйреу шығырлары

      1150. Тіркеп сүйреу шығырларының конструкциясына қойылатын талаптар осы Қағиданың 374-тарауында келтірілген.

      1151. Тіркеп сүйреу шығырларын шығырлардың жанындағы жерден басқару мүмкіндігі қамтамасыз етіледі; тіркеп сүйреу шығырларын жүріс мінбесінен басқару мүмкіндігін қамтамасыз ету ұсынылады.

64-параграф. Тіркеп сүйреу шығырындағы арқан

      1152. Тіркеп сүйреу шығырындағы арқанның ұзындығы тіркеп сүйрегіштің бас қозғалтқыштарының тиімді қуаты 2200 кВт және одан жоғары болғанда кем дегенде 700 м және тіркеп сүйрегіштің бас қозғалтқыштарының тиімді қуаты 1470 кВт немесе одан кем болғанда 500 м кем болмайды. Бас қозғалтқыштарының тиімді қуаты 1470-тен 2200 кВт-қа дейін тіркеп сүйрегіштердегі тіркеп сүйреу шығырындағы арқанның ұзындығы желілік интерполяциямен белгіленеді.

      1153. Барлық қалған жағдайларда тіркеп сүйреу шығырындағы арқанның ұзындығы осы Қағиданың 1140-тармағында жазылған талаптарға жауап береді.

7-параграф. Кемелердегі арнаулы құрылғы

      1154. Осы Қағиданың 1128-тармағында көрсетілген кемелер алдыңғы жағында және артқы жағында оларды авариялық тіркеп сүйреуге арналған арнаулы құрылғымен жабдықталады. Құрылғының конструкциясы оның тез ашылуын және тіркеп сүйретілетін кемеде энергия болмаған кезде тіркеп сүйретілетін кемемен жалғасуды қамтамасыз етеді.

      1155. Авариялық тіркеп сүйреуге арналған құрылғыға осы Қағидаларға 169-қосымшаға сәйкес элементтер кіреді.

      1156. Авариялық тіркеп сүйреуге арналған құрылғының осы Қағидаларға 169-қосымшада көрсетілген элементтері, өткізгіш пен роульсті қоспағанда, мынаған:

      дедвейті 20000 т және одан артық, бірақ 50000 т-дан кем кемелер үшін — 1000 кН;

      дедвейті 50000 т және одан артық кемелер үшін — 2000 кН тең күшке есептелуі тиіс.

      Көрсетілген күштер ықпал еткен кезде кернеулер беріктік шегінің 0,5-інен аспауы тиіс.

      Беріктік тіркеп сүйреу сызығының барлық тиісті бұрыштары кезінде, тіркеп сүйреу бағыты мен тіркеп сүйреу кемесінің диаметралдық жазықтығы арасында оңға және солға 90о-қа дейін және тік бойынша төмен қарай 30о-қа қамтамасыз етілуі тиіс.

      1157. Тіркеп сүйреу клюздегі тіркеп сүйреу арқанының ұзындығы, кем дегеннің өзінде, су үстіндегі борттың балласттағы кеменің су үстіндегі бортының биіктігінен екі есе артық плюс 50 м болуы тиіс. Тіркеп сүйреу арқанының сыртқы шетінде стандартты қапсырмамен жалғау үшін коушы бар огоны болуы тиіс.

      Тіркеп сүйрегішті және тіркеп сүйреу клюзін бекітуге арналған алдыңғы жақтық және артқы жақтық құрылғылар болуы тиіс алдыңғы жақта немесе артқы жағының кез келген жағынан тіркеп сүйреуді жеңілдететіндей етіп орналасуы және бұл ретте тіркеп сүйреу жүйесінің элементтеріндегі кернеулерді барынша азайтуы тиіс.

      Тіркеп сүйреу желісінің ішкі шетін бекіту тоқтатқыштың немесе бракеттің немесе эквивалентті беріктіктің өзге айлабұйымының көмегімен жүзеге асырылуы тиіс. Тіркеп сүйреу желісін бекіту құрылғысы тіркеп сүйреу клюзімен біртұтас болатындай етіп жобалануы мүмкін.

      1158. Тіркеп сүйреу клюздерінің мөлшерлері шынжырлы ендірменің ең ірі буындарының, тіркеп сүйреу арқанының немесе өткізгіштің еркін өтуін қамтамасыз етуі тиіс.

      Тіркеп сүйреу клюздері оңға және солға 90Ү-қа дейін және тік бойынша төмен қарай 30о-қа ауытқуын көздейтін тіркеп сүйреу кезінде тіркеп сүйреу арқандарына бара-бар қолдауды қамтамасыз етуі тиіс. Сол арқылы арқан өтетін клюздің дөңгелену диаметрінің тіркеп сүйреу арқанының диаметріне арақатынасы кем дегенде 7:1 болуы тиіс.

      Тіркеп сүйреу клюздері, мүмкіндігінше, палубаға жақынырақ және қандай да болмасын жағдайда шынжырлы ендірме тіркеп сүйрегішті бекіту құрылғысы мен клюз арасындағы оның бөлігі тартылып тұрғанда палубаға шамамен параллель болатындай етіп орналасуы тиіс.

      1159. Шынжырлы құрылғы кеменің алдыңғы жақтық және, конструкциясына қарай, артқы жақтық шетінде орналастырылуы тиіс. Шынжырлы құрылғы ретінде шынжырлы ендірме не болмаса Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған басқа конструкция қолданылуы мүмкін. Шынжырлы ендірме кергіштері бар зікірлік шынжыр түрінде болуы тиіс.

      Шынжырлы ендірменің ұзындығы тіркеп сүйреу арқанының түгел тіркеп сүйреу операциясы бойына тіркеп сүйреу клюзінің сыртқы жағында болуы үшін жеткілікті болуы тиіс, ол үшін клюзден шығып тұрған шынжырлы ендірменің сыртқы бөлігінің ұзындығы кем дегенде 3,0 м болуы тиіс.

      1160. Шынжырлы ендірме шеттерінің біреуінің тіркеп сүйретілетін кеменің тіркеп сүйреу арқанын бекіту құрылғысымен жеңіл әрі сенімді жалғасуын қамтамасыз ететін қажетті бөлшектері болуы тиіс. Оның екінші шеті оның стандартты қапсырмамен жалғасуын қамтамасыз ететін, алмұрт пішіндес стандартты буынмен (кергішсіз) жабдықталуы тиіс.

      Шынжырлы ендірме кемеде оны тіркеп сүйрегішті бекіту құрылғысымен тез жалғайтындай етіп сақталады.

      1161. Алдын ала тексерілген және жиналған авариялық тіркеп сүйреуге арналған құрылғы порт жағдайында 15 минут ішінде оның іске қосылуын қамтамасыз етуі тиіс.

      Алдын ала тексерілген және жиналған өткізгіш кемеде энергияның жоқ екендігін және ықтимал қолайсыз ауа-райы жағдайларын назарға ала отырып, оған бір адам қолмен қызмет көрсете алатындай етіп орнатылуы тиіс. Өткізгіш ауа-райы және басқа қолайсыз жағдайлардың ықпалынан қорғалуы тиіс.

      1162. Алдын ала тексерілмеген және жиналмаған авариялық тіркеп сүйреуге арналған құрылғы порт жағдайында бір сағат ішінде оның іске қосылуын қамтамасыз етуі тиіс. Тіркеп сүйреу арқанының шынжырлы құрылғымен жалғасуын жеңілдету және арқанның үйкеліп тозуын болдырмау үшін тиісінше орналасқан роульс қолданылуы мүмкін.

      Алдын ала тексерілген және жиналған авариялық тіркеп сүйреуге арналған құрылғының кеменің екі жақ шетінде де қолданылуына жол беріледі.

      Авариялық тіркеп сүйреуге арналған үлгі құрылғы осы Қағидаларға 170-қосымшада көрсетілген.

      1163. Авариялық тіркеп сүйреуге арналған барлық құрылғылардың оның тәуліктің қараңғы кезінде және нашар көріну кезінде қауіпсіз және тиімді қолданылуын жеңілдететін айқын таңбалауы болады.

65-тарау. Сигналдық діңгектер

      Ескерту. 65-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

17-параграф.. Жалпы ережелер

      1164. Осы бөлімде жазылған талаптар тек сигналдық діңгектерге, яғни сигналдық құралдарды: оттарды, күндізгі сигналдарды, антенналарды ұстауға арналған діңгектерге ғана қолданылады. Егер сигналдық құралдардан басқа, діңгектерде немесе олардың бөліктерінде жүк жебелері немесе басқа жүк көтергіш құрылғылары болса, онда бұл діңгектер немесе олардың бөліктері Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің 2011 жылғы 21 сәуірдегі № 215 бұйрығымен бекітілген Теңіз кемелерінің жүк көтергіш құрылғылары бойынша қағидасы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 6873 тіркелген).

      Осы тармақтардың 2-4-параграфтарында баяндалған талаптар тіректі кемелерге қолданылмайды. Тіректі кемелердің сигналдық діңгектері тағайындалған сигналдық құралдарды ұстау мүмкіндігін қамтамасыз етеді.

      1165. Сигналдық діңгектердің орналасуы, биіктігі және оларды сигналдық құралдармен толтыру уәкілетті орган бекіткен Теңіз кемелерін жабдықтау туралы Қағиданың 3-бөлігінің талаптарына жауап беруі қажет.

      1166. Егер жүзу ауданы шектелген R2-RSN және R3-RSN кемелерінде сигналдық діңгектер төмен түсіп бара жатқандай етіп орнатылса, онда олармен операциялар жүргізу үшін арнаулы механизмдер орнатылуы не болмаса басқа палубалық механизмдерден тиісті сым көзделеді. Егер механизмнің өзі өздігінен тежелгіш болса, ал тұтқадағы күш діңгектердің кез келген төмен түсуі немесе көтерілуі сәтінде 160Н аспаса, механизмнің жетегі қолдық болады.

27-параграф. Тұратын такелажбен босатылған діңгектер

      1167. Әр борттан екі вантамен босатылған, аққыштығының жоғарғы шегі 215-тен 255 МПа-ға дейінгі болаттан жасалған діңгектердің табаны жанындағы сыртқы диаметрі d және қабырғасының қалыңдығы t , мм, кем болмайды:

      d = 22l, (535)

      t= 0,2 l + 3, (536)

      мұнда l — табанынан бастап вантамен бекітілген жерге дейінгі діңгектердің ұзындығы, м.

      Бүкіл ұзындығы бойына l қабырғасының қалыңдығы сақталғанда діңгектердің диаметрі ванталар бекітілген жерге қарай жоғары қарай 0,75d мәніне жете отырып, біртіндеп азаюы мүмкін . Ванталар бекітілген жерден топқа дейінгі діңгектердің ұзындығы 1 /3 l-ден артық болмайды .

      Діңгектерді ванталармен босату былай болады:

      1) вантаның діңгектерге бекітілу нүктесі арқылы өтетін көлденең жазықтықтан вантаның төменгі шетін бекіту нүктесіне дейінгі қашықтық а, м, кем болмайды:

      a = 0,15h, (537)

      мұнда h — вантаның төменгі шетін бекіту нүктесінің үстіндегі осы вантаның діңгектерге бекітілу нүктесінің биіктігі, м;

      2) вантаның діңгектерге бекітілу нүктесі арқылы өтетін бойлық жазықтықтан вантаның төменгі шетін бекіту нүктесіне дейінгі қашықтық b, м, кем болмайды:

      b = 0,30 h , (538)

      3) а қашықтығы b- дан артық болмайды .

      1168. Арқандардың ажырату күші тұтастай F, кН, осы Қағиданың 1167-тармағында көрсетілгендей діңгектерді босататын ванталар үшін кем болмайды:

      F= 0,49( l 2 +10 l + 25), (539)

      Қалған жағдайларда ванталарға арналған арқандар осы Қағиданың 613-тарау талаптарына жауап береді.

      Ванталардың алынатын бөлшектері (қапсырмалар, талрептер және т.б.) олардың жол берілетін жүктемесі жоғарыда көрсетілген арқандардың ажырату күшінің кем дегенде 0,25-і болатындай етіп таңдалынады.

      1169. Мынадай жағдайларда:

      1) беріктігі жоғары болаттан, жеңіл қорытпалардан, шыны пластиктен немесе ағаштан жасалғанда (ағаш 1-ші сұрыпты болуы тиіс);

      2) діңгектерді тұратын такелажбен осы Қағиданың 1167-тармағында көрсетілгендейден өзгеше босатқанда;

      3) реядан басқа, діңгектерде жарық пен күндізгі сигналдарды, сондай-ақ басқа жабдықтарды, бұл ретте массасы айтарлықтай, мысалы, қызмет көрсету алаңдары бар радиолокациялық антенналарды, "қарға ұяларын" және т.б. орнатқанда осы тараудың 4-параграфында көрсетілген іс-қимылдарды жасаған жөн.

      1170. Тұратын такелаж арқандары сымдарының танылған стандарттарға сәйкес мырыштық жабыны болады.

3-параграф. Тұратын такелажбен босатылмаған діңгектер

      1171. Аққыштығының жоғарғы шегі 215-тен 255 МПа-ға дейінгі болаттан жасалған діңгектердің табаны жанындағы сыртқы диаметрі d және қабырғасының қалыңдығы t , мм, кем болмайды:

      d= 3l2 (0,674 l + а +13)х(1+Ц1+51,5*104)·10 -2 , (540)

      l2(0,674l+a+13)2

      t = 1 d (541)

      70

      мұнда l — діңгектердің табанынан бастап топқа дейінгі ұзындығы, м;

      а — діңгектер табанының кеменің ауырлық центрінен жоғары тұруы, м.

      Діңгектердің сыртқы диаметрі табанынан 0,75 l қашықтықта жоғары қарай біртіндеп 0,5d жете отырып азаюы мүмкін .

      Діңгектер қабырғасының қалыңдығы кез келген жағдайда кем дегенде 4 мм болуы тиіс.

      Діңгектер табанының бекітілуі барлық бағытта қатты бітеуге сәйкес болуы тиіс.

      1172. Мынадай жағдайларда:

      1) беріктігі жоғары болаттан, жеңіл қорытпалардан, шыны пластиктен немесе ағаштан жасалғанда (ағаш 1-ші сұрыпты болуы тиіс);

      2) реядан басқа, діңгектерде жарық пен күндізгі сигналдарды, сондай-ақ басқа жабдықтарды, бұл ретте массасы айтарлықтай, мысалы, қызмет көрсету алаңдары бар радиолокациялық антенналарды, "қарға ұяларын" және т.б. орнатқанда осы тараудың 4-параграфында көрсетілген іс-қимылдарды жасаған жөн.

4-параграф. Конструкциясы ерекше діңгектер

      1173. Осы Қағиданың 1169 және 1172-тармақтарында көрсетілген жағдайларда, сондай-ақ екі аяқты, үш аяқты және басқа осыларға ұқсас діңгектерді орнатқан кезде бұл діңгектер беріктігінің егжей-тегжей есептемесі жасалады. Бұл есептеме Кеме қатынасы тіркелімінің қарауына ұсынылады.

      1174. Есептеме діңгектердің әр элементіне мынадай формула бойынша анықталатын көлденең күш F i, кН, әсер ететінін негізге алынады:


(542)

      мұнда mi — элементтің салмағы, кг;

      Zi, — элементтің ауырлық центрінің кеменің ауырлық центрінен жоғары тұруы, м;

      Ai — элементтің желкенділік алаңы, м2;

      Т — кеменің еркін тербелулерінің кезеңі, с;

      Ө — кеменің шайқалу амплитудасы, рад;

      r – толқынның жартылай биіктігі, м;

      g — 9,81 м/с2-қа тең ауырлық күшінің үдеуі;

      р — 1960 Па желдің салыстырмалы қысымы.

      Есептеме борттық тербелу кезінде де, кильдік тербелу кезінде де жүргізілуі тиіс; Бұл ретте r L/40-қа тең (мұнда L — кеменің ұзындығы, м), ал Ө(рад) борттық тербелу кезінде 400 және кильдік тербелу кезінде 50 бұрышқа сәйкес етіп алған жөн.

      1175. Осы Қағиданың 1147-тармағында көрсетілген жүктемелер ықпал еткен кезде конструкциялар элементтеріндегі кернеулер, егер олар металдан жасалса, олардың материалы аққыштығының жоғарғы шегінің 0,7-нен және егер олар ағаштан жасалса 12 МПа-дан аспауы тиіс. Осы жүктемелер кезінде тұратын такелаж арқандарының беріктік қоры 3-тен кем болмайды.

      Шыны пластиктен жасалған діңгектер осы Қағиданың 1147-тармағында көрсетілген жүктемелер ықпал еткен кезде деформацияның тиісті түріне сәйкес келетін жүктеме қысқа мерзімді ықпал ететін жағдай үшін діңгектер конструкциясының элементтердегі кернеулер осы Қағиданың 821-қосымшасында көрсетілген жол берілетін кернеулерден аспайды.

4-кіші бөлім. Корпуста, үстіне салынған бөліктерде және рубкаларда саңылауларды жасау және жабу
66-тарау. Жалпы ережелер

      Ескерту. 66-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1176. Осы бөлімнің талаптары жүзу ауданы шектелмеген кемелерге, сондай-ақ жүзу ауданы шектелген, халықаралық рейстер жасайтын Rl, R2, R2-RSN және R3-RSN кемелеріне қолданылады. жүзу ауданы шектелген, халықаралық рейстер жасайтын Rl, R2, R2-RSN және R3-RSN кемелерге, сондай-ақ жүзу ауданы шектелмеген R3 кемелеріне қойылатын талаптар босаңсытылуы мүмкін. Бұл ретте босаңсыту дәрежесі, ерекше келісіп алғаннан басқа, әр жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      1177. Осы бөлімнің талаптары су үстіндегі ең аз борт тағайындалған кемелерге қолданылады. Бұл талаптардан шегінулерге көзделген қауіпсіздік шараларының Кеме қатынасының тіркелімі талаптарына жауап беруі шартымен су үстіндегі ең аздан артық борт тағайындалған кемелерге рұқсат берілуі мүмкін.

      1178. Корпуста және үстіне салынған құрылыстарда тесіктерді жасаған және оларды жапқан кезде осы Қағиданың 8 және 12-бөліктерінің талаптары да ескеріледі.

      1179. Палубалық тесіктерге қатысты осы бөлімде оларды орналастырудың мынадай аудандары көзделеді:

      1) 1-аудан:

      палубалардың:

      су үсті бортының;

      жоғарылатылған квартердектің;

      алдыңғы жақтық перпендикулярдан кеме ұзындығының L 0,25-індегі бірінші қабаттың үстіне салынған құрылыстарының және рубкаларының ашық учаскелері;

      жабық болып табылмайтын үстіне салынған құрылыстар мен рубкалардың ішіндегі сол учаскелер.

      2) 2-аудан:

      алдыңғы жақтық перпендикулярдан кеме ұзындығының L 0,25-іне орналасқандарды қоспағанда, үстіне салынған құрылыстардың бірінші қабатының және рубкалардың ашық учаскелері;

      дәл соларды қоспағанда, екінші қабаттың жабық болып табылмайтын үстіне салынған құрылыстарының және рубкаларының сол учаскелері.

      1180. Осы бөлімде көрсетілген комингстердің биіктігі болат төсемнің жоғарғы жиегінен, ал ағаш немесе басқа төсем болғанда осы төсемнің жоғарғы жиегінен өлшенеді.

      1181. Қамтамасыз ету кемелерінде ашық жүк палубасының астында орналасқан жайларға қол жеткізуді үстіне салынған жабық құрылыстың ішіндегі жерден немесе үстіне салынған құрылыс немесе рубка палубасының үстінде орналасқан жерден көздеген дұрыс. Ашық жүк палубасының асытнда орналасқан жайларға апаратын осы палубадағы түсу немесе басқа люктерін орналастыру мүмкіндігі, жүк операциялары кезінде болуы мүмкін зақымданулардан мұндай люктердің қорғалу дәрежесін және люк зақымдалған жағдайда су басатын жайлардың көлемдерін ескере отырып, әр жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауының мәні болып табылады.

      1182. Осы бөлімнің талаптары қалқымалы доктар үшін доктаған кезде батудың шекті сызығынан жоғары орналасқан тесіктерді жасауға және жабуға қолданылады. Доктаған кезде батудың шекті сызығынан төмен орналасқан тесіктерді жасау және жабу Кеме қатынасы тіркелімінің арнаулы қарауының мәні болып табылады.

      1183. Құймалы кемелерде, осы Қағиданың 75-78-тарауларының талаптарына қарамастан, борттар мен трюмдердің шекаралық қоршауларында төменгі жиектері доктаған кезде батудың шекті сызығынан төмен орналасқан есіктерге, түсу, жарық, вентиляция және басқа люктеріне арналған тесіктерді жасауға жол берілмейді, бұл тесіктер көлемі шектелген, су өтпейтін, доктаған кезде батудың шекті сызығынан төмен орналасқан басқа жайлармен қатынамайтын жайларға апармайтын жағдайларды қоспағанда.

      1184. Қалқығыш кемелердің борттары мен трюмдерінің шекаралық қоршауларында орнатылатын доктаған кезде батудың шекті сызығынан жоғары 600 мм-ден немесе қайсысының үлкен екендігіне қарай, диаметралды жазықтықтан тесіктің ары тұруының 0,05-інен кем орналасқан есіктер мен люктер индикаторлары кеменің доктық операцияларын басқару қосынында орнатылуы тиісті жарықтық сигнал құралдарымен жабдықталуы тиіс. Жарық индикаторлары лацпорт, есік немесе люк қандай жағдайда (жабық немесе ашық) екенін анық көрсетуі тиіс.

      1185. Осы Қағиданың 1184-тармағында көзделген жарықтық сигнал құралдары көлемі шектелген, су өтпейтін, деңгейі төмен басқа жайлармен қатынамайтын, доктаған кезде батудың шекті сызығынан 600 мм немесе қайсысының үлкен екендігіне қарай, диаметралды жазықтықтан тесіктің ары тұруының 0,05-іне жоғары жайға апаратын есіктер мен люктер үшін көзделмеуі мүмкін.

      1186. Осы Қағиданың 6-бөлігінің талаптары қолданылатын жүк кемелерінде құбыржолдардың, вентиляцияның, электр кабельдердің өтуіне тағайындалған тесіктер көзделген қоршаулар мен ішкі палубаларға су өтпеуі қамтамасыз етілуі тиіс. Егер мұндай қоршауларда және ішкі палубаларда қол жеткізуге арналған тесіктер көзделсе, онда олар әдетте теңізде жабық болатын су өтпейтін есіктермен және люктік жабулармен жабдықталуы тиіс. Мұндай есіктер мен люктік жабулар олардың тікелей жанында және мінберде орналасқан, есіктер мен люктік жабулардың ашық немесе жабық екендігін көрсететін индикация құралдарымен жабдықталуы тиіс. Есік пен люктік жабудың әр жағында оның ашық қалмауы тиіс екендігі туралы жазу болуы тиіс.

      1187. Осы Қағиданың 1186-тармағында көрсетілген кемелерде орналасуы бойынша осы Қағиданың 125-тарауының талаптарына жауап бермейтін барлық тесіктер беріктігі жеткілікті су өткізбейтін жабу құралдарымен жабдықталуы және, жүк трюмдерінің жабылуын қоспағанда, мінбердегі индикациямен жабдықталады.

      Сыртқы қаптамадағы тесіктердің қоршаулар палубаларынан төмен орналасқан су өткізбейтін жабулары теңізде тұрақты түрде жабық болуы және олардың бақылаусыз ашылуын болдырмайтын құрылғылары болуы тиіс. Мұндай жабу құралдарының бұл тесік теңізде тұрақты түрде жабық болуы тиіс екендігі туралы бекітілген маңдайшасы болуы тиіс.

      Ескерту. 1187-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1188. Осы Қағиданың 1186 және 1187-тармақтарының күші қолданылмайтын құрғақ жүк тиелетін кемелерде жүріс мінберінде су өткізбейтін қоршаулардағы сырғымалы немесе аспалы үлгідегі барлық есіктер үшін осы есіктердің ашық немесе жабық екендігін көрсететін индикаторлар көзделеді. Осындай индикациямен сыртқы қаптамадағы есіктер және олар ашық қалса немесе нашар жабылса кеменің батып кетуіне алып келуі мүмкін басқа тесіктердің жабулары жабдықталады.

      1189. Осы Қағидалардың, 13-бөлімінде жазылған талаптар тіректі кемелерге қолданылмайды. Тіректі кемелер үшін мыналарды қамтамасыз ету қажет:

      1) түсу, жарық, вентиляция люктерінің тесіктері комингстерінің түсу, жарық, вентиляция люктерінің және вентиляция бастиектерінің биіктігі кем дегенде 100 мм болуы тиіс;

      2) люктер шашыранды сулар өтпейтін жабулармен жабдықталуы тиіс;

      3) үстінен салынған құрылыстардың сыртқы есіктері су өтпейтін болуы тиіс, алайда, егер сыртқы есіктердің төменгі жиегі барынша жоғары шөгуге сәйкес келетін сусызықтан кем дегенде 600 мм қашықтықта кейін тұрған жағдайда, мұндай есіктер шашыранды сулар өтпейтін болып жасалуы мүмкін;

      4) борттық иллюминаторлардың төменгі жиегі барынша жоғары шөгуге сәйкес келетін сусызықтан кем дегенде 150 мм қашықтықта кейін тұруы тиіс;

      5) үстінен салынған құрылыстардың және су үсті бортының палубасында орналасқан рубкалардың терезелері су өткізбейді.

67-тарау. Иллюминаторлар

      Ескерту. 67-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Иллюминаторлардың орналасуы

      1190. Корпустың сыртқы каптамасындағы су үсті бортының палубасынан төмен иллюминаторлардың саны кеменің конструкциясына және оны қалыпты пайдалану шарттарына үйлесімді ең аз көрсеткішке жеткізіледі.

      Бір біріне немесе басқа кемелерге арқандап байланатын балық аулау кемелерінде, мүмкіндігінше, айлақтау аймағында су үсті бортының палубасы астында иллюминаторлары болмайды. Егер бұл аймақта сыртқы каптамада иллюминаторлар болса, онда мұндай жағдайда олардың орналасуы арқандап байлау кезінде зақымдану мүмкіндігін болдырмайды.

      Мұзжарғыштарда және мұздық күшейтулері бар кемелерде сыртқы каптамадағы осы Қағиданың 3-бөлігінде көзделген мұздық белдеуі шегінде иллюминаторларды орнатуға жол берілмейді.

      1191. Борттық иллюминаторлар ешбір жағдайда олардың төменгі жиектері су үсті бортының палубасына параллельді етіп жүргізілген және кеме енінің В 0,025-і немесе 500 мм қашықтықта, ненің артық екендігіне қарай, өзінің ең төмен нүктесі бар сызықтан төмен болатындай етіп, жазғы жүк сусызығының үстінде немесе, егер кемеге орман жүгі маркалары тағайындалса, жазғы орман жүгі сусызығының үстінде орналасуы тиіс. Жүзу аудандары шектелген, халықаралық рейстер жасамайтын R2, R2-RSN, R3 және R3-RSN кемелерінде көрсетілген 500 мм қашықтығы назарға алынбауы мүмкін.

      Ұзындығы 24 м-ден кем кемелер үшін бұл қашықтық: жүзу аудандары шектелген R2, R2-RSN және R3-RSN кемелері үшін 300 мм-ге дейін, ал жүзу аудандары шектелген R3 кемелері үшін 150 мм-ге дейін азайтылуы мүмкін.

      1192. Алдыңғы жақтық перпендикулярдан кеме ұзындығының L0,25-сінде кеменің сыртқы қаптамасындағы су үсті бортының палубасынан төмен, бірінші қабаттағы үстіне салынған жабық құрылыстардың алдыңғы қоршауларындағы және рубкалардағы, екінші қабаттағы үстіне салынған жабық құрылыстардың алдыңғы қоршауларындағы және рубкалардағы иллюминаторлар ауыр, олардың корпусына тұрақты ілінген дауыл қақпақтары болады (осы Қағиданың 2441-тармағы).

      Жүзу аудандары шектелген R2 және R3 тіркеп сүйрегіштерінде қоршаулар палубасынан төмен орналасқан иллюминаторлар тек қана ауыр емес, саңылаусыз, яғни ашылмайтын болуы тиіс.

      Ұзындығы 24 м-ден кем, жүзу аудандары шектелген, халықаралық рейстер жасамайтын R2, R2-RSN, және R3-RSN кемелерінде және жүзу аудандары шектелген R3 кемелерінде ауырлардың орнына қалыпты иллюминатордың қолданылуына жол беріледі.

      1193. Осы Қағиданың 6-бөлігінің талаптары қолданылатын кемелерде батып кететін бөліктен тысқары немесе тиісті авариялық сусызығының үстінде, ненің аз екеніне қарай, олардың сыртқы жиектері 0,3 м-ден немесе (0,1 +) м-ден төмен болатындай етіп орналасатын бөліктердің регламенттелген тобының иллюминаторлары, сондай-ақ қалқымалы крандардағы олардың төменгі жиектері гактағы жүгі бар іс жүзіндегі барынша жоғары статикалық қисаюға сәйкес келетін сусызығының үстінде 0,3 м-ден кем болатын иллюминаторлар тек қана ауыр емес, саңылаусыз, яғни ашылмайтын болуы тиіс.

      Ұзындығы 24 м-ден кем, жүзу аудандары шектелген R2, R2-RSN, және R3-RSN кемелерінде және жүзу аудандары шектелген R3 кемелерінде ауыр саңылаусыздардың орнына саңылаусыз қалыпты иллюминатордың қолданылуына жол беріледі.

      1194. Кеменің бірінші қабатының үстіне салынған жабық құрылыстарындағы және рубкаларындағы, олардың алдыңғы қоршауларындағы иллюминаторлардан басқа, сондай-ақ екінші қабатының үстіне салынған жабық құрылыстарындағы және рубкаларындағы алдыңғы жақтық перпендикулярдан кеме ұзындығының L 0,25-сіндегі иллюминаторлар, олардың алдыңғы қоршауларындағы иллюминаторлардан басқа, қалыпты болуы мүмкін. Ұзындығы 24 м-ден кем, жүзу аудандары шектелген R2, R2-RSN, және R3-RSN кемелерінде және жүзу аудандары шектелген R3 кемелерінде қалыпты иллюминатордың орнына жеңілдетілген иллюминатордың қолданылуына жол беріледі.

      1195. Екінші қабаттың үстіне салынған жабық құрылыстардағы және рубкалардағы иллюминаторлар, алдыңғы жақтық перпендикулярдан кеме ұзындығының 0,25-сінде орналасқан иллюминаторларды қоспағанда, егер осы иллюминаторлар төменде орналасқан жайлар апаратын трапқа тікелей қолжеткізуге мүмкіндік беретін болса, осы Қағиданың 1194-тармағында талап етілетіндей болуы тиіс.

      Екінші қабаттың үстіне салынған жабық құрылыстардың және рубкалардың каюталарында және қосалқы жайларында осы Қағиданың 1194-тармағында көрсетілген иллюминаторлардың орына дауыл қақпалары жоқ иллюминаторларды немесе рубка терезелерін орнатуға жол беріледі.

      1196. Қалқымалы доктардың сыртқы борттарындағы және қалқығыш кемелердің борттарындағы иллюминаторлар ешбір жағдайда олардың төменгі жиектері доктаған кезде сүңгудің шекті сызығынан төмен болатындай етіп орналаспауы тиіс.

      Қалқымалы доктар мұнараларының ішкі борттарында және қалқығыш кемелер трюмдерінің шектік қоршауларында иллюминаторлар орнатуға жол берілмейді.

      1197. Қалқымалы доктардың сыртқы борттарындағы және қалқығыш кемелердің борттарындағы олардың төменгі жиектері доктаған кезде сүңгудің шекті сызығынан, ненің үлкен екеніне қарай, 300 мм-ден кем шамаға немесе кеме енінің 0,025-іне жоғары болатындай етіп орналасатын иллюминаторлар ауыр, корпустарына тұрақты ілініп тұратын дауыл қақпақтары бар, саңылаусыз, яғни ашылмайтын болуы тиіс.

      1198. Қалқымалы доктардың сыртқы борттарындағы олардың төменгі жиектері доктаған кезде сүңгудің шекті сызығынан, ненің үлкен екеніне қарай, 300 мм және одан артық болатын иллюминаторлар қалыпты, корпустарына тұрақты ілініп тұратын дауыл қақпақтары бар болуы тиіс.

      1199. Сынып символында FF1 және FF2 деген белгілер бар кемелерде, рульдік рубкада және авариялық-құтқару операцияларды басқару қосынында орналасқан иллюминаторларды және терезелерді қоспағанда, корпустарына тұрақты ілініп тұратын дауыл қақпақтары бар иллюминаторлары болуы, рубка терезелері алынатын қалқаншалармен жабдықталады.

2-параграф. Иллюминаторлар мен рубка терезелерінің конструкциясы және бекітілуі

      1200. Осы Қағидада конструктивтік орындалуы бойынша иллюминаторлардың үш үлгісі бар:

      1) ауыр — шынысының қалыңдығы кем дегенде 10 мм, жарықтағы диаметрі 200 мм және одан кем, кем дегенде 15 мм жарықтағы диаметрі 300-ден 350 мм-ге дейін және кем дегенде 19 мм жарықтағы диаметрі 400 мм. Жарықтағы диаметрі 400 мм-ден аспауы тиіс. Жарықтағы аралықты диаметрлер үшін (200-ден 300-ге дейін және 350-ден 400 мм-ге дейін) шынысының қалыңдығы желілік интерполяциямен анықталады. Бұдан басқа, ауыр үлгідегі иллюминаторлардың, егер олар тұратын қайырылып ашылып жабылатын болса, раманы ашатын қосқұлақтың орнына арнаулы кілтпен шығарылатын сомыны болады;

      2) қалыпты — шынысының қалыңдығы кем дегенде 8 мм жарықтағы диаметрі 250 мм және одан кем және кем дегенде 12 мм жарықтағы диаметрі 350 мм және одан артық, алайда жарықтағы диаметрі 400 мм-ден аспауы тиіс. Жарықтағы аралықтық диаметрлер үшін шынысының қалыңдығы көрсетілген қалыңдықтар арасында желілік интерполяциямен анықталады;

      3) жеңілдетілген — шынысының қалыңдығы кем дегенде 6 мм жарықтағы диаметрі 250 мм және одан кем және кем дегенде 10 мм жарықтағы диаметрі 400 мм және одан артық болғанда, мұнда жарықтағы диаметрі 450 мм-ден аспауы тиіс. Жарықтағы аралықтық диаметрлер үшін шынысының қалыңдығы көрсетілген қалаңдықтар арасында желілік интерполяциямен анықталады.

      1201. Ауыр және қалыпты иллюминаторлар саңылаусыз, яғни ашылмайтын, иллюминаторлардың корпусында бекітілген шынысы бар, немесе иллюминаторлардың корпусында тұрақты ілініп тұратын қайырылып ашылып жабылатын, яғни рамаға бекітілген шынысы бар иллюминаторлар болуы мүмкін. Осы Қағиданың 1192, 1193 және 1197-тармақтарында көрсетілген иллюминаторлар саңылаусыз болған жағдайлар айрықша болып табылады.

      Иллюминаторлардың шынылары сенімді және бұрамалардағы металл сақинаның көмегімен немесе эквивалентті конструкцияның және тығыздағыш төселгішінің көмегімен теңіз әсер еткен кезде су өтпейтін болады.

      1202. Иллюминаторлардың корпусының, рамасының және дауыл қақпағының беріктігі жеткілікті болады. Бұл ретте раманың және дауыл қақпағының тығыздағыш төселгіштері болуы тиіс және қосқұлақтардың немесе арнаулы кілттің көмегімен сенімді және теңіз әсер еткен кезде су өтпейтін етіп жабылады.

      1203. Корпусы, рамасы, дауыл қақпағы және шыныны бекітуге арналған сақинасы болаттан, жезден, алюминий қорытпасынан немесе Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған басқа материалдан жасалады.

      Қосқұлақтар, арнаулы кілтпен берілетін сомындар коррозияға қарсы төзімді материалдан жасалады.

      Иллюминаторлардың шынылары шынықтырылған болады.

      1204. Шыны пластиктен жасалған кемелерде иллюминаторлардың сыртқы қаптамаға және үстіне салынған құрылыстар мен рубкалардың қоршауларына бекітілуі осы Қағиданың 7605-тармағының талаптарына жауап береді.

      1205. Рубкалық терезелердің конструкциясы, дауыл - қақпағына қойылатын талаптарды қоспағанда, осы Қағиданың 1201-1203-тармақтарының талаптарына жауап береді.

      Рубкалық терезе шынысының қалыңдығы t, мм, мынадай формула бойынша анықталғаннан кем болмайды:

      t = 0,32kbЦр , (543)

      мұнда b — рубкалық терезенің жарықтағы мөлшерлерінің ең азы, м;

      р — осы Қағиданың 26-тарауы 3-параграф нұсқаулығына сәйкес анықталатын шартты жүктеме, кПа; бұл ретте қашықтық Zj рубкалық терезенің ортасына дейін қабылданады;

      k — формула бойынша анықталатын коэффициент:

      k = 13,42 — 5,125(b /а)2; (544)

      а — рубкалық терезенің жарықтағы мөлшерлерінің ең үлкені, м.

68-тарау. Палубалық иллюминаторлар

      Ескерту. 68-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1206. Палубамен біркелкі етіп орнатылатын иллюминаторларда, егер олар 1 және 2-аудандарда орналасса, тұрақты ілінген немесе өзге тәсілмен бекітілген (мысалы, шынжырдың көмегімен), оны оңай және сенімді жабуға және мықтап жабуға болатын етіп орнатылған дауыл қақпағы болады.

      1207. Иллюминаторлардың жарықтағы мөлшерлерінің ең үлкені 200 мм-ден аспайды; бұл ретте шынысының қалыңдығы кем дегенде 15 мм болады. Палубалардың металл төсеміне иллюминаторлар рамкалардың көмегімен бекітіледі.

      1208. Палубалық иллюминаторлардың дауыл қақпақтары мықтап жабылған күйде теңіз әсер еткен кезде су өткізбейді. Су өткізбеу резеңке немесе басқа қолайлы төселгіштің көмегімен қамтамасыз етіледі.

      Осы мақсатпен иллюминаторлардың шыныларында контуры бойынша резеңке немесе басқа қолайлы төселгіштен жасалған тығыздағышы болады.

      1209. Палубалық иллюминаторлардың беріктігіне және бөлшектерінің материалдарына осы Қағиданың 1202-1203-тармақтарында жазылған қолдануға болатын қағидаларды, шыны пластиктен жасалған кемелерде палубалық иллюминаторлардың бекітпелеріне қатысты осы Қағиданың 1204-тармағын басшылыққа алған жөн.

69-тарау. Корпустың сыртқы қаптамасында сыңауларды орнату және жабу

      Ескерту. 69-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы талаптар

      1210. Осы тарауда корпустың сыртқы қаптамасындағы саңылауладың алдыңғы жақтық, борттық және артқы жақтық жабуларына, жабулар, мықтап жапқыш, тоқтатқыш және тіректік құрылғылар конструкциясы элементтерінің беріктігіне қойлатын талаптар бар.

      Есіктер саны кеменің конструкциясына және оны қалыпты пайдалану жағдайларына үйлесімделетін ең аз көрсеткішке жеткізіледі.

      Сыртқы қаптамадағы есіктер жабық және мықтап жабылған күйнде теңіздің әсері кезінде ештеңені өткізбейтін болады. Етеңені өткізбеушілік резеңке немесе басқа қолайлы төселгіштің көмегімен қамтамасыз етіледі.

      Болаттан жасалған есіктер қаптамасының қалыңдығы, осы Қағиданың 1215-тармағы талаптарының орындалуына қарамастан, есіктің орналасқан тиісті ауданы үшін осы Қағиданың 321 және 543-тармақтарында көрсетілгеннен кем болуы тиіс; басқа материалдардан жасалған есіктер қаптамасының қалыңдығы әр жағдайда Кеме қатынасының тіркелімінің арнаулы қарауының мәні болып табылады.

      Саңылаудың жарықтағы ауданы 12 м2 және одан артық есіктер үшін энергия көзінен істейтін жетегі бар немесе мықтап жабу қол жеткізуі оңай жерден жүзеге асырылатын қол жетегі бар мықтап жабу құрылғылары көзделеді.

      1211. Энергия көзінен істейтін жетегі бар немесе қол жетегі бар мықтап жабу құрылғыларын қолданған кезде есіктер мықтап жабылған күйінде ештеңе өткізбейтіндігін сақтап қалуына және мықтап жабу құрылғысы жетегінің кез келген торабы зақымданған кезде мықтап жабылған күйде қалуына ерекше назар аударады.

      Гидравликалық жетегі бар мықтап жабу құрылғылары оларды мықтап жабылған күйінде ұстап тұратын қол немесе механикалық тоқтатқыш айлақұралмен жабдықталады.

      1212. Энергия көзінен істейтін жетегі бар немесе қол жетегі бар мықтап жабу құрылғыларын қолданған кезде қашан есік толығынан мықтап жабылып тұрған күйде және қашан мықтап жабылмай тұрған күйде екенін көрсететін нұсқағыштар көзделуі тиіс.

      Бұл нұсқағыштар мықтап жабу құрылғыларын басқару жүзеге асырылатын жерде, ал энергия көзінен істейтін жетегін қолданған кезде жүріс мінберінде де орнатылуы тиіс.

      1213. Егер кеменің арнаулы тағайындалуына байланысты есікті ашу және жабу порттарда ғана емес, теңізде де көзделсе, тіпті есіктің жетегі және мықтап жабу құрылғылардың жетегі істен шыққан кезде де ашық есіктің толығымен мықтап жабылуын қамтамасыз ететін, Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған іс-шаралар (пайдалану жағдайларын ескере отырып) не болмаса есік ашық болғанда кеменің жайларына судың кіріп кетуін болдырмайтын, Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған басқа іс-шаралар көзделуі тиіс.

      Ескітің ашық жағдайда сенімді тоқтатылуын қамтамасыз ететін құрылғылар көзделуі тиіс.

      Мұндай есіктердің жетектері осы Қағиданың 11 және 12-бөліктерінің талаптарына жауап беруі тиіс.

      1214. Әр есікте кеме порттан шығар алдында есік жабық және мықтап жабылған болуы тиіс деген жақсы көрінетін жазба, ал осы Қағиданың 1213-тармағында көрсетілген есіктер үшін, бұдан басқа, теңізде есіктерді тек капитанға ғана ашуға рұқсат етіледі деген жақсы көрінетін жазба қарастырылады.

      1215. Осы Қағиданың 1200- тармағында көрсетілгендерді қоспағанда, осы Қағиданың 74-тарауының 2 және 3-параграфтарына сәйкес белгіленетін есептемелік жүктемелер әсер еткен кезде жабулар, сондай-ақ мықтап жапқыш, тоқтатқыш және тіректік құрылғылар конструкциясының элементтеріндегі кернеулер, МПа, мынадай мәндерден аспайды:

      қалыпты кернеулер:

      s = 120/k, (545)

      жанама кернеулер: t= 80/k, (546)

      келтірілген кернеулер:

      s= Цs2 + 3t2= 150/k, (547)

      мұнда

      k = 1,0 — материал аққыштығының жоғарғы шегі Rен — 235 Мпа болат үшін;

      k = 0,78 — ReH = 315 Мпа болат үшін;

      k = 0,72 — Rен — 335 Мпа болат үшін.

2-параграф. Алдыңғы жақтық есіктер

      1216. Алдыңғы жақтық есіктер су үсті бортының палубасынан жоғары орналасады.

      1217. Егер алдыңғы жақтық есік кеменің түгел ұзындығы бойына созылып жатқан жабық үстіне салынған құрылысқа немесе ұзын алдыңғы жақтық жабық үстіне салынған құрылысқа апаратын болса, теңіз әсер еткен кезде ештеңе өткізбейтін, тарандық қоршауда кеменің су үсті бортының палубасынан жоғары орналастырылған ішкі есік көзделеді.

      Алдыңғы жақтық және ішкі есіктер алдыңғы жақтық есіктер зақымданған немесе жұлынып алынған кезде ішкі есіктерді немесе тарандық қоршауларды зақымдау мүмкін болмайтындай етіп орнатылады.

      1218. Жабулар, сондай-ақ мықтап жапқыш, тоқтатқыш және тіректік құрылғылар конструкциясының элементтеріндегі есептемелік сыртқы қысым Ре, кПа, мынадай формула бойынша анықталады:

      Ре = Сн (0,6+0,41tga)(0,4usinb+0,6ЦL)2, (548)

      мұнда Сн — ұзындығы 80 м-ден кем кемелер үшін коэффициент: 0,0125L; ұзындығы 80 м және одан артық кемелер үшін коэффициент 1,0;

      v — алдыңғы жүрістегі кеменің ерекшелік жылдамдығы, уз;

      a және b — осы Қағидаларға 171-қосымшаға сәйкес анықталатын бұрыштар.

      Есептемелік сыртқы қысым жүзу аудандары шектелген R2-RSN және R3-RSN кемелері үшін 20%-ға, жүзу аудандары шектелген R3 кемелері үшін 40%-ға.азайтылуы мүмкін

      Қандай болмасын жағдайда есептемелік сыртқы қысым Ре осы Қағиданың 171 немесе 485-тармақтарына сәйкес анықталатын мәндерден кем етіп, ненің үлкен екеніне қарай, қабылданбайды.

      1219. Есептемелік ішкі қысым Рi, кПа, жабулар, сондай-ақ мықтап жапқыш, тоқтатқыш және тіректік құрылғылар конструкциясының элементтері үшін мынадай формула бойынша анықталады

      Рi = 10z, (549)

      мұнда z — есіктер алаңының ауырлық центрінен оның үстіндегі палубаға дейінгі тік қашықтық, м.

      Барлық жағдайларда есептемелік ішкі қысым Рi 25 кПа-дан кем болып қабылданбайды.

      1220. Алдыңғы жақтық көлемді есіктер конструкциясының негізгі элементтерінің мөлшерлерін таңдау осы Қағиданың 22-тарауының 4-параграфының талаптарына сәйкес жүргізіледі.

      1221. Есіктердің мықтап жапқыш және тоқтатқыш құрылғылары мынадай формулалар бойынша анықталатын күштердің Fe немесе Fj, кН, әсер етуіне есептеледі:

      ішке қарай ашылатын есіктер үшін:

      Fe = APe+рplp, (550)

      сыртқа қарай ашылатын есіктер үшін:

      Ft = APi+10Q +pplp, (551),

      мұнда А — есіктердің жарықтағы алаңы, м2;

      Реосы Қағиданың 1218-тармағы;

      Pi — осы Қағиданың 1219-тармағы;

      рр — есептеулерде кем дегенде 5 кН/м етіп қабылданатын оны барынша мүмкін болатын тереңдікке қысқан кездегі тығыздаушы төселгіштің қысымы, кН/м;

      lp — тығыздағыш төселгіштің ұзындығы, м;

      Q — есіктердің массасы, т.

      1222. "Визор" үлгісіндегі алдыңғы жақтық көлемді есіктердің мықтап жапқыш және тоқтатқыш құрылғылары, сондай-ақ тіректік конструкциялары Fхн, Fхк, Fy және Fz, кН, күштерінің әсеріне есептелуі тиіс

      Бойлық бағытта әсер ететін күштер мынадай формулалар бойынша анықталады:

      алдыңғы жақ:

      Fхн =

(552)

      артқы жақ:

      Fхк = 10Qc - Pxia, (553)

      d

      Көлденең бағытта әсер ететін күштер мынадай формула бойынша анықталады:

      Fy = Ре АУ, (554)

      Тік бағытта әсер ететін күштер мынадай формулалар бойынша анықталады:

      Fz=Pz - 10Q, (555)

      немесе

      Fz= 10(V-Q,), (556)

      ненің үлкен екеніне қарай,

      мұнда Q — осы Қағиданың 1221-тармағы;

      Реосы Қағиданың 1218-тармағы;

      Рхе = Ре Ах, кН; (557)

      Ах — мидель-шпангоут жазықтығына есік проекциясының алаңы (осы Қағиданың 172-қосымшасы), м2;

      Pz = РеAZ, кН; (558)

      Az — сусызық жазықтығына есік проекциясының алаңы (осы Қағиданың 172-қосымшасы), м2;

      Pxi = Pi Ах, кН; (559)

      Piосы Қағиданың 1219-тармағы; Ау —диаметралдық жазықтықа есік проекциясының алаңы (осы Қағиданың 172-қосымшасы), м2;

      а — есіктердің бұрылу нүктесінен диаметралдық жазықтықа есік проекциясы алаңының ауырлық центріне дейінгі тік қашықтық (осы Қағиданың 2-қосымшасы), м; Ъ — есіктердің бұрылу нүктесінен сусызық жазықтығына есік проекциясы алаңының ауырлық центріне дейінгі көлденең қашықтық Az (осы Қағиданың 172-қосымшасы), м;

      с — есіктердің бұрылу нүктесінен есіктердің ауырлық центріне дейінгі көлденең қашықтық (осы Қағиданың 172-қосымшасы), м;

      d — есіктердің бұрылу нүктесінен есіктердің төменгі жиегіне дейінгі тік қашықтық (осы Қағиданың 172-қосымшасы), м;

      V— есіктер ішкі көлемі, м3;

      1223. Бортқа ашылатын есіктер үшін арқалықтардың шеттері бойынша есіктердің жармалары түйісетін жерлерде симметриялы емес жүктемелер кезінде бір біріне қатысты жармаларының жылжып кетуін болдырмау үшін тіректер көзделуі тиіс (осы Қағиданың 173-қосымшасы). Тіректің әр бөлігі тоқтату құрылғысы арқылы тіректің басқа бөлігіне бекітілуі тиіс.

      1224. "Визор" үлгісіндегі есіктердің көтергіш иінтіректері және олардың тіректері желдің ең аз қысымын 1,5 кН/м2 ескере отырып есіктерді көтерген немесе түсірген кезде пайда болатын статикалық және динамикалық жүктемелердің әсеріне есептеледі.

3-параграф. Борттық және артқы жақтық есіктер

      1225. Есіктерге арналған саңылаулардың төменгі жиектері су үстіндегі борттың палубасына параллель жүргізілген және ең биік жүк сусызығындағы ең төмен нүктесі бар сызықтан төмен болмайды.

      Айрықша жағдайларда, егер бұл ретте кеменің қауіпсіздігі төмендемейтіндігі Кеме қатынасының тіркеліміне дәлелденсе, жолаушылар кемесі болып табылмайтын кемелердің борттық есіктері үшін осы талаптан шегінуге жол берілуі мүмкін.

      Мұндай жағдайларда беріктігі мен ештеңені өткізбеуі бойынша сыртқыларға эквивалентті екінші (ішкі) есіктер; есіктер арасындағы кеңістікте судың болуын анықтауға, осы кеңістіктен льялдарға немесе оңай қол жеткізуге болатын бекіткіш клапанымен бақылау жасалатын ағынды су құдықтарына судың ағуына мүмкіндік беретін құрылғы немесе мақұлдаған басқа шаралар көзделеді.

      1226. Есіктер есікті теңіз әсерінің күші комингстің тіректік контурына қысатындай етіп сыртқа қарай ашылуы тиіс. Ішке қарай ашылатын есіктерді орнату әр жағдайда Кеме қатынасының тіркелімінің арнаулы қарауының мәні болып табылады.

      1227. Есіктің әр төменгі жиегіндегі мықтап жапқыш құрылғыларының саны кем дегенде екеу болуы тиіс, мұның өзінде есіктің әр бұрышына тікелей таяу жерде мықтап жапқыш құрылғы көзделуі тиіс, мықтап жапқыш құрылғылар арасындағы қашықтық 2,5 м-ден артық болмайды.

      1228. Есіктер конструкциясы элементтері үшін есептемелік сыртқы қысымы Р, кПа, осы Қағиданың 3-бөлігінің 21-тарауының 2-параграфының талаптарына сәйкес анықталады. Қандай да болмасын жағдайда Р шамасы 25 кПа-дан кем болып қабылданбауы тиіс.

      1229. Есіктердің мықтап жапқыш және тоқтатқыш құрылғылар мынадай формулалар бойынша анықталатын F1 немесе F2, кН, күштерінің әсеріне есептелуі тиіс:

      ішке қарай ашылатын есіктер үшін:

      F1 = AP+pplp, (560)

      сыртқа қарай ашылатын есіктер үшін:

      F2= Fэ+10Q+pplp, (561)

      мұнда А, рр, lp — осы Қағиданың 1221-тармағы;

      Р — осы Қағиданың 1228-тармағы;

      Fэ А алаңы бойынша біркелкі бөлінетін және, қайсысының артық екеніне қарай, кем дегенде 300 кН немесе 5А, кН, тең етіп қабылданатын құралдар бекітпесінің босауынан жылжымалы жүктің әсері салдарынан болатын экстремалдық жүктеме.

      Шағын есіктер үшін, мысалы, бункеровкаға немесе лоцманды қабылдауға арналған, Fэ шамасы Кеме қатынасының тіркелімімен арнайы келісу бойынша азайтылуы мүмкін. Бекітілмеген жүктің әсерінен сыртқы есікті қолдайтын қосымша ішкі есік болғанда Fэ = 0;

      Q — осы Қағиданың 1221-тармағы.

      Есіктердің тіректік конструкциялары мынадай формулалар бойынша анықталатын F3 және F4, кН, күштерінің әсеріне есептелуі тиіс:

      ішке қарай ашылатын есіктер үшін:

      F3 = АР; (562)

      сыртқа қарай ашылатын есіктер үшін:

      F4= F3+10Q. (563).

70-тарау. Қондырма және кесу

      Ескерту. 70-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Конструкциясы және жабылуы

      1230. Осы Қағиданың 69, 71-76 және 78-тарауларында көрсетілгендерден басқа, су үстіндегі борттың палубасындағы түрлі саңылаулар үстіне салынған жабық құрылыспен немесе жабық рубкамен қорғалады. Үстіне салынған жабық құрылыстың немесе жабық рубканың палубасындағы осындай саңылаулар, өз кезегінде, екінші қабаттың жабық рубкасымен қорғалады.

      1231. Үстіне салынған құрылыстар мен рубкалар, егер:

      1) олардың конструкциясы осы Қағиданың 26-тарауының талаптарын жауап берсе;

      2) оларға қол жеткізу тесіктері осы бөлімнің 70-тарауының 2-параграфының және 72-тарауының талаптарына жауап берсе;

      3) олардың сыртқы контурындағы барлық тесіктер осы Қағиданың 67-69 және 72-75-тарауларының талаптарын жауап берсе, олар жабық болып саналады.

      Ескерту. 1231-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

2-параграф. Үстіне салынған жабық құрылыстар мен жабық рубкалардың есіктері

      1232.Үстіне салынған жабық құрылыстардың шеткі қошауларындағы және жабық рубкалардың сыртқы қоршауларындағы қол жеткізуге арналған барлық тесіктер есіктермен жабдықталады (осы Қағиданың 2337-тармағы).

      1233. Осы Қағиданың 1232-тармағында көрсетілген есіктерге арналған тесіктер комингсінің биіктігі 380 мм болады. Алайда үстіне салынған ортаңғы құрылыс және ют жабық ретінде қаралмауы тиіс, егер қоршаулардағы тесіктер жабық болған бүкіл уақыт бойына экипаж үшін машина бөлігіне және осы үстіне салынған құрылыстар ішіндегі барлық басқа жұмыс жайларына ең жоғарғы ашық палубаның кез келген немесе одан жоғары жерінен басқа жолдармен үздіксіз қол жеткізу қамтамасыз етілмесе, үстіне салынған ортаңғы құрылыс қоршауларындағы есіктерге арналған тесіктері комингсінің және юттың биіктігі 1-ауданда кем дегенде 600 мм және 2-ауданда кем дегенде 380 мм болады.

      Ұзындығы 24 м және одан артық, жүзу ауданы шектелген R3 кемелерінде (жолаушы кемелерінен басқа) есіктерге арналған тесіктер комингстерінің көрсетілген биіктігі тиісінше 600-ден 450 мм-ге дейін және 380-нен 230 мм-ге дейін азайтылуы мүмкін.

      Ұзындығы 24 м-ден кем, жүзу ауданы шектелген R2, R2-RSN, R3-RSN және R3 кемелерінде комингстерінің бұл биктігі барлық ашық палубаларда 230 мм-ге дейін азайтылуы мүмкін.

      1234. Есіктер осы Қағиданың 26-тарауының 3-параграфының нұсқауларына сәйкес анықталатын шартты жүктеменің р әсеріне есептелуі тиіс, бұл ретте қашықтық z1 есіктер биіктігінің ортасына дейін қабылданады. Жүктеме р әсер еткен кезде есіктер конструкциясының элементтеріндегі кернеулер материал аққыштығының жоғары шегінің 0,8-інен аспауы тиіс.

      Әсер еткен кернеулерге тәуелсіз болат есіктің жайпақ тінінің қалыңдығы осы Қағиданың 549-тармағында көрсетілгеннен кем болмайды. Қалыптан шығару әдісімен жасалған болат есіктер үшін есік тінінің қалыңдығын 1 мм-ге азайтуға жол беріледі.

      Басқа материалдардан жасалған есік тінінің ең аз қалыңдығы Кеме қатынасының тіркелімінің арнаулы қарауының мәні болып табылады.

      1235. Есіктердің тұрақты ілінуі болуы тиіс, оларды ашу, жабу және қоршаулардың екі жағынан да олармен операциялар жасауға болатын мықтап жабуға арналған тез жұмыс істейтін айлақұрылығылар көзделуі тиіс. Есіктер сыртқа ашылуы тиіс; үстіне салынған құрылыс немесе рубка есігінің ішке ашылуы әр жағдайда Кеме қатынасының тіркелімінің арнаулы қарауының мәні болып табылады.

      1236. Есіктер мықтап жабылған күйінде теңіз әсер кеткен кезде ештеңені өткізбейтін болуы тиіс. Ештеңені өткізбеу резеңкемен немесе басқа қолайлы төселгішпен қамтамасыз етілуі тиіс.

      1237. Есіктер болаттан немесе Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған басқа материалдан жасалады.

      1238. Шыны пластиктен жасалған кемелерде үстіне салынған құрылыстардың және рубкалардың қоршауларына есіктердің бекітілуі осы Қағиданың 1204-тармағының талаптарына сәйкес иллюминаторлардың бекітілуіне ұқсас етіп жүзеге асырылады.

      1239. Қалқымалы доктарда, егер осы үстіне салынған құрылыстар мен рубкалардан төменде орналасқан жайларға түсетін жерлер болса, топ-палубада орналасқан үстіне салынған құрылыстардың және рубкалардың есіктеріне арналған тесіктер комингстерінің бикітігі кем дегенде 200 мм болады.

71-тарау. Машина-қазандық шахталары

      Ескерту. 71-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1240. 1 және 2-аудандардағы машина және қазан бөлімшелерінің үстіндегі палубалардағы ойықтар осы палубалардың үстінде қаншалықты ақылға сыярлықтай және жүзеге асырылатындай болса, соншалықты көтеріліп тұратын және өз кезегінде палубамен жабылып тұратын немесе жарық люктерімен жабылған берік шахталармен қорғалады. Шахталардың конструкциясы осы Қағиданың 27-тарауының , ал шыны пластиктен жасалған кемелерде осы Қағиданың 17-бөлімінің талаптарына жауап береді.

      1241. Шахталар теңіз әсер еткен кезде ештеңені өткізбейді.

      1242. Шахталар болаттан жасалады (осы Қағиданың 2156-тармағы).

      1243. Шахталардағы машина және қазан бөлімшелеріне қол жеткізуге арналған саңылаулар осы Қағиданың 1234-ден 1237-ге дейінгі тармақтарының талаптарына жауап беретін тұрақты ілінген есіктермен жабылады. Есіктерге арналған тесіктер комингстерінің биіктігі 1-ауданда кем дегенде 600 мм және 2-ауданда кем дегенде 380 мм болады.

      Ұзындығы 24 м-ден кем, жүзу ауданы шектелген R2, R2-RSN, R3-RSN және R3кемелерінде комингстердің осы биіктігі 300 мм-ге дейін азайтылуы мүмкін.

      Ұзындығы 24 м және одан артық, жүзу ауданы шектелген R3 кемелерінде (жолаушы кемелерінен басқа) есіктерге арналған тесіктер комингстерінің көрсетілген биіктігі тиісінше 600-ден 450 мм-ге дейін және 380-нен 230 мм-ге дейін азайтылуы мүмкін.

      1244. Уәкілетті орган бекітетін Теңіз кемелерінің жүк маркасы туралы қағиданың 16, 42 немесе 4-қосымшаларымен талап етілетіндермен салыстырғанда су үстіндегі борттың кестелігін азайтуға рұқсат етілетін А үлгісіндегі кемелерде, сондай-ақ В үлгісіндегі кемелерде машина-қазан шахталар ютпен немесе кем дегенде биіктігі стандартты үстіне салынған ортаңғы құрылыспен немесе биіктігі мен беріктігі сондай рубкамен қорғалуы тиіс. Алайда шахталар, егер оларда су үстіндегі борттың палубасынан машина-қазан бөлімшесіне тікелей қол жеткізуге арналған тесіктер болмаса, қорғалмауы да мүмкін. Осы Қағиданың 1234-1237-тармақтарының талаптарына жауап беретін, беріктігі бойынша шахтаға эквивалентті жайға немесе дәлізге апаратын және машина-қазан бөлімшесінің трапынан осындай екінші есікпен бөлінген есікті орнатуға жол беріледі. Бұл ретте сыртқы есікке арналған тесік комингсінің биіктігі кем дегенде 600 мм, а ішкі есікке кем дегенде 230 мм болады.

      1245. Қамтамасыз ету кемелерінде машина немесе қазан бөлімшелеріне қол жеткізуге арналған шахтадағы есіктер, мүмкіндігінше, үстіне салынған жабық құрылыстың немесе рубканың ішінде орналасуы тиіс. Машина немесе қазан бөлімшелеріне тікелей біріншісіне, сыртқысына, қосымша ретінде екіншісінің, ішкісінің, көзделуі шартымен ашық жүк палубасынан қол жеткізуге арналған шахтада есіктерді орнатуға жол беріледі, бұл ретте сыртқы және ішкі есіктер осы Қағиданың 1234-1237-тармақтарының талаптарына жауап беруі тиіс, сыртқы есікке арналған тесік комингсінің биіктігі кем дегенде 600 мм, ал ішкі есіктігі - кем дегенде 230 мм болады.

      1246. Қалқымалы доктарда топ-палубадағы машина-қазан бөлімшелерінің шахталарына баратын есіктерге арналған тесіктер комингстерінің биіктігі кем дегенде 200 мм болады.

72-тарау. Ұқсас, жарық және желдеткіш люктер

      Ескерту. 72-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Конструкциясы және жабылуы

      1247. 1 және 2-аудандардағы, төменірек орналасқан кеме жайларына апаратын траптарға арналған саңылаулар, сондай-ақ осы жайларға жарықтың түсуіне пен ауаның келуіне арналған тесіктер түсу, жарық немесе желдетпе мықты люктерімен қорғалады.

      Егер төменірек орналасқан кеме жайларына апаратын траптарға арналған тесіктер түсу люктерімен емес, үстіне салынған құрылыстармен немесе рубкалармен қорғалса, онда бұл үстіне салынған құрылыстар және рубкалар осы Қағиданың 76-тарауының талаптарына жауап береді.

      1248. Түсу, жарық және вентиляция люктері комингстерінің биіктігі 1-ауданда кем дегенде 600 мм және 2-ауданда кем дегенде 450 мм болады. Ұзындығы 24 м және одан артық, жүзу ауданы шектелген R3 кемелерінде (жолаушы кемелерінен басқа) люктерге арналған тесіктер комингстерінің көрсетілген биіктігі тиісінше 600-ден 450 мм-ге дейін және 450-ден 380 мм-ге дейін азайтылуы мүмкін.Комингстердің биіктігі ұзындығы 24 м-ден кем, жүзу ауданы шектелген R2, R2-RSN және R3-RSN кемелерінде 380 мм-ге дейін және жүзу ауданы шектелген R3 кемелерінде 300 мм-ге дейін азайтылуы мүмкін.

      Комингстердің конструкциясы осы Қағиданың 426-тармағының талаптарына, ал шыны пластиктен жасалған кемелерде осы Қағиданың 17-бөлімінің талаптарына жауап береді.

      1249. Барлық түсу, жарық және вентиляция люктерінің комингстерге тұрақты ілінген және болаттан немесе Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған басқа материалдан жасалған қақпақтары болуы тиіс.

      Егер қақпақтары болаттан жасалса, олардың тінінің қалыңдығы кем дегенде тінді тіреп тұрған қатқылдық қабырғалары арасындағы қашықтықтың 0,01-і болуы, бірақ 6 мм-ден кем болмауы тиіс.

      Егер қақпақ осы Қағидаларға 174 және 175-қосымшаларға сәйкес қалыптаудан шығару әдісімен орындалса, талап етіліп отырған 6 мм болатын ең аз қалыңдық азайтылуы мүмкін.

      Палубасының қалыңдығы 6 мм-ден кем шағын кемелерде, қақпақтарында қалыптан шығарудың болуына қарамастан, талап етіліп отырған 6 мм болатын ең аз қалыңдықты палубаның қалыңдығына дейін азайтуға рұқсат етіледі, алайда ешбір жағдайда тіндердің қалыңдығы 4 мм-ден кем болмауы тиіс.

      1250. Түсу, жарық және вентиляция люктерінің қақпақтарында ең болмаса люктің сыртқы жағынан операциялар жүргізуге болатын мықтап жапқыш құрылғылар болады. Алайда, егер өзінің тікелей мақсатынан басқа люктер авариялық шығу ретінде қолданылса, мықтап жапқыш құрылғылар қақпақтың екі жағынан да операциялар жүргізуге болатындай болады.

      Қақпақтар мықтап жабылып тұрған күйінде теңіз әсер еткен кезде ештеңені өткізбейтін болуы тиіс. Ештеңені өткізбеу резеңкенің немесе басқа қолайлы төселгіштің көмегімен қамтамасыз етілуі тиіс.

      1251. Жарық люктерінің қақпақтарындағы иллюминаторлардың шынылары шынықтырылған болуы тиіс және жарықтағы диаметрі 150 мм және одан кем болғанда қалыңдығы кем дегенде 6 мм және жарықтағы диаметрі 450 мм болғанда кем дегенде 12 мм болуы тиіс. Жарықтағы аралықтық диаметрлер үшін шынының қалыңдығы желілік интерполяциямен анықталады. Алайда егер шынылар металл тормен армирленсе, онда олардың қалыңдығы 5 мм болуы тиіс, ал олардың шынықтырылуына қатысты талап қойылмайды.

      Шынылар рамканың көмегімен қақпақтарға сенімді бекітілуі және оның контуры бойынша теңіз әсер еткен кезде ештеңені өткізбейтін резеңке немесе басқа қолайлы төселгіші болуы тиіс.

      А санатындағы машиналық жайларда орнатылатын жарық люктері осы Қағиданың 2184-тармағының талаптарына жауап береді.

      1252. Әр иллюминатор немесе қатар орналасқан иллюминаторлар тобы үшін қақпаның материалынан жасалған, қалыңдығы кем дегенде 3 мм, қақпақтардың сырт жағында қосқұлақтарға сенімді бекітілген және жарық люктерінің тікелей қасында сақталатын алынбалы қалқаншалар көзделуі тиіс.

      1253. Қалқымалы доктардың топ-палубасында орналасқан түсу, жарық және вентиляция люктері комингстерінің биіктігі кем дегенде 200 мм болуы тиіс.

      Қалқымалы доктардың топ-палубасында орналасқан жарық люктерінің қақпақтарында осы Қағиданың 1252-тармағында көрсетілген алынбалы қалқаншалар орнатылмауы мүмкін.

2-параграф. Кеменің алдыңғы жақтық шетінде орналасқан шағын мөлшерлі люктердің конструкциясы және жабылуы

      1254. Осы параграфтың талаптары, егер люк орнатылған ауданда ашық палубаның орналасу биіктігіғ қайсысының кем екендігіне тәуелсіз, жазғы сусызығы деңгейінің үстінде 0,1L немесе 22 м болса, ұзындығы 80 м және одан артық кемелердің алаңы, әдетте, 2,5 м2-ден артық емес, ашық палубада алдыңғы жақтық перпендикулярдан кеме ұзындығының L 0,25-і қашықтығында орналасқан люктік жабуларына қолданылады.

      1255. Қақпақтарының қалыңдығы, қатқылдық қырларының орналасуы және тік бұрышты не болмаса шаршы нысандағы болат люктік жабулар байланыстарының мөлшерлері осы Қағиданың 176 және 177-қосымшаларына сәйкес келеді. Қатқылдық қырлары, егер олар қарастырылса, люктік жабулар жиегінің дәнекерленген плагкамен түйісу нүктелерімен (металдың металмен түйісу нүктелері) қиыстырылуы тиіс, олар осы Қағиданың 1259-тармағына сәйкес (осы Қағиданың 177-қосымшасы) талап етіледі. Негізгі қатқылдық қырлары үздіксіз болуы тиіс. Барлық қатқылдық қырлары ішкі қабырғаның планкасына дәнекерленеді (осы Қағидаларға 177-қосымша).

      1256. Люктік жабулардың комингсі әдетте комингстің жоғарғы жиегінен 170-190 мм-ден артық емес қашықтықта орналасатын көлденең жолақпен тиісті түрде нығайтылады.

      1257. Болаттан өзге материалдардан жасалған люктік жабулардың талап етілетін мөлшерлері эквиваленттік беріктікті қамтамасыз етуі тиіс.

      1258. Теңіз әсер еткен кезде люктік жабулардың суды өткізбеуін мықтап жапқыш құрылғылардың мынадай үлгілері: қосқұлақты мықтапжапқыш, эксцентриктік мықтап жапқыш, орталықтан бекітіп жабу құрылғысы қамтамасыз етуі тиіс. Қолдық сыналық мықтап жапқыштарды қолдануға жол берілмейді.

      Егер өзінің тікелей тағайындалуынан басқа люктік жабулардың қақпақтары авариялық шығу ретінде қолданылса, мұндай қақпақтардың мықтап жапқыш құрылғысы тез іске қосылатын, конструкциясы қақпақтардың екі жағынан операциялар жасауға мүмкіндік беретін орталықтан бекітіп жабу құрылғысы болуы тиіс.

      1259. Люктік жабулардың иілгіш материалдан жасалған қымтамасы болады. Қымтаманың конструкциясы қысудың есептемелік шамасы кезінде люктік жабулар жиегінің дәнекерленген планкамен түйісуін (металдың металмен түйісуі) қамтамасыз етіледі және кемені су басқан кезде пайда болатын, мықтап жабуға арналған құрылғылардың босауына және орнынан жылжып кетуіне алып келуі мүмкін күштердің қымтағышты тым қатты қысуын болдырмайды. Люктік жабулар жиегінің дәнекерленген планкамен түйісуі (металдың металмен түйісуі) осы Қағиданың 177-қосымшасына сәйкес әр мықтап жабуға арналған құрылғының жанында орналасады және жүктеме әсер еткен кезде жеткілікті түрде сенімді болады.

      1260. Мықтап жабуға арналған негізгі құрылғы қысудың есептемелік қысымын бір адам қолмен, қандай да болмасын құрал-саймандарды қолдану қажеттілігінсіз қамтамасыз ететіндей етіп құрастырылады және жасалады.

      1261. Егер мықтап жабуға арналған негізгі құрылғыда қосқұлақты мықтап жапқыштар, ашалар (қысқыш планкалар) қолданылса, оларлың конструкциясы сенімді болады. Олардың конструкциясы қосқұлақты мықтап жапқыштардың жылжып кетуі қатерін барынша азайтылады; бұған қысқыш планканы жоғары жақ бағытта ию, бос шетін көтеру арқылы немесе осыған ұқсас тәсілмен (осы Қағидаларға 178-қосымша) қол жеткізіледі. Нығайтылмаған болаттан жасалған қысқыш планкалар (ашалар) профилінің қалыңдығы 16 мм кем болмайды.

      1262. Алдыңғы жақтық жүк трюмінен алдыңғы жақта ашық палубада орналасқан люктік жабулардың ілгектері палубаға құйылып жатқан толқындардың әсерінен қақпақ жабылатындай етіп орнатылуы тиіс;

      бұл ілгектер алдыңғы жиекте орналасуы тиіс дегенді білдіреді.

      1263. Жүк люктерінің арасында орналасқан люктік жабулардың ілгектері ненің іс жүзінде жүзеге асырылуға болатынына қарай, құйылып жатқан борттық және алдыңғы жақтық толқындардан қорғау үшін алдыңғы немесе бүйір жиектерде орналасуы тиіс.

      1264. Люктік жабулар, авариялық шығу ретінде қолданылуы мүмкіндіктерін қоспағанда, мысалы, сырғығыш бұрандама, бекітпе, өзекше түріндегі мықтап жабуға арналған, мықтап жабуға арналған негізгі құрылғы босаған және орнынан жылжып кеткен жағдайда люктік жабуларды мықтап жабылған күйінде ұстауы тиіс тәуелсіз қосалқы құрылғыларымен жабдықталуы тиіс. Мықтап жабуға арналған қосалқы құрылғы люктік жабу ілгектеріне қарама қарсы жақта орнатылуы тиіс.

73-тарау. Желдету құбырлары

      Ескерту. 73-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1265. Су үстіндегі борттың палубасынан төмен және үстіне салынған жабық құрылыстар мен рубкаларда орналасқан жайлардан шығатын желдетпе құбырларының палубада сенімді бекітілген комингстері болады.

      Комингстердің биіктігі 1-ауданда орналасқан құбырларда кем дегенде 900 мм және 2-ауданда 760 мм кем болмайды.

      Ұзындығы 24 м және одан артық, жүзу ауданы шектелген R3 кемелерінде (жолаушы кемелерінен басқа) комингстердің көрсетілген биіктігі тиісінше 900-ден 760 мм-ге дейін және 760-ден 600 мм-ге дейін азайтылады.

      Ұзындығы 24 метрден кем, жүзу ауданы шектелген R2, R2-RSN және R3-RSN кемелерінде барлық ашық палубалардағы комингстердің биіктігі 300 мм-ге дейін азайтылуы мүмкін.

      Комингстердің конструкциясы осы Қағиданың 426-тармағының талаптарына, ал шыны пластиктен жасалған кемелерде осы Қағиданың 17-бөлімінің талаптарына жауап береді.

      Вентиляция құбырларының, қосылу тораптарының және комингстердің, сондай-ақ құбырлардың қосылу тораптарының, егер мұндайлар болса, конструкциясы беріктігі бойынша комингс конструкциясына эквивалентті болуы тиіс.

      1266. Еегер 1 ауданда орналасқан желдеткіш құбырларының коминсгтерінің биіктігі 4500 мм, 2-ауданда орналасқан вентиляция құбырлары комингстерінің биіктігі 2300 мм болса асса, онда осы құбырлардың ешқандай жабулары болмауға рұқсат етіледі. Барлық қалған жағдайларда әр вентиляция құбыры болаттан немесе Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған басқа материалдан жасалған берік қақпақпен жабдықталуы тиіс.

      Ұзындығы 100 м-ден кем кемелерде вентиляция құбырларының қақпақтары ілініп тұруы тиіс. Ұзындығы 100 м және одан артық кемелерде олар алынатын, вентиляция құбырларының тікелей қасында сақталатын болуы мүмкін.

      1267. Вентиляция құбырларының қақпақтары мықтап жабылған күйде теңіз әсер еткен кезде ештеңені өткізбейтін болуы тиіс. Ештеңені өткізбеу резеңкенің немесе басқа қолайлы төселгіштің көмегімен қамтамасыз етеді.

      1268. Қамтамасыз ету кемелерінде вентиляция құбырлары қорғалған жерлерде орналасады, мұнда төменірек орналасқан жайлардың су басып кету ықтималдығын жоққа шығару үшін жүк операциялары кезінде оларды жүкпен зақымдау мүмкіндігі болдырмайды. Машина және қазан бөлімшелеріндегі вентиляция құбырларының орналасуына олардың басым түрде бірінші қабат үстіне салынған құрылыстардың немесе рубкалардың палубасынан жоғары тұруына ерекше назар аударылады.

      1269. Қалқымалы доктарда топ-палубада орналасқан вентиляция құбырлары комингстерінің биіктігі 200 мм кем болмайды.

74-тарау. Мойын

      Ескерту. 74-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1270. Осы Қағиданың 382-тармағында көрсетілгендерді қоспағанда, терең және басқа цистерналар, әуе жәшіктерінің, коффердамдардың комингстерінің биіктігін Кеме қатынасының тіркелімі регламенттемейді.

      1271. Алқымдардың қақпақтары болаттан немесе Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған басқа материалдан жасалады.

      Қақпақтардан қалыңдығы олар орнатылған қаптаманың немесе арқалық жабын төсемінің қалыңдығынан кем болмайды. Қаптаманың немесе төсемнің қалыңдығы 12 мм-ден артық болған кезде Кеме қатынасының тіркелімі жекелеген негізделген жағдайларда қақпақтар қалыңдығының азаюына жол беруі мүмкін.

      1272. Алқымдардың қақпақтары комингске немесе қаптауға бұрындамалардың немесе сомындары бар бұрамасұқпаның көмегімен сенімді бекітіледі.

      1273. Қаралып отырған бөлікке немесе цистернаға арналған сынақтық арынға сәйкес ішкі арында соларға арналған бөліктер немесе цистерналар алқымдарының қақпақтары мықтап жабылған күйінде суды да, басқа сұйық жүктерді немесе қорларды өткізбейді.

      Ештеңені өткізбеу резеңкенің немесе басқа қолайлы төселгіштің көмегімен қамтамасыз етіледі. Төселгіш аталған сұйық жүктер немесе қорлар ортасында төзімді болады.

75-тарау. Құрғақ жүк кемелерінің жүк люктері

      Ескерту. 75-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы талаптар, комингстер

      1274. Солар арқылы жүктерді немесе кеме қорларын тиеу және түсіру жүргізілетін палубалардағы тесіктер берік люктермен қорғалады. Егер осы люктер 1 және 2-аудандарда орналасса, олардың жабулары теңіз әсер еткен кезде де ештеңе өткізбейтін болады. Ештеңені өткізбеу мынадай екі тәсілдің біреуімен:

      1) брезенттердің және оларды бекітуге арналған құрылғылардың көмегімен;

      2) резеңке немесе басқа қолайлы төселгіштердің және мықтап жабуға арналған құрылғылардың көмегімен қамтамасыз етіледі.

      1275. 1-аудандағы жүк люктері комингстерінің биіктігі кем дегенде 600 мм, ал 2-ауданда 450 мм кем болмайды.

      Ұзындығы 24 м-ден кем жүзу ауданы шектелген R2, R2-RSN және R3-RSN кемелерінде комингстердің биіктігі 380 мм-ге дейін, ал жүзу ауданы шектелген R3 кемелерінде 300 мм-ге дейін азайтылуы мүмкін. Балық аулайтын кемелерде 2-аудандағы жүк люктері комингстерінің биіктігі 300 мм-ге дейін азайтылуы мүмкін.

      Ұзындығы 24 м және одан артық, жүзу ауданы шектелген R3 кемелерінде (жолаушы кемелерінен басқа) комингстердің көрсетілген биіктігі тиісінше 600-ден 450 мм-ге дейін және 450-ден 380 мм-ге дейін азайтылуы мүмкін.

      Комингстердің конструкциясы осы Қағиданың 20-тарауының талаптарына, ал шыны пластиктен жасалған кемелерде осы Қағиданың 17-бөлімінің талаптарына жауап береді.

      1276. Осы Қағиданың 1274-тармағының 2) тармақшасында көрсетілген жүк люктері комингстерінің биіктігі осы Қағиданың 1274-тармағының 1) тармақшасына сәйкес талап етілетінмен салыстырғанда азайтылуы және, егер Кеме қатынасының тіркелімі қақпақтар мен мықтап жабуға арналған құралдардың тығыздалу сенімділігіне көз жеткізсе, тіпті комингстер мүлдем болмауы мүмкін.

2-параграф. Материалдар

      1277. Люктік жабуларға арналған болатқа қатысты осы Қағиданың 44-тарауын қараңыздар.

      1278. Люктік жабуларда қолданылатын ағаш сүрегінің сапасы жақсы және осы мақсаттарда өзін жақсы көрсеткен үлгі мен сұрыпта болады. Сыналар ағаштың қатты түрінен жасалады.

      1279. Брезенттерді тігуге арналған парусинаның су өткізбейтін сіңдірмесі болады және кендір жібі болмайды.Сіңдірілгенге дейінгі парусинаның 1 м2 массасы кем дегенде 0,55 кг болуы тиіс. Мөлшерлері 200 х 50 мм сіңдірілген күйдегі парусина жолағының ажырату жүктемесі негізі бойына кем дегенде 3 кН және арқауы бойына 2 кН кем болмайды. Су өткізгіштігіне сынаған кезде парусина сіңдірілген күйде 24 сағат бойына қолданылатын биіктігі 0,15 м су бағанының арынында суланбайды.

      Синтетикалық талшықтан жасалған брезенттерді қолдану әр жағдайда Кеме қатынасының тіркелімінің арнаулы қарауының мәні болып табылады.

      1280. Люктік жабулардың тығыздағыш төселгіштеріне арналған резеңке икемді, берік және атмосфералық жағдайлардың өзгеруіне төзімді болады. Резеңке жеткілікті түрде қатты болады.

      1281. Қақпақтардың ойықтарында резеңкені бекітуге арналған желімдер осы Қағидалардың 604-тарауының талаптарына жауап береді.

      Ескерту. 1281-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1282. Ақтарма кемелердің болат люктік жабуларының барлық ішкі және сыртқы беттерінде (қорапты үлгідегі қақпақтардың қол жеткізілмейтін кеңістіктерінен басқа) жасаушының ұсыныстарына сәйкес (осы Қағиданың 169-тармағы) тиімді эпоксидтік немесе оған эквивалентті қорғағыш жабыны болады.

3-параграф. Есептемелік жүктемелер

      1283. Жүк люктерінің жабулары осы жабуларда тасымалдау көзделіп отырған палубалық жүктің ықпалына есептелуі тиіс; егер тиеу-түсіру операциялары кезінде люктік жабуларда трюмдік механизация құралдарын қолдану кемені пайдалануда көзделсе, бұл құралдардың да жүктемелері ескеріледі. 1 және 2-аудандарда орналасқан люктік жабулар үшін есептемелік жүктеме уәкілетті орган бекіткен Теңіз кемелерінің жүк маркасы туралы Қағиданың 90-90-тармағына сәйкес белгіленеді, люктік жабулардың конструкциясы жоғарыда аталған Қағиданың 101-103-тармақтарының талаптарына жауап береді.

      Ұзындығы 24 метрден кем, жүзу ауданы шектелген, халықаралық рейстер жасайтын кемелер үшін және жүзу ауданы шектелген, халықаралық рейстер жасамайтын кемелер үшін уәкілетті орган бекіткен Теңіз кемелерінің жүк маркасы туралы Қағиданың 980-92-тармағында көрсетілген жүктеме қарқындылығының орнына есептеулерде:

      1) жүзу ауданы шектелген R2, R2-RSN және R3-RSN кемелері үшін - 15%-ға;

      2) жүзу ауданы шектелген R3 кемелері үшін - 30%-ға азайтылған жүктеме қарқындылығы қолданылады.

      Қандай да болмасын жағдайда ашық палубалардың люктік жабулары үшін есептемелік жүктеменің шамасы осы Қағиданың 171-тармағына сәйкес анықталатын шамадан 0,5рw кем қабылданбайды.

      1284. Жүк люктерінің жабуларына арналған есептемелік жүктеме палубалық жүкті тасымалдаған кезде, контейнерлерді және доңғалақты техниканы қоспағанда, осы Қағиданың 174-тармағында көрсетілгеннен кем болмайды.

      1285. Жүк люктерінің жабуларында халықаралық стандартқа сәйкес келетін контейнерлерді тасымалдаған кезде, осы Қағиданың 1283 және 1284-тармақтарында көрсетілген палубалық жүктің әсерін есептеген кезде контейнерлердің фитингтік бұрыштарын орнату нүктелерінде шоғырланған есептемелік жүктеме Pz, кН, мынадай формула бойынша анықталады:

      Pz = mg(l+az), (564)

      мұнда т — контейнерлер штабелінің барынша жоғары массасы, т;

      g — 9,81 м/с-қа тең еркін түсудің үдеуі;

      az — осы Қағиданың 881-тармағына сәйкес үдеудің мөлшерсіз коэффициенті.

      Бұдан басқа, қосымша жүктеме ретінде контейнерлерді бекітетін найтвалардың, егер мұндайлар болса, бастапқы керу күшінің құрамдас бөліктері ескерілуі тиіс.

      1286. Егер люктік жабуларда доңғалақты техниканы тасымалдау және/немесе егер тиеу-түсіру операциялары кезінде люктік жабуларда трюмдік механизация құралдарын және доңғалақты техниканы қолдану көзделсе, люктік жабулардың жүктемесі осы Қағиданың 3-бөлігінің 41-тарауының 2-параграфына сәйкес анықталады.

      1287. Төменгі палубалардың жүк тасымалдауға тағайындалмаған люктік жабулары:

      — қарқындылығы 2 кПа біркелкі бөлінген жүктеменің әсеріне;

      — кез келген нүктеде 3 кН жабу күшінің әсеріне есептелуі тиіс.

      1288. Люктік жабулардың беріктігі мен қатқылдығын есептеген кезде олардың өз салмағы ескерілмейді.

4-параграф. Беріктік және қатқылдық нормалары

      1289. 1 және 2-аудандарда люктік жабуларға есептемелік жүктемелер әсер еткен кезде конструкциялар элементтеріндегі кернеулер осы Қағиданың 179-қосымшасында көрсетілгендерден аспайды.

      1290. Төменгі палубалардың люктік жабуларына есептемелік жүктемелер әсер еткен кезде конструкциялар элементтеріндегі кернеулер осы Қағиданың 180-қосымшасында көрсетілгендерден аспайды.

5-параграф. Люктік жабулардың конструкциялары және олардың элементтерінің орнықтылығы

      1291. Люктік жабулардың конструкциясы элементтерінің орнықтылығы мынадай шарттар орындалған кезде қамтамасыз етілген болып саналады:


0,87

сr, (564)

0,87

сr (565)

      мұнда

,

— қолданыстағы қалыпты және жанама кернеулер, МПа;

     

сr,,

сr — осы Қағиданың 254-тармағы бойынша анықталатын шиеленісті қалыпты және жанама кернеулер, МПа.

      1292. Осы жабулардың конструкциясы Теңіз кемелерінің жүк маркасы туралы қағиданың 76-88-тармақтарына сәйкес болуы тиіс.

      1293. Осы Қағиданың 1274-тармағының 2) тармақшасында көрсетілген люктік жабулардың конструкциясы теңіз және қолайсыз ауа-райы әсер еткен жағдайларда олардың өздігінен ашылып кетуін болдырмауы тиіс.

      Жабулар мықтап жабылған күйінде төселгіштің одан әрі деформациялануын болдырмай, комингстің тіректік контурына тірелуі тиіс.

      1294. Болат люктік жабулар бөлшектерінің мөлшерлері осы Қағиданың 75 мен 76-тармағының талаптарына сәйкес анықталады.

      Негізгі және рамалық жинақ арқалықтарының қосылған белбеушесінің ені осы Қағиданың 240 және 241-тармақтарына сәйкес анықталады, қосылған белбеушесінің қалыңдығы сол бөліктің 239-тармағына сәйкес анықталады. Жеңіл қорытпаларды қолдану әр жағдайда Кеме қатынасының тіркелімінің арнаулы қарауының мәні болып табылады.

      Ескерту. 1294-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1295. Осы Қағиданың 1294-тармағының қағидаларын орындауға қарамастан болат люк қақпақтары төсемінің қалыңдығы t, мм, мынадай формула бойынша анықталғаннан кем болмайды:

      t= 10а, (566)

      мұнда а — қатқылдық қырлары арасындағы қашықтық, м.

      Қандай да болмасын жағдайда төсемнің қалыңдығы 6 мм-ден кем болмауы тиіс.

      1296. Егер люктік жабуларда трюмдік мехникаландыру құралдарының жұмыс істеу мүмкіндігі көзделсе, соңғылар төсемінің қалыңдығы осы Қағиданың 621-тармағында көрсетілгеннен кем болмайды.

      1297. Контейнерлер тасымалданатын люктік жабулардың қақпақтарында контейнерлердің бұрыштық фитингтері орнатылатын жерлерде жүктеменің қақпақтар жинағына тікелей берілуін қамтамасыз ететін конструкция элементтері көзделеді.

      Егер аталған конструкция элементтері қақпақтардың қатқылдық қырымен тікелей сәйкес келсе, онда олар орнатылатын жерлерде қақпақтардың негізгі қатқылдық қырларының кедергі келтіру сәтінің 0,8-іне тең кедергі келтіру сәті бар қосымша қатқылдық қырларын көздеген жөн. Бұл ретте қосымша қатқылдық қырларының негізгідермен конструктивті байлануы қамтамасыз етіледі.

      1298. Қауіпті жүктерді тасымалдауға бейімделген құрғақ жүк трюмдерінде (осы Қағиданың 2624-тармағы) жоғарғы палубаның жүк люктерінің жабулары болат болады; жоғарғы және төменгі палубалардың жүк люктерінің жабуларыларында қақпақтардың және люктік жабулардың барлық бөлшектерінің жатық және соғылусыз қозғалуын қамтамасыз ететін, ол істен шыққан кезде ашу және жабу барысында қақпақтар түсіп қалмайтындай жетегі болуы тиіс; ашық қалпында қақпақтардың сенімді бекітілуі көзделеді. Жүк трюмдеріне осындай люктік жабулар жетектерінің жұмыстық сұйықтығының түсуін болдырмайтын шаралар қабылдануы тиіс (осы Қағиданың 2628 және 2641-тармақтары).

      1299. Люктің әр жабылуында немесе жабу секциясында көлденең және бойлық жақтарында теңіз әсер еткен кезде жабудың ештеңені өткізбеуін қамтамасыз ететін тиісінше мықтап жапқыш құрылғылары болуы тиіс.

      Мықтап жапқыш құрылғылардың саны секцияның әр жағында кем дегенде екеу болуы тиіс; Бұл ретте мықтап жапқыш құрылғылар арасындағы қашықтық 6 м-ден артық болмауы тиіс. Секцияның бұрышына тікелей жақын жерде орналастырылған мықтап жапқыш құрылғы секцияның бір мезетте бойлық және көлденең жағына әсер ететін құрылғы ретінде саналады. Екі секция түйісетін ауданда орналастырылған және комингске екі секцияның да бұрыштарын қысып тұратын мықтап жапқыш құрылғы осы құрылғыға жанасып тұрған екі секцияның бір мезетте көлденең және бойлық жағына әсер ететін құрылғы ретінде саналады.

      1300. Люктік жабулардың әр мықтап жапқыш құрылғысы онда мынадай формула бойынша анықталатын күштің F, Н, әсер етуіне есептелуі тиіс:

      F = (1/n)[mg(8ay-K)+plр (567)

      мұнда т — қаралып отырған люктік жабу қақпақтарының жалпы массасы, кг;

      n — қаралып отырған люктің периметрі бойынша орналасқан мықтап жапқыш құрылғыларының жалпы саны;

      lр — қаралып отырған люктің жарықтағы периметрі, м;

      р — тығыздау түйінінің қабылданған конструкциясы үшін оны барынша мүмкін тереңдікке қысқан кездегі тығыздағыш төселгіштің қысымы, Н/м. Егер қысым р 5000 Н/м-ден кем болса осы Қағиданың (567) формуласы бойынша есептеген кезде р = 5000 Н/м деп алынады;

      g — 9,81 м/с2 тең еркін түсудің үдеуі;

      ау — қаралып отырған люк жабуы қақпақтарының ауырлық центріне қатысты осы Қағиданың 56-тарауына сәйкес анықталатын үдеудің өлшемсіз коэффициенті;

      К — мынадай формула бойынша анықталатын коэффициент:

      К= 0,947 — 20,7/L;

      L — кеменің ұзындығы, м.

      Барлық жағдайларда күш F 40 кН-нан кем деп алынбайды.

      1301. Мықтап жапқыш құрылғыға осы Қағиданың 1300-тармағында көрсетілген есептемелік күш әсер еткен кезде кернеулер оның конструкциясының элементтерінде материал аққыштығының жоғарғы шегінің 0,8-інен аспауы тиіс.

      1302. Есептеме нәтижелеріне қарамастан осы Қағиданың 1300-тармағына сәйкес мықтап жапқыш құрылғының әсер етіп тұрған қимасының ауданы А, см2, формула бойынша анықталатыннан кем болмауы тиіс:

      А=1,4а, (568)

      ң

      мұнда а — мықтап жапқыш құрылғылар арасындағы қашықтық, м, кез келген жағдайда а кем дегенде 2 м деп қабылдануы тиіс;

      f — мынадай формула бойынша анықталатын коэффициент:

      f = (ReH)e

      235

      ReH — мықтап жапқыш құрылғылар материалы аққыштығының жоғарғы шегі, МПа; мәні ReH материалды керуге төзімділік шегінің 0,7-сінен артық деп алынбауы;

      е — мыналарға тең көрсеткіш:

      ReH >235 МПа, үшін 0,75

      ReH >235 Мпа үшін 1,00.

      Ауданы 5 м2-ден артық жабулар немесе секциялар үшін мықтап жапқыш құрылғылар өзектерінің немесе бұрандамаларының әсер ететін диаметрі 19 мм-ден кем болмауы тиіс.

      1303. Барынша мүмкін тереңдікке қысқан кездегі тығыздағыш төселгіштің қысымы 5000 Н/м-ден артық болғанда осы Қағиданың1302-тармағына сәйкес анықталған мықтап жапқыш құрылғының әсер етіп тұрған қимасының ауданы тепе-тең етіп ұлғайтылуы тиіс.

      1304. Қақпақтар бұрыштарының қатқылдығы мықтап жапқыш құрылғылар арасындағы тығыздағыш төселгіштің тиісті қысымын ұстап тұру үшін жеткілікті болуы тиіс. Қақпақтардың бұрыштық элементтерінің көлденең қимасы инерциясының сәті мынадай формула бойынша анықталғаннан кем болмауы тиіс I, см4:

      I =6ра4

10-3, (569)

      мұнда р — тығыздау түйінінің қабылданған конструкциясы үшін оны барынша мүмкін тереңдікке қысқан кездегі тығыздағыш төселгіштің қысымы, Н/м, бірақ кем дегенде 5000 Н/м;

      а — мықтап жапқыш құрылғылар арасындағы қашықтық, м.

      1305. Оларда жүк тасымалдау көзделген жабуларда тербеліс не болмаса кеменің статикалық ұзақ қисаюы кезінде комингске қатысты секциялардың ығысуына қарсы құрылғылары болуы тиіс. Бұл құрылғылар жүгі бар жабулардың ауырлық центріне кеменің диаметралдық жазықтығына перпендикуляр Ру және Рx оған параллель бағытталған жүктемелер әсер еткен кезде пайда болатын, мынадай формулалар бойынша анықталатын күштерді Н қабылдауға есептелуі тиіс:

      Ру = mgay, (570)

      Рх = mgax, (571)

      мұнда т — жабу мен онда босатылған жүктің қосынды массасы, кг;

      g — 9,81 м/с2 тең еркін түсудің үдеуі;

      ау ах — орналастырылған жүгі бар қаралып отырған жабудың ауырлық центріне қатысты осы Қағиданың 45-тарауына сәйкес анықталатын үдеудің өлшемсіз коэффициенттері. Бұл ретте кемелік баржалардың жабулары үшін ау және ах анықтаған кезде L және В ретінде тиісінше баржатасығыштың (қаралып отыған кеме баржасын теңізде тасымалдайтын) ұзындығы мен ені қабылдануы, ал х және z ретінде жүгі бар кемелік баржа жабуының ауырлық центрі және тиісінше артқы жақтық перпендикулярмен және баржатасығыштың жазғы сусызығы арасындағы болуы мүмкін ең үлкен қашықтықтар қабылдануы тиіс.

      Бұл ретте жабу секциялардың ығысуына қарсы құрылғылардың бөлшектеріндегі кернеулер осы құрылғылар жасалған материал аққыштығының 0,8-інен аспауы тиіс.

      1306. Тербелу жағдайларында люктер комингстерінің айтарлықтай деформациялануы ықтимал люктері бар мөлшерлері үлкен кемелерде:

      1) мықтап жапқыш құрылғылардың конструкциясы комингске қатысты жабу секциясының көлденең ықтимал жылжуының шамасына осы құрылғының комингске қарай көлденең жылжуы мүмкіндігін қарастыруы тиіс;

      2) жабу секцияларының бір бірімен және люк комингсімен топсалы қосылыстарында секциялардың кедергісіз көлденең ықтимал жылжуын қамтамасыз ету үшін жеткілікті саңылаулар қарастырылуы тиіс;

      3) жабу секциясының тіректік контуры бойынша люк комингсіне қатысты секцияның еркін сырғуын қамтамасыз ететін, металдан жасалған тиісті түйісу беті қарастырылуы тиіс;

      4) люк комингсінің тіректік сөресі жабу секциясының комингспен тұрақты түйісуі қамтамасыз етілетіндей етіп тиісті түрде бекітілуі тиіс.

      1307. Люктік жабулардың гидравликалық жетектері осы Қағиданың 11-бөлімінің талаптарына жауап беруі тиіс.

      Жабулар мен жетектердің конструкциясы ашық люкті жабуға және негізгі штатты жетек істен шыққан кездің өзінде оны мақтап жабуға болатындай болуы тиіс. Жабуды ашық күйінде тоқтатып қоюға сенімді түрде мүмкіндік беретін айлақұралдар қарастырылуы тиіс. Жабуларды ашу бағыты ашық люктердің мүмкіндігінше толқындардың әсерінен қорғалуын қамтамасыз етуі тиіс.

      1308. Алып тасталды - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

76-тарау. А типті кемелердегі жүк бөліктерінің люктері және мұнай жинауға арналған кемелердің мұнай трюмдері

      Ескерту. 76-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1309. Құйылмалы кемелердің жүк бөліктерінің люктеріне арналған тесіктер дөңгелек немесе сопақ болады. Жүк бөліктерінің люктері комингстерінің биіктігін Кеме қатынасының тіркелімі регламенттемейді. Жүк бөліктерінің люктері комингстерінің конструкциясы осы Қағиданың 698-тармағының талаптарына жауап береді.

      1310. Люктердің жабулары және жүк бөліктерін тазартуға арналған тесіктер болаттан, қоладан немесе жезден жасалады. Басқа материалдарды қолдану әр жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауының мәні болып табылады.

      Тұтанғыш сұйықтықтарды тасымалдайтын кемелерде люктердің жабулары және жүк бөліктерін тазартуға арналған тесіктер үшін жеңіл қорытпаларды қолдануға жол берілмейді.

      1311. Жүк бөліктері люктерінің жабулары тұрақты ілініп тұруы және мықтап жабылған күйде биіктігі кем дегенде 2,5 м бөліктерде тасымалданатын сұйықтықтың ішкі арыны астында ештеңе өткізбейтін болады. Ештеңе өткізбеу резеңкенің немесе жүк бөліктерінде тасымалданатын сұйықтық ортасында төзімді болатын басқа қолайлы төселгіштің көмегімен қамтамасыз етіледі.

      1312. Қақпақтар тінінің қалыңдығы, егер олар болаттан жасалса, кем дегенде 12 мм болады. Қақпақтар ұзындығы бойынша әр 600 мм сайын оның тіні кем дегенде 80x12 мм жолақпен қатқылдық қырларымен нығайтылуы тиіс немесе қақпақ сфера нысанында болады.

      1313. Люктің қақпағында конструкциясы осындай қақпақпен жабылатын жарықтағы диаметрі 150 мм қарап тексеру терезесі қарастырылады.

      1314. Тұтанғыш сұйықтықтарды тасымалдайтын кемелерде жүк бөліктерінің люктері жабуларының материалдарын және конструкцияларын таңдаған кезде оларды ашқан және жапқан кезде ұшқындардың пайда болуын жол бермеуге ерекше назар аударылуы тиіс.

77-тарау. Кемені бөліктерге бөлу аралықтарында саңылауларды орнату және жабу

      Ескерту. 77-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы талаптар

      1315. Ерекше келісіп алған жағдайларды қоспағанда, осы тараудың талаптары осы Қағиданың 7-бөлімінің талаптары қойылатын кемелерге қолданылады.

      Басқа кемелер үшін осы тараудың талаптары оларды орнату осы Қағиданың 432-тармағында талап етілетін қоршауларға қолданылады, бұл кемелер үшін осы тараудың талаптары босаңсытылуы мүмкін; бұл ретте босаңсыту дәрежесі әр жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      Осы Қағиданың 1341-тармағында көрсетілген кемелер үшін кемені бөліктерге бөлетін, жүкке арналған бір жайды жүкке арналған екінші шектес жайдан бөлетін қоршауларда орнатылатын есіктер үшін осы тараудың 2-5-параграфтарында жазылған талаптарын босаңсытуға жол беріледі.

      1316. Су өткізбейтін қоршаулардағы тесіктердің саны кеменің конструкциясы мен пайдалану жағдайларына үйлесімді ең аз көрсеткішке жеткізіледі.

      1317. Кемені бөліктерге бөлетін қоршаулар арқылы құбыржолдар және электр кабельдер өтетін кезде осы Қағидалардың 246-тарауының және 510-тарауының 6-параграфының талаптарын ескеру қажет.

      Ескерту. 1317-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

2-параграф. Кемені бөліктерге бөлетін қоршаулардағы есіктерге қойылатын талаптар

      1318. Есіктер болаттан жасалады. Оларға басқа материалдарды қолдану әр жағдайда Кеме қатынасының тіркелімінің арнаулы қарауының мәні болып табылады.

      1319. Есіктер, қайсысының артық екендігіне қарай, есік орналасқан жерде есік ойығының төменгі жиегінен қоршаулар палубасы төсемінің, су үстіндегі борттың немесе ең қолайсыз авариялық сусызығының төменгі жиегіне дейін өлшенген биіктікті су арынына төзуі қажет.

      1320 Осы Қағиданың 1319-тармағында көрсетілген арын әсер еткен кезде есіктің рамасы мен тінідегі кернеулер олардың материалы аққшытығының жоғарғы шегінің 0,6-сынан аспауы қажет.

      1321. Есіктер жабық күйінде Қағиданың 1319-тармағына сәйкес ештеңе өткізбейтін болады.

      1322. Есіктерді жабуға арналған құралдар, әрбіреуі жеке-жеке, кез келген бортқа кеменің 15о-қа қисаюы болған және 50-қа дейінгі кез келген дифферент кезінде есікті жаба алатын күйде болуы қажет. Өз салмағының немесе түсірілетін жүк салмағының әсерінен жабылатын есіктерді жабуға жол берілмейді. Бұрандамалардың ғана көмегімен бекітілетін алынатын жаймаларды орнатуға жол берілмейді.

3-параграф. Есіктерді орнату қағидалары

      1323. Есіктерді былай:

      1) сыныбының символында бөліктерге бөлу белгісі болатын кемелерде қоршаулар палубасынан төмен тарандық қоршауда және су үстіндегі борттың палубасынан төмен етіп қалған кемелерде;

      2) Кеме қатынасының тіркелімі олардың қажеттілігіне көз жеткізген жағдайларды қоспағанда, кемені бөліктерге бөлетін, бір жүгі бар жайды жүкке арналған басқа шектес жайлардан бөлетін қоршауларда орнатуға тыйым салынады. Соңғы жағдайда есіктер аспалы, сығылмалы немесе басқа осыған тең үлгіде болуы мүмкін, алайда олардың дистанциялық басқаруы болмайды.

      Жолаушылар кемелеріндегі, арнаулы мақсаттағы кемелердегі және сыныбының символында бөліктерге бөлу белгісі болатын кемелерде есіктерге арналған ойықтың бортқа жақын жиектері сыртқы қаптамадан кеме енінің 0,2-сінен кем қашықтықта болмайды. Көрсетілген қашықтық диаметралдық жазықтыққа тік бұрыштап сусызықтың кеменің бөліктерге бөлу деңгейінде өлшенеді.

      1324. Бас қозғалтқыштар, қазандар мен қосалқы механизмдер тұрған жайларда, есу біліктеріне баратын туннельдердің есіктерінен басқа, кемені бөліктерге бөлетін әр қоршауда біреуден артық болмайтын есік орнатылады.

      Егер кемеде екі немесе одан артық есу білігі болса, олардың туннельдері өзара өтпемен жалғасады. Бұл туннельдер. егер кеме қос бұрамалы болса, машина бөлімшесімен бір ғана есікпен, және, егер кемеде екеуден артық бұрама болса, тек екі есікпен жалғасуы тиіс. Осы есіктер түгел мүмкіндігінше жоғары орналасады.

      Аталған есіктерді, сондай-ақ есу біліктерінің туннельдеріне баратын есіктерді қоршаулар палубасынан жоғарырақ жерлерден басқаруға арналған қол жетектері машина бөлімшесінен тыс жерде орналасады.

4-параграф. Жүк кемелерінің есіктері

      1325. Арнаулы мақсаттағы кемелердің, сондай-ақ осы тараудың 6-параграфында көрсетілгендердің есіктерін қоспағанда, осы параграфтың талаптары жүк кемелерінің бөліктерге бөлетін қоршауларында орнатылатын есіктерге қолданылады.

      1326. Есіктер көлденең немесе тік қозғалатын сырғитын үлгіде болуы, оның қол жетегі де, энергия көзінен жұмыс істейтін жетегі де бар болады.

      Есіктердің қол жетегі оны қоршаудың екі жағынан да басқару (есіктерді ашу және жабу) мүмкіндігін қамтамасыз етіледі.

      Энергия көзінен жұмыс істейтін жетек есіктердің жүріс мінберінде орналасқан басқару қосынынан жабылуын қамтамасыз етіледі.

      1327. Есіктерді басқару қосындары есіктердің ашық немесе жабық екендігін көрсететін визуалдық индикаторлармен жабдықталуы тиіс. Есіктердің жабылуын бақылауды қамтамасыз ететін авариялық-ескерту сигнализациясы көзделеді.

      Энергияның басты көзі зақымданған жағдайда энергия көзі, басқару қосыны және индикаторлар жұмыс күйінде болады. Басқару жүйесінің зақымдануынан болатын әсерді барынша азайтуға ерекше назар аударылады.

5-параграф. Жолаушылар кемелері мен арнаулы мақсаттағы кемелердің есіктері

      1328. Осы тараудың 6-параграфында көрсетілгендерді қоспағанда, осы параграфтың талаптары жолаушылар және арнаулы мақсаттағы кемелердің бөліктерге бөлетін қоршауларында орнатылатын есіктерге қолданылады.

      1329. Есіктер көлденең немесе тік қозғалатын сырғитын үлгіде болуы, оның қол жетегі де, энергия көзінен жұмыс істейтін жетегі де бар болады.

      Есіктердің жарықтағы барынша жоғары ені 1,2 м аспайды. Жарықтағы ені 1,2 м-ден астам есіктерді орнату әр жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауының мәні болып табылады.

      1330. Есіктердің қол жетегі оны қоршаудың екі жағынан да және қосымша – қоршаулар палубасынан жоғарырақ орналасқан оңай қол жеткізілетін жерден тегершіктің, тұтқаның немесе соған ұқсас басқа құрылғының көмегімен басқару (есіктерді ашу және жабу) мүмкіндігін қамтамасыз етеді. Есіктер тіні қозғалған кезде тегершіктегі, тұтқадағы немесе соған ұқсас басқа құрылғыдағы күш 157 Н-нан аспауы тиіс.

      Егер қоршаулар палубасынан жоғарырақ орналасқан, жетек орнатылған жерден есік көрінбесе, тегершіктің, тұтқаның немесе соған ұқсас басқа құрылғының қай қалпынада есік ашық, ал қай қалпында жабық болатынын көрсететін нұсқағыштар орнатылуы тиіс.

      Кеме тік тұрғанда есіктерді қол жетегімен толық ашу үшін қажет уақыт 90 с-тан аспауы тиіс.

      1331. Есіктерді басқару тұтқалары қоршаудың екі жағында да төсемнен 1,6 м жоғары болатын биіктікте көзделуі және есік арқылы өтіп жатқан адамдар осы екі тұтқаны да оны жабу мүмкіндігін болдырмайтын қалыпта ұстай алатындай етіп орналастырылуы тиіс.

      1332. Энергия көзінен жұмыс істейтін жетек қоршаулардың екі жағында орналасқан жергілікті қосындардан басқару (есіктерді ашу және жабу) мүмкіндігін қамтамасыз етуі тиіс

      Есіктердің қасындағы жерден басқарудан басқа, энергия көзінен жұмыс істейтін жетек орталық қосыннан да басқарылуы (есіктерді жабу) тиіс.

      Басқарудың орталық қосынының пультінен кез келген есіктің дистанциялық ашылуы қамтамасыз етілмеуі тиіс.

      Есіктерді басқарудың орталық қосыны жүріс рубкасында болуы тиіс.

      1333. Энергия көзінен жұмыс істейтін жетек кеме тік тұрғанда есіктердің 40 с-тан аспайтын және кем дегенде 20 с уақыт ішінде жабылуын, сондай-ақ 60 с-тан аспайтын уақыт ішінде бір мезетте барлық есіктердің жабылуын қамтамасыз етуі тиіс.

      1334. Есіктердің жетектерін энергиямен қоректендіру:

      1) әрқайсысы қозғалтқыш мен сорғыны іске қосатын екі тәуелсіз энергия көзі бар, бір мезетте барлық есіктердің жабылуын қамтамасыз ететін орталықтандырылған гидравликалық жүйенің. Бұл қондырғы үшін барлық есіктердің үш рет іске қосылуын, яғни жабу – ашу – жабуды, қамтамасыз ету үшін сыйымдылығы жеткілікті гидравликалық аккумуляторлар қосымша көзделуі тиіс;

      2) не болмаса қозғалтқыш мен сорғыны іске қосатын, есіктердің ашылуы мен жабылуын қамтамасыз ететін әр есікке арналған тәуелсіз гидравликалық жүйе. барлық есіктердің үш рет іске қосылуын, яғни жабу – ашу – жабуды, қамтамасыз ету үшін сыйымдылығы жеткілікті гидравликалық аккумуляторлар қосымша көзделуі тиіс;

      3) не болмаса қозғалтқышты іске қосатын, есіктердің ашылуы мен жабылуын қамтамасыз ететін әр есікке арналған электр жүйесінің. Энергия көзі электр энергиясының басты не болмаса авариялық көзі зақымданған жағдайда осы Қағиданың 5735-тармағының талаптарына сәйкес электр энегриясының өтпелі авариялық көзінен қоректенумен автоматты қамтамасыз етілуі және есіктердің үш рет іске қосылуын, яғни жабу – ашу – жабуды, қамтамасыз ету үшін қуаты жеткілікті болады.

      1335. Есіктерді басқару қосындары, гидравликалық жүйені және электр кабельдерін қоса алғанда, кеменің кез келген зақымдануы кезінде олардың істен шығу мүмкіндігін барынша азайту үшін, іс жүзінде қаншалықты мүмкін болса, соншалық есік орнатылған қоршауға жақын орналасады.

      1336. Әр есікте осы аудандағы басқа авариялық-ескерту сигнализациясынан өзгеше дыбыстық авариялық-ескерту сигнализациясы болады. Ол басқарудың дистанциялық қосынынан энергия көзінен жұмыс істейтін жетекпен жабылған сайын есіктердің қозғалысы басталғанға дейін ең болмаса 5 секунд, бірақ 10 секундтан бұрын емес дыбысы шығуы және есік толық жабылғанға дейін жалғасады. Қол жетегімен дистанциялық басқару кезінде есіктер қозғалғанда ғана дыбыстық авариялық-ескерту сигнализациясының іске қосылуы жеткілікті.

      1337. Жүріс мінберіндегі есіктерді басқарудың орталық қосынының пультінде есіктерді екі режимге ауыстырып қосқыш болуы тиіс:

      1) автоматты жабуды қолданбастан кез келген есікті жергілікті қосыннан жергілікті басқаруды (ашу және жабу) қамтамасыз ететін "жергілікті бақылау" режимі;

      2) есіктердің жергілікті қосыннан ашылуын және жергілікті басқару қосынының мехнизмін босатқан соң олардың автоматты жабылуын қамтамасыз ететін "есіктер жабық" режимі.

      Осы ауыстырып қосқыш әдетте "жергілікті бақылау" режимінде болады. "Есіктер жабық" режимі тек авариялық жағдайларда немесе сынау мақсатында қолдаланылады.

      1338. Жүріс мінберіндегі есіктерді басқарудың орталық қосынының пульті әр есіктің орналасуын нұсқайтын, әр есіктің ашық немесе жабық екендігін көрсететін визуалдық индикаторлары бар схемамен жабдықталуы тиіс. Егер есік толығымен ашық болса, қызыл жарық жануы, ал жасыл жарық есік толық жабық екендігін көрсетуі тиіс. Есік дистанциялықбасқарудың көмегімен жабылғанда, қызыл жарық аралық қалыпты жыпылықтау арқылы көрсетуі тиіс. Индикацияның тізбегі әр есікті басқару тізбегіне тәуелсіз болуы тиіс.

      1339. Егер экипаж жайларынан қазан жайына кол жеткізуге арналған құбыржолдарды салуға арналған немесе қандай да болмасын басқа мақсаттарға арналған шахталар немесе туннельдер басты көлденең су өткізбейтін қоршаулар арқылы өтетін болса, онда олар су өткізбейтін болуы тиіс. Мұндай су өткізбейтін туннельдің немесе шахтаның ең болмағанда бір шетіне қол жеткізу, егер теңізде олар өтпе ретінде қолданылатын болса, оған кіретін жер батырудың шекті сызығынан жоғары тұратындай биіктігі бар су өткізбейтін шахта арқылы жүзеге асырылуы тиіс. Шахтаның немесе туннельдің басқа шетіне қол жеткізу оның кемеде орналасуына қарай талап етілетін үлгідегі су өткізбейтін есік арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Мұндай шахталар немесе туннельлер тарандық қоршаудан артқы жағына бірінші болып табылатын бөліктерге бөлетін қоршау арқылы өтпейді.

      1340. Егер суытылатын жүктің болуына байланысты және табиғи немесе жасанды вентиляциялау арналарын салу үшін көзделген вентиляция шахталары мен арналары біреуден артық су өткізбейтін қоршау арқылы өтетін болса, мұндай тесіктерді жабу құралдары энергия көзінен жұмыс істейтін жетекпен іске қосылуы және оларда қоршаулар палубасынан жоғары орналасқан басқарудың орталық қосыннан жабу мүмкіндігі болады.

6-параграф. Көлік құралдарын тасымалдайтын кемелердің есіктері,кемені бөліктерге бөлу қоршауларындағы алқымдар

      1341. Осы параграфтың талаптары кемені бөліктерге бөлетін, көлік құралдарын тасымалдайтын кемелердің және осы Қағиданың 6-бөлімінің талаптары қойылатын, ал олардың бортындағы адамдардың жалпы саны (капитан мен экипаж мүшелерін немесе басқа жұмыс істеуші немесе осы кеменің қызметімен байланысты қандай да болмасын ісі бар адамдарды, жасы бір жастан төмен балаларды қоспағанда) мынадай формула бойынша анықталған N мәнінен асапйтын кемелердің жүгіне арналған бір жайды жүкке арналған екінші шектес жайдан бөлетін қоршауларда орнатылатын есіктерге қолданылады:

      N= 12 + 0,04А, (572)

      мұнда А — палубалардың жалпы ауданы, м2, көлік құралдарын орнату үшін көзделген және көлік құралдарын орнату ауданындағы және осы жайлардан шығатын жерлердегі жарықтағы биіктігі кем дегенде 4 м жайлардың.

      1342. Егер Кеме қатынасының тіркелімі кемелерде тасымалданатын көлік құрылдарын жылжыту үшін олардың қажет екендігіне көз жеткізсе, осы Қағиданың 1341-тармағында көрсетілген есіктер кез келген деңгейде орнатылады.

      Бұл есіктердің саны мен орналасуы Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауының мәні болып табылады.

      1343. Осы Қағиданың 1341-тармағында көрсетілген есіктер сыртқы қаптамадан мүмкін болғанша арырақ орналасады, алайда осы есіктердің жиек бортына ең жақын ойықтары сыртқы қаптамадан кеме енінің 0,2-сінен кем қашықтықта орналаспайды. Бұл қашықтық кемені бөліктерге бөлу сусызығы деңгейінде диаметралдық жазықтықта тік бұрыштап өлшенеді.

      1344. Осы Қағиданың 1341-тармағында көрсетілген есіктер аспалы, сырғымалы немесе сырғанақтардағы үлгісінде болуы мүмкін, бірақ дистанциялық басқаруы болмайды. Есіктер олардың су өткізбеуін, мықтап жабылуын және бекітіп жабылуын қамтамасыз ететін құрылғылармен жабдықталады.

      Егер есіктердің төселгіштерін тығыздағыш материал жанатын болса, (осы Қағиданың 2174-тармағының 1) тармақшасы), онда төселгіш Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған тәсілмен оттың әсер етуінен қорғалады.

      Есіктер оларды құзыретті емес адамдардың ашу мүмкіндігін болдырмайтын құрылғымен жабдықталады.

      1345. Осы Қағиданың 1341-тармағында көрсетілген есіктердің конструкциясы жүктің әсер етуінен олардың иілуін ескере отырып, палубалар тиелмеген кезде де, сондай-ақ тиелген кезде де есіктерді ашу және жабу мүмкіндігі қамтамасыз ететіндей болады.

      Есіктердің мықтап жапқыш құрылғыларының конструкциясы қоршаулар конструкциясының элементтері мен есіктер тінінің өзара ығысуын туғызатын палубалардың жүктің әсер етуінен иілуін ескере отырып, орындалады.

      1346. Егер есіктердің су өткізбеуі резеңке немесе басқа қолайлы төселгіштер мен мықтап жапқыш құрылғылардың көмегімен қамтамасыз етілетін болса, онда есіктердің немесе есіктер секциясының (егер есік секциялардан тұрса) әр бұрышында мықтап жапқыш құрылғы көзделеді

      Осы есіктердің мықтап жапқыш құрылғылары:

      F1 — есіктердің төменгі жиегінде орналасқан мықтап жапқыш құрылғылар үшін;

      F2 — есіктердің жоғарғы жиегінде орналасқан мықтап жапқыш құрылғылар үшін;

      F3 — есіктердің тік жиегінде орналасқан мықтап жапқыш құрылғылар үшін,

      мынадай формулалар бойынша анықталатын күштің, кН, әсеріне есептеледі:



      F3= a [F1(n1+1)h1+F2(n2-1)(h-h1)] (575)

      A

      мұнда А — есіктердің жарықтағы ауданы, м2,

      H1 — есіктер ойығының төменгі жиегінен кеменің диаметралдық жазықтығындағы қоршаулар палубасы төсемінің төменгі жиегіне дейінгі тік қашықтық, м, бірақ 5 м кем емес;

      h — есіктердің жарықтағы биіктігі, м;

      hi — қаралып отырған мықтап жапқыш құрылғылардан есіктердің жоғарғы жиегіне дейінгі тік қашықтық, м;

      а — қаралып отырған мықтап жапқыш құрылғыдан оған жақын мықтап жапқыш құрылғылардың жоғарғы және төменгі жиегіне дейінгі тік қашықтықтар қосындысының жартысы, м;

      п1 — есіктердің төменгі жиегі бойынша орнатылатын мықтап жапқыш құрылғылардың саны;

      п2 — есіктердің жоғарғы жиегі бойынша орнатылатын мықтап жапқыш құрылғылардың саны.

      Мықтап жапқыш құрылғыға есептемелік күш F1, F2 немесе F3 әсер еткен кезде оның конструкциясының элементтеріндегі кернеулер материал аққыштығының жоғарғы шегінің 0,5-інен аспайды.

      1347. Осы Қағиданың 1341-тармағында көрсетілген есіктерді басқару тек жергілікті қосындардан жүзеге асырылады. Жүріс мінберінде әр есіктің жабық тұрғанын және барлық мықтап жапқыштардың мықтап жабылғанын автоматты көрсететін индикаторлар көзделуі тиіс.

      1348. Осы Қағиданың 1318-1321-тармақтарының талаптары осы Қағиданың 1341-тармағында көрсетілген есіктерге де қолданылады.

      1349. Кемені бөліктерге бөлу қоршауларында олардың алқымдарын орнатқан кезде оларға, әдетте, осы Қағиданың 74-тарауына сәйкес су үстіндегі борттың палубасында орналасқан, жоғарылатылған квартердектің немесе үстіне салынған құрылыстардың бірінші қабатының алқымдарына қойылатын талаптар қойылады.

      Алқымдардың:

      1) сынып символында бөліктерге бөліну белгісі көрсетілетін кемелерде қоршаулар палубасынан төмен тарандық қоршауларда және қалған кемелерде су үстіндегі борттың палубасынан төмен;

      2) жүкке арналған бір жайды жүкке арналған екінші шектес жайдан немесе отын қоймасынан бөлетін бөліктерге бөлу қоршауларында орнатылуына жол берілмейді.

78-тарау. Үйінді жүктердің, кен тасығыштардың және құрама кемелердің жүк люктерін жабу

      Ескерту. 78-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1350. Ақтарма кемелердің, рудатасығыштардың және құрама кемелердің жүк люктері жабуларының конструкциясы осы Қағиданың 75-тараудың, 1280, 1281-тармақтардың талаптарына жауап береді.

      Ескерту. 1350-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1351. Жүк люктері жабулары болаттан жасалады. Басқа материалдарды қолдану әр жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      1352. Су үстіндегі борттың палубасында орналасқан люктердің қақпақтарына түсетін қысым Р, кПа, мынадай формула бойынша анықталады:

      1) ұзындығы 100 м және одан артық кемелерде:

      Р = 34,3+РFP + 34,3 (0,25-X)і 34,3, (576)

      0,25 L

      мұнда PFP — мынадай формула бойынша анықталатын алдыңғы жақтық перпендикуляр ауданындағы қысым:

      PFP=49,1 + (L-100)a;

      а = 0,0726 — су үстіндегі борты тағайындалған "В" үлгісіндегі кемелер үшін;

      а = 0,356 — су үстіндегі борты азайтылған кемелер үшін;

      L — кеменің ұзындығы, бірақ 340 м-ден артық емес;

      X — қаралып отырған люк қақпақтарының ортасынан алдыңғы жақтық перпендикулярға дейінгі қашықтық, м.

      Егер 1-аудандағы люктік жабулар, ең болмағанда, су үстіндегі борттың палубасынан жоғары бір стандартты үстіне салынған құрылыстардың биіктігіне орналасқанда, қысым Р 34,3 кПа-ға тең етіп алынуы мүмкін;

      2) ұзындығы 100 м-ден кем кемелерде:



      Егер екі немесе одан артық панельдер өзара ілгектермен жалғанса, панельдердің әрқайсысын жеке қараған жөн.

      1353. Қақпақтардың конструкциялардағы қалыпты

а және жанама

а кернеулер жол берілетін мәндерден аспауы тиіс:

а = 0,8 ReH

     

а = 0,46ReH,

      мұнда ReH — жабу материалы аққыштығының жоғары шегі.

      Негізгі тіректік элементтердің қосылған белбеушесін қысқан кездегі қалыпты кернеу осы Қағиданың 1358-1360-тармақтарында келтірілген есептеулерге сәйкес конструкция орнықтылығын жоғалтқан кездегі шиеленісті кернеулердің 0,8-інен аспайды.

      Негізгі бойлық және көлденең арқалықтардан тұратын арқалық жабындар жүйесі болып табылатын қақпақтардағы кернеулерді арқалық жабындарды есептеу немесе түпкілікті элементтер әдісімен анықтаған жөн.

      Арқалықтарды және арқалық жабындарды есептеген кезде қосымша қатықылдық қырлары жинақтың негізгі арқалықтарының қосылған белбеушесінің ауданында тұрған ретінде ескерілмеуі тиіс.

      Кернеулерді

және

есептеген кезде люктік жабулар элементтері конструкциясының нетто мөлшерлерін (коррозияны және тозуды ескермей) қолданған жөн.

      1354. Негізгі арқалықтардың немесе арқалық жабындардың төзімділігі мен тұрақтылығын есептеген кезде қолданылатын қосылған белбеушенің тиімді ауданы АF, см2 арқалықтың әр қабырғасы екі жағынан қосылған белбеушенің тиімді аудандарының қосындысы ретінде анықталады:

      АF = S (578)

      мұнда nf= 2 — егер қосылған белбеуше арқалық қабырғасының екі жағына кірсе;

      nf = 1 — егер қосылған белбеуше арқалық қабырғасының бір жағына кірсе;

      t — қосылған белбеушенің қалыңдығы, мм;

      bef b шамасына тең, бірақ 0,165l –ден артық емес етіп алынатын қосылған белбеушенің арқалық қабырғасының екі жағынан алынған тиімді ені, м;

      bр — қаралып отырған негізгі тіректік элемент пен мынадай сондай элемент арасындағы қашықтықтың жартысы, м;

      l — жинақтың негізгі арқалықтары арасындағы қашықтық, м.

      1355. Люк қақпақтарының жоғарғы табағының нетто қалыңдығы t, мм, кем дегенде мынадай болуы тиіс:


(579)

      мұнда Fp — мынаған тең коэффициент:

      1,9, егер арақатынас

/

а

0,8;

      1,5 — қалған жағдайларда;

      s — қатқылдық қырлары арасындағы қашықтық, м;

      р — осы Қағиданың 1352-тармағына сәйкес қысым, кПа;

     

—осы Қағиданың 1357-тармағы;

     

а — осы Қағиданың 1353-тармағы,

      және қатқылдық қырлары арасындағы қашықтықтың кем дегенде 1%-ы немесе 6 мм, қайсысының артық екендігіне қарай.

      1356. Қақпақтардың жоғарғы табақтарының кедергісі сәтінің Z, см3, талап етілетін ең аз мәндері қосалқы қатқылдық қырларының қыр элементтерінің нетто қалыңдығы негізінде мынадай формула бойынша анықталады:

      Z =

(580)

      мұнда l — екінші дәрежелі қатқылдық қырларының аралығы, м, оны негізгі тіректік арқалықтар арасындағы қашықтыққа немесе негізгі тіректік арқалық пен бүйірлік тірек арасындағы қашықтыққа тең етіп қабылдаған жөн, қайсысын қолдануға болатынына қарай. Егер екінші дәрежелі қатқылдық қырларының аралығының екі жағына да кницалар орнатылса, аралық ең аз кница катетінің 2/3-іне тең, бірақ аралықтың ең үлкен ұзындығының 10%-нан артық емес шамаға азайтылуы мүмкін;

      s — екінші дәрежелі қатқылдық қырлары арасындағы қашықтық, м;

      р — осы Қағиданың 1352-тармағына сәйкес қысым, кПа;

     

а — осы Қағиданың 1353-тармағы.

      Екінші дәрежелі қатқылдық қырлары кедергісінің шамасын қосылған белбеушенің енін негізге ала отырып анықтаған жөн, оны қатқылдық қырлары арасындағы қашықтыққа тең деп алған жөн.

      1357. Элементтердің нетто қалыңдығына негізделген негізгі тіректік арқалықтардың кедергі сәтінің шамасы және қабырғаларының қалыңдығы болуы тиіс екі белдеушедегі қалыпты кернеулер

және қабырғаның жанама кернеулері

тиісінше осы Қағиданың 1353-тармағына сәйкес анықталатын мәндерден

а және

а, аспайды.

      Аралығы 3,0 м-ден артық бүйірлерінен бекітілмеген негізгі тіректік арқалықтар үшін бос белбеушенің ені арқалық биіктігінің кем дегенде 40%-ын құрауы тиіс. Негізгі тіректік арқалықтарды бекітіп тұрған бракеттерді негізгі тіректік арқалықтардың бүйірлік тіректері деп санауға болады.

      Негізгі тіректік арқалықтың бос белбеушесінің қабырғасынан өлшенген оның ені оның 15-еселенген қалыңдығынан аспауы тиіс.

      1358. Екінші дәрежелі қатқылдық қырларының орнатылу бағытына параллель бағытта негізгі тіректік арқалықтардың иілуі салдарынан люктік жабуларлың қақпақтарында пайда болатын қысым кернеуі

былай анықталатын шиеленісті кернеулердің

C1 0,8-інен аспайды:

C1 =

E1, егер

E1

sF немесе

C1= [1- sF / (4sF)],егер

E1 > sF

      2

      (581)

      мұнда

F—материал аққыштығының жоғарғы шегінің ең аз мәні, H/мм2;

E1= 3,6Е

;

      Е — серпімділік модулі, Н/мм2. Болат үшін Е 2,06-105-ға тең деп алынады;

      t — панель табағының нетто қалыңдығы, мм;

      s —қосалқы қатқылдық қабырғалары арасындағы қашықтық, м.

      Қосалқы қатқылдық қырларының орнатылу бағытына перпендикуляр бағытта негізгі тіректік арқалықтардың иілуі салдарынан пайда болатын қысу кернеулерінің у орташа мәні қақпақтар панелі табағының әрқайсысы үшін төменде көрсетілгендей етіп анықтау жөн болатын шиеленісті кернеулер уС2 мәнінің 0,8-інен аспайды:


С2 =

Е2,

Е2

sF немесе егер

Е2=

F [1-sF/(4sE2), егер

Е2 >sF

      2 2

      (582)

      мұнда

F — материал аққыштығының жоғарғы шегінің ең аз мәні, H/мм2;

      Е — серпімділік модулі, Н/мм2;

      t — панель табағының нетто қалыңдығы, мм;

      ss —панельдің қысқа жағының ұзындығы, м;

      ls — панельдің ұзын жағының ұзындығы, м;

      Y — қысудың ең аз және ең үлкен кернеуі арасындағы арақатынасы;

      с — мынаған тең коэффициент:

      1,3 — егер табақтар тірек арқалықтарымен бекітілсе;

      1,21 — егер табақтар бұрыштық немесе таврлық үлгідегі қосалқы қатқылдық қабырғаларымен бекітілсе;

      1,1 — егер табақтар полособульба үлгісіндегі қосалқы қатықылдық қабырғаларымен бекітілсе;

      1,05 — егер табақтар жолақпен бекітілсе.

      1359. Қаттылықтың екінші кезектегі қабырғаларын орнату бағытына параллель орналасқан бағыттағы негізгі тіреу элементтерінің иілуі салдарынан пайда болатын қаттылықтың екінші кезектегі қабырғаларының үстіңгі фланецтеріндегі қысымның кернеуі уCS өлшемдік кернеудің 0,8 мәнінен артық болмауы тиіс, оны төменде көрсетілгендей айқындау қажет:

      sCS = sЕS, sЕSӘ sF немесе

CS =

F[1-sF/(4sES)], егер sЕS >sF (583)

      2 2

      мұндағы sF — материал тұрақсыздығының жоғарғы шегінің мәні, Н/мм2;

      sЕS — Н/мм, sЕ3 мен sЕ4 арасындағы мәндердің азы ретінде қабылданатын бойлық иілу кернеуі

      sЕ3=

;

      Е — шымырлық модулі, Н/мм2;

      lа — жалғанған белбеуді қоса алғанда қаттылықтың қосалқы қабырғасының инерция сәті, см4, қаттылықтың қосалқы қатаңдық қабырғаларының арасындағы арақашықтыққа тең;

      А — жалғанған белбеуді қоса алғанда қаттылықтың қосалқы қабырғасының көлденең қимасының ауданы, см2;

      l — қаттылықтың қосалқы қабырғасының аралығы, м;

      sЕ4 =

;

      K =

;

      т — осы Қағидаларға 181-қосымшасынан айқындалатын жартылай толқындар саны.

      lw – қаптама табақтарымен жалғануына қатысты қаттылықтың қосалқы қабырғасының секторлы инерция сәті, см6;

      lw =

, жолақтан тұратын қаттылықтың қосалқы қабырғалары үшін;

      lw =

— таңбалы қаттылықтың қосалқы қабырғалары үшін;

      lw =

— бұрыштық және жолақ бульбалы қаттылықтың қосалқы қабырғалары үшін;

      Ip — қаптау табағына қатысты қаттылықтың қосалқы қабырғалары үшін полярлы

      Iр =

— жолақтан тұратын қаттылықтың қосалқы қабырғалары үшін;

      Iр =

— фланеці бар қаттылықтың қосалқы қабырғалары үшін;

      It — жалғанған белбеуді есепке алмағанда, қаттылықтың қосалқы қабырғаларының инерция сәті, см4;

      It =

— жолақтан тұратын қаттылықтың қосалқы қабырғалары үшін;

      It=

— фланеці бар қаттылықтың қосалқы қабырғалары үшін;

      hw,tw — қаттылықтың қосалқы қабырғаларының шамалары, тиісінше, нетто биіктігі мен қалыңдығының, мм;

      bf, tf — қаттылықтың қосалқы қабырғаларының бос белбеуінің тиісінше, нетто ені мен қалыңдығының, мм;

      s — қаттылықтың қосалқы қабырғаларының арасындағы арақашықтық, м;


;

      kp= 1-hp, бірақ кем дегенде ноль фланеці бар қаттылықтың қосалқы қабырғалары үшін, kр кем дегенде 0,1 тең қабылдау керек;

      hp =

;

     

— осы Қағиданың 1357-тармағы

     

Е1, — осы Қағиданың 1358-тармағы;

      tp — нетто, мм, люк қақпағы төсемінің қалыңдығы.

      Жолақ түріндегі қаттылықтың қосалқы қабырғалары үшін, және де бойлық иілуге тап болатын қаттылық қабырғалары үшін, h/tw арасалмақ 15k0,5 артық болмайды,

      мұндағы h, tw — тиісінше, қаттылық қабырғалары неттосының биіктігі мен қалыңдығы;

      к= 235/sF;

     

F — материал тұрақсыздығының жоғарғы шегінің ең аз мәні, Н/мм2.

      1360. Люк қақпақтарының негізгі тіреу арқалықтарының қабырғасындағы жанама кернеу ф төмендегідей айқындалатын

С өлшемдік кернеуінің 0,8 артық болмайды:

С =

Е, егер,

Е

tF; (584)

      2


С =

f[1 -

f /(4

Е)], егер

Е > tE,

      2

      мұндағы

f – материал тұрақсыздығының жоғарғы шегінің минималды мәні, Н/мм2;

f

f/= Ц3;

Е = 0,9

;

      Е — шымырлылық модулі, Н/мм2. Болат үшін Е 2,06-105 тең болып алынады:

      tрr, n — негізгі тіреу арқалықтарының нетто қалыңдығы, мм;

      kt= 5,35+4,0/(а/d)2;

      а — негізгі тіреу арқалығы қабырғасының үлкен мөлшері, м;

      d — негізгі тіреу арқалығы қабырғасының кіші мөлшері, м.

      Қаттылықтың екінші кезектегі қабырғаларын орнату бағытына перпендикуляр орналасқан негізгі тіреу арқалықтары үшін немесе қаттылықтың қосалқы қабырғаларынсыз жасалған люк қақпақтарының негізгі арқалықтары үшін фС кернеуін айқындау үшін, d мөлшерлі квадрат пластинаны қарау керек. Бұл жағдайда фС кернеуі мұндай пластинаның ұштарындағы кесіп түсетін кернеудің орташа мәні ретінде айқындалады.

      1361. Негізгі тіреу арқалықтарының тік иілуі 0,0056l артық болмауы тиіс, мұндағы l — негізгі тіреу арқалықтарының ең үлкен аралығы.

      1362. Люк жапқыштары 175 кПа шамасындағы көлденең және бойлық есептеу жүктемелерінің әсеріне қарсы тоқтатқыштармен жабдықталады.

      Егер кемедегі бактың конструкциясы мен орналасуы талаптарға жауап бермесе, алдыңғы жағындағы люк (№ 1 люктің) жапқышының өзінің тоқтатқышы № 1 люк жапқышының алдыңғы жағындағы қабырғаға әсер ететін 230 кПа шамасындағы бойлық жүктеменің әрекетіне есептеледі.

      1363. Тоқтатқыштар мен оларға жанасқан конструкциялардағы кернеулер 0,8уF тең рұқсат етілетін шамалардан артық болмауы тиіс, мұндағы

F — материал тұрақсыздығының минималды жоғарғы шегі.

      1364. Қорап тәріздісін қоспағанда барлық үлгідегі люк жапқыштардың төсемдері мен қаттылық қабырғаларының қалыңдығы үшін коррозия үшін қосуды 2 мм тең етіп қабылдау керек. Қорап тәріздес үлгідегі люк жапқыштары үшін коррозия үшін қосуды мынаған тең етіп қабылдау керек: 2 мм — жоғарғы және төменгі қаптамасы үшін; 1,5 мм — ішкі конструкциялар үшін.

      1365. Оларды жасауға контракт 2006 жылдың 1 сәуіріне дейін жасалған, тығыздығы 1000 кг/м3 және жоғары қатты үйінді жүктерді тасымалдайтын ұзындығы 150 м және одан артық үйме жүк кемелерінде, тиеу-түсіру операциялары кезінде грейферлердің жұмысы уақытында жүк трюмдерін қорғау жөніндегі сындарлы іс-шаралар орындалады:

      люк жапқыштарының жетектеріне арналған арқандар өтетін науалар, сондай-ақ жүк трюмдерінің үстіңгі жиектері, трюмдер бимстерінің ұштық жиектері, люк комингстерінің үстіңгі сөрелері сенімді конструкциялармен қорғалуы тиіс, мысалы, жартылай сақина түріндегі болат бейін және т.б. Мұндай кемелерге кеме сыныбы символына "GRAB(X)" қосылады (осы Қағиданың 2-тарауының 1-параграфы).

79-тарау. Мұнай құю және үйінді кемелердің жүк аймағы үй-жайларына кіру

      Ескерту. 79-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1366. Осы тараудың талаптары жалпы сыйымдылығы 500 және одан артық мұнай құйғыш кемелерге және жалпы сыйымдылығы 20000 және одан артық үйме жүк кемелеріне қатысты қолданылады.

      1367. Осы Қағиданың 1246-тармағында көрсетілген кемелердегі кіру мүмкіндігі құралдары мен өтетін жерлер ИМО MSC. 134(76), MSC. 158(78)1, MSC.151(78) резолюцияларының, сондай-ақ осы Қағидаларға қосымшада жазылған МАКО SC 191 (Rev.3 March 2006) бірыңғай түсіндірменің талаптарын қанағаттандырады.

      1РС қызметіне қатысты ИМО резолюциялар жинақтары, 37, 2004 жылы шығарылған және № 8, 2005 жылы шығарылған.

80-тарау. Еңісті кемелерде саңылауларды орнатуға және жабуға қойылатын қосымша талаптар

      Ескерту. 80-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1368. Егер кемеде қалқалау палубасынан төменде орналасқан жайларға доңғалақты техниканың орнын ауыстыру үшін ішкі аппарельдер болса, онда мұндай аппарельдерге арналған қалқалау палубасындағы тесіктер теңіздің әсері болған жағдайда еш нәрсе өткізбейтіндей болады, олардың жай-күйлері туралы дыбыс және жарық беру сигнализациясы жүру көпіршесіне шығарылады.

      1369. Егер қалқалау палубасында жекелеген тесіктер жасау кемедегі жұмыстарды жүргізу үшін қажет болса (мысалы, механизмдердің, кеме қорларының, жабдықтаудың және т. с. орнын ауыстыру), онда мұндай тесіктер жүру көпіршесіне шығарылған дыбыстық және жарық беру сигнализациясы бар су өткізбейтін жапқыштармен жабдықталады.

      1370. Осы Қағиданың 1568 және 1569-тармақтарының талаптарын қолданған кезде қалқалау палубасынан төмен орналасқан жайларға кіруге арналған тесіктердің төменгі жиегі қалқалау палубасынан кем дегенде 2,5 м жоғары арақашықтықта болады.

      1371. Жүру көпіршесінде ашық қалған немесе тиісінше жабылмаған, ашық қалдырылған жағдайда арнайы санатты жайды немесе тиеу мен түсірудің көлденең тәсілді жүк жайын су басып кетуіне апаруы мүмкін, кеме қаптамасындағы барлық есіктер, тиеуге және түсіруге арналған есіктер және де жабудың басқа құралдары үшін индикация құралдарын орнату қарастырылады.

      Индикация жүйесі қауіпсіздік принципі бойынша жобаланады және егер есік толық жабылмаған болса, немесе қандай да бір жабу құралы толық жабылмаған болса, көрінетін сигналдардың көмегімен көрсетіледі, егер есік ашық қалған болса, немесе қандай да бір жабу құралы жабылмаған болса дыбыс сигналының көмегімен көрсетіледі. Жүру көпіршесіндегі индикация панелі "порт — теңіз" жұмыс режимін таңдау әдісі бойынша жабдықталуы және егер кеме порттан кеме алдыңғы жағындағы есіктері, ішкі есіктері, артқы жағындағы аппарелі немесе қандай да болмасын кеме корпусының қаптамасындағы басқа да борт есіктері жабылмай, не болмаса қандай да болмасын жабу құралдары жабылмай шықса, дыбыс сигналы жүру көпіршесіне жететіндей орналасуы тиіс. Индикация жүйесіне арналған қоректену көзі есіктердің жұмыс істеуі және жабылуына арналған жетектердің қоректену көзіне байланысты болмауы тиіс.

      1372. Жүру көпіршесінде және бас қозғалту құрылғысын басқару қосынында арнайы санатты жайларды немесе жүк жайларын су басып кетуіне апаруы мүмкін, ішкі және сыртқы кеме алдыңғы жағындағы есіктер, артқы жақ есіктері немесе кеме қаптамасындағы қандай да болмасын есіктер арқылы қандай да бір ағу туралы индикация қамтамасыз етілетіндей үшін бақылаудың телевизиялық құралдарын және судың ағуын анықтау жүйесін орнату қарастырылады.

      1373. Арнайы санатты жайлар немесе жүк жайлары, қолайсыз ауа-райы жағдайында доңғалақты техниканың жылжып кетуі және жолаушылардың рұқсатсыз осы жайларға кіруі кеменің жүрісі кезінде анықталатындай болып, үнемі күзетілуі немесе телевидение сияқты тиімді құралдармен бақыланады.

      1374. Кемеде тиісті орында ашық қалған немесе тиісінше жабылмаған, жағдайда арнайы санатты жайды немесе жүк жайын судың басып кетуіне апаруы мүмкін, кеме қаптамасындағы барлық есіктерді, тиеу және түсіруге арналған есіктерді және де жабудың басқа құралдарын жабудың пайдалану рәсімдері жөніндегі құжаттар ілінеді.

      1375. Осы Қағиданың 1374-тармағында көрсетілгеннен басқа кеменің бортында төмендегі ақпарат жазылған корпустың сыртқы қаптамасындағы есіктерді пайдалану және жөндеу жөніндегі басшылық болады:

      1) есіктердің негізгі ерекшеліктері мен конструктивті сызбалары;

      2) есіктермен жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік техникасы;

      3) кеменің сипаттамасы, сыныбы, тиісті сертификаттардың бар болуы;

      4) есіктерге арналған есептеу жүктемелері;

      5) есіктер жабдығының схемасы;

      6) шығарушының жабдықтардың сынауын жүргізу жөніндегі кеңестері;

      7) кеме алдыңғы жағындағы, борттағы және артқы жағындағы, кеме алдыңғы жағындағы ішкі есіктер, орталық күштік станциясы, жүру көпіршесіндегі индикация панелі, машина бөліміндегі бақылау панелі жабдығының сипаты;

      8) пайдалану сипаттамалары: қисаю/жүгі бар-жүгі жоқ дифференттің рұқсат етілетін бұрыштары, сондай-ақ есіктермен жұмыс істеген кезде қисаю/ дифференттің рұқсат етілетін бұрыштары;

      9) есіктермен жұмыс істеген кездегі нұсқаулықтар;

      10) авария жағдайларында есіктермен жұмыс істеген кездегі нұсқаулықтар;

      11) есіктерді пайдалану және жөндеу: ағымдық жөндеудің тізбесі мен мерзімдері, пайда болатын ақаулықтар және оларды қолайлы түрде жою, жасап шығарушы фирманың есіктерді пайдалану және жөндеу жөніндегі нұсқаулықтары;

      12) жабатын, тоқтататын және тірегіш құрылғыларды куәландыруды, жөндеу мен ауыстыруды қоса алғанда тексерулерді жазу кітабы.

      Жоғарыда аталған корпустың сыртқы қаптамасындағы есіктерді пайдалану және жөндеу жөніндегі басшылық Кеме қатынасы тіркеліміне мақұлдау үшін ұсынылады.

5-кіші бөлім. Жайлардағы құрылғылар мен жабдықтар.
Басқа құрылғылар мен жабдықтар
81-тарау. Жалпы ережелер, үй-жайлардың орналасуы

      Ескерту. 81-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1376. Машиналық үй-жайлардың орналасуы мен жабдықталуына қойылатын талаптар осы Қағиданың 9-бөлімінде, ал тоңазытқыш машиналар үй-жайларының, тоңазытқыш агенттің қорларын сақтауға арналған жайлардың, сондай-ақ салқындатылатын жүк машиналарының орналасуы мен жабдықталуына қойылатын талаптар осы Қағиданың 13-бөлімінде регламенттелген.

      1377. Үй-жайлардың орналасуы мен жабдықталуы, тіреулік кемелердің әр түрлі құрылғылары мен жабдықтары осы Қағиданың 84 және 85-тарауларында жазылған қолданылатын талаптарға жауап береді.

      Қалқымалы қонақ үйлер мен жатақханалар ретінде пайдаланылатын тіреулік кемелер, сонымен қатар, осы Қағиданың 90-тарауында жолаушылар кемелеріне арналып жазылған қолданылатын талаптарға жауап береді.

      Сонымен қатар, тіреулік кеменің бір бірінен максималды арақашықтықта орналасқан кем дегенде екі түсу трапы болады. Түсу траптарының ені, егер борттағы жолаушылардың және экипаждың жалпы саны 50 адамнан артық болмаса, 0,9 м кем болмайды.

      50-дің үстіне әр артық 10 адамға түсу траптарының ені 5 см-ге ұлғайтылады.

      1378. Штурман рубкасы рульдік рубкаға көршілес жайда орналуы тиіс. Штурман рубкасы мен рульдік рубканы бір жайда орналастыруға рұқсат етіледі.

      1379. Тұрғын жайларды тарандық қалқалаудың алдыңғы жағына және қалқалау палубасынан ахитерпикалық қалқалаудың артқы жағына орналастыруға рұқсат етілмейді.

82-тарау. Жүріс көпірі

      Ескерту. 82-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1380. Кемені басқару қосыны рульдік рубкадағы жабық жайда жүрі көпіршесінде орналасады. Жүрі көпірінің орналасуы:

      1) кеме қозғалысын үнемі бақылауды;

      2) су бетін максималды көре отырып жақсы көріністі;

      3) қарсы келе жатқан кемелердің дыбыстық сигналдарының жақсы естілуін;

      4) сүйреу үдерісінде сүйреу арқанының күйін бақылау мүмкіндігін қамтамасыз етіледі.

      Рульді басқару қосынын диаметрлі жазықтықта орналастыру ұсынылады.

      1381. Жүрі көпірінен көрініс Кеме қатынасы тіркелімінің талаптарына талаптарына жауап береді.

83-тарау. Құрғақ жүк трюмдерінің жабдығы

      Ескерту. 83-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

81. Жалпы талаптар

      1382. Егер екі түбі болмайтын кемелерде флорлардың үстінен ағаш төсем орнатылатын болса, ол тұтас, скула иіннің үстіне дейін баратындай болады. Төсемдерді кез келген жерде оларды алып тастайтындай мөлшерлерде және конструкцияларда қалқандардан жасау ұсынылады. Ағаш төсемнің қалыңдығы мынадай болуы тиіс:

      1) кем дегенде 40 мм —L ұзындығы 30 м-ге дейін қоса алғандағы кемелерде;

      2) кем дегенде 60 мм — L ұзындығы 30 м-ден артық кемелерде;

      3) кем дегенде 70мм—жүк люктерінің саңылауларының астында.

      1383. Егер екі түбі бар кемелерде ағаш төсем орналастырылатын болса, онда оның қалыңдығы мынадай болады:

      1) кем дегенде 50 мм — L ұзындығы 60 м-ге дейін қоса алғандағы кемелерде;

      2) кем дегенде 65 мм — L ұзындығы 60 м кемелерде.

      Синтетикалық материалдан төсемді қолдану Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарау мәні болып табылады.

      1384. Егер трюмдердегі жүктерді грейферлермен немесе өзге механикаландырылған құралдармен түсіру көзделген болса, онда люктердің саңылаулары астындағы ағаш төсемнің қалыңдығы екі еселенеді.

      1385. Астық пен басқа да үйме жүктерді тасымалдауға арналған трюмдерде ағаш төсем екі қабатты түбінің үстіне, ал екі қабатты түбі болмаған жағдайда — флоралары бойынша ағынды су құдықтарының, құрғату жүйелері льялдардың және қабылдау келте құбырларының ластануына жол бермейтіндей етіп орнатылады.

      1386. Ағаш төсем тура екі қабатты түптің металл төсемінің үстіне емес, Қағидалар мақұлдаған мастика қабатына немесе флорлардың сызықтарының бойымен орналасқан қалыңдығы 25 - 30 мм қырлы ағаштарға төселуі тиіс. Ағаш төсем льялдардың бойымен, оны жеңіл алып тастайтындай төселеді (осы Қағиданың 3269-тармағы).

      1387. Генералды жүктерді тасымалдауға арналған жайлар мен трюмдерде борттар бойымен ағаш немесе металл рыбинстер орнатуға ұсынылады. Ағаш рыбинстердің қалыңдығы мынадай болады:

      1) кем дегенде 40 мм —L ұзындығы 70 м-ге дейін қоса алғандағы кемелер үшін;

      2) кем дегенде 50 мм — L ұзындығы 70 м артық кемелер үшін.

      Рыбинстердің арасындағы арақашықтық 305 мм-ден аспайды.

      Рыбинстер борттық жинаққа оларды жеңіл алып тастайтындай және алмастыратындай бекітіледі.

      1388. Трюмдердегі әр түрлі жабдықтардың барлық шығыңқы бөліктері (мойнақтары, ауалық және өлшеуіш құбырлар) жүктің, грейфердің немесе басқа жүк қармағыш органның соққыларына кез болатын орындарында ағаш қақпақтармен, торлармен, науалармен және т.с. қорғалады. Жүк трюмдері арқылы құбыр төсеуге қойылатын талаптар осы Қағиданың 248-тарауында жазылған.

1-параграф. Контейнерлерді трюмдерде тасымалдауға арналған ұялы бағыттаушы конструкциялар

      1389. Осы парарафтың талаптары осы Қағиданың талаптарына сәйкес келетін контейнерлерді трюмдерде тасымалдауға арналған ұялы бағыттаушы конструкцияларына қолданылады.

      Ұялы бағыттаушы конструкциялар кеменің көлденең және бойымен орналасқан тік бағыттаушы бұрыштамалар мен көлденең арқалықтардан тұрады. Ұялы бағыттаушы конструкциялар трюмдерде алынатындай немесе алынбайтындай болып орнатылуы мүмкін.

      1390. Ұялы бағыттаушы конструкциялар корпустың конструкциясына қосылуы тиіс. Ұялы бағыттаушы конструкциялар оларда корпус қисайған және бұралған кезде күш пайда болмайтындай етіп орындалуы тиіс.

      1391. Ұялы бағыттаушы конструкциялар оларда мынадай формулалар бойынша айқындалатын Fx және Fy әр контейнерінің ауырлық ортасына әсер еткен кезде пайда болатын күштердің әсеріне есептелінеді:

      кеменің бойлау бағытында

      Fx=m g ax, Н, (585)

      — кеменің көлденең бағытында

      Fy = m g аy, H, (586)

      мұндағы m —контейнер бруттосының ең көп салмағы, кг;

      g —9,81 м/с тең ауырлық күшінің жылдамдатылуы;

      ах, ау — осы Қағиданың 45-тарауына сәйкес айқындалатын жылдамдатудың мөлшерсіз коэффициенттері, және де х және z координаттарын әр контейнер көлемінің ауырлық салмағына дейін есептеу керек.

      Fx және Fy күштері әр жеке контейнер үшін айқындалады және бүйіріндегі немесе қырындағы төрт бұрыштық фитингі арқылы тік бағыттаушы бұрыштамаларға тең бөлінеді. Жеңілдету үшін әр жеке контейнер үшін Fx және Fy ең көп күштерін алуға рұқсат етіледі. Егер қатар орналасқан бірнеше контейнер бағыттаушы бұрыштаманың бір жұбымен тұрса, онда контейнерлердің осы қабатының Fx және Fy күштерін қосу және тиісінше тік бағыттаушы бұрыштамаларға бөлу керек.

      Контейнерлердің бұрыштық фитингтерінің өз арасындағы, сондай-ақ кеменің ішкі түбімен арасындағы пайда болатын үйкелу күштері ескерілмейді.

      1392. Контейнерлердің бұрыштық фитингтердің бағыттаушы бұрыштамаларға тірелу орындарындағы, осы Қағиданың 1391-тармағына сәйкес айқындалатын жүктемелердің нәтижесінде пайда болатын күштер, кеменің көлденең бағытындағы фитингке 150кН және кеменің бойлық бағытындағы фитингке 75 кН артық болмауы тиіс.

      1393. Тік бағыттауыш бұрыштамалардың кеме корпусының конструкцияларымен қосылуы қатты бітелгендер ретінде (бос тірелген, серпімді бітелген) қарастырылмаған жағдайда ұялы бағыттаушы конструкциялар кеңістікті рамалар ретінде қаралуы тиіс.

      Тік бағыттауыш бұрыштамалардың кеме корпусының конструкцияларымен қосылуы қатты бітелгендер ретінде қарастырылатын болса, ұялы бағыттаушы конструкциялардың жеке тік жазықтықтары жазық рамалар ретінде қаралуы тиіс.

      Ұялы бағыттаушы конструкциялардың элементтерінде пайда болатын кернеу қолданылатын материалдың ағымдық жоғары шегінің 0,8 артық болмауы тиіс.

      Ұялы бағыттаушы конструкциялардың элементтерінің тұрақтылығын есептеуге арналған шарттар осы Қағиданың 1401-тармағында берілген.

      1394. Осы Қағиданың 1393-тармағының талаптарын ескере отырып, бағыттаушы бұрыштамалардағы контейнерлердің бұрыштамалық фитингтердің тіреулік орындарының жылжып кетуі кеменің көлденең бағытында 25 мм-ден және бойлық бағытында 40 мм-ден артық болмауы тиіс.

      1395. Ерекше тозуға бейімді бағыттаушы бұрыштамалардағы элементтердің есептелген қалыңдықтары 5 мм-ге ұлғаюы және кем дегенде 12 мм құрауы тиіс.

      1396. Егер тік бағыттаушы бұрыштамалар жекелеген бұрыштық бейіндерден тұратын болса, олар бір бірімен контейнерлердің бұрыштамалық фитингтердің тіреулік орындарында және кем дегенде тіреулік орындар арасындағы арақашықтықтың жартысында көлденең табақтармен берік жалғасуы тиіс.

      1397. Тік бағыттаушы бұрыштамалардың жоғарғы ұштары контейнерлерді төсеуге арналған рамаға енгізетін құрылғылармен жабдықталуы тиіс.

      1398. Тік бағыттаушы бұрыштамалар жылжыған және иілген жағдайда қатты болатын конструкциялар элементтерінің көмегімен көлденең және бойлық аралықтарға мүмкіндігінше кесусіз бекітілуі тиіс.

      1399. Контейнерлердің сыртқы размерлері мен бағыттаушы бұрыштамалардың ішкі жазықтықтарының арасындағы барлық саңылау кеменің көлденең бағытында 25 мм-ден артық болмауы және бойлықбағытында 40 мм-ден артық болмауы тиіс.

      Тік бағыттаушы бұрыштамаларды орнатқан кезде идеалды түзуден ауытқу 5 мм-ден артық болмауы тиіс.

      1400. Еркін тұрған тік бағыттаушы бұрыштамаларды, сондай-ақ кеме корпусының тік конструкцияларында өзара ұстап тұру үшін көлденең көлденең және бойлық арқалықтар қажет. Көлденең арқалықтарды мүмкіндігінше контейнерлердің бұрыштамалық фитингтерінің тіреулік орындарының биіктігіне орнату және тік бағыттаушы бұрыштамалармен бұралу мен иілуге қатысты қатты жалғастыру керек.

      1401. Көлденең көлденең және бойлық арқалықтардың және, қажетті жағдайда, тік бағыттаушы бұрыштамалардың тұрақтылығын тексеруді Қағидалар таныған әдістеменің негізінде жүргізу керек.

      Көлденең иілу кезіндегі идеалды жүктемелерді дәлелдеген кезде төзімділік қорының қажетті коэффициенті 2,0-ге тең болуы тиіс.

      Көлденең иілу кезіндегі еркін ұзындық бұрандалармен жалғаған жағдайда арқалықтардың аралығына тең болып және дәнекерленген жалғану кезінде арқалықтар аралығының немесе бағыттаушы бұрыштамалардың 0,7 болып алынады. Иілгіштігі 250-ден артық болмауы тиіс.

      Стрежень ұштарын бітеудің (бекітудің) басқа түрлері кезінде еркін ұзындықты айқындау Қағидалармен келісім бойынша жүзеге асырылады.

      1402. Контейнерлердің ішкі түбіндегі тіреулік орындар, сондай-ақ контейнерлерді салуға арналған рамалардың жалғағыш және қосқыш конструкциялар ауданы кеме корпусының конструкциялары элементтерінде осы Қағиданың 4-бөлімінің талаптарына сәйкес күшейтілуі тиіс.

2-параграф. Орын ауыстыратын палубалар, платформалар, рампалар және басқа да ұқсас конструкциялар

      1403. Осы тараудың талаптары екі жағдайда орнатылуы көзделетін орын ауыстыратын палубалар, платформалар, рампалар және басқа да ұқсас конструкцияларға қатысты:

      1) жұмыс жағдайында, бұл жағдайда олар көлік құралдарын немесе басқа құралдарды тасымалдау, тиеу немесе түсіру үшін пайдаланылады;

      2) жұмыс істемейтін жағдайда, бұл жағдайда олар көлік құралдарын немесе басқа құралдарды тасымалдау, тиеу немесе түсіру үшін пайдаланылмайды.

      1404. Орын ауыстыратын палубалар, платформалар, рампалар және басқа да ұқсас конструкциялардың конструкциясы, сондай-ақ борттардағы, палубалардағы, аралықтардағы тіреулік конструкциялар, пиллерстер немесе жұмыс жағдайында олардың сенімді орнатылуын қамтамасыз ететін палубаларды, платформаларды іліп қоюға арналған тартымдар осы Қағиданың 3-бөлімінің талаптарына жауап беруі тиіс.

      1405. Орын ауыстыратын палубалар, платформалар, рампалар және басқа да ұқсас конструкциялардың жұмыс жағдайында сенімді бекітілуін қамтамасыз ететін құрылғылар көзделуі тиіс.

      1406. Жұмыс істемейтін жағдайда бекітілген орын ауыстыратын палубалар, платформалар, рампалар және басқа да ұқсас конструкциялар жағдайында олардың көтергіш құрылғысы және оның элементтері, әдетте, жүктеме астында қалмауы тиіс.

      Орын ауыстыратын палубалар, платформалар, рампалар және басқа да ұқсас конструкцияларды оларды арқандармен ілу арқылы бекітілуіне рұқсат етілмейді.

      1407. Осы Қағиданың 1605-тармағында көрсетілген құрылғылар конструкцияларының элементтері, сондай-ақ тиісті тіреуіш конструкциялар қаралып отырған палуба, платформа, рампа немесе басқа ұқсас конструкция секциясының ауырлық ортасына төмендегі формулалармен анықталатын Рх, Ру и Pz, күштер әрекет еткен кезде оларда пайда болатын күштердің әрекетіне шамаланған болуы тиіс:

      Рх = mgax, (587)

      Ру = mgay, (588)

      Pz = m-g(l+az), (589)

      мұндағы Рх — кеменің диаметрлі жазықтығына параллель болатын көлденең күш, Н. Рх күшінің алдыңғы жаққа, және де артқы жағына бағытталу оқиғалары қаралуы тиіс;

      Ру — мидель-шпангоут жазықтығына параллель болатын көлденең күш, Н. Ру күшінің жақын ботқа, және де қарама-қарсы жаққа бағытталған оқиғалары қаралуы тиіс

      Pz — төменге бағытталған тік күш, Н;

      m— қаралып отырған палуба, платформа, рампа немесе басқа ұқсас конструкция секциясының массасы, кг;

      g —9,81 м/с2 тең болатын еркін құлау жылдамдығы

      ах, ау, az — осы Қағиданың 45-тарауына сәйкес айқындалатын жылдамдықтың мөлшерсіз коэффициенттері.

      1408. Осы Қағиданың 1405-тармағында көрсетілген құрылғылар конструкцияларының элементтеріне, осы Қағиданың 1407-тармағында көрсетілген тиісті тіреулік конструкцияларға әсер ететін күштерді айқындаған кезде, Рх, Ру и Pz күштері жеке әрекет ететін күштер ретінде қаралады, яғни олардың бірлескен әрекеті ескерілмейді, сондай-ақ қаралып отырған палубалар, платформалар, рампалар немесе сәйкес тіреулік конструкциясы бар басқа ұқсас конструкциялар секцияларының жанасу бетіндегі пайда болатын үйкелу күштері ескерілмейді.

      1409. Осы Қағиданың 1405-тармағында көрсетілген конструкциялар элементтеріне, осы Қағиданың 1407 және 1408-тармақтарының көрсеткеніне сәйкес айқындалған тиісті тіреулік конструкцияларға әсер еткен кезде олардағы кернеулер олардың материалының ағымдығының үстіңгі шегінің 0,8 артық болмауы тиіс.

      Осы күштер әсер еткен кезде болат арқандардағы беріктілік қоры толығымен алғандағы олардың үзгіш күшіне қатысты кем дегенде 4; қосалқы тізбектердегі беріктілік қоры — тізбектің пробалы жүктемесіне қатысты кем дегенде 2; қысу кернеуінің ықпалына түскен элементтердегі тұрақтылық қоры кем дегенде 2 болуы тиіс.

      1410. Осы Қағидалардың 1405-тармағында көрсетілген құрылғылар құрамында қолданылатын болат арқандар 595-тараудың талаптарына, ал шынжырлар - осы Қағидалардың 610-тарауының талаптарына жауап береді.

      Ескерту. 1410-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

84-тарау. Шығу жолдары, есіктер, дәліздер, көлбеу және тік траптар

      Ескерту. 84-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы талаптар, шыға берістер және есіктер

      1411. Шыға берістердің, есіктердің, коридорлардың, көлбеу және тік траптардың орналасуы мен құрылысы жайлардан құтқару шлюпкаларына және салдарына отыру орындарына тез қол жеткізу мүмкіндігімен қамтамасыз етіледі.

      1412. Жолаушылар кемелерінде және арнайы тағайындалған кемелердегі әр су өтпейтін бөлік немесе ұқсас түрде шектеулі жай немесе қалқалау палубасынан төмен орналасқан жайлар тобының кемегенде екі шыға берісі болуы тиіс, олардың ішінен біреуі қандай да жағдайда кемені бөліктерге бөлу аралығындағы есіктен тәуелсіз болады.

      Машина бөлімшесінде орналасқан қозғалтқыштарды басқарудың орталық қосынынан эвакуация жасаудың екі жолы қарастырылуы тиіс; қайткенде де олардың біреуі машина бөлімшесінің сыртындағы қауіпсіз орынға дейін оттан үздіксіз қорғауды қамтамасыз етіледі (осы Қағиданың 2187-тармағы).

      1413. Жолаушылар кемелерінде және арнайы тағайындалған кемелерде, әр бас тік өртке қарсы аймақтан (осы Қағиданың 2198-тармағы) немесе ұқсас түрде шектеулі жай немесе қалқалау палубасынан төмен орналасқан жайлар тобының кем дегенде екі шыға берісі болуы тиіс, олардың ішінен біреуі қандай да жағдайда, құтқару шлюпкаларына және салдарына отыру орындарына эвакуацияның тік жолын жасайтын көлбеу трапқа қол жеткізуді қамтамасыз етеді.

      1414. Жолаушылар кемелерінде арнайы санаттағы жайлардан шыға берістердің саны мен орналасуы (осы Қағиданың 2243-тармағы) Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады; бұл жағдайда ол жайлардан құтқару шлюпкаларына және салдарына отыру орындарына қол жеткізудің қауіпсіздік дәрежесі кем дегенде осы Қағиданың 1412 және 1413-тармақтарына сәйкес болуы тиіс.

      Жүк кемелерінде тиеу мен түсірудің көлденең әдісі бар барлық жүк жайларында экипаж жұмыс істейді, ашық палубаға эвакуация жолдарының саны мен орналасуы Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады, алайда қай жағдайда да кем дегенде бір бірінен ауытқу орналасқан екі эвакуация жолы болуы тиіс.

      1415. 500 және одан артық үлестік сыйымдылықты жүк кемелерінде тұрғын жайлардың әр деңгейінде әр шектеулі жайдан немесе жайлар тобынан кем дегенде бір бірінен максималды ауытқу орналасқан екі шыға берістің болуы қарастырылуы тиіс; бұл жағдайда ашық палубадан төмен орналасқан жайлардан негізгі шыға беріс болып көлбеу трап арқылы өтетін шыға беріс, екінші шыға беріс болып тік трапы бар шахта немесе көлбеу трап саналады; ашық палубадан жоғары орналасқан жайлардан, ашық палубаға апаратын есіктер немесе көлбеу траптар, немесе олардың комбинациясы болуы тиіс.

      1416. Айырықша жағдайларда, жайлардың орналасуы мен әдетте олардың ішінде болатын адамдардың санын назарға алып, Қағиданың осы Қағиданың 1412 және 1415-тармақтарында көрсетілген шыға берістердің бірін қарастыруға рұқсат етуі мүмкін.

      1417. Жайға немесе осы жайдағы балконға апаратын траптар, сондай-ақ лифттер осы Қағиданың 1412 және 1415-тармақтарында көрсетілген шыға берістер ретінде қарастырылмауы тиіс.

      1418. Әр көрермендер залының кем дегенде екі шыға берісі болуы тиіс. Екі шыға беріс бір бірінен барынша алшақтау орналасуы тиіс. Осындай шыға берістің әрқайсысының үстінде "Шыға беріс" немесе "Авариялық шыға беріс" деген жазу болуы тиіс.

      1419. Рульдік рубканың екі шыға берісі болуы тиіс — жүру көпіршесінің әр қанатына біреуден — рубка арқылы борттан бортқа өтетін.

      1420. Көрермендер залынан шыға берістердің жиынтық ені әр 50 адамға 0,8 м есебінен белгіленуі тиіс, алайда әр шыға берістің ені 50-ден артық орын жағдайында кем дегенде 1,1м және 50-ден артық болмайтын жағдайда кем дегенде 0,8 м болуы тиіс.

      Тұрғын және қызметтік жайлардан шыға берістің ені кем дегенде 0,6 м болуы тиіс. Жүк трюмдерінен шыға беріс люктердің мөлшерлері кем дегенде 0,6 х 0,6 м болуы тиіс.

      1421. Шыға беріс есіктер немесе люктерді жабуға арналған құрылғылар екі жақтан басқарылуы тиіс.

      Есіктер осылай ашылуы тиіс:

      1) коридорға шығатын тұрғын және қызметтік жайлардың есіктері, — жайлардың ішіне;

      2) қоғамдық жайлардың есіктері — сыртқа немесе екі жаққа;

      3) қондырманың шеткі аралықтарындағы және рубкалардың сыртқы көлденең қалқалауларындағы есіктер — сыртқа, жақынырақ борт бағытында;

      4) рубкалардың сыртқы көлденең қалқалауларындағы есіктер — сыртқа, алдыңғы жақ бағытында.

      Осы Қағиданың 1421-тармағының 3) және 4) тармақшаларында көрсетілген есіктерді қайталатын ішкі есіктер, жүк кемелерінде ішке ашылуы мүмкін.

      Ұзындығы 31 м және одан кем кемелерде осы Қағиданың 1421-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген есіктерді, егер олар тұйықтардың соңында орналасқан болса және басқа жайлардан шығуға бөгет болмаса, сыртқа (коридорға) ашуға рұқсат етіледі.

      Шыға берістер мен эвакуация жолдарындағы жылжымалы есіктерге, рульдік рубканың есіктерін санамағанда рұқсат етілмейді.

      Осы Қағиданың 1302-тармағының 1) тармақшаларында көрсетілген есіктердің оларды ашық жағдайда қалдыру үшін ілмектері болмауы тиіс. Ондай есіктерді есікті ашық жағдайда ұстап, жайға кірмей оларды жабуға мүмкіндік беретін серпігіш ұстағыштары бар буферлермен жабдықтауға рұқсат етіледі.

      1422. Осы Қағиданың 2235-тармақтарының 1) және 2) тармақшаларында көрсетілген тұрғын жайлардың есіктерінің төменгі жартысында 0,4 х 0,5 м мөлшеріндегі тақтайшалар болады;

      жолаушылар жайларының есіктерінің тұсында бұл тақтайшаларда "Авариялық шыға беріс— авария жағдайында сындыру керек" деген жазу болады.

      Егер жайларда жарыққа қарай орналасқан кем дегенде 400 мм диаметрлі жармалы иллюминаторлар немесе жарыққа кішірек жағымен орналасқан кем дегенде 400 мм рубкалық терезелер көзделген болса, және де осы иллюминаторлар арқылы адамдар коридорға немесе ашық палубаға шыға алатын болса, сындыратын тақтайшаларды жасау қажет болмайды. Иллюминаторлар немесе рубкалық терезелер арқылы шығу, қажетті жағдайда сәйкес құрылғылармен жеңілдетілуі қажет.

2-параграф. Дәліздер мен өтетін жерлер

      1423. Барлық коридорлар мен өтетін жерлер олар арқылы адамдардың кедергісіз өтуін қамтамасыз етуі тиіс. Бортында 50 адамнан артық арнайы персоналы бар жолаушылар кемелерінің және арнайы тағайындалған кемелердің вестибюлі, коридоры немесе коридор бөлігінде эвакуация жолы біреуден артық болуы тиіс.

      Бортында 50 адамнан артық болмайтын арнайы персоналы бар жүк кемелерінде және арнайы тағайындалған кемелерде ұзындығы 7 м артық тұйық коридор болмауы тиіс. Тұйық дәліз — бұл эвакуацияның бір жолы ғана болатын коридор немесе дәліздердің бөлігі.

      Жүк кемелерінде эвакуация жолдары ретінде пайдаланылатын коридорлардың ені кем дегенде 700 мм болуы және өзінің бір жағы бойынша тұтқасы болуы керек. 1800 мм және одан артық ені бар дәліздердің екі жағында тұтқалар болады. Дәліздердің ені тұтқа мен қарама-қарсы аралықтың арасындағы арақашықтық ретінде және тұтқалар арасындағы арақашықтық ретінде белгіленеді.

      1424. Жолаушылар мен экипаждың тұрғын үй-жайлары ауданындағы магистральдық дәліздердің ені кем дегенде 0,9 м, ал тармақталатындарының ені — кем дегенде 0,8 м құрауы тиіс. Егер коридорды пайдаланатын жолаушылардың және экипаждың саны 50 адамнан артық болса, жоғарыда аталған ендер 0,1 м-ге ұлғайтылуы тиіс.

      Үлестік сыйымдылығы 500 кем кемелерде (соның ішінде тіркеп сүйрегіштерде) және қуаты 370 кВт кем тіркеп сүйрегіштерде магистральдық коридорлардың енін 0,8 м-ге дейін, ал тармақталғандарының енін — 0,6 м-ге дейін азайтуға рұқсат етіледі.

      1425. Кинозалдардағы өтетін жерлердің ені кем дегенде 1,1 м, ал вестибюльде — кем дегенде 1,4 м құрауы тиіс.

      Мейрамхана немесе асханадағы, сондай-ақ кают-компаниядағы бас өтетін жердің ені кем дегенде 0,9 м, ал қосалқы өтетін жердің ені — кем дегенде 0,65 м болуы тиіс. Үлестік сыйымдылығы 500 кем кемелерде кают-компаниядағы бас өтетін жердің енін 0,65 м-ге дейін азайтуға рұқсат етіледі.

      1426. Жолаушылар жайларындағы магистральдық өтетін жердің ені отыру орындарымен мынадай болуы тиіс:

      1) кем дегенде 1м — 50-ден аз орындары бар жайларда;

      2) кем дегенде 1,1 м — 50-ден артық орындары бар жайларда.

      1427. Жолаушылар кемелерінде машиналық және қазан шахталарымен көршілес магистральдық коридорлардың кем дегенде 1,2 м ені болуы тиіс, алайда үлестік сыйымдылығы 500 кем кемелерде бұл енді 0,9 м-ге дейін азайтуға рұқсат етіледі.

      1428. Үлестік сыйымдылығы 500 артық кемелердегі көпіршедегі өтетін жердің ені кем дегенде 0,8 м және үлестік сыйымдылығы 500 кем кемелерде кем дегенде 0,6 м құрауы тиіс.

      1429. Жолаушылар кемелерінде және арнайы тағайындалған кемелерде құтқару шлюпкаларына және салдарына отыратын орындарына апаратын палубалық өтетін жолдардың ені кем дегенде мынадай болуы тиіс:

      1) 0,9 м — егер бір борттағы шлюпкалардағы орындардың саны 50 артық болмаса;

      2) 1,0 м — егер бір борттағы шлюпкалардағы орындардың саны 50 немесе артық, бірақ 100-ден кем болса;

      3) 1,2 м — егер бір борттағы шлюпкалардағы орындардың саны 100 немесе артық, бірақ 200-ден кем болса.

      бір борттағы шлюпкалардағы орындардың саны 200 немесе артық болса өтетін жерлердің енін әр жағдайда Кеме қатынасының тіркелімі арнайы қарайды.

      Басқа кемелерде жоғарыда аталған өтетін жерлердің ені кем дегенде 0,8 м болуы тиіс.

3-параграф. Көлбеу және тік траптар

      1430. Барлық палубааралық көлбеу траптар болат, рамалық конструкциялы немесе Кеме қатынасы тіркелімімен келісу бойынша тең бағалы материалдан жасалуы тиіс (осы Қағиданың 145-тарауы). Трап қоршауларының орналасуына және адамдардың эвакуациясы жолдарын қорғауға арнайы талаптар осы Қағиданың 2185, 2187 және 2205-тармақтарында көрсетілген.

      1431. Бортында 50-ден артық арнайы персоналы бар жолаушылар кемелерінде және арнайы тағайындалған кемелерде, төмендегі шарттар орындалуы тиіс:

      1) траптардың ені кем дегенде 900 мм болуы тиіс. Траптардың екі жағынан тұтқалары болуы тиіс. Траптардың минималды ені 90 артық әр адам үшін 10 мм-ге ұлғайтылуы тиіс. Ені 900 мм-артық траптардың арасындағы максималды арақашықтығы 1800 мм болуы тиіс. Осы траптар арқылы эвакуацияланатын адамдардың жалпы саны осы траптар қызмет көрсететін аудандардағы команда саны жолаушылардың толық санынан үштен екі бөлігі есебінен алынуы тиіс;

      2) 90-нан артық адамға есептелген барлық таптар кеменің бойында орналасуы тиіс;

      3) эвакуация жолына енгізілген есіктер, коридорлар және аралық алаңшалардың мөлшерлері траптың мөлшерлеріндей болуы тиіс;

      4) алаңшалары жоқ траптар арқылы көтерілудің тік арақашықтығы 3,5 м-ден артық болмауы тиіс, және траптардың көлбеу бұрыштары 450 тан артық болмауы тиіс;

      5) палубаның әр деңгейіндегі траптар алаңшалары 2 м2 ден кем болмауы тиіс, 20 артық әр 10 адамға 1 м2 -ге ұлғайтылуы тиіс, бірақ 16 м2 артық болмауы тиіс, трап қоршауына тікелей рұқсаты бар қоғамдық жайларға қызмет көрсететін алаңшаларды қоспағанда;

      6) әр жағдайда траптардың ендері осы бөлімге 1-қосымшаның талаптарына сәйкес болуы тиіс.

      1432. Жүк кемелерінде эвакуация жолы ретінде пайдаланылатын траптардың ені кем дегенде 700 мм болуы және бір жағында тұтқасы болуы тиіс. Ені 1800 мм және одан артық траптардың екі жағынан тұтқалары болуы тиіс. Траптардың көлбеу бұрышы, әдетте, 450, бірақ 500 артық болмауы тиіс, ал машиналық және кішкентай жайларда — 600 артық болмауы тиіс. Қандай да бір трапқа өтуді қамтамасыз ететін есіктердің көлемдері тараптың көлеміндей болуы тиіс.

      1433. Тік траптар және жүк трюмдеріндегі, цистерналардағы скоб-траптардың ені кем дегенде 300 мм болуы тиіс.

      1434. Авариялық жарықтандыруға қосымша осы Қағиданың 535-тарауының 1-паргарфына сәйкес 36-дан артық адамды тасымалдайтын жолаушылар кемелерінің және бортында 200-ден артық арнайы персоналы бар арнайы тағайындалған кемелердің тараптары мен шыға берістерін қоса алғандағы эвакуация жолдарының төмен орналасқан жарықтандыруы (бұдан әрі - ТОЖ) бұрылыстар мен қима жолдарды қоса алғандағы жол бойында болады.

      1435. ТОЖ төмендегі жүйелері көзделеді:

      1) химиялық өнімі (мысалы цинк сульфиді) бар фотолюминесцентті материалды пайдаланатын және көрінетін жарықпен жарықтандыру кезінде энергия жинақтайтын қасиеті бар фотолюминесцентті жүйелер;

      2) қыздыру шамдарын, жарық диодтарды, электролюминесцентті жолақтарды немесе шамдарды, электрофлюоресцентті шамдарды пайдаланатын электр қоректендіру бар жүйелер (осы Қағиданың 535-тарауының 4-параграфына сәйкес ).

      1436. ТОЖ жүйесі үздіксіз, оны ажыратқаннан кейін кем дегенде 1 сағат жұмыс істеуі тиіс. Барлық жүйелер, автоматты түрде жұмыс істейтін немесе үнемі жұмыс істеп тұратындарын қосқанда, басқарудың орталық қосынынан бір іс-қимылмен қолмен қосылуы тиіс.

      1437. Барлық өту жолдарында ТОЖ, коридорлар мен каюта есіктері жасаған үзіктерді санамағанда, шыға беріс жолдарының көрінуін қамтамасыз ету үшін үздіксіз болуы тиіс. ТОЖ кем дегенде коридордың бір жағында, немесе қалқалауда, палубадан 300 мм шегінде, немесе палубада қалқалаудан 150 мм шегінде орнатылуы тиіс. Ені 2 м артық коридорларда ТОЖ екі жағынан орнатылуы тиіс. Коридорлардың тұйықтарында ТОЖ 1 м артық болмайтын арақашықтықта орналасқан стрелалар немесе тұйықтан шыға берістерді көрсететін бағыт нұсқағыштар болуы тиіс.

      1438. Барлық траптарда ТОЖ кем дегенде бір жағынан баспалдақтардан жоғары 300 мм кем биіктікте орналасуы тиіс. Егер оның ені 2 м және одан артық болса, ТОЖ траптың екі жағынан орналасуы тиіс. Траптың әр аралығының жоғарғы және төменгі баспалдағында әрі қарай баспалдақтың жоқ екендігі көрінетіндей етіп белгіленуі тиіс.

      1439. Барлық жолаушылар каюталарында есіктің ішкі жағында ТОЖ жүйесін түсіндіретін плакат болуы тиіс. Плакатта жиналу орнына каютаға қатысты екі жақынырақ орналасқан шыға берістерді және оларға бару жолдарын көрсететін диаграмма болуы тиіс.

      ТОЖ дайындауға пайдаланылған материалдарда радиоактивті немесе улы құрамдастар болмауы тиіс.

      1440. ТОЖ шыға беріс есіктің тұтқасына нұсқауы тиіс; басқа есіктер осындай түрде ерекшеленбейді.

      Сырғымалы, өртке қарсы және су өткізбейтін есіктер есікті қалай ашуды көрсететін ТОЖ белгісімен таңбалануы тиіс.

      ТОЖ белгісімен барлық шыға берістердің есіктер мен эвакуация жолдары таңбалануы тиіс. Белгілер палубадан немесе есіктің төменгі жиегінен 300 мм арақшықтықта салынуы тиіс және олар салынатын фонға қатысты қарсылас болуы тиіс.

      Эвакуация жолдары мен шыға берістер есіктерінің барлық белгілері фотолюминесцентті материалдан жасалуы немесе тиісінше жарықтандырылуы тиіс.

      1441. Фотолюминесцентті материалдың жолақтарының ені кем дегенде 75 мм болуы тиіс. Одан аз енді жолақтардың пайдалануы мүмкін, егер олардың жарықтығы енінің азаюына пропорционалды ұлғайтылған болса. Фотолюминесцентті материал, барлық сыртқы жарықтандыру көздерін алшақтатқаннан кейін 10 минуттан кейін, кем дегенде 15 мкд/м2 жарықтылықты қамтамасыз етуі тиіс. Жүйе 1 сағат бойы 2,0 мкд/м2 артық жарықты қамтамасыз ету тиіс.

      Кандайда бір фотолюминесцентті жүйе жоғарыда көрсетілген жарықтандыру талаптарына дейін фотолюминесцентті материалды зарядтау үшін қажет болатын қоршаған жарықтың деңгейімен қамтамасыз етуі тиіс.

4-параграф. Қабатты жолаушылар кемелеріндегі эвакуация жолдарына қойылатын қосымша талаптар

      1442. Қабатты жолаушылар кемелеріндегі эвакуация жолдарына қойылатын қосымша талаптар осы параграфтың төмендегі тармақтарында белгіленеді.

      1443. Тұтқалар немесе леерлер жиналу және құтқару шлюпкалары мен салдарына отырғызу орындарына апартын барлық эвакуация жолдарының бойында қарастырылуы тиіс; тұтқалар мен леерлердің конструкциясы барынша қатты болуы тиіс. Мұндай тұтқалар мен леерлер ені 1,8 м-денартық бойлық коридолардың және ені 1 м-ден артық көлденең коридорлардың екі жағынан қарастырылуы тиіс. Эвакуация жолдарындағы вестибюльдер мен басқада ашық жайларды кесіп өту мүмкіндігін қамтамасыз етуге ерекше назар аударылуы тиіс. Тұтқалар мен леерлер коридор немесе жай ортасына қосымша 750 Н/м бөлінген көлденең жүктемеге және төменге бағытталған қосымша 750 Н/м, бөлінген тік жүктемеге шыдайтындай берік болуы тиіс. Екі жүктемені бір уақытта түсіру қажеттілігі жоқ.

      1444. Эвакуация жолдары бос орынды қамтамасыз ету үшін алып тасталуы мүмкін столдар мен орындықтарды санамағанда жиһазбен және басқа кедергілермен жабылмауы тиіс. Қоғамдық жайлардағы және эвакуация жолдарын бойындағы шкафтар мен жиһаздың басқа ауыр заттар, егер кеме борты шайқалған немесе қисайған кезде олардың жылжып кетуін болғызбау үшін бекітілуі тиіс. Кеме жүріп келе жатқанда эвакуация жолдары кедергілерден бос болуы тиіс.

      1445. Әдетте адамдардың болуы мүмкін әр жайдан эвакуация жолдары қарастырылуы тиіс. Бұл эвакуация жолдары жиналу және құтқару шлюпкалары мен салдарына отырғызу орындарына барынша қысқа жол қамтамасыз етілетіндей орналасуы тиіс, және де тиісті символдармен белгіленуі тиіс.

      1446. Егер жабық жайлар ашық палубаға жапсарлас болса, жабық жайдан ашық палубаға апаратын тесіктер, мүмкіндігінше жүзеге асырылатын жерлерде авариялық шыға беріс ретінде пайдаланылуы тиіс.

      1447. Палубалар ең төменгі палуба деңгейінің танковилі деңгейінде "1"-ден бастап нөмірленуі тиіс. Бұл нөмірлер трап алаңшаларында және вестибюль лифттерінде анық көрінуі тиіс. Палубалардың атаулары болуы мүмкін, бірақ палуба нөмірлері атауының қасында көрсетілуі тиіс.

      1448. Орналасуды көрсететін қарапайым, анық, схемалық жоспарлар ("Сіз осы жердесіз") және стрелалармен белгіленген эвакуация жолдары, әр каютаның ішкі жағында және қоғамдық жайлардың ішінде көрсетілуі тиіс.

      1449. Жеке каюталар мен бірнеше жайлардан тұратын каюталардың есіктеріне оларды ішкі жағынан ашу үшін кілт қажет болмауы тиіс. Олардың ашылуы үшін кілттер қажет болатын есіктердің біреуі де эвакуация жолының бойында орналаспауы тиіс.

      1450. Эвакуация жолдары бойындағы 0,5 м-ге дейінгі биіктіктегі қалқалаулардың төменгі бөліктері оларды кеменің үлкен бұрышпен қисаюы кезінде жүруге арналған жер ретінде пайдалану үшін 750 Н/м жүктемені көтеруге қабілетті болуы тиіс.

      1451. Траптар қоршауларына каюталардан баратын эвакуация жолдары барынша тік, бағыттар өзгерістерінің минималды санымен болуы тиіс. Эвакуация жолына шығу үшін кеменің бір бортынан екіншісіне өту қажеттілігі болмауы тиіс. Жолаушыларға арналған қандайда бір жайдан жиналу орнына немесе ашық палубаға шығу үшін екі палубадан артық жоғары көтерілуі немесе төмен түсу қажеттілігі болмауы тиіс.

      1452. Осы Қағиданың 1331-тармағында көрсетілген барлық ашық палубалардан құтқару шлюпкалары мен салдарына отыру орындарына сыртқы эвакуация жолдары қарастырылуы тиіс.

85-тарау. Леерлік қоршау, фальшборт және өтпелі көпірлер

      Ескерту. 85-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1453. Су үстіндегі борт палубасының және қондырма және рубка палубаларының барлық ашық учаскелерінде сенімді леерлі қоршаулар немесе фальшборттар орнатылуы тиіс, ал палубалық ағаш жүкті тасымалдауға арналған кемелер үшін осы жүкке орнатылатын алынбалы қоршаулар немесе штормдық леерлер қарастырылуы тиіс.

      1454. Фальшборттар немесе леерлі қоршаулардың биіктігі палубадан кем дегенде 1 м болуы тиіс. Алайда егер мұндай биіктік кемедегі қалыпты жұмысқа бөгет жасайтын болса, егер Кеме қатынасының тіркелімі экипаж бен жолаушылардың қорғанысы жеткілікті екеніне сенімді болса, одан аз биіктіктің мақұлдануы мүмкін.

      1455. Леерлік қоршаудың тіреулерінің арасындағы арақашықтық 1,5 м артық болмауы тиіс, және де кем дегенде әр үшінші тіреудің контрфорсы болуы тиіс.

      Алмалы және құламалы тіреулерді тік жағдайда бекіту мүмкіндігі қарастырылуы тиіс.

      Тіреуді палубаға дәнекерлеу орнына ұлғаю енімен жазық болат тіреулерді пайдалануға рұқсат етіледі. Осы Қағидаларға 186-қосымшада аталған тіреулерді орнатудың схемасы мен жиілігі палубаға дәнекерленген төменгі жиегінің еніне байланысты көрсетілген. Палуба тіреулердің дәнекерленген орнынан ені мен қалыңдығы бойынша минималды мөлшерлері 100x12 мм құрайтын қаттылық қабырғасымен нығайтылуы тиіс. Палубаның 20 мм артық қалың болуы жағдайында, оны нығайтпауға рұқсат етіледі.

      1456. Планширь, тұтқа және леерлік қоршаудың леерлері, әдетте, қатты конструкциялы болуы тиіс; тек ерекше жағдайларда ғана леерлік қоршау ретінде болат арқандарды, және де тек қана шектелген ұзындықтағы кесінді түріндегі арқандарды ғана қолдануға рұқсат етіледі; бұл жағдайларда болат арқандар талперлердің көмегімен қағылуы тиіс.

      Тізбек кесінділерін, оларды екі тұрақты тіреулердің арасына немесе тұрақты тіреу мен фальшборттың арасына орнатқан жағдайда ғана қатты конструкциялы тұтқалар мен леерлердің орнына қолдануға болады.

      1457. Леерлік қоршаудың ең төменгі леерінің астындағы саңылау 230 мм-ден артық болмауы тиіс. Басқа леерлердің арасындағы арақашықтық 380 мм болуы тиіс. Түбінен төменгі леерге дейінгі биіктігі және басқа леерлердің арасындағы арақашықтық 330 мм-ден артық болмайтын палубалық ағаш жүкке орнатылған леерлік қоршауды санамаймыз. Егер кеменің дөңгеленіп келген ширстрегі болса, леерлі тіреулер палубаның жазық бөлігіне орнатылуы тиіс.

      1458. Фальшборттары бар А үлгісіндегі кемелердің, сондай-ақ А үлгісіндегі кемелер үшін талап етілетіндей кішірейтілген су үстіндегіборты бар В үлгісіндегі кемелердің, кем дегенде ашық палубаның қорғалмайтын бөліктері ұзындығының жартысында орнатылған ашық леерлі қоршаулары немесе суды айдап шығуға арналған басқа тиімді құралдар болуы тиіс. Ширстректің жоғарғы жиегі мүмкіндігінше неғұрлым төменірек орнатылуы тиіс.

      Егер қондырмалар жәшіктермен жалғанатын болса, онда су үсті борты палубасының бар ұзындығы бойымен қондырмалардың арасында ашық леерлі қоршаулар көзделуі тиіс.

      1459. Фальшборт болған жағдайда, ол осы Қағиданың 3-бөлімі 39-тарауының талаптарына жауап беруі тиіс.

      1460. Экипажды теңіздің әсерінен қорғау үшін кемені пайдаланған кезде қолданатын, тұрғын жайларға, машина бөлімдеріне және басқа орындарға және кері өткен кезде құтқару леерлері, өту көпіршелері, палуба астындағы өткелдер түріндегі қанағаттанарлық құралдар қарастырылуы тиіс.

      1461. А үлгісіндегі кемелерде қондырма палубасының деңгейінде, ют пен орташа қондырма немесе рубка арасында, егер олар бар болса, бойлық бағытта, кеменің диаметрлік жазықтығына жақын жерде тұрақты өтетін көпірше орнатылуы тиіс, немесе өтетін көпіршені алмастыратын басқа теңдес өту құралдары, мысалы, палуба астындағы өткелдер қарастырылуы тиіс. Өткелдердің ені кем дегенде 1 м болуы тиіс. Өту көпіршелері төсемнің ұзындығы бойымен әр жағынан бойлық шектеу тақтайшаларымен жабдықталуы тиіс.

      Конструктивті мөлшерлері осы тараудың 1454, 1455 және 1457-тармақтарының, сондай-ақ осы Қағиданың 699-тармағының талаптарына жауап беруі тиіс.

      Өту көпіршелерінің конструкциясы өртке төзімді, ал төсемі сырғымайтын материалдан орындалуы тиіс.

      Орташа қондырмасы жоқ кемелерде Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған кеменің теңзде жүрген кезінде оларға өту қажет болатын, кеменің барлық аудандарына өткен кезде экипаждың қауіпсіздігін қамтамасыз ететін құрылғылар қарастырылуы тиіс.

      1462. Өту көпіршесінің деңгейінен палубаға өтетін қауіпсіз және ыңғайлы түсу траптары қарастырылуы тиіс; траптардың арасындағы арақашықтық 40 м артық болмауы тиіс.

      Егер палубаның ұзындығы 70 м артық болса, өту көпіршесімен немесе өтудің басқа құралдарымен өту жолында экипажды қолайсыз ауа-райынан қорғау үшін (алдыңғы жақ – борт) арнайы үш жақты пана қарастырылуы тиіс. Мұндай паналар кем дегенде бір адам есебінен алынуы және 45 м артық болмайтын интревалмен орнатылуы тиіс. Құбырлар немесе басқа палубалық жабдық адамдардың қауіпсіз өтуіне кедергі болмауы тиіс.

      1463. Кемелік баржаларға осы Қағиданың 1653 – 1657 және1661-тармақтарының талаптары қолданылмайды. Бұл ретте, кем дегенде, құтқару леерлері қарастырылуы тиіс.

      1464. Баржа тасығыштың бортына кранмен көтерілетін кемелік баржалардың көтергіш құрылғы элементтері (проушиналар, обухтар, рымдер, қапсырмалар, қармауыштар және т.с.), өзіне тән ерекшеліктегі жүк біркелкі тиелген кемелік баржаны диагональ бойынша екі нүктесі арқылы көтерген кезде, оларда пайда болатын күштердің әсеріне есептелуі тиіс. Аталған күштер әрекет еткен кезде көтергіш құрылғы элементтеріндегі кернеулер олардың материалдарының ағымдылығының жоғарғы шегінен 0,7-нен артық болмауы тиіс.

6-кіші бөлім. Авариялық жабдық
86-тарау. Жалпы ережелер, жабдықтау нормалары

      Ескерту. 86-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1465. Осы Қағидаларға 182, 183, 184 және 185-қосымшаларда аталған жабдықтау заттары, егер олардың тиісті таңбалауы және оларды үнемі сақтау орны қалқалаулар палубасынан жоғары орналасқан болса, кемеде бар авариялық жабдық, бірақ басқа мақсаттар үшін арналған ретінде саналуы тиіс.

      1466. Осы Қағиданың 1469 және 1470-тармақтарында көрсетілгендерін қоспағанда басқа барлық кемелердің кем дегенде осы Қағидаларға 182-қосымшада көрсетілген көлемде авариялық жабдықталуы болуы тиіс.

      Экипажсыз пайдаланылатын өздігінен жүретін кемелер үшін авариялық жабдық қажет емес. Осы Қағиданың 1475-тармағына сәйкес экипажбен пайдаланылатын өздігінен жүрмейтін кемелердің авариялық жабдықталуы жағамен байланысы болмайтын жүзгіш доктар түрінде болуы тиіс.

      1467. Осы Қағидаларға 182-қосымшада көрсетілген авариялық жабдықталудың үстінен қосымша жабдықтау қарастырылуы тиіс:

      осы Қағидаларға 182-қосымшаға сәйкес шыныпластиктен жасалған кемелерді санамағанда ұзындығы 70 м және одан артық жолаушылар кемелерінде және арнайы тағайындалған кемелерде;

      осы Қағидаларға 183-қосымшаға сәйкес шыныпластиктен жасалған кемелерде.

      1468. Осы Қағидаларға 182-қосымшада көрсетілген слесарлық және такелаждық саймандар жинағы осы Қағидаларға 185-қосымшаға сәйкес жинақталуы тиіс.

      1469. Rl, R2, R2-RSN жүзу аудандары шектелген кемелері үшінR3-RSN авариялық мүлікпен және материалдармен жабдықтау нормалары осы Қағидаларға 182-қосымшаға сәйкес кемелердің ұзындығына байланысты бөлудің төменгі тобы бойынша белгіленуі мүмкін.

      R3 жүзу аудандары шектелген кемелердің авариялық жабдықталуының минималды нормаларын әр жағдайда Кеме қатынасының тіркелімі арнайы қарайды.

      1470. Шыныпластиктен жасалған кемлер үшін Осы Қағидаларға 182-қосымшаның 6, 9, 17, 21 — 24, 26 — 29, 31, 35, 36, 39 және 40 көрсетілген авариялық жабдық қажет емес.

      1471. Тез тұтанатын және жарылыс қауіпі бар жүктерді тасымалдайтын кемелерде авариялық жабдық саймандары мүмкіндігінше ұшқын шығаруды болғызбайтын материалдардан жасалуы тиіс.

      1472. R3 жүзу аудандары шектелген тіркеп сүйрегіштердің, осы Қағиданың 185 қосымшасына сәйкес қажет болатын слесарлық және такелаждық саймандар жинағын санамағанда, авариялық жабдықталуының болмауына болады.

      1473. Жағамен тұрақты байланысы жоқ жүзгіш доктардың осы Қағидаларға 182-қосымшаға 5, 6, 19 — 26, 32 — 34 және 37-де көрсетілген авариялық жабдығы болуы тиіс, бұл жағдайда L кеме ұзындығының орнына L жүзгіш доканың ұзындығын алу қажет.

      Жағамен тұрақты байланысы бар жүзгіш доктардың авариялық жабдықталуының болмауына болады.

      1474. Тіреулік кемелердің жабдықталу нормаларын кеме иеленушінің қарауы бойынша белгілейді.

      1475. Сынып символында FF1, FF1WS, FF2 и FF3WS белгілері бар кемелердің тәуліктің қараңғы уақытында және таза ауада 50 лк дейнгі жарықтандырудың минималды деңгейінде 250 м-ге дейінгі арқашықтықта кем дегенде 10 м диаметрлі бетті жарықтандырудың тиімді горизантальды және тік ауқымын қамтамасыз ететін екі прожекторы болуы тиіс.

87-тарау. Авариялық жабдықтауды сақтау, таңбалау

      Ескерту. 87-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1476. Осы Қағиданың 86-тарауында аталған авариялық жабдық кем дегенде екі авариялық қосында сақталуы тиіс, олардың біреуі машиналық жайда орналасуы тиіс. Арнайы жайлар, жәшіктер немесе палубада немесе жайларда арнайы бөлінген орындар авариялық қосындар бола алады.

      Машиналық жайда орналасқан авариялық қосында, осы жайдың ішінен авариялық жұмыстарды жүргізу үшін қажет жабдық сақталуы тиіс, әдетте қалған авариялық жабдық қалқалау палубаларынан жоғары орналасқан авариялық қосындарда сақталуы тиіс; ұзындығы 45 м-ден кем кемелерде осы қосынға тұрақты қол жеткізуді қамтамасыз ету жағдайында, авариялық қосынның қалқалау палубаларынан төмен орналасуына рұқсат етіледі.

      Ұзындығы 31 м және одан кем кемелерде авариялық жабдықты тек бір авариялық қосында ғана сақтауға рұқсат етіледі.

      1477. Авариялық қосынның алдында бос өтетін жер қарастырылуы тиіс; өтетін жердің ені қосында сақталатын жабдықтың габаритіне байланысты таңдалуы, бірақ кем дегенде 1,2 м болуы тиіс. Өтетін жердің енін ұзындығы кем дегенде 70 м кемелерде 0,8 м дейін, ұзындығы 70 м кем кемелерде 0,6 м дейін, — ұзындығы 31 м кемелерде одан да кем етуге болады.

      Авариялық қосындарға өтетін жерлер мүмкіндігінше тік және қысқа болуы тиіс.

      1478. Авариялық жабдықтау заттары немесе оларды сақтауға арналған ыдыстар (пластырьлерді санамағанда) толығымен немесе жолақ түрінде көк бояумен сырлануы тиіс. Авариялық мүлікті сақтауға арналған ыдыстың материалдың атауын, массасын және оның сақталуының рұқсат етілетін мерзімін көрсеткен анық жазуы болуы тиіс.

      1479. Авариялық қосынның жанында "Авариялық қосын" деген анық жазу болуы тиіс. Сонымен қатар, өтетін жерлер мен палубаларда авариялық қосындардың орналасқан орындары көрсетілген қарастырылуы тиіс.

88-тарау. Патчтар

      Ескерту. 88-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1480. Пластырьлер су серпімді сіңіргіш кенептен немесе басқа тең бағалы матадан жасалуы және оның үлгісіне байланысты сым қабаты болуы тиіс. Пластырь бұрыштары бойынша оған төрт коуш салынған ликарқандармен көмкерілуі тиіс. Сонымен қатар, осы Қағиданың 187-қосымшасында көрсетілген арқандардың саны бойынша кренгельстер қаралуы тиіс.

      Пластырьлердің техникалық деректері, жабдықталуы және жарақталуы осы Қағидаларға 186 және 187-қосымшаларда берілген.

      1481. Маттар өсімдіктен жасалған арқанның тұлымдарынан жасалуы және өсімдіктен жасалған шкимушгарлармен толтырылуы тиіс. Маттың төменгі жағынан кенеп тігілуі тиіс.

      1482. Шкоттар мен сауытты пластырьлердің тартқыштары иілгіш болат арқандардан, бақылаулық штерттер — өсімдіктен жасалған арқандардан, ал барлық пластырьлердің киль астындағы ұштары — иілгіш болат арқандардан немесе сәйкес калибрлі тізбектерден жасалуы тиіс.

      Барлық болат арқандар сымдарының ұлттық стандарттарға сәйкес қалың цинк жабыны болуы тиіс.

      Шкоттардың ұзындығын пластырь көмегімен сыртқы қаптаманың көрінген жеріндегі тесікті бітей алатындай және арқандардың ұштары палубаға сенімді бекітілетіндей болып іріктеу керек.

      Шкоттардың үзілу күші толығымен алғанда ликарқандардың үзілу күшінен кем дегенде 25 % артық болуы тиіс.

      1483. Авариялық жабдықтау блоктарының ілгіштері ретінде гактарды пайдалану мүмкін. Арқандарды жалғайтын қапсырмаларға рұқсат етілетін жүктеме толығымен алғанда аталған арқандардың үзілу күшінекем дегенде 0,25 болуы тиіс.

6-бөлім. Орнықтылық
1-кіші бөлім. Жалпы ережелер
89-тарау. Таралу аймағы

      Ескерту. 89-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1484. Қағиданың осы бөлімінің талаптары су ығыстырғыш күйде жүзетін жабық (палубалық) кемелерге қатысты. Желкенді кемелерге (желкен астында жүрген кезде) осы бөлімнің талаптары мақсатқа сәйкес және жүзеге асырылатын шамада қатысты.

      1485. Егер өзге жазылмаған болса, Қағиданың осы бөлімінің талаптары пайдаланудағы кемелерге мақсатқа сәйкес және жүзеге асырылатын шамада қатысты, алайда қалпын келтіру жөндеуіне, айтарлықтай жөндеуге, қайта жабдықтауға немесе жетілдіруге жататын кемелер үшін міндетті болып табылады, егер нәтижесінде ол олардың орнықтылығын өзгертетін болса.

      Ұзындығы 24 м кемелердің қалпына келтіру жөндеуінен, айтарлықтай жөндеуден, қайта жабдықтаудан немесе жетілдіруден кейін орнықтылығы осы бөлімнің талаптарына немесе бұл кемелердің қалпына келтіру жөндеуіне, айтарлықтай жөндеуге, қайта жабдықтауға немесе жетілдіруге дейін орнықтылығына қойылған талаптарына жауап беруі тиіс.

      1486. Қағиданың осы бөлімінің талаптары, осы Қағиданың1569-тармағының талаптарын қоспағанда, "бос кеме" жүктемесі нұсқасына қатысты.

      Осы Қағиданың 6-бөлімінде "кеме" терминін, егер ерекше атап көрсетілмесе және арнайы талаптар болмаса, су ығыстырғыш күйде жүзетін жүзгіш кранға, кранды кемеге, докқа, көліктік понтонға және орнықтылығын кемеге, желкенді кемелерге (желкен астында жүрген кезде) қатысты қолдануға болады.

      1487. Қағиданың жалпы терминологиясына қатысты анықтаулар мен түсіндірулер осы Қағиданың 6-бөлімінде берілген.

90-тарау. Куәландыру көлемі

      Ескерту. 90-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1488. Сыныптау және куәландыру тәртібіне жататын жалпы ережелер, сондай-ақ Кеме қатынасы тіркелімінің қарауына және мақұлдауына берілетін техникалық құжаттамаға қойылатын талаптар осы Қағиданың 1 және 2 және 3-бөлімдерінде жазылған.

      1489. Қағиданың осы бөлігінің талаптары қатысты болатын әр кеме үшін Кеме қатынасының тіркелімі жүзеге асырады:

      1) кемені салу және қайта жабдықтауға дейін — кеменің орнықтылығына қатысты техникалық құжаттаманы қарау және мақұлдау;

      2) кемені салу, қайта жабдықтау және сынау уақытында — қисайту немесе өлшеу тәжірибесін жүргізуді бақылау; Орнықтылығы туралы ақпаратты қарау және мақұлдау; Теңіздегі балласты қауіпсіз ауыстыру жөніндегі басшылықты мақұлдау;

      3) сыныпты жаңарту үшін кезекті куәландыру кезінде, сондай-ақ кемені жөндеген және жетілдіргеннен кейін — Орнықтылық туралы ақпараттың бұдан әрі жарамды екені туралы қорытынды мақсатында кеменің бос жүктемесіндегі өзгерістерді белгілеу, жолаушылар және балық аулау кемелерінде тәжірибе жолымен бос кеменің салмағын анықтау және қисайту және өлшеу тәжірибесін жүргізуді бақылау.

91-тарау. Жалпы техникалық талаптар

      Ескерту. 91-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Нысан орнықтылығының есебі

      1490. Есептер корабль теориясындағы жалпыға бірдей қабылданған әдістермен орындалуы тиіс. Есептеу машиналарын пайдаланған кезде есептеу әдісін және есептеулер бағдарламасын Кеме қатынасының тіркелімімен мақұлданады.

      1491. Нысанның орнықтылығының иық есептері конструктивтіге параллель ватерсызық бойынша орындалады.

      Тұрақты айтарлықтай бастапқы дифферентпен пайдаланылатын кемелер үшін пішін тіктігі иіндерін есептерін бастапқы дифферентті ескере отырып орындалуы тиіс.

      Пішін тіктігі иіндерінің есептерін ілеспелі дифферентті ескере отырып орындау керек.

      1492. Нысан орнықтылығының иығын есептеген кезде қондырманың мынадай қабаттары толық ескерілуі мүмкін:

      1) осы Қағиданың 70-тарауының қондырманың бірінші қабатына (су үстіндегі борттың палубасынан есептегенде) қоятын талаптарына жауап беретін; бұл ретте иллюминаторлар оларды жабудың сенімділігі бойынша осы Қағиданың 1192 – 1194-тармақтарының талаптарына жауап береді;

      2) экипаж жоғары жатқан ашық палубадан осы қондырмалардың ішіндегі жұмыс жайларына, сондай-ақ машина бөлімдеріне басқа жолмен, қондырма қалқалауларындағы тесіктер жабық болған барлық уақытта өте алады.

      Егер орташа қондырма мен ют осы Қағиданың 4-бөліміндегі талаптарға жауап беретін болса, бірақ қондырма қалқалауларындағы есіктер палубаға шығатын жалғыз шыға беріс болатын болса және бұл ретте, қондырма есіктері комингстерінің жоғарғы жиектері суға батып бара жатса, 60Ү аз қисаю бұрышы жағдайындағы толық тиелген кемеде қондырмалардың есептік биіктігі шартты түрде шын мәніндегі биіктігінің жартысына тең болып алынуы тиіс, ал қондырмадағы есіктер жабық болып саналады. Егер 60Ү тең немесе одан артық қисаю бұрышы жағдайындағы толық тиелген кемеде есіктер комингстерінің жоғарғы жиектері суға батса, палуба үстіндегі қондырманың есептік биіктігі шын мәніндегі биіктігіне тең болып алынады.

      1493. Пішін тіктігі иіндерінің есептеген кезде рубканың мынадай қабаттары ескерілуі мүмкін:

      1) осы Қағиданың 70-тарауының рубканың бірінші қабатына (су үстіндегі борттың палубасынан есептегенде) қоятын талаптарына жауап беретін; бұл ретте иллюминаторлар оларды жабудың сенімділігі бойынша осы Қағиданың 4-бөлімінің 1192 – 1194-тармақтарының талаптарына жауап береді;

      2) жоғарыда жатқан палубаға қосымша шыға берісі болатын.

      Аталған шартар орындалған болса рубкалардың толық биіктігі саналады. Егер рубкалар осы Қағиданың 70-тарауының талаптарына жауап беретін болса, бірақ жоғарыда жатқан палубаға қосымша шыға беріс болмайтын болса, онда мұндай рубкалар пішін тіктігі иіндерін есептеген кезде ескерілмейді, ал олардың астында кеме палубасындағы тесіктер, олардың жабылуларының болуы немесе болмауына тәуелсіз, шартты түрде жабық болып саналады. Осы Қағиданың 70-тарауының талаптарына жауап бермейтін жабылу рубкалары, пішін тіктігі иіндерін есептеген кезде назарға алынбауы тиіс. Олардың астында кеме палубасындағы тесіктер егер олардың комингстері мен жабуға арналған құрылғылары осы Қағиданың 70-тарауының талаптарына жауап беретін жағдайда ғана жабық болып саналады.

      1494. Осы Қағиданың 4-бөлімінің талаптарына жауап беретін люк жапқыштары бар кемелерде люк көлемдері ескерілуі тиіс.

      1495. Нысан орнықтылығының қисық иіндерінің сызбасында ашық болып саналатын тесіктері көрсетілген ескерілген қондырмалар мен рубкалардың схемасы аз масштабта болуы тиіс.

      Оған қатысты пішін тіктігі иіндері есептелген нүктенің орны көрсетілу тиіс.

2-параграф. Бөліктердің схемалары, палубалардың жоспарлары

      1496. Су өткізбейтін бөліктердің схемасында сұйық жүк құйылған жекелеген цистерналардың ауырлық орталықтарын және сұйық жүктердің бос беттерінің орнықтылыққа әсеріне түзету шамасын есептеу үшін қажет деректер болуы тиіс.

      1497. Палубалар жоспарында палубадағы жүктердің ауырлық орталығын анықтау үшін барлық деректер болуы тиіс.

      1498. Жолаушылар кемелеріне арналған палуба жоспарларында ол арқылы жолаушылар еркін жүре алатын палуба алаңы және кеменің бір бортына жолаушылар өткен кезде палубаның бос алаңдарында адамдардың максималды мүмкін болатын жиналуы көрсетілуі тиіс (осы Қағиданың 1580-тармағы).

3-параграф. Есіктердің, түсу люктерінің және иллюминаторлардың орналасу схемасы
Су басу бұрышы

      1499. Есіктер мен түсу люктерінің орналасу схемасына ашық палубаларға апаратын барлық есіктер мен түсу люктер, сондай-ақ сыртқы қаптамадағы барлық есіктер мен люктер, олардың конструкциясына сәйкес сілтемелерімен бірге кіруі тиіс.

      1500. Иллюминаторлардың орналасу схемасына үстіңгі үздіксіз палубадан төмен, сондай-ақ пішін тіктігі иінін есептеген кездегі ескерілетін қондырмалар мен рубкаларда орналасқан барлық иллюминаторлар кіруі тиіс.

      1501. Әр кеменің пішін тіктігі иінін есептеріне кеменің бортындағы, палубасындағы немесе қондырмасындағы ең ашық болып саналатын тесік арқылы су кіретін бұрыштарының қисығы тең қоса берілуі тиіс. Шторм жағдайларында жүзу кезіндегі кеменің ішіне ауаның кіруі үшін ашық болуы тиіс машиналық жайлардың желдету тесіктері және жолаушылар жайларының желдету тесіктері және басқа да тесіктер, егер олар теңіздің әсері кезінде су өткізбейтін жапқыштармен жабдықталса да ашық тесіктер болып қаралуы тиіс.

4-параграф. Кеменің желкенділігін есептеу (жүзгіш кран мен крандық кемеден басқа)

      1502. Желкенділік ауданына кеме корпусының, қондырмасының және рубкасының барлық тұтас қабырғаларының және үстіңгі беттерінің диаметрлік жазықтыққа проекциялары, мачталардың, желдеткіштердің, шлюпкалардың, палубалық механизмдердің, шторм ауа-райы кезінде тартылуы мүмкін барлық тенттердің проекциялары, сондай-ақ кемемен тасымалдануы жобада қарастырылатын ағаш жүкті қоса алғандағы палубалық жүктердің бүйірлік беттерінің проекциялары саналуы тиіс.

      Қосалқы желкенді жарақтандыруы бар кемелер үшін оралған желкендердің желкенділік ауданы бүйірлік көрініс сызбасы бойынша жеке ескерілуі және тұтас үстіңгі беттердің жалпы желкенділік ауданына енгізілуі тиіс.

      Леерлердің тұтас болмайтын үстіңгі беттерінің, рангоуттің (мачталардан басқа) және желкенді жарақтандыруы болмайтын кеме такелаждарының желкенділігін және әр түрлі ұсақ заттардың желкенділігін dmin минималды шөгу үшін есептелген желкенділіктің жиынтық ауданын 5 % -ға және осы ауданның статикалық сәтін негізгі жазықтығына қатысты 10 %-ға ұлғайту жолымен ескеруге ұсынылады.

      Мұздауға тап болатын кемелердің тұтас болмайтын үстіңгі беттерінің желкенділігін айқындау үшін, dmin шөгу үшін есептелген ауданы және тұтас үстіңгі беттердің жалпы желкенділік ауданының статикалық сәті мұздау жағдайында осы Қағиданың 96-тарауында көрсетілген мұздау нормаларына байланысты тиісінше 10 және 20 % немесе 7,5 және 15 % ға ұлғайтылады. Бұл ретте, тұтас болмайтын үстіңгі беттерінің ауданы және оның ауырлық орталығының биіктігі бойынша негізгі жазықтықа қатысты жағдайы жүктеменің барлық нұсқалары үшін тұрақты болып алынады.

      Контейнер тасығыштар үшін палубалық контейнерлердің бүйірлік проекциясы желкенділік ауданына жекелеген контейнерлердің арасындағы саңылауларды ескермей тұтас қабырға ретінде қосылуы тиіс.

      1503. Тұтас болмайтын үстіңгі беттердің және ұсақ заттардың желкенділігін есепке алу үшін аталған жақындатылған тәсілдерді қолдану міндетті емес. Жобалаушының тілегі бойынша желкенділіктің бұл бөліктері неғұрлым егжей-тегжейлі айқындалуы мүмкін.

      Бұл ретте, леерлердің, шарбақ үлгісіндегі крандық фермалардың желкенділігін есептеген кезде, есептелетін габаритті аудандар осы Қағиданың 188-қосымшаға сәйкес қабылданатын толтыру коэффициентіне көбейтіледі.

      Желкенді зақымдалуы болмайтын кемелердің рангоуты, керек-жарақтары және ванттары үшін толтыру коэффициенттері осы Қағидаларға 189-қосымша бойынша z0/b0 қатысына байланысты алынады, мұндағы z0 — ванттардың фальшборт үстіндегі мачтаға бекітілу нүктесінің жоғарғы жері; b0 — фальшборт тұсындағы ванттардың таратылу шамасы.

      Корпустың, рубкалардың және қондырмалардың су бетіндегі бөлігінің проекциялары 1,0 сүйірлену коэффициентімен есептелуі тиіс. Палубада жеке орналасқан дөңгелек қималы конструкциялар (құбырлардың, желдеткіштердің, мачталардың) проекциялары 0,6 сүйірлену коэффициентімен есептелуі тиіс. Ұсақ заттардың, Рангоуттың, такелаждың, леерлердің, ванттардың, керек-жарақтардың және т.с. тұтас болмайтын үстіңгі беттерінің желкенділігі ауданын егжей-тегжейлі санаған кезде сүйірлену коэффициентін 1,0 тең етіп алу керек. Егер желкенділік ауданының жекелеген бөліктерінің проекциялары толығымен немесе жартылай бірін бірі жабатын болса, жабылған проекциялардың біреуін ғана есепке алу керек.

      Егер жабылатын проекциялардың сүйірлену коэффициенттері әр түрлі болса, неғұрлым жоғары сүйірлену коэффициенттері есепке алынуы керек.

      1504. Осы Қағиданың 95-тарауының 2-параграфына сәйкес желдің қысымынан қисаю сәтінің иінін есептеу үшін zх желкенділік иіні, желкенділік ортасы мен тынық судағы кеменің тік тұрған жағдайындағы диаметрлі жазықтығына корпустың су асты бөлігінің проекциясы арасындағы м, арақашықтығы ретінде айқындалуы тиіс. Желкенділік ортасының жағдайы әдетте жазық фигураның ауырлық ортасының координаталарын табу үшін қолданылатын тәсілімен айқындалуы тиіс.

      1505. Желкенділік ауданы мен оның статикалық сәті dmin кеменің шөгуі үшін есептелуі тиіс. Өзге шөгулер кезіндегі желкенділік элементтері қайта санау арқылы айқындалады. Жазғы жүк маркасына сәйкес келетін шөгу бойынша екінші нүктені қабылдап, сызықтық интерполяцияны пайдалануға рұқсат етіледі.

5-параграф. Сұйық жүктер әсерін есептеу

      1506. Цистернаны (танкті) кемені максималды мөлшерінен 100 % кем сұйықпен толтырған кезде, онда әрқашан кеменің орнықтылығын азайтатын бос бет пайда болады. Егер толық толтырылған (яғни 98 % немесе одан жоғары) цистерналардың бос беттеріне әсерге жалпы түзету бастапқы метацентрлік биіктікпен салыстырғанда аз болған жағдайда, Кеме қатынасы тіркелімімен келісу арқылы мұндай цистерналардағы бос беттердің орнықтылыққа әсері ескерілмеуі мүмкін. Цистерна 98 % аз толтырылған кезде әрқашан бос беттердің орнықтылыққа әсері ескеріледі.

      1507. Бос беттердің әсеріне түзетулерді белгілеген кезде ескерілетін цистерналар екі санаттың біріне жатқызылуы мүмкін:

      толтырылудың тұрақты деңгейлі цистерналар (мысалы, сұйық жүк құйылған жүк танкісі, су балласты цистернасы). Бос беттердің әсеріне түзетулер әр цистерна үшін көзделген толтырудың нақты деңгейі үшін белгіленуі тиіс;

      толтырылудың ауыспалы деңгейлі цистерналары (мысалы, отын, май, тұщы су сияқты шығындалатын сұйықтықтар, сондай-ақ оларды қабылдау, шығындау немесе қайта құю бойынша операцияларды орындау кезіндегі сұйық жүк пен балласт). Осы Қағиданың 1709-тармағында аталғандарды қоспағанда, бос беттерге түзетулердің кемені пайдалану жөніндегі ұсыныстарда қарастырылған, әр цистернаның толтырылуының төменгі және жоғарғы шекараларының шектерінде белгіленген максималды мәндері болуы тиіс.

      1508. Сұйық жүктің орнықтылыққа әсерін есептеген кезде ескерілетін цистерналардың санына, пайдалану шарттары бойынша оларда бір уақытта бос беттері болатын сұйық жүк пен балластың әр түрі бар цистерналар, сондай-ақ қисаюға қарсы цистерналар мен цистерналардыңүлгісіне тәуелсіз шайқалуды тыныштандыратын жүйесінің цистерналары енгізілуі тиіс. Бос беттердің әсерін ескеру үшін жалғыз цистерналардан немесе сұйық жүктің әр түрі бойынша олардың үйлестірілуінің есептік комбинациясын жасау керек. Пайдалануда мүмкін болатын сұйық жүк пен балластың жекелеген түрлері бойынша цистерналардың үйлесімінің санынан немесе жалғыз цистерналардың санынан бос беттердің әсері неғұрлым көп болатындарын таңдау керек. Бұл ретте, олар үшін максималды түзетулер белгіленетін қисаю бұрыштары кемеге қолданылатын орнықтылық критерийлерінен байланысты таңдап алынады.

      1509. Сұйықтарды қайта құю жөніндегі операцияларды жүзеге асыратын кеме үшін бос беттердің әсеріне түзету, қайта құюдың осы сатысында әр цистернаның толтырылуының нақты деңгейіне дейін операцияның қандай да бір сатысында белгіленуі мүмкін.

      1510. Бастапқы метацентрлік биіктікке және орнықтылық диаграммасына түзетулер жеке-жеке мынадай түрде есептелуі тиіс.

      1511. Dтh бастапқы метацентрлік биіктікке түзетулер, осы Қағиданың 1507-тармағында белгіленген цистерналардың санаттарына сәйкес қисаюсыз кеменің жағдайына есептелген, сұйық жүктердің тығыздығын цистерналардағы бос беттердің өзіндік көлденең сәттерінің инерциясына шығару ретінде айқындалады.

      1512. DМӨ орнықтылық диаграммасының иіндеріне түзетулер Кеме қатынасы тіркелімімен келісу бойынша төмендегі үш тәсілдің біреуімен белгіленеді:

      1) түзету есебі кеменің қаралатын қисаю бұрышының әрқайсы үшін цистерналардағы сұйықтықты қайта құюдың нақты қисаю сәтін пайдалануға негізделген;

      2) түзету есебі кеменің қаралатын қисаю бұрышының әрқайсы үшін түзетілетін и қисаюсыз кеменің жағдайы кезінде цистерналардағы бос беттердің өзіндік көлденең сәттерінің инерциясын sin и -ге көбейту жолымен пайдалануға негізделген;

      3) түзету есебі осы Қағиданың (590) формуласына сәйкес цистерналардың есептік комбинациялары үшін орындалады.

      Осы Қағиданың 1388-тармағында белгіленген цистерналар санаты үшін түзетулер осы Қағиданың 1512-тармағының 3) тармақшасындағы тәсілді қоспағанда, жоғарыда аталған тәсілдермен есептелуі мүмкін.

      1513. Орнықтылық туралы ақпаратта орнықтылық диаграммасының иіндеріне түзетулерді есептеген кезде қолданылған әдіс қана берілуі тиіс. Егер орнықтылықты бағалау жөніндегі нұсқаулықта тиеудің бірыңғай үлгідегі емес оқиғасы үшін барабар тәсіл ұсынылған жағдайда, нұсқаулыққа қолмен түзету есебі нәтижелерінің қабылданған әдіс бойынша есептер нәтижесінен айырмашылығының себептерін түсіндіре отырып, бос беттің әсеріне түзету есебінің мысалы енгізілуі тиіс.

      1514. Орнықтылық диаграммасының иіндеріне түзетулердің мәндері жуықтау формуланың көмегімен анықталуы мүмкін

      DМө = lө

тbтCb, (590)

      1515. Есепке мынадай шартқа жауап беретін цистерналар енгізілмейді

      30 < 0,01

min; (591)

      Жүзгіш крандар үшін мынадай шартқа жауап беретін цистерналар енгізілмейді

      15 < 0,02

min; (592)

      мұндағы DМ30, DМ15 — 300 және 150 қисаю кезінде сұйықтықтықайта құю қисайту сәттер.

      DМ15 есепке енгізілмейтін цистерналар үшін жиынтық түзету 0,05Дmin.артық болмауы тиіс. Кері жағдайда тиісті түзетулер есепте ескерілуі тиіс.

      Босатылған цистерналардағы әдеттегі сұйықтықтардың қалдықтары, осындай қалдықтардың жалпы санының кеменің орнықтылығына бос беттер әсерінің айтарлықтай ұлғаюына апармайтын жағдайда, есептерде ескерілмейді.

6-параграф. Жүктеменің жай-күйі

      1516. Осы Қағиданың 6-бөлімінің 3 және 4-кіші бөлімдерінде кемелердің жекелеген үлгілері үшін көрсетілген жүктемелердің барлық нұсқалары жағдайында орнықтылық тексерілуі тиіс.

      1517. Осы Қағиданың 6-бөлімнің 3-кіші бөлімінде олар туралы арнайы нұсқаулар жоқ кемелердің үлгілері үшін, тексеруге жататын жүктеме нұсқаларының санына төмендегілер енгізілуі тиіс:

      1) толық жүк тиелген, толық қорлары бар кеме;

      2) толық жүк тиелген, қорлардың 10 % бар кеме;

      3) жүк тиелмеген, толық қорлы кеме;

      4) жүк тиелмеген, қорлардың 10 % бар кеме.

      1518. Егер кеменің дұрыс пайдаланылу үдерісінде Осы Қағиданың 1517-тармағында аталғандармен, не болмаса Осы Қағиданың 6-бөлімнің 3-кіші бөлімінде аталғандармен салыстырғанда орнықтылыққа қатысты нашарлау жүктеме нұсқалары қарастырылатын болса, онда олар үшін орнықтылық тексерілуі тиіс.

      1519. Кемеде қатты балласт болған жағдайда оның массасы "бос кеме" жүктемесінің құрамынадай енгізілуі тиіс.

      1520. Осы Қағиданың 1517-тармағының 1) тармақшасында аталғандарды және Осы Қағиданың 6-бөлімнің 3-кіші бөлімінде ерекше айтылғандарды қоспағанда, кемені пайдалану кезінде мүмкін болатын жүктеменің барлық нұсқалары жағдайында, егер қажет болса, жүктеменің құрамынадай су балластын енгізуге рұқсат етіледі.

7-параграф. Орнықтылық диаграммасы

      1521. Барлық қарастырылатын жүктемелердің нұсқалары үшін сұйық жүктердің бос беттеріне әсерді түзетуді ескере отырып есептелген орнықтылық диаграммалары салынады.

      1522. Кеменің бортында, үстіңгі палубасында немесе қондырмаларында олар арқылы су корпустың ішіне су кіруі мүмкін ашық болып саналатын тесіктер болса, орнықтылық диаграммалары судың құйылуы бұрышына дейін нақты саналады. Судың құйылуы бұрышынан асатын кеменің қисаюы кезінде, кеменің орнықтылықты толық жоғалтты және бұл бұрыш кезінде орнықтылық диаграммасы үзілген деп есептеу керек.

      1523. Егер ашық болып саналатын тесіктер арқылы қондырмаға дейін судың жетуі тек қана осы қондырмамен немесе оның бөлігімен шектелетін болса, мұндай қондырма немесе оның бөлігі судың құйылуы бұрышынан асатын қисаю бұрыштары кезінде жоқ болып есептелуі тиіс. Статикалық орнықтылық диаграммасы бұл ретте кемер алады, ал динамикалық орнықтылық диаграммасы сынады.

8-параграф. Орнықтылықты тексерумен байланысты есептік материалдар және жиынтық кестелер

      1524. Тексерілетін кемелер үшін орнықтылықты тексерумен байланысты барлық есептік материалдары (жүктеменің, бастапқы орнықтылықтың, орнықтылық диаграммаларының, желкенділіктің, шайқалу амплитудаларының, бір бортқа жолаушылардың топталып қалуынан пайда болған қисаюдың, циркуляцияға қисаюдың, мұздаудың) Қағиданың қарауына берілуі тиіс.

      1525. Қағиданың осы бөлімінің талаптарына сәйкестікке жүктеменің барлық есептік нұсқалары үшін су ығыстырғыштықтың, ауырлық ортасы жағдайының, бастапқы орнықтылық пен дифференттің есебі нәтижелерінің жиынтық кестелері, сондай-ақ орнықтылықты тексеру нәтижелерінің жиынтық кестелері жасалуы тиіс.

9-параграф. Орнықтылық туралы ақпаратқа қойылатын талаптар

      1526. Кеменің пайдаланудағы орнықтылығын қамтамасыз ету үшін әр кемеге төмендегі мәліметтері бар Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған орнықтылық туралы ақпарат болады:

      1) кеме бойынша жалпы деректер;

      2) кеменің орнықтылық критерийлерін орындауы сипаттамасы және Қағиданың орнықтылыққа қойылатын талаптарын орындауынан туындайтын кеменің төңкерілуге қарсы қауіпсіздігіне қатысты нұсқаулар;

      3) кеменің орнықтылығын сүйемелдеу жөніндегі ұсыныстар және пайдалану қауіпсіздігі жөніндегі басқа нұсқаулар;

      4) жүктеменің үлгідегі, алдын ала көзделген оқиғалары бойынша орнықтылық туралы деректер;

      5) кеменің толық және жартылай тиелуінің қандай да бір жағдайы үшін отырғызылуын және орнықтылығын айқындауға арналған нұсқаулар мен материалдар.

      Кеменің отырғызылуын және орнықтылығын айқындау әрқашан есептеу жолымен жүргізілуі тиіс.

      Орнықтылық туралы ақпарат осы Қағидаларға 226-қосымшадағы нұсқауларға сәйкес жасалады.

      1527. Орнықтылық туралы ақпарат кеменің қисаюы материалдары бойынша жасалуы тиіс.

      Осы Қағиданың 1532-тармағының 1) тармақшасына сәйкес қисайту тәжірибесін өлшеу тәжірибесімен алмастыру рұқсат етілген кемелер үшін, Ақпаратта өлшеу нәтижелері бойынша алынған бос кеменің су ығыстырғыштығы және ауырлық орталығы абциссасы бойынша деректер пайдалануы тиіс, ал бос кеменің ауырлық орталығы аппликатасының шамасы қисайту материалдары бойынша алынады.

      Бос салмақ сипаттамаларының өзгеруі осы Қағиданың 1532-тармағының 2) тармақшасында көрсетілген шектерде болатын кемелер үшін, Ақпаратта өлшеу нәтижелері бойынша алынған бос кеменің су ығыстырғыштығы және ауырлық орталығы абциссасы бойынша деректер пайдалануы тиіс, ал бос кеменің ауырлық орталығы аппликатасының шамасы бас кеменің (серияның алдағы кемесінен) қисайту тәжірибесі бойынша айқындалғаннан неғұрлым молырағынан және есептік аппликатадан алынады.

      Бос салмақ сипаттамаларының өзгеруі осы Қағиданың 1537-тармағында көрсетілген шектерде болатын кемелер үшін, Ақпаратта өлшеу нәтижелері бойынша алынған бос кеменің су ығыстырғыштығы және ауырлық орталығы абциссасы бойынша деректер пайдалануы тиіс, ал бос кеменің ауырлық орталығы аппликатасының шамасы қайта жабдықтауға дейінгі қисайту тәжірибесі бойынша айқындалғаннан неғұрлым молынан және қайта жабдықтаудан кейінгі есептік аппликатадан алынады.

      Осы Қағиданың 1537-тармағына сәйкес қисайтудан босатылған кемелер үшін, Орнықтылық туралы ақпаратта өлшеу нәтижелері бойынша алынған бос кеменің су ығыстырғыштығы және ауырлық орталығы абциссасы бойынша деректер пайдалануы тиіс, ал бос кеменің ауырлық орталығы аппликатасының шамасы осы Қағиданың 1537-тармағына сәйкес айқындалады. Сонымен қатар Ақпаратта кеменің қисайтудың орнына өлшенгені және ал бос кеменің ауырлық орталығы аппликатасы осы Қағиданың 1537-тармағына сәйкес есептелгені көрсетіледі.

      1528. Астық емес үйме жүктерді тасымалдаған кезде кеме өз алдына осы Қағиданың 218-тармағына сәйкес әзірленген Кеменің Астық емес үйме жүктерді тасымалдаған кезде кеменің орнықтылығы және беріктілігі туралы ақпаратпен жабдықталады.

10-параграф. Орнықтылықты бақылау аспабына және теңізде балласты қауіпсіз ауыстыру жөніндегі басшылыққа қойылатын талаптар

      1529. Егер отырғызу мен орнықтылықты анықтау үшін кемеде компьютерлік бағдарламалар қолданылатын болса, онда оларды Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдауы тиіс. Аппараттық қамтамасыз етуге қатысты қойылатын талаптар осы Қағидада берілген.

      Кемеде Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған кемені отырғызу мен орнықтылықты анықтауға арналған бағдарламалық қамтамасыз етудің болуы Орнықтылық туралы ақпараттың қандай да бір бөлімін алып тастауға негіз бола алмайды.

      Бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдалану тәртібі орнықтылықты бақылау аспабын пайдаланушыға арналған басшылықта айтылуы тиіс. Басшылық пайдаланушының тілінде жазылуы тиіс. Бұл ретте Басшылықта орнықтылықты бақылау аспабының ақаусыздығына, оны пайдалану алдында, кеме персоналының бақылау жасайтыны көрсетілуі тиіс.

      1530. Егер пайдаланылатын кемелер, оларға кірер алдында су балластын айырбастау талап етілетін порттарға кіретін болса, онда олар теңізде балласты қауіпсіз ауыстыру жөніндегі басшылықпен жабдықталуы тиіс.

92-тарау. Қисайту және өлшеу тәжірибелері

      Ескерту. 92-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1531. Мыналарды қисайтады:

      1) осы Қағиданың 1532-тармағына сәйкес сериялы жасап шығарылған кемелер;

      2) сериясыз жасап шығарылған әр кеме;

      3) қалпына келтіру жөндеуінен кейінгі әр кеме;

      4) осы Қағиданың 1533-тармағына сәйкес айтарлықтай жөндеуден, қайта жабдықтаудан немесе жетілдіруден кейінгі кемелер;

      5) осы Қағиданың 1734-тармағына сәйкес тұрақты қатты балласты төсегеннен кейінгі кемелер;

      6) орнықтылығы белгісіз немесе тексерілуі тиіс кемелер;

      7) егер осы Қағиданың 1535-тармағына сәйкес қажет болатын болса, бес жылдан аспайтын уақыт аралығында пайдаланудағы жолаушылар кемелері;

      8) егер осы Қағиданың 1535-тармағына сәйкес қажет болатын болса, 15 жылдан аспайтын уақыт аралығында пайдаланудағы ұзындығы 30 м және одан кем балық аулау кемелері, сондай-ақ ұзындығы 30 м артық балық аулау кемелері;

      1532. Әр зауытта жасалып жатқан кемелер серияларынан мыналардың қисайтылуы тиіс:

      1) серияның бірінші, ал содан кейін әр бесінші кемесі (яғни алтыншысы, он біріншісі және т.с.). серияның өзге кемелері үшін Теңіз әкімшілігімен келісу бойынша (әр кеме бойынша) осы Қағиданың 1544-тармағына сәйкес қисайту тәжірибесі өлшеу тәжірибесімен алмастырылуы мүмкін.

      Кеме тапсыру кезінде маусым жағдайларына байланысты Кеме қатынасы тіркелімімен келісу бойынша кезекті кемені қисайту серияның жақынырақ сериясына ауыстыруға рұқсат етіледі. Егер Қағиданың қанағаттануы үшін серия кемелерін жасап шығарған кезде олардың массаларының және ауырлық орталығы жағдайының тұрақтылығы осы Қағиданың 1532-тармағының 2) тармақшасында айтылған шектерде қамтамасыз етілетіні анықталған болса, серияның он екінші кемесінен бастап, Қағиданың кемелердің аз санын қисайтуды талап етумен шектелуі мүмкін;

      2) серияның бірінші кемесімен салыстырғанда, конструктивті өзгерістерінің есептеу деректері бойынша мыналар туындайтын сериялық кеме:

      ұзындығы L <50 м бос кеменің су ығыстырғыштығының 2 %, артыққа ұзындығы L >160 м кеменің – 1 % артыққа өзгеруі, L аралық мәндері үшін рұқсат етілетін ауытқу шамасы сызықтық интерполяциямен айқындалады; немесе бос кеменің ауырлық орталығы абциссасының серияның бірінші кемесінің ұзындығынан 0,5 % артық өзгеруі; немесе

      бір уақытта 4 см (ал жүзгіш крандар мен крандық кемелер үшін — 10 см) және төмендегі формулалар бойынша есептелген шамадан артық болатын бос кеменің ауырлық орталығы аппликатасының ұлғаюы:


zg = 0,lD1lmax, (593)

      D_____

      D0


zg = 0,lD1h, (594)

      ___

      0

      қайсысының аз болуына байланысты.

      Здесь

0 — бос кеменің су ығыстырғыштығы, т;

1 — шамасы h немесе жүктеме нұсқасы lmax, т, бойынша ең нашары кезінде кеменің су ығыстырғыштығы;

      lmax — оның мәні бойынша ең нашар жүктеменің есептік нұсқасы кезінде статикалық орнықтылық диграммасының максималды иіні;

      h — оның мәні бойынша ең нашар жүктеменің есептік нұсқасы кезінде түзетілген бастапқы метацентрлік биіктік;

      немесе

      zg = 1,2zg2 — 0,2zg1, кезінде жүктемені жобалық нұсқаларына арналған Қағиданың осы бөлігінің талаптарын бұзу, мұндағы zg1 (zg2) — конструктивтік өзгерістерге дейінгі (кейнгі) бос кеменің ауырлық орталығының есептік аппликатасы; zg — бос кеменің ауырлық орталығының шартты аппликатасы.

      Мұндай кеме орнықтылыққа қатысты бірінші, жаңа серия кемесі болып саналады және кейінгі кемелердің қисайту тәртібі осы Қағиданың 1732-тармағының 1) тармақшасының талаптарына сәйкес болуы тиіс.

      1533. Айтарлықтай жөндеуден, қайта жабдықтаудан немесе жетілдіруден кейін, есептік деректері бойынша олардағы конструктивті өзгерістерден мыналар туындайтын кемелер қисайтылуы тиіс:

      1) жүктеменің бос кеменің су ығыстырғыштығының 6 % артық өзгеруі (алынатын және қосылатын жүктердің жиынтық массасы); немесе

      2) бос кеменің су ығыстырғыштығының 2 % немесе 2 тоннаға артық, қайсысының көбірек болуына байланысты, өзгеруі; немесе

      3) бос кеменің ауырлық орталығы абциссасының кеменің ұзындығының 1,0 % артық өзгеруі; немесе

      4) бос кеменің ауырлық орталығы аппликатасының осы Қағиданың 1532-тармағына сәйкес формулалар (593, 594) бойынша есептелген шамадан артық өсуі; немесе

      5) осы Қағиданың 1532-тармағының 2) тармақшасында айтылған жағдайларында жүктеменің жобалау нұсқалары үшін Қағиданың осы бөлімінің талаптарын бұзу.

      Егер нәтижелерге сәйкес қисайту қажет болмаса, осы Қағиданың 1744-тармағына сәйкес өлшеу жүргізілуі тиіс.

      Кеме қатынасының тіркелімі берілген есептерге тәуелсіз кеменің техникалық жағдайына байланысты 1531-тармақтың 6) тармақшасына сәйкес қисайту жүргізуді талап етуі мүмкін.

      1534. Тұрақты қатты балласты төсегеннен кейін әр кеме қисайтуға жатады.

      Егер Қағиданың қанағаттануы үшін балласты төсеген кезде балласт массасының және ауырлық орталығы жағдайының жобалық мәндерін сенімді бақылау орнатылғаны анықталған, не болмаса олар есептеу жолымен айтарлықтай сенімді расталған жағдайда кеменің қисайтудан босатылуы мүмкін.

      1535. Қисайту тәжірибесін жүргізу қажеттілігін анықтау мақсатында осы Қағиданың 1531-тармағының 7) және 8) тармақшаларына сәйкес мыналар үшін кемені кезеңділікпен өлшеу (бос су ығыстырғыштықты және ауырлық орталығының абсциссасын анықтау) жүргізілуі тиіс:

      1) жолаушылар кемелері;

      2) жасап шығарылған немесе соңғы қисайту сәтінен 10 жыл пайдаланылған ұзындығы 30 м артық балық аулау кемелері.

      Өлшеу 5 жылдан аспайтын уақыт аралығында жүргізілуі тиіс.

      Егер өлшеу нәтижелері бойынша мақұлданған Орнықтылық туралы ақпартпен салыстырғанда, бос кеменің су ығыстырғыштығының 2 % артық ауытқуы немесе кеме ұзындығының 1 % артық ауырлық орталығының бойлық жағдайынан ауытқу байқалған болса, онда бұл жағдайда кеме қисайтуға жатады.

      1536. Егер жаңа жасалған кемені қисайту нәтижелері бойынша бос кеменің ауырлық орталығы аппликатасы жобалау шамасынан Қағиданың осы бөлімінің талаптарын бұзатындай артық болса, Қисайту хаттамасына осындай өлшеулердің себептерін есептік түсіндіруі қоса берілуі тиіс.

      Берілген материалдарды талдау нәтижелері бойынша, немесе олар болмайтын болса, Кеме қатынасының тіркелімі кемені қайталап (бақылаулық) қисайтуды жүргізуді талап етеді. Бұл ретте Кеме қатынасы тіркелімінің қарауына қисайтудың екі хаттамасы да беріледі.

      1537. Егер жобалықпен салыстырғанда бос кеменің ауырлық орталығы аппликатасының 20 % ұлғайтылған кезде Кеме қатынасының тіркелімі осы Қағиданың осы бөлімінің талаптары бұзылмайтын болса, халықаралық рейс жасайтын кемелерді қоспағанда, кеме иеленушінің тілегі бойынша Кеме қатынасының тіркелімі өлшеу тәжірибесіне ауыстыруы мүмкін.

      Егер өлшеу нәтижелері бойынша бос кеменің су ығыстырғыштығының шамасы есептік шамадан 2 % артық өзгеше болса немесе бос кеменің ауырлық орталығының бойлық жағдайының шамасы есептік шамадан 1 % артық өзгеше болса, Өлшеу хаттамасына осындай ауытқулардың себептерін есептік түсіндіруі қоса берілуі тиіс.

      1538. Кеменің жүктемесі қисайту кезіне оның бос кезіндегі су ығыстырғыштығына максималды жақын болуы тиіс. Жетіспейтін жүктердің массасы кеменің бос кезіндегі су ығыстырғыштығынан 2 % артық болмауы, ал артық жүктердің массасы осы Қағиданың 1539-тармағына сәйкес қисаю-балласт пен балласты қоспағанда 4 % артық болмауы тиіс.

      1539. Кеменің метацентрлік биіктігі қисайту кезіне кем дегенде 0,20 м болуы тиіс. Оған қол жеткізу үшін қажет балласты қабылдауға рұқсат етіледі. Сұйық балласты қабылдаған жағдайда цистерналар мұқият престелуі тиіс.

      1540. Қисайту тәжірибелерін жүргізген кезде қисаю бұрыштарын өлшеу үшін кемеде ұзындығы кем дегенде 3 м үш веск орнатылуы тиіс. Ұзындығы 30 м кем кемелер үшін ұзындығы 2 м екі веск орнатуға рұқсат етіледі.

      Бір немесе одан көбірек весктер Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған басқа өлшегіш құрылғылармен алмастырылуы мүмкін.

      1541. Сапалы орындалған қисайту кезінде метацентрлік биіктіктің алынған мәні одан тәжірибенің ықтимал қатесін алып тастамай алынады.

      Қисайту мынадай жағдайларда сапалы болып танылады:

      1) егер әр өлшеу үшін мынадай шарт орындалатын болса

      |hihк| 2

, (595)

      мұндағы hi — жеке өлшеу бойынша алынған метацентрлік биіктік;

      hк = Shi/n — қисайту кезінде алынған метацентрлік биіктік;

      п — өлшеу саны.

      Бұл шартқа жауап бермейтін өлшеулер өңдеуден n олардың жалпы санын тиісінше өзгерте отырып және hк метацентрлік биіктікті қайталап есептеу арқылы алынады;

      Есептен бір өлшеу ғана шығарылады (өлшеулердің көбірек саны тек негізделген жағдайларда Кеме қатынасы тіркелімімен келісу арқылы ғана шығарылады);2) егер тәжірибенің ықтимал қатесі болса

      tбn


      мынадай шартқа жауап береді


Ә 0,02(1 + hк) кезінде hк < 2 м; (596)

Ә 0,01(4 + hк) кезінде hк > 2 м. (597)

      Мұнда tбn коэффициенті осы Қағиданың 191-қосымшасы бойынша алынады;

      3) егер h және lmах шамаларын ескере отырып, олардың мәндері бойынша жүктеменің есептік нұсқаларының ең нашарлары жағдайында мынадай шарт орындалса


Ә е, мұндағы е = 0,05h немесе 0,10lmах, (598)

      кем болса, бірақ 4 см кем болмаса;

      4) егер қанағаттанарлық өлшеулердің жалпы саны кем дегенде 8 болса.

      1542. Осы Қағиданың 1541-тармағының талаптарын орындамаған жағдайда Кеме қатынасы тіркелімімен келісу арқылы қисайту кезінде алынған метацентрлік биіктіктің мәнін, одан осы Қағиданың 1541-тармағының

      2) тармақшасына сәйкес есептелген тәжірибенің ықтимал қатесін шегере отырып, алуға рұқсат етіледі.

      1543. Қисайту Кеме қатынасының тіркелімі қызметкерінің қатысуымен нұсқамалық нұсқауларға сәйкес жүргізілуі тиіс.

      Егер Кеме қатынасы тіркелімін қанағаттандыру үшін тәжірибе нәтижелерінің дұрыстығы осы талаптарға жауап беретіні көрсетілсе, бос кеменің салмағын және оның ауырлық орталығының координаталарын тәжірибелік анықтаудың басқа да тәсілдері қолданылуы мүмкін.

      1544. Кемені өлшеу Кеме қатынасының тіркелімі қызметкерінің қатысуымен өлшеу жөніндегі нұсқамалық нұсқауларға сәйкес жүргізілуі тиіс.

      Өлшеу мынадай мақсатпен орындалады:

      1) осы Қағиданың 1535-тармағына сәйкес қисайту тәжірибесін жүргізу қажеттілігін анықтау;

      2) осы Қағиданың 1527-тармағына белгіленгендей сериялық және қайта жабдықталған кемелердің түзу жүзуі жөніндегі құжаттаманы түзету.

      3) осы Қағиданың 1537-тармағына сәйкес қисайтудан босатылған бос кеменің сипаттамаларын анықтау.

      1545. Егер Қағиданың осы бөлімінің талаптарын немқұрайды қанағаттандырғаны жағдайында қандай да болмасын кемеге қатысты оның орнықтылығы жеткілікті болуына кумәндану туса, Кеме қатынасының тіркелімі кеменің орнықтылығын қосымша критерийлер бойынша тексеруді талап етуі мүмкін.

      Егер Қағиданың осы бөлімінің талаптары қатаң болып танылса, Кеме қатынасының тіркелімі жобалаушы мен кеме иесінің негізделген өтініші бойынша осы кемеге қатысты осы талаптардан ауытқуларға рұқсат етуі мүмкін.

      1546. Егер жүзудің қандай да бір ауданы кемесі Қағиданың осы бөлімінің талаптарына сәйкес болмаса, Кеме қатынасының тіркелімі әр жағдайда кеменің жүзу ауданын шектеуі мүмкін, немесе кеменің орнықтылық көрсеткіштеріне және оның пайдалануы мен тағайындалуы шарттарына байланысты басқа шектеулер қолдануы тиіс.

93-тарау. Жеткілікті орнықтылық шарттары және кемелерді айдау

      Ескерту. 94-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1547. Орнықтылыққа қатысты кеменің орнықтылық жүктемесінің ең нашар нұсқалары жағдайында, жүзгіш крандар, крандық кемелер, көлік понтондары, доктар мен тіреулік кемелерден басқа, төмендегі талаптарға жауап береді:

      1) кеме төңкерілмей, параметрлері осы Қағиданың 6-бөлімнің 2- кіші бөлімінде көрсетілген динамикалық берілген жел қысымы мен борт шайқалуының бір уақыттағы әрекетіне қарсы тұруы тиіс.

      2) кеменің статикалық орнықтылық диаграммасы параметрлерінің және түзетілген бастапқы метацентрлік биіктігінің сандық мәндері осы Қағиданың 6-бөлімінің 2-кіші бөлімінде көрсетілгендерден төмен болмауы тиіс;

      3) осы Қағиданың 6-бөлімінің 2-кіші бөліміне сәйкес мүмкін болатын мұздатудың зардаптарының орнықтылыққа әсері ескерілуі тиіс;

      4) кеменің орнықтылығын осы Қағиданың 6-бөлімінің 2-кіші бөлімінің талаптарына жауап беруі тиіс.

      1548. Жүзгіш крандардың, крандық кемелердің, көлік понтондарының, доктар мен тіреулік кемелердің орнықтылыққа осы Қағиданың 6-бөлімінің 4-кіші бөлімінде талаптарына жауап беруі тиіс.

      1549. Осы Қағиданың 7-бөлімінің талаптары қатысты болатын кемелер үшін, зақымдалмаған қалпындағы орнықтылық авариялық жағдайларда осы талаптарға жауап беретіндей жеткілікті болуы тиіс.

      1550. Сынып символында басқа кемелердегі өрттермен күресу құралдарымен жабдықталу белгілері бар кемелердің орнықтылығы, барлық лафетті оқпандардың бір уақытта кеменің минималды орнықтылығына сәйкес болатын бағытта максималды берілуі шартынан туындай отырып, өртпен күресу жөніндегі операция уақытында осы бөлімнің талаптарына жауап беруі тиіс.

      1551. Айдау кезінде кеменің орнықтылығы ол арқылы айдау жүргізілу болжалатын бассейінде жүзетін кемелерге қойылатын талаптарға сәйкес болуы тиіс.

      1552. Орнықтылығы осы Қағиданың 1551-тармақтары талап ететіндей жағдайға жетпеген кемені, ауа-райы бойынша шектеулер оның орнықтылығына сәйкес болған жағдайда, Қағиданың айдауға рұқсат етуі мүмкін.

2-кіші бөлім. Орнықтылыққа қойылатын жалпы талаптар
94-тарау. Ауа райы критерийі

      Ескерту. 95-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер

      1553. Қағиданың осы бөлімінде жазылған орнықтылыққа қойылатын талаптар кеменің жүзу ауданына байланысты дифференцияланбаған.

      Осы Қағиданың 6-тармағында берілген жүзудің шектелген аудандарын белгілеу.

      1554. Егер төменде көрсетілген желдің шартты әрекеті және құбылуы кезінде осы тармақтың 5) тармақшасының талаптары орындалатын болса, жүзудің шектелмеген және шектелген аудандары кемелерінің Rl, R2, R2-RSN және R3-RSN орнықтылығы K ауа-райы критерийлері бойынша жеткілікті болып табылады, бұл ретте:

      1) кеме, оған lw1 желдік қисаю сәтінің иіні сәйкес келетін, оның диаметрлік жазықтығына перпендикуляр бағытталған тұрақты жылдамдық желінің әрекетінің әсерінде болады (осы Қағидаларға 192-қосымша);

      2) тұрақты желден пайда болған және l(и) қалпына келтіруи иіндерінің қисығымен, lw1 көлденең тізудің бірінші қиып өту нүктесіне сәйкес келетін иw1 қисаюдың статикалық бұрышынан, кеме толқындардың ықпалымен жел соққан бортқа и1 борт шайқалуының амплитудасына тең бұрышқа қисаю береді (осы Қағидаларға 192-қосымша);

      3) қисаю берген кемеге, динамикалық түрде оған lw2 желдік қисаю сәтінің иіні сәйкес келетін желдің екпіні әсер етеді;

      4) осы Қағидаларға 192-қосымшада штрихтелген а және b аудандары есептеледі және салыстырылады. b ауданы l(и) қалпына келтіру иіндерінің қисығымен, lw2 қисайту иініне сәйкес келетін көлденең түзумен және өw2 = 500 қисаю бұрышымен, немесе осы бұрыштардың аз екендігіне байланысты, қалпына келтіру иіндерінің қисығымен lw2 түзуді екінші қиып өту нүктесіне сәйкес келетін иf судың құйылуы бұрышымен, ис қисаю бұрышымен шектелген.

      а ауданы қалпына келтіру иіндерінің қисығымен, lw2 түзуімен, Өw1 – Ө1 тең қисаю бұрышымен шектелген;

      5) K = b/а ауа-райы критериі бойынша кеменің орнықтылығы b ауданы а ауданына тен немесе одан артық болса, жеткілікті болып саналады, яғни K і1. Метеорологиялық кемелер үшін K ауа-райы критериінің мәні әр жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауына жатады; бұл ретте бұл шаманың кем дегенде 1,5 болуы ұсынылады.

      1555. Өw1 Статикалық қисаю бұрышы олардың қайсысының аз болуына байланысты, тұрақты желдің әсерінен бұрыштың 16о артық болмауы, немесе ашық палуба жиегінің суға кіру бұрышының 0,8 тең болуы тиіс.

      Ағаш тасығыштар мен контейнер тасығыштардың статикалық қисаю бұрышына қойылатын талаптар осы Қағиданың 98 және 106-тарауларында жазылған.

2-параграф. Жел қысымынан қисаю сәтінін иінін есептеу

      1556. Қисайту иіні lw1, м, қисаюдың барлық бұрыштары үшін тұрақты болып алынады және мынадай формула бойынша есептеледі

      lwl = рнAнzн/1000gD, (599)

      мұндағы рн — кеменің жүзу ауданына байланысты осы Қағидаға 193-қосымша бойынша анықталатын желдің қысымы, Па;

      zv — Av желкенділік ауданының ортасынан тік бойынша диаметрлік жазықтыққа корпустың су астындағы бөлігінің проекциясы ауданының ортасына дейін, немесе, шамамен кеменің шөгуінің ортасына дейін өлшенген қашықтыққа тең қабылданатын желкенділік иіні, м;

      Av — осы Қағиданың 97-тарауының 4-параграфына сәйкес анықталатын желкенділік ауданы, м2;

      D — кеменің су ығыстырғыштығы, т;

      g — 9,81 м/с2 тең, бос құлау жылдамдығы

      Қисаю берген иін lw2 мынадай формула бойынша анықталады

      lw2 = 1,5 lw1. (600)

      1557. Ұзындығы 24-тен 45 м-ге дейінгі балық аулау кемелері үшін жел қысымы осы Қағиданың формуласында (599) желкенділік ауданының ортасынан ватерлинияға дейнгі Z арақашықтыққа байланысты осы Қағидаларға 194-қосымша бойынша алынады.

      1558. Орнықтылығы, ауа-райы критерийлері бойынша R2 жүзуі ауданы шектелген кемелеріне қойылатын талаптарға жауап бермейтін, кемелер, оларға Қағиданың қарауы бойынша жүзу ауданының ерекшеліктерін және пайдалану сипатын ескеріп оларға қосымша шектеулер орната отырып, R3 жүзу ауданы шектелген кемелер ретінде пайдалануға жіберілуі мүмкін.

      Жүзгіш крандар мен крандық кемелердің орнықтылығына қойылатын талаптар осы Қағиданың 109-тарауында жазылған.

2-параграф. Шайқалу амплитудасын есептеу

      1559. Скуласы кеме шайқалуының амплитудасы, град, мынадай формула бойынша есептеледі:

      Ө1r = 109kX1X2

, (602)

      мұндағы k — скулалық және/немесе келтек кильдердің әсерін ескеретін және 1760-тармаққа сәйкес анықталатын коэффициент; егер кильдер болмаса, k мәні 1-ге тең болып алынады;

      Х1 — осы Қағидаларға 195-қосымша бойынша енінің B/d шөгуге қатынасына байланысты анықталатын мөлшерсіз көбейткіш;

      Х2 — осы Қағидаларға 196-қосымша бойынша Св кеменің жалпы толтырылуы коэффициентіне байланысты анықталатын мөлшерсіз көбейткіш;

      r — r = 0,73 + 0,6(zg – d)/d формуласы бойынша анықталатын параметр. r мәні 1 артық болып алынбауы тиіс;

      S — осы Қағидаларға 197-қосымша бойынша кеменің жүзу ауданына және Т шайқалу кезеңіне байланысты анықталатын мөлшерсіз көбейткіш мынадай формула бойынша есептеледі:

      Т = 2сВ/

,

      мұндағы с = 0,373 + 0,023B/d – 0,043Lwl/100;

      h — түзетілген метацентрлік биіктік (сұйық жүктердің бос беттеріне түзету);

      Lwl — ватерлиния бойынша кеменің ұзындығы.

      1560. Скулалық немесе келтек кильдері не болмаса екі килі де бар кемелер үшін, k коэффициенті осы Қағидаларға 198-қосымша бойынша Ak/Lwl қатынасына байланысты, ондағы Ak — скулалық кильдердің жиынтық габаритті ауданы, немесе осы аудандардың жиынтығы м2 анықталады.

      1561. Осы Қағиданың формуласы бойынша (601) шайқалу амплитудасын есептеген кезде сүйір скуласы бар кеме үшін k коэффициентін 0,7-ге тең етіп алу керек.

      1562. Шайқалуды тыныштандырғыштармен жабдықталған кемелердің шайқалу амплитудасы олардың жұмысын ескермей анықталуы тиіс.

      1563. осы Қағидаларға 195 – 198-қосымшалардағы аралық шамалар сызықтық интерполяция жолымен анықталуы тиіс. Шайқалу амплитудасының есептік мәндерін бүтін градустарға дейін дөңгелету керек.

95-тарау. Статикалық орнықтылық диаграммасы

      Ескерту. 95-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1564. Статикалық орнықтылық диаграммасының оң бөлігінің астындағы ауданы 0,055 м рад қарағанда қисаю бұрышының кем дегенде 300дейін және 0,09 м рад қарағанда қисаю бұрышының кем дегенде 400 дейін болуы тиіс. Қосымша, қисаю бұрышының 300 и 400 аралығындағы ауданының кем дегенде 0,03 м рад болуы тиіс.

      Статикалық орнықтылық диаграммасының ең аз иіні ұзындығы L

80 м және 0,20 м L

80 м және 0,20 м кемелер үшін lmах кем дегенде 0,25 м болуы тиіс ұзындығы L

105 м кемелер үшін бұрышы Ө

300 болғанда. Аралық мәндер үшін иін шамасы L сызықтық интерполяциямен анықталады.

      Кеме қатынасы тіркелімімен келісу бойынша статикалық орнықтылық диаграммасының бұрышына сәйкес бұрыш 250-қа дейін азайтылуы мүмкін.

      Қондырма мен рубкалар әсерінен статикалық орнықтылық диаграммасында екі ең үлкен болған жағдайда тік жағдайдан бірінші диаграмма ең үлкенінің кем дегенде 250 қисаю кезінде пайда болуы қажет.

      Оң статикалық орнықтылық шегі (диаграмма закаты) кем дегенде 600 болуы тиіс. Алайда, R3-RSN жүзу ауданы шектелген кемелер үшін азайтудың әр 1Ү-на нормативтік мәнінен артық статикалық орнықтылықтың ең үлкен иінінің 0,01 м ұлғаюы келетін жағдайда ол 500-қа дейін азайтылуы мүмкін.

      1565. B/D > 2 қатынасы бар кемелерге азайтылған закат бұрышы және осы Қағиданың 1764-тармағының талаптарымен салыстырғанда, диаграмманың максималды иініне сәйкес келетін бұрыш жағдайында жүзуге рұқсат етіледі:

      ) закат бұрышы үшін — мынадай формуламен анықталатын

Ө

шамаға:

      DӨ

= 400 (

– 2)(K – 1). (602)

      B/D > 2,5 кезінде B/D = 2,5 алынады; K >1,5 кезінде K = 1,5 алынады. DӨ

мәні бүтін санға дейін дөңгелектеледі;

      2) диаграмманың неғұрлым үлкен иініне сәйкес келетін бұрыш үшін, — закат бұрышының төмендетілуіне тең шамаға. Аталған бұрыштың 250 кем болып алынуы тиіс.

      1566. Осы Қағиданың 91-тарауының 5-параграфына сәйкес Кеме бос беттерге диаграммадағы статикалық орнықтылықты түзеткен кезде аталған талаптарға жауап беруі тиіс.

      1567. Су басу бұрышы жағдайында оның үзілуі салдарынан диаграмма закаты бұрышы бойынша осы тараудың талаптарына жауап бермейтін кемелерге, ауа-райы критериі бойынша орнықтылықты тексерген кезде төтеп бере алатын жел қысымынадай байланысты жүзу ауданы шектелген кемелері ретінде ғана жүзуге рұқсат етіледі.

      Су басу бұрышы шамасының азайтудың әр 10-на нормативтік мәнінен артық статикалық орнықтылықтың ең үлкен иінінің 0,01 м ұлғаюы келетін шартты орындаған жағдайда, Кеме қатынасы тіркелімімен келісу бойынша ұзындығы L і105 м жүзу ауданы шектелмеген кемелер үшін су басу бұрышы 500-қа дейін азайтылуы мүмкін.

      Жоғарыда аталғанға сәйкес жүзу ауданын тағайындау, тек қана кеме корпусы жайларын су басу жүргізілетін, теңіз әсерінен тесіктердің жабылуының өткізбеушілігін жорамалдауда белгіленген, диаграмма закаты бұрышының осы тарауда талап етілгеннен төмен болмауы жағдайында ғана жүргізіледі.

      1568. Жүзгіш крандар мен крандық кемелердің статикалық орнықтылық диаграммасына қойылатын талаптар осы Қағиданың 109-тарауында көрсетілген.

96-тарау. Метацентрлік биіктік, мұздануды есепке алу

      Ескерту. 96-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1569. Жүктеменің барлық нұсқалары жағдайында, барлық кемелердің түзетілген бастапқы метацентрлік биіктігінің, "бос кемені" қоспағанда, мәні кем дегенде 0,15 м болуы тиіс.

      Осы Қағиданың 6-бөлімнің 3-кіші бөлімінде ерекше айтылған жағдайларда минималды түзетілген бастапқы метацентрлік биіктіктің басқа шамасы болуы тиіс.

      Балық аулау кемелерін, китобазаларды және теңіздің тірі табиғи ресурстарын өңдеу үшін пайдаланылатын және оларды аулаумен айналыспайтын кемелерді қоспағанда барлық кемелер үшін, "бос кеме" жүктеме нұсқасы үшін теріс бастапқы метацентрлік биіктік жағдайлары әр жағдайда Қағиданың арнайы қарауына жатады.

      1570. Құдығы бар кемелердің бастапқы орнықтылығы, оған судың тиіп кетуі жағдайына тексерілуі тиіс.

      Құдықтағы судың мөлшері мен оның бос беті палубаның көлденең иілуін ескере отырып, кеменің тік жағдайындағы портиктердің төменгі жиегі бойындағы судың деңгейіне сәйкес келуі тиіс.

      Кемеде екі немесе одан артық құдық болған жағдайда, олардың ішінен неғұрлым үлкен мөлшерлісін суға батырған кездегі орнықтылық тексерілуі тиіс.

      1571. Қысқы уақытта уәкілетті орган бекіткен Теңіз кемелерінің жүк маркалары туралы қағидамен белгіленген қысқы маусымдық аймақтарда жүзетін кемелер үшін, жүктеменің негізгі нұсқаларынан басқа, осы тараудың нұсқауларына сәйкес, мұздауды ескере отырып орнықтылығы тексерілуі тиіс. Мұздауды есептеу кезінде мұздаудан су ығыстырғыштықтың өзгеруін, ауырлық орталығының биіктігі және желкенділік ауданын ескеру керек. Мұздау кезіндегі орнықтылықты есептеу жүктеменің орнықтылыққа қатысты ең нашар нұсқасы жағдайында жүргізілуі тиіс. Мұздау кезіндегі орнықтылықты тексерген кезде мұздың массасы шамадан артық тиелуге саналады және кеме девейтінің құрамынадай енгізілмейді.

      Жүзгіш крандар мен кран кемелерінің орнықтылығын тексерген кезде мұздауды есепке алу осы Қағиданың 109-тарауына сәйкес жүргізіледі.

      1572. 66030'с.е. параллелінен солтүстікке қарай және 60000'о.е. параллелінен оңтүстікке қарай қысқы маусымдық аймақтарда жүзетін кемелер үшін мұздаудың шартты нормалары осы Қағиданың 1773 және1774-тармақтарында көрсетілгендей алынуы тиіс.

      1573. Ашық палубалардың жалпы көлденең проекциясының шаршы метріне мұз массасын 30 кг-ға тең етіп алу керек. Ашық палубалардың жалпы көлденең проекциясына, аралықтардың болуына байланыссыз, барлық ашық палубалардың жалпы көлденең проекцияларының және өтпелерінің сомасы, кіруі тиіс. Осы жүктемеден биіктік сәті палубалар мен өтпелердің тиісті учаскелерінің ауырлық орталықтарының биіктігі арқылы айқындалады.

      Палубалық механизмдер, құрылғылар, люк қақпақтары және т. с. Палуба проекцияларына кіреді және арнайы есепке алынбайды.

      Палубалардың ашық бөліктерінде жинақтар сыртынан орнатылатын кемелер үшін, негізгі жинақтың биіктігіне тең болатын қалыңдықтағы мұздың массасы қосымша ескерілуі тиіс.

      1574. Желкенділік ауданының шаршы метріне мұз массасын 15 кг тең етіп алу керек. Желкенділік ортасының ауданы мен биіктігі, бұл ретте, dmin шөгуі осы Қағиданың 91-тарауының 4-параграфына сәйкес, бірақ мұздауды ескермей айқындалуы тиіс.

      1575. Кеме қатынасы тіркелімімен келісу арқылы мұздау есепке алынбауы мүмкін аудандарды қоспағанда, қысқы маусымдық аймақтың басқа аудандарында қыс уақытындағы мұздау нормаларын осы Қағиданың 1773 және 1774-тармақтарында белгіленгенге қарсы екі есе аз алу керек.

      1576. Осы Қағиданың 1573, 1574 және 1575-тармақтарына сәйкес есептелген мұздың массасымен биіктік бойынша сәт Орнықтылық туралы ақпаратты жасаған кезде жүктеменің барлық нұсқаларына қатысты.

      1577. Мұздауды ескере отырып, жасалған статикалық орнықтылық диаграммалары үшін, диаграмма соңының бұрышы кем дегенде 550, ал жүзу ауданы шектелген кемелер үшін статикалық орнықтылықтың ең үлкен иіні — кем дегенде 0,2 м, кем дегенде 25Ү қисайту кезінде болуы тиіс.

      B/D > 2 қатынасындағы кемелер үшін % диаграмма закаты бұрышының формула (602) бойынша есептелген шаманың жартысына қосымша төмендетілуіне рұқсат етіледі.

      1578. Қара және Азов теңіздерінің аудандарында 44000'с.е параллелінен солтүстікке қарай, сондай-ақ Каспий теңізінің ауданында 42000'с.е параллелінен солтүстікке қарай қысқы уақытта жүзетін кемелер үшін мұздау осы Қағиданың 1575-тармағына сәйкес ескеріледі.

3-кіші бөлім. Орнықтылыққа қойылатын қосымша талаптар1

      Ескерту. Тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

97-тарау. Жолаушылар кемелері

      Ескерту. 97-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1579. Жолаушылар кемелерінің орнықтылығы жүктеменің мынадай жүктемелері кезінде тексерілуі тиіс:

      1) багажы бар сыныптық және палубалық жолаушылары толған, сұйық балласты бар, толық қорлы кеме;

      2) жүгі толған және багажы бар сыныптық және палубалық жолаушылары толған, қорының 10 % бар кеме;

      3) жүгі жоқ және багажы бар сыныптық және палубалық жолаушылары толған, толық қорлы кеме;

      4) жүктеменің үшінші нұсқаларындағыдай, бірақ қорының 10 % бар кеме;

      5) жүгі мен жолаушылары жоқ, толық қорлы кеме;

      6) жүктеменің бесінші нұсқасындағыдай, бірақ қорының 10 % бар кеме;

      7) жүктеменің екінші нұсқасындағыдай, бірақ қорының 50 % бар кеме.

      Ауа-райы бойынша орнықтылықты тексерген кезде сыныптық жолаушылар өз жайларында, ал палубалық жолаушылар – өз орнында орналасқан деп алу керек. Жүктерді трюмдерде, твиндектерде және палубаларда орналастыру кемені пайдаланудың дұрыс жағдайлары үшін алынуы тиіс. Мұздауды есепке алып, орнықтылықты тексеруді ашық палубада жолаушылар болмаған жағдайда жүргізу тиіс.

      1 ұзындығы 24 м кем кеменің орнықтылығына қойылатын қосымша талаптар осы Қағиданың 105-тарауында жазылған.

      1580. Жолаушылардың баруына рұқсат етілетін үстіңгі палубада жолаушылардың бір бортқа, мүмкін фальшбортқа жақын жерде нақты жиналып қалуы мүмкін болған, су үстіндегі борттың палубасы суға кіріп немесе скула судан шығып тұрған кездегі бұрыштан, қандай бұрыштың кіші болғанына қарап, статикалық қисаю бұрышы артық болмаған жағдайда, қандай жағдайда да қисаю бұрышы 10о артық болмауы тиіс.

      1581. Жолаушылардың, өздерінің серуендеу палубаларындағы бортқа жиналып қалуынан қисаю сәтінен және орныққан циркуляциядағы қисаю сәтінен бірлескен әрекеттестіктен пайда болған қисаю бұрышы су үстіндегі борттың палубасы суға кіріп немесе скула судан шығып тұрған кездегі бұрыштан, қандай бұрыштың кіші болғанына қарап, артық болмауы тиіс; қандай жағдайда да қисаю бұрышы 12о артық болмауы тиіс.

      1582. Циркуляциядан пайда болатын қисаю сәті, кН м, мынадай формула бойынша анықталады:

      MR = 0,196

, (603)

      мұндағы

0 — кеменің пайдалану жылдамдығы, м/с;

     

— су ығыстырғыштық, т.

      1583. Циркуляциядағы қисаю бұрышынан және борт жанында жолаушылардың жиналып қалуынан пайда болған қисаю бұрышы бойынша кеменің орнықтылығын тексеру жел мен шайқалуды ескермей жүргізіледі.

      1584. өздерінің серуендеу палубаларындағы бортқа жиналып қалған жолаушыларды орналастыру тәртібін белгілеу кезінде, жабдықтар мен құрылғылардың орналасуын ескеріп, кемені пайдаланудың, сондай-ақ жолаушыларды палубаның қандай да бір палубасына өтуіне рұқсат беру ережелері шарттарының дұрыс сақталатынын болжау керек.

      1585. Жолаушылардың жиналып қалуы мүмкін аудандарды айқындаған кезде, дивандардың арасындағы өтетін жолдар 0,5 коэффициентімен есептеледі.Рубка мен фальшборт немесе леерлік қоршаудың арасындағы тар сыртқы өтетін жолдардың ауданы, ені 0,7 м және одан кем өтетін жолдардың 0,5 коэффициентімен есептеледі.

      1586. Жолаушылардың бір бортқа жиналып қалғанынан қисаю берген бұрышты анықтаған кезде бір жолаушының массасын 75 кг тең етіп алу керек. Жолаушыларды палубаға орналастыру тығыздығы — палубаның бос ауданының әр шаршы метріне 6 адам, тұрған адамдардың ауырлық ортасы —палубаның деңгейінен 1,1 м биіктікте, отырған адамдардың — орындықтың үстінен 0,3 м биіктікте.

      1587. жолаушылардың бір бортқа жиналып қалуынан және циркуляциядан пайда болған қисаю бұрышы бойынша кеменің орнықтылығын барлық есептеулер мұздауды есепке алмай, бірақ осы Қағиданың 91-тарауының 5-парграфына сәйкес сұйық жүктердің бос беттеріне әсеріне түзету енгізуді есепке ала отырып, жүргізілуі тиіс.

98-тарау. Құрғақ жүк кемелері

      Ескерту. 98-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1588. Құрғақ жүк тасығыш кемелердің орнықтылығы жүктеменің мынадай нұсқалары кезінде тексеріледі:

      1) жазғы жүк маркасына кеменің шөгуі және жүк трюмдерін, твиндектерді, комингстерді және толық қорлы және сұйық балластсыз жүк люктерінің шахталарын толтырған біркелкі жүк болған кеме;

      2) жүктеменің бірінші нұсқасындағыдай, бірақ қорының 10 % бар, және де қажет болса сұйық балласты бар кеме;

      3) жүгі жоқ, толық қорлары бар кеме;

      4) жүктеменің үшінші нұсқасындағыдай, бірақ қорының 10 % бар кеме.

      1589. Егер осы Қағиданың 1588-тармағында көрсетілген жүктеменің үшінші және төртінші нұсқаларында сұйық балласты қосымша қабылдау үшін жүк трюмдері пайдаланылатын болса, тиісті трюмдердегі сұйық балластпен орнықтылық тексерілуі тиіс. Кеме қорларының цистерналарындағы бос беттердің әсерін есепке алу осы Қағиданың 91-тарауының 5-параграфына сәйкес жүргізіледі, ал сұйық балласт қабылданған трюмдерде, – олардың нақты толтырылуы бойынша.

      1590. Дұрыс пайдалану жағдайларында палубада жүк тасымалдайтын кемелер үшін, мынадай қосымша нұсқаулар жағдайында орнықтылық тексеріледі:

      1) жазғы жүк маркасына шөгу кезінде трюмдері мен твиндектері біркелкі жүкпен (осы Қағиданың 1588-тармағының 1) тармақшасын ескеріп), палубадағы жүгімен, толық қорлы және қажет болса, сұйық балластпен толтырылған кеме;

      2) жүктеменің үшінші нұсқасындағыдай, бірақ қорының 10 % бар кеме;

      1591. Доңғалақты жүгі бар кемелердің түзетілген бастапқы метацентрлік биіктігі мұздауды есепке алмағанда кем дегенде 0,2 м болуы тиіс.

      1592. Егер кеменің орнықтылығын тексерген кезде

/B және B/d параметрлерінің біреу 0,08 және 2,5 артық болса, орнықтылық, тиісінше, осы Қағиданың 1904-тармағына сәйкес жылдамдық критериі бойынша қосымша тексерілуі тиіс. Бұл ретте, егер жылдамдықтың есептік мәні арасч (g үлестерде) рұқсат етілетіннен жоғары болса, кемені жүктеменің тиісті нұсқаларына пайдалану мүмкіндігін Кеме қатынасының тіркелімі арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады. Теңізге шығуға рұқсат етілетін кеме жүктемесінің нақты нұсқалары с арасч > 0,30, Орнықтылық туралы ақпаратта берілуі тиіс.

      Балласттағы кемеде жылдамдық критериі бойынша тексеру жүргізілмеуі мүмкін.

      Ұзындығы L < 150 м үйме жүк кемелері осы Қағиданың1140-тармағының талаптарына жауап беретін орнықтылықты бақылау аспабымен жабдықталуы тиіс.

99-тарау. Лесовозтар

      Ескерту. 98-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1594. Ағаш тасығыштардың орнықтылығы жүктеменің мынадай нұсқалары кезінде тексерілуі тиіс:

      1) тапсырмада көзделген неғұрлым көп үлестік тиелген көлемді (тапсырмада үлестік тиелген көлемнің мәні туралы нұсқаулар болмаған жағдайда, орнықтылық есебін м = 2,32 м3/т ала отырып, орындау керек) трюмдер мен палубаларда орналастырылған ағаш жүгі бар, жазғы ағаш жүк маркасы үшін шөгу кезінде, балластсыз (осы Қағиданың 1588-тармағының

      1) тармақшасын ескеріп), толық қорлы кеме;

      2) жүктеменің бірінші нұсқасындағыдай, бірақ қорының 10 % бар, және де қажет болса сұйық балласты бар кеме;

      3) тапсырмада көзделген неғұрлым көп үлестік тиелген көлемді және трюмдер мен палубаларда орналастырылған ағаш жүгі бар, толық қорлы, балластсыз кеме;

      4) жүктеменің үшінші нұсқасындағыдай, бірақ қорының 10 % бар, және де қажет болса сұйық балласты бар кеме;

      5) жүгі мен жолаушылары жоқ, толық қоры бар кеме;

      6) жүктеменің бесінші нұсқасындағыдай, бірақ қорының 10 % бар кеме.

      1595. Ағаш тасығыштағы жүктерді тиеу уәкілетті орган бекіткен Теңіз кемелерінің жүк маркалары туралы қағиданың, сондай-ақ Ақпараттың немесе арнайы нұсқаулықтың нұсқауларына сәйкес болуы тиіс.

      1596. Ағаш тасығыштар нысанының орнықтылық иіндерін есептеген кезде палубалық ағаш жүктің көлемін оның толық ені мен биіктігіне 0,25 өткізгіштік коэффициентімен есептеуге рұқсат етіледі.

      1597. Орнықтылық туралы ақпаратқа капитанға палубалық ағаш жүкті тасымалдаған кезде кеменің орнықтылығын бағалауға мүмкіндік беретін материалдар енгізілуі тиіс, оның өткізгіштік коэффициенті 0,25-тен айтарлықтай өзгеше болады. Егер болжанған өткізгіштік коэффициенттері белгісіз болса, кем дегенде үш мәнді қабылдау керек: 0,25, 0,4 және 0,6.

      1598. Ағаш тасығыштардың осы Қағиданың 1594-тармағының 1) – 4) тармақшаларында аталған жүктеме нұсқалары үшін бастапқы метацентрлік биіктігі рейс бойы кем дегенде 0,1 м, ал осы Қағиданың1582-тармағындағы 5) және 6) тармақшаларында аталған жүктеме нұсқалары үшін — кем дегенде 0,15 м болуы тиіс.

      Ағаш тасығыштардың осы Қағиданың 1594-тармағының 1) – 4) тармақшаларында аталған жүктеме нұсқалары үшін статикалық орнықтылық диаграммасы, төмендегі арнайы талаптарға жауап беруі тиіс:

      400 бұрышқа дейінгі қалпына келтіру иіні қисығы астындағы ауданы кем дегенде 0,08 м рад болуы тиіс;

      Диаграмманың максималды иіні кем дегенде 0,25 м болуы тиіс.

      Статикалық қисаю бұрышы тұрақты желдің әрекетінен 160 артық болмауы тиіс; палуба жиегінің суға кіру бұрышы бойынша норматив ағаш тасығыштар үшін қолданылмайды.

      1599. Осы Қағиданың 1475-тармағының 1) – 4) тармақшаларында аталғандардың ішінен жүктеме нұсқаларының неғұрлым қолайсызы үшін палубалық ағаш жүкті тасымалдайтын кеменің орнықтылығын есептеу, палубалық ағаш жүк массасының су болуы салдарынан ықтимал ұлғаюын ескере отырып, жүргізілуі тиіс.

      Ағаштың әр түрлі сорттарының су болу дәрежелері туралы сенімді деректердің болмауы салдарынан есептерде палубалық жүктің массасын 10 %-ға ұлғайту керек. Бұл массаның ұлғаюы артық жүк болып саналады және кеме дедвейтінің құрамынадай есептелмейді.

      1600. Мұздау есебі талап етілетін аудандарда пайдалануға арналған, сондай-ақ қысқы маусымдық аймақтарда қысқы уақытта пайдаланылатын палубалық ағаш жүкті тасымалдайтын кемелер үшін орнықтылықты есептеу ықтимал мұздауды ескере отырып, жүргізілуі тиіс.

      Мұздауды есептеген кезде палубалық ағаш жүктің үстіңгі беті палуба ретінде, ал оның фальшборт үстіндегі бүйірлік беттері – желкенділіктің есептік ауданының бөлгі ретінде қаралады. Бұл беттер үшін мұздау нормасы осы Қағиданың 96-тарауындағыдан екі есе артық алынады.

      1601. Егер ағаш тасығыш жүктің басқа түрлерін тасымалдау үшін пайдаланылса, онда ол үшін орнықтылық осы Қағиданың 2-бөлімінің және98-тарауының талаптарына сәйкес тексерілуі тиіс. Кеме пішінінің орнықтылығының иіндерін есептеу бұл жағдайда палубалық ағаш жүкті есепке алмай орындалуы тиіс.

      1602. Осы тараудың талаптары палубалық ағаш жүкті тасымалдаған кезде кемелердің басқа үлгілері үшін қолданылады.

      Егер палубалық ағаш жүкті тиеу уәкілетті орган бекіткен Теңіз кемелерінің жүк маркалары туралы Қағиданың талаптарын орындауға қатысты осы Қағиданың 1595-тарауына сәйкес болмаған жағдайда, орнықтылық есептерінде палубалық ағаш жүктің жүзгіштігі ескерілмеуі тиіс, кеменің орнықтылығы осы Қағиданың 94-96-тарауларының талаптарын қанағаттандыруы тиіс.

      1603. Кеме ұзындығының жартысының ауданында, оның орта бөлігінде орналасқан ағаш тасығыштардың түп аралық цистерналарының тиісті су өткізбейтін көлденен бөлінуі болуы тиіс.

100-тарау. Құймалы кемелер

      Ескерту. 100-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1604. Сұйық жүктерді тасымалдайтын құйма жүк кемелерінің орнықтылығы жүктеменің мынадай нұсқалары кезінде тексерілуі тиіс:

      1) жүгі толған, толық қорлы және сұйық балластсыз жазғы жүк маркасына шөгуі кезіндегі кеме;

      2) жүгі толған, бірақ қорының 10 % бар кеме;

      3) жүгі жоқ, толық қоры бар кеме;

      4) жүктеменің үшінші нұсқасындағыдай, бірақ қорының 10 % бар кеме.

      Кеме қорларының цистерналарындағы бос беттердің әсерін есепке алу осы Қағиданың 91-тарауының 5-параграфына сәйкес, ал жүк танктерінде – олардың нақты толтырылуы бойынша жүргізілуі тиіс.

      Құйма жүк кемелері палубаларының ашық бөлігінде қоршалған кеңістікті (құдықты) жасай отырып, жүктің төгілуінің алдын алу үшін комингстер орнатылған жағдайларда, мұндай кеңістік борт сыртындағы су толтырылған ретінде қаралады және бастапқы метацентрлік биіктікке түзетуді есептеу кезінде ескерілуі тиіс.

      1605. Құйма жүк кемелер-таратқыштар үшін орнықтылық жүктеменің қосымша нұсқалары кезінде тексерілуі тиіс: жүктің әр сортының танкісінде бос беттер болған жағдайда жүктің 75 % бар және сұйық балластсыз қорлардың 50 % бар кеме.

      1606. 1605-тармақтың талаптары мұнай жинау кемелеріне қолданылады.

      1607. жүк танктері бар немесе ені кеме енінің 60 % артығын құрайтын балласты цистерналы құйма жүк кемелерінің орнықтылығы, олардың аралық сатыларын қоса алғандағы, тиеу-түсіру операцияларын жүргізген кезде (бұдан әрі - ТТО), төмендегі қосымша талаптарға жауап беруі тиіс.

      1608. ТТО портта жүргізілген кезде түзетілген бастапқы метацентрлік биіктік кем дегенде 0,15 м, ал статикалық орнықтылық диаграммасының ұзындығы кем дегенде 20о болуы тиіс.

      1609. ТТО теңізде және рейдте орындалған кезде Қағиданың осы бөлімінің барлық талаптары орындалуы тиіс.

      1610. Сұйықтықтардың бос беттерінің әсеріне түзетулерді анықтаған кезде, барлық жүк танкілеріндегі, қорлар цистерналарындағы және балласттық цистерналардағы максималды мүмкін болатын түзетуді бір уақытта ескеру керек.

      1611. Осы Қағиданың 1608-тармағының талаптары орындалған жағдайда осы Қағиданың 1608 және 1609-тармақтарының талаптары орындалмаса, онда Кеме қатынасы тіркелімімен келісу арқылы Орнықтылық туралы ақпаратқа аталған талаптардың орындауға мүмкіндік беретін пайдалану шектеулері бар нұсқаулықтар енгізілуі мүмкін.

      1612. Осы Қағиданың 1611-тармағында аталған Нұсқаулықтар төмендегіні ескеріп жасалуы тиіс:

      олар ТТО үшін жауапты экипаж мүшесі үшін түсінікті болатын тілде жасалуы тиіс және олардың ағылшын тіліндегі аудармасы болуы тиіс;

      оларда Орнықтылық туралы ақпараттың басқа бөлімдерінде қарастырылғаннан күрделірек есептеулердің орындалуын талап етпеуі тиіс;

      оларда ТТО қандай да бір деңгейінде бос беттері болатын жүк танктері мен цистерналардың тізімі болуы тиіс;

      оларда Орнықтылық ақпаратында көзделген барлық жүктеме жағдайлары үшін орнықтылыққа қойылатын талаптарды қамтамасыз ететін ТТО орындалуының үлгілік нұсқалары болуы тиіс. Нұсқаларында ТТО қандай да бір деңгейінде бос беттері болатын жүк танктері мен цистерналардың тізімі болуы тиіс;

      оларда мыналар бар ТТО жоспарларын өздігінен әзірлеу үшін қажет болатын нұсқаулары болуы тиіс:

      осы Қағиданың 1608, 1609-тармақтары талаптарының орындалуына бақылау жасауға мүмкіндік беретін кеме ауырлық орталығының шектелген биіктігінің қисықтары және /немесе кестелері,

      ТТО қандай да бір деңгейінде бір уақытта бос беттері болатын жүк танктері санының өзгеруінің орнықтылыққа әсер етуін оперативтік бағалау тәсілі,

      кеменің орнықтылығына әсері көзқарасы бойынша ТТО барысын басқару және бақылау жасауға арналған кемедегі құралдардың сипаттамасы,

      ТТО барысын бақылау және орнықтылық критерийлерін бұзу мүмкіндігі туралы алдын ала хабарлау тәсілі;

      орнықтылық критерийлерін бұзу қатері жағдайында ТТО тоқтата тұруға арналған бар құралдардың сипаттамасы,

      кеме компьютерін және ТТО барысын бақылауға арналған әр түрлі автоматтандырылған жүйелерді пайдалану мүмкіндігі мен тәртібі туралы мәліметтер (соның ішінде танктерді толтыру және отырғызу менорнықтылық және басқаларды есептеуге арналған бортық бағдарламалар жүйелері);

      оларға ТТО барысында және авариялық жағдайлар кезінде пайда болуы мүмкін кездейсоқ техникалық қиындықтар жағдайында түзету ықпалдарын енгізілуі тиіс.

      1613. Орнықтылық туралы ақпараттан басқа осы Қағиданың 1612-тармақтарына сәйкес әзірленген нұсқаулықтардың нұсқаулары, қолданыстағы отырғызу мен орнықтылықты есептеу жөніндегі борттық бағдарламалық қамтамасыз етуде көрсетілуі тиіс. Нұсқаулықтың данасы ТТО басқару қосынында сақталуы тиіс.

      1614. 5000 т және одан артық болатын мұнай құйғыш кемелеріне төменде жазылған талаптар қолданылады. Осы Қағиданың 1607-тармағының талаптары аталған кемелерге қатысты болмайды.

      1615. Әр мұнай құйғыш кеме осы Қағиданың 1616 және1617-тармақтарында (осы Қағиданың 1618 және 1619-тармақтарындағы нұсқауларды ескеріп) жазылған, жақсы пайдалану практикасына сәйкес, сұйықтықтармен операциялардың аралық сатыларын қоса алғанда, жүктеме және балласттау жағдайлары кезінде болуы мүмкін неғұрлым нашар қандай да бір пайдалану отырғызуларына арналған талаптарға жауап беруі тиіс. Барлық жағдайларда балласттық танктердегі сұйықтықтың бос беттерінің болуы болжамдалады.

      1616. Портта түзетілген бастапқы метацентрлік биіктік кем дегенде 0,15 м болуы тиіс.

      1617. Теңізде:

      1) түзетілген бастапқы метацентрлік биіктік кем дегенде 0,15 м болуы тиіс.

      2) статикалық орнықтылық диаграммасы осы Қағиданың1445-тармағының талаптарына сәйкес болуы тиіс.

      1618. Орнықтылық есептерін орындаған кезде әр танктің жүк көлемінің сәті сомасының негізгі жазықтық және 0Ү қисаю кезіндегі бос беттің инерциясы сәтіне қатысты максималды мәнге жететін деңгейге дейін тиелгені болжамдалады. Жүк тығыздығы негізгі жазықтықтың үстінен көлденең метацентрдің биіктеуі 100 % қорлар мен барлық балласттық танкілердің 1 % тең балласт кезіндегі минималды мәнге жететін жүк көтерімділікке сәйкес болуы тиіс. Есептерде барлық балласттық танкілердегі сұйықтықтардың бос беттерінің инерция сәтінің максималды мәні алынуы тиіс. Бастапқы метацентрлік биіктікті ептеген кезде сұйықтықтардың бос беттеріне түзету кеменің тік жағдайдағы бос беттері инерциясының тиісті сәттеріне негізделуі тиіс. Статикалық орнықтылық диаграммаларының иіндері қисаюдың әр бұрышына арналған сұйықтықтардың бос беттеріне әсеріне нақты түзетулердің негізінде түзетілуі мүмкін.

      1619. Осы Қағиданың 1618-тармағымен регламенттелген жүктеменің балама жағдайы ретінде жүк және балласттық танкілердің барлық болуы мүмкін комбинациялары кезіндегі орнықтылықты тексеруді орындау рұқсат етіледі. Бұл ретте төмендегі болжамдалады:

      Есептерді орындаған кезде сұйықтықты қайт құйғаннан ауырлық орталығының массасы, координаталары барлық цистерналар мен танктердің іс жүзіндегі ішіндегісіне сәйкес келуі тиіс;

      есептер төмендегі жорамалдарға сәйкес орындалуы тиіс:

      шөгу ауқымы бос кеменің шөгуінен басталуы және максималды көзделген шөгумен аяқталуы тиіс;

      отын мен тұщы суды қоса алғанда, бірақ олармен ғана шектелмейтін кеменің с 97%, 50% және 10% қорларымен кеменің жүктемесі қаралуы тиіс;

      кемелердің барлық шөгулері, кеме қорларын тарату және саны үшін дедвейтке балласт пен жүкті балласттың максималды саны мен жүктің минималды саны арасындағы ауқымда және керісінше қаралатындай қосуы тиіс. Барлық жағдайларда толтырылған балласттық және жүк танкілерінің тізбесі орнықтылық көзқарасы жағынан кеме ауырлық ортасының және бос беттердің әсеріне түзетулердің неғұрлым нашар үйлесімі іріктеліп алынуы тиіс. Бір уақытта бос беттері бар танкілердің саны мен тізбесі бойынша пайдалану шектеулеріне, немесе олардың қараудан шығарылуына рұқсат етілмейді. барлық балласттық танкілер, олардың сыйымдылығынан кем дегенде 1 % толтырылған болып саналады;

      тасымалдау кезінде көзделген минималды шамадан максималдысына дейінгі ауқымда тығыздықтары бар жүкпен толтырылуы тиіс;

      кеме жүктемесінің барлық комбинацияларын тексерген кезде параметрлердің өзгеру интервалдары үйлесімнің орнықтылық көзқарасынан неғұрлым нашарлары тексерілетіндей болуы тиіс. Есептеулер уақытында жүк пен балласт таратылуы мен массасы үйлесімінің жалпы сыймдылықтың 1% пен 99% арасындағы түрлендірілу ауқымы кем дегенде жиырма интервалға бөлінуі тиіс. Орнықтылық параметрлерінің өлшемдік мәндерінің маңайында кішірек интервалдардың қажет болып қалуының мүмкін екенін назарға алу керек.

      1620. Осы Қағиданың 1615-тармағының талаптарының орындалуы жобалау шараларымен қамтамасыз етілуі тиіс. Аралас кемелер үшін қосымша пайдалану нұсқаулықтарының болуына рұқсат етілуі мүмкін. Бұл нұсқаулықтарда:

      1) Кеме қатынасы тіркелімінің мақұлдауы болуы;

      2) сұйықтықпен қандай да бір нақты операциялар кезінде және жүктің мүмкін болатын тығыздығы ауқымында бос беттер болатын және де бұл жағдайда жоғарыда аталған орнықтылық критерийлері орындалатын, жүк және балласт танкілер тізімі болуы;

      3) сұйықтықпен жүргізілетін операциялар үшін жауапты капитан көмекшісі үшін түсінікті болуы;

      4) жүкпен және балластпен жүргізілетін операциялардың кезектілігін жоспарлау мүмкіндігін қарастыру;

      5) орнықтылықтың іс жүзіндегі көрсеткіштерінің график немесе кесте нысандарында берілген талап етілетін критерийлерімен салыстыруға мүмкіндігіне рұқсат беру;

      6) сұйықтықпен жүргізілетін операциялар үшін жауапты капитан көмекшісінен кеңейтілген математикалық есептеулерді талап ету;

      7) ұсынылған мәндерден ауытқулар және авариялық жағдайлар жағдайында сұйықтықпен жүргізілетін операциялар үшін жауапты капитан көмекшісі қабылдайтын түзету әрекеттеріне қатысты нұсқаулар болуы;

      8) Онықтылық туралы ақпаратта арнайы көрсетілген және жүк операцияларын басқару қосынында ілінген, сондай-ақ олардың көмегімен орнықтылық есептері орындалатын қандай да бір борттық компьютерлік бағдарламаға енгізілуі тиіс.

101-тарау. Балық аулау кемелері

      Ескерту. 101-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1621. Балық аулау кемелерінің орнықтылығы жүктеменің мынадай нұсқалары кезінде тексеріледі:

      1) кәсіпшілікке толық қормен шығуы;

      2) кәсіптен трюм және палубасы толы ауланған балықпен қайту, егер палуба жүгі жобамен көзделген болса, және қорлардың 10 % -мен шығуы;

      3) кәсіптен трюм немесе палубасында 20 % ауланған балықпен қайту (егер жобада жүкті палубаға алу мүмкіндігі көзделген болса), мұз бен тұздың нормасының 70 % және 10 % қормен шығуы;

      4) кәсіп ауданынан ауланған балықты тапсыру үшін толық жүкпен және кеменің жүк маркасы астына шөгуін қамтамасыз ететін қорлармен шығуы.

      1622. Ауланған балықтың толық мөлшері кеменің үлгісіне, жүк жайларының сыйымдылығына және орнықтылық сипаттамаларына байланысты анықталады. Ол Кеме қатынасы тіркелімімен келісілген жүк маркасы қағидасына сәйкес келуі және орнықтылықтың тексеру есептерінде, сондай-ақ Ақпаратта көрсетілуі тиіс.

      1623. кәсіпті тормен жүргізетін кемелер үшін жүктеменің екінші, үшінші, және төртінші нұсқаларында палубада су торлар қарастырылуы тиіс.

      1624. Кәсіп жағдайларындағы орнықтылық ауа-райы критерийлері бойынша жүктеменің мынадай нұсқасы кезінде тексерілуі тиіс: кәсіптегі кеменің люктері ашылған трюмінде ауланған балығы болмай, ауланған балығы мен су торлары палубада, қорларының 25 %-мен және мұз бен тұздың толық нормасымен. Торлар мен ауланған балықты жүк стрелалары арқылы таңдап алатын кемелер үшін, стреланың жүк көтерімділігіне тең жүктің стрелаға ілінуін ескеру керек. Палубадағы ауланған жүктің мөлшері жобада қарастырылуы және Ақпаратта көрсетілу тиіс.

      1625. Осы Қағиданың 1624-тармағында көрсетілген жүктеменің нұсқасы кезінде кеменің шайқалу амплитудасы 10о тең болып алынады, ал жүк люкінің комингсі суға кіріп тұратын қисаю бұрышы ашық болып саналатын тесіктер арқылы кемені су басу бұрышы ретінде қаралады. Жүктеменің осы нұсқасы кезіндегі желдің қысымы жүзу ауданы шектелмеген кемелер үшін R1 жүзу ауданы шектелген нормалар бойынша, R1 жүзу ауданы шектелген кемелер үшін — R2 жүзу ауданы шектелген нормалар бойынша, ал R2 жүзу ауданы шектелген кемелер үшін — осы кемелерге арналған нормаларының 30 % азайтылғаны бойынша алынады.

      Ұзындығы от 24-тен 45 м-ге дейінгі кемелер үшін желдің бастапқы қысы мы осы Қағидаларға 193-қосымшаға сәйкес алынуы тиіс.

      1626. Үзетін су басу бұрышымен шектелген, осы Қағиданың 1624-тармақшасындағы жүктеме нұсқасы кезінде кеменің статикалық орнықтылық диаграммасының, Кеме қатынасы тіркелімімен келісу бойынша, осы Қағиданың 1564-тармақшасында берілген талаптарға жауап бермеуі мүмкін.

      Тиісті балық трюмдерін жартылай немесе толық су басқан, статикалық орнықтылық диаграммасының талаптары орындалмайтын кемелер үшін, кәсіптік операциялар уақытында ашық қалатын люктер арқылы балық аулау трюмдерін прогрессивті су басып кету болатын қисаю бұрышы кезінде кем дегенде 20о болуы тиіс.

      1627. "Бос кемені" қосқанда балық аулау кемелері үшін түзетілген бастапқы метацентрлік биіктік, қасысы көбірек болуына қарап, кеме енінен кем дегенде 0,05 м немесе 0,003 болуы тиіс.

      Бір палубалы кемелер үшін түзетілген бастапқы метацентрлік биіктік кем дегенде 0,35 м болуы тиіс. Алайда, тұтас қондырмалы кемелер үшін және ұзындығы 70м артық кемелер үшін түзетілген бастапқы метацентрлік биіктік 0,15 м-ге дейін азайтылуы мүмкін.

      1628. Егер кемелер балық пен теңіздің басқа ресурстарын өңдеу үшін пайдаланылатын болса және оның бортында кемені басқаруға қатыспай, аулау мен өңдеумен айналысатын 12 адамнан артық экипаж мүшелері болса, жүктеменің барлық нұсқалары кезінде кемелердің орнықтылығы осы Қағиданың 1580 - 1583 және 1585 – 1587-тармақтарының талаптарына жауап беруі тиіс. Аталған талаптарға қатысты аталған экипаж мүшелері жолаушылар ретінде қаралады.

      1629. Мұздау жағдайы үшін статикалық орнықтылық диаграммасының параметрлері осы Қағиданың 95-тарауының талаптарына жауап беруі тиіс.

      1630. Кеменің қауіпті қисаюдың немесе дифферентінің себебі болатындай ауланған балықтың орнынан қозғалуының алдын алу үшін ол тиісінше бекітілуі тиіс. Балық трюмдерінің алмалы қалқалаулары, егер олар орнатылмаса, мақұлданған үлгіде болуы тиіс.

      1631. Ұзындығы 24 м кем теңіздік балық аулау кемелерінің орнықтылығын тексеру осы Қағиданың 105-тарауының талаптарын ескеріп жүргізіледі.

102-тарау. Арнайы мақсаттағы кемелер

      Ескерту. 102-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1632. Теңіздің тірі ресурстарын өңдеуге арналған китобазалардың, рыбобазалардың және өзге кемелердің орнықтылығы жүктеменің мынадай нұсқалары жағдайында тексерілуі тиіс:

      1) бортында арнайы персоналы, толық қоры, ыдыс пен тұз толы жүгі бар кеме;

      2) бортында арнайы персоналы бар, қорларының 10 %, өнім толы жүгі бар кеме;

      3) жүктеменің екінші нұсқасындағыдай, бірақ өнім жүгінің 20 % және ыдыс пен тұздың 80 % бар кеме;

      4) жүктеменің екінші нұсқасындағыдай, бірақ қорларының 25 % және өңделіп жатқан жүгі бар кеме.

      1633. Ғылыми-зерттеу, экспедициялық, гидрогрфиялық, оқу және сол тәрізді кемелерінің орнықтылығы жүктеменің мынадай нұсқалары жағдайында тексерілуі тиіс:

      1) бортында арнайы персоналы және толық қоры бар кеме;

      2) жүктеменің бірінші нұсқасындағыдай, бірақ қорларының 50 % бар кеме;

      3) жүктеменің бірінші нұсқасындағыдай, бірақ қорларының 10 % бар кеме;

      4) 1, 2 және 3- нұсқалардағыдай, бірақ егер оны тасымалдау көзделген болса, жүгі толы кеме;

      1634. Арнайы тағайындалған кемелердің орнықтылығы осы Қағиданың 1580 – 1583, 1585 – 1587-тармақтарының талаптарына жауап беруі тиіс. Аталған талаптарға қатысты арнайы персонал жолаушылар ретінде

      қаралады.

      1635. Үлгісі бойынша қамтамасыз ету кемелеріне жақын арнайы тағайындалған кемелер үшін, Кеме қатынасы тіркелімімен келісу бойынша, осы Қағиданың 1896-тармағында көрсетілгендей статикалық орнықтылық диаграммасына қойылатын талаптарды төмендетуге рұқсат етіледі.

      1636. Теңіздің тірі ресурстарын өңдеуге арналған китобазалардың, рыбобазалардың және өзге кемелерге бастапқы метацентрлік биіктікке қойылатын осы Қағиданың 1627-тармағының талаптары қатысты болады.

      1637. Теңіздің тірі ресурстарын өңдеуге арналған китобазалардың, рыбобазалардың және өзге кемелерге мұздау жағдайларына арналған статикалық орнықтылық диаграммасына қойылатын осы Қағиданың 1629-тармағының талаптары қатысты болады.

103-тарау. Буксирлер

      Ескерту. 103-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер

      1638. Тіркеп сүйрегіштердің орнықтылық жүктеменің мынадай нұсқалары жағдайында тексерілуі тиіс:

      1) толық қорлы кеме;

      2) 10 % қоры бар кеме; ал жүк трюмдері бар тіркеп сүйрегіштер, сонымен қатар:

      3) трюмдері жүкке толы, толық қорлы кеме;

      4) трюмдері жүкке толы, қорларының 10 % бар кеме.

      1639. Осы Қағиданың 2-кіші бөлімінің талаптарына сәйкес болудан басқа, жүктеменің дәл сондай, яғни тіркеп сүйрегіш арқанының шартты жұлқынуынан иd1 динамикалық қисаю бұрышы төмен көрсетілген шектерден аспайтындай нұсқалары кезінде тіркеп сүйрегіш арқанының шартты көлденең жұлқынуының қисаю әрекетіне қарсы тұратындай болып, тіркеп сүйрегіштердің жеткілікті динамикалық орнықтылық болуы тиіс.

2-параграф. Портта және рейдте жұмыс істеуге арналған тіркеп сүйрегіштер

      1640. Тіркеп сүйрегіштердің динамикалық қисаю бұрышы, солардың қайсысының аз болғанына қарап, су басу бұрышынан немесе төңкеру бұрышынан артық болмауы тиіс.

      Ол үшін мынадай талапты орындау қажет:

      K1 =

, (604)

      мұндағы ld oпр — су басу бұрышына (осы Қағиданың 1642-тармағы) немесе, солардың қайсысының аз болғанына байланысты, борт шайқалуын ескермей анықталатын и'опр төңкеру бұрышына тең болатын қисаю бұрышы кезінде тіркеп сүйрегіштің динамикалық орнықтылық диаграммасының ординатасы ретінде анықталатын динамикалық орнықтылық иіні, м;

      ld кр — тіркеп сүйрегіш арқанының шартты жұлқынуы әрекетін сипаттайтын динамикалық қисаю иіні, м.

      1641. Динамикалық қисаю иіні ld кр, м, мынадай формула бойынша анықталады:

      ld кр = l'

(1 + 2

)

, (605)

      l'

— шапшаң гидравликалық тегеурін биіктігі, м. l'

осы Қағиданың 199-қосымшасы бойынша кеменің бас қозғалтқыштарының білігіндегі Ne қуатына байланысты анықталады;

      с = 4,55xH/L; (606)

      b =

; (607)

      а мен е мынадай формулалар бойынша есептеледі:

      a =

; (608)

      e = 0,145 + 0,2

+ 0,06

. (609)

      1642. Тіркеп сүйрегіш арқанының шартты жұлқынуы әрекетіне тіркеп сүйрегіштердің орнықтылығын тексерген кезде, су басу бұрышы машина және қазан шахталарына және үстіңгі палубадағы қондырмаларға апаратын барлық есіктер, сондай-ақ үстіңгі палубадан төмен орналасқан жайларға апаратын барлық түсетін жерлердің есіктері, олардың конструкцияларына қарамай ашық екенін болжамдап анықталуы тиіс.

      1643. Тіркеп сүйрегіш арқанының шартты жұлқынуы әрекетіне тіркеп сүйрегіштердің орнықтылығын тексеруді мұздауды есепке алмай және сұйық жүктердің бос беттерінің әсерін есепке алмай жүргізу керек.

      1644. Тіркеп сүйрегіш арқанының траверз бойынша жағдайы кезінде тіркеп сүйрегіш гакының төменге немесе артқы жағына жылжуын қамтамасыз ететін арнайы құрылғылар болған кезде, жоғарыда аталғандардан ерекшеленетін xH және zH, қабылдауды әр жағдайда Кеме қатынасының тіркелімі арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

3-параграф. Теңіздегі сүйретулерді жүргізуге арналған тіркеп сүйрегіштер

      1645. Шайқалу жағдайларындағы жұлқыну кезіндегі тіркеп сүйрегіштердің қисаю бұрышы статикалық орнықтылық диаграммасының ең үлкен бұрышынан немесе су басу бұрышынан, солардың қайсысының аз болғанына байланысты, артық болмауы тиіс.

      Ол үшін мынадай талапты орындау қажет

      K2 =

, (610)

      мұндағы ld max — статикалық орнықтылық диаграммасы ең үлкені бұрышына немесе, солардың қайсысының аз болғанына байланысты, су басу бұрышына тең қисаю бұрышы кезінде орнықтылық диаграммасының ординатасы, м;

      ld кр — осы Қағиданың 1641-тармақшасына сәйкес есептелетін динамикалық қисаю иіні, 0,20 м-ге тең болып алынады, м;

     

K — нәтижелі қисаю бұрышына борт шайқалуының әсерін ескеретін K2 құраушысы және мынаны анықтайтын формула:

K = 0,03Ө2r[

]

, (611)

      Ө2r — осы Қағиданың 94-тарауының 2-параграфына сәйкес есептелетін, град;

      с, b, a, e — осы Қағиданың 1641-тармағына сәйкес есептеледі.

      Теңіздегі сүйретулерді жүргізуге арналған тіркеп сүйрегіштерге осы Қағиданың 1642-тармағының талаптары қатысты болмайды.

      1646. Тіркеп сүйрегіштердің орнықтылығын тексерген кезде:

      1) осы Қағиданың 1644-тармағы нұсқауының күші сақталады;

      2) екі ең үлкені бар немесе осы Қағиданың 1645-тармағында жазылған ең үлкен бұрышы ретінде бойлық көлденең алаңы бар статикалық орнықтылық диаграммасы үшін бірінші ең үлкен немесе көлденең учаскенің ортасына сәйкес келетін мәнді алу керек;

      3) тіркеп сүйрегіш арқанының шартты жұлқынуы әрекетіне орнықтылықты тексеру сұйық жүктердің бос беттерінің әсерін есепке алмай жүргізіледі.

      1647. Тіркеп сүйрегіштердің орнықтылығының осы Қағиданың 2-бөліміндегі және осы тараудағы мұздау нормаларындағы талаптарға сәйкес болуын тексерген кезде мыналар алынады:

      1) құтқару операцияларына арналған тіркеп сүйрегіштер үшін, осы Қағиданың 96-тарауындағыдан екі есе артық;

      2) өзге тіркеп сүйрегіштер үшін — осы Қағиданың 96-тарауына сәйкес.

      1648. Егер теңіздегі сүйретулерге арналған тіркеп сүйрегішпен порттық және рейдтік операциялар жүргізілетін болса, осындай тіркеп сүйрегіштің осы Қағиданың 103-тарауының 2-параграфының талаптарын орындауын Кеме қатынасының тіркелімі белгілейді.

104-тарау. Түбін тереңдететін кемелер

      Ескерту. 105-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жұмыс істеу шарттары, жүктеме нұсқалары

      1649. Жұмыс істеу шарттары — белгіленген жұмыс істеу аймақтарында кемені тағайындалуы бойынша пайдалану:

      1) 1 аймақ — жағадан 20 мильге дейінгі жағалау аймағы;

      2) 2 аймақ — кеменің жүзуінің белгіленген ауданын қоса алғандағы аймақ.

      1650. Түп тереңдету кемесінің үлгісіне және оның жұмыс істеу құрылғыларына байланысты жүктеменің мынадай нұсқалары қаралады.

      1651. Барлық үлгідегі түп тереңдету кемелері үшін өтулер кезінде:

      1) толық қорлы, грунтсыз, жұмыс істеу құрылғылары "жорықтағыдай" орнатылған кеме;

      2) сондай, қорларының 10 % -мен.

      1652. Жұмыс жағдайларында трюмдік жер снарядтары мен грунт тасығыш шаландалар үшін:

      1) толық қорлы, трюмдегі грунтымен, жұмыс істеу құрылғылары "жорықтағыдай" орнатылған кеме;

      2) сондай, қорларының 10 % -мен.

      грейферлі крандармен жабдықталған трюмдік жер снарядтар үшін грейферлі крандардың бір борттан жұмысы және грейфердегі грунты бар, шпангоут жазығындағы стрела жағдайында, максималды жүк сәті кезінде, сондай-ақ стреланың ең биік орналасқан кезінде, бастапқы қисаюды ескере отырып, жүктеменің қосымша нұсқалары қаралады. Бұл нұсқалар 10 % қоры бар және толық қорлы, грунты бар және грунты жоқ кемелер үшін қаралады.

      Ескертулер: 1) Грейфердегі грунт массасы 1,6V т тең болып алынады, мұндағы V — грейфердің көлемі, м3.

      2) Трюмдегі грунт көлемі және оның ауырлық орталығы, егер құю құрылғысы жоқ болса, және де түпті тереңдету кезінде рұқсат етілетін кеменің жүк маркасына шөгуі кезінде трюмнің жоғарғы құюының немесе комингстің жоғарғы жиегінің деңгейі бойынша біркелкі грунтпен толтырылуы шартынан анықталады.

      1653. Қарпығыш тізбегімен жабдықталған жер снарядтар үшін жұмыс істеу жағдайларында:

      1) толық қорлы, қарпығыштағы грунтымен, қарпығыш рама "жорықтағыдай" орнатылған кеме;

      2) сондай, қорларының 10 % -мен.

      Ескертпе. Грунт тізбектің жоғарғы бөлігінің қарпығышымен алынады (жоғарғы барабаннан төменгісіне дейін). Әр қарпығыштағы грунт массасы 2V т тең болып алынады, мұндағы V — қарпығыштың толық көлемі, м3.

      1654. Қарпығыштық тізбекпен жабдықталмағаннан басқа жер снарядтарына арналған жұмыс жағдайларында:

      1) толық қорлы, қалыпты жұмыс жағдайында мүмкін болатын ең жоғары орын алатын жұмыс істеу құрылғылары бар кеме;

      2) сондай, қорларының 10 % -мен.

      Грейферлік крандармен жабдықталған жер снарядтары үшін осы Қағиданың 1652-тармағына сәйкес жүктеменің қосымша нұсқалары қаралады.

      Ескертпелер: 1. Кеме шектеріндегі рефулерлі грунт құбыры тығыздығы 1,3 т/м3 грунтпен толтырылған болып саналады.

      2. Грейфердегі (шөміштегі) грунт массасы 1,6V, т, тең болып алынады, мұндағы V — грейфер (шөміш) көлемі, м3.

2-параграф. Нысанның орнықтығын есептеу және қисайту

      1655. Түп тереңдету кемелерінің пішіннің орнықтылық иінін есептеу кезінде ауа жәшіктерінің алқымдары, егер олар осы Қағиданың 74-тарауының талаптарына жауап беретін қақпақтармен жабдықталған болса, комингстің биіктігіне қарамай жабық деп саналуы мүмкін.

      1656. Грунт тасып апарғыш шаландалар, жерсорғыштар және конструктивтік ерекшеліктердің салдарынан грунттық трюмнің су өткізбеушілігін қамтамасыз ету мүмкін болмайтын басқа кемелердің борт сыртындағы сумен еркін сабақтасатын трюмдегі суымен бірге қисайтуға жатқызылуы мүмкін.

3-параграф. Жұмыс жағдайлары кезінде және өтулер кезіндегі орнықтылықты тексеру

      1657. Өтулер кезіндегі түп тереңдеткіш кемелердің орнықтылығы, кеме үшін белгіленген жүзу ауданына сәйкес тексеріледі; бұл ретте өту шарттары, егер олар сипаттамада, және де Орнықтылық туралы ақпаратта көзделмеген болса, көрсетілуі тиіс (сұйық балластың бар болуы, жұмыс істеу құрылғыларын бөлшектеу көлемі, қарпығыш раманың ілінген орны, трюмдегі жүкті 20-мильді жаға маңындағы аймақ сыртына тасымалдау мүмкіндігі және т. с.). Қарпығыш құрылғымен жабдықталған жер снарядтар, өтулерді алынып тасталған қарпығыш тізбекпен ғана шектелмеген ауданда ғана жүзеге асыра алады.

      1658. Жұмыс істеп тұрған жағдайларда түп тереңдеткіш кемелердің орнықтылығын анықтау үшін мыналар алынады:

      1) 1 аймақтағы жел қысымы: жүзу ауданы шектелмеген кемелер үшін — R1 жүзу ауданы шектелген нормалар бойынша, R1 жүзудің шектелген ауданы үшін — осы ауданға арналған нормалар үшін, 25 % азайтылған, басқа жүзу аудандары үшін — R2 шектелген аудан нормалары бойынша; шайқалу амплитудасы — жүзудің шектелген ауданы нормалары бойынша;

      2) 2 аймақтағы жел қысымы мен шайқалу амплитудасы — кеме үшін белгіленген жүзу ауданына сәйкес.

      1659. Түп тереңдеткіш кемелердің шайқалу амплитудасы осы Қағиданың 94-тарауының 2-параграфына сәйкес белгіленеді.

      R1 және R2 жүзудің шектелген аудандары үшін, осы Қағиданың формуласы (601) бойынша анықталған шайқалу амплитудасы осы Қағиданың 200-қосымшасы бойынша алынатын Х3 коэффициентіне көбейтіледі.

      Түбінде есіктерге арналған қуыстары бар трюмдік жер снарядтары мен грунт тасып апарғыш шаландалар үшін Х1 көбейткіші осы Қағиданың 195-қосымшасынан (С+Св)/

коэффициентіне көбейтілген B/d қатысы кезінде анықталады, мұндағы

— қуыстарды есепке алмағандағы мөлшерлі су ығыстырғыш, м3, Св — қуыстар мөлшері, м3.

      1660. Грейферлік крандармен жабдықталған жер снарядтарының және трюмдік жер снарядтарының орнықтылығын, жүктеменің қосымша нұсқалары кезінде (осы Қағиданың 1652-тармағы) осы Қағиданың 109-тарауының талаптарына жауап беруі тиіс.

      1661. Грунттік трюмнің түп жапқышының және олардың жетектерінің конструкциялары бір борттан трюм грунтын төгілуі мүмкіндігі бар трюмдік жер снарядтарының және грунт тасып апарғыш шаландалардың орнықтылығы, осындай төгілуді ескеріп, ауа-райы критериі бойынша, тек қана осы Қағиданың 1662, 1663-тармақтарының нұсқауларына сәйкес 1 және 2 жүктеменің нұсқаларының ішінен ең нашарына сәйкес тексерілу тиіс (осы Қағиданың 1652-тармағы):

      1) егер трюмдегі грунт тығыздығы 1,3 т/м3 кем болса – осы Қағиданың 1554-тармағының 2) тармақшасына сәйкес иsp грунтты төгуден пайда болған статикалық қисаю сомасына тең, статикалық қисаю бұрышын және иw1 тұрақты желден пайда болған статикалық қисаюды есепке алғандағы шайқалу амплитудасы 10Ү-қа тең болса;

      2) егер трюмдегі грунт тығыздығы 1,3 т/м3 тең немесе артық болса – осы Қағиданың 1554-тармағының 2) тармақшасына сәйкес 100-қа тең шайқалу амплитудасы кезіндегі грунттың төгілуінің және өз кезегінде Өsp грунттың төгілуінен пайда болған қисаю және Өw1 тұрақты желден пайда болған қисаю сомасына тең и3r статикалық қисаюға қатысты кеме ауытқуларының неғұрлым көп амплитудасы кезіндегі динамикалық сипаттамасын есепке алғанда.

      Ө3r шамасы, град, мынадай формула бойынша анықталады:

      Ө3r = 0,2Өsp. (612)

      1662. Толық тиелген трюмдегі грунттың жартысын бір борттан төгу кезіндегі кеменің ауырлық орталығының көлденең орын ауыстыруы yg, м, мынадай формула бойынша анықталады:

      yg = Py/(2

), (613)

      мұндағы Р — трюмдегі барлық грунттың массасы, т;

      у — бір борттан төгілген грунттың ауырлық ортасын диаметрлік жазықтықтан қашықта болуы, м;

      D= DmaxP/2, (614)

     

max — грунтты төгу алдындағы кеменің су ығыстырғыштығы, т.

      1663. Кеменің статикалық орнықтылық диаграммасы мынадай формула бойынша есептеледі:

      l1 = lyg cosӨ, (615)

      мұндағы l — кеменің ауырлық орталығы диаметрлік жазықтықта жатқанын жорамалдап есептелген

max, кеменің су ығыстырғыштығы жағдайындағы статикалық орнықтылық иіні, м.

      1664. Грунтты лонгкулуарлы немесе транспортерлік тәсілмен бұрып жіберу кезіндегі орнықтылық грунтпен толтырылған (жел мен толқындар әрекетін есепке алмағанда) лонгкулуар немесе транспортер (шпангоут жазықтығы жағдайы кезінде) массасынан күштер сәтінің статикалық әрекеті жағдайына тексерілу тиіс. Бұл жағдайда, қайсысының аз болғанына қарап, егер максималды статикалық қисаю су басу бұрышынан, немесе су үстіндегі борт 300 мм тен болатындай бұрыштан артық болмаса, кеменің орнықтылығы жеткілікті болып саналады.

4-параграф. Сұйық жүктердің және жұмыс құрылғыларының мұздау әсерін есепке алу

      1665. Осы Қағиданың 91-тарауының 5-параграфының нұсқауларына сәйкес сұйық жүктердің жер снарядтарының және грунт тасып апарғыш шаландалардың әсерін есептеген кезде мыналарды болжау керек:

      1) трюмдегі грунт тығыздығы 1,3 т/м3 артық кеме үшін грунт қатты төгілмейтін жүк ретінде қаралады; статикалық және динамикалық орнықтылық иіндерін есептеу тұрақты су ығыстырғыштық және трюмдегі жүктің ауырлық орталығы жағдайы кезінде жүргізіледі;

      2) трюмдегі грунт тығыздығы 1,3 т/м3 тең немесе кем кеме үшін грунт сұйық жүк ретінде қаралады, статикалық және динамикалық орнықтылық иіндерін есептеу ауыспалы су ығыстырғыштық және грунттың борт арқылы төгілуін және кеме шөгуінің азаюын ескеріп, грунттың ауырлық орталығы жағдайы кезінде жүргізіледі.

      Егер кеменің грунт трюмінде көлденең қалқалау болса, мұндай есеп жүргізілмейді. Соңғы жағдайда грунт қатты болып саналады;

      3) грунты жоқ кеме үшін грунт трюмі борт сыртындағы сумен сабақтас болып саналады, яғни, есіктері мен клапандары ашық; статикалық және динамикалық орнықтылық иіндерін есептеу тұрақты су ығыстырғыштық кезінде жүргізіледі (зақымдалған кеме ретінде).

      1666. Түп тереңдеткіш кемелердің мұздауын есептеу кезінде үшін жұмыс істейтін құрылғылардың көлденең проекциясы палубалардың көлденең проекциясына қосылады (ДП-ға проекциясы желкенділік ауданына енгізіледі). Осы қосымша мұздау жүктемесінен биіктік бойынша сәті жұмыс істеу немесе жорық жағдайындағы құрылғының диаметрлік жазықтыққа проекциясы ауырлық орталығының көтеріңкілігі бойынша анықталады.

5-параграф. Статикалық орнықтылық диаграммасы

      1667. Өтулер және жұмыс жағдайларындағы трюмдік жер снарядтар мен грунт тасып апарғыш шаландалардың статикалық орнықтылық диаграммасы осы Қағиданың 95-тарауының талаптарына жауап беруі тиіс.

      1668. осы Қағиданың 104-тарауының 1-параграфында аталған жүктеменің барлық нұсқалары үшін, сондай-ақ мұздауды есепке алғандағы қарпығыш тізбекпен жабдықталған жер снарядтардың статикалық орнықтылық диаграммасы төмендегі талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) диаграмма бұрышының закатында % кем дегенде 50Ү болуы тиіс;

      2) Өm кезінде статикалық орнықтылық диаграммасының ең үлкен иіні кем дегенде 25Ү болуы тиіс:

      кеменің 1 аймағындағы жұмысы кезінде— кем дегенде 0,25 м;

      2 аймағындағы өтулер, орын ауыстырулары кезінде— кем дегенде 0,4 м.

      1669. Қарпығыш тізбекпен жабдықталған және B/D > 2,5 қатынасы бар жер снарядтар үшін, осы Қағиданың 1868-тарауы талаптарындағылармен салыстырғанда Ө

және Өm бұрыштарының азайтылуына рұқсат етіледі:

      1) закат бұрышы үшін — азайтудың әр 1Ү үшін өзінің нормативтік мәнінен lmax ұлғаюдың 0,01 м келетін шарт бойынша, B/D қатынасы мен ауа-райы критериіне байланысты төмендегі формуламен анықталатын

Өv шамасына:

Өv = 25Ү(B/D – 2,5)(K – 1). (616)

      B/D > 3,0 үшін B/D = 3,0 алынады және K > 1,5 үшін K = 1,5 алынады.

q

шамасы толық санға дейін дөңгелектенеді;

      2) диаграмманың неғұрлым үлкен иініне сәйкес келетін бұрыш үшін, — закат бұрышының азаюының жартысына тең шамаға;

      3) жүзу ауданы шектелмеген жер снарядтары үшін Өm және Ө

бұрыштарының азайтылуына рұқсат берілмейді.

105-тарау. Ұзындығы 24 метрден кем кемелер

      Ескерту. 105-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1670. Пішін тік жүзушілік иінін есептеген кезде осы Қағиданың1493-тармағының 1) тармақшасының талаптарына жауап беретін және жоғарыда жатқан палубаға қосымша шығатын жері немесе екі бортқа шығатын жері бар бірінші қабат рубкаларын ғана есептеуге рұқсат етіледі.

      1671. Ауа-райы бойынша орнықтылық тексерілмейді. Алайда кемелерді пайдалану паналау орнынан қашықтығы және толқу жағдайлары бойынша шектеулермен рұқсат етілуі тиіс.

      Ақпаратта кіші мөлшерлі кемелер үшін жүзу аудандары мен жағдайлары бойынша шектеулер белгіленуі және көрсетілуі тиіс:

      1) ұзындығы 15 м кем кемелері және ұзындығы 24 м кем жолаушылар кемелері үшін R3 жүзуі шектелген аудан белгіленуі мүмкін,

      жолаушылар кемелерін қоспағанда, ұзындығы 15-тен 20 м-ге дейінгі кемелер үшін R2 шектеуінен артық болмайтын жүзу ауданы белгіленуі мүмкін;

      жолаушылар кемелерін қоспағанда, ұзындығы 20-дан 24 м-ге дейінгі кемелер үшін R1 шектеуінен артық болмайтын жүзу ауданы белгіленуі мүмкін;

      2) ұзындығы 15 м кем жолаушылар тасымайтын кемелер үшін 4 балдан артық болмайтын, ұзындығы 15-тен 20 м-ге дейінгі кемелерге - 5 балдан артық болмайтын, ұзындығы 20-дан 24 м-ге дейінгі кемелерге - 6 балдан артық болмайтын толқу жиілігі кезінде теңізге шығуға және теңізде болуға рұқсат етіледі;

      3) ұзындығы 20 м-ден кем жолаушылар кемелері үшін 3 балдан артық болмайтын, ұзындығы 20-дан 24 м-ге дейінгі кемелерге - 4 балданартық болмайтын толқу жиілігі кезінде теңізге шығуға және теңізде болуға рұқсат етіледі;

      4) кемелердің орнықтылығын және теңізбен жүруін ескере отырып, пайдалану ауданын метеорологиялық болжамдармен қамтамасыз етудіңсенімділігіне және сол ауданда осындай және ұқсас үлгідегі немесе жақын мөлшерлі кемелерді пайдалану тәжірибесінің бар болуына байланысты Кеме қатынасының тіркелімі осы тармақтың 1) - 3) тармақшалары бойынша жүзу ауданы және толқудың рұқсат етілетін жиілігі бойынша шектеулерді өзгерте алады;

      5) осы тармақтың 2) және 3) тармақшаларында көрсетілгеннен басқа тасығыш кемелерде (мысалы, жүзу базасы тасымалдайтын кіші балық аулау кемелері) орналасқан кіші кемелер үшін толқудың шекті рұқсат етілетін жиілігін орнату үшін, олардың тасығыш кеменің бортына қауіпсіз көтерілуі мүмкін болатын, толқудың шекті жиілігін ескерілуі тиіс;

      6) толқудың ерекше режимі аймақтарында Қағиданың қарауы бойынша қосымша шектеулер енгізілуі тиіс.

      толқудың ерекше режимі аймақтарына мыналар жатады:

      шарпығыш (қиратқыш) толқу аймақтары;

      жергілікті толқындар биіктігінің күрт ұлғаюы және құлама толқын аймақтары (өзендердің сағаларындағы барлар, "сығылысу" деп аталатын толқу және т.с.).

      толқудың ерекше аймақтары жергілікті гидрометеорологиялық және гидрографиялық мекемелер деректері бойынша белгіленеді.

      1672. B / D > 2 бар кемелер үшін закат бұрышының рұқсат етілетін азаюы K = 1,5 тұрақты мәні үшін мынадай формула (602) бойынша анықталады.

      1673. Осы Қағиданың 1567-тармағында, 40о кем қисаю бұрыштары кезінде рұқсат етілген су басу бұрышының статикалық орнықтылық диаграммасының үзілуіне рұқсат етілмейді.

      1674. Балық аулау кемесінің осы Қағиданың 1624-тармағында көрсетілген жүктеме нұсқасы кезінде кәсіп жағдайларындағы статикалық орнықтылық диаграммасының осы Қағиданың 1564-тармағындағы ең үлкен иінге және осы Қағиданың 1567-тармағындағы закат бұрышына қойылатын талаптарына жауап бермеуіне болады. Статикалық орнықтылық диаграммасының ең үлкен иіні жүктеменің осы нұсқасы кезінде кем дегенде 0,2 м болуы мүмкін.

      1675. Олар үшін бастапқы метацентрлік биіктік кем дегенде 0,35 м болатын "бос кеме" (осы Қағиданың 1569-тармағы) және осы Қағиданың 1624-тармағындағы жүктеменің нұсқасы жағдайындағы балық аулау кемелерін қоспағанда, жүктеменің барлық нұсқалары кезінде түзетілген бастапқы метацентрлік биіктік кем дегенде 0,5 м болуы тиіс.

      1676. Торлар мен ауланған балықты жүк стрелалары арқылы таңдап алатын кемелер үшін (соның ішінде осы Қағиданың 1624-тармағындағы жүктеменің нұсқасы кезінде) бастапқы орнықтылығы кеменің статикалық қисаю бұрышының, торлар мен жүк стреласымен жұмыс істеген кезде стреланың максималды шығуының 10о аспауы, немесе палуба суға кіріп тұратын бұрыштан аспауы (қайсысының аз болғанына қарай) үшін жеткілікті болуы тиіс.

      1677. Мүмкін болатын мұздау жағдайларында, әдетте, кемелерді пайдалануға рұқсат етілмеуі тиіс.

      Егер жұмысының түрі мен тағайындалуы бойынша кемелердің мұздау жағдайларына түсіп қалуды толық болғызбау мүмкін болмаса, мұздауды есепке ала отырып жасалған бастапқы метацентрлік биіктік пен статикалық орнықтылық диаграммасының басқа параметрлерінің сандық мәндері кем дегенде осы Қағиданың 1672, 1673 және 1675-тармақтарының 95-тарауында аталғандай болуы тиіс.

      1678. Орнықтылық туралы ақпаратқа кеменің рұқсат етілетін жылдамдығы және рульді циркуляцияға салу бұрышы туралы нұсқаулар енгізілуі тиіс. Рұқсат етілетін жылдамдық пен рульді циркуляцияға шыққан кездегі салу бас кемелерді тапсыру сынаулары уақытында тәжірибелік жолмен, кеменің қисаюының орныққан циркуляцияда мыналардан артық болмауы шартымен анықталады:

      1) жолаушылар тасымайтын кемелер үшін — борт үсті палубасының суға кіріп тұратын бұрыш, немесе 120, қайсысының аз болғанына қарай;

      2) жолаушылардың бір бортқа жиналып қалуынан пайда болған имитацияланған қисаю сәтінің (осы Қағиданың 1580-тармағына сәйкес анықталған) бірлескен әрекетін есепке ала отырып, жолаушылар кемелері үшін — борт үсті палубасының суға кіріп тұратын бұрыш, немесе 150, қайсысының аз болғанына қарай.

      Кеме қатынасының тіркелімі жолаушылар тасымалдамайтын кемелердің орнықтылығы осы Қағиданың 1671-тармағының 2) тармақшасының талаптарын талап етуі мүмкін (мысалы, кеменің штаттық экипажының құрамынадай кірмейтін адамдарды тасымалдаған кезде).

      Ұзындығы 24 м кем кемелер үшін осы Қағиданың 1581 және 1582-тармақтарының талаптары қатысты болмайды.

      1679. Жолаушылар кемелерінің бастапқы орнықтылығы осы Қағиданың 1580-тармағына сәйкес тексерілуі тиіс. Бұл ретте бір бортқа жолаушылардың жиналып қалуынан пайда болған қисаю бұрышы палубаның суға кіруіне дейін су үстіндегі борттың 0,1 м қалатындай бұрышынан, немесе 120, қайсысының аз болғанына қарай артық болмауы тиіс.

      Егер қажет болса, Кеме қатынасының тіркелімі жолаушылар тасымалдамайтын кемелердің орнықтылығынан осы Қағиданың 1580-тармағының талабын талап етуі мүмкін (мысалы, кеменің штаттық экипажының құрамынадай кірмейтін адамдарды тасымалдаған кезде). Бұл ретте қисаю, кемедегі кемені басқарумен байланысты болмайтын барлық адамдардың бір бортқа қарай орын ауыстыруын ескере отырып, анықталады.

      1680. Орнықтылық туралы ақпаратқа кеме ұзындығына тең немесе одан артық толқын ұзындығы кезінде бағыттас толқумен жүрген кезде

s, уз кеме жылдамдығы мынадай формуламен есептелетіннен артық болмауы туралы нұсқау енгізілуі тиіс:

s = 1,4

, (617)

      мұндағы L — кеме ұзындығы, м.

      1681. Ұзындығы 24 м-ден кем болмайтын тіркеп сүйрегіштердің орнықтылығына қойылатын Осы Қағиданың 103-тарауының талаптарын қолдану, әр жағдай бойынша Қағиданың арнайы қарауының мәні болып табылады.

106-тарау. Контейнер тасығыштар

      Ескерту. 106-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1682. Контейнер тасығыштардың орнықтылығын есептеу кезінде әр контейнердің ауырлық ортасының биіктігі бойынша жағдайы осы үлгідегі контейнердің биіктігінің жартысына тең болып алынады.

      1683. Контейнер тасығыштардың орнықтылығы жүктеменің мынадай нұсқалары кезінде тексерілуі тиіс:

      1) жазғы жүк маркасы бойынша шөгуі кезінде толық қорлы, контейнерлердің әр үлгісіне арналған бруттоның максималды массасы бөлігінің бірден бір бөлігіне тең жүгі бойынша әр контейнердің массасы кезіндегі контейнерлердің неғұрлым көп саны бар кеме;

      2) жүктеменің бірінші нұсқасындағыдай, бірақ қорлардың 10 % бар кеме;

      3) толық қорлы контейнерлердің әр үлгісіне арналған бруттоның максималды массасының 0,6 тең әр контейнердің массасы кезіндегі контейнерлердің неғұрлым көп саны бар кеме;

      4) жүктеменің үшінші нұсқасындағыдай, бірақ қорлардың 10 % бар кеме;

      5) жазғы жүк маркасы бойынша шөгуі кезінде толық қорлы, контейнерлердің әр үлгісіне арналған бруттоның максималды массасына тең әр контейнердің массасы кезінде контейнерлері бар кеме;

      6) жүктеменің бесінші нұсқасындағыдай, бірақ қорлардың 10 % бар кеме;

      7) бос контейнерлердің неғұрлым көп саны бар, толық қорлы кеме;

      8) жүктеменің жетінші нұсқасындағыдай, бірақ қорлардың 10 % бар кеме;

      9) жүгі жоқ, толық қорлы кеме;

      10) жүктеменің тоғызыншы нұсқасындағыдай, бірақ қорлардың 10 % бар кеме.

      Жоғарыда аталған жүктеменің нұсқаларындағыдай кемеде контейнерлерді орналастыру схемасын таңдау кезінде рұқсат етілетін кеменің конструкциясына жүктемелерді ескеру керек.

      1684. Егер осы Қағиданың 1683-тармағында көрсетілгеннен басқа, тапсырмада жүктеменің өзге нұсқалары көзделген болса контейнер тасығыштардың орнықтылығы осы нұсқалар үшін де, толық қорларымен және қорладың 10 % тексеріледі.

      1685. Контейнерлермен қандайда бір жүктеме нұсқасы үшін контейнер тасығыштардың орнықтылығы статикалық орнықтылық диаграммасы бойынша анықталған циркуляциядағы немесе тұрақты бүйірлік жел әрекетінен пайда болған қисаю бұрышы үстіңгі палуба суға кіріп тұратындай бұрыштың жартысынан артық болмайтындай болуы тиіс; қандай да болмасын жағдайда қисаю бұрышы 160артық болмауы тиіс.

      Кеме қатынасы тіркелімімен келісу бойынша контейнерлердің палубалық жүгі тек қана жүк люктерінің қақпақтарында орналастырылған жағдайларда, үстіңгі палуба жиегінің кіре берісі бұрышының орнына люк комингсінің үстіңгі жиегінің суға кіруі немесе контейнердің суға кіруі бұрыштарының азы алынуы мүмкін (контейнерлер осы комингстің шектерінің сыртына шыққан жағдайда).

      1686. Циркуляциядағы қисайту сәті, кН•м, формула бойынша есептеледі:

      М =

, (618)

      мұндағы

s — циркуляцияға шығу алдындағы кеменің жылдамдығы, уз.

     

— су ығыстырғыштық, т.

      1687. Осы Қағиданың 1685-тармағына сәйкес қисаю бұрышын анықтау кезінде пайдаланылатын жел қысымынан пайда болған сәт иіні осы Қағиданың формуласына (599) сәйкес есептеледі, ондағы pv осы Қағиданың 193-қосымшасындағы жүзудің шектелген ауданы кемелеріне арналғандай алынады.

      1688. Бүйірден соққан желдің немесе циркуляцияның әрекетінен пайда болған қисаю бұрышын барлық есептеулер мұздауды есепке алмай, бірақ осы Қағиданың 91-тарауының 5-параграфына сәйкес сұйық жүктердің бос беттерінің әсерін ескеріп, жүргізілуі тиіс.

      1689. Егер осы Қағиданың 1685-тармағының жүрістің пайдалану жылдамдығы кезіндегі циркуляцияға арналған қисаю бұрышының шамасына қойылатын талаптары орындалмаса, Орнықтылық туралы ақпаратта осы Қағиданың 1685-тармағында көрсетілген қисаю бұрышынан аспау жағдайынан айқындалған циркуляцияға шығар алдындағы кеменің максималды рұқсат етілетін жылдамдығы берілуі тиіс.

      1690. Контейнер тасығыштар, Қағиданың пайдалану қисайтуға қоятын талаптарын ескере отырып, кеменің бастапқы орнықтылығын бақылауға мүмкіндік беретін цистерналармен және Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған басқа арнайы құрылғылармен жабдықталады.

      1691. Осы тараудың талаптары палубада контейнерлердегі жүктерді тасымалдау үшін арналған кемелердің үлгісі үшін қолданылады.

      Егер, осы Қағиданың 1683-тармағының 1) және 5) тармақшасының нұсқауларына қарап, кемені жазғы жүк маркасы бойынша тиеу мүмкін болмаса, онда кемені максималды мүмкін болатын шөгу кезіндегі жүктеме нұсқаларында қарау керек.

107-тарау. Қамтамасыз ету соты

      Ескерту. 107-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1692. Осы тарау ұзындығы 24-тен 100-ге дейінгі қамтамасыз ету кемелеріне қатысты. Егер қамтамасыз ету кемесінің ұзындығы 100 м-ден артық болса, оның орнықтылығына қойылатын талаптарды Кеме қатынасының тіркелімі арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      1693. Қамтамасыз ету кемелерінің орнықтылығы қисайтуға ілеспе дифферентті ескеріп, тексерілуі тиіс.

      1694. Қамтамасыз ету кемелерінің орнықтылығы осы Қағиданың 1517-тарауында атап өтілген жағдайларға қосымша жүктеменің төмендегі нұсқалары кезінде тексерілуі тиіс:

      1) толық қорлы және тапсырмада көзделген неғұрлым мол үлестік тиеу көлемі бар палуба толы жүгі бар кеме, жүктің қалған бөлігін ең нашар бөлген жағдайда (палубада құбырларды тасымалдаған кезде — құбырлардағы суды есепке ала отырып);

      2) бірінші нұсқадағыдай кеме, бірақ қорының 10 % бар.

      1695. Палубада тасымалданатын құбырларда тұрып қалған су көлемі Va штабельдің жалпы көлеміне Vat және мидельдегі су үсті бортының f кеменің ұзындығына қатысына L байланысты мынадай формула бойынша анықталады:

      0,3Vat, егер

0,015;

      Va = (0,5 –

Vat, егер 0,015 <

0,03 (619)

      0,1Vat, егер

>0,03.

      Құбыр штабелінің көлемі құбырлардың ішкі көлемдерінің сомасы мен олардың арасындағы кеңістіктер ретінде алынады.

      Құбырлардың бүйірлерінде бітеуіштер болған жағдайда немесе кеме шөгуінің 0,4 артық құбыр штабелінің биіктігі жағдайында құбырлардағы судың есептік мөлшерін азайту туралы мәселе Кеме қатынасы тіркелімімен келісу бойынша шешіледі.

      1696. B/D > 2 бар қамтамасыз ету кемелері үшін, статикалық рнықтылық диаграммасының ең үлкен иініне сәйкес келетін бұрышын 250-қа, ал диаграмма закат бұрышын – 500-қа дейін азайтуға рұқсат етіледі; бұл ретте максималды иін lmах, м, және ауа-райы критериі K кем дегенде төмендегі формулалар бойынша анықталатын неғұрлым көп шамалардай болуы тиіс:

      lmax

0,25 + 0,005(600 – Ө

) (620)

      немесе lmax

0,25 + 0,01(30Ү – Өm);

      K

1 + 0,1(300 – Өm) (621)

      немесе K

1 + 0,05(600 – Ө

).

      1697. Мұздауды есептеген кезде палубалық жүктің үстіңгі беті палуба ретінде, ал фальшборт үстіндегі оның бүйірлік проекциясы — желкенділіктің есептік ауданы ретінде қаралады. Мұздау нормасы осы Қағиданың 96-тарауына сәйкес алынады.

      1698. Аудандарда пайдаланылатын қамтамасыз ету кемелер үшін мұздау мүмкін, палубада құбырларды тасымалдау кезінде орнықтылық есептерінде мұздау мен құбырлардағы суды бір уақытта есепке алу керек. Палубада тасымалданатын құбырлардың мұздауын мынадай бойынша анықтау керек:

      Құбырлар штабельдері ішіндегі Мл мұз массасы төмендегі формула бойынша анықталады:

      Мл =

, (622)

      мұндағы mлi — бір құбырға мұздап қалған мұз массасы, 201-қосымша бойынша алынады;

      пii диаметрлі құбырлардың саны;

      k — диаметрі бойынша құбырлардың үлгі мөлшерлері.

      Құбырлар штабелінің сырт жақтарындағы мұз массасын есептеген кезде үстіңгі және бүйірлік беттердің ауданы штабельдегі құбыр беттерінің қисық сызықтығын ескеріп, анықталады. Мұздау нормасы осы Қағиданың 96-тарауына сәйкес алынады.

      1699. Сондай-ақ, сүйрету жұмыстарын жүргізуге арналған кемелер үшін осы Қағиданың 103-тарауының талаптары орындалуы тиіс.

      Сонымен қатар, кемелерде тіркеп сүйреу арқанын шапшаң беруге арналған құралдары болуы тиіс.

      1700. Бұрғылау қондырғылары зәкірлерін көтеруге арналған қамтамасыз ету кемелері үшін осы бөлімнің 109-тарауының қолданылатын талаптары орындалуы тиіс.

      1701. Осы тараудың талаптары палубасында құбырлар тасымалдауға арналған кемелердің басқа үлгілеріне де қатысты.

108-тарау. Аралас (өзен – теңіз) жүзетін кемелер

      Ескерту. 108-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1702. Аралас (өзен-теңіз) жүзу кемелерінің орнықтылығы (осы Қағиданың 26-тармағына сәйкес R2-RSN және R3-RSN жүзу аудандары) осы Қағиданың 1 және 2 бөлімдерінің талаптарына, сондай-ақ осы Қағиданың 3-кіші бөлімінің қосымша талаптарына (кеменің тағайындалуына байланысты) жауап беруі тиіс.

      Сонымен қатар, R2-RSN жүзудің шектелген аудандары құрғақ жүк тасығыш кемелерінің орнықтылығы осы Қағиданың 1904-тармағына сәйкес критерийлер бойынша тексерілуі тиіс.

      1703. Құрғақ жүк тасығыш кемелерінің орнықтылығы осы Қағиданың 98-тарауында көрсетілген жүктеменің нұсқалары жағдайында, сондай-ақ трюмдердің жүк маркасына шөгу кезінде ауыр жүктермен (кенмен, металл сынықтарымен және т.с.) жартылай толтырылуы жағдайында тексерілуі тиіс.

      1704. Егер жүктеменің қаралып жатқан жағдайындағы есептік жылдамдық (g үлестерде) рұқсат етілетін мәннен артық болмаса, яғни төмендегі шарт орындалатын болса, K* жылдамдық критериі бойынша орнықтылық құптарлық болып есептеледі

      K* = 0,3/арасч

1, (623)

      мұндағы арасч — мынадай формула бойынша анықталатын есептік жылдамдық (g үлестерде):

      арасч = 0,0105

kөӨr.

      мұндағы Өr — осы Қағиданың 94-тарауының 2-параграфына сәйкес анықталатын шайқалудың есептік амплитудасы, град;

      с — осы Қағиданың 1440-тармағына сәйкес анықталатын инерциялық коэффициент;

      h0 — сұйық жүктердің бос беттеріне түзетулерді ескермегендегі бастапқы метацентрлік биіктік;

      kө — осы Қағидаларға 202-қосымшаға сәйкес анықталатын аралас жүзу кемелерінің ерекшеліктерін ескеретін коэффициент.

      1705. Жекелеген жағдайларда кеме иесінің негізделген ұсынысы бойынша Кеме қатынасының тіркелімі K * < 1 жылдамдық критериі жағдайында кемені пайдалануға рұқсат ете алады. Бұл жағдайларда толқындардың биіктігі бойынша қосымша шектеулер енгізіледі. Бұл ретте 3-пайыздық қамтамасыз етілу толқынының биіктігі K* критериі бойынша осы Қағидаларға 202-қосымшаға сәйкес анықталады. K* < 1 кезіндегі жүктеменің нақты нұсқалары Орнықтылық туралы ақпаратта берілуі тиіс.

4-кіші бөлім. Жүзгіш крандардың, кранды кемелердің, көлік понтондарының, доктар мен тіреулік кемелердің орнықтылығына қойылатын талаптар
109-тарау. Жүзбелі крандар және кран кемелері

      Ескерту. 109-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер, есептеу күйлері

      1706. Осы тараудың тиісті тармақтарында осы тармақтар талаптарының тең жағдайда тек қана жүзгіш крандар мен кранды кемелерге, немесе тек қана жүзгіш крандарға, немесе тек қана кранды кемелерге қатыстылығы туралы нақты нұсқаулар берілген. Тақырыптарда және тармақтардың мәтіндерінде мұндай нұсқаулардың болмауы талаптардың тең жағдайда жүзгіш крандарға және кранды кемелерге қолданылуы туралы куәлік етеді.

      Осы тараудың талаптары осы Қағиданың 1710-тармағы бойынша жүктеменің ең құрымағанда бір нұсқасында гактағы жүк массасы 0,02

, т, құрайтын, немесе төмендегі шарттардың ен құрымағанда біреуі орындалатын болса, жүзгіш крандар мен кранды кемелерге қатысты:

      |yg| > 0,05h (624)

      немесе

      |хg хс| > 0,025Н. (625)

      Кеме қатынасы тіркелімінің талаптары жоғарыда аталған шарттарды сақтамаған жағдайда да осы тараудың талаптарының орындалуын талап етуі мүмкін.

      1707. Егер операция жобасы әзірленген және Кеме қатынасы тіркелімінің қанағаттануы үшін нақты қауіпті операциялардың (жүктің үзілуі) пайда болуын болғызбайтын арнайы техникалық және ұйымдастырушылық шаралар қабылданғаны көрсетілетін болса, бірегей (бір рет жүргізілетін, эпизодтық) жүк операциялары кезінде жүзгіш крандардың, кран кемелерінің орнықтылығына қойылатын жекелеген талаптар алынып тасталуы немесе төмендетілуі тиіс.

      1708. Гактағы жүктің массасы ортасының есептік жағдайы, оның стрелаға іліну нүктесінде алынады. Егер жүк операциялары күрделі ілінуде, яғни екі гакта (бифилярлы ілінуде), үш гакта (трифилярлы іліністе) және т.с. орындалатын болса, немесе кранды құрылыстың тербеліске қарсы құрылғысы болса, немесе ілінген жүктің орын ауыстыруы жүзгіш кранның/кран кемелерінің көлбеу бұрыштарының қаралатын ауқымында шектелген болса, онда орнықтылығына, иілуі кезінде жүк массасы ортасының нақты орын ауыстыруын ескере отырып, тексерілуі тиіс.

      Стреланың шығуы — жүзгіш негізді тік және біркелкі кильге отырғызу кезінде жүкті ілу нүктесі арқылы өткізілген тік сызықтан саналған қашықтық, мыналармен анықталады:

      бұрылмалы кран құрылғысының айналу осіне дейін;

      бұрылмайтын кран құрылғысының стреласы осіне дейін.

      Көлденең жазықтықта орналасқан стреламен жұмыс істеуге арналған бұрылмайтын кран құрылғыларындағы орнықтылық, гактары мүмкін болатын жүктеменің симметриясыздығын ескеріп тексеріледі.

      1709. Есептеу күйлері:

      1) жұмыс істеу күйінде ("жорықтағыдай" босатылған стреласымен жүзу белгіленген ауданда жүк көтеру операцияларын және жүк тасымалдарын орындау);

      2) өту (палубада және /немесе трюмдегі жүгімен, ("жорықтағыдай" босатылған стреласымен жүзу белгіленген ауданда жүзу және тұрақтау);

      3) жұмыс істемеу күйінде (орнықтылыққа қатынастағы жүктеменің неғұрлым қолайсыз нұсқалары және гактағы жүгі жоқ стреласы кезінде жұмыс істемейтін механизмдер жағдайында портта тұрақтауы);

      4) орын ауыстыру (конвертациядан кейін және Кеме қатынасы тіркелімімен келісілген жоба бойынша Қағиданың арнайы рұқсаты бойынша белгіленген жүзу ауданы шектерінен тыс жерлерде жүзу).

2-параграф. Жүктеме нұсқаулары

      1710. Жұмыс істеген кезде орнықтылық мұздауды есепке алмай, және де, қажет болса, сұйық балластпен жүктеменің мынадай нұсқалар кезінде тексеріледі:

      1) осы жүк үшін стреланың неғұрлым мол шығуы жағдайындағы гактағы максималды жүгі және жүзгіш кран/ кран кемесінің диаметрлі жазықтығына қатысты кран құрылысы стреласының берілген бұрылу бұрышы

жағдайында:/

      жүгі толған, толық қорлы;

      жүгі толған, қорлардың 10 %-мен;

      жүксіз, толық қорлы;

      жүксіз, қорлардың 10 %-мен.

      2) гактағы жүксіз кран құрылысы стреласының ең биік жағдайы кезінде және оның берілген бұрылу бұрышы ц жағдайында:

      жүгі толған, толық қорлы;

      жүгі толған, қорлардың 10 %-мен;

      жүксіз, толық қорлы;

      жүксіз, қорлардың 10 %-мен.

      3) жүктің үзілген жағдайда (яғни кран құрылысы стреласының гакқа ілінген жүктен тез босатылуы жағдайында). Жүк үзілген жағдайда тексеру, жүктің палубада және/немесе трюмде мүмкін болатын симметриясыз орналасуын есепке ала отырып, жүктеме нұсқасының орнықтылығына қатысты неғұрлым нашар қатынасы үшін жүзеге асырылады.

      1711. Өту кезінде орнықтылық жүктеменің мынадай нұсқалары кезінде тексеріледі (егер қажет болса, сұйық балластпен):

      жүгі толған, толық қорлы;

      жүгі толған, қорлардың 10 %-мен;

      жүксіз, толық қорлы;

      жүксіз, қорлардың 10 %-мен.

      Палубада қуыс конструкциялардың немесе құбырлар түріндегі жүктер болған жағдайда осы Қағиданың 1695 және 1698-тармақтарында көрсетілгендей осы конструкциялардың қуыстарының, немесе құбырлардың нақты сумен толтырылу (олардың мүмкін болатын мұздауын есепке ала отырып) мүмкіндігін есепке ала отырып, судың массасы ескерілуі тиіс.

      1712. Жұмыс істемейтін жағдайда орнықтылық осы Қағиданың1710-тармағының 2) тармақшасында көрсетілген орнықтылыққа қатысты ең нашар жүктеме нұсқасы үшін тексерілуі тиіс.

      1713. Теңіз кемелерінің жүк маркасы туралы қағидада белгіленген қысқы маусымдық суларда қыс уақытында жүзіп жүретін жүзгіш крандар/крандық кемелер үшін, өту/орын ауыстыру және жұмыс істемейтін жағдайда орнықтылық осы Қағиданың 1710-тармағының 2) тармақшасында және 1711-тармағында көрсетілген орнықтылық қатысты ең нашар жүктеме нұсқасы жағдайы үшін мұздауды ескере отырып, тексерілуі тиіс. Бұл ретте мұздау нормасы осы Қағиданың 109-тарауының 5-параграфына сәйкес алынады.

3-параграф. Орнықтылық және желкенділік диаграммаларын есептеу

      1714. Кеме қатынасы тіркелімімен келісу бойынша орнықтылық диаграммалары иіндерін есептеу жүзгіш кранның/крандық кеменің қисаюы кезінде гакта орналасқан жүктің суға батуын ескере отырып орындалады.

      1715. Желкенділік элементі ауданын есептеу Avi, м2, мынадай болады:

      1) тұтас қабырғалары, палубалық механизмдері, құрылғылары және т.с. бар конструкциялар үшін — конструкция сұлбасымен, механизмдермен, құрылғылармен шектелген проекция ауданы;

      2) шарбақты конструкция үшін — оның бөлшектері арасындағы қуыстарды есепке алмағанда, конструкция сұлбасымен шектелген проекция ауданы;

      3) стрела конструкциясы, бірінен соң бірі орналасқан біркелкі биіктіктегі бірнеше арқалықтан тұратын кран қаңқасы және т.с. үшін (осы Қағиданың 204-қосымшасы) — алдыңғы арқалық проекциясының ауданы, егер олардың арасындағы қашықтық алдыңғы арқалықтың биіктігінен аз, немесе, алдыңғы арқалық проекциясының ауданы толық және мынадай арқалықтардың проекциялары аудандарының 50 % болса, егер олардың арасындағы қашықтық арқалық биіктігіне тең немесе одан артық, бірақ кем дегенде оның биіктігіне екі еселенген болса, немесе

      барлық арқалықтар проекциясының ауданы толығымен, егер олардың арасындағы қашықтық арқалықтың екі еселенген биіктігіне тең немесе одан артық болса.

      Арқалықтардың биіктігі біркелкі болмаған жағдайда алдындағыларымен жабылмайтын мынадай арқалықтардың бөліктері толығымен есепке алынады;

      4) а қашықтықта бірінен соң бірі орналасқан бірдей диаметрлі канаттар тобы үшін (осы Қағидаға 205-қосымша), проекция ауданы төмендегі формула бойынша анықталады:

      Avi = Av

, (626)

      мұндағы Av — бір канат проекциясының ауданы;

      N — канаттар саны;

      Kаа/dk қатынасына байланысты осы Қағидаларға 206-қосымша бойынша анықталатын коэффициент (мұндағы dk — канат диаметрі).

      Егер канат осі мен желдің жылдамдығы векторының арасындағы

ұрышы 900 тең болмаса (осы Қағидаға 208-қосымша), онда төмендегі алынады:

      Avi = Avsin2

. (627)

      . Желкенділіктің есептік иіндері zw,

, м, мынадай формулалар бойынша анықталады:

      Тұрақты (біркелкі) желдің ықпалы кезінде

      zw =

; (628)

      шквалдың ықпалы кезінде

      zw =

, (629)

      мұндағы i — желкенділік элементінің нөмірі Avi;

      zi — элемент ауданы ауырлық ортасының ватерлиниясы үстіндегі көтеріңкілік Avi, м;

      ki — элемент сүйірлігінің аэродинамикалық коэффициенті Avi;

      пi — элементке арналған аймақ коэффициенті Avi.

      Av, zw, z,

шамаларын дифферентті есепке ала отырып, анықтауға рұқсат етіледі.

      1717. Желкенділіктің кейбір элементтеріне арналған сүйірліктің аэродинамикалық коэффициенттері ki осы Қағидаларға 207-қосымшада берілген.

      1718. i-інші желкенділік ауданының элементі Аvi орналасқан, аймақтың жоғарғы шекарасының ватерлиниясы биіктігіне байланысты, Vhi, м/с, жел жылдамдығының ұлғаюын ескеретін биіктік (аймақ) коэффициенттері ni = (Vhi/Vv)2, төмендегі формула бойынша анықталады:

      ni = (Vhi/Vv)2 = [1 + 2,5ln(hvi/10)

]2, (630)

      мұндағы Vv — желдің есептік жылдамдығы (теңіз бетінен 10 м биіктіктегі желдің 10 минут ішіндегі орташа жылдамдығы), м/с;

      Vhi — теңіз бетінен hнi биіктіктегі аймақтағы желдің жылдамдығы, м/с;

      hvii-інші желкенділік ауданының элементі Аvi орналасқан, аймақтың жоғарғы шекарасының ватерлиниясының биіктігі, м (hvi < 10 м кезінде коэффициент ni = 1,00).

      Теңізде жүзгіш құрылыстарды пайдаланудың әр түрлі режимдеріне сәйкес болатын желдің кейбір жылдамдықтарына арналған ni коэффициентінің мәні осы Қағидаларға 209-қосымшада берілген.

      1719. Жүзгіш кранның/крандық кеменің есептік күйі (жұмыс істейтін, жұмыс істемейтін, өту, орын ауыстыру) үшін тұтас болмайтын бетердің (леерлердің, рангоуттың, такелаждың және әр түрлі ұсақ заттардың) желкенділігін тұтас беттердің желкенділігінің максималды жиынтық ауданының 2 % -ға және осы ауданның статикалық сәтінің 5%-ға ұлғайту жолымен ескеру ұсынылады.

      Мұздау жағдайында бұл ұлғайту 4-ке және 10 %-ға тең немесе 3 және 7,5 %-ға тең болып, тиісінше, ватерлиниядан 30 м-ге дейнгі биіктікте орналасқан аудандар үшін мұздау нормаларына байланысты алынады.

      тұтас болмайтын беттердің желкенділік аудандарының және бұл аудандардың статикалық сәттерінің мәндері минималды шөгу үшін анықталады және қажет болғанда, жүзгіш кранның/крандық кеменің сәйкес күйі жүктемесінің нақты нұсқалары үшін қайта есептеледі.

      1720. Гактағы жүктің желкенділігінің есептік ауданы, оның аэродинамикалық коэффициенті мен көтерілуінің максималды биіктігін есепке ала отырып, оның нақты сұлбасы бойынша, яғни осы Қағиданың 1917 және 1918-тармақтарын есепке ала отырып, осы Қағиданың 1915-тармақшаларына ұқсас анықталады.

      Жел жүктемесінің қоса берілген ортасын гактағы жүк, оның стрелаға ілінуі нүктесінде қабылдауы тиіс.

      Нақты деректер болмаған жағдайда жүк желкенділігінің есептік ауданы осы Қағидаларға 210-қосымша бойынша алынады.

4-параграф. Шайқалу амплитудасын есептеу

      1721. Жалпы талаптар:

      1) шайқалу амплитудасы модельді сынаулар нәтижелері бойынша алынады немесе осы Қағиданың 1722, 1724, 1725-тармақтарында көрсетілгендей (модельді сынаулар нәтижелері бойынша шайқалу амплитудасы 1,1 % қамтамасыз етумен анықталады) анықталады;

      2) шайқалу амплитудаларын анықтау бойынша модельді сынаулар жүргізілуі тиіс, ал олардың нәтижелері — Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған әдістер бойынша өңделеді;

      3) егер қаралатын жүктеменің нұсқасы үшін гактағы жүктің массасы 0,1Д артық болса, Кеме қатынасының тіркелімі шайқалып тұрған жүктің ықпалын ескере отырып, шайқалу амплитудасын анықтауды талап ете алады;

      4) 3-пайыздық қамтамасыз етілуі бар толқындардың биіктігі h3%, м:

      жұмыс істеп тұрған күйінде жүк операциясына рұқсат етілетін толқу жиілігіне сәйкес осы Қағидаларға 219-қосымша бойынша алынады;

      жүзгіш кранның өтуі және орын ауыстыруы кезінде белгіленген жүзу ауданына сәйкес осы Қағидаларға 220-қосымша бойынша алынады;

      5) крандық кеменің өтуі және орын ауыстыруы кезінде шайқалу амплитудасы осы Қағиданың 1925-тармағына сәйкес анықталады;

      6) осы параграфқа сәйкес анықталған шайқалу амплитудаларын есептік мәндерін жұмыс істеп тұрған күй үшін градустың оннан бір бөлігіне дейін дөңгелету керек, өту және орын ауыстыру күйі үшін — тұтас градустар үшін.

      1722. Жүзгіш кранның жұмыс істеп тұрған күйінде өту, орын ауыстыруы кезінде шайқалу амплитудасы:

      1) осы Қағиданың 1709-тармағының 1), 2) және 4) тармақшаларында көрсетілген жұмыс істеп тұрған күйдегі жүзгіш кранның (яғни жұмыс істеп тұрған, өту, орын ауыстыруы кезіндегі), және жүктеменің барлық қаралатын нұсқаларындағы жұмыс істеп тұрған күйдегі крандық кеменің шайқалу амплитудасы иr, град, төмендегі формула бойынша анықталады:

      Өr = ӨX4X5 (631)

      осы Қағиданың 1722-тармағының 2) – 8) тармақшаларында, сондай-ақ осы Қағиданың 1724-тармағында жазылған нұсқауларды ескере отырып;

      2) Ө, град, функциясы төмендегі формула бойынша есептеледі:

      Өrо = (Y +

Өr)Z. (632)

      Ө функциясы мен есептік шайқалу амплитудасы нольге тең болып алынады, егер параметр W = h3% /

0,1 болса;

      3) Y функциясы W және K параметрлеріне байланысты осы Қағидаларға 212-қосымша бойынша алынады. K параметрі төмендегі формула бойынша анықталады:

      K = [G – 0,505(P – 2,4)]/P2. (633)

      G параметрі төмендегі формула бойынша анықталады:


. (634)

      Р параметрі (zmd)/

формуланың мәніне байланысты осы Қағидаларға 211-қосымшасы бойынша алынады.

      4)

Өr, град, функциясы төмендегі формула бойынша анықталады:

Өr = {[(А4Х + А3)Х + А2]Х + А1}Х, (635)

      мұндағы Х – төмендегі формула бойынша анықталатын көбейткіш:

      Х = 10(F + 0,813K – 0,195), (636)

      мұндағы F сипаты төмендегі формула бойынша анықталады:


, (637)

      мұндағы п

кран құрылысы стреласы бұрылысының бұрышына байланысты және төмендегі формула бойынша анықталатын коэффициент (осы Қағиданың 1910-тармағы):

      п =

, (638)

      сондай-ақ осы Қағиданың 1723-тармағының 1) тармақшасына сәйкес.

      А1, А2, А3, А4 коэффициенті W және K параметрлеріне байланысты осы Қағидаларға 213-қосымшаға сәйкес анықталады;

      5) Z функциясы W және K параметрлеріне байланысты осы Қағидаларға 214-қосымша бойынша алынады.

      6) Х4 көбейткіші Ө/(Өv – Өо) қатынасына байланысты, осы Қағидаларға 214-қосымша бойынша алынады, мұндағы Өv – Өо — оң статикалық орнықтылық бұрыштарының интервалы;

      7) Х5 көбейткіші CCL/CWL қатынасына байланысты, осы Қағидаларға 216-қосымша бойынша алынады, мұндағы CCL — диаметрлік жазықтықтың батырылған бөлігінің толықтық коэффициенті, CWL — ватерлиния толықтығының коэффициенті;

      8) егер жүзгіш кранның/крандық кеменің скулалық килі болса, онда шайқалу амплитудасы Ө'r, град, төмендегі формула бойынша анықталады:

      Ө'r = KвкӨr. (635)

      Kвк коэффициенті төмендегі формуламен анықталатын mвк байланысты осы Қағиданың 217-қосымшасы бойынша алынады:

      mвк =

, (636)

      мұндағы Ak — скулалық кильдердің жиынтық габарит ауданы (екі бортқа), м2;

      L — жүзгіш кранның/крандық кеменің корпусының ұзындығы, м.

      1723. Негізделген жағдайларда Кеме қатынасы тіркелімімен келісу бойынша шайқалу амплитудасын анықтаған кезде жүзгіш кранның/крандық кеменің массасын бөлу ерекшеліктері және олардың жүзуінің нақты аудандарының ерекшеліктері ескеріледі:

      ) егер шайқалу кезеңділігіне арналған формуладағы Т = 2cB/

инерциялық коэффициент с белгілі болса, онда осы Қағиданың формуласындағы (637) п коэффициентінің мәні төмендегідей есептелген мәнге алмастырылуы мүмкін

      n = 1/(4,6с); (641)

      2) егер жүзудің нақты ауданы үшін берілген 3-пайыздық қамтамасыз етілуі бар толқындардың биіктігі h3% кезінде сиапатталатын

m, с-1 толқудың спектрлік тығыздығы ең үлкенінің жиілігі белгілі болса, онда осы Қағиданың формуласы (631) бойынша анықталған шайқалу амплитудасы иr, град, төмендегі формула бойынша анықталуы мүмкін:

      Өr = ӨХ4Х5KС , (642)

      мұндағы KС, м·с-2, төмендегі формуламен анықталады:

      KС = 0,27

2mh3%; (643)

      бұл ретте осы Қағидаларға 212, 213 және 214-қосымшаларда W = h %/

шамасының орнына (1/KС)·(h3%/

) = (1/ KСW шамасы пайдаланылады.

      1724. Өту/орын ауыстыру кезінде жүзгіш кранның шайқалу амплитудасына түзетулер.

      Егер өту/орын ауыстыру кезінде осы Қағиданың 1722-тармағына немесе 1722-тармағының 8) тармақшасына сәйкес анықталған жүзгіш кранның шайқалу амплитудасы Өr немесе Ө'r, тиісінше, палубаның суға кіруі бұрышынан Өd немесе скула ортасының мидель-шпангоутта судан шығу бұрышынан Өb артық болса, онда есептік шайқалу амплитудасы Ө"r, град, формулалар бойынша анықталады:

      Өd < Өr

Өb кезінде

      Ө"r = (Өd + 5Өr)/6; (644)

      Өb < Өr

Өd кезінде

      Ө"r = (Өb + 5Өr)/6; (645)

      Өr > Өb және Өr > Өd кезінде

      Ө"r = (Өd + Өb + 4Өr)/6. (646)

      1725. Крандық кеменің өту кезіндегі шайқалу амплитудасы.

      Өту кезінде жүктеменің барлық қаралатын нұсқалары жағдайындағы крандық кеменің шайқалу амплитудасы осы Қағиданың 101-тарауының 2-параграфына сәйкес анықталады.

      Шайқалуды тыныштандырғыштармен жабдықталған крандық кеменің шайқалу амплитудасы, олардың жұмысын есепке алмай анықталуы тиіс.

5-параграф. Мұздауды есепке алу

      1726. Мұздауды есепке алу ватерлиниядан 30 м-ге дейін биіктікте орналасқан аудандар үшін осы Қағиданың 1571 - 1576 және

      1578-тармақтарының нұсқауларына сәйкес жүргізіледі. Бұл ретте ватерлиниядан 10 м-ге дейін биіктікте орналасқан аудандар үшін мұздау нормасы осы Қағиданың 1573 - 1574-тармақтарының нұсқауларында көрсетілгеннен екі есе аз болып алынады.

      Желкенділіктің ауданы мен ватерлиниядан көтеріңкілігі төмендегідей анықталады:

      осы Қағиданың 1711-тармағына сәйкес тексерілетін минималды шөгумен жүктеменің нұсқасы үшін;

      осы Қағиданың 1712-тармағына сәйкес орнықтылықты тексеру үшін таңдап алынған жүктеменің нұсқасы үшін.

      Палубада құбырларды немесе өзге жүктерді тасымалдау кезінде олардың мұздауы жоғарыда аталған мұздау нормалары осы Қағиданың 1697,1698-тармақтарына сәйкес ескеріледі.

6-параграф. Жүзгіш кранның/крандық кеменің жұмыс істеп тұрған күйіндегі орнықтылығы

      1727. Орнықтылық жеткілікті болып саналады:

      1) егер Өd2 қисаю бұрышы, бұрыш, бастапқы қисайту сәтінің (гактағы жүктен, салмаққа қарсы немесе қисаюға қарсы балласт) Өо, град, желдің Өs (осы Қағиданың 1738-тармағының 1) тармақшасы) және шайқалудың Өr, град, бірлескен әрекетінен, қайсысының аз екеніне байланысты, палуба жиегі суға кірген, немесе мидель-шпаногуттегі скула ортасының судан шығу бұрышынан артық болмаса. Қандай жағдайда да төмендегі шарттар сақталуы тиіс:



      Аталған рұқсат етілетін қисаю бұрыштар: статикалық Өо + Өs және динамикалық Өr, — кран құрылысының сенімді жұмысы қамтамасыз етілетін тиісті бұрыштардан аспауы тиіс. Бұл бұрыштар кран құрылысын жеткізуге арналған және/немесе оны пайдалану жөніндегі нұсқаулықтың техникалық шарттарына жауап беруі тиіс.

      Кран құрылысының сенімді жұмысы үлкен бұрыштар кезінде қамтамасыз етілетін жүзгіш крандар/крандық кемелер үшін рұқсат етілетін қисаю бұрышын әр жағдайда Кеме қатынасының тіркелімі арнайы қарайды;

      2) егер жұмыс істеп тұрған күйдегі су басу бұрышын анықтайтын тесіктердің төменгі жиектерінің статикалық қисаю мен дифферентке сәйкес келетін ватерлиниядан, қайсысының көп болуына қарай, кем дегенде 0,6 м немесе 0,025 В тік алшақтауы болса;

      3) егер статикалық орнықтылық диаграммасының ауданы Аm, м·рад, Өо бұрышынан Өm бұрышына дейін мынадай шарттарды қанағаттандырса:



      4) егер Өm – Өо

100 және Өv – Өо

20о;

      5) егер автоматтандырылған қисаюға қарсы жүйемен жабдықталған жүзгіш кранның/крандық кеменің статикалық орнықтылық диаграммасының максималды иіні lmах, бұл система жұмыс істемей қалғанда кем дегенде 0,25 м болса;

      ) егер жүктің үзілуі мен шайқалудың бірлескен әрекетін ескере отырып, желдің қысымынан қисайту сәтінен кем дегенде екі есе артық анықталған төңкеру сәті (осы Қағиданың 1415-тармағы). g

lmах мәні қисайту сәтінен кем дегенде кем дегенде екі есе артық болуы тиіс. Қисаюға қарсы жүйесі бар жүзгіш кранда/крандық кемеде жүк үзілгеннен кейін жүйе ажыратылған, ал қиса қарсы балласт — жүктің үзілу сәтінде орналасқан жағдайда болатын болып саналады;

      7) егер динамикалық қисаю Өd3, бұрыш, кезінде жүктің үзілуінің, желдің және шайқалудың бірлескен әрекетінен жүзгіш кран/крандық кеменің жұмыс істеп тұрған күйінде ашық болып салатын тесіктердің төменгі жиектері қолданыстағы ватерлиниядан hf шамасына көтеріліп тұрса (қайсысының көп екеніне қарай, кем дегенде 0,6 м немесе 0,025В).

      Көтеріңкілік hf төмендегі формула бойынша анықталады:

      = (d)cos Өd3 уң sin Өd3, (650)

      мұндағы уf, zf — тиісінше, осы тесіктің төменгі жиегінің ординатасы мен аппликатасы, м;

      d — жүк үзілгеннен кейінгі шөгу, м.

      1728. Егер жүзгіш кран/крандық кеме жүктеменің қаралатын нұсқасы үшін массасы 0,1Д, т, артық су астындағы жүктермен жүк көтеру операцияларын орындаса, онда Кеме қатынасы тіркелімі жүктің су астындағы жағдайда үзілуі кезінде жүзгіш кранның/крандық кеменің төңкеруге қарсы қауіпсіздігі қамтамасыз етілетінін көрсететін есептеулердің орындалуын талап етеді.

      1729. Жоғарыда аталған талаптарды қанағаттандырмайтын гакта кран құрылысының толық жүк көтерімділігіне тең масса жүгі бар жүзгіш кранның/крандық кеменің жүк көтерімділігі осы бөлімнің талаптарының орындалуы қамтамасыз етілетін мәнге дейін шектелуі мүмкін.

      1730. Жүзгіш кранның/крандық кеменің қисаю бұрышы qd2 бастапқы қисайту сәтінің, желдің және шайқалудың бірлескен әрекетінен осы Қағиданың (653) немесе (657) формулалары бойынша, — С = 1,0 кезінде анықталатын Gкp параметрінің өлшемдік мәніне байланысты мынадай формула бойынша есептеледі:

      Gкр = {[(z'w – 0,34zw)/

] – 0,34Cf1f3}/f2, (651)

      мұндағы f1, f2, f3 — осы Қағидаларға 218, 219-қосымшаларға сәйкес қабылданатын коэффициенттер.

      1731. Егер параметр

      G

0,9Gкр, (652)

      онда ол понтонды жүзгіш крандарға тән;

      онда:

      Өd2 = Өo + Өs + Өr, град, (653)

      мұндағы qo, qs мынадай формулалармен анықталады:

      Өo = 57,3yg/h, (654)

      Өs = 57,3Mn/g

h; (655)

      Mn осы Қағиданың формуласы (659) бойынша, ал qr бұрышы осы Қағиданың 1722-тармағына сәйкес анықталады.

      1732. Егер параметр

      G

1,1Gкр, (656)

      онда ол корпусының қоршамасы кемелердегілерге жақын крандық кемелерге тән;

      онда:

      Өd2 = Өo + Ө's + Өr, град, (657)

      мұндағы q's мынадай формула бойынша есептеледі

      q's = 100Mv/g

h; (658)

      M

осы Қағиданың формуласы (660) бойынша анықталады.

      qo, qs, q's, qr бұрыштары бағыттары бойынша сәйкес болатындай болып алынады. Толқуда жұмыс істемейтін жүзгіш кран/крандық кеме үшін qr бұрышы нольге тең болып алынады.

      . Mн, M

, кН·м, қисайту сәттері төмендегідей анықталады:

      1) егер G параметрінің мәні осы Қағиданың (652) шартын қанағаттандыратын болса, — төмендегі формула бойынша:

      Mn = 0,6q(zw + f1

)

kiniAni; (659)

      2) егер G параметрінің мәні осы Қағиданың (656) шартын қанағаттандыратын болса, — төмендегі формула бойынша:

      M

= q[z'wf2(zgd) – f3

]

kiAni; (660)

      3) осы Қағиданың (659) немесе (660) формулалары бойынша қисаюдың үлкен бұрышына апаратын шарт қанағаттандырылатын болса:

      0,9Gкp < G < 1,1Gкp. (661)

      1734. q желдің есептік жылдамдық қыспағы және h3 % 3-пайыздық қамтамасыз етілген толқын биіктігі осы Қағиданың 220, 221-қосымшалары бойынша ауа-райы бойынша тағайындалған шектеулерге сәйкес алынады.

      1735. Жүк үзілген кездегі жүзгіш кранның/крандық кеменің жұмыс істеп тұған күйіндегі төңкерілу сәті мен динамикалық қисаю бұрышын анықтаудың ұсынылатын тәсілі осы Қағидаларға 227-қосымшаның 1-тармағында берілген. Жүк үзілгенге дейінгі қисаю бұрышы төмендегіге тең болып алынады

      Ө'd2 = Өо + Өr. (662)

      1736. Жүзгіш кранның/крандық кеменің жұмыс істеп тұрған күйіндегі орнықтылығына арқандап байлау және зәкірлік байланыстардың әсері Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған тәсілмен ескеріледі.

      1737. Егер кран құрылысын сынаулар массасы номиналды массадан асатын гактағы жүкпен жүргізілсе, жүзгіш кранның/крандық кеменің орнықтылығы сыналатын жүктің нақты массасын ескеріп тексеріледі; бұл ретте Қағиданың қанағаттануы үшін жүзгіш кранның/крандық кеменің төңкеруге қарсы қауіпсіздігі, кем дегенде ауа-райы бойынша шектеулерді қосқанда, арнайы іс-шараларды әзірлеумен қамтамасыз етілетіні көрсетілуі тиіс.

7-параграф. Жүзгіш кранның/крандық кеменің өту кезіндегі орнықтылығы

      1738. Орнықтылық жеткілікті болып саналады, егер (осы Қағиданың 1713-тармағын ескеріп):

      1) Өо бұрышынан Ө

бұрышына дейінгі статикалық орнықтылық диаграммасының ұзындығы кем дегенде 400;

      2) мынадай қатынаспен анықталатын qо бұрышынан q1 бұрышына дейінгі статикалық орнықтылық диаграммасының ауданы

      Ө1

150 + 0,5(Ө

– 400), (663)

      кем дегенде 0,160 м·рад құрайды;

      3) шайқалуды және су басу бұрышын ескерумен анықталған төңкеру сәті, қисаю сәтінен кем дегенде, яғни Мс

Mn.

      Өту кезіндегі төңкеру сәтін анықтаудың ұсынылған тәсілі осы Қағидаларға 227-қосымшаның 2-тармағында берілген.

      1739. Мn, M' кН·м, қисайту сәттері былайша анықталады:

      1) егер G параметрінің мәні оның С = 0,5 жағдайында төмендегі формула бойынша, осы Қағиданың (651) формуласы бойынша анықталған өлшемдік мәні кезінде (652) шартын қанағаттандыратын болса:

      Мn = 0,6q(zw + 0,5f1

)

kiniAni; (664)

      2) осы Қағиданың формуласы (660) бойынша, егер G параметрінің мәні С = 0,5 кезінде, осы Қағиданың формуласы (651) бойынша анықталған, оның өлшемдік мәні кезінде осы Қағиданың шартын (656) қанағаттандыратын болса;

      3) үлкен қисаю бұрышына апаратын, осы Қағиданың (663) немесе (660) формулаларының бірі бойынша С = 0,5 кезінде осы Қағиданың шартын (661) қанағаттандыратын болса.

      1740. f1 коэффициенті Өо ескере отырып, осы Қағиданың 218-қосымшасы бойынша Р параметрінің мәніне байланысты алынады. f2 және f3 коэффициенттерінің мәні осы Қағиданың 219-қосымшасы бойынша алынады.

      1741. Жүзгіш кран үшін q желдің жылдамдық екпіні мен h3 % 3-пайыздық қамтамасыз етілген толқынның есептік биіктігі осы Қағиданың 222-қосымшасы бойынша алынады. Егер жүзгіш кран нақты географиялық ауданда пайдалануға арналған болса, q мен h3 % Кеме қатынасы тіркелімімен келісу бойынша осы аудан үшін қабылдануы мүмкін.

      1742. Крандық кеме үшін q желдің жылдамдық екпіні осы Қағиданың 222-қосымшасы бойынша алынады.

8-параграф. Жүзгіш кранның/крандық кеменің орын ауыстыру кезіндегі орнықтылығы

      1743. Егер жүзгіш кран/крандық кеме белгіленбеген жүзу ауданының сыртына орын ауыстырса, онда әр жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылатын жобасы әзірленеді.

      1744. Орнықтылық орын ауыстыру жобасында (соның ішінде крандық құрылысын жартылай немесе толық бөлшектеу мүмкіндігі) жазылғандай дайындықты ескере отырып, осы Қағиданың 1392-тармағында көзделген жүктеменің нұсқалары үшін осы Қағиданың 1394-тармағын ескере отырып, тексерілуі тиіс, және де егер ол осы тараудың 7-параграфында көрсетілген орын ауыстыру шарттарына арналған талаптарға сәйкес болса, жеткілікті болып саналады.

      q желдің жылдамдық екпіні мен h3 % 3-пайыздық қамтамасыз етілген толқынның есептік биіктігі осы Қағиданың 222-қосымшасы бойынша алынады.

9-параграф. Жүзгіш кранның/крандық кеменің жұмыс істемей тұрған күйіндегі орнықтылығы

      1745. Егер осы Қағиданың 1912-тармағына сәйкес және 1913-тармағын ескерілген жүктеме нұсқасы кезінде (qr = 00) шайқалу болмаған жағдайда, төңкеруші сәт кем дегенде 1,5 рет қисайту сәтінен артық болса, орнықтылық жеткілікті болып саналады.

      1746. Төңкеруші және қисайту сәттері осы Қағиданың 1739-тармағында көрсетілгендей q = 1,4 кПа кезінде анықталады. Осы Қағиданың 1739-тармағының 2) тармақшасында көрсетілген жағдайда төңкеруші сәтті осы Қағидаларға 227-қосымшаның 3-тарауына сәйкес анықтау керек, ал 1739-тармағының 2) тармақшасында көрсетілген жағдайда — qr = 00 кезінде, осы Қағидаларға 227-қосымшаның 2-тарауына сәйкес анықтау керек.

110-тарау. Көлік понтондары

      Ескерту. 110-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жүктеменің жай- күйі

      1747. Осы тараудың талаптары B/D

3 қатынасты және жалпы толықтығының коэффициенті 0,9 және одан артық болатын көлік понтондарына қатысты.

      1748. Көлік понтонының орнықтылығы жүктеменің мынадай нұсқалары кезінде тексерілуі тиіс:

      1)толық жүкпен;

      2) жүксіз;

      3) толық жүкпен және мұздаумен.

      1749. Ағаш жүкті тасымалдаған кезде орнықтылық есебі осы Қағиданың 1800-тармағына сәйкес оның сулануы салдарынан ағаш жүк массасының ұлғаюы мүмкіндігін ескере отырып, жүргізілуі тиіс.

      1750. Құбырларды тасымалдаған кезде орнықтылық есебі осы Қағиданың 1895-тармағына сәйкес құбырлардағы суды ескере отырып, жүргізілуі тиіс.

2-параграф. Пішіннің орықтылығын есептеу, мұздауды есепке алу

      1751. Ағаш жүкті тасымалдайтын понтонға арналған пішін орнықтылық иіндерін есептеу кезінде ағаш жүктің көлемін оның толық еніне және биіктігіне 0,25 су өткізбеушілік коэффициентімен есептеуге рұқсат етіледі.

      1752. Мұздау нормалары осы Қағиданың 96-тарауына сәйкес алынады.

      1753. Ағаш жүкті тасымалдаған кезде мұздау нормалары осы Қағиданың 1600-тармағына сәйкес алынады.

      1754. Құбырларды тасымалдаған кезде мұздау осы Қағиданың 1698-тармағына сәйкес есептеледі.

2-параграф. Көлік понтонының орнықтылығы

      1755. Көлік понтонының орнықтылығы жеткілікті болып саналады:

      1) егер qm қисаю бұрышына дейінгі статикалық орнықтылық диаграммасының ауданы кем дегенде 0,08 м·рад құраса;

      2) осы Қағиданың 1756-тармағына сәйкес анықталатын желдік қисайту сәтінің әрекетінен статикалық қисаю бұрышы палуба суға кіріп тұратын бұрыштың жартысынан аспайтын болса;

      3) егер статикалық орнықтылық диаграммасының ұзындығы кем дегенде мынадай болса:

      200 — ұзындығы 100 м және одан аз кемелер үшін,

      150 — ұзындығы 150 м артық кемелер үшін;

      L аралық мәндері үшін диаграмма ұзындығы сызықтық интерполяциямен анықталады.

      1756. M

, кН·м қисайту сәті мынадай формуламен есептеледі:

      Mх = 0,001p

z

A

, (665)

      мұндағы p

— 540 Па-ға тең жел қысымы;

      z

— осы Қағиданың 15756-тармағына сәйкес анықталатын желкенділік иіні;

      А

— осы Қағиданың 91-тарауының 4-параграфына сәйкес анықталатын желкенділік ауданы, м2,

111-тарау. Жүзбелі доктар

      Ескерту. 111-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жүзгіш доктың жұмыс істеп тұрған күйіндегі орнықтылығы

      1757. Жүзгіш доктардың орнықтылығы жүктеменің мынадай нұсқалары кезінде тексерілуі тиіс:

      1) жүзгіш док жұмыс істеп тұрған күйінде;

      2) жүзгіш док суға түскен және шыққан кезінде.

      1758. Сұйық жүктердің әсері осы Қағиданың 91-тарауының 5-параграфына сәйкес жүргізіледі. Сұйық балластың бос беттерінің әсеріне түзету жүктеменің қаралатын нұсқасындағы нақты деңгейлерге сәйкес келетін цистерналарды толтыру деңгейлері кезінде есептелуі тиіс.

      1759. Доктың максималды жүк көтерімділігі және "док — кеме" жүйесінің желкенділік сәтінің мұздаусыз кезіндегі кемемен толық су бетіне шыққан доктың орнықтылығы тексеріледі.

      1760. Орнықтылық жеткілікті болып саналады:

      1) егер осы Қағиданың 1763 және 1764-тармақтарына сәйкес жел қысымынан динамикалық қоса берілген қисайту сәті кезіндегі қисаю бұрышы жұмыс істемей тұрған док крандар үшін рұқсат етілетін қисаю бұрышынан немесе 40-тан аспайтын болса, қайсысының аз болғанына қарай;

      2) егер осы Қағиданың 1771-тармағына сәйкес жел қысымынан динамикалық қоса берілген қисайту сәті кезіндегі қисаю бұрышы крандардың қауіпсіз жұмысы қамтамасыз етілетін бұрыштан аспайтын болса;

      3) егер максималды жүгі бар крандар салмағының әрекетінен статикалық қоса берілген дифференттеуші сәт кезіндегі дифферент бұрышы, крандар орналасуының неғұрлым қолайсыз пайдалану жағдайы кезінде крандардың сенімді бұрышынан, не болмаса ол стапель-палубаның суға кіру бұрышынан аспайтын болса, қайсысының аз болғанына қарай;

      1761. Жүзгіш доктың динамикалық қисаю бұрышы, бұрыш, егер ол стапель-палубаның суға кіру бұрышынан артық болмаса, мынадай формуламен анықталады:

      q = 1,17·10-2

, (666)

      мұндағы z — қолданыстағы ватерлиния жазықтығынан желкенділіктің ортасының алшақтауы;

      p

— желдің қысымы, Па;

     

— су ығыстырғыштық, т.

      1762. Жүзгіш доктың қисаю бұрышы, ол стапель-палубаның суға кіру бұрышынан артық болса, төмендегі формуламен анықталады, докқа динамикалық қоса берілген қисайту сәті, кН·м, әсер еткен кезде, статикалық немесе динамикалық орнықтылықтың диаграммасы бойынша анықталады:

      M

= 0,001p

A

z. (667)

      1763. Желдің қысымы 1700 Па-ға тең болып алынады.

      1764. Желдің қысымы, осы Қағиданың 223-қосымшасына сәйкес жүзгіш докты пайдаланудың белгіленген географиялық ауданына байланысты осы Қағиданың 225-қосымшасына сәйкес алынуы мүмкін.

      "Док — кеме" жүйесінің желкенділік ауданының жекелеген биіктік аймақтарының қолданыстағы ватерлиниясынан көтерілуіне байланысты жел қысымының ұлғаюын есепке алу үшін, осы Қағиданың 223-қосымшасындағы жел қысымы осы Қағиданың 224-қосымшасындағы аймақтың тиісті коэффициентіне көбейтіледі.

      Бұл ретте p

, A

, және z шамалары әр биіктік аймағы үшін жеке-жеке анықталады, осы Қағиданың (666) және (667) формулаларына "док — кеме" жүйесінің желкенділік ауданын құрайтын барлық биіктік аймақтары бойынша олардың көбейтінділерінің сомасы енгізіледі.

      1765. Жүзгіш докты пайдаланудың белгіленген географиялық ауданы жағдайында желдің қысымы осы аудан үшін қабылдануы мүмкін.

      1766. Жүзгіш докты пайдаланудың белгіленген бірнеше географиялық ауданы жағдайында желдің қысымы осы аудандар үшін максималды шамаға тең болып қабылдануы тиіс.

      1767. Жүзгіш доктың дифферентінің бұрышы, град, мынадай формуламен анықталады:


= 57,3M

/(

Н). (668)

2-параграф. Суға түскен немесе судан шыққан кезінде жүзгіш доктың орнықтылығы

      1768. Доктың орнықтылығы суға түсу немесе судан шығу үдерісінде көтерілетін кеменің су ығыстырғыштығының орнықтылыққа қатысты ең нашар нұсқасы, "док — кеме" жүйесінің желкенділік сәті және жұмыс істемейтін крандарымен, мұздаусыз док балласттылығы кезінде тексеріледі.

      1769. Егер жел қысымынан динамикалық берілген қисайту сәті кезінде қисаю бұрышы жұмыс істемеген күйдегі док крандары үшін жеткілікті қисаю бұрышынан немесе 4Ү-тан аспайтын болса, осы бұрыштардың қайсысының аз болғанына қарап, орнықтылық жеткілікті болып саналады.

      1770. Жүзгіш доктың қисаю бұрышы осы Қағиданың 1761 және 1762-тармақтарының нұсқауларына сәйкес анықталады.

      1771. Желдің үлестік қысымы 400 Па-ға тең болып алынады.

      1772. Желкенділік иіні осы Қағиданың 1504-тармағына сәйкес анықталады. Кеме қатынасы тіркелімімен келісу бойынша әр жағдайда z желкенділік иіні докқа ұстап қалу жүйесі бекітпесінің жазықтығы үстінде "док — кеме" жүйесінің желкенділік ортасының көтеріңкілігі ретінде қабылдануы мүмкін.

      1773. Осы талаптар ұстап қалудың жеткілікті сенімді жүйесі бар жүзгіш доктарға қатысты.

112-тарау. Тірек кемелер

      Ескерту. 112-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1774. Тіреулік кеменің орнықтылығы жеткілікті болып саналады, егер:

      1) метацентрлік биіктік пайдалануда жолаушыларды палубалар бойынша бөлудің мүмкін болатын жағдайларын ескеріп, осы Қағиданың 96-тарауының талаптарына жауап беретін болса;

      2) осы Қағиданың 1761 – 1766-тарауларын ескере отырып, осы Қағиданың формуласы (666) бойынша анықталған желдік қисайту сәтінің әрекеті кезіндегі қисаю бұрышы артық болмаса.

      1775. Жел қысымынан динамикалық берілген қисайту сәті кезінде кеменің орнықтылығы, орнықтылық көзқарасынан ең нашар жүктеме нұсқасы кезінде тексеріледі.

      1776. Шекті рұқсат етілген қисаю ретінде су үстіндегі борт жиегінің немесе қоршаулардың суға кіру бұрышы немесе, скула ортасының судан шығу бұрышы, осы бұрыштардың қайсысының аз болғанына қарап, алынады.

      Аталған бұрыштар қисаюдың ұштық бұрыштарына қисаюы және палуба жиектерінің, қоршаулардың, скула ортасының іс жүзіндегі жағдайы кезінде кеменің суға түсуі немесе шығуы кезінде анықталады. Шекті рұқсат етілетін бұрыш 10Ү-тан артық болмауы тиіс.

7-бөлім. Бөліктерге бөлу
1-кіші бөлім. Жалпы ережелер
113-тарау. Таралу аймағы

      Ескерту. 113-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1777. Қағиданың осы бөлімінің тараптары мыналарға қатысты:

      1) жолаушылар кемелері;

      2) мұнай құйғыш жүк кемелері;

      3) ұзындығы L1

100 м балық аулау кемелері;

      4) Теңіз кемелерінің жүк маркасы туралы қағиданың 156 және 161-тармақтарында көрсетілген су үстіндегі борты кішірейтілген А үлгісіндегі және В үлгісіндегі кемелер;

      5) арнайы тағайындалған кемелер;

      6) қамтамасыз ету кемелері;

      7) радиоактивті материалдарды тасымалдауға арналған кемелер;

      8) жоғарыда аталмаған, ұзындығы Ls < 80 м жүк кемелері;

      9) ұзындығы Ls<80 м құрғақ жүк тасығыш кемелер осы Қағиданың 1795-тармағы);

      10) ұзындығы L1

50 м мұз жарғыш кемелер;

      11) ұзындығы L1

40 м тіркеп сүйрегіштер;

      12) ұзындығы L1

40 м жер снарядтар, ұзындығы L1

60 м трюмдік жер снарядтар;

      13) құтқару кемелері;

      14) бұрғылау кемелері;

      15) жүзгіш маяктар;

      16) жүзгіш қонақ үйлер ретінде пайдаланылатын тіреулік кемелер және/немесе, егер олардың бортында 100-ден артық адам болатын болса;

      17) жасалған уақыты 7-бөлімнің 3-кіші бөлімінде аталған, пайдаланып жүрген жолаушылар дөңгелекті кемелері, үйме жүк кемелері, кең тасығыштар мен аралас кемелер;

      18) үйме жүк кемесі болып табылмайтын, тек қана бір жүк трюмі немесе су үстіндегі борттың палубасына дейін су өткізбейтін қалқалауларға бөлінбеген жүк трюмдері бар ұзындығы L1 < 100 м жүк кемелері.

      1778. Қағиданың осы бөлімінің әрекеті қатысты болмайтын кемелер үшін бөліктерге бөлудің мүмкін болатын сипаттамаларына жетуге арналған тағайындаулармен және шарттармен рұқсат етілетін барлық шараларды қабылдауға ұсынылады.

      Алайда, егер, кеме иесінің талабы бойынша осындай кеменің сынып символында бөліктерге бөлу белгісі көзделген болса, ол осы бөлімнің талаптарына толық көлемде жауап беруі тиіс.

      Қағиданың осы бөлім талаптарының жаңа үлгідегі кемелерге қолданылуы Кеме қатынасы тіркелімімен келісу бойынша айқындалады.

      1779. Осы Қағиданың 7-бөлімінің 4-кіші бөлімінің талаптары, су үстіндегі борты кішірейтілген А үлгісіндегі және В үлгісіндегі кемелерге, уәкілетті орган бекіткен Теңіз кемелерінің жүк маркасы туралы қағиданың 5-тарауының осы кемелерді бөліктерге бөлу туралы талаптарының орындалуы расталған жағдайда, қолданылады. Осы Қағиданың 4-бөлімінің 4-кіші -бөлімі талап ететін есептерді орындаған кезде, осы Қағиданың 7-бөлімінің 2 және 3-кіші бөлімдерінің талаптарына сәйкес орындалған есептер ескерілуі мүмкін

      1780. Қағиданың жалпы терминологиясына қатысты анықтаулар мен түсіндірулер осы Қағиданың 6-бөлімінде көрсетілген.

      1781. Суға батудың барлық есептік жағдайларында корпустағы бір ғана тесілу алынады және авариядан кейін құйылған борт сыртындағы судың тек қана бір бос беті ескеріледі. Бұл ретте тесілу тік бұрышты параллелепипед пішіндес болып саналады.

      1782. Қағиданың осы бөлігіндегі шамалардың барлық сызықтық мөлшерлері метрлермен алынған.

114-тарау. Куәландыру көлемі

      Ескерту. 114-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1783. Сыныптау тәртібіне, жасаған кездегі куәландыруларға және сыныптамалық куәландыруларға қатысты ережелер, сондай-ақ, Кеме қатынасы тіркеліміне қарау үшін берілетін техникалық құжаттамаға қойылатын талаптар осы Қағиданың 1-бөлігінде жазылған.

      1784. Қағиданың осы бөлімінің талаптарына жауап беретін әр кеме үшін Кеме қатынасының тіркелімі төмендегіні жүзеге асырады:

      1) бөліктерге бөлумен байланысты конструктивтік іс-шаралардың осы Қағиданың 19-тарауының 4 параграфында және 3-бөліктің 32-тарауында, осы Қағиданың 44, 46, 47-бөлімдерінде және 269 — 276, 298, 299, 300, 303-тарауларында аталған талаптарға сәйкестігін тексеруді;

      2) Авариялық отырғызу мен орнықтылық туралы ақпаратты, осы Қағиданың 1907-тармағында көзделген Кеме бөліктерінде судың пайда болуының авариялық-ескерту сигнализациясын пайдалану жөніндегі нұсқауларды қарау және мақұлдау . Тіршілік үшін күресу бойынша схемалар және осы Қағиданың 1795-тармағында көзделген Бөліктерді су басудың зардаптары туралы ақпаратты қарау (мәлімет үшін алынады);

      3) кемені бөліктерге бөлудің жүк ватерлинияларына сәйкес келетін қосымша жүк маркаларын тағайындаудың және салынуының дұрыстығын тексеру;

      4) егер авариялық отырғызу мен орнықтылықты бағалау үшін оны пайдалану қарастырылса, кемеде орнатылған ЭЕМ мен тиісті бағдарламалық қамтамасыз етуді қарау және мақұлдау.

115-тарау. Жалпы техникалық талаптар

      Ескерту. 115-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1785. Олар үшін тағайындалған пайдалану сипатын ескере отырып, кемелердің неғұрлым тиімді бөліктерге бөлуі болуы мүмкін. Кемелерді бөліктерге бөлудің деңгейі жүзу ауданына, кеменің мөлшерлеріне және борттағы адамдардың санына байланысты өзгеруі тиіс.

      1786. Қандай да болмасын жағдайда бөліктерге бөлу жүк ватерлиниясының біреу де, кеме беріктілігінің шартынан немесе уәкілетті орган бекіткен Теңіз кемелерінің жүк маркасы туралы қағидаға сәйкес анықталған, тұзды судағы ең жоғары жүк ватерлиниясынан биік алынбауы тиіс.

      Осы кеме үшін белгіленген бөліктерге бөлу жүк ватерлиниясының жағдайы кеме борттарында және Қағиданың құжаттарында уәкілетті орган бекіткен Теңіз кемелерінің жүк маркасы туралы қағидаға сәйкес белгіленеді.

      1787. Көлемдер мен аудандар барлық жағдайларда теоретикалы қоршауларға дейін есептелуі тиіс. Темірбетон, пластмасс, ағаш және композитті кемелердің бөліктеріндегі құйылған су мен бос беттер элементтерінің саны ішкі қоршауларға дейін есептелуі тиіс.

      1788. Зақымдалған кеменің бастапқы метацентрлік биіктігін анықтаған кезде сұйық жүктің бос беттеріне, кеме қорларының және балласттың әсеріне түзетулер осы Қағиданың 91-тарауының 5-параграфына сәйкес зақымдалған кеменің орнықтылық есептеріндегідей ескерілуі тиіс.

      Зақымдалған кеменің статикалық орнықтылық диаграммасын салған кезде жабық қондырмалар, жәшіктер мен рубкалар, борттардағы, палубалардағы және корпус пен қондырманың қалқалауларындағы ашық деп саналатын тесіктер арқылы су басу бұрыштары, сондай-ақ сұйық жүктердің әсеріне түзетулер осы Қағиданың 91-тарауының 7-параграфына сәйкес зақымдалмаған кеменің диаграммаларын салу кезіндегідей ескерілуі тиіс.

      Зақымдалған қондырмалар, жәшіктер мен рубкалар осы Қағиданың 124-тарауында аталған су өткізбеушілік коэффициенттерімен бірге ғана есепке алынуы немесе мүлде ескерілмеуі мүмкін. Олардың ішіндегі су баспаған жайларға өтуге арналған тесіктер, егер олардың теңіздің ықпалы кезінде су өткізбейтіндерді жабуға арналған штаттық құрылғылары болмаса, қисаюдың сәйкес бұрышы кезінде су бас үшін ашық деп саналады.

      1789. Авариялық отырғызу мен орнықтылық есептерін орындаған кезде, авариялық ватерлиниядан төмен тұрған суға батқан танктердегі осы жүктердің бос беттерінің жоғалуын ескере отырып, цистерналардағы және танктердегі сұйық жүктің борт сыртындағы сумен алмастырылуынан кеменің бастапқы (зақымдалғанға дейінгі) жүктемесінің өзгеруі ескерілуі тиіс.

      1790. Қағиданың осы бөлімі қатысты болатын кемелер Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған Авариялық отырғызу мен орнықтылық туралы ақпараттпен және Тіршілік үшін күресу бойынша схемалармен жабдықталуы тиіс. Бұл құжаттар капитанға кемені пайдаланған кезде бөліктерге бөлумен байланысты талаптарды ескеруге және зақымдалған кемені сақтау жөніндегі қажет шараларды қабылдау үшін бөліктерді су басқан кездегі кеменің күйін бағалауға мүмкіндік беруі тиіс.

      1791. Авариялық отырғызу мен орнықтылық туралы ақпаратта мыналар болады:

      1) кеменің өлшемдерін және таза суда және мұздар арасында жүзген кездегі рұқсат етілген шөгулерін қоса алғандағы, ол туралы мәліметтер, оның көлденең тілінген схемалық сызбасы, палубалар мен қосарлы түбінің жоспарлары, сондай-ақ барлық су өткізбейтін қалқалаулары мен қоршауларының, олардағы тесіктерінің, бұл тесіктер мен жетектердің, ауа және желдету тесіктерінің жабылуларының сипаттары көрсетілген ерекше көлденең қималары, сондай-ақ кеменің тіршілік үшін күресуі кезінде пайдаланылатын жүйелердің схемалары;

      2) кеменің Қағиданың осы бөлімінің талаптарына сәйкес ең қатерлі есептік зақымдалуға өтеп беруі үшін жеткілікті болатын, зақымдалмаған кеменің орнықтылығын қолдау үшін қажет мәліметтер; қабылданған бөліктерге бөлуге қатысты, бір уақытта толығымен алғанда кеме дифференті, орнықтылығы және беріктілігі шарттарын қанағаттандыратын жүктерді, қорларды және балластты бөлудің орындылығы бойынша ұсыныстарымен бірге кеменің тиелуі және балластталуы жөніндегі инструктивті деректер; кеменің авариялық отырғызылуы мен орнықтылығына қойылатын талаптардың қысқаша тізбесі;

      3) осы Қағиданың осы бөлімі және 6-бөлімі талаптарының орындалуын қамтамасыз етуді ескере отырып жасалған кеме ауырлығы ортасының шектік биіктігінің диаграммасы (шектік сәттердің немесе минималды метацентрлік биіктіктер;

      4) кемені түзету және орнықтылықты жақсарту жөніндегі шараларды қабылдағанға дейін және одан кейінгі бастапқы және авариялық отырғызу, қисаю, дифферент және метацентрлік биіктік, сондай-ақ ол үшін ұсынылған шаралар мен қажет уақыт туралы деректер берілген симметриялы және симметриясыз су басуларды есептеу нәтижелерінің мәліметтер. Кеменің су басуы оқиғалары үшін статикалық орнықтылық диаграммасының сипаттамалары беріледі;

      5) кемені бөліктерге бөлуді конструктивті қамтамасыз ету, тесіктерді жабуға арналған құрылғыларды, судың қайта ағуына арналған құрылғыларды және авриялық құрылғыларды пайдалану, сондай-ақ осы кеменің ерекшеліктерінен туындауы мүмкін су басу зардаптары, кемені пайдалану және суға батумен байланысты авариялар кезінде экипаждың ұсынылатын және тыйым салынған әрекеттері жөніндегі мәліметтер.

      1792. Тіршілік үшін күресу бойынша схема жұмыс істеуге арналған, бірақ кем дегенде 1:200 масштабта әзірленуі тиіс. Жолаушылар кемелерінде схема жүру көпіршесінде үнемі ілініп тұруы тиіс. Жүк кемелерінде схема жүру көпіршесінде үнемі ілініп тұруы немесе қол астында болуы тиіс. Көлденең қимасы, палубалар, қосарлы түп жоспарлары және көлденең қимасы бар схемаға мыналар енуі тиіс:

      1) су өткізбейтін бөліктер мен цистерналардың шекаралары;

      2) балласттық, кептіргіш, қайта қосқыш (қосқыш) жүйелер, сондай-ақ су басудан туындаған қисаюды түзетуге арналған құрылғылар;

      3) су өткізбейтін бөліктерде тесіктердің және оларды жабу құралдарының, осы құралдарды басқару органдарының, индикация мен сигнализация құралдарының орналасуы көрсетілген орналасу;

      4) индикация, қадағалау құралдарын және судың ағулары көрсете отырып, корпустың сыртқы қапсырмасында есіктердің орналасуы;

      5) қалқалаулар палубасының үстіндегі және теңіз әсері кезінде су өткізбеушілігі ең нашар палубада орналасқан теңіз әсері кезінде су өткізбейтін жабулардың, егер олар қолданылатындай болса, индикация құралдарын көрсетіп, орналасуы;

      6) құрғатқыш және балласттық сорғыштардың, оларды басқару қосындары мен клапандарының орналасуы.

      1793. Авариялық отырғызу мен орнықтылық туралы ақпарат Кеменің орнықтылық туралы ақпараттың деректері бойынша жасалуы тиіс. Авариялық отырғызу мен орнықтылық туралы ақпараттың кемеден кемеге таратылу тәртібі осы Қағиданың 1528-тармағында аталған Орнықтылық туралы ақпараттың таратылу тәртібіне ұқсас. Авариялық отырғызу мен Орнықтылық туралы ақпаратты Зақымдалмаған кеменің Орнықтылы туралы ақпаратқа жекелеген бөлім ретінде енгізуге рұқсат етіледі.

      1794. Кеменің авариялық отырғызу мен орнықтылығын бағалау үшін кеме ЭЕМ пайдалану ұсынылады. Бұл ретте тиісті бағдарламалық қамтамасыз етуге Қағиданың рұқсат етуі болуы тиіс.

      ЭЕМ Авариялық отырғызу мен орнықтылық туралы ақпараттың орнын баса алмайды.

      1795. Ұзындығы Ls 80 м кем құрғақ жүк тасығыш кемелер Бөліктерді су басудың зардаптары туралы ақпаратпен жабдықталған. Бұл Ақпаратта осы Қағиданың 1791-тармағындағы мәліметтер мен құжаттама және де машина бөлімшесін және жүкке арналған әр жайды су басқан кезде кеменің авариялық отырғызылуы мен орнықтылық есептерінің нәтижелері болуы тиіс. Есептеулер екі шөгу үшін орындалуы тиіс, олардың біреуі жағы жүк маркасына шөгу болуы тиіс. Кеме ауырлық орталығының максималды рұқсат етілетін жағдайы Кеменің орнықтылығы туралы ақпаратқа сәйкес алынуы тиіс. Жүк жайларының су өткізбеушілік коэффициенттері тасымалдауы болжанған жүктерді ескеріп алынуы және 0,60 - 0,90 шектерінде алынуы тиіс. кемелер Бөліктерді су басудың зардаптары туралы ақпаратта өлшем факторларын көрсетілген, есептеулердің жиынтық кестесі және осы Қағиданың 1791-тармағының 5) тармақшасында көрсетілген мәліметтер болуы тиіс.

      1796. Әр кеменің алдыңғы және артқы жағында анық салынған шөгулер шкаласы болуы тиіс. Егер шөгулер шкаласы анық көрінбейтіндей орналасқан болса, немесе пайдалану жағдайлары шөгулер шкаласынан көрсетулерді алуды күрделендіретін болса, кеме, олардың көмегімен алдыңғы жақпен немесе артқы жағымен шөгуді жеңіл анықтауға болатын шөгулерді өлшеудің сенімді жүйесімен жабдықталуы тиіс.

116-тарау. Бөліктерге бөлуге қойылатын талаптарды қанағаттандыру шарттары

      Ескерту. 116-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1797. Кемені бөліктерге бөлу осы Қағиданың осы бөлімінің талаптарына жауап беретін болып саналады, егер:

      1) А бөліктерге бөлудің қол жеткізілген (нақты) ықтималдық индексі R бөліктерге бөлудің талап етілетін ықтималдық индексінен кем болмайды. А және R индекстері осы Қағиданың 21-бөлімінің талаптарына сәйкес анықталады;

      2) Aл бөліктерге бөлудің қол жеткізілген (нақты) мұздық ықтималдық индексі Rл бөліктерге бөлудің талап етілетін мұздық ықтималдық индексінен кем болмайды. Aл және Rл индекстері осы Қағиданың 21-бөлімінің талаптарына сәйкес анықталады;

      3) осы Қағиданың 2-кіші бөлімінде А және/немесе R индекстерін есептеу бойынша нұсқаулар болмаған кемелерге осы Қағиданың 1997-тармағының 1) тармақшасының талаптары қолданылмайды;

      4) авариялық шөгу мен орнықтылық осы Қағиданың 2061-тармағын ескере отырып, осы Қағиданың 22-бөлімінің талаптарына жауап береді.

      1798. Егер осы кеменің тағайындалуына сәйкес жүктеменің барлық есептік жағдайлары кезінде, оны бөліктерге бөлу осы Қағиданың 1797-тармағына сәйкес қанағаттанарлық болып табылса, авариялық шөгу мен орнықтылық бөліктерге бөлудің енгізілетін белгісіне сәйкес кеме бойындағы қандай да болмасын бір немесе қандай да болмасын бірнеше сабақтас бөлікті су басып кеткен кезде осы Қағиданың 125-тарауының талаптарына сәйкес болса, және де кемені бөліктерге бөлумен байланысты конструктивті іс-шаралардың осы Қағиданың 8-тарауының 4 параграфы мен 21-тарауында және 4-кіші бөлімінде көрсетілген талаптарға сәйкестігі дәлелденген болса, бөліктерге бөлу белгісі осы Қағиданың 2-кіші бөлімге сәйкес кеме сыныбы символына енгізіледі.

      Осы Қағиданың 125-тарауына сәйкес су басып кеткен бөліктердің саны кеме бойымен өзгеретін жағдайларда бөліктерге бөлу белгісінде олардың ең аз болғаны көрсетіледі.

      1799. Бөліктерге бөлу белгісінің сынып символына енгізудің қосымша шарттары осы Қағиданың 125-тарауында берілген.

117-тарау. Өткізгіштік коэффициенттері

      Ескерту. 117-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1800. Авариялық отырғызу мен орнықтылық есептерінде су басқан жайдың өткізбеушілік коэффициенті мыналарға тең болып алынуы тиіс:

      1) 0,85 — балық аулау және өңдеу кемелеріндегі механизмдер, элекарқантанциялар, сондай-ақ технологиялық жабдықтар тұрған жайлар үшін;

      2) 0,95 — тұрғын жайлар, сондай-ақ бос цистерналарды қоса алғандағы бос жайлар үшін;

      3) 0,6 — құрғақ қорларға арналған жайлар үшін.

      1801. Сұйық жүгі бар немесе сұйық қорлы, не болмаса су балласты бар су басқан цистерналардың су өткізушілігі, цистерналардағы барлық жүк төгіледі, ал борт сыртындағы су 0,95-ке тең коэффициентті ескере отырып, құйылады деген болжаммен анықталады.

      1802. Қатты жүктерге арналған жайлардың су өткізбеушілік коэффициенттерінің мәні бұдан кейінгі, осы Қағиданың 2 — 5-кіші бөлімдерінің тиісті тармақтарында көрсетілген.

      1803. Егер Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған арнайы өткізушілік есебі орындалса ғана, жайлардың су өткізбеушілік коэффициенттерінің мәні жоғарыда аталғаннан аз болып алынуы мүмкін.

      Рефрижераторлық жайларды қосқанда, жүк жайлары үшін, арнайы су өткізбеушілік есебін орындаған кезде жүктің су өткізбеушілік коэффициенті 0,6-ға тең, ал контейнерлердегі, трейлердегі, ролл-трейлердегі және жүк машиналарындағы жүктің су өткізбеушілік коэффициенті — 0,71-ге тең болып алынуы тиіс.

      1804. Егер кеме жайларының орналасуы немесе оны пайдалану сипаты осындай болса, одан да қатаң талаптарға апаратын су өткізбеушіліктің басқа коэффициенттерін қолданудың орындылығы ақиқат, Қағиданың одан да қатаң коэффициенттер қолдануды талап ету құқығы бар.

2-кіші бөлім. Кемелерді бөліктерге бөлудің ықтималдық бағасы
118-тарау. Жалпы ережелер

      Ескерту. 118-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1805. Кеменің суға батпау деңгейі бөліктерге бөлудің жеткен ықтималдық индекстерімен анықталады:

      А — соқтығысу немесе бастырмалау кезінде борт тесілген жағдайда,

      Aл (мұздық) — мұз жағдайларында жүзу кезінде борт тесілген жағдайда.

      1806. Кемені бөліктерге бөлудің рұқсат етілетін дәрежесі бөліктерге бөлу индекстерімен анықталады R және Rл, яғни мынадай шарттар орындалуы тиіс:

      А

R және Ал

Rл

      1807. Жеткен ықтималдық индекстері және Ал) мынадай формулалар бойынша анықталады:

      А =

Ws (669) және Ал =

Wлs (670)

      мұндағы W — борттық навигациялық тесілу пайда болған кездегі бөлікті немесе сабақтас бөліктерді су басу ықтималдылығы;

      Wл — мұздық тесілу пайда болған кездегі бөлікті немесе сабақтас бөліктерді су басу ықтималдылығы;

      s — бөлікті немесе сабақтас бөліктерді су басқан кезде кемені сақтау ықтималдылығы.

      Осы Қағиданың формулаларындағы (669) және (670) жинақтау, авариялық отырғызу мен орнықтылық есептерімен бағаланған су басу нәтижелері барлық бөліктердің және сабақтас бөліктер тобының нөмірлері бойынша жүргізіледі.

      1808. W және Wл ықтималдықтарын анықтаған кезде, бір немесе су өткізбейтін кемерлері бар көлденең қалақалаулармен шектелген бөліктің және сабақтас бөліктер тобының ұзындығы, осы қалқалаулардың жақын бөліктері арқылы өтетін көлденең жазықтықтар арасындағы арақашықтыққа тең болып алынады.

      Су өткізбейтін флоралар қосарлы түптер құрған кемерлерді есептемеуге рұқсат етіледі.

      1809. Сабақтас бөліктер топтары үшін W мәндері төмендегі формулалар бойынша анықталады:

      сабақтас бөліктердің жұптары үшін

      W=Wij-Wi- Wj, (671)

      үш сабақтас бөліктен тұратын топтар үшін

      W=Wijk-Wij-Wik+Wj, (672)

      төрт сабақтас бөліктен тұратын топтар үшін

      W= Wijkm- Wijk- WJkm+ Wjk. (673)

      Жоғарыда аталған формулаларда мыналар анақталады:

      Wi, Wj — ұзындығы li, және lj бөліктер үшін;

      Wij,Wjk, — ұзындығы lij = li + lj бөліктер үшін және ljk = lj +lk тиісінше;

      Wijk, Wjkm — ұзындығы lijk = li + lj + lk бөліктер үшін және lijm = lj + lk + lm тиісінше;

      Wijkm — ұзындығы lljkm = li, + lj +lk+ lm. бөлік үшін

      Кемері бар қалқалаулар үшін бөліктердің есептік ұзындықтары осы Қағиданың 226-қосымшасына сәйкес анықталады.

      1810. Бойлық бөлу болған жағдайда мыналарды жеке қарау керек:

      1) r ықтималдықпен бойлық қалқалауды зақымдайтын бойлық тесілулер және

      2) 1 — r ықтималдықпен ікі бортты зақымдайтын тесілулер.

      1811. W, Wл, s және r ықтималдықтар шамасы осы Қағиданың 119-122-тарауларда берілген формулалар бойынша анықталады.

      1812. s ықтималдықтарын есептеу кезінде мыналар алынады:

      1) кеменің зақымдалуға дейін дифференті болмайды; әр есептеу шөгуге арналған ауырлық орталығының көтеріңкілігі осы Қағиданың 5-бөлімінің талаптарының және осы бөлімі талаптарының орындалуын қамтамасыз етуді ескере отырып, рұқсат етілетіннен төмен болмайды;

      2) жүк тұрмайтын жайлардың су өткізбеушілік коэффициенттері 117-тарауда көрсетілгенге тең, ал жүк жайларының су өткізбеушілік коэффициенттері осы Қағиданың 119-122-тарауларындағы нұсқауларға сәйкес алынады.

      Егер зақымдалмаған жайларға апаратын және осы Қағиданың 1859-тармағында көрсетілген тесіктердің суға батуы салдарынан прогресті суға басту ескерілсе, онда s ықтималдылығын анықтау кезінде тиісті зақымдалмаған жайларды қосымша су басу кезінде кеменің авариялық отырғызылуы мен орнықтылығы элементтері ескеріледі.

119-тарау. Жолаушылар кемелерін бөліктерге бөлудің ықтималды бағасы

      Ескерту. 119-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1813. Осы тараудың талаптары мыналарға қатысты:

      1) жолаушылар кемелеріне;

      2) бортында 220-ден артық адам арнайы персоналы бар арнайы тағайындалған кемелерге;

      3) доңғалақты жүк кемелеріне, егер оларда дөңгелекті техниканы, оған ілескен 12 адамнан артық персоналымен бірге, соның ішінде жолаушылар да бар, тасымалдау қарастырылған болса.

      Осы тараудың талаптарының орындалуын тексерген кезде осы Қағиданың 118-тарауының талаптарын ескеру керек.

      1814. R бөліктерге бөлудің талап етілетін индексі төмендегі формуламен анықталады:

      R=

, (674)

      мұндағы Н = Н1+2Н2

      N1 — рейстегі кеменің бортында болуы қарастырылған адамдардың жалпы санынан құтқару шлюпкаларында орындармен қамтамасыз етілген адамдардың саны;

      N2— N1 санынан асып кемеде тасымалдауға рұқсат етілетін адамдардың саны (экипажды қосқанда.

      1815. W көлденең қалқалаулармен шектелген бөліктің суға батуы ықтималдылығы ар шамасына тең.

      а мәні ойық ортасының абциссаларын орналастыру заңы ескерілген, аталған ықтималдыққа кеме ұзындығы бойынша бөліктің орналасуының ықпалын анықтайды, р мәні — ойық ұзындығының орналасуы заңы ескерілген бөлік ұзындығының ықпалы.

      1816. а шамасы әр бөлік немесе сабақтас бөліктер тобы үшін мынадай формула бойынша анықталады:

      а = 0,4[1+x1 + x 2 + x 12], (675)

      x1 = x1/Ls, егер x1

0,5Ls;

      x2 = x2/Ls, егер x2

0,5Ls;

      x1 = 0,5, егер х1 > 0,5Ls;

      x2= 0,5, егер х2 > 0,5Ls;

      x12 = (x1+x2)/Ls, eгер x1+x2

Ls;

      x12 = 1,0, егер x1 + x2 > Ls;

      x1 — қалқалау палубасы деңгейінде немесе одан төмен орналасқан кеме корпусының шеткі артқы жақтық нүктесінен қаралып жатқан бөліктің немесе бөліктер тобының артқы жақтық қалқалауына дейінгі арақашықтық;

      x2 - корпусының шеткі артқы жақтық нүктесінен қаралып жатқан бөліктің немесе бөліктер тобының алдыңғы жақтық қалқалауына дейінгі арақашықтық.

      1817. р шамасы мынадай формулалар бойынша анықталады:

      Ls

200 м кезінде

      р = 4,46(l/Ls)2 -6,20 (l/Ls)3, егер l/Ls

0,24, (676)

      р= 1,072l/Ls-0,086, егер l/Ls>0,24; (677)

      Ls > 200 м кезінде

      р =184[4,46(l/Ls)2-6,20(l/Ls)3]/(Ls-16), егер l/200?0,24, (678)

      р = 184[l,072l/Ls-0,086]/(Ls-16), егер l/200>0,24, (679)

      мұндағы l — осы Қағиданың 1807-тармағын ескеріп анықталатын бөліктің немесе сабақтас бөліктер тобының ұзындығы.

      1818. Көлденең бөлімше болған жағдайда:

      1) W борт бөлігін су басу ықтималдығы

      W=rap (680)

      және орталық бөлікпен бірлескен борт бөлігінің

      W=(1 - r)ap; (681)

      2) а шамасы осы Қағиданың 1816-тармағына сәйкес анықталады,

      р шамасы — осы Қағиданың 1817-тармағына сәйкес анықталады;

      3) r ықтималдық мынадай формулалар бойынша анықталады:

      l/Ls

0,2b/B кезінде

      r =b/B[2,8 + 0,08/(l/Ls+0,02)], егер b/B < 0,2, (6821)

      r = b/B +0,36 + 0,016/(l/Ls+0,02), егер b/B >0,2, (683)

      l/Ls<0,2b/B кезінде r мәні мынадай жағдайларда сызықтық интерполяциямен анықталады, l/Ls = 0, жағдайда r = 1,0 болса, ал l/Ls = 0,2b/В жағдайда r мәні осы Қағиданың (682), (683) формулалары бойынша анықталады.

      Осы Қағиданың (682), (683) формулаларында b — сыртқы қаптама (кемені ватерлиния деңгейінде бөліктерге бөлу) мен көлденең су өткізбейтін қалқалаудың сыртқы қаптамасы арасындағы диаметрлік жазықтыққа тік бұрышпен өлшенген арақашықтық (осы Қағидаларға 227-қосымша).

      1819. s шамасы мынадай формула бойынша анықталады:

      s = 0,45s1+0,33s2 + 0,22s3, (684)

      мұндағы s1 – d1 шөгуі кезінде анықталады,

      s2 – d2 шөгуі кезінде анықталады,

      s3 – d3 шөгуі кезінде анықталады.

      1820. dj шөгулері мынадай формулалар бойынша анықталады:

      d1 = ds-2/3(ds-d0), (685)

      d2= ds-1/3(ds-d0), (686)

      d3 = ds-1/6(ds-d0), (687)

      1821. sj ықтималдықтарын анықтау үшін орындалатын есептер кезінде:

      1) жүк жайларының өткізушілік коэффициенттері mj тең болып алынады:

      mj = 1 - 1,2(dj-do)/ds-0,05(ds- dj)/(ds-do), (688)

      бірақ 0,95-тен артық болмайды және кем дегенде 0,60 болады;

      2) домалатып тиелетін жүкке арналған жайлар үшін (доңғалақты жүгі бар жолаушылар кемелері үшін), mj су өткізушілік коэффициенті 0,9-ға тең болып алынады. Жүк көлік құралдарын және контейнерлерді орналастыруға арналған жүк жайларының су өткізушілігі үшін, жүк көлік құралдары және контейнерлер су өткізбейтін болып табылмайды және олардың су өткізушілік коэффициенті 0,65-ке тең болып алынады деп болжанған есептеулер жолымен, пайдаланудың неғұрлым нашар жағдайлары есебінен белгіленуі тиіс.

      Арнайы тасымалдармен айналысатын кемелер үшін контейнерлердің және жүк көлік құралдарының су өткізушілігінің нақты шамасының қолданылуы мүмкін. Алайда жүк көлік құралдары және контейнерлер тасымалданатын жүк жайларының су өткізушілігі, қандай да болмасын жағдайда о, 60-тан кем болып алынбауы тиіс.

      1822. Ықтималдық sj (s1{, s2 және s3) мынадай формула бойынша анықталады:

      sj = 2,58c

(689)

      мұндағы GZmax — зақымдалған кеменің статикалық орнықтылық диаграммасының ең үлкен оң қалпына келтіруші иіні, м, теңесу жағдайынан 150 шегінде, бірақ 0,1 м артық болмайтын;

     

— статикалық орнықтылық диаграммасының оң учаскесінің ұзақтығы, град, бірақ 15Ү артық болмайтын;

     

— осы Қағиданың 1760-тармағына сәйкес анықталатын статикалық орнықтылық диаграммасының ауданы, м-рад, бірақ 0,015 артық болмайтын;

      с — мыналарға тең коэффициент:

      с = 1, егер 9е суға батудың соңғы сатысындағы қисаю бұрышы 70 артық болмаса,

      с = [(200-

е)/130]1/2, егер 70<

е

200,

      с = 0, егер

е бұрыш 200артық болса;

     

е — суға батудың соңғы сатысындағы қисаю бұрышы (түзелгенге дейін), град.

      1823. Егер бөлікті су басқан кездегі авариялық отырғызу мен орнықтылық dj шөгуі кезінде осы Қағиданың 125-тарауының және 126-тарауының 1-параграфына талаптарына толық жауап беретін болса, осы бөлік үшін ықтималдық sj 1-ге тең болып алынады.

      Алайда sj шамасы су басудың қандайда бір оқиғасы үшін нольге тең болып алынады, оның зардабынан мыналар болса:

      1) су басудың аралық сатысы кезінде немесе түзетудің алдында қисаю бұрышы 200-тан немесе олар арқылы кемеде судың таратылуы болатын қандай да бір тесіктер суға кіріп тұратын бұрыштан артық болса,

      немесе

      2) суға батудың соңғы сатысында суға батқан бөліктің немесе бөліктердің орналасу ауданын қоспағанда, суға қалқалау палубасы кіреді,

      немесе

      3) суға батудың соңғы сатысында қисаю 120 артық,

      немесе

      4) суға батудың соңғы сатысында бастапқы метацентрлік биіктік 0,05 м кем.

      1824. sj шамасының есептік мәні ретінде, dj шөгуі кезінде қаралып жатқан бөлік немесе сабақтас бөліктердің тобының су басудың неғұрлым қолайсыз оқиғалары үшін анықталған sj мәндердің неғұрлым азын алу керек.

120-тарау. Жолаушылар және оларға теңестірілген кемелерді бөліктерге бөлуге қойылатын арнайы талаптар

      Ескерту. 120-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1825. Ұзындығы Ls 100 м және артық кемелер үшін ықтималдық s кем дегенде 1 болуы тиіс, ұзақтығы мынадай алдыңғы жағының тесілуі пайда болған кезде

      Ls

200 м кезінде 0,08 Ls +3 м,

      200 < Ls

267м кезінде 0,03 Ls + 13 м,

      Ls>267 м кезінде 21 м.

      1826. Бас көлденең қалқалаудың шығыңкы жері (рецесс) болуы мүмкін, бұл жағдайда шығыңқы жердің барлық бөліктері корпустың ішінде сыртқы қапсырмадан В кеме енінің 1/5 тең арақашықтықта орналасқан және кемені бөліктерге бөлудің жүк ватерлиниясы деңгейіндегі диаметрлі жазықтыққа тік бұрышпен өлшенген, тік жазықтықтар арасында жатады.

      Аталған шектерден тыс орналасқан шығыңқы жердің қандай да болмасын бөлігі есептеу кезінде кемер ретінде қаралуы тиіс.

      1827. Осы Қағиданың 119-тарауында берілген А индексін есептеу схемасы су өткізбейтін көлденең қалқалаулар борттан бортқа дейін орнатылған жағдайлар үшін қолданылады. Сонымен қатар кейбір көлденең қалқалаулар борттан бортқа дейін су өткізбейтін бойлық қалқалауға дейін созылып жататын кеменің бойылық және көлденең бөлінуі комбинациясының рұқсат етілуі мүмкін, мынадай жағдайда:

      1) осы Қағиданың 1497-тармағын ескеріп есептелген А индексі талап етілетін R индекстен аз болмайды;

      2) қосарлы түптегі су өткізбейтін флорлар борт бөліктеріндегі су өткізбейтін көлденең қалқалаулармен бір жазықтықта орналасқан, немесе түпаралақ кеңістік басқа баламалы тәсілмен бөлінген;

      3) бойлық қалқалаулар арасындағы аудандағы жолаушылар кемелерінің екінші түбінің төсемі негізгі жазықтықтан кем дегенде 0,15-ке қалып қояды.

121-тарау. Жүк кемелерінің бөліктеріне бөлудің ықтималды бағасы

      Ескерту. 121-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1828. Осы тараудың талаптары, үлгілері осы Қағиданың 1456-тармағының 2) – 9), 19) және 20) тармақшаларында аталған кемелерді, сондай-ақ жолаушылар кемелеріне теңестірілген доңғалақты жүк кемелерін (осы Қағиданың 1492-тармағы) қоспағанда, ұзындығы Ls

80 м өздігінен жүретін жүк кемелеріне қатысты.

      Ұзындығы Ls

80 м трюмінде және жоғарғы палубасында ағаш жүктерін тасымалдауға арналған кемелер осы Қағиданың 1514-тармағын ескеріп, жазғы су үстіндегі бортқа сәйкес шөгу кезіндегідей, және де ағаш жазғы су үстіндегі бортқа сәйкес шөгу кезінде де, және егер осы Қағиданың 122-тарауына сәйкес тағайындалған жазғы шөгу тағайындалған ағаш жазғы шөгуге тең болса, осы тараудың талаптарына жауап беруі тиіс.

      Осындай кемелер үшін ықтималдық талаптарын тексерген кезде Ұзындығы 80 м және одан артық жүк кемелерін бөліктерге бөлу және авариялық орнықтылығы жөніндегі конвенция қағидасы Түсіндірме жазбаның нұсқаулары ескерілуі тиіс.

      1829. Талап етілген R бөліктерге бөлу индексі, радиоактивті материалдарды тасымалдайтын кемелерді қоспағанда, мынадай формулалар бойынша анықталады:

      Ls

100 м кезінде R = R100 = (0,002 + 0,0009Ls)1/3, (690)

      R = R100 =1- {1/[1+( Ls /100)( R100/(1- R100)]}

      80м

Ls < 100 кезінде, (691)

      1830. Радиоактивті материалдарды тасымалдамайтын кемелер үшін талап етілген R бөліктерге бөлу индексін Кеме қатынасының тіркелімі белгілейді. Қандай да болмасын жағдайда бортында жалпы радиобелсеңділігі 2х106 ТБк (терабеккерелей) артық немесе жалпы радиобелсеңділігі 2х105 ТБк артық плутоний материалдары бар кемелер үшін талап етілген бөліктерге бөлу индексі R + 0,2(1 - R) тең, бірақ кем дегенде 0,6, мұндағы R осы Қағиданың формулалары (690), (691) бойынша анықталады.

      1831. Бойлық бөліну болмаған жағдайда Wi ықтималдық әр жеке бөлік үшін мынадай түрде анықталатын pi шамасына тең болып алынады:

      1) егер бөліктің есептік ұзындығы кеменің толық ұзындығына Lsтең болса, pi параметрі 1-ге тең болып алынады;

      2) ұштық артқы жақтық бөлік үшін

      pi = F+0,5ap+q, (692);

      3) ұштық алдыңғы жақтық бөлік үшін

      pi =1-F+0,5ap; (693)

      4) қалған бөліктер үшін

      pi = ар, (6944)

      1832. Осы Қағиданың 1831-тармағының 1)-4) тармақтарына кіретін шамалар төмендегі формулалармен анықталады:

      а= 1,2 + 0,8Е, бірақ 1,2-ден артық болмайтындай; (695)

      F = 0,4+0,25Е(1,2+а); (696)

      р = JmaxF1; (697)

      q = 0,4(Jmax)2F2, (698)

      мұндағы Е= E1 + E2 — 1;

      E1 = x1/Ls;

      E2=x2/Ls;

      X1 мен х2 осы Қағиданың 1816-тармағына сәйкес алынады

      Jmax = 48/ Ls, бірақ 0,24-тен артық болмайтындай;

      F1 = y2—y3/3, егер у<1;

      F2=y3/3 — y4/14, егер у<1;

      F2=y2/2—y/3+1/12, егер у

1;

      y = J/Jmax

      1833. Ls, ұзындығының ортасын жабатын бөлік үшін осы Қағиданың (692), (693) және (694) формулалары бойынша алынатын мәндер pi осы Қағиданың (698) формуласы бойынша анықталған шамаға азайтылуы тиіс, мұндағы F2 шаманы мынаны алып есептейді

      y = J'/Jmax, (699)

      мұндағы J' = J-Е, егер Е

0 болса.

      J' = J +Е, егер Е<0 болса.

      1834. Кемені көлденең су өткізбейтін қалқалаулармен бөлуді ескергенде борт бөлігі үшін ықтималдық W rр шамасына тең. Көлденең қалқалауды зақымдалудың ықтималдылығы r мынадай формулалармен анықталады:

      1) J

0,2b/B кезінде

      r= b/B[2,3 + 0,08/(J+0,02)] + 0,1, егер b/B<0,2; (700)

      r= [b/В+0,36 + 0,016/(J+ 0,02)], егер b/В>0,2; (701)

      2) J<0,2b/B кезінде r коэффициенті r=1 үшін J=0 аралығындағы сызықтық интерполяциямен және J=0,2b/B үшін осы Қағиданың (700), (701) формулалары бойынша анықталған r шамамен анықталады.

      b шамасы қосымшада көрсетілгендей анықталады.

      1835. Әр i бөлік үшін немесе сабақтас бөліктердің тобы үшін si ықтималдық мәні төмендегі формуламен анықталады:

      si =0,5 si +0,5 sp, (702)

      мұндағы si — ықтималдық жазғы жүк маркасына шөгуге сәйкес келетін s бөліктерге бөлудің ең биік жүк ватерлиниясы үшін есептелген;

      sp — ықтималдық бос кеменің шөгуіне плюс 60 % жазғы жүк маркасына шөгу мен бос кезіндегі шөгу арасындағы айырмашылық сәйкес келетін s кеменің аралық шөгуіне есептелген.

      1836. Ықтималдық s, егер өзге айтылмаған болса, пайдалануда рұқсат етілетін қандай да бір зақымдалмаған кеменің жүктемесі жағдайында мынадай формула бойынша анықталады:

      s = C

(703)

      мұндағы С= 1, егер

е < 250;

      С= 0, егер

е > 30o;

      С= [(30-

е)/5]1/2, егер 25о<

е

300;

      GZmax — статикалық орнықтылық диаграммасы иінінің максималды оң мәні, м,

шектерде бірақ 0,1 м-ден артық болмайтындай;

— зақымдалмаған кеменің статикалық орнықтылық диаграммасы оң учаскесінің ұзақтығы, су басу бұрышын есепке ала отырып, бірақ 200-тан артық болмайтындай;

     

е — суға батудың соңғы сатысындағы қисаю бұрышы (түзетілгенге дейін), град.

      Егер су басудың соңғы стадиясында (түзетуді есеке алмай) ол арқылы кеменің прогресті батуы мүмкін болатын тесіктің төменгі жиегі суға кірсе, s мәні 0-ге тең болып алынады. Мұндай тесіктер ретінде осы Қағиданың 2059-тармағында көрсетілген тесік алынған.

      s шамасының есептік мәні ретінде қаралып жатқан бөліктің немесе сабақтас бөліктер тобының су басуының қолайсыз жағдайлары үшін анықталған s мәндерінің ең азын алу керек.

      1837. Зақымдалған кеменің қаралып жатқан ватерлиниясынан жоғары бөліктерге көлденең бөлуді ескерген кезде (ватерлиниялар жағдайлары осы Қағиданың 1835 тармағында анықталған), s параметрінің мәндері былайша анықталады:

      1) тікелей ватерлиния үстінде немесе жоғарырақ орналасқан көлденең су өткізбейтін конструкциядан төмен орналасқан бөлік немесе сабақтас бөліктер тобы үшін, осы Қағиданың 1836-тармағына сәйкес анықталған s параметрі көлденең су өткізбейтін конструкциядан жоғары қаралатын су басудың болмайтыны туралы ықтималдықты көрсететін, төменде көрсетілгендей анықталатын v редукциялық коэффициентке көбейтіледі:

      vj, = (Н - dj)/(Hmax - dj), бірақ 1-ден артық болмайтындай, (704)

      мұндағы Н — зақымдалудың тік ұзақтығын шектейтін көлденең су өткізбейтін конструкцияның негізгі жазықтығының үстінен жоғары орналасу биіктігі, м;

      Нmах — негізгі жазықтық үстінен неғұрлым көп мүмкін болатын тік ұзақтық, м, төмендегіге тең

      Нmах = dj +0,056 Ls (1- Ls /500), егер Ls

250 м; (705)

      Нmах = dj+7, егер Ls> 250 м; (706)

      2) болжалды суға бату ауданындағы көлденең су өткізбейтін конструкция негізгі жазықтықтың үстінен Нmах жоғарыда орналасқан жағдайларда, vj ықтималдық 1-ге тең болып алынады.

      1838. Көлденең конструкцияның астында және үстінде орналасқан бөліктерді бірге су басқан жағдайларда А индексіне оң үлес беретін sj нәтижелі шамасы осындай бөлік немесе сабақтас бөліктер тобы үшін мынадай формула бойынша есептеледі:

      sj = vjsj/s"j (1 — vj) s"j, (707)

      мұндағы s'j көлденең конструкцияның астында орналасқан бөліктерді судың басуына қатысты анықталады;

      s"j көлденең конструкцияның астында және үстінде орналасқан бөліктерді бірге судың басуына қатысты анықталады.

      1839. Ықтималдық индексін анықтауға арналған авариялық орнықтылықты есептеулерде құрғақ жүк трюмдерінің су өткізбеушілік коэффициенті 0,7-ге тең болып алынады.

      1840. Таран қалқалауынан алдыңғы жаққа қарай орналасқан барлық бөліктерді бір уақытта су басқан кезде s ықтималдық зақымдалудың шектелмеген тік ұзақтығы кезіндегі бөліктерге бөлудің ең биік ватерлиниясы үшін кем дегенде 1 болуы тиіс.

122-тарау. Орман жүктерін трюмдерде және жоғарғы палубада тасымалдауға арналған кемелерді бөліктерге бөлудің ықтималды бағалау1

      Ескерту. 122-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1841. Талап етілетін R бөліктерге бөлу индексі ағаш жүктің жазғы шөгуіне қатысты осы Қағиданың 1829-тармағына сәйкес жазғы шөгуге арналған R индексіне тең.

      1842. Трюмдерінде және үстіңгі палубасында ағаш жүктерді тасымалдау кезінде бөліктерге бөлу Алес қол жетерлік индексін анықтаған кезде:

      1) осы Қағиданың формуласында (707) sl ықтималдықтары кемеге арналған ағаш жүктің жазғы шөгуі кезінде анықталады;

      2) жүк трюмдерінің су өткізбеушілік коэффициенттері 0,35-ке тең болып алынады;

      3) палубалық ағаш жүктің жүзуін, 0,25 су өткізбеушілік коэффициенті бар қондырманың стандартты биіктігіне ғана тең биіктікпен есепке алуға рұқсат етіледі;

      4) sp ықтималдықтары осы Қағиданың 1835 және 1836-тармақтарына сәйкес есептелгендей алынады.

      5) болжалды зақымдалу ауданында палубалық ағаш жүктің жүзуі ескерілмеуі тиіс.

      1843. Ағаш тасығыштар үшін суға батпау шарттары бойынша кеме ауырлық ортасының шектік көтеріңкілігінің екі диаграммасы анықталады (шектік сәттер немесе метацентрлік биіктіктер):

      1) бірінші қисық осы Қағиданың 1806 және 1829 – 1840-тармақтары талаптарынан анықталады. Бұл қисық ағаш жүктерді тек қана трюмдерде, немесе тек қана үстіңгі палубада тасымалдау үшін пайдаланылады;

      2) екінші қисық Алеc

R талаптарын орындау шарттарынан анықталады. Бұл қисық ағаш жүктерді трюмдерде және үстіңгі палубада бір уақытта тасымалдайтын кемені пайдалану кезінде қолданылады.

      1844. Орнықтылық туралы ақпаратта және Авариялық отырғызу және орнықтылық туралы ақпаратта тиісінше Алеc

R шартынан анықталған, кеме ауырлық ортасының шектік көтеріңкілігінің диаграммасын пайдалану (шектік сәттер немесе метацентрлік биіктіктер) ағаш жүктерді трюмдерде және үстіңгі палубада бір уақытта тасымалдау кезінде ғана мүмкін болатыны көрсетілу тиіс. 1Осындай кемелер үшін ықтималдық талаптарын тексерген кезде осы Қағиданың 1828-тармағының тиісті нұсқауы ескерілуі тиіс.

3-кіші бөлім. Зақымдалған кемені отырғызу және орнықтылығы

      Ескерту. Тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

123-тарау. Жалпы ережелер

      Ескерту. 123-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1845. Кеменің тағайындалуына сәйкес келетін (мұздауды ескермей), жүктеменің барлық пайдалану жағдайларындағы зақымдалған кеменің отырғызылуы және орнықтылық зақымдалған кеменің авариялық отырғызылуы және орнықтылық талаптары орындалатындай жеткілікті болуы тиіс.

      1846. Егер осы Қағиданың 126-тарауында көрсетілген суға батқан бөліктер санымен, осы Қағиданың 124 және 126-тарауларында көрсетілген зақымдалулар кезінде, осы Қағиданың 117-тарауына сәйкес анықталатын су өткізбеушілік коэффициенттері кезінде, осы Қағиданың 1847 — 1851-тармақтарының шарттарына сәйкес жасалған есептер осы Қағиданың 125 және 126-тарауларында тиісті талаптардың орындалғанын көрсететін болса, Кеменің авариялық отырғызылуы және орнықтылық талаптары орындалған болып саналады.

      1847. Осы Қағиданың 125 және 126-тарауларының зақымдалған кеменің авариялық отырғызылуы және орнықтылығына қойылатын талаптарының орындалуын дәлелдейтін есептер, авариялық отырғызылу, қалдық су үстіндегі бортқа, авариялық ватерлиниядан олар арқылы судың кеме бойымен таралуы мүмкін тесіктерге дейінгі алшақтауларға және қисаю бұрыштарына қатысты барлық қалған жағдайларда зақымдалған кеменің жағдайы өте жақсы деп сенімді болатындай, осы Қағиданың 124 және 126-тарауларына сәйкес анықталған зақымдалулардың осындай орналасуы мен мөлшерлері, осындай есептердің негізінде жүктеменің барлық пайдалану жағдайларындағы отырғызылу мен орнықтылықтың ең нашар саны үшін жүргізілуі тиіс (кемені бөліктерге бөлудің ең жоғарғы ватерлиниясы бойынша және жүктерді бөлу жобасында қарастырылған шекараларда). Бұл ретте мыналар ескерілуі тиіс: зақымдалған бөліктердің іс жүзіндегі конфигурациясы, олардың су өткізбеушілік коэффициенттері, тесіктерді жабу сипаты, су өткізбеушілігі, осы конструкциялар толық немесе уақытша судың кеме бойымен таралуын шектейтін аралық палубалардың, платформалардың, көлденең және бойлық қалқалауларының болуы.

      1848. Егер екі көршілес бас көлденең қалқалаулардың аралығындағы арақашықтық, ұзындығы бойынша тесілудің есептік ұзақтығына қарағанда аз болса, онда авариялық отырғызу мен орнықтылықты тексерген кезде тиісті бөлік жобалаушының қарауы бойынша сабақтас бөліктердің біріне жалғасуы тиіс. Егер А

R шарт орындалса, жолаушыларға арналмаған кемелерге арналған ережеден алшақтауларға рұқсат берілуі тиіс.

      Форпик пен ахтерпик, олардың ұзақтығына қарамай дербес бөліктер болып саналады.

      1849. Егер екі сабақтас бөлік кемері бар қалқалаумен бөлінген болса, осы бөліктердің бірі суға батуын қараған кезде кемері бар қалқалау зақымдалған болып саналуы тиіс.

      Егер А

R шарт орындалса, немесе кемердің ұзақтығы, қайсысының аз болғанына қарай, бір шпациядан немесе 0,8 м-ден аспаса, немесе, егер кемер қосарлы түптің флораларынан пайда болса, жолаушыларға арналмаған кемелер үшін аталған талап міндетті болмайды.

      1850. Егер осы Қағиданың 124 және 126-тарауларында көрсетілген зақымдалулардан аз мөлшерлі қандай да бір зақымдалу зақымдалған кеменің отырғызылуы мен орнықтылығына қатысты одан ауыр зардаптарға апаратын болса, зақымдалу авариялық отырғызу мен орнықтылықты тексеру есептерін орындаған кезде қаралуы тиіс.

      1851. Егер зақымдалудың болжалды аймағы шектерінде құбырлар, каналдар және туннельдер орналасқан болса, олардың конструкциясы суға батпаған болып есептелетін бөліктерде судың таралуын болғызбауы тиіс.

      1852. Жолаушыларға арналмаған кемелер үшін кемені түзету уақыты кеменің үлгісі бойынша Кеме қатынасы тіркелімінің келісу бойынша белгіленеді.

      1853. Кемені авариядан кейін түзетуге арналған құралдарды Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдауы тиіс және олар мүмкіндігінше автоматты түрде қолданыста болуы тиіс.

      Басқарылатын қайта ағу каналдарының болуы кезінде, олардың клинкеткаларын басқару қосындары қалқалаулар палубасынан жоғары орналасуы тиіс.

124-тарау. Есептік зақымданудың мөлшері

      Ескерту. 124-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1854. Ерекше айтылған жағдайларды, соның ішінде осы Қағиданың

      1850-тармағындағыларды қоспағанда, осы Қағиданың 1325 және

      126-тарауларының талаптарының орындалуын дәлелдейтін авариялық отырғызу мен орнықтылық есептерін орындау кезінде, борт зақымдалуының төмендегі размерлері алынуы тиіс:

      1) ұзындығы бойынша ұзақтығы — 1/3L12/3, немесе 14,5 м (қайсысының аз болғанына қарай);

      2) бөліктерге бөлудің ең биік жүк ватерлиниясы деңгейіндедиматерлік жазықтыққа тік бұрышпен сыртқы қапсырманың ішкі бетінен өлшенген ені бойынша ұзақтығы, — В кеме енінің 1/5 немесе 11,5 м (қайсысының аз болғанына қарай);

      3) тік бойынша ұзақтығы — негізгі жазықтықтан шектеусіз жоғарыға қарай.

      1855. Осы Қағиданың 125-тарауының талаптары таран қалқалауынан алдыңғы жаққа қарай орналасқан барлық жайларды бірге су басқан кезде орындалуы тиіс.

125-тарау. Зақымдалған кеменің отырғызу және орнықтылық элементтеріне қойылатын талаптар

      Ескерту. 125-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1856. Суға батудың соңғы сатысындағы қисаю бермеген жағдайдағы кеме үшін, тұрақты су ығыстырғыштық әдісімен анықталған бастапқы метацентрлік биіктік, оны ұлғайту шараларын қабылдағанға дейін кем дегенде 0,05 м болуы тиіс.

      Жолаушыларды тасымалдамайтын кемелер үшін Кеме қатынасы тіркелімімен келісу бойынша суға батудың соңғы сатысындағы қисаю бермеген кеме үшін 0,05 м-ден кем оң метацентрлік биіктікке рұқсат етілу мүмкін.

      1857. Қисаю бұрышы симметриясыз су басу кезінде мыналардан аспауы тиіс:

      200 — түзету жөніндегі шараларды қабылдағанға дейін және қайт ағызғыштардың іске қосылуына дейін;

      120 — түзету жөніндегі шараларды қабылдағаннан кейін және қайт ағызғыштардың іске қосылуынан кейін.

      1858. Зақымдалған кеменің статикалық орнықтылық диаграммасының оң иінді учаскелердің жеткілікті ауданы болуы тиіс. Бұл ретте суға батудың соңғы сатысында қайта ағызғыштардың іске қосылуын есепке алмай, сондай-ақ кеме түзетілгеннен кейін оң иінді диаграмма учаскесінің ұзақтығын кем дегенде 200-қа қамтамасыз ету қажет (су басу бұрышын ескеріп). Су басу бұрышы ретінде су өткізбейтін немесе теңіздің әсері кезінде су өткізбейтін жапқыштары болмайтын, олар арқылы судың зақымдалмаған бөліктерге өтуі мүмкін тесіктердің суға кіру бұрышын алу керек.

      Диаграмманың максималды иінінің мәні көрсетілген ұзақтық шектерінде, яғни, статикалық бұрышқа тең қисаю бұрышының шектерінде кем дегенде 0,1 м болуы тиіс, плюс 200.

      Оң иінді диаграмма учаскесінің ауданы көрсетілген ұзақтық шектерінде кем дегенде 0,0175 м-рад болуы тиіс.

      Суға батудың аралық сатыларында статикалық орнықтылық диаграммасының ең үлкен иіні кем дегенде 0,05 м, ал оның оң бөлігінің ұзақтығы — кем дегенде 70 болуы тиіс.

      1859. Түзетуге дейін, процесінде және кейін авариялық ватерлиния судың кеме бойымен одан әрі таралуы мүмкін қалқалаулардағы, палубалардағы және борттардағы тесіктерден төмен кем дегенде 0,3 м-ге немесе 0,1 + (L1—10)/150 м-ге (қайсысының аз болғанына қарай) өтуі тиіс. Аталған тесіктер: ауа және желдету құбырлары, сондай-ақ теңіз әсері кезінде су өткізбейтін есіктермен және қақпақтармен жабылатын ойықтар.

      Оларға мыналардың жатуы мүмкін:

      1) тарс жабылған (ашылмайтын үлгідегі) борттық және палубалық иллюминаторлар;

      2) жиі орнатылған бұрандамалары бар жабылатын қақпақты алқымдар;

      3) құйма жүк кемелеріндегі жүк танкілерінің люктері;

      4) сырғымалы үлгідегі дистанциялық басқарылатын есіктер, индикациямен жабдықталған су өткізбейтін есіктер (осы Қағиданың 1777-тармағының 2), 5), 6) және 8) тармақшаларында көрсетілген кемелерді қоспағанда) және, әдетте, теңізде жабық болатын люктердің қақпақтары;

      5) рейс бойы берік су өткізбейтін жапқыштармен жабылатын, жүк операциялар кезінде доңғалақты техниканың өтуіне арналған бөліктерге бөлу қалқалауларындағы ойықтар. Мұндай ойықтарға осы Қағиданың 1876-тармағында көрсетілген доңғалақты жүк кемелерін қоса алғанда, тек қана доңғалақты жүк кемелерінде ғана рұқсат етіледі.

      Бұл ретте ойықтарды жабулардың орналасуы мен орнатылуы осы Қағиданың 4- кіші бөлімі талаптарына жауап беруі қажет.

      Электр энергиясының авария көздері жайларының орналасуы осы Қағиданың 5225-тармағының талаптарына жауап беруі тиіс.

      1860. Жүк кемелері үшін қалқалаулар палубасының және ашық палубаның да суға кіруіне рұқсат беріледі.

      1861. Осы Қағиданың 1856 — 1860-тармақтарының талаптары осы Қағиданың 126-тарауында көрсетілген кемелерге, кемелердің әр үлгісі үшін тән отырғызуға және орнықтылыққа қоятын қосымша талаптары ескеріп қолданылады.

      Осы Қағиданың 1856 — 1860-тармақтарының талаптары осы Қағиданың 133-тарауында көрсетілмеген кемелерге қолданылады, егер мұндай кеменің сынып символында, кеме иесінің талабы бойынша бөліктерге бөлу белгісі қарастырылады.

126-тарау. Зақымдалған кеменің отырғызылуы мен орнықтылығына қойылатын қосымша талаптар

      Ескерту. 126-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жолаушылар кемелері

      1862. Жолаушылар кемелері үшін авариялық отырғызу мен орнықтылық барлық жолаушылар өздері үшін неғұрлым жоғарырақ орналасқан қол жетімді палубаларда тұр деген болжаммен тексерілуі тиіс.

      Бұл ретте жолаушылардың палубалардың жекелеген учаскелерінде орналасуы, жолаушылардың орналасуы, осы Қағиданың 1873-тармағына сәйкес осы Қағиданың формуласына (715) кіретін қисаю сәттерін есептеу оқиғасын қоспағанда, осы Қағиданың 4-бөлімінің 1585 – 1586-тармақтарындағы нұсқауларда берілгендей алынуы тиіс.

      1863. Авариялық отырғызу мен орнықтылық есептерінде зақымдалудың төмендегі мөлшерлері алынуы тиіс: ұзындығы бойынша ұзақтығы — 3 м плюс 3 % кеме ұзындығы Ls немесе 11 м (қайсысының аз болғанына қарай);

      қалған мөлшерлері — осы Қағиданың 1954-тармағының 2) және 3) тармақшаларына сәйкес.

      1864. Зақымдалған кеменің орнықтылығына қойылатын талаптар N600-ден аз немесе тең болатын (осы Қағиданың 1814-тармағы) кемелер үшін қандай да бір бөлікті су басқан кезде, және N 1200-ге тең немесе артық болатын кемелер үшін қандай да екі сабақтас бөлікті су басқан кезде орындалуы тиіс.

      1865. N 600-ден артық, бірақ 1200-ден аз жолаушылар кемелері үшін зақымдалған кеменің орнықтылығына қойылатын талаптар кеме ұзындығының мынадай бөлігінде қандай да екі сабақтас бөлікті су басқан кезде орындалуы тиіс, мұндағы сабақта бөліктер жұбын тиісінше бөліп тұрған көлденең қалқалау Ls шеткі алдыңғы жақ нүктесінен аз (N/600 — 1)Ls арақашықтықта орналасқан, және де кеме ұзындығының қандай да бір бөлігін су басқан кезде, мұндағы бөлікті шектеуші қалқалаулар (N /600 — 1)LS артық арақашықтықта орналасқан. Мұндай кемелердің сынып символына бөліктерге бөлу белгісі енгізіледі 1.

      Осы Қағиданың 1864-тармағының талаптарына және осы тармақтың талаптарына қарамай, кильдері 2002 жылдың 1 шілдесінде және одан кешірек салынған, борттағы адамдар саны 400 және одан артық жолаушылар кемелері, кеме ұзындығының қандай да бір орнында зақымдалулар орналасқан жағдайда осы тараудың талаптарына жауап беруі тиіс.

      1866. Ұзындығы Ls 100 м және артық жолаушылар кемелері үшін зақымдалған кеменің отырғызылуына және орнықтылығына қойылатын талаптар осы Қағиданың 119-тарауында көрсетілген ұзақтықтағы алдыңғы жақ тесілу пайда болған жағдайда орындалуы тиіс.

      1867. Симметриясыз су басу кезінде қисаю бұрышы мыналардан аспау тиіс:

      түзету жөніндегі шаралар қабылданғанға дейін және қайта ағулардың жұмыс істей бастағанына дейін — 150;

      түзету жөніндегі шаралар қабылданғанға дейін және қайта ағулардың жұмыс істей бастағанына дейін — 70 бір бөлікті су басқан кезде және 120 екі және одан артық сабақтас бөлікті су басқан кезде.

      1868. Жоғарыда аталған шарттарды орындау үшін қажет түзету уақыты 10 минуттан артық болмауы тиіс.

      1869. Су басу немесе түзетудің аралық сатыларында қисаю 20Үартық болмауы, ал кем дегенде 7Ү оң учаскенің ұзақтығы кезінде статикалық орнықтылық диаграммасының ең үлкен иіні кем дегенде 0,05 м болуы тиіс.

      1870. Кеме түзелгеннен кейінгі авариялық ватерлиния, ал түзету жүргізілмеген оқиғалар үшін — су басқаннан кейін, су басу ауданынан сыртта қалқалаулар палубасынан төмен өтуі тиіс.

      1871. Зақымдалған кеменің статикалық орнықтылық диаграммасының түзету және/немесе қайта ағулардың жұмыс істей бастауы шараларына қабылдағанға дейін және олардан кейінгі теңестіру жағдайынан өлшенген ұзақтығы кем дегенде 150 оң иіндері бар учаскесі болуы тиіс.

      Оң иіндері бар диаграмма учаскесінің ауданы кем дегенде 0,015 м-рад. болуы тиіс. Бұл аудан кеме тепе-теңдігі жағдайына сәйкес қисаю бұрышы мен су басу бұрышының немесе бір бөлікті су басқан кездегі 220бұрыш, немесе бір уақытта екі немесе үш сабақтас бөлікті су басқан кездегі 270 бұрыш аралығында, осы бұрыштардың қайсысының азырақ екеніне байланысты, орналасқан диаграмма учаскесі үшін анықталуы тиіс.

      1872. Статикалық орнықтылық диаграммасының иіні осы Қағиданың 1871-тармағында көрсетілген ұзақтық шектерінде, кем дегенде, төмендегі шамалардың үлкені болуы тиіс:

      1) 0,1 м

      немесе

      2) мынадай формуламен анықталған шамалар

      l=Мкр/

+0,04 м, (715)

      мұндағы Мкр — қисайту сәті.

      Осы Қағиданың формуласында (715) мыналардан қисайту сәттерінің неғұрлым үлкені қолданылады:

      барлық жолаушылардың бір бортқа жиналып қалуы (осы Қағиданың 1873-тармағының 1) – 3) тармақшаларын ескеріп);

      бір борттың толық тиелген құтқару құралдарының барлығының түсірілуі (осы Қағиданың 1873-тармағының 4) – 6) тармақшаларын ескеріп);

      жел қысымы (осы Қағиданың 1873-тармағының 7) – 9) тармақшаларын ескеріп).

      Осы тармақтың талаптары симметриялық және симметриясыз су басу оқиғаларына бірдей қатысты.

      1873. Осы Қағиданың 1872-тармағында аталған қисайту сәттері төмендегі болжамдардан есептеледі:

      1) жолаушыларды орналастыру тығыздығы, олар үшін қол жетімді ауданның әр шаршы метріне 4 адам тең болып алынады;

      2) бір жолаушының массасы 75 кг тең болып алынады;

      3) жолаушылар, олардың жиналу орындары қарастырылған палубалардағы бір борттағы өздері үшін қол жетімді аудандарда орналасады. Жолаушыларды орналастырудың барлық мүмкін болатын нұсқаларының ішінен неғұрлым үлкен қисайту сәтін жасайтын нұсқа алынуы тиіс;

      4) кеме қисаю алған бортта орнатылған барлық құтқару және кезекші шлюпкалары толық тиелген, бортың сыртына түсірілген және суға түсіруге дайын болып саналады; егер толық тиелген құтқару шлюпкаларын суға түсіру олардың орнату орнынан көзделген болса, онда есептеулерде суға түсіру кезінде пайда болатын максималды қисайту бұрышы ескерілуі тиіс.

      Олар үшін түсіру құрылғылары қарастырылған құтқару салдары үшін де құтқару шлюпкаларына қолданылатын болжамдар қолданылады;

      5) құтқару құралдарын пайда болған қисайту сәті есептерінде бортың сыртына түсірілген шлюпкалар мен салдардағы адамдар қосымша қисайту немесе қалпына келтіру сәтін жасаушылар ретінде қаралмауы тиіс;

      6) қарама-қарсы борттың құтқару құралы жорықтық жағдайда деп есептеледі;

      7) жел қысымы 120 Па-ға тең болып алынады;

      8) желкенділік ауданы зақымдалмаған кеменің бастапқы шөгуі үшін анықталады;

      9) желдің әрекетінен пайда болатын сәт иіні желкенділік ортасынан зақымдалмаған күйдегі кеменің орташа шөгуінің ортасына сәйкес келетін нүктеге дейінгі тік арақашықтық ретінде анықталады.

      1874. R1 және R2 жүзу аудандары шектелген жолаушылар кемелері Кеме қатынасы тіркелімінің талаптарына сәйкес құтқару құралдарымен жабдықталған жағдайларда, авариялық шөгу мен орнықтылыққа қойылатын талаптар қандайда екі сабақтас бөлікті су басқан кезде орындалуы тиіс.

2-параграф Жолаушылар кемелеріне теңестірілген доңғалақты жүк кемелері, мұз жарғыштар және балық аулау кемелері

      1875. Доңғалақты жүк кемелері, олардың ұзындығына қарамай, егер оған ілескен 12 адамнан артық персоналымен бірге, солардың ішіне жолаушыларды (егер олар болса) қоса отырып, доңғалақты техниканы тасымалдау қарастырылған болса, егер бұл осы Қағиданың 1315-тармағында рұқсат етілсе, осы Қағиданың 1859-тармағының 5) тармақшасында көрсетілген алшақтаумен бөліктерге бөлудің барлық талаптарына қатысты жолаушылар кемелеріне теңестіріледі.

      1876. Борттағы адамдар саны 400 және одан артық доңғалақты кеменің авариялық шөгуі мен орнықтылығына қойылатын талаптар зақымдалудың кеме бойындағы қандайда бір жерде орналасуы кезінде орындалуы тиіс.

      1877. Сабақтас бөліктерді су басқан кезде, осы Қағиданың 125-тарауының зақымдалған кеменің орнықтылығына қойылатын талаптары орындалуы тиіс, олардың саны осы Қағидаларға 228-қосымшада берілуі тиіс.

      1878. Ұзындығы L1 50-ден 75 м-ге дейінгі аудандардағы мұз жарғыштар, мұнда екі еселенген борты бар, бір бөлікті су басқаннан кездегі осы Қағиданың 125-тарауының талаптарына жауап бере алады. Мұндай кемелердің сынып символына бөліктерге бөлу белгісі енгізіледі.

3-параграф. Арнайы тағайындалған кемелер

      1879. Бортында 200 адамнан артық арнайы персоналы бар арнайы тағайындалған кемелер, бортында дәл сондай адамы бар жолаушылар кемелеріне қатысты Қағиданың осы бөлімінің талаптарына жауап беруі тиіс.

      1880. Бортында 50-ден артық, бірақ 200-дан артық болмайтын адамы бар арнайы персоналы бар арнайы тағайындалған кемелер, қандай да бір бөліктің біреуі суға батқа кездегі осы Қағиданың 125-тарауының талаптарына жауап беруі тиіс. Сонымен қатар, ұзындығы L1

l00 м осындай кемелер осы Қағиданың 2025-тармағында көрсетілген ұзындықпен алдыңғы жағы тесілген кезде осы Қағиданың 125-тарауының талаптарына жауап беруі тиіс. Алдыңғы жағы тесілуі салдарынан симметриясыз су басу кезінде 120 қисаю бұрышына рұқсат етіледі.

      1881. Бортында 50 және одан аз адамы бар арнайы персоналы бар арнайы тағайындалған кемелер, машина бөлімшесін қоспағанда, бір бөлік суға батқан кезде осы Қағиданың 125-тарауының талаптарына жауап беруі тиіс.

      1882. Ұзындығы L1

50 м кезінде бортында 50 және одан аз адамы арнайы персоналы бар арнайы тағайындалған кемелерді, және үлестік сыйымдылығы 500-ден кем арнайы тағайындалған кемелерді бөліктерге бөлуге қойылатын талаптарды әр жағдайда Кеме қатынасының тіркелімі арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      1883. Арнайы тағайындалған кемелер үшін бір бөліктің симметриясыз су басу кезінде қисаю бұрышы, түзету жөніндегі шараларды қабылдағаннан кейін 70 аспауы тиіс.

4-параграф. Сүйреткіштер, жер снарядтар, құтқару кемелері және жүзгіш маяктар

      1884. Осы Қағиданың 125-тарауының зақымдалған кеменің отырғызылуына және орнықтылығына қойылатын талаптары қандай да бір бөліктің суға батуы кезінде мыналар үшін орындалуы тиіс:

      ұзындығы L1

40 м сүйреткіштер;

      ұзындығы L1

40 м жер снарядтар;

      құтқару кемелері мен жүзгіш маяктар — ұзындығына байланыссыз;

      ұзындығы L1

60 м трюмдік жер снарядтар.

      1885. Қарпығыш жер снарядтар қарпығыш тіліктің ауданында бір бөліктің батуы кезінде осы Қағиданың 125-тарауының талаптарына жауап беруі тиіс. Зақымдалу тереңдігі бұл ретте 0,76 м тең болып алынады.

      1886. Трюмдік жер снарядтар мен грунт тасығыш шаландалар үшін бір борттан грунттың төгілуінен кейінгі кеменің күйіне сәйкес келетін жағдайларды қарауға рұқсат етіледі.

5-параграф. Мұнай құйғыш кемелер және химия тасығыштар

      1887. Мұнай құйғыш жүк кемелері және химия тасығыштар үшін зақымдалған кеменің отырғызылуы мен орнықтылығы борттың зақымдалуы кезіндегі, және түбінің зақымдалуы кезіндегі осы Қағиданың 125-тарауының талаптарына жауап беруі тиіс.

      1888. Түптің зақымдалу мөлшерлері:

      1) 1/3L12/3 немесе 14,5 м ұзындығы бойынша ұзақтығы (қайсысының аз болғанына байланысты) алдыңғы жақтық перпендикулярдан 0,3/L1 тең және 1/3L12/3 немесе 5 м ұзындықта (қайсысының аз болғанына байланысты), кеме ұзындығының қалған бөлігінде;

      2) В/6 немесе 10 м ені бойынша ұзақтығы (қайсысының аз болғанына байланысты) алдыңғы жақтық перпендикулярдан 0,3/L1 тең және В/6 немесе 5 м ұзындықта (қайсысының аз болғанына байланысты), кеме ұзындығының қалған бөлігінде;

      3) корпустың теоретикалы қоршауларынан диаметрлік жазықтықта өлшенген биіктік бойынша ұзақтық, В/15 немесе 6 м, (қайсысының аз болғанына байланысты).

      1889. Дедвейті 20 000 т және артық мұнай құйғыш жүк кемелері үшін осы Қағиданың 1888-тармағына қосымша төмендегі мөлшерлердегі грунттың жанасуы жағдайында сыртқы қапсырманың бұзылуы қаралуы тиіс:

      1) дедвейті 75 000 т және артық кемелер үшін алдыңғы жақтық перпендикулярдан 0,6/L1 және дедвейті 75 000 т және кем кемелер үшін алдыңғы жақтық перпендикулярдан 0,4L1 ұзындығы бойынша ұзақтығы;

      2) түптің қандай да бір орнында В/3 ені бойынша ұзақтығы.

      1890. Зақымдалған кеменің отырғызылуына және орнықтылығына қойылатын талаптар төменде көрсетілген борттың және түбінің зақымдалулары кезінде орындалуы тиіс:

      1) мұнай құйғыш жүк кемелерінде:

      ұзындығы L1 > 225 м кезде – кеме ұзындығы бойымен кез келген жерде;

      ұзындығы L1 150 астам, бірақ 225 м астам емес кезде – машина бөлімшесі артқы жағында орналасқан жағдайда, оны қоспағанда, кеме ұзындығы бойымен кез келген жерде. Мұндай машина бөлімшесі жекелеген су басу бөлігі ретінде қарастырылады;

      ұзындығы L1 ≤ 150 м кезде – машина бөлімшесін қоспағанда, көршілес көлденең қоршаулар арасындағы кеме ұзындығы бойымен кез келген жерде;

      3 үлгідегі химия тасығыштардікіндей, түзетулер енгізілген МАРПОЛ-73/78 Конвенцияға 2-қосымшасының ережелері қолданылатын Y санатты заттарды тасымалдаған жағдайда;

      2) химия тасығыштарда:

      1 үлгідегі — кеме ұзындығы бойымен қандай да болсын жерде;

      2 үлгідегі ұзындығы L1 > 150 м — кеме ұзындығы бойымен қандай да болсын жерде;

      2 үлгідегі ұзындығы L1

150 м — машина бөлімшесі артқы жағында орналасқан жағдайда оны қоспағанда, кеме ұзындығы бойымен қандай да болсын жерде. Мұндай машина бөлімшесі жекелеген су басу бөлігі ретінде қаралады;

      3 үлгідегі ұзындығы L1 > 225 м — кеме ұзындығы бойымен қандай да болсын жерде;

      3 үлгідегі ұзындығы L1 = 125 — 225 м — машина бөлімшесі артқы жағында орналасқан жағдайда оны қоспағанда, кеме ұзындығы бойымен қандай да болсын жерде. Мұндай машина бөлімшесі жекелеген су басу бөлігі ретінде қаралады;

      3 үлгідегі ұзындығы L1 < 125 м — машина бөлімшесі артқы жағында орналасқан жағдайда оны қоспағанда, кеме ұзындығы бойымен қандай да болсын жерде. Алайда машина бөлімшесін су басқан жағдайда кеменің авариялық отырғызылуы және орнықтылық есептері Кеме қатынасы тіркелімінің қарауына беріледі.

      Ескерту. 1890-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Инвестициялар және даму министрінің 28.03.2018 № 198 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1891. Осы Қағиданың 1890-тармағының 1) – 2) тармақшаларына сәйкес машина бөлімшесін су басқан кездегі кеменің авариялық отырғызылуы мен орнықтылығына қойылатын талаптар орындалмаған кемелерде, бөліктерге бөлу белгісі сынып символына енгізілмейді.

      1892. Симметриясыз су басудың соңғы сатысындағы қисаю кемені түзету шараларын қабылдағанға дейін және қайта ағызғыштар жұмыс істей бастағанға дейін 250 аспауы тиіс (немесе 300, қалқалаулар палубасы суға кіріп тұрмаса). Кемені түзету жөніндегі шаралар қабылданғаннан кейін қисаю бұрышы 170 аспауы тиіс.

6-параграф. Газ тасығыштар, бұрғылау кемелері

      1893. Газ тасығыштарға төмендегі өзгерістерді ескере отырып, осы Қағиданың 126-тарауының 6-параграф талаптары қолданылады:

      1) зақымдалған кеменің отырғызылуына және орнықтылығына қойылатын талаптар төменде көрсетілген борттың және түбінің зақымдалулары кезінде орындалуы тиіс:

      1G үлгідегі газ тасығыштарда— кеме бойындағы қандай да бір жерде;

      2G үлгідегі, ұзындығы L1 > 150 м газ тасығыштарда — кеме бойындағы қандай да болмасын жерде;

      2G үлгідегі, ұзындығы L1

150 м газ тасығыштарда — ол артқы жағында орналасқан кезде машина бөлімшесін қоспағанда, кеме бойындағы қандай да болмасын жерде, кеме бойындағы қандай да болмасын жерде. Мұндай машина бөлімшесі жекелеген суға бататын бөлік ретінде қаралады;

      2PG үлгідегі газ тасығыштарда — бөліктерге бөлу қалқалаулары арасындағы кеме бойындағы қандай да болмасын жерде;

      3G үлгідегі, ұзындығы L1

25 м газ тасығыштарда — бөліктерге бөлу қалқалаулары арасындағы кеме бойындағы қандай да болмасын жерде;

      3G үлгідегі, ұзындығы L1 <125 м газ тасығыштарда — ол артқы жағында орналасқан кезде машина бөлімшесін қоспағанда, бөліктерге бөлу қалқалаулары арасындағы кеме бойындағы қандай да болмасын жерде. Алайда машина бөлімшесін су басқан кездегі кеменің авариялық отырғызылуы мен орнықтылығы есептеулер Кеме қатынасы тіркелімінің қарауына берілуі тиіс. Машина бөлімшесін су басқан кездегі кеменің авариялық отырғызылуы мен орнықтылығына қойылатын талаптар орындалмаған жағдайда бөліктерге бөлу белгісі сынып символына енгізілмейді;

      2) түп зақымдалуының биіктігі бойынша ұзақтығы қайсысының аз болғанына қарай, В/15 немесе 2 м тең болып қабылдануы тиіс.

      1894. Бұрғылау кемелері кез келген бөлігін су басқан жағдайда кеме иесі одан жоғары талаптар қоймаса осы Қағиданың 125-тарауының талаптарына сәйкес келуі тиіс.

      Бұрғылау кемелері кез келген бағыттан соғатын 25,8 м/с (50 уз) жел жылдамдығының әсерінен пайда болатын желден қисаю сәтіне төтеп беру үшін зақымдалған күйдегі жеткілікті орнықтылық қоры болуы тиіс. Бұл жағдайда су басқаннан кейін ақырғы ватер сызық кез келген тесіктің төменгі жиегінен төмен өтуі тиіс, сол арқылы борт сыртындағы су зақымдалмаған бөліктерді басып кетуі мүмкін.

7-параграф. Радиоактивті материалдарды тасымалдауға арналған кемелер және қамтамасыз ету кемелері

      1895. Өңделген ядролық отынды, плутонийді, жалпы белсенділігі 4000 ТБк-дан кем емес радиоактивтілігі жоғары қалдықтарды орап тасымалдайтын кемелердің апатты тоқтауы мен орнықтылығы әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      Өңделген ядролық отынды немесе жалпы белсенділігі 2х106 ТБк-дан кем емес радиоактивтілігі жоғары қалдықтарды немесе жалпы белсенділігі 2х105 ТБк-дан кем емес плутонийді орап тасымалдайтын кемелердің апатты тоқтауы мен орнықтылығына қойылатын талаптар көршілес көлденең қоршау арасындағы кеменің ұзындығы бойынша кез келген жерде есептік тесілген жерін алу кезінде орындалуы тиіс.

      Өңделген ядролық отынды немесе жалпы белсенділігі 2х106 ТБк-дан жоғары радиоактивтілігі жоғары қалдықтарды немесе жалпы белсенділігі 2х105 ТБк-дан жоғары плутонийді орап тасымалдайтын кемелердің апатты тоқтауы мен орнықтылығына қойылатын талаптар кеменің ұзындығы бойынша кез келген жерде есептік тесілген жерін алу кезінде орындалуы тиіс

      Кеме қатынасының тіркелімі келісімі бойынша кеме мен бөлікті бөлудің ықтималды бағалау көрсетілген талаптарды эквивалентті айырбастау ретінде қарастырылуы мүмкін.

      1896. Қағиданың осы бөлігінің талаптары ұзындығы L1

100 м болатын қамтамасыз ету кемелерінің барлығына таралады.

      Ұзындығы 100 м-ден артық қамтамасыз ету кемелерін бөліктерге бөлу және апатты орнықтылығы әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      1897. Зақымдалу мөлшері:

      1) Ұзындығы L1 > 43 м болатын кемелер үшін ұзындық бойындағы бойлық 3 м + 0,03 L1 құрайды, ал ұзындығы L1

43 м кемелер үшін 0,10 L1 құрайды.

      2) зақымдалу тереңдігі 0,76 м-ге тең деп қабылданады және жазғы жүк маркасы бойынша суға шөгуге сәйкес келетін ватер сызығы деңгейінде тік бұрыш астындағы сыртқы қаптаудың ішкі бетінен диаметрлі жазықтыққа дейін өлшенеді;

      3) тік бойынша бойлық: негізгі сызықтан жүк палубасының немесе оның ұзаруының негізгі деңгейіне дейін.

      1898. Жазғы жүк маркасы бойынша шөгуге сәйкес келетін ватер сызығы деңгейінде тік бұрыш астынан диаметрлі жазықтыққа дейін өлшенетін 760 мм немесе одан артық ара қашықтықта борттан бөлек тұрған көлденең су өткізбейтін қоршау және бір-біріне қосылатын бойлық су өткізбейтін қоршау апатты тоқтау мен орнықтылық есебі бойынша көлденең су өткізбейтін қоршау ретінде ескерілуі мүмкін.

      1899. Егер қос түпте немесе борт маңындағы кеңістікте орнатылған 3,0 м асатын кертпеші бар көлденең су өткізбейтін қоршау зақымдалу тереңдігі шегінде болса, онда кертпеші бар аталған қоршаумен бөлінетін қос түптің аралас кеңістігі немесе борт танкісі зақымдалған ретінде қарастырылады.

      1900. Симметриялы емес су басудың ақырғы сатысында қисаю бұрышы түзету бойынша іс шаралар қабылдағанға дейін және қайта құю іске асырғанға дейін 150 С-тан аспауы тиіс (немесе 170, егер қоршау палубасы суға кірмесе).

      1901. Су басқан бөліктер саны. Осы Қағиданың 125-тарауындағы зақымдалған кемелердің орнықтылығына қойылатын талаптар осы Қағиданың 1854 тармағы мен 1897 тармағының 1) – 3) тармақшасында көрсетілген зақымдаулар өлшеміне сәйкес бір бөлікті су басқан кезде орындалуы тиіс.

      1902. Осы Қағиданың 1897-тармағының талаптарына жауап беретін кемелерде бөліктерге бөлу белгісі сынып символына енгізілмейді.

      1903. Кеме иесінің қалауы бойынша қамтамасыз ету кемесі су басқан бөліктердің санын көрсету арқылы сынып символында бөліктерді бөлу белгісін алуға болады. Бұл жағдайда ені бойынша зақымдалу мөлшері осы Қағиданың 1854-тармағында 2) тармақшаға сәйкес қабылдануы тиіс. Кеме иесі су басқан кезде зақымдалған кеменің тоқтауы мен орнықтылығына қойылатын талаптар орындалуы тиіс бөліктер санын анықтайды.

8-параграф. Итергіш жүк кемелері, кен тасығыштар және аралас кемелер

      1904. Тығыздығы 1000 кг/м3 және одан артық қатты үйме жүктерді тасымалдайтын ұзындығы L1

150 м итергіш кемелері осы Қағиданың 130- тарауының талаптарына сай жауап беруі тиіс, кез келген трюмді су басқан кезде сыртқы қаптаумен шектелген немесе ені В/5 немесе 11,5м болатын қосарланған борты бар (ненің аз болуына байланысты), қалған ауданда барлық жағдайда жазғы жүк маркасы бойынша тиеу.

      1905. Апатты орнықтылықты есептеуді орындау кезінде өткізгіш коэффициенттерінің мынадай мәндері қабылдануы тиіс:

      0,90 — тиелген трюмдер үшін;

      0,95 — бос трюмдер үшін.

      Осы Қағиданың 4-кіші бөлімге сәйкес азайтылған су үстіндегі борт ретінде тағайындалған кеме осы Қағиданың 1904-тармағының талаптарына сай деп есептеледі.

      Аталған талаптарды орындау туралы ақпарат осы Қағиданың 3-бөліміндегі 218-тармағында талап етілген түйіршікті емес үйме жүктерді тасымалдау кезінде орнықтылығы мен төзімділігі туралы Ақпаратта (буклет) орналасуы тиіс.

      1906. Кемелер су деңгейінің датчиктерімен жабдықталады:

      1) әрбір жүк трюмінде — апатты сақтандырғыш сигнал беру кезінде берілетін дыбыстық және визуалдық сигналдар (бірінші датчик — трюмнің екінші түбінде су деңгейі 0,5 метрге жеткенде, ал екінші датчик — жүк трюмінің биіктігінен 15 % -дан кем емес биіктікте, бірақ екінші түп үстінде 2 метрден артық емес); екеуінің орнына бір датчикті пайдалануға рұқсат етіледі, егер датчик конструкциясы трюмнің су басқан екі деңгейі кезінде апатты сақтандырғыш сигнал беру кезінде сигналдар беруге мүмкіндік берсе. Деңгей датчиктері диаметрлі жазықтықта кеме жүк трюмінің арт жағына орналасады, ал бұл іс жүзінде мүмкін. Гофрлардың бір шпациясы немесе көлденең қоршаудың тік қаттылық қыры шегінде датчиктерді орнату мүмкін емес жағдайда датчиктерді трюмнің екі борты бойынша орнатылуы тиіс;

      2) Осы Қағиданың 8-тараудың 4-параграфында талап етілген таранды қоршаудан ұшына қарай орналасқан кез келген балласты танкіде — апатты сақтандырғыш сигнал беру кезінде берілетін сигналдар, танкідегі сұйықтық танк сыйымдылығынан 10 %- дан аспайтын деңгейге жеткенде;

      3) тізбекті жәшіктен басқа кез келген құрғақ немесе бос жайларда оның кез келген бөлігі ұшындағы жүк трюмінен жай палубасынан 0,1 м су деңгейіне қол жеткізу кезінде апатты сақтандырғыш сигнал беру кезінде берілетін сигналдар. Мұндай сигнал бергіштермен жабық жайларды жабдықтауға болмайды, олардың көлемі кемедегі судың барынша көлемді орналасуынан 0,1 %- ға аспайды.

      Жүк трюмінде орнатылған датчиктер зақымдалған жүктен немесе тиеу түсіру операциялары кезінде пайдаланылатын механикалық жабдықтардан берік қоршаулармен қорғалады.

      1907. Кемеде кеме бөліктерінде су пайда болған кезде апатты сақтандырғыш сигнал беруді пайдалану жөніндегі нұсқаулық болуы тиіс, ол нұсқаулыққа мыналар енгізілуі тиіс:

      1) кемені пайдаланудың кез келген сатысында жабдықтардың әрбір элементінің жұмысқа қабілеттілігін тексеру үшін рәсімдер тізбесін енгізетін апатты сақтандырғыш сигнал беру жүйесі жабдықтарының техникалық сипаттамасы;

      2) апатты сақтандырғыш сигнал беру жүйесін типтік мақұлдау туралы құжат;

      3) кеменің жалпы орналасу сұлбасында жабдықтардың орналасқан жерін көрсететін апатты сақтандырғыш сигнал беру жүйесінің бір сызықты сұлбасы;

      4) апатты сақтандырғыш сигнал беру жабдықтарын орналастыру, бекіту, қорғау мен сынауы бар нұсқаулық;

      5) жүктердің тізімі, олардың 50-проценттік қоспасы теңіз су датчиктерімен, қоршаулармен жабық, жұмысқа қабілетті;

      6) апатты сақтандырғыш сигнал беру жүйесі жұмысында жаңылысу пайда болған жағдайда орындауға қажетті рәсімдер сипаттамасы;

      7) апатты сақтандырғыш сигнал беру жүйесінің жабдықтарына техникалық қызмет көрсету бойынша қойылатын талаптар.

      Нұсқаулық кеменің командалық құрамы білетін тілде және ағылшын тілінде құрастырылады.

      1908. Судың келіп түсуінің авариялық-ескерту сигнализациясы жүйесі осы Қағидалардың 466-тарауының талаптарына жауап береді.

      Ескерту. 1908-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

9-параграф. Тіреуіш кемелер

      1909. Осы Қағиданың 125-тарауында көрсетілген талаптар кеменің шет жақ бұрышында орналасқан және осы Қағиданың 1910-тармағы 2) тармақшасында көрсетілген тесілген жердің есептік бойлықтан кем емес ұзындығы бар бір кез келген бөлікті су басу кезінде орындалуы тиіс.

      1910. Апатты тоқтау мен орнықтылығын есептеуде зақымдалудың мынадай өлшемдері қабылдануы тиіс:

      1) жүк маркасына рұқсат етілген ең жоғарғы ватер сызығы деңгейінде тікелей бұрыш астында сыртқы қаптаудың ішкі бетінен диаметрлі жазықтыққа дейін өлшенген зақымдалу тереңдігі, — 0,76 м;

      2) ұзындығы бойынша бойлық — 1/6 L12/3 немесе 7,2 м (жүктің аздығына байланысты);

      3) тік бойынша бойлық — осы Қағиданың 1854-тармағының 3) тармақшасына сәйкес.

      1911. Осы Қағиданың 2110-тармағында көрсетілгендер есебінен осы тараудың тек талаптарына сай жауап беретін тіреуіш кемелерде бөліктерге бөлу белгісі символ сыныбына енгізілмейді.

      1912. Егер кеме тоқтауы тиіс акватория тереңдігі жолаушылар болуы тиіс кеменің алдыңғы жақ үстінің суға батуы немесе оның аударылып кету мүмкіндігін жоққа шығарса, онда Қағиданың осы бөлімінің талаптарын қолданбауға рұқсат етіледі.

11-параграф. Итергіш жүк тасымалдаушы кеме болып табылмайтын, ұзындығы 100 м-ден кем жүк кемелері

      1913. Итергіш жүк тасымалдаушы кеме болып табылмайтын, бір трюмі бар жүк кемелері (осы Қағиданың 1797-тармағының 21) тармақшасы) 2009 жылдың 31 желтоқсанынан кешіктірмей, кез келген жағдайда аралық куәландыру немесе кеме куәлігін жаңарту үшін куәландыру күнінен кешіктірмей осы талаптарға жауап беруі тиіс.

      1914. Ұзындығы 80м-ден кем L1 кемелер немесе ұзындығы 100 м-ден кем кемелер 1998 жылға дейін жасалған болса, су үсті бортының палубасынан төмен орналасқан бір жүк трюмі болса немесе осы палубаға дейін су өткізбейтін болып табылатын әрі аз шамада болса да бөлінбеген бір қоршауы бар кемелер осындай жайларда немесе жүретін көпірде апатты сақтандырғыш сигнал беруде, егер жүк трюмінде екінші түптегі су деңгейі 0,3 м кем емес биіктікке, ал екінші сигнал - бұл деңгей жүк трюмінің орташа биіктігінен 15 % аспайтын биіктікке жеткен кезде дыбыстық және визуалдық сигналдар беретін су деңгейінің датчиктерімен жабдықталуы тиіс.

      1915. Деңгей датчиктері жүк трюмі бар кеменің арт жағына немесе оның ең төменгі жағында, егер екінші түбі конструкциялық ватер сызыққа параллель болмаса, орнатылады. Гофрлардың бір шпациясы немесе көлденең қоршаудың тік қаттылық қыры шегінде датчиктерді орнату мүмкін емес жағдайда датчиктерді трюмнің екі борты бойынша орнатылуы тиіс. Кеме қатынасының тіркелімі қосымша датчиктерді орнатуды талап етуі мүмкін. Биіктігі бойынша екі датчиктің орнына, егер оның конструкциясы трюмді су басудың екі деңгейі кезінде апатты сақтандырғыш сигнал берудің сигналдарын жүргізуге мүмкіндік беретін болса, онда бір датчикті пайдалануға ғана рұқсат етіледі.

      1916. Су деңгейінің датчиктері осы Қағиданың 2106-тармағының талаптарына жауап бере алмайтын кемелерде немесе екінші түптен су үсті бортының палубасына дейін ең аз шамада тік созылатын жүк трюмінің әрбір борты бойынша су өткізбейтін борт бөліктері бар кемелерде орнатылмайды.

      1917. Судың келіп түсуінің авариялық-ескерту сигнализациясы жүйесі осы Қағидалардың 466-тарауының талаптарына жауап береді.

      Ескерту. 1917-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1918. Кемеде кеме бөліктерінде су пайда болған кезде апатты сақтандырғыш сигнал беруді пайдалану жөніндегі нұсқаулық болуы тиіс, осы Қағиданың 1907-тармағының талаптарына сәйкес әзірленген.

4-кіші бөлім. Су үстіндегі борты кішірейтілген В типті кемелерге және А типті кемелерге қойылатын арнайы талаптар
127-тарау. Жалпы ережелер

      Ескерту. 134-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1919. Осы тараудың талаптары осы Қағиданың 1779-тармағында көрсетілген А типтегі және В типтегі кемелерге таралады.

      Тарау талаптары қалған тараулардың талаптарына осы кемелердің сәйкестігіне тәуелсіз түрде орындалады.

      1920. Егер осы Қағиданың 135-тарауында көрсетілген шартты тиеу жағдайында болған кеме осы Қағиданың 1921, 1922 немесе 1923 тармақтарында талап етілген бөліктер саны суға батқаннан кейін, осы Қағиданың 129-тарауында көрсетілген зақымдалулар кейін, жүзе береді және осы Қағиданың 130-тарауының талаптарына тепе-тең жағдайда сәйкес келеді деп есептелсе, талаптар орындалған деп саналады.

      1921. Ұзындығы 150 м-ден артық L1 А типті кемелер үшін, егер су үстіндегі борты кішірейтілген В типті сәйкес келетін кемелерге қарағанда, осы тараудың талаптары бір кез келген бөлікті су басу кезінде орындалуы тиіс.

      1922. Ұзындығы 100 м-ден артық L1 В типті кемелер үшін, базистік су үстіндегі борттың мүмкін азаюы Теңіз кемелерінің жүк маркасы туралы Қағиданың 15 және 16-қосымшалары бойынша оның мәндері арасындағы айырма 60 %-дан аспайды, мыналарды су басқан кезде қарастырылады:

      1) машина бөлімшесін жоққа шығаратын бір кез келген бөлікті;

      2) кеме ұзындығы 150 м-ден артық болғанда машина бөлімшесін енгізген бір кез келген бөлікті.

      1923. Ұзындығы 100 м-ден артық L1 В типті кемелер үшін базистік су үстіндегі борттың мүмкін азаюы Теңіз кемелерінің жүк маркасы туралы Қағиданың 15 және 16-қосымшалары бойынша оның мәндері арасындағы айырма 60 %-дан аспайды, мыналарды су басқан кезде қарастырылуы тиіс:

      1) машина бөлімшесін жоққа шығаратын екі кез келген аралас бөлікті;

      2) кеме ұзындығы 150 м-ден артық болғанда жеке қарастырылатын машина бөлімшесі мен екі кез келген аралас бөлікті.

      1924.Осы Қағиданың 1928-тармағында көрсетілген есептеулерді орындау кезінде өткізгіштік коэффициенттері ретінде мыналар қабылдануы тиіс:

      0,95 — машина бөлімшесінен басқа кез келген суға батқан бөліктер мен жайлар үшін;

      0,85 — суға бататын машина бөлімшесі үшін.

      Өткізгіштік 0,95 коэффициенті жүк жайлары мен цистерналарға да қатысты, осы Қағиданың 1928-тармағына сәйкес кеме ауырлық ортасын есептеу кезінде толтырылған деп қабылданады.

      1925.Осы Қағиданың 1922 және 1923 тармағының талаптарына қосымшада палубалы жүкті тасымалдауға арналған кемелер осы Қағиданың 121-тарауының талаптарына сай жауап беруі тиіс. Осы Қағиданың 130-тарауының талаптарына сәйкестікті көрсету үшін пайдаланылатын ауырлық ортасының аппликатасы апатты тұрақтылықты детерминдік талдау кезінде ең жоғарғы ватер сызығы кезінде пайдаланылатын ауырлық ортасының аппликатасына тең болуы тиіс. Осы Қағиданың 121-тарауының талаптарын орындауды қамтамасыз ету есебінен құрылған, палубалы жүктері бар кеме ауырлығы ортасының шекті жоғарылауы диаграммасы (шекті сәттер немесе ең аз метацентрлік биіктік) орнықтылық туралы Ақпаратқа енгізілуі және апатты тоқтау мен орнықтылық туралы Ақпаратқа енгізілуі тиіс.

128-тарау. Кеменің бүліну алдында қонуы және жүктемесі

      Ескерту. 128-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1926.Су басудың барлық нұсқалары осы Қағиданың 1927 – 1929 тармағына сәйкес анықталатын кеменің бір шартты бастапқы жағдайында талданады.

      1927. Кеме бір текті жүктер тиелген деп саналады, тұзды суда жазғы жүк маркасы бойынша отырғызу және дифферентсіз деп саналады.

      1928. Кеменің ауырлық ортасын жоғарылату тиеудің мынадай шартты жағдайы үшін былай есептеледі:

      1) осы Қағиданың 1928-тармағының 2) тармақшасында көрсетілген барлық жүк жайлары, пайдалануда ұсынылатын жартылай толтыруы бар жайлар, егер жүк құрғақ болса және оның 98 %-ы сұйық болса толық тиелген деп саналады;

      2) егер кеме жазғы жүк маркасы бойынша тиеу кезінде пайдаланылуы тиіс, кейбір жайлар тиелмеген болса немесе сұйық жүкпен толтырылмаған болса мұндай жайлар бос бөліктер есебінен есептелген кеменің ауырлық ортасының биіктігі барлық жайларды жүкпен толтырудыұйғаруда есептелген кеме ауырлық ортасының биіктігінен аз емес;

      3) кеме қорының әрбір түрінің және шығындалатын сұйықтық саны толықтан тең 50 % деп қабылданады. Осы Қағиданың 1929-тармағының 2) тармақшасында көрсетілгеннен басқа цистерналар бос немесе толық болуы мүмкін, осы цистерналар бойынша қорды бөлу кеме ауырлық ортасының барынша жоғарылатындай жүргізіледі. Осы Қағиданың 1929-тармағының 2) тармақшасында көрсетілген цистерналар ішінде ауырлық ортасы олардың көлеміндегі орта қабылданады;

      4) шығындалатын сұйықтық және балласт қатынасында кемені тиеу олардың тығыздығын мынадай мәндері кезінде анықталады, т/м3:

      борт сыртындағы су — 1,025,

      тұщы су — 1,000,

      мазут — 0,950,

      дизель отыны — 0,900,

      май — 0,900.

      1929. Кеме ауырлық ортасын жоғарылатуды анықтау кезінде сұйықтықтың еркін бетіне әсер етуге түзету ескеріледі:

      1) сұйық жүк үшін — осы Қағиданың 1928-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген тиеуге байланысты;

      2) шығындалатын сұйықтық үшін — диаметрлі жазықтықта немесе борт жұбында бір цистерна шеткі шама бойынша сұйықтықтың әрбір түрі бойынша еркін кеңістік болады. Есептеуде цистерналар немесе цистерналар комбинациясын қабылдау ұсынылады, онда еркін кеңістікке әсер ету барынша үлкен. Сұйықтықтың еркін бетіне әсер етуге түзетулер есебі осы Қағиданың 91тарауының 5- параграфына сәйкес жүргізу ұсынылады.

129-тарау. Зақымдану мөлшері

      Ескерту. 129-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1930.Биіктігі бойынша кеменің зақымдалу бойлығы негізгі сызықтан шектеуден жоғарғыға қарай қабылданады.

      1931. Жүк маркасына рұқсат етілген ең жоғарғы ватер сызығы деңгейінде тікелей бұрыш астында сыртқы қаптаудың ішкі бетінен диаметрлі жазықтыққа дейін өлшенген зақымдалу тереңдігі кеме еніне 1/5 тең немесе жүктің аздығына байланысты 11,5 м деп қабылданады.

      1932. Егер осы Қағиданың 1930 және 1931-тармағында көрсетілген аз өлшемдердің зақымдалуы неғұрлым ауыр зардаптарға әкеледі, мұндай зақымдалу есептеуде қабылданады.

      1933. Көлденең қоршаулар тиімді болып саналады, егер олар немесе кертпештері бар қоршаудың жақын бөліктері арқылы өтетін көлденең жазықтық шеткі шама бойынша 1/3 L 2/31 немесе 14,5 м ара қашықтықта орналасқан. Егер көрсетілген ара қашықтық аз болса, осындай қоршаудың бірін немесе одан артық қоршауды жоқ деп санау керек.

      1934. Бір бөлікті су басқан кезде, осы Қағиданың 1933-тармағында көрсетілген, егер олар ұзындығы 3 м-ден аспайтын кертпеші болса, негізгі көлденең қоршаулар зақымдалмайды деп саналады.

      Көрсетілген қоршаулар ұзындығы 3 м-ден аспайтын кертпеші болған жағдайда осы қоршауға жанасатын екі бөлікті бірге су басқан деп санау керек.

      Зақымдалу ұзындығы, егер оның бойлық қоршауы зақымдалу тереңдігі шегінен тыс болса, борт цистерналары көлденең қоршауларымен шектелуі мүмкін

      Борт цистернасы немесе қос түбі бар цистерна негізгі көлденең қоршаудан 3 м-ден астам ара қашықтықта орналасқан көлденең қоршаумен бөлінген, осындай қоршаумен бөлінген екі цистерна да суға толған деп саналады. Мынадай бөліктерді су басқан деп санау керек:

      A + D, В + Е, C + E + F (осы Қағиданың 229-қосымшасы);

      A + D + E, В + Е (осы Қағиданың 230-қосымшасы);

      A + D, B + D + E (осы Қағиданың 231-қосымшасы);

      A + B + D, B + D + E (осы Қағиданың 232-қосымшасы).

      Бак қоршауы 3 м-ден артық емес трюмнің алдыңғы жақ қоршауынан кеменің арт жағында тұрған болса, бак алдыңғы жақ жүк трюмі үстінде орналасқан жағдайда кертпеш түзетін палубалы конструкцияның су өткізгіштігімен қамтамасыз етіледі, онда қоршау үздіксіз ретінде қарастырылады және зақымдалмайды.

      1935. Егер борт цистернасының трюм жағынан тесігі болса, онда ол осы тесіктерді жабуға арналған құрылғылардың болуына тәуелсіз трюммен хабарласады деп саналады. Аналогтық талаптар клинкетті ысырмалармен жабылатын тесіктері бар болғанда су өткізетін деп саналатын цистерналар арасындағы қоршаудан басқа сұйық жүктерді тасымалдайтын кемелерге қойылады, егер соңғысында қоршау палубасынан жоғары орналасқан басқару болса.

      1936. Егер зақымдалулардың қабылданған өлшемдері шегінде құбырлар, шахталар немесе туннельдер орнатылған болса, онда су басу апатты жағдай есептеуінде қабылданған шектен тыс олар арқылы жайылмауы тиіс

      1937. Екі бөлікті су басқан жағдайда осы Қағиданың 1930 – 1933, 1935 және 1936-тармағында көрсетілген ережелер басшылыққа алынады.

130-тарау. Зақымдалған кемені отырғызу және орнықтылығы

      Ескерту. 130-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1938. Зақымданған кеменің метацентрлік биіктігінде оны ұлғайту бойынша шаралар қабылдағанға дейін оң мәндері болуы тиіс.

      1939. Қисаю бұрышы симметриялы емес суға батқан кезде кемені түзету басталғанға дейін 15Ү аспауы тиіс. Егер суға батқан кезде қоршау палубасының қандай да бір бөлігі суда жатпаса, онда қисаюды 170- қа дейін ұлғайтуға болады.

      1940. Қисаю және дифферент есебінен ақырғы апатты ватер сызық кемені түзету басталғанға дейін осы Қағиданың 1859-тармағында көрсетілген тесіктердің төменгі жиегінен жоғары өтпеуі тиіс, солар арқылы әрі қарай судың жайылуы мүмкін.

      1941. Егер суға батқан бөліктердің шегінен тыс қоршау палубасының қандай да бір бөлігі суда жатса немесе апатты орнықтылық қоры күдікті болып көрінсе, онда қисаюдың үлкен бұрышында апатты орнықтылықты зерттеу қажет. Бұл ретте зақымданған кеменің статикалық тұрақтылық диаграммасының ең үлкен мәндері нормаланған ұзындық шегінде 0,1 м кем еместі құрайды (20Ү), оң иықтары бар диаграмма бөлігінің ұзындығы 20о кем еместі құрайды, ал осы ұзындықтың шегінде диаграмманың оң учаскесінің ауданы 0,0175 м-рад.кем еместі құрайды.

5- кіші бөлім. Пайдалануда болатын кемелерге қойылатын талаптар
131-тарау. Жолаушылар және жүк таситын кемелерге (РО-РО жолаушылар кемелеріне) қойылатын талаптар

      Ескерту. 131-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1942. 1997ж. 1 шілдеге дейін жасалған жолаушылар және сүйретуші кемелер осы Қағиданың 1944-тармағының талаптарына А/Аmах тәуелділігінен анықталатын күннен кейін жүргізілген алғашқы мерзімдік куәландыру күнінен кешіктірмей жауап беруі тиіс (осы Қағиданың 1946-тармағына сәйкес анықталатын Аmах, ең үлкен ықтималдық индексіне осы Қағиданың 1945-тармағына сәйкес анықталатын А, ықтималдық индексіне қатынасы):

      1) 85 % кем —1998 жылдың 1 қазанынан кешіктірмей;

      2) 85 % немесе одан артық, бірақ 90% кем — 2000 жылдың 1 қазанынан

      кешіктірмей;

      3) 90 % немесе одан артық, бірақ 95 % кем — 2002 жылдың 1 қазанынан

      кешіктірмей;

      4) 95 % немесе одан артық, бірақ 97,5 % кем — 2004 жылдың 1 қазанынан

      кешіктірмей;

      5) 97,5 % немесе одан артық — 2004 жылдың 1 қазанынан кешіктірмей.

      Суға батқан бөліктер саны осы Қағиданың 1964 және 1965-тарауының талаптарына сәйкес қабылдануы тиіс.

      1943. Осы Қағиданың 1942-тармағының талаптарына қосымшада бортында 400 және одан артық адамы бар жолаушылар сүйретуші кемесі осы Қағиданың 1943-тармағы 2)және 3) қосымша тармақтарының талаптарына, кеменің ұзындығы бойынша кез келген жерде зақымдалуда, осы Қағиданың 1943-тармағы 2)және 3) тармақшасында көрсетілген күннен кейін жүргізілген алғашқы мерзімдік куәландыру күнінен кешіктірмей жауап беруі тиіс:

      1) A/Amax қатынасына байланысты:

      1) 85 % кем —1998 жылдың 1 қазанынан кешіктірмей;

      2) 85 % немесе одан артық, бірақ 90% кем — 2000 жылдың 1 қазанынан

      кешіктірмей;

      3) 90 % немесе одан артық, бірақ 95 % кем — 2002 жылдың 1 қазанынан кешіктірмей;

      4) 95 % немесе одан артық, бірақ 97,5 % кем — 2004 жылдың 1 қазанынан кешіктірмей;

      5) 97,5 % немесе одан артық — 2010 жылдың 1 қазанынан кешіктірмей;

      2) кеме бортында адамдардың болуына байланысты:

      1500 немесе одан артық — 2002 жылдың 1 қазанынан;

      1000 немесе одан артық, бірақ 1500 кем — 2006 жылдың 1 қазанынан

      кешіктірмей;

      600 немесе одан артық, бірақ 1000 кем —2008 жылдың 1 қазанынан

      кешіктірмей;

      400 немесе одан артық, бірақ 600 кем —2010 жылдың 1 қазанынан

      кешіктірмей;

      3) жасы 20-да және одан асқан кеме жасының жетістіктері бойынша ("кеменің жасы" — кильді сала бастаған кезден бастап немесе кеменің осыған ұқсас құрылыс сатысында болған күнінен бері, кеменің жолаушылар сүйретуші кемесіне қайтадан жарақталған кезден бері есептелетін уақыт).

      1944. Апатты отырғызу мен орнықтылыққа мынадай талаптар қойылады:

      1) апатты отырғызу мен орнықтылықты есептеу кезінде осы Қағиданың 1845, 1846, 1848 – 1851, 1853 тармақтарының талаптары ескерілуі тиіс. Осы Қағиданың 131, 132 және 133 тарауына сілтемелер осы Қағиданың 1943- тармағының 6) тармақшасындағы сілтемелермен алмастырылады;

      2) тұрақты су ығыстырғыштық әдісімен анықталған симметриялы су басудың ақырғы сатысында кеменің бастапқы метацентрлік биіктігі 0,05 мден кем емес болуы тиіс;

      3) су басудың ақырғы сатысы үшін статикалық орнықтылық диаграммасы (егер түзету жүргізілсе, содан кейін) ұзындығы 150 кем емес оң иіні бар учаске болуы тиіс.

      Оң иіні бар диаграмма учаскесінің ауданы және бойлықтан жоғары көрсетілген шектегі диаграмманың ең үлкен иіні осы Қағиданың 1871 және 1872-тармақ талаптарына сай келуі тиіс;

      4) су басудың аралық сатысында орнықтылық осы Қағиданың 1869- тармағының талаптарына сай келулері тиіс.

      5) зақымдалған күйдегі кеменің орнықтылығын есептеу мақсатында жайлар мен беттердің өткізгіштік коэффициенттері ретінде осы Қағиданың 233- қосымшасы бойынша анықталатын тең шамалар қабылдануы тиіс.

      Үстіңгі беттердің неғұрлым жоғары өткізгіштігі апатты ватер сызық ауданында көптеген тұрғылықты жайлар немесе механизмдері жоқ аудандағы жайлар үшін, сондай-ақ жүктің немесе қордың едәуір мөлшерін қамтымайтын жайлар үшін қабылдануы тиіс;

      6) апатты отырғызу және орнықтылыққа қойылатын талаптарға мақсаттардың сәйкестігі үшін осы Қағиданың 1944-тармағына сәйкес зақымдалу өлшемдері осы Қағиданың 1863- тармағына сәйкес қабылданады;

      7) зақымдалған кемені отырғызу осы Қағиданың 1867-тармағының талаптарына сай келуі тиіс; осы талаптарды орындау үшін қажетті түзету уақыты 15 минуттан аспауы тиіс;

      8) кемені түзетуден кейін апатты ватер сызығы, кейде түзету жүргізілмейтін жағдайлар үшін палуба қоршауынан төмен 76 мм өтуі тиіс.

      1945. Ықтималдық А индексі мынадай формула бойынша анықталады:

      А =

aps (716)

      Қосындылау дара бөліктер және екі аралас бөліктің топтары үшін орындалады.

      1) А индексін анықтау үшін орындалатын есептеулер кезінде егер, ауырлық ортасын пайдалануды барынша жоғарылататын конструкциялық дифференті болса кеме кильге тең бөліктерге бөлудің ең жоғарғы ватер сызығы бойынша тиелген деп саналады.

      Өткізгіштік коэффициенттері осы Қағиданың 1800-тармағының 1) тармақшасының, 1801 және 1804-тармақтың талаптарына сәйкес қабылданады.

      Жүк үй-жайлары үшін ро-ро өткізгіштік коэффициенті 0,90-ға тең деп қабылдануы тиіс;

      2) а және р параметрлері осы Қағиданың 1816 және 1817- тармағының талаптарына сәйкес анықталады. kv коэффициентінің мәні 1-ге тең деп қабылданады;

      3) s параметрі мынадай формула бойынша анықталады:


(717)

      мұнда GZmax — зақымдалған кеменің статикалық орнықтылық диаграммасының ең үлкен оң қалпына келетін иіні, м, тепе теңдік жағдайдан 150 шегінде, бірақ 0,1 м артық емес;

     

— статикалық орнықтылық диаграммасының оң учаскесінің бойлығы, бірақ 15 0 артық емес;

      W— осы Қағиданың 1871-тармағына сәйкес анықталатын статикалық орнықтылық диаграммасының ауданы, м-рад, бірақ 0,015 м-рад артық емес;

      с — коэффициент, тең:

      с = 1 — егер қисаю бұрышы

е су басудың ақырғы сатысында 70-тан аспаса,

      c =

егер 7 0<

е

0,

      с = 0, егер

е бұрышы 20 0- тан асып кетсе,

     

е — қисаю бұрышы су басудың ақырғы сатысында (түзетуге дейін), град.

      1946. Егер апатты отырғызу және орнықтылық осы Қағиданың 126 -тарауының 1-параграфының талаптарына толықтай сәйкес келеді, онда s параметрі 1-ге тең деп қабылданады.

      Параметр s кез келген су басқан жағдайда нольге тең деп қабылданады, соның салдары:

      1) су басудың аралық сатысы кезінде немесе түзету алдындағы қисаю бұрышы 200-тан немесе кемеге судың таралуы мүмкін қандай да бір тесіктен су кіретін бұрыштан асып кетсе

      2) ақырғы су басу сатысында қоршау палубасы суға еніп кетсе, суға батқан бөлік немесе бөліктер ауданынан басқа, немесе

      3) ақырғы су басу сатысында қисаю бұрышы 120-тан аспайда немесе

      3) ақырғы су басу сатысында hав 0,05 м-ден аз.

      1947. Егер кемені бойлық су өткізбейтін қоршаулармен бөлу ескерілсе, онда р факторы к

=1 мәндері кезінде осы Қағиданың 1818-тармағының 3) тармақшасына сәйкес анықталатын r редукциялық коэффициентке көбейтіледі.

      1948. Егер s<1 шамасы кеменің бір кез келген бөлігі суға батқанда, сол үшін бір бөлікті стандарт талап етіледі немесе кеменің кез келген екі аралас бөлігі суға батқанда, сол үшін екі бөлікті стандарт талап етіледі, онда Amax1 немесе Аmаx2 ең үлкен ықтималдықты индекс, сондай-ақ А1 немесе А2 индекс талап етіледі, бірақ s мәні мынадай кезде бірлікке тең деп қабылданады:

      1) кеменің әрбір бөлігі суға батқанда бір бөлікті стандарт талап етіледі,

      2) кеменің кез келген екі аралас бөлігі суға батқанда, екі бөлікті стандарт талап етіледі.

      1949. А/Amax мәні мынадай формула бойынша есептеледі:

      бір бөлікті стандарт үшін


немесе

(718)

      екі бөлікті стандарт үшін


(719)

      мұнда А1 — бір бөлік суға батқан жағдайда осы Қағиданың 1945 -тармағына сәйкес анықталатын А шамасының бір бөлігі;

      А2 — екі аралас бөлік суға батқан жағдайда осы Қағиданың 1945 -тармағына сәйкес анықталатын А шамасының бір бөлігі;

      Аmax1 — бір бөлік суға батқан жағдайда осы Қағиданың 1948-тармағына сәйкес анықталатын А шамасының бір бөлігі;

      Аmax2 — екі аралас бөлік суға батқан жағдайда осы Қағиданың 1948- тармағына сәйкес анықталатын А шамасының бір бөлігі.

132-тарау. Үйме кемелер, рудовоздар және құрама кемелер

      Ескерту. 132-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1950. Дара борты бар итергіш жүк кемелері, олардың конструкциясы осы Қағиданың 637-тармағы 1) тармақшасының талаптарына жауап береді, 1999ж. 1 шілдесіне дейін немесе осы күннен кейін жасалған және ұзындығы L1

l50 м болатын, тығыздығы 1000 кг/м3 және одан артық қатты үйме жүктерін тасымалдайтын кемелер жазғы жүк маркасы бойынша барлық жағдай кезінде кез келген жүк трюмін су басқан кезде осы Қағиданың 130-тармағының талаптарына жауап беруі тиіс. Алдыңғы жақ жүк трюмі сыртқы қаптаумен немесе 760 мм кем емес қос борт енімен шектелген, ұзындығы L1 150 м және одан артық, 1999ж. 1 шілдесіне дейін жасалған, тығыздығы 1780 кг/м3 және одан артық қатты үйме жүктерін тасымалдайтын үйме кемелер осы Қағиданың 130-тармағының талаптарына жауап береді, кеменің жасына байланысты анықталған куәландыру күнінен кешіктірмей жазғы жүк маркасы бойынша барлық тиеу кезінде алдыңғы жақ жүк трюмін су басқан кезде осы Қағиданың талаптарына жауап беруі тиіс:

      1) 1999ж. 1 шілдесіне дейін жасы 20 жыл болған кемелер үшін 1998жылғы 1 шілдесіне кейін жүргізілетін аралық (екінші немесе үшінші жыл сайынғы куәландыру) немесе алғашқы кезекті куәландыру күні қабылданады;

      2) 1998ж. 1 шілдесіне дейін жасы 15 жыл және одан артық болған, бірақ 20 жылдан кем емес кемелер үшін 1998ж. 1 шілдесіне кейін, бірақ 2002 жылдың 1 шілдесінен кешіктірмей жүргізілетін алғашқы кезекті куәландыру күні қабылданады;

      3) 1998ж. 1 шілдесіне дейін жасы кем дегенде 15 жыл болған кемелер үшін үшінші кезекті куәландыру күні немесе жасы 15-ке жеткен кеменің күні қабылданады.

      1951. Апатты орнықтылықты есептеуді орындау кезінде өткізгіштік коэффициенттерінің мынадай мәндері қабылдануы тиіс:

      0,90 — тиелген трюмдер үшін; 0,95 — бос трюмдер үшін.

      1952. Осы Қағиданың 1950-тармағының талаптарына жауап бермейтін кемелер мынадай шарттарды орындау кезінде көрсетілген талаптарды орындаудан босатылуы мүмкін:

      1) алдыңғы жақ трюмін жылсайын куәландыру бағдарламасы кеңейтілген аралық куәландыруда қабылданған бағдарламамен айырбасталуы мүмкін;

      2) руль бөлмесінде жарық және дыбыстық сигнал беру қарастырылған:

      әрбір жүк трюмінің артқы жағында қос түп үстіндегі екі метр деңгейден жоғары судың келуі туралы;

      жоғарғы деңгей бойынша әрбір трюм құдықтарын сумен толтыру туралы.

      Мұндай сигнал беру осы Қағиданың 12-бөлігінің талаптарына жауап береді;

      3) кеме жүк трюмінің кезең-кезеңмен су басу зардаптары туралы қажетті ақпаратпен және кемені қауіпсіз пайдалануды басқару және ластаудың алдын алу бойынша Халықаралық кодекстің 8-тарауына сәйкес толық нұсқаулықпен қамтамасыз етілген.

      Ақпарат осы Қағиданың 1791-тармағының 5) тармақшасында көрсетілген мәліметтер мен құжаттамаларды, тең кильде кемелер жазғы жүк маркасы бойынша барлық жағдай кезінде кезеңмен кезең су басу кезінде кемені апатты отырғызу мен орнықтылығын есептеу нәтижелері қамтуы тиіс. Егер шөгу кезде осы Қағиданың 130-тарауының талаптарына жауап береді, құжатқа кемені тиеу және дифферент есебінен салынған ауырлық ортасынан шекті жоғарылау диаграммасын енгізу қажет (шекті сәт немесе ең аз метацентрлік биіктік). Қоршау беріктігін ескеру қажет. Ақпарат осы Қағиданың 1791-тармағының 5) тармақшасында көрсетілген есептеулер нәтижесінің жиынтықты кестесін қамтуы тиіс.

      1953. осы Қағиданың 3 кіші бөлім талаптарына сәйкес азайтылған су борты тағайындалған кемелер Осы Қағиданың 1950-тармағының талаптарына жауап береді деп саналады.

      1954. Осы Қағиданың 1950 – 1952 тармағының талаптарын орындау туралы мәлімет осы Қағиданың 218-тармағында талап етілген ақпаратқа енгізіледі.

      1955. 2004ж.1 шілдеге дейін жасалған кемелер осы Қағиданың 1906 - 1908 тармағының талаптарына, 2004ж.1 шілдеден кейін жасалған кемелерді алғашқы куәландыру күнінен кешіктірмей жауап береді.

      1956. Тек жоғарғы датчиктен аз немесе В/6 тең ара қашықтықта жүк трюмінің артқы бөлігінде су деңгейінің датчиктерін орнату мүмкінемес кезде; диаметрлі жазықтықты орындамаған кемелер трюмнің екі борты бойынша орналасуы тиіс.

      1957. Осы Қағиданың 1952-тармағының талаптарына жауап беретін кемелерде, жүк трюмінде 2004ж. 1 қаңтарындағы осы Қағиданың 1952-тармағының 2)тармақшасының талаптары белгіленуі мүмкін, осы Қағиданың 1906-тармағының 1) тармақшасына сәйкес жүк трюмі су деңгейінің датчиктерімен жабдықталады (осы Қағиданың 1956-тармағы есебінен).

6-кіші бөлім. Килі 2009 жылдың 1 қаңтарына дейін немесе осы күннен кейін салынған кеме бөліктерін бөлуге қойылатын талаптар
133-тарау. Жалпы ережелер

      Ескерту. 140-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Қолданылу саласы

      1958. Осы бөлімнің талаптары килі 2009 жылдың 1 қаңтарына дейін немесе осы күннен кейін салынған кемені жобалау кезінде қолданылады және таралады:

      1) жолаушылар кемесі;

      2) мұнай құю кемелер;

      3) ұзындығы L1

100 м балық аулайтын кемелер;

      4) борты кішірейтілген А типті және В типті кемелер уәкілетті органдарда бекітілген теңіз кемелерінің жүк маркасы туралы Қағиданың 156 және 161- тармақтарында көрсетілген:

      7) арнайы тағайындау кемелері;

      8) қамтамасыз ету кемелері;

      10) жоғарыда аталмаған ұзындығы Ls > 80 м болатын жүк кемелері;

      11) ұзындығы Ls < 80 м болатын құрғақ жүк тасымалдайтын кемелер (осы Қағиданың 2176-тармағы);

      12) ұзындығы L1

50 м мұз жарғыш кемелер;

      13) ұзындығы L1

40 м тіркемелер;

      14) ұзындығы L1

40 м жер снарядтары, ұзындығы L1

60 м трюмдік жер снараядтары;

      15) құтқару кемелері;

      16) бұрғылау кемелері;

      17) жүзуші маяктар;

      19) егер, оның бортында 100-ден астам адам отырса немесе жүзуші қонақ үй сияқты пайдаланылатын тіреуіш кемелер;

      20) осы Қағиданың 137-тарауында келтірілген пайдалануда және құрылыс уақытын болатын итергіш кемелер, кентасығышатр және аралас кемелер;

      21) ұзындығы L1 <100 м итергіш жүк кемелері болып табылмайтын жүк кемелері, оларда тек бір жүк трюмі немесе жүктер трюмі болғанда, су үстіндегі борт палубасына дейін су өткізбейтін қоршау бөлінбеген не (осы Қағиданың 135-тарау 3-параграфы).

      1959. Осы тараудың талаптары таралмайтын кемелер үшін бөліктерге бөлудің мүмкін үздік сипаттамаларына жету үшін мүмкін тағайындау мен пайдалану жағдайының барлық шараларын қабылдау ұсынылады.

      Алайда, егер, кеме иесінің қалауы бойынша осындай кеме сыныбы символында бөліктерге бөлу белгісі қарастырылады, ол белгі осы бөлімнің толық көлемдегі талаптарына жауап беруі тиіс.

      Жаңа типтегі кемелерге осы бөлімнің талаптарына қатыстылығы Кеме қатынасының тіркелімі келісімі бойынша анықталады.

      1960 . Борты кішірейтілген А типті және В типті кемелер, осы кемелердің бөліктерге бөлуге Теңіз кемелерінің жүк маркасы туралы Қағиданың 155-167-тармақтарында талаптарын орындауды растау кезінде көрсетілген осы Қағиданың 136-тарауының талаптары қолданылады.

      1961.Осы Қағиданың 136-тарауының талап етілген есептеулерді орындау кезінде осы Қағиданың 134 және 135-тарауының талаптарына сәйкес орындалған есептеулер ескеріледі.

      1962. Барлық есептеу жағдайында су басу тек бір корпусты тесіп өтуде ғана қабылданады және апаттан кейін борт үсті суының төгілген бір бос беті ғана ескеріледі. Бұл ретте тесіп өту тік бұрышты параллелепипед пішінінде болады.

      1963. Осы тарауда болатын шамалардың барлық сызықтық өлшемдері метрмен қабылданған.

2-параграф. Куәландыру көлемі

      1964. Сыныптау, құрылыс кезінде куәландыру және жіктеулік куәландыру тәртібіне қатысты ережелер, сондай-ақ Кеме қатынасы тіркелімінің қарауында ұсынылатын техникалық құжаттарға қойылатын талаптар осы Қағиданың 1, 2 және 3-бөлімінде қарастырылған.

      1965. Кеме қатынасының тіркелімі осы бөлімнің талаптарына жауап беретін әрбір кеме үшін жүзеге асырады:

      1) Осы Қағиданың 8-тарауының 4-параграфында, 21-тарауында, 5-бөлімнің 4- кіші бөлімінің, 10-бөлімнің 2,4,5-кіш бөлімінің және 254-261, 283, 284, 288-тарауларының көрсетілген талаптарына бөліктерге бөлумен байланысты конструкциялық іс-шаралардың сәйкестігін тексеру;

      2) Осы Қағиданың 1979-тармағында қарастырылған кеме бөліктеріндегі су пайда болғанда апатты-сақтандырғыш сигнал беруді пайдалану бойынша Ақпаратты қарастыру және мақұлдау, бөліктерді су басу зардаптары туралы ақпаратты осы Қағиданың 1976 тармағында қарау және тіршілік үшін күрес жөніндегі сұлба (назарға алынады);

      3) кемені бөліктерге бөлудің жүк ватер сызығымен сәйкес келетін қосымша жүк маркаларын тағайындау және салу дұрыстығын тексеру;

      4) егер апатты отырғызу мен орнықтылықты бағалау үшін оны пайдалану қарастырылған жағдайда кемеде ЭЕМ орнату және тиісті программалық қамтамасыз етуді қарастыру және мақұлдау.

2-параграф. Жалпы техникалық талаптар

      1966. Кемелер тағайындалуына байланысты пайдалану сипаты есебінен бөліктерге неғұрлым тиімді бөлу керек. Кемені бөліктерге бөлу дәрежесі жүзу ауданына, кеменің өлшеміне және борттағы адамдар санына байланысты өзгеруі тиіс, бөліктерге бөлудің ең жоғарғы дәрежесі ең үлкен ұзындығы бар және жолаушыларды тасымалдаумен айналысатын кемелерге сәйкес келуі тиіс.

      1967. Ешқашан бөліктерге ватер сызықтарын бөлудің бірде-біреуі Теңіз кемелерінің жүк маркасы туралы қағидаға сәйкес немесе кеменің беріктігін қамтамасыз ету жағдайына байланысты анықталған ащы суда жүк ватер сызығынан жоғары қабылданбауы тиіс.

      Бөліктерге бөлудің жүк ватер сызығы аталған кеме үшін белгіленген ереже кеме бортында және Теңіз кемелерінің жүк маркасы туралы қағидаға сәйкес Кеме қатынасының тіркелімі құжатында белгіленеді.

      1968. Барлық жағдайдағы көлемі мен ауданы теориялық қоршауларға дейін есептелуі тиіс. Құйылған су мөлшері және темір бетон, пластмасса, ағаш және композитті кемелердің бөлігінде еркін үстіңгі беттердің элементтері ішкі қоршауларға дейін есептелуі тиіс.

      1969. Зақымданған кеменің бастапқы метацентрлік биіктігін анықату кезінде сұйық жүктердің еркін беттеріне, кеме қорына және балласт әсеріне түзетулер осы Қағиданың 5-бөлімінің 97-тарауының 5-параграфына сәйкес зақымдалмаған кеме орнықтылығын есептеген сияқты ескерілуі тиіс.

      Зақымдалған кеменің статистикалық орнықтылығының диаграммасын орнату кезінде жабық қондырмалар, жәшіктер мен бөлмелер, бортта, палубада, корпус қоршауы мен қондырмаларда ашық есіктер арқылы шегерілетін құю бұрыштары, сондай-ақ сұйық жүктер әсеріне түзетулер осы Қағиданың 91-тарауының 5-параграфына сәйкес зақымдалмаған кеме диаграммасын салған сияқты ескерілуі тиіс.

      Зақымдалған қондырмалар, жәшіктер мен рубкалар осы Қағиданың 133-тарауының 6-параграфында көрсетілген өткізгіштік коэффициентімен есептеледі немесе мүлдем ескерілмейді. Су баспаған жайға қатынау үшін оның ішінде болатын тесіктер теңіз әсерін өткізбейтіндей жабу үшін штаттық құрылғылар болмаған кезде ашық деп саналады.

      1970. Апатты отырғызу және орнықтылықты есептеуді орындау кезінде борт сыртындағы су танктері және зақымдалмаған цистерналардасұйық жүктердің орын ауыстыруынан кеменің бастапқы жүктемесінің өзгерістері (зақымдалуға дейін), апатты ватер сызықтан төмен болатын суға батқан танктерде еркін беттің пайда болу есебінен ескерілуі тиіс.

      1971. Осы бөлімнің талаптары қолданылатын кемелер Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданған тіршілік үшін күрес жөніндегі сұлба және бөліктерді су басу кезінде кеменің апатты отырғызуы мен орнықтылығы туралы ақпарат қамтамасыз етіледі. Бұл құжаттар капитанға кемені пайдалану кезінде, бөліктерге бөлуге қатысты талаптарды ескеруге және кеме батып бара жатқан кезде зақымданған кемені сақтау бойынша қажетті шараларды қабылдау үшін кеменің жай-күйін бағалауға мүмкіндік береді.

      1972. Апатты отырғызуы мен орнықтылығы туралы Ақпарат қамтуы тиіс:

      1) таза суда және мұзда жүзу кезінде оның өлшемдері және мүмкін шөгуін енгізетін кеме туралы мәліметтер, оның бойлық кесіндісінің сұлбалық сызбасы, палуба және қос түп жоспары, сондай-ақ барлық өткізбейтін қоршаулар мен таңдамалары көрсетілген сипатты көлденеңқималар, олардағы тесіктер, осы тесіктер мен жетектерді, ауа саңылаулары мен желдету құбырларын жабу сипаттамасы, сонымен қатар кеменің тіршілігі үшін күрес кезінде пайдаланылатын жүйе сұлбасы;

      2) осы бөлімнің талаптарына сәйкес ең қауіпті зақымдалуларды ұстап тұруға жеткілікті зақымдалған кеменің орнықтылығын қолдап тұру үшін қажетті мәліметтер; тұтас алғанда кеменің орнықтылығы мен беріктігін, дифферент жағдайын бір уақытта қанағаттандыратын жүк, қор мен балласт тарату бөліктеріне қабылданған бөлу қатынасында мақсатқа сай ұсыныстар бойынша кемені тиеу және балластау бойынша инструкциялық деректер; кемені апатты отырғызу және орнықтылығына қойылатын талаптардың қысқаша тізімі;

      3) Осы Қағиданың 6-бөлімі және осы тараудың талаптарын қамтамасыз ету есебінен жасалған кеменің ауырлық ортасын шекті жоғарылату диаграммасы (шекті сәт немесе ең аз метацентрлік биіктік);

      4) симметриялы және симметриялы емес су басу есептеулер нәтижесінің жиынтығы, онда бастапқы және апатты отырғызу, дифферент және метацентрлік биіктігі, қисаю бұрышы туралы деректер, кемені түзету немесе орнықтылығын жақсарту бойынша шаралар қабылдау, сонымен қатар осы үшін ұсынылатын шаралар және қажетті уақыт. Кемені су басудың нашар жағдайында статистикалық орнықтылық диаграммасының сипаттамасы келтірілуі тиіс;

      5) кемені бөліктерге бөлуді конструкциялық қамтамасыз ету, тесіктерді жабуға арналған құрылғыларды, су ағыстарын жабуға арналған құрылғылар мен апатты құралдарды пайдалану, сондай ақ аталған кеме ерекшеліктерінен туындаған мүмкін су басу зардаптарын, су басумен байланысты кемені пайдалану және кеме апаты кезінде экипажға тыйым салған әрекеттер туралы мәліметтер.

      1973. Тіршілік үшін күрес бойынша сұлба жұмысқа қолайлы масштабта әзірленуі тиіс, бірақ 1:200 кем емес. Жолаушылар кемесінде сұлба жүру көпірінде тұрақты ілінуі тиіс. Жүк кемелерінде сұлба тұрақты ілініп тұруы тиіс немесе жүру көпірінде болуы тиіс. Бойлық кесінді, палуба жоспары, қос түп және көлденең қиманы қамтитын сұлба мыналарды енгізуі тиіс:

      1) су өткізбейтін бөліктер және цистерналар шекарасы;

      2) балласт, кептіргіш, қайта жіберу (түсіру) жүйесі, сонымен қатар су басқан кезде пайда болған қисаюды тегістеуге арналған құрылғы;

      3) су өткізбейтін бөліктерде тесіктердің және осы тесіктерді жабу құралдарының, осы құралдарды басқару органдарының индикация мен сигнал беру құралдарының орналасуы;

      4) су өтуді бақылау және анықтау жүйесі, индикация құралдары көрсетілген корпустың сыртқы қаптауындағы есіктердің орналасуы;

      5) теңіз әсері кезінде палуба үстіндегі өткізбейтін қоршаулардың және, палубада теңіздің ең төменгі әсері кезінде егер олар қолданылса, индикация құралдарының орналасуы;

      6) кептіргіш және балласт сорғыларының, оларды басқару посттары мен клапандарының орналасуы.

      1974. Апатты отырғызу мен орнықтылық туралы ақпарат кеменің орнықтылығы туралы Ақпарат деректері бойынша құрылуы тиіс. Бір кемеден басқа кемеге апатты отырғызу туралы Ақпараттың таралу тәртібі осы Қағиданың 1528-тармағында көрсетілген орнықтылық туралы Ақпараттың таралу тәртібінен ұқсас. Апатты отырғызу және орнықтылық туралы Ақпаратты жеке бөлім түрінде зақымдалмаған кеменің орнықтылығы туралы Ақпаратқа енгізуге болады.

      1975. Кеменің апатты отырғызуы мен орнықтылығын бағалау үшін кеме ЭЕМ пайдалану ұсынылады. Бұл ретте тиісті программалық қамтамасыз ету Кеме қатынасы тіркелімінің рұқсаты болуы тиіс.

      ЭЕМ апатты отырғызу және орнықтылық туралы Ақпаратты айырбастамайды.

      1976. Ұзындығы Ls 80 м кем емес құрғақ жүк тасымалдайтын кемелер бөліктерді су басу зардаптары туралы Ақпаратпен қамтамасыз етілуі тиіс. Бұл Ақпарат осы Қағиданың 1972-тармағында көрсетілген мәліметтер мен құжаттаманы, машина бөлімшесін және жүкке арналған әрбір жайды су басу кезінде кемені апатты отырғызу мен орнықтылығын есептеу нәтижелерін қамтуы тиіс. Есептеулер екі шөгу үшін орындалуы тиіс, оның бірі жазғы жүк маркасы бойынша шөгу болуы тиіс. Кеменің ауырлық ортасының ең үлкен мүмкін жағдайы кеменің орнықтылығы туралы Ақпаратқа сәйкес қабылдануы тиіс. Жүк жайларының өткізу коэффициенттері жүктерді тасымалдауға ұсынылғандар есебінен қабылдануы тиіс және 0,60 — 0,90 шегінде болуы тиіс. Бөліктерді су басудың зардаптары туралы ақпарат осы Қағиданың 1972-тармағы 5) тармақшасында көрсетілген есептеу нәтижелерінің жиынтық кестесін қамтуы тиіс.

      1977. Әрбір кеме алдыңғы жақта және артта шөгуге анық салынған шкаласы болуы тиіс. Шөгу шкаласы анық көрінбейтіндей жағдайда орналасса немесе пайдалану жағдайы шөгу шкаласын көрсеткіштерін алуды қиындатса, онда кеме шөгуні өлшеудің сенімді жүйесімен жабдықталуы тиіс, соның көмегімен алдыңғы жақ пен артта шөгуді анықтау оңай.

3-параграф. Бөліктерді бөлуге қойылған талаптарды қанағаттандыру жағдайы

      1978. Кемені бөліктерге бөлу осы бөлімнің жауап беруші талаптары болып саналады, егер:

      1) осы Қағиданың 134-тарауының 3 параграфының талаптарына сәйкес есептелген А бөліктегі бөлудің қол жеткізген индексі, осы Қағиданың 134 -тарауының 2 параграфының талаптарына сәйкес есептелген R бөлікті бөлудің талап етілген индексінен аз болса, егер бұдан басқа, As, Ap және Аг жартылай индекстер жолаушылар кемесі үшін — 0,9R, ал жүк кемелері үшін — 0,5R;

      2) бөліктерге бөлудің қол жеткізген (нақты) мұздықты ықтималдықты Ая индексі бөліктерге бөлудің талап етілген мұздықты ықтималдықты индексіне RR қарағанда аз емес. Ая және RR индекстері осы Қағиданың 134-тарауының талаптарына сәйкес анықталады;

      3) осы Қағиданың 134-тарауында кемелер үшін А және/немесе R индекстерін есептеу бойынша көрсеткіштер болмайды, осы Қағиданың 1978 -тармағының 1) тармақшасының талаптары қолданылмайды;

      4) апатты отырғызу және орнықтылық осы Қағиданың 142-тарауының талаптарына, осы Қағиданың 1756 -тармағы есебінен жауап береді.

      1979. Бөліктерге бөлу белгісі осы Қағиданың 2-тарауы сәйкес кеме сыныбының символына енгізіледі, егер аталған кеме тағайындауына сәйкес келетін жүктемелердің барлық есептік жағдайы кезінде оларды бөліктерге бөлу осы Қағиданың 1978-тармағына сәйкес қанағаттанарлық деп мойындалады, апатты отырғызу мен орнықтылық бөліктерге бөлу белгісіне сәйкес енгізілген кеменің ұзындығы бойынша кез келген бірнеше аралас бөліктерді су басқан кезде осы Қағиданың 135-тарауының талаптарына сәйкес келеді. Осы Қағиданың 8-тарауы 4-параграфы, 21-тарауы және 4 – кіші бөлімінде көрсетілген талаптарға сәйкес кемені бөліктерге бөлумен байланысты конструкциялық іс шараларға сәйкестігі дәлелденді.

      Осы Қағиданың 135- тарауы 4- параграфына сәйкес жағдайда суға батқан бөліктердің саны кеменің ұзындығы бойынша өзгереді, бөліктерге бөлу белгісінде олардың ең азы көрсетіледі.

      1980. Бөліктерге бөлу белгісін сынып символына енгізудің қосымша шарттары осы Қағиданың 135-тарауы 4-параграфында келтірілген.

6-параграф. Өткізгіштік коэффициенттері

      1981. Апатты отырғызу мен орнықтылық есептеуінде су басқан жайдың өткізгіштік коэффициенті мынаған тең деп қабылдануы тиіс:

      1) 0,85 — механизмдермен және электр станциялармен, сондай ақ балық аулау мен өңдеу кемелеріндегі технологиялық жабдықтармен толып тұрған жайлар үшін;

      2) 0,95 — тұрғылықты жайлар үшін, сондай-ақ бос тұрған жайлар үшін, соның ішінде бос цистерналар;

      3) 0,6 — құрғақ қорға арналған жайлар үшін.

      1982. Сұйық жүкпен немесе сұйық қормен немесе сулы балластпен толтырылған цистерналардың өткізгіштігі былай анықталады, цистернадан барлық жүк құйылады, ал борт сыртындағы су 0,95 тең өткізгіштік коэффициенті есебінен құйылады.

      1983. Қатты жүктерге арналған жайлардың өткізгіштік коэффициентінің мәндері осы Қағиданың 134-137-тарауының сәйкес келетін тармағында көрсетілген.

      1984. Жайлардың өткізгіштік коэффициентінің мәндері, егер тек Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған өткізгіштікті арнайы есептеу орындалған жағдайда ғана жоғарыда көрсетілген мәндеріне қарағанда аз болуы мүмкін.

      Жүк жайлары және рефрижераторлы жайлар үшін өткізгіштікті арнайы есептеуді орындау кезінде жүк өткізгіштігінің коэффициенті 0,6-ға тең деп қабылдануы тиіс, ал контейнерде, трейлерде, ролл-трейлерде және жүк автомобильдерінде жүкті өткізу коэффициенті — 0,71.

      1985. Егер кемедегі жайлардың орналасуы немесе оны пайдалану сипаты мынадай, неғұрлым қатаң талаптар қоюға әкелетін өткізгіштіктің басқа коэффициенттерін мақсатқа сай қолдану айқын болса, Кеме қатынасының тіркелімі осындай қатаң талаптарды қолдануды талап етуге құқылы.

134-тарау. Кемелерді бөліктерге бөлудің ықтималды бағасы

      Ескерту. 134-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер, бөлікке бөлудің R талап етілген индексі

      1986. Осы тарау талаптары Ls 80 м ұзындығы және одан артық жүк кемелеріне және ұзындығына қарамастан барлық жолаушылар кемелеріне қолданылады.

      Осы тараудың талаптары осы Қағиданың 1958-тармағының 1) - 9), 19), 20) тармақшасында көрсетілген кемелерге қолданылмайды.

      1987. Кемені бөліктерге бөлу, егер осы Қағиданың 134-тарауында 3- параграфына сәйкес есептелген бөліктерге бөлудің мүмкін А индексі осы Қағиданың 1988-тармағының талаптарына сай есептелген бөліктерге бөлудің мүмкін R индексінен аз болмаса, бұдан басқа егер, жолаушылар кемесі үшін 0,9 R және жүк кемелері үшін 0,5 R кем емес As, Ар және А/ бірен саран индекстерден аз болмаса, жеткілікті деп саналады.

      1988. Зақымданған күйдегі орнықтылыққа қатысты осы тараудың талаптары қолданылатын барлық кемелер үшін бөліктерге бөлу дәрежесін қамтамасыз ету қажет, ол бөліктерге бөлудің мынадай түрдегі R талап етілген индексімен анықталады:

      1) ұзындығы Ls 100 м артық жүк кемелері үшін:

      R =1-128/(Ls +152);

      2) ұзындығы Ls 80 м кем емес, бірақ 100 м артық емес жүк кемелері үшін:

      R = 1 -

,

      мұнда Ro — осы Қағиданың 1) тармақшасында келтірілген формула бойынша есептелген R, шамасы;

      3) жолаушылар кемесі үшін:

      R= 1-5000/( Ls + 2,5N+ 15255),

      мұнда N=N1+2N2;

      N1 — құтқару шлюпкасында орындармен қамтамасыз етілген адамдар саны;

      N2 — адамдар саны (командалық құрам және экипажды қоса алғанда), кемеге N1 артық тасымалдауға рұқсат етілген;

      4) егер пайдалану шарты мынадай болса, N = N1+2N2 формуласын пайдалануға негізделген осы Қағиданың 1988-тармағының 3) тармақшасына сәйкес нақты мүмкін болмаса, Кеме қатынасының тіркелімі қауіптіліктің сол кездегі деңгейі жеткілікті шамада азайтылған болса, N = N1+2N2.дан кем болмауы тиіс N ең аз шамасы қабылдануы мүмкін.

2-параграф. Бөлікке бөлудің А мүмкін индексі

      1989. Бөліктерге бөлудің А мүмкін индексі мынадай формула бойынша ds, dp және dl, шөгу үшін есептелген As, Ap және Al бірен саран индекстерді қосу арқылы анықталады:

      A = 0,4As + 0,4Ap + 0,2 Al. (720)

      Әрбір бірен саран индексте мынадай формуланы пайдалану арқылы барлық зақымдалу жағдайда ескерілетін қосынды үлесі бар:

      A =

pisi, (721)

      мұнда i — әрбір қарастырылатын бөліктің немесе бөліктер тобының индексі;

      pi — осы Қағиданың осы тарауының 4-параграфында анықталған бөліктерді кез келген көлденең бөлуден басқа, қарастырылатын бөлікті немесе бөліктер тобын су басқан кездегі ықтималдық;

      si — осы Қағиданың осы тарауының 5-параграфында анықталған бөліктерге кез келген көлденең бөлудің әсер етуі есебінен қарастырылатын бөлікті немесе бөліктер тобын су басқаннан кейін шығарып жіберу ықтималдығы.

      1990 Ең жоғарғы ватер сызығында бөліктерге бөлу кезінде және бөліктерге бөлудің жартылай шөгу үшін А индексін есептеу кезінде қабылданады, кемеде дифферент болмайды. Егер пайдалану жағдайына байланысты есептелген дифференттермен салыстырғанда дифферент өзгерісі 0,5 % Ls-дан асып кетсе, бір және сол шөгу үшін, бірақ әртүрлі дифференттермен А индексін бір немесе одан артық есептеу жүргізіледі, бір есептеу үшін пайдаланылған анықтамалық дифферентпен салыстыру бойынша дифферентте айырмашылықты пайдаланудың барлық жағдайы үшін 0,5 % Ls кем болуы тиіс..

      1991. Қалдық орнықтылық диаграммасының оң қалпына келтіруші иінін анықтау кезінде тұрақты су ығыстырғыштық әдісі пайдаланылуы тиіс.

      1992. Жоғарыда келтірілген формулаларда қарастырылған қосындылау кемені бөліктерге бөлудің Ls барлық ұзындығы бойынша кез келген бір немесе екі және одан артық бөліктерді су басқан барлық жағдай үшін жүргізіледі. Есептік А шамасы симметриялық емес су басқан жағдайда екі борт үшін есептеу нәтижесінде алынған орташа шама ретінде қабылданады. Балама ретінде бортқа сәйкес келетін шама қабылданады, оның қатынасында ең нашар нәтиже алынды.

      1993. Әрдайым борт бөліктері бар болған кезде осы бөліктерді су басу нұсқалары қарастырылады, бұл бөліктерді су басу осы Қағиданың келтірілген (721) формуласына сәйкес қосындылау кезінде ескерілуі тиіс. Бұдан басқа, бір немесе бірнеше борт бөліктерін, олармен аралас бір немесе бірнеше ішкі бөліктерді бір уақытта су басқан жағдай ескерілуі мүмкін, алайда, зақымдану, оның бойлығы көлденең бағытта В кеме енінің тең жартысына созылуы мүмкін. Осы тараудың 3 параграфының талаптарының мақсаттары үшін көлденең бойлық кеме бортынан тік бұрыш астындағы диаметрлі жазықтық ішіне қарай бөліктерге бөлудің ең жоғарғы ватер сызығы кезінде шөгу деңгейінде өлшенеді.

      1994. Ережеге сәйкес орындалатын су басу есептеулерінде корпустағы тек бір тесілген жер және бір бос кеңістік болса деп ұйғарылады. Тік бойынша зақымдалу бойлығы негізгі жазықтықтан ватер сызығы үстінде немесе одан жоғары бөліктерге кемені бөлудің кез келген су өткізбейтін көлденең конструкциясына дейін қабылданады. Алайда егер зақымданудың аз бойлығы қолайсыз нәтиже берсе, осындай бойлық қабылдануы тиіс.

      1995. Егер зақымдалудың қабылданған бойлығы шегінде құбыр, өтпелер немесе туннельдер орналасқан болса, үдеп бара жатқан су басу суға батқан бөліктерге қарағанда басқа бөліктерге таралмайтынын қамтамасыз ету шаралары қабылдануы тиіс. Алайда Кеме қатынасы тіркелімі, егер үдемелі су басуды бақылау оңай және кеме қауіпсіздігіне әсер етпейтіні дәлелденген болса, шамалы үдемелі су басуға жол беруі мүмкін.

3-параграф. pt факторын есептеу

      1996. Фактор pi бір бөлік немесе бөліктер тобы үшін осы Қағиданың 1997 мен 1998-тармақтарына сәйкес есептелуі тиіс, мынадай шартты белгілер пайдаланылуы тиіс:

      j — кеменің арт жағындағы 1-номерден бастап, кеменің арт жағында орналасқан зақымдалу аймағын қамтитын номер;

      n — зақымдануға ұшыраған аралас аймақтардың саны;

      k — борт қаптауынан диаметрлі жазықтыққа дейін есептелетін көлденең зақымдалулар кезінде бөгет болатын нақты бойлық қоршау номері. Қаптау k = 0,

      x1 — ұзындығы Ls кеменің арт жағындағы нүктеден бастап қарастырылатын аймақтың арт жағы тірелетін жерге дейінгі ара қашықтық;

      x2 — ұзындығы Ls кеменің арт жағындағы нүктеден бастап қарастырылатын аймақтың алдыңғы жақ жеріне дейінгі ара қашықтық

      b — борт қаптауы арасында бөліктерге бөлудің ең жоғарғы ватер сызығы деңгейінде диаметрлі жазықтыққа тік бұрыш астында өлшенген көлденең бағыттағы орташа ара қашықтық, м, жанама немесе жалпы немесе қарастырылатын бойлық қоршау секциясынан диаметрлі жазықтықтан барынша алшақтатылған бөлігі болып табылатын, р факторын есептеу үшін пайдаланылатын бойлық шектері расында созылып жатқан тік жазықтықта қабылданатын қашықтық. Бұл тік жазықтық борт қаптауына дейінгі орташа көлденең ара қашықтық барынша аз болуы тиіс, бірақ осы жазықтық пен борт қаптауы арасындағы қосарланған ең аз ара қашықтықтан артық болмауы тиіс.Егер бойлық қоршаудың жоғарғы бөлігі бөліктерге бөлудің ең жоғарғы жүк ватер сызығынан төмен болса, b анықтау үшін пайдаланылатын тік жазықтық бөліктерге бөлудің ең жоғарғы ватер сызығына дейін жететіндей қабылданады. Кез келген жағдайда В/2 арағанда артық қабылданбауы тиіс.

      Егер зақымдалу тек бір аймақты ғана қамтыса:

      pi=p(x1j,x2j)[r(xlj,x2j,bk)-r(xlj,x2j,bk-1)]

      Егер зақымдалу екі аралас аймақты қамтыса:

      pi=p(x1j,x2j+1)[r(xlj,x2j+1,bk)-r(xlj,x2j+1,bk-1)]- p(x1j,x2j)[r(xlj x2j,bk)-r(xlj,x2j,bk)]- r(xlj,x2j,bk-1)]- p(x1j+1,x2j+1) [r(xlj+1,x2+1,bk)-r(xlj+1,x2j+1,bk-1)]

      Егер зақымдалу үш және одан артық аралас аймақты қамтыса:

      pi=p(x1j,x2j+n-1)[r(xlj,x2j,bk)-r(xlj,x2j+n-1,bk-1)]-

      - p(x1j,x2j+n-2)[r(xlj,x2j+n-2,bk)-r(xlj,x2j+n-2,bk-1)]-

      - p(x1j+1,x2j+n-1)[r(xlj+1,x2j+n-1,bk)-r(xlj+1,x2j+n-1,bk-1)]+

      + p(x1j+1,x2j+n-2)[r(xlj+1,x2j+n-2,bk)-r(xlj+1,x2j+n-2,bk-1)]

      мұнда r(x1, x2, b0) = 0.

      1997. Фактор p(x1, x2) мынадай формулаларға сәйкес есептеледі:

      Зақымдалудың шекті нормаланған ең үлкен ұзындығы:

      Jmax = 10/33;

      бөлу кезіндегі иілу нүктесі: Jkn = 5/33;

      Jkn: pk = 11/12 -дағы кумулятивті ықтималдық;

      зақымдалудың ең үлкен абсолютті ұзындығы: lmax = 60 м;

      нормаланған бөлу аяқталатын ұзындық:

      L* = 260 м;

      J= 0 нүктесіндегі ықтималдық тығыздығы:

      bo=2(pk/Jkn – (1-pk)/{Jmax - Jkn))

      Егер LS

L*

      Jm = min{Jmax, lmax/Ls},

      Jk = Jm/2 + (l-

,

      bl2 = b0.

      Егер Ls > L*:

      Jm*=min{Jmax, Z,max/Z,*},

      Jk*=Jm*/2+(1-


      Jm=Jm*L /LS,

      Jk=Jk*L*/Ls,

      bl2=2[pk/Jk-(1-pk)/(Jm-Jk)]

      b11= 4(1-pk )/Jm - Jk)Jk]-2pk/J2k,

      b21= -2{1-pk)/{Jm - Jk)2,

      b22 = - b21Jm

      зақымданудың өлшемсіз ұзындығы:

      J= (x2-x1)/Ls;

      бөліктің немесе бөліктер тобының нормаланған ұзындығы:

      1998. Jn J және Jm мәндерінен аз сияқты қабылдануы тиіс. Егер қарастырылған бөліктің немесе бөліктер тобының қандай да бір шекарасы шеткі немесе алдыңғы жақ нүктелерімен сәйкес келмесе:

      J

Jk

      p(x1,x2)=p1 = 1/6[J2(b11J+3bl2)]

      J > Jk

      p(x1,x2)=p2 = -1/3 b11 J3k+ 1/2(b11J- Ь12) J2k + bl2JJk-

      - 1/3b21(Jn - J3k)+ 1/2(bl2J- b22)(J2n – J2k) + b22J(Jn - Jk)

      1999. Егер қарастырылатын бөліктің немесе бөліктер тобының артқы жағындағы шекарасы шеткі артқы нүктесімен сәйкес келсе немесе қарастырылатын бөліктің немесе бөліктер тобының алдыңғы жақ шекарасы шеткі алдыңғы жақ нүктесімен сәйкес келсе:

      J

Jk

      р(х1,х2)= 1/2(p2+J)

      J > Jk

      p(x1, x2)= 1/2(p2+J)

      2000. Егер қарастырылатын бөлік немесе бөліктер тобы кемені бөлікке бөлудің барлық ұзындығы Ls бойында созылып жатса:

      p(x1, х2)=1.

      2001. Фактор r(х1,х2,b) мынадай формула бойынша анықталады:

      r(x1,x2,b) = 1 - (1 – C)[1-G/p(x1,x2)]

      мұнда С = 12Jь(- 45Jb + 4),

      мұнда Jь = b/(15В).

      2002. Егер қарастырылатын бөлік немесе бөліктер тобы кемені бөлікке бөлудің барлық ұзындығы Ls бойында созылып жатса:

      G=G1=1/2bnJ2b + bl2Jb.

      2003. Егер қарастырылатын бөліктің немесе бөліктер тобының қандай да бір шекарасы шеткі артқы нүктемен немесе шеткі алдыңғы жақ нүктесімен сәйкес келмесе:

      G = G2 = -1/3bnJ30 + 1/2(b11J- Ь12) J20 + b12JJo,

      мұнда Jo = min(JJb).

      2004. Егер қарастырылатын бөліктің немесе бөліктер тобының артқы жағындағы шекарасы шеткі артқы нүктесімен сәйкес келсе немесе қарастырылатын бөліктің немесе бөліктер тобының алдыңғы жақ шекарасы шеткі алдыңғы жақ нүктесімен сәйкес келсе:

      G = 1/2 (G2+G1J)

4-параграф. si факторын есептеу

      2005. Фактор si бөліктің немесе бөліктер тобының мүмкін әрбір су басу жағдайы үшін төмендегі шартты белгілеріне және ережелеріне сәйкес келуі тиіс:

      )

е — кез келген су басу сатысындағы жағдайда қисаю бұрышы, град.;

      )

n — қалпына келу иіні теріс болғанда кез келген су басу сатысындағы бұрыш немесе теңіз күшімен жабық болмаған тесік бұрышы;

      ) GZmax — ең үлкен оң қалпына келтіруші иін,

n бұрышқа дейін;

      4) бойлық — 0е. град. бұрышының өлшенетін оң қалпына келтіруші бойлық. Оң бойлық 0V бұрышына дейін қабылданады;

      5) су басу сатысы — су басу процесіндегі кез келген кезең, ақырғы тепе теңдікке дейін түзету алдындағы сатыны қоса алғанда (егер ол орындалса).

      2006. Фактор si зақымданудың кез келген жағдайы үшін di кез келген бастапқы тиеу жағдайында мынадай формуламен алынуы тиіс:

      si = min(sпромеж. i, sкон.i, sмом.i),

      мұнда sпромеж. i; — ақырғы тепе теңдікке дейін су басудың барлық сатысы бойынша тіршілік ету ықтималдығы. Осы Қағиданың 2207-тармағына сәйкес есептеледі;

      sкон.i — су басқаннан кейін тепе теңдіктің ақырғы сатысында тіршілік ету ықтималдығы.

      Осы Қағиданың 2208-тармағына сәйкес есептеледі;

      sмом.i — қисаю сәтінің әсері кезінде тіршілік ету ықтималдығы. Осы Қағиданың 2209-тармағына сәйкес есептеледі.

      2007. Фактор s промеж. i, тек жолаушылар кемесіне ғана қолданылады (жүк кемелері үшін s промеж. i, бірлікке тең деп қабылданады) және су басудың барлық сатысында алынған ең аз s-фактор ретінде қабылдануы тиіс, егер ол орындалса, түзету алдындағы сатыны қоса алғанда. Мынадай түрде есептеледі:

      s промеж. i = [(СZтах/0,05)(Протяженность/7)1/4,

      мұнда CZmax 0,05 м-ден артық қабылданбауы тиіс, ал Бойлық — 70-тан артық емес. s промеж. I = 0, егер аралық қисаю бұрышы 150- тан асып кетсе. Кемені ағызу құрылғылармен жабдықтау талап етілген жағдайда, кемені түзеу уақыты 10 минуттан аспауы тиіс.

      2008. Фактор sкон.i мынадай формуламен алынуы тиіс:

      =

      sкон.i = K[(GZmax/0,12)(Протияженность/16)1/4,

      мұнда GZmax 0,12 м-ден артық қабылданбайды;

      Бойлық 160-тан артық қабылданбайды;

      К=1, егер

e

min;

      К=0, егер

е

mах;

      К =


      Басқа жағдайда,

      мұнда

min — 70 жолаушылар кемесі үшін және 250 жүк кемесі үшін;

mах — 150 жолаушылар кемесі үшін және 30Ү жүк кемесі үшін.

      2009. Фактор sмом.i тек жолаушылар кемесі үшін ғана қолданылады (жүк кемелері үшін sмом.i, бірлікке тең қабылданады) және ақырғы тепе-теңдік жағдайында мынадай формула көмегімен есептелуі тиіс:

      sмом.i = (GZmcix - 0,04)Су ығыстырғыштық/М қисаю,

      мұнда су ығыстырғыштық — бөліктерге бөлудің ватер сызығы бойынша зақымдалмаған күйдегі су ығыстыру;

      М қисаю — осы Қағиданың 2210-тармағына сәйкес есептелген ең үлкен қабылданатын қисаю сәті;

      sмом.i < 1

      2010. М қисаю қисаю сәті мынадай түрде есептелуі тиіс:

      М қисаю = max(Mпас Mветр Мплав.средства)

      1) Мпасс — жолаушыларды орналастыру нәтижесінде ең үлкен мүмкін қисаю сәті, т-м, мынадай түрде анықталады:

      Мпасс = (0,075 – Np)(0,45В),

      мұнда Np — бөліктерге бөлудің ең жоғары қарастырылатын шөгуге сәйкес келетін тиеу кезінде кемеге тасымалдау үшін рұқсат етілген ең үлкен жолаушылар саны;

      В — кеменің ені.

      Қисаю сәті балама ретінде есептелуі мүмкін, жолаушылар палубаның 1 м2 бір борт бағытында 4 адамға есептелген бос кеңістігіне және барынша қолайсыз құлау сәтін тудыратын жинау орнында орналасқан. Бұл ретте әрбір жолаушының салмағы 75 кг құрайды;

      2) Мветр — желден ең үлкен мүмкін қисаю сәті, т-м, апатты жағдайда қолданылады:

      Мветр =(PAZ)/9806 ,

      мұнда Р=120Н/м2;

      А — ватер сызықтан жоғары кеменің бүйірлік бетіндегі проекция; Z — ватер сызықтан жоғары кеменің бүйірлік бетінің проекциясы ортасынан 772 дейінгі ара қашықтық; Т — кеменің суға шөгуі, dt;

      3) Мспассредства — шлюпка арқалық және кран арқалық көмегімен төмен түсірілетін жабдықтар мен адамдарды толық жинақта барлық құтқару шлюпкалары мен салдары бар бір борттан түсіру кезінде пайда болатын ең үлкен мүмкін айналу сәті. Мынадай жорамалдар пайдалануда есептеледі:

      бортқа бекітілген барлық құтқару және кезекші шлюпкалар, кеме зақымданудан кейін қисаяды, адамдар мен жабдықтардың толық кешенімен түсуге және түсіруге дайын болуы тиіс;

      осылайша орнатылған барлық құтқару шлюпкалары, оларды орнатқан жерден адамдар мен жабдықтардың толық кешенімен түсіп қалатындай болуы үшін түсіру кезінде ең үлкен қисаю сәтін қабылдауы тиіс;

      бортқа орнатылған әрбір сал арқалығына бекітілген адамдар мен жабдықтардың толық кешені бар құтқару салының төмен түсірілетін сал арқалығының көмегімен, кеме зақымдаудан кейін қисаяды, адамдар мен жабдықтардың толық кешенімен түсуге және түсіруге дайын болуы тиіс;

      борттан абайсызда түсіп қалған әрі құтқару құралдарын пайдалана алмаған тұлғалар бұрау және қалпына келтіру сияқты қосымша сәттерді есептеу кезінде ескерілмеуі тиіс;

      қисайған жаққа қарай қарама қарсы кеме бортындағы құтқару құралдары оларды орнату жерінде тауып алған сияқты қарастырылуы тиіс.

      2011. Симметриялы емес су басу тиімді құралдардың көмегімен болуы мүмкін. Егер үлкен қисаю бұрыштарын азайту қажет болса, онда осы үшін қолданылатын құралдар мүмкіндік болса автоматты қолданыста болғаны жөн; бірақ кез келген жағдайда, егер түзету құрылғыларын басқару құралдары қарастырылса, олар қоршау палубасынан жоғары орналасқан жерлерде әрекет етулері тиіс. Кеме қатынасының тіркелімі түзету құралдары және басқару құралдарын мақұлдауы тиіс. Кеменің капитаны түзету құрылғыларын пайдаланудың тиісті ақпаратымен қамтамасыз етілуі тиіс.

      2012. Мұндай түзетуге қатысатын танктер және бөліктер олардың сумен толтырғанына кідіріс жасаудың алдын алу үшін жеткілікті қимадағы ауа құбырларымен немесе эквивалентті құралдармен жабдықталуы тиіс.

      2013. Фактор si нольге тең деп қабылдануы тиіс, ақырғы ватер сызық шөгудің, қисаюдың және дифферент ұлғаюын ескере отырып, тиеледі:

      1) тесіктердің төменгі жиегі, сол арқылы ілгермелі су басу болуы мүмкін, мұндай су басу si факторын есептеуде назарға алынады. Мұндай тесіктер санына ауа құбырлары, желдеткіштер, теңіздің әсері кезінде өткізбейтін есіктер немесе қақпақ люктері арқылы жабылған тесіктер жатады.

      2) жолаушылар кемесі қоршауы палубасының кез келген бөлігі осы Қағиданың 8-бөлімінің сәйкес мақсаттар үшін көлденең пайдаланудың жолы ретінде қабылданады.

      2014. Фактор si, егер шөгудің, қисаюдың және дифферент ұлғаюын су басудың аралық немесе ақырғы сатысында ескерсе, нольге тең деп қабылдануы тиіс:

      1) осы Қағиданың 8-бөліміне сәйкес мақсаттар үшін қоршау палубасында тік пайдалану кезінде суға кез келген тиеу жүргізіледі;

      2) қоршау палубасынан жоғары орналасқан жерде су өткізбейтін қоршаулардың тұтастығын қолдап тұруға арналған құбыр жолдарындағы немесе желдету арналарындағы түзетуі құрылғылары, клапандар, су өткізбейтін есіктер, басқарудың кез келген органына қол жетпейді немесе қатардан шығып қалады;

      3) зақымдалу жағдайы болған кезе қосылатын кез келген бөлік шегінде орналасқан су өткізбейтін шектеулі конструкция арқылы өтетін құбыр жолдарының немесе желдету арналарының кез келген бөлігі суға батады, қол жеткен А индексінен асып түседі, егер бұл құбыр жолдары немесе арналар әрбір шектеуші конструкцияда су өткізбейтін жабу құрылғыларымен жабдықталмаса.

      2015. Алайда, егер зақымдалған күйдегі орнықтылықты есептеуде ілгерілемелі су басу нәтижесінде суға батқан деп саналатын бөліктер ескерілсе, қосымша су басу сатысында түзетуге 5промежутл, біршама мәндер есептелуі мүмкін.

      2016. Осы Қағиданың 2014-тармағы 1)-тармақшасында қарастырылғаннан айрықша, қуыстар мен палубалы иллюминаторлардың су өткізбейтін қақпақтарының көмегімен, люктердің шағын су өткізбейтін қақпақтары, қашықтан басқарылатын су өткізбейтін сырғанаушы есіктер, ашылмайтын сияқты борт иллюминаторлары, сондай ақ кеме теңізде жүрген кезде жабық ұстауды талап ететін өтпе жолдардың су өткізбейтін есіктері және люк қақпақтары арқылы жабылатын тесіктер қарастырылмаған.

      2017. Егер көлденең су өткізетін шекаралар қарастырылатын ватер сызықтан жоғары орнатылған болса, бөліктен немесе бөліктер тобынан төмен болатын s, шамасы осы Қағиданың 2018 -тармағына сәйкес анықталған шамаға көбейту арқылы алынуы мүмкін, осы Қағиданың 2006-тармағына сәйкес редукциялық vm. факторға байланысты бөліктерді көлденең бөлуден жоғары болатын жайларды су баспайды деген ықтималдықты білдіреді.

      2018. Фактор vm мынадай формула көмегімен алынуы тиіс:

      vm = v(Hj,n, m, d) - v(Hj, n, m-1, d),

      мұнда Hj, n, m — негізгі жазықтық үстіндегі ең аз биіктік, м, m көлденең шекараның х1(j)...х2(j+n-1) бойлық ұзындығы шегінде қарастырылатын зақымданған бөліктер үшін су басудың тік таралуын шектейді;

      Hj, n, m-1 — негізгі жазықтық үстіндегі ең аз биіктік, м, (т—1) көлденең шекараның х1(j)...х2(j+n-1) бойлық ұзындығы шегінде қарастырылатын зақымданған бөліктер үшін су басудың тік таралуын шектейді;

      j — қарастырылатын зақымданған бөліктердің шеткі артқы нүктесін білдіреді;

      m — қарастырылатын ватер сызықтан саналатын әрбір көлденең шекараны білдіреді;

      d — осы Қағиданың 133-тарауының 2-параграфында анықталған әрі қарастырылатын суға шөгуі болып табылады;

      х1 және х2 — осы Қағиданың 134-тарауының 4-параграфында қарастырылатын бөлік немесе бөліктер тобының шеткі нүктесін білдіреді.

      v(Hj, n, m, d) және v(Hj, n, m-1, d) факторлары мынадай формуладан алынуы тиіс:

      v(H,d)= 0,8(H- d)/7,8], егер (Hm-d) 7,8 м-ден кем немесе тең;

      v(H,d)= 0,8 + 0,2[(H-d)-7,8]/4,7 – басқа барлық жағдайда,

      мұнда v(Hj, n, m, d) бірлікке тең деп қабылданады, егер х1(j)...х2(j+n-1) және v(Hj, n, 0, d) бойлық шегінде Нт кеменің су өткізетін ең жоғарғы шекарасына сәйкес келсе, нольге тең деп қабылданады.

      vm ешқандай жағдайда нольден кем немесе бірліктен артық қабылданбауы тиіс.

      2019. Негізінен, А индексіндегі dA әрбір үлес бөліктерге көлденең бөлген жағдайда мынадай формула арқылы алынуы тиіс:

      dA =pi[v1smin1 + (v2 – v1) smin2 + ….+(1-хm-1) smin m]

      мұнда vm — осы Қағиданың 2018-тармағына сәйкес есептелген v шамасы;

      smin — егер қабылданатын зақымдану Нm жорамалданған зақымдану биіктігінен таралатын болса, алынған зақымданулардың барлық үйлесімі үшін s ең аз факторы.

5-параграф. Өткізгіштік

      2020. Кеменің зақымданған күйдегі орнықтылығы және бөліктерге бөлуді есептеуді қарастырылған ережелермен өткізу мақсаты үшін әрбір жүк тиелмеген бөліктің немесе оның бір бөлігінің өткізгіштігі былай болуы тиіс (осы Қағиданың 240-қосымшасы):

      2021. Кеменің зақымданған күйдегі орнықтылығы және бөліктерге бөлуді есептеуді қарастырылған ережелермен өткізу мақсаты үшін әрбір жүк тиелген бөліктің немесе оның бір бөлігінің өткізгіштігі былай болуы тиіс (осы Қағиданың 241-қосымшасы):

      2022. Өткізгіштіктің басқа мәндері, егер олар есептеуде мақұлданса, пайдаланылуы мүмкін.

6-параграф. Жолаушылар кемесінің орнықтылығына қатысты арнайы талаптар

      2023. 400 және одан артық адамды тасымалдауға есептелген жолаушылар кемесінде таранды қоршаудан кеменің артқы жағындағы бөліктерді су өткізбейтіндей бөлу мынадай, алдыңғы жақты перпендикулярдан 0,08L шегінде барлық бөліктерді қамтитын зақымдалулар үшін бөліктерге бөлу индексін есептеуге негізделген si = 1 жүктеменің үш жағдайы үшін бөліктерді су өткізбейтіндей бөлу.

      2024. 36 адам немесе одан артық адамды тасымалдауға есептелген жолаушылар кемесі осы Қағиданың 2025-тармағының 3)тармақшасында көрсетілген өлшемдері бар борт қаптауының зақымдалуыны төтеп беруге қабілетті болуы тиіс. Осы талаптарға сәйкестік осы тараудың 5-параграфында анықталған si,, тиеудің үш жағдайы үшін 0,9 кем емес болуы тиіс, соған бөліктерге бөлу индексін есептеу негізделген.

      2025. Осы Қағиданың 2024-тармағының талаптарына сәйкестікті көрсету кезінде ұсынылатын зақымдалу өлшемі, бір уақытта осы тараудың 2-параграфында анықталған N, байланысты болуы тиіс және осы Қағиданың 133- тарауы 2- параграфында Ls, анықталған болуы тиіс, мынадай түрде:

      1) тік зақымдалу аймағы осы Қағиданың 133-тарауы

      2- параграфында анықталған бөліктерге бөлудің жоғарғы ватер сызығы кезінде шөгуден 12,5 м жоғары орналасқан жерге дейін кеменің негізгі сызығынан қабылдануы тиіс, алайда егер ең аз тік бойлық ең аз мәндерге әкелсе, онда sit аз бойлық болуы тиіс;

      2) егер кеме 400 адам немесе одан артық адамды тасымалдауға есептелсе, онда зақымдану бойлығы 0,03 Ls, тең деп қабылдануы тиіс, бірақ борттан зақымдалумен бірге борт қаптауы бойындағы кез келген жерде 3 м кем емес, тереңдігі 0,1 В кеме ішінде 0,75 м кем емес, бөліктерге бөлудің ең жоғарғы ватер сызығы кезінде шөгу деңгейінде диаметрлі жазықтыққа тікелей бұрыш астында сыртқы борт қаптауынан өлшенеді;

      3) егер 400-ден кем адам тасымалданса, зақымдалу аймағы көлденең су өткізетін қоршаулар арасына борт қаптауының бойымен кез келген жерде қабылдануы тиіс, екі көршілес көлденең қоршаулар арасындағы ара қашықтық зақымдалудың ұзындығын қабылдамайды. Егер көршілес су өткізетін қоршаулар арасындағы ара қашықтық қабылданатын зақымдалу ұзындығынан кем болса, онда осы Қағиданың 2024 тармағының талаптарына сәйкестікті көрсету мақсаты үшін тек осы қоршаулардың бірі тиімді деп саналады;

      4) егер 36 адамды тасымалдаса, онда зақымдалу аймағы 0,015 Ls, тең деп қабылдануы тиіс, бірақ 3 м кем емес,зақымдалу тереңдігімен 0,05 В,бірге, бірақ 0,75 м кем емес;

      5) егер 36дан артық адамды, бірақ 400ден кем емес адамды тасымалдаса, онда зақымдалудың қабылданған өлшемдерін анықтау үшін пайдаланылатын зақымдалу тереңдігі мен ұзындығының мәндері замқыдалу ұзындығы мен тереңдігі мәндері арасындағы сызықтық интерполяциямен алынуы тиіс, сол үшін 36 және 400 адамды тасымалдайтын кемелер қолданылады, осы Қағиданың 2025 тармағының 2) мен 4) тармақшасында көрсетілген.

7-параграф. Түптің зақымдануы

      2026. Қос түппен жабдықталмаған жолаушылар немесе жүк кемесінің кез келген бөлігі осы Қағиданың 2028-тармағында көрсетілген кеменің сол бөлігіндегі түптің зақымдануына төтеп беруге қабілетті болуы тиіс.

      2027. Жолаушылар немесе жүк кемесінде түптің кәдімгіден бөлек орналасуы кезінде осы Қағиданың 2028 тармағында көрсетілгендей кеме түптің зақымдануына төтеп беруге қабілетті.

      2028. Осы Қағиданың 2026 немесе 2027 тармағына сәйкестік осы тараудың 5 параграфына сәйкестігін есептеу кезінде si, тиеудің барлық жағдайы үшін 1 кем емес болатынын дәлелдейді, егер кеменің зақымдалған бөлігі үшін осы тармақтың 2) қосымша тармағында көрсетілген кеме ұзындығының кез келген жерінде түптің жорамалданған зақымдалуы болса:

      1) мұндай жайларды су басқан кезде апатты энергия және жарықпен қамтамасыз ету, ішкі байланыстар, кеменің басқа бөлігінде сигнал беру немесе басқа апатты құрылғылар қатардан шығып қалмайды;

      2) осы Қағиданың 236 қосымшасында көрсетілген жор малданатын зақымдалу өлшемі;

      3) егер осы Қағиданың 2028 тармағының 2) қосымша тармағында көрсетілген ең үлкен зақымдалуға қарағанда шағын өлшемдегі кез келген зақымдалу неғұрлым ауыр зардаптарға әкеледі, онда осындай зақымдалу қарастырылуы тиіс.

      2029. Жолаушылар кемесінің үлкен және төменгі трюмдері үшін Кеме қатынасының тіркелімі қос борттың ұлғайтылған биіктігін, бірақ В/10 артық емес немесе 3 м биіктігін талап ету керек, киль сызығынан өлшенетіндердің азына байланысты. Зақымдалу баламасы ретінде түп осы Қағиданың 2028 тармағына сәйкес осы аудандар үшін есептелуі мүмкін, алайда ұлғайған тік ұзындық жорамалданады.

135-тарау. Зақымдалған кемені отырғызу және орнықтылығы

      Ескерту. 135-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер

      2030. Кеменің тағайындалуына сәйкес келетін барлық тиеу жағдайында зақымдалған кемені отырғызу және орнықтылығы кеменің апатты отырғызу және орнықтылығына қойылатын талаптарды орындау үшін жеткілікті.

      2031. Кеменің апатты отырғызу және орнықтылығына қойылатын талаптар орындалған деп саналады, егер осы тараудың 2 және 4 параграфында көрсетілген зақымдалулар кезінде, осы тараудың 4- параграфында көрсетілген бөліктердің санын су басу кезінде орындалған деп саналады, осы Қағиданың 2032 – 2036-тармағының шарттарына сәйкес туындаған есептеулер, осы Қағиданың 133-тараудың 6-параграфына сәйкес анықталатын өткізгіштік коэффициенттері осы тараудың 3 және 4 параграфында көрсетілген тиісті талаптардың орындалуын көрсетеді.

      2032. Кеменің апатты отырғызу және орнықтылығына қойылатын осы тараудың 3 және 4 параграфының талаптарын орындауын растайтын есептеулер жүктемені пайдалану жағдайында отырғызу мен орнықтылық қатынасының ең нашар санында көрінуі тиіс (бөліктерге бөлудің ең жоғарғы ватер сызығы бойынша шөгу ауданында және жүктерді бөлу жобасында қарастырылған), осы тараудың 2 және 4 параграфына сәйкес анықталған зақымдалулар мен осындай ұйғарымдар кезінде, осы есептеулер негізінде апатты орнықтылыққа қатысты зақымдалған кеме жағдайында сенімділік пайда болатындай, қалдық су үсті борты, апатты ватер сызықтан тесікке дейін қашық тұру, сол тесік арқылы кемеге судың жайылуы және қисаю бұрышы мүмкін. Бұл ретте мыналар ескерілуі тиіс: зақымдалған бөліктердің нақты конфигурациясы, олардың өткізгіштік коэффициенттері, тесіктерді жабу сипаты, аралық палубалар, платформалар, қос борт, көлденең және бойлық қоршаулардың, су өткізгіштігі, осы конструкциялар кеме бойынша судың таралуын толықтай немесе уақытша шектейді.

      2033. Егер екі көршілес негізгі көлденең қоршаулар арасындағы ара қашықтық аз болса, ұзындығы бойынша тесіп өтудің есептік бойлығы, онда апатты отырғызу мен орнықтылықты тексеру кезінде тиісті бөлік аралас бөліктің біріне қосылуы тиіс. Жолаушыларға арналмаған кемелердің шегінуі, егер A > R шарт орындалса, мүмкін.

      Форпик және ахтерпик олардың ұзындығына тәуелсіз дербес бөліктер деп саналады.

      2034. Егер екі аралас бөлік кертпеші бар қоршаумен бөлінген болса, кертпеші бар қоршаудың осы бөліктердің бірін су басуды қарастыру кезінде зақымдалған деп саналады.

      Егер A > R, шарт орындалса, егер кертпеш ұзындығы бір шпациядан немесе 0,8 м асып кетпесе, егер кертпеш қос түп флорасында түзілсе, жолаушыларға арналмаған кемелерде көрсетілген талаптар міндетті болып табылмайды.

      2035. Осы тараудың 2 және 4 параграфында көрсетілген егер кіші өлшемдегі кез келген зақымдалу болса, зақымдалған кемені отырғызу мен орнықтылығы қатынасында ауыр зардаптарға әкелуі мүмкін, мұндай зақымдалу апатты отырғызу мен орнықтылықтың есептеулерін орындау кезінде қарастырылуы тиіс.

      2036. Егер ұсынылған зақымдалу аймағы шегінде құбыр жолдары мен туннельдер орналасса, олардың конструкциясы су баспаған деп саналатын бөліктерге судың жайылуын болдырмайды.

      2037. Жолаушыларға арналмаған кемелер үшін кемені түзету уақыты Кеме қатынасының тіркелімі келісімі бойынша кеменің типіне байланысты орнатылады.

      2038. Апаттан кейін кемені түзетуге кететін құралдарды Кеме қатынасы тіркелімінде мақұлдануы тиіс және мүмкіндігінше автоматты қолданыста болуы тиіс.

      Басқарылатын қайта құю арналары болған кезде оларды басқару постысы палуба қоршауынан жоғары орналасуы тиіс.

2-параграф. Есептік зақымдалу өлшемдері

      2039. Осы Қағиданың 2036-тармағынан, ерекше келісілген жағдайдан басқа, осы тараудың 3 және 4 параграфының талаптарын растайын апатты отырғызу мен орнықтылықты есептеуін орындау кезінде борт зақымдалуының мынадай өлшемдері қабылдануы тиіс:

      1) ұзындығы бойынша бойлық — 1/3L12/3 немесе 14,5 м (ненің аз болуына байланысты);

      2) бөліктерге бөлудің ең жоғарғы ватер сызығы деңгейінде диаметрлі жазықтыққа тік бұрыш астында сыртқы қаптаудың ішкі бетінен өлшенген ені бойынша бойлық, — кеменің 1/5 ені В немесе 11,5 м (ненің аз болуына байланысты);

      3) тік бойынша бойлық — негізгі жазықтықтан жоғарғыға қаарй шектеусіз.

      2040. Осы тараудың 3-параграфының талаптары таран қоршауынан алдыңғы жаққа қарай орналасқан барлық жайларды біркелкі су басу кезінде орындалуы тиіс.

3-параграф. Зақымдалған кемені отырғызу және орнықтылығы элементтеріне қойылатын талаптар

      2041.Ақырғы су басу сатысында кеменің бастапқы метацентрлік биіктігі тұрақты су ығыстыру әдісімен анықталған қисаю жағдайы үшін 0,05 м кем емес оның ұлғаюы бойынша шаралар қабылдануы тиіс.

      Кеме қатынасының тіркелімі келісімі бойынша жолаушыларға арналмаған кемелер үшін ақырғы су басу сатысында кеменің қисаю жағдайы мүмкін, оң метацентрлік биіктігі 0,05 м аз.

      2042. Қисаю бұрышы симметриялы емес суға батқан кезде аспауы тиіс:

      200 — кемені түзету басталғанға дейін және қайта құюдан кейін;

      120 — түзету бойынша шаралар және қайта құюдан бойынша шаралар кейін қабылдағанға дейін.

      2043. Зақымдалмаған кеменің статистикалық орнықтылығының диаграммасы оң иіндері бары учаскенің жеткілікті ауданы болуы тиіс. Бұл ретте ақырғы су басу сатысында қайта құюды іске асыру есебінсіз, сонымен қатар кемені түзетуден кейін оң иіні бар диаграмма учаскесінің бойлығы 20o кем емес қамтамасыз етілуі тиіс. Құю бұрышы ретінде теңіздің әсері кезінде су өткізетін немесе өткізбейтін тесіктерден судың кіру бұрышын қабылдау ұсынылады, сол арқылы су зақымдалмаған бөліктерге жайылуы мүмкін.

      Статикалық 200 тең оң иіні бар диаграмма учаскесінің ауданы бойлықтан жоғары көрсетілген шекте 0,1 м кем болмауы тиіс.

      Аралық су басу сатысында статикалық орнықтылық диаграммасының ең үлкен иіні 0,05 м кем болмауы тиіс, ал оның оң бөлігіндегі бойлық — 70 кем емес.

      2044. Апатты ватер сызық түзетуге дейін және содан кейінгі процесте қоршау, палуба мен борт тесігінен төмен 0,3 м немесе 0,1 + (L1 —10)/150 м (ненің аз болуына байланысты) өтуі тиіс, сол арқылы кемеге су жайылуы мүмкін. Көрсетілген тесіктер деп ауа және желдету құбырларының тесіктері, сонымен қатар теңіздің әсері кезінде су өткізбейтін есіктер мен қақпақтармен жабылған ойықтар түсіндіріледі.

      Оларға мыналар жатпайды:

      1) тұйық (жабылмайтын сияқты) борт және палубалы иллюминаторлар;

      2) жиі бұралатын болтта қақпақтармен жабылатын мойындар;

      3) құю кемелеріндегі жүк танктерінің люктері;

      4) су өткізбейтін есіктер индикациясымен жабдықталған сырғанаушы типті қашықтан басқарылатын есіктер (осы Қағиданың 2258-тармағының 2), 5), 6) және 8)тармақшасында көрсетілген кемелерден басқа) және әдетте теңізде жабық болатын люк қақпақтары;

      5) рейс бойы берік су өткізбейтін жабындармен жабық ойықтар, жүк операциялары кезінде доңғалақты техниканың жүруіне арналған бөліктерге бөлу қоршауындағы ойықтар.

      Бұл ретте ойық жабындарының орналасуы мен құрылғысы осы Қағиданың 5-бөлімнің 4-кіші бөлім талаптарына жауап береді.

      Электр энергиясының апатты көздерінің жайда орнласуы осы Қағиданың 5747-тармағына жауап беруі тиіс.

      2045 Жүк кемелері үшін қоршау палубасынан, тіпті ашық қоршау үшін суға кіруге рұқсат етіледі.

      2046. Кеменің әрбір типі үшін ерекше отырғызу мен орнықтылыққа қойылатын қосымша талаптар есебінен осы Қағиданың 2041 - 2045 тармағының талаптары осы тараудың 4-параграфында көрсетілген кемелерде қолданылады.

      Осы тараудың 4-параграфында көрсетілмеген кемелер үшін осы Қағиданың 2041 – 2045 тармағының талаптары, егер осындай кеме сынып символында кеме иесінің қалауы бойынша бөліктерге бөлудің белгісі ретінде қарастырылса, қолданылады.

4-параграф. Зақымдалған кемелердің отырғызуы мен орнықтылығына қойылатын қосымша талаптар

      2047. Сүйретуші кемелер, олардың ұзындығына қармастан, егер оларда 12 адамнан артық оның персоналдарын тасымалдайтын доңғалқты техниканы тасымалдау қарастырылса, сондай шамадағы жолаушыллар болса (егер олар болса), бөліктерге бөлуге қойылатын барлық талаптара қатынасында осы Қағиданың 2044-тармағының 4-бөлімінің 5)тармақшасында көрсетілген шегініспен жолаушыларға тееңседі, егер осы Қағиданың 1315-тармағында рұқсат етілсе.

      2048. Аралас бөліктердің саны, су басқан кезде осы тараудың 3-параграфтың талаптарымен орындалуы тиіс, осы Қағиданың 243-қосымшасында келтірілген.

      2049. Қос борты бар ауданда ұзындығы L ± 50-ден 75 м-ге дейінгі мұз жарғыш кемелер бір бөлікті су басқан кезде осы тараудың 3-параграфы талаптарына жауап береді. Осындай кеме сынып символында бөліктерге бөлудің Ш белгісі ретінде енгізіледі.

      2050. Бортта 200 адамнан артық арнайы персоналдары бар арнайы тағайындаудағы кемелер бортында осындай шамада адамдары бар жолаушылар кемесіне қатысты осы бөлімнің талаптарына жауап береді.

      2051. Бортта 50-ден артық адам, бірақ 200 адамнан кем емес арнайы персоналдары бар арнайы тағайындаудағы кемелер бір бөлікті су басқан кезде осы тараудың 3-параграфы талаптарына жауап береді. Бұдан басқа, ұзындығы L < 100 м осындай кемелер 0,08 Ls +13 м при Ls

200 м, 0,03 Ls + 13 м при 200 м < Ls

267 м, 21 м при Ls > 267 м. бойлықта алдыңғы жақты тесіп өту кезінде осы тараудың 3-параграфы талаптарына жауап беруі тиіс. Симметриялы емес су басу кезінде алдыңғы жақтық тесіп өту алу салдарынан 120 қисаю бұрышына жол беріледі.

      2052. Бортта 50 және одан кем адам, арнайы персоналдары бар арнайы тағайындаудағы кемелер машина бөлімшесін емес, тек бір бөлікті су басқан кезде осы тараудың 3-параграфы талаптарына жауап береді.

      2053. Ұзындығы L1

50 м кезінде бортта 50 және одан кем адам болғанда, арнайы персоналдары бар арнайы тағайындаудағы кемелерді бөліктерге бөлуге қойылатын талаптар және жалпы сыйымдылығы 500-ден кем емес арнайы тағайындаудағы кемелер әр жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарау құралы болып табылады.

      2054. Арнайы тағайындаудағы кемелер үшін бір бөлікті симметриялы емес су басу кезінде қисаю бұрышы түзету бойынша шаралар қабылдағаннан кейін 70-тан аспауы тиіс.

      2055. Тіркеп сүйреу, жер снарядтары, құтқару кемелері және қалқушы маяктар.

      2056. Зақымдалған кемені отырғызу мен орнықтылығына қойылатын талаптар бір бөлікті су басқан кезде осы тараудың 3-параграфы талаптарына жауап береді:

      1) ұзындығы L1

40 м тіркеп сүйрету; L1

40 м ұзындығы жер снарядтары; құтқару кемелері және қалқушы маяктар — ұзындығына байланысты емес;

      2) ұзындығы L1

60 м трюмдік жер снарядтары.

      2057. Қарпығыш жер снарядтары қарпығыш кертік ауданында бір бөлікті су басқан кезде осы тараудың 3- параграфының талаптарына жауап беруі тиіс. Бұл реттегі зақымдану тереңдігі 0,76 м-ға тең деп қабылданады.

      2058. Трюмдік жер снарядтары және грунт тасығыш шаландалар бір борттан грунтты аударғаннан кейін кеменің тиісті жағдайына сәйкес келетін жағдайды қарастырмауға жол береді.

      2059. Мұнай құю кемелері және химтасығыштар үшін зақымданған кеменің орнықтылығы мен отырғызуы борт зақымдануы және түптің зақымдануы сияқты осы тараудың 3-параграфының талаптарына жауап беруі тиіс.

      2060. Түптік зақымдалу өлшемдері:

      1) ұзындығы 1/3L12/3 немесе 14,5 м (ненің аз болуына байланысты) бойынша, алдыңғы жақ перпендикулярынан ұзындығы 0,3 L1 және 1/3L12/3 немесе 5 м тең, (ненің аз болуына байланысты) кеме ұзындығының қалған бөлігінде;

      2) ені бойынша В/6 немесе 10 м ұзындығы (ненің аз болуына байланысты) алдыңғы жақ перпендикулярынан ұзындығы 0,3L12/3 және В/6 немесе 5 м тең (ненің аз болуына байланысты) кеме ұзындығының қалған бөлігінде;

      3) корпусты теориялық қоршаудан диаметрлі жазықтықта өлшенген биіктік бойынша ұзындығы, В/5 немесе 6 м (ненің аз болуына байланысты).

      2061. Мұнай құю кемелері үшін дедвейт 20000 т және грунтпен жанасқан кезде түптің сыртқы қаптауының бұзылуы мынадай өлшемдерде қарастырылуы тиіс:

      1) ұзындығы 0,6L1 алдыңғы жақ перпендикулярынан ұзындығы 75 000 т және одан артық 0,4 L1 дедвейт кемелері үшін, алдыңғы жақ перпендикулярынан 75 000 т кем емес дедвейт кемесі үшін;

      2) түптің кез келген жерінде ені бойынша В/3 ұзындығы.

      2062. Зақымдалған кемені отырғызу мен орнықтылығына қойылатын талаптар борт және түптік зақымдалулардың мынадай орналасуы кезінде орындалуы тиіс:

      1) мұнай құю кемелерінде:

      ұзындығы L1 > 225 м кезінде – кеменің ұзындығы бойынша кез келген жерде;

      ұзындығы L1 150-ден астам, бірақ 225 м астам емес кезде – машина бөлімшесі артқа орналасқан жағдайда, оны қоспағанда, кеменің ұзындығы бойынша кез келген жерде. Мұндай машина бөлімшесі жеке су басу бөлігі ретінде қарастырылады;

      ұзындығы L1 ≤ 150 м кезде – машина бөлімшесін қоспағанда, көршілес көлденең қоршаулар арасындағы кеменің ұзындығы бойынша кез келген жерде;

      3 үлгідей химиялық тасығыштардікіндей, түзетулер енгізілген МАРПОЛ-73/78 Конвенцияға II қосымшаның ережесі қолданатын У санатты заттарды тасымалдау жағдайында;

      2) у химтасығыштар:

      1 типті — кеменің ұзындығы бойынша кез келген жерде;

      2 типті ұзындығы L1 > 150 м — кеменің ұзындығы бойынша кез келген жерде;

      2 типті ұзындығы L1 ? 150 м — кеменің ұзындығы бойынша кез келген жерде; машина бөлімшесінен басқа, ол артқа орналасқан кезде. Мұндай машина бөлімшесі жеке су жайылған бөлік ретінде қарастырылады;

      3 типті ұзындығы L1 > 225 м — кеменің ұзындығы бойынша кез келген жерде;

      3 типті ұзындығы L1= 125 — 225 м — кеменің ұзындығы бойынша кез келген жерде; машина бөлімшесінен басқа, ол артқа орналасқан кезде. Мұндай машина бөлімшесі жеке су жайылған бөлік ретінде қарастырылады;

      3 типті ұзындығы L1 < 125 м — кеменің ұзындығы бойынша кез келген жерде; машина бөлімшесінен басқа, ол артқа орналасқан кезде. Алайда машина бөлімшесін су басқан кезде кемені апатты отырғызу мен орнықтылығын есептеу Кеме қатынасы тіркелімінің қарауына ұсынылуы тиіс.

      Ескерту. 2062-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Инвестициялар және даму министрінің 28.03.2018 № 198 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2063. Машина бөлімшесін су басқан кезде осы Қағиданың 2062-тармағының 1) және 2) тармақшаларына сәйкес апатты отырғызу мен орнықтылыққа қойылатын талаптарды орындамаған кемелерді, бөліктерге бөлу белгісі сынып символына енгізілмейді.

      2064. Симметриялы емес су басудың ақырғы сатысында кемені түзету және қайта құюды іске асырғанға дейін қисаю бұрышы 250 (немесе 300, егер қоршау палубасы суға кірмесе) аспауы тиіс. Кемені түзету бойынша шараалр қабылдағаннан кейін қисаю бұрышы 170 аспауы тиіс.

      2065. Газ тасығыштарда мынадай өзгерістер есебінен осы Қағиданың 2059 – 2065 тармағының талаптары таралады:

      1) зақымданған кемені отырғызу мен орнықтылыққа қойылатын талаптар төменде көрсетілген борт және түптік зақымдалулар кезінде орындалуы тиіс:

      1G типті газтасығыштарда — кеменің ұзындығы бойынша кез келген жерде;

      2G типті ұзындығы L1 > 150 м газ тасығыштарда — кеменің ұзындығы бойынша кез келген жерде;

      2G типті ұзындығы L1

50 м газ тасығыштарда — кеменің ұзындығы бойынша кез келген жерде; машина бөлімшесінен басқа, ол артқа орналасқан кезде. Мұндай машина бөлімшесі жеке су жайылған бөлік ретінде қарастырылады;

      2PG типті ұзындығы газ тасығыштарда — бөліктерге бөлу қоршаулары арасында, кеменің ұзындығы бойынша кез келген жерде;

      3G типті ұзындығы L1

125 м газ тасығыштарда — бөліктерге бөлу қоршаулары арасында, кеменің ұзындығы бойынша кез келген жерде;

      3G типті ұзындығы L1

125 м газ тасығыштарда — бөліктерге бөлу қоршаулары арасында, кеменің ұзындығы бойынша кез келген жерде, ол артта орналасқан кезде. Алайда машина бөлімшесін су басқан кезде кемені апатты отырғызу мен орнықтылығын есептеу Кеме қатынасы тіркелімінің қарауына ұсынылуы тиіс. Машина бөлімшесін у басқан кезде апатты отырғызу мен орнықтылыққа қойылатын талаптарды орындамаған жағдайда бөліктерге бөлу белгісі сынып символына енгізілмейді;

      2) биіктігі бойынша түптік зақымдалу ұзындығы B/15 немесе 2 м қабылдануы тиіс, ненің аз екеніне байланысты.

      2066. Бұрғылау кемелері кез келген бөлігін су басқан жағдайда кеме иесі одан жоғары талаптар қоймаса осы тараудың 3-параграфының талаптарына сәйкес келуі тиіс.

      Бұрғылау кемелері кез келген бағыттан соғатын 25,8 м/с (50 уз) жел жылдамдығының әсерінен пайда болатын желден қисаю сәтке төтеп беру үшін зақымдалған күйдегі жеткілікті тұрақты қор болуы тиіс. Бұл жағдайда су басқаннан кейін ақырғы ватер сызық кез келген тесіктің төменгі жиегінен төмен өтуі тиіс, сол арқылы борт сыртындағы су зақымдалмаған бөліктерді басып кетуі мүмкін.

      2067. Өңделген ядролық отынды, плутонийді, жалпы белсенділігі 4000 ТБк-дан кем емес радиоактивтілігі жоғары қалдықтарды орап тасымалдайтын кемелердің апатты тоқтауы мен тұрақтылығы әрбір жағдайда Кеме қатынасының тіркелімі арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      Өңделген ядролық отынды немесе жалпы белсенділігі 2х106 ТБк-дан кем емес радиоактивтілігі жоғары қалдықтарды немесе жалпы белсенділігі 2х105 ТБк-дан кем емес плутонийді орап тасымалдайтын кемелердің апатты тоқтауы мен тұрақтылығына қойылатын талаптар көршілес көлденең қоршау арасындағы кеменің ұзындығы бойынша кез келген жерде есептік тесілген жері алу кезінде орындалуы тиіс.

      Өңделген ядролық отынды немесе жалпы белсенділігі 2х106 ТБк дан жоғары радиоактивтілігі жоғары қалдықтарды немесе жалпы белсенділігі 2х105 ТБк-дан жоғары плутонийді орап тасымалдайтын кемелердің апатты тоқтауы мен тұрақтылығына қойылатын талаптар кеменің ұзындығы бойынша кез келген жерде есептік тесілген жері алу кезінде орындалуы тиіс.

      Кеме қатынасының тіркелімі келісім бойынша кеме мен бөлікті бөлудің ықтималды бағалау көрсетілген талаптарды эквивалентті айырбастау ретінде қарастырылуы мүмкін.

      2068. Осы тараудың талаптары ұзындығы L1

100 м болатын қамтамасыз ету кемелерінің барлығына таралады.

      Ұзындығы 100 м-ден артық қамтамасыз ету кемелерін бөліктерге бөлу және апатты тұрақтылығы әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарастыру құралы болып табылады.

      2069. Зақымдалу мөлшері:

      1) Ұзындығы L1 > 43 м болатын кемелер үшін ұзындық бойындағы бойлық 3 м + 0,03 L1 құрайды, ал ұзындығы L1 < 43 м кемелер үшін 0,10 L1 құрайды;

      2) зақымдалу тереңдігі 0,76 м ге тең деп қабылданады және жазғы жүк маркасы бойынша шөгуге сәйкес келетін ватер сызығы деңгейінде тік бұрыш астындағы сыртқы қаптаудың ішкі бетінен диаметрлі жазықтыққа дейін өлшенеді;

      3) тік бойынша бойлық: негізгі сызықтан жүк палубасының немесе оның ұзаруының негізгі деңгейіне дейін.

      2070. Жазғы жүк маркасы бойынша шөгуге сәйкес келетін ватер сызығы деңгейінде тік бұрыш астынан диаметрлі жазықтыққа дейін өлшенетін 760 мм немесе одан артық ара қашықтықта борттан бөлек тұрған көлденең су өткізбейтін қоршау және бір-біріне қосылатын бойлық су өткізбейтін қоршау апатты тоқтау мен тұрақтылық есебі бойынша көлденең су өткізбейтін қоршау ретінде ескерілуі мүмкін.

      2071. Егер қос түпте немесе борт маңындағы кеңістікте орнатылған 3,0 м асатын кертпеші бар көлденең су өткізбейтін қоршау зақымдалу тереңдігі шегінде болса, онда кертпеші бар аталған қоршаумен бөлінетін қосарланған түптің аралас кеңістігі немесе борт танкісі зақымдалған ретінде қарастырылады.

      2072. Симметриялы емес су басудың ақырғы сатысында қисаю бұрышы түзету бойынша іс шаралар қабылдағанға дейін және іске асырғанға дейін 150 С-тан аспауы тиіс (немесе 170, егер қоршау палубасы суға кірмесе).

      2073. Су басқан бөліктер саны: осы тараудың 3-параграфының зақымдалған кемелердің тұрақтылығына қойылатын талаптары осы Қағиданың 2039- тармағы мен 2068 тармағының 1) – 3) тармақшасында көрсетілген зақымдаулар өлшеміне сәйкес бір бөлікті су басқан кезде орындалуы тиіс.

      2074. Осы Қағиданың 2069-тармағының талаптарына жауап беретін кемелерде бөліктерге бөлу белгісі символ сыныбына енгізілмейді.

      2075. Кеме иесінің қалауы бойынша қамтамасыз ету кемесі су басқан бөліктердің санын көрсету арқылы символ сыныбында бөліктерді бөлу белгісін алуға болады. Бұл жағдайда ені бойынша зақымдалу мөлшері осы Қағиданың 2039-тармағында 2) тармақшасына сәйкес қабылдануы тиіс. Кеме иесі су басқан кезде зақымдалған кеменің тоқтауы мен орнықтылығына қойылатын талаптар орындалуы тиіс бөліктер санын анықтайды

5-параграф. Итергіш жүк кемелері, кен тасығыштар және аралас кемелер

      2076. Тығыздығы 1000 кг/м3 және одан артық қатты үйме жүктерді тасымалдайтын ұзындығы L1 > 150 м итергіш кемелері Осы Қағиданың 144-тарауы 4-параграфының талаптарына сай жауап беруі тиіс, кез келген жүк трюмді су басқан кезде сыртқы қаптаумен шектелген немесе ені В/5 немесе 11,5м болатын қос борты бар (жүктің аздығына байланысты), қалған ауданда барлық жағдайда жазғы жүк маркасы бойынша тиеу.

      2077. Апатты орнықтылықты есептеуді орындау кезінде өткізгіш коэффициенттерінің мынадай мәндері қабылдануы тиіс:

      0,90 — тиелген трюмдер үшін;

      0,95 — бос трюмдер үшін.

      Осы Қағиданың 136-тарауына сәйкес азайтылған су үстіндегі борт ретінде тағайындалған кеме осы Қағиданың 2076-тармағының талаптарына сай деп есептеледі.

      Аталған талаптарды орындау туралы ақпарат Осы Қағиданың 218-тармағында талап етілген түйіршікті емес үйме жүктерді тасымалдау кезінде орнықтылығы мен төзімділігі туралы Ақпаратта (буклет) орналасуы тиіс.

      2078. Кемелер су деңгейінің датчиктерімен жабдықталады:

      1) әрбір жүк трюмінде — апатты сақтандырғыш сигнал беру кезінде берілетін дыбыстық және визуалдық сигналдар (бірінші датчик — трюмнің екінші түбінде су деңгейі 0,5 метрге жеткенде, ал екінші датчик — жүк трюмінің биіктігінен 15 %-дан кем емес биіктікте, бірақ екінші түп үстінде 2 метрден артық емес); екеуінің орнына бір датчикті пайдалануға рұқсат етіледі, егер датчик конструкциясы трюмнің су басқан екі деңгейі кезінде апатты сақтандырғыш сигнал беру кезінде сигналдар беруге мүмкіндік береді. Деңгей датчиктері диаметрлі жазықтықта кеме жүк трюмінің артқы жағына орналасады, ал бұл іс жүзінде мүмкін. Гофрлардың бір шпациясы немесе көлденең қоршаудың тік қаттылық қыры шегінде датчиктерді орнату мүмкін емес жағдайда датчиктерді трюмнің екі борты бойынша орнатылуы тиіс;

      2) осы Қағиданың 3-бөлімінде 19-тараудың 4-параграфында талап етілген таранды қоршаудан алдыңғы жаққа қарай орналасқан кез келген балласты танкіде — апатты сақтандырғыш сигнал беру кезінде берілетін сигналдар, танкідегі сұйықтық танк сыйымдылығынан 10 %-дан аспайтын деңгейге жеткенде;

      3) тізбекті жәшіктен басқа кез келген құрғақ немесе бос жайларда оның кез келген бөлігі ұшындағы жүк трюмінен жай палубасынан 0,1 м су деңгейіне қол жеткізу кезінде апатты сақтандырғыш сигнал беру кезінде берілетін сигналдар. Мұндай сигнал берумен жабық жайларды жабдықтауға болмайды, олардың көлемі кемедегі судың барынша көлемді орналасуынан 0,1%-ға аспайды.

      Жүк трюмінде орнатылған датчиктер зақымдалған жүктен немесе тиеу түсіру операциялары кезінде пайдаланылатын механикалық жабдықтардан берік қоршаулармен қорғалады.

      2079. Кемеде кеме бөліктерінде су пайда болған кезде апатты сақтандырғыш сигнал беруді пайдалану жөніндегі Нұсқаулық болуы тиіс, ол нұсқаулыққа мыналар енгізілуі тиіс:

      1) кемені пайдаланудың кез келген сатысында жабдықтардың әрбір элементінің жұмысқа қабілеттілігін тексеру үшін рәсімдер тізбесін енгізетін апатты сақтандырғыш сигнал беру жүйесі жабдықтарының техникалық сипаттамасы;

      2) апатты сақтандырғыш сигнал беру жүйесін типтік мақұлдау туралы куәлік;

      3) кеменің жалпы орналасу сұлбасында жабдықтардың орналасқан жерін көрсететін апатты сақтандырғыш сигнал беру жүйесінің бір сызықты сұлбасы;

      4) апатты сақтандырғыш сигнал беру жабдықтарын орналастыру, бекіту, қорғау мен сынауы бар нұсқаулық;

      5) жүктердің тізімі, олардың 50-проценттік қоспасы теңіз су датчиктерімен, қоршаулармен жабық, жұмысқа қабілетті;

      6) апатты сақтандырғыш сигнал беру жүйесі жұмысында жаңылысу пайда болған жағдайда орындауға қажетті рәсімдер сипаттамасы;

      7) апатты сақтандырғыш сигнал беру жүйесінің жабдықтарына техникалық қызмет көрсету бойынша қойылатын талаптар.

      Нұсқаулық кеменің командалық құрамы білетін тілде құрастырылады.

      2080. Судың түсуінің авариялық-ескерту сигнализациясы жүйесі осы Қағидалардың 466-тарауының талаптарына жауап беруі қажет.

      Ескерту. 2080-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2081. Осы Қағиданың 3-параграфында көрсетілген талаптар кеменің шет жақ бұрышында орналасқан және Осы Қағиданың 2082-тармағында 2) тармақшасында көрсетілген тесілген жердің есептік бойлықтан кем емес ұзындығы бар бір кез келген бөлікті су басу кезінде орындалуы тиіс.

      2082. Апатты тоқтау мен тұрақтылығын есептеуде зақымдалудың мынадай өлшемдері қабылдануы тиіс:

      1) жүк маркасына рұқсат етілген ең жоғарғы ватер сызығы деңгейінде тікелей бұрыш астында сыртқы қаптаудың ішкі бетінен диаметрлі жазықтыққа дейін өлшенген зақымдалу тереңдігі, — 0,76 м;

      2) ұзындығы бойынша бойлық — 1/6 L12/3 немесе 7,2 м (жүктің аздығына байланысты);

      3) тік бойынша бойлық — Осы Қағиданың 2039-тармағының 3) тармақшасына сәйкес.

      2083. Осы Қағиданың 2082-тармағы 2) тармақшасы көрсетілгендер есебінен осы тараудың тек 2081 – 2084 талаптарына сай жауап беретін тіреуіш кемелерде бөліктерге бөлу белгісі символ сыныбына енгізілмейді.

      2084. Егер кеме тоқтауы тиіс акватория тереңдігі жолаушылар болуы тиіс кеменің алдыңғы жақ үстінің суға батуы немесе оның аударылып кету мүмкіндігін жоққа шығарса, онда Қағиданың осы бөлімінің талаптары қолданылмайды.

5-параграф. Итергіш жүк тасымалдаушы кеме болып табылмайтын жүк кемелері

      2085. Итергіш жүк тасымалдаушы кеме болып табылмайтын, бір трюмі бар жүк кемелері 2009 жылдың 31 желтоқсанынан кешіктірмей, кез келген жағдайда аралық куәландыру немесе кеме куәлігін жаңарту үшін куәландыру күнінен кешіктірмей осы талаптарға жауап береді.

      2086. Ұзындығы 80м-ден кем L1 кемелер немесе ұзындығы 100 м-ден кем кемелер 1998 жылға дейін жасалған болса, су үті бортының палубасынан төмен орналасқан бір жүк трюмі болса немесе осы палубаға дейін су өткізбейтін болып табылатын әрі аз шамада болса да бөлінбеген бір қоршауы бар кемелер осындай жайларда немесе жүретін көпірде апатты сақтандырғыш сигнал беруде, егер жүк трюмінде екінші түптегі су деңгейі 0,3 м кем емес биіктікке, ал екінші сигнал бұл деңгей жүк трюмінің орташа биіктігінен 15 % аспайтын биіктікке жеткен кезде, дыбыстық және визуалдық сигналдар беретін су деңгейінің датчиктерімен жабдықталуы тиіс.

      2087. Деңгей датчиктері жүк трюмі бар кеменің арт жағына немесе оның ең төменгі жағында, егер екінші түбі конструкциялық ватер сызыққа параллель болмаса, орнатылады. Гофрлардың бір шпациясы немесе көлденең қоршаудың тік қаттылық қыры шегінде датчиктерді орнату мүмкін емес жағдайда датчиктерді трюмнің екі борты бойынша орнатылуы тиіс. Кеме қатынасының тіркелімі қосымша датчиктерді орнатуды талап етуі мүмкін. Биіктігі бойынша екі датчиктің орнына, егер оның конструкциясы трюмді су басудың екі деңгейі кезінде апатты сақтандырғыш сигнал берудің сигналдарын жүргізуге мүмкіндік беретін болса, онда бір датчикті пайдалануға ғана рұқсат етіледі.

      2088. Су деңгейінің датчиктері осы Қағиданың 2078-тармағының талаптарына жауап бере алмайтын кемелерде немесе екінші түптен су үсті бортының палубасына дейін ең аз шамада тік созылатын жүк трюмінің әрбір борты бойынша су өткізбейтін борт бөліктері бар емелерде орнатылмайды.

      2089. Су түсуінің авариялық-ескерту сигнализациясы жүйесі осы Қағидалардың 466-тарауының талаптарына жауап береді.

      Ескерту. 2089-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2090. Кемеде кеме бөліктерінде су пайда болған кезде апатты сақтандырғыш сигнал беруді пайдалану жөніндегі нұсқаулық болуы тиіс, осы Қағиданың 2079-тармағының талаптарына сәйкес әзірленген.

136-тарау. Су үсті борты азайтылған В типті кемелерге және А типті кемелерге қойылатын арнайы талаптар

      Ескерту. 136-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер

      2091. Осы тараудың талаптары осы Қағиданың 1960-тармағында көрсетілген А типтегі және В типтегі кемелерге таралады.

      Осы тараудың талаптары қалған тараулардың талаптарына осы кемелердің сәйкестігіне тәуелсіз түрде орындалады.

      2092. Егер осы Қағиданың 2- параграфында көрсетілген шартты тиеу жағдайында болған кеме осы Қағиданың 203, 2094 немесе 2095 тармақтарында талап етілген бөліктер саны суға батқаннан кейін, осы Қағиданың 3-параграфында көрсетілген зақымдалулар, жүзе береді және осы Қағиданың 4 параграфының талаптарына тепе тең жағдайда сәйкес келеді.

      2093. Ұзындығы 150 м-ден артық L1 А типті кемелер үшін, егер су үстіндегі борты кішірейтілген В типті сәйкес келетін кемелерге қарағанда, осы тараудың талаптары бір кез келген бөлікті су басу кезінде орындалуы тиіс.

      2094. Ұзындығы 100 м-ден артық L1 В типті кемелер үшін, базистік су үстіндегі борттың мүмкін азаюы уәкілетті органдарда бекітілген теңіз кемелерінің жүк маркасы туралы Қағиданың 15 және 16- қосымшалары бойынша оның мәндері арасындағы айырма 60 %-дан аспайды, мыналар су басу кезінде қарастырылуы тиіс:

      1) машина бөлімшесін жоққа шығаратын бір кез келген бөлік;

      2) кеме ұзындығы 150 м-ден артық болғанда машина бөлімшесін енгізген бір кез келген бөлікті.

      2095. Ұзындығы 100 м-ден артық L1 В типті кемелер үшін базистік су үстіндегі борттың мүмкін азаюы уәкілетті органдарда бекітілген теңіз кемелерінің жүк маркасы туралы Қағиданың 15 және 16-қосымшалары бойынша оның мәндері арасындағы айырма 60 %-дан аспайды, мыналар су басу кезінде қарастырылуы тиіс:

      1) машина бөлімшесін жоққа шығаратын екі кез келген аралас бөлік;

      2) кеме ұзындығы 150 м-ден артық болғанда жеке қарастырылатын машина бөлімшесі мен екі кез келген аралас бөлік.

      2096. Осы Қағиданың 2292-тармағында көрсетілген есептеулерді орындау кезінде өткізгіштік коэффициенттері ретінде мыналар қабылдануы тиіс:

      0,95 — машина бөлімшесінен басқа кез келген суға батқан бөліктер мен жайлар үшін;

      0,85 — суға бататын машина бөлімшесі үшін.

      Өткізгіштік 0,95 коэффициенті жүк жайлары мен цистерналарға да қатысты, осы Қағиданың 2100-тармағына сәйкес кеме ауырлық ортасын есептеу кезінде толтырылған деп қабылданады.

      2097. Осы Қағиданың 2094 және 2095 тармағының талаптарына қосымшада палубалы жүкті тасымалдауға арналған кемелер осы Қағиданың 134-тарауының талаптарына сай жауап беруі тиіс. Осы Қағиданың 4-параграфының талаптарына сәйкестікті көрсету үшін пайдаланылатын ауырлық ортасының аппликатасы апатты тұрақтылықты кезінде ең жоғарғы ватер сызығы кезінде пайдаланылатын ауырлық ортасының аппликатасына тең болуы тиіс. Осы Қағиданың 134-тарауының талаптарын орындауды қамтамасыз ету есебінен құрылған, палубалы жүктері бар кеме ауырлығы ортасының шекті жоғарылауы диаграммасы (шекті сәттер немесе ең аз метацентрлік биіктік) тұрақтылық туралы Ақпаратқа енгізілуі және апатты тоқтау мен тұрақтылық туралы Ақпаратқа енгізілуі тиіс.

2-параграф. Кемені зақымдану алдында отырғызу және жүк тиеу

      2098. Су басудың барлық нұсқалары осы Қағиданың 2099 – 2101 тармағына сәйкес анықталатын кеменің бір шартты бастапқы жағдайында талданады.

      2099. Кеме бір текті жүктер тиелген деп саналады, тұзды суда жазғы жүк маркасы бойынша отырғызу және дифферентсіз деп саналады.

      2100. Кеменің ауырлық ортасын жоғарылату тиеудің мынадай шартты жағдайы үшін былай есептеледі:

      1) осы тармақтың 2) тармақшасында көрсетілген барлық жүк жайлары, пайдалануда ұсынылатын жартылай толтыруы бар жайлар, егер жүк құрғақ болса және оның 98%-ы сұйық болса толық тиелген деп саналады;

      2) егер кеме жазғы жүк маркасы бойынша тиеу кезінде пайдаланылуы тиіс, кейбір жайлар тиелмеген болса немесе сұйық жүкпен толтырылмаған болса мұндай жайлар бос бөліктер есебінен есептелген кеменің ауырлық ортасының биіктігі барлық жайларды жүкпен толтыруды ұйғаруда есептелген кеме ауырлық ортасының биіктігінен аз емес;

      3) кеме қорының әрбір түрінің және шығындалатын сұйықтық саны толық 50 %-ға тең деп қабылданады. Осы Қағиданың 2101-тармағының 2) тармақшасында көрсетілгеннен басқа цистерналар бос немесе толықтай толық болуы мүмкін, осы цистерналар бойынша қорды бөлу кеме ауырлық ортасының барынша жоғарылауын жүргізіледі. Осы Қағиданың 2101-тармағының 2) тармақшасында көрсетілген цистерналар ішінде ауырлық ортасы олардың көлеміндегі орта қабылданады;

      4) шығындалатын сұйықтық және балласт қатынасында кемені тиеу олардың тығыздығын мынадай мәндері кезінде анықталады, т/м3:

      борт сыртындағы су — 1,025,

      тұщы су — 1,000,

      мазут — 0,950,

      дизель отыны — 0,900,

      май — 0,900.

      2101. Кеме ауырлық ортасын жоғарылауды анықтау кезінде сұйықтықтың еркін бетіне әсер етуге түзету ескерілуі тиіс:

      1) сұйық жүк үшін — осы Қағиданың 2100-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген тиеуге байланысты;

      2) шығындалатын сұйықтық үшін — диаметрлі жазықтықта немесе борт жұбында бір цистернада шеткі шама бойынша сұйықтықтың әрбір түрі бойынша еркін кеңістік болады. Есептеуде цистерналар немесе цистерналар комбинациясын қабылдау ұсынылады, онда еркін кеңістікке әсер ету барынша үлкен.

      Сұйықтықтың еркін бетіне әсер етуге түзетулер есебі осы Қағиданың 97-бөлімінің 5-параграфына сәйкес жүргізу ұсынылады.

3-параграф. Зақымдану өлшемдері

      2102. Биіктігі бойынша кеменің зақымдалу бойлығы негізгі сызықтан шектеуден жоғарғыға қарай қабылданады.

      2103. Жүк маркасына рұқсат етілген ең жоғарғы ватер сызығы деңгейінде тікелей бұрыш астында сыртқы қаптаудың ішкі бетінен диаметрлі жазықтыққа дейін өлшенген зақымдалу тереңдігі кеме еніне 1/5 тең немесе жүктің аздығына байланысты 11,5 м деп қабылданады.

      2104. Егер осы Қағиданың 2202 және 2203 тармағында көрсетілген аз өлшемдердің зақымдалуы неғұрлым ауыр зардаптарға әкелсе, мұндай зақымдалу есептеуде қабылданады.

      2105. Көлденең қоршаулар, егер олар немесе кертпештері бар қоршаудың жақын бөліктері арқылы өтетін көлденең жазықтық шеткі шама бойынша 1/3L2/31 немесе 14,5 м ара қашықтықта орналасса, тиімді болып саналады. Егер көрсетілген ара қашықтық аз болса, осындай қоршаудың бірін немесе одан артық қоршауды жоқ деп санау керек.

      2106. Бір бөлікті су басқан кезде, осы Қағиданың 2305-тармағында көрсетілген, егер олар ұзындығы 3 м-ден аспайтын кертпеші болса, негізгі көлденең қоршаулар зақымдалмайды деп саналады.

      Көрсетілген қоршаулар ұзындығы 3 м-ден аспайтын кертпеші болған жағдайда осы қоршауға жанасатын екі бөлікті бірге су басқан деп санау керек.

      Зақымдалу ұзындығы, егер оның бойлық қоршауы зақымдалу тереңдігі шегінен тыс болса, борт цистерналары көлденең қоршауларымен шектелуі мүмкін.

      Борт цистернасы немесе қос түбі бар цистерна негізгі көлденең қоршаудан 3 м-ден астам ара қашықтықта орналасқан көлденең қоршаумен бөлінген, осындай қоршаумен бөлінген екі цистерна да суға толған деп саналады. Мынадай бөліктерді су басқан деп санау керек:

      A + D, В + Е, C + E + F (Осы Қағиданың 244-қосымшасы);

      A + D + E, В + Е (осы Қағиданың 245-қосымшасы);

      A + D, B + D + E (осы Қағиданың 246-қосымшасы);

      A + B + D, B + D + E (осы Қағиданың 247-қосымшасы).

      Бак қоршауы 3 м-ден артық емес трюмнің алдыңғы жақ қоршауынан кеменің арт жағында тұрған болса, бак алдыңғы жақ жүк трюмі үстінде орналасқан жағдайда кертпеш түзетін палубалы конструкцияның су өткізгіштігімен қамтамасыз етіледі, онда қоршау үздіксіз ретінде қарастырылады және зақымдалмайды.

      2107. Егер борт цистернасының трюм жағынан тесігі болса, онда ол осы тесіктерді жабуға арналған құрылғылардың болуына тәуелсіз трюммен хабарласады деп саналады. Аналогтық талаптар клинкетті ысырмалармен жабылатын тесіктері бар болғанда су өткізетін деп саналатын цистерналар арасындағы қоршаудан басқа сұйық жүктерді тасымалдайтын кемелерге қойылады, егер соңғысында қоршау палубасынан жоғары орналасқан басқару болса.

      2108. Егер зақымдалулардың қабылданған өлшемдері шегінде құбырлар, шахталар немесе туннельдер орнатылған болса, онда су басу апатты жағдай есептеуінде қабылданған шектен тыс олар арқылы жайылмауы тиіс.

      2109. Екі бөлікті су басқан жағдайда осы Қағиданың 2102 - 2105, 2106 және 2107 тармағында көрсетілген ережелер басшылыққа алынады.

4-параграф. Кемені зақымдану алдында отырғызу және жүк тиеу

      2110. Зақымданған кеменің метацентрлік биіктігінде оны ұлғайту бойынша шаралар қабылдағанға дейін оң мәндері болуы тиіс.

      2111. Қисаю бұрышы симметриялы емес суға батқан кезде кемені түзету басталғанға дейін 15о-дан аспауы тиіс. Егер суға батқан кезде қоршау палубасының қандай да бір бөлігі суда жатпаса, онда қисаюды 17о-қа дейін ұлғайтуға болады.

      2112. Қисаю және дифферент есебінен ақырғы апатты ватер сызық кемені түзету басталғанға дейін осы Қағиданың 2105-тармағында көрсетілген тесіктердің төменгі жиегінен жоғары өтпеуі тиіс.

      2113. Егер суға батқан бөліктердің шегінен тыс қоршау палубасының қандай да бір бөлігі суда жатса немесе апатты тұрақтылық қоры күдікті болып көрінсе, онда қисаюдың үлкен бұрышында апатты тұрақтылықты зерттеу қажет. Бұл ретте зақымданған кеменің статикалық тұрақтылық диаграммасының ең үлкен мәндері нормаланған ұзындық шегінде 0,1 м кем еместі құрайды (20о), оң иықтары бар диаграмма бөлігінің ұзындығы 20о кем еместі құрайды, ал осы ұзындықтың шегінде диаграмманың оң учаскесінің ауданы 0,0175 м-рад.кем еместі құрайды.

137-тарау. Пайдаланудағы үйме кемелерге, кен тасығыштарға және аралас кемелерге қойылатын талаптар

      Ескерту. 137-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2114. Дара борты бар итергіш жүк кемелері, олардың конструкциясы осы Қағиданың 637-тармағы 1) тармақшасының талаптарына жауап береді, 1999 жылғы 1 шілдесіне дейін немесе осы күннен кейін жасалған және ұзындығы L1>l50 метр болатын, тығыздығы 1000 килограмм/метр3 және одан артық қатты үйме жүктерін траммасымалдайтын кемелер жазғы жүк маркасы бойынша барлық жағдай кезінде кез келген жүк трюмін су басқан кезде осы Қағиданың 136-тараудың 4-параграфының талаптарына жауап беруі тиіс. Алдыңғы жақ жүк трюмі сыртқы қаптаумен немесе 760 миллиметр кем емес қос борт енімен шектелген, ұзындығы L±150 метр және одан артық, 1999 жылғы 1 шілдесіне дейін жасалған, тығыздығы 1780 килограмм/метр3 және одан артық қатты үйме жүктерін тасымалдайтын үйме кемелер 136-тараудың 4-параграфының талаптарына жауап береді, кеменің жасына байланысты анықталған куәландыру күнінен кешіктірмей жазғы жүк маркасы бойынша барлық тиеу кезінде алдыңғы жақ жүк трюмін су басқан кезде осы Қағиданың талаптарына жауап беруі тиіс:

      1) 1999 жылғы 1 шілдесіне дейін жасы 20 жыл болған кемелер үшін 1998 жылғы 1 шілдесінен кейін жүргізілетін аралық (екінші немесе үшінші жыл сайынғы куәландыру) немесе алғашқы кезекті куәландыру күні қабылданады;

      2) 1998 жылғы 1 шілдесіне дейін жасы 15 жыл және одан артық болған, бірақ 20 жылдан кем емес кемелер үшін 1998 жылғы 1 шілдесіне кейін, бірақ 2002 жылдың 1 шілдесінен кешіктірмей жүргізілетін алғашқы кезекті куәландыру күні қабылданады;

      3) 1998 жылғы 1 шілдесіне дейін жасы кем дегенде 15 жыл болған кемелер үшін үшінші кезекті куәландыру күні немесе жасы 15-ке жеткен кеменің күні қабылданады.

      Ескерту. 2114-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2115. Апатты орнықтылықты есептеуді орындау кезінде өткізгіштік коэффициенттерінің мынадай мәндері қабылдануы тиіс:

      0,90 — тиелген трюмдер үшін; 0,95 — бос трюмдер үшін

      2116. Осы Қағиданың 2314-тармағының талаптарына жауап бермейтін кемелер мынадай шарттарды орындау кезінде көрсетілген талаптарды орындаудан босатылуы мүмкін:

      1) алдыңғы жақ трюмін жылсайын куәландыру бағдарламасы кеңейтілген аралық куәландыруда қабылданған бағдарламамен айырбасталуы мүмкін;

      2) руль бөлмесінде жарық және дыбыстық сигнал беру қарастырылған:

      әрбір жүк трюмінің артқы жағында қос түп үстіндегі екі метр деңгейден жоғары судың келуі туралы;

      жоғарғы деңгей бойынша әрбір трюм құдықтарын сумен толтыру туралы.

      Мұндай сигнал беру осы Қағиданың 12-бөлімінің талаптарына жауап береді;

      3) кеме жүк трюмінің кезең-кезеңмен су басу зардаптары туралы қажетті ақпаратпен және Қауіпсіз пайдалануды басқару бойынша Халықаралық кодекстің 8-бөліміне сәйкес толық нұсқаулықпен қамтамасыз етілген.

      Ақпарат осы Қағиданың 1972-тармақта көрсетілген мәліметтер мен құжаттамаларды, тең кильде кемелер жазғы жүк маркасы бойынша барлық жағдай кезінде кезеңмен кезең су басу кезінде кемені апатты отырғызу мен орнықтылығын есептеу нәтижелері қамтуы тиіс. Егер шөгу кезде 136-тарауының 4-параграфтарының талаптарына жауап береді, құжатқа кемені тиеу және дифферент есебінен салынған ауырлық ортасынан шекті жоғарылау диаграммасын енгізу қажет (шекті сәт немесе ең аз метацентрлік биіктік). Қоршау беріктігін ескеру қажет. Ақпарат осы Қағиданың 1972-тармағының 5) тармақшасында көрсетілген есептеулер нәтижесінің жиынтықты кестесін қамтуы тиіс.

      Ескерту. 2116-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2117. Осы Қағиданың 136-тарауының талаптарына сәйкес азайтылған су борты тағайындалған кемелер Осы Қағиданың 2114-тармағының талаптарына жауап береді деп саналады.

      2118. Осы Қағиданың 2114 – 2116 тармағының талаптарын орындау туралы мәлімет осы Қағиданың 249-тармағында талап етілген ақпаратқа енгізілуі тиіс.

      2119. 2004 ж.1 шілдеге дейін жасалған кемелер осы Қағиданың 2078 – 2080- тармағының талаптарына, 2004 ж. 1 шілдеден кейін жасалған кемелерді алғашқы куәландыру күнінен кешіктірмей жауап беруі тиіс.

      2120. Тек жоғарғы датчиктен аз немесе В/6 тең ара қашықтықта жүк трюмінің артқы бөлігінде су деңгейінің датчиктерін орнату мүмкін емес кезде; диаметрлі жазықтықты орындамаған кемелер трюмнің екі борты бойынша орналасуы тиіс.

      2121. Осы Қағиданың 2116-тармағының талаптарына жауап беретін кемелерде, жүк трюмінде 2004 ж. 1 қаңтарындағы осы Қағиданың 2116-тармағының 2)тармақшасының талаптары белгіленуі мүмкін, осы Қағиданың 2078-тармағының 1)тармақшасына сәйкес жүк трюмі су деңгейінің датчиктерімен жабдықталады (осы Қағиданың 2120-тармағы есебінен).

8-бөлім. Өрттен қорғау
1-кіші бөлім. Жалпы ережелер

      Ескерту. Тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

138-тарау. Таралу аймағы

      Ескерту. 138-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2122. Осы Қағиданың талаптары кемені өрттен қорғаудың құрылымдық элементтеріне, өрт сөндіру жүйесіне және өрт болғанда сигнал беру, сонымен қатар өртке қарсы жабдықтарды және жабдықтау жүйесіне таралады.

      2123. Кеменің конструкциялық элементтерін, олардың тетіктерін, электр жабдықтарын, жалпы кеме жүйесіне және құбыр жолдарына, сұйық отын және май қоймаларына, қазандарға, мұздату қондырғыларына, кеме жайларына қойылатын өрттен қорғау талаптары Қағиданың тиісті бөлімдерінде баяндалған.

      2124. 36 адамнан артық жолаушыны тасымалдап келе жатқан кемені қолдану мақсатында шектелген өрт қауіпсіздігін төндіретін жайлар, жиһаздар және оларды әрлеу — бұл жайлар (осы Қағиданың 2134-тармағында көрсетілген каюталар, қоғамдық жайлар, кабинеттер немесе басқа тұрғылықты жайлар):

      Барлық жиһаз, үстелдер, гардеробтар, дәретхана үстелдері, бюро, киім ілетін шкафтар, жанбайтын материалдан жасалған, алайда мұндай жиһаздардың жұмыс беті қалыңдығы 2 мм-ден артық емес жанатын материалдан қапталуы мүмкін;

      барлық бекітілмеген жиһаз, кресло, дивандар, үстелдер, жанбайтын материалдан жасалған қаңқадан дайындалады;

      қатпарланған шымылдық, перделер және басқа ілініп тұратын мақта мата бұйымдары 1 м2 0,8 кг жүннен жасалған бұйымдарға қарағанда жылдам тұтанады, ал бұл Отты сынау рәсімдердің кодексіне сәйкес анықталады;

      палубаның барлық жабыны баяу жанатын жалын сипаттамасында болады;

      қоршаулардың, қаптамаларды және сүйретпелердің барлық үстіңгі ашық беттері баяу жанатын жалын сипаттамасында болады;

      барлық тұрған жиһаздар жалынның тұтануына және таралуына қарсы тұру қатынасындағы талаптарға жауап береді, ал бұл Отты сынау рәсімдердің кодексіне сәйкес анықталады;

      барлық ұйықтайтын төсек орын жалынның тұтануына және таралуына қарсы тұру қатынасындағы талаптарды қанағаттандырады, ал бұл Отты сынау рәсімдердің кодексіне сәйкес анықталады;

139-тарау. Куәландыру көлемі

      Ескерту. 139-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2125. Сыныптау тәртібіне, жасау кезінде куәландыру және сыныптамалық куәландыруға қатысты жалпы ережелер, сонымен қатар Кеме қатынасы тіркелімінің қарауына ұсынылатын техникалық құжаттарға қойылатын талаптар осы Қағиданың 1, 2 және 3-бөлімдерінде баяндалған.

      2126. Кемені жасау кезінде Кеме қатынасы тіркелімінің куәландыруымен осы бөлімде регламенттелген құрылымдық өртке қарсы сақтық, кеме жайларының ішкі әрлеуіне қажетті материалдар, олардың өртке қауіпті қасиеттері, өрт сөндіру жүйесі мен өрт болғанда сигнал беру жүйесі жатады, өртке қарсы жабдықтаудан басқа, соның қатынасында осы Қағиданың нормасына сәйкестікте және орналастыру сәйкестігінде жинақты тексеру ғана жүргізіледі.

      2127. Өртпен күресуде қолданылатын белсенді күрес құралдарын және құрылымдық өртке қарсы белсенді қорғану құралдарын мақұлдату үшін Кеме қатынасы тіркеліміне ұсынылуы тиіс:

      1) ұсынылатын норматив кезінде отты сөндіретін заттардың құрамы мен беру қарқындылығы бойынша тиімділігін анықтайтын құзіретті органдар жүргізген отты сынақтар туралы материалдар, сонымен қатар оларды сақтау жағдайы мен ұзақтығы туралы мәліметтер;

      2) А және В типті өртке қарсы конструкцияларды отты сынау бойынша танылған зертханалары есебі және осы конструкциялардағы тесіктерді жабу (соның ішінде А және В типті есіктер);

      3) А және В типті конструкцияларға олардың сәйкестігін растайтын сынақ туралы танылған зертханалардың хаттамасы бар өртке қарсы конструкциялар тораптарының сызбасы;

      4) өрт қауіпті материалдарды сынау туралы танылған зертханалардың есебі (осы Қағиданың 142-тарауы);

      5) өртке қарсы жабдықтау құралдары және өрт сөндіру жүйесінің типтік тораптарының (жабдықтарының) сызбасы;

      6) осы Қағиданың талаптарын орындауды растайтын қажетті есептеулер.

140-тарау. Өрт жоспарлары

      Ескерту. 140-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2128. Әрбір кемеде орталық өрт постысында (әрі қарай – ОӨП) немесе руль рубкасында немесе коридор мен вестибюльдің көрінетін жерінде кеменің жалпы орналасу сұлбасы ілініп тұруы тиіс, әрбір палуба үшін мыналар анық көрсетілген:

      1) басқару постысын орналастыру;

      2) отқа төзімді және отты кідіртетін конструкциялардың орналасуы;

      3) өрт болғанда сигнал беру жүйесімен қорғалған жай;

      4) өрт сөндірудің тұрақты жүйесімен қорғалған жайлар, олардың жұмысын басқаруға арналған аспаптар мен арматуралардың, сонымен қатар өрт кранының орналасқан жерін көрсету;

      5) әртүрлі бөліктерде, палубаларда қатынау құралдары және эвакуация жолын, коридорлар мен есіктерді көрсету;

      6) желдету жүйесі, желдеткішті басқарау жүйесінің құрылғысы, жапқыштардың орналасқан жері, сонымен қатар өртке қарсы конструкциялармен қоршалған, жайдағы топтарға қызмет ететін желдеткіштердің идентификациялық номері;

      7) өртке қарсы жабдықтардың орналасуы;

      8) осы Қағиданың 2133-тармағында көрсетілген құжаттардың орналасқан жері.

      9) осы Қағиданың 2541-тармағында көрсетілген апатты тыныс алатын құрылғылардың орналасуы.

      2129. жоспардың орнына осы Қағиданың 2128-тармағында көрсетілген мәліметтер буклетте баяндалуы тиіс, бір данадан команда құрамының әрбір тұлғасында және бір данасы оңай қол жететін жерде сақталуы тиіс.

      2130. Теңіз ортасының әсерінен қорғалған жоспардың немесе буклеттің екінші жинағы қызыл түске боялған, ИМО MSC/Circ циркуляр көрсетуіне сәйкес арнайы белгімен белгіленген, шашырап кетуден қорғалған қондырманың ішінде үнемі сақталуы тиіс (осы Қағиданың 248-қосымшасы).

      Паналау орны тез ашылуы тиіс, жағалау өрті кезінде жылдам қол жектізуге қолайлы болуы тиіс, жарық мол түскен жерде орналасуы тиіс, сол жерде мүмкіндігінше апатты жарықтандыру болады.

      Мұнай құю кемелерінде, газ тасығыштар мен химтасығыштарда паналау орны жүк аймағы жағына қарай орналасқан қондырма қоршауына, 3 м ара қашықтықта соған жанасатын борт қоршауына орналаспауы тиіс.

      Егер паналау орны тікелей трап басқышта болмаса, соған апаратын жолды көрсететін арнайы белгісі қарастырылуы тиіс (осы Қағиданың 249- қосымшасы). Белгі өлшемдері 300 х 400 мм кем болмауы тиіс.

      Жүк кемесінде жалпы сыйымдылығы 150 жоспардың немесе буклеттің екінші жинағы қарастырылмауы мүмкін.

      2131. Жоспардағы және буклетті мәліметтер мемлекеттік, ағылшын немесе француз тілдерінде келтіріледі, бұл ретте осы Қағиданың 2128- тармағында аталған элементтердің шартты белгілері "Өрттен қорғау жоспарында пайдаланылатын графикалық символдар" ИМО А.952(23) қарарына сәйкес келуі тиіс.

      Халықаралық рейске шықпайтын кемелер үшін ағылшын тіліне аудару талап етілмейді.

      Графикалық символдар түсті бояуда бейнеленуі тиіс.

      2132. Кемені өрттен қорғаудың барлық өзгерістері осы Қағиданың 2128 және 2129-тармағында көрсетілген құжаттарға енгізілуі тиіс.

      2133. Оңай қол жеткізетін жерде сақталатын жеке папкада өртті сөндіру және жайылтпауына арналған қондырғыларды, барлық кеме құралдарын техникалық қызмет көрсетуі мен қолданылуы жөніндегі нұсқаулық болуы тиіс.

141-тарау. Кеме үй-жайларының бөлімшесі

      Ескерту. 141-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Басқару посты

      2134. Басқару постысына жатады:

      1) кеме радио жабдықтары немесе негізгі навигациялық аспаптар мен жабдықтар (көбінесе, штурвал тумбасы, компас, радар, кеменің орналасқан жерін анықтайтын жабдықтар) немесе апатты энергия көздері(соның ішінде, осы Қағиданың 12-бөліміне сәйкес талап етілген олардың сыйымдылығына тәуелсіз аккумуляторлық батареялар) орналасқан немесе өртті тауып алу сигнал бергіштер немесе өрт сөндіруді басқару құралдары шоғырлаған жайлар. Руль машинасының жайы оны апатты басқару кезінде басқару пост ретінде қарастырылмайды. Егер осы бөлімде басқару посты өрт сөндірудің тұрақты жүйесінің негізгі компоненттерінің шоғырлануы бойынша талаптар жоқ болса, осындай компоненттер басқару пост ретінде қарастырылмайтын жайларға орналасуға болады;

      2) басқару посты (осы Қағиданың 2134-тармағының 1)тармақшасы) апатты дизель-генераторлар жайы сияқты машина жайына жатқызуға болады;

      3) тиеу, қалқу, қисаю процестерін басқаруға шоғырланған жайлар.

      4) өрт-құтқару операцияларын басқару пост (осы Қағиданың 2589-тармағы).

2-параграф. Тұрғылықты, қызметтік үй-жайлар

      2135. Тұрғылықты үй-жайларға жатады:

      1) каюта, коридор, офистер, лазареттер, ойын және көңіл көтеруге арналған бөлмелер, шаштараз, буфет бөлмелері ретінде пайдаланылатын, ыстық тағам әзірлеуге арналған жабдықтары жоқ және тамақ ішу үшін (алайда мұндай буфеттерде болуы мүмкін: кофе қайнататын автоматтар, тостерлер, ыдыс жуатын машиналар, микротолқынды пештер, индукциялық қыздырғыштар және осыған ұқсас құрылғылар, олардың әрқайсысы 5 кВт кем емес қуат көзін жұмсайды және үстіңгі бет артық емес 150oС температурада) пайдаланылмайтын жайлар және осыған ұқсас жайлар;

      2) қоғамдық жайлар: асхана, салондар және тұрақты қыздырылатын жайлар ретінде пайдаланылатын тұрғылықты жайлар;

      3) санитарлық-гигиеналық жайлар: дәретханалар, жуынатын бөлмелер, душ, ванна, киім шешінетін бөлмелер, шағын кір жуатын бөлмелер, жабық жүзу бассейндер, операциялық бөлмелер және т.б.

      2136. Қызметтік жайларға камбуз (қуаты 5 кВт жоғары электр плита және ас үй плитасы болатын жайлар), ыстық тамақ әзірлеуге арналған жабдықтары бар буфет (мұндай буфетте болуы мүмкін: кофе қайнататын автоматтар, тостерлер, микротолқынды пештер, қайнатқыштар, индукциялық қыздырғыштар және 5 кВт артық емес қуатты тұтынатын осыған ұқсас құрылғылар; 5 кВт дейін қуатты жұмсайтын электр плиталар мен ас үй плиталары) ретінде пайдаланылатын қызметтік жайлар, машина жайының бір бөлігі болып табылмайтын әртүрлі шеберханалар, сондай ақ осы жайларға бастайтын шахталар жатады.

      Осы Қағиданың 2136-тармағында көрсетілгендермен қатар қызметтік жайларға мыналар ретінде пайдаланылатын жайлар;

      1) жарылғыш заттар қоймасы;

      2) тез тұтанатын материалдар мен заттар қоймасы — бояулар, тез тұтанатын сұйықтықтар қоймасы, тұтанатын сұйылтылған және сығылған газдар, отынды беру станциясы және т.б.;

      3) осы тармақтың 1)-тармақшасында көрсетілген жарылғыш заттар қоймасына қарағанда басқа қоймалар және тез тұтанатын материалдар мен заттар қоймасы;

      4) осы Қағиданың 21242-тармағында анықталған өндірістік жайлар;

      5) жүк операцияларын басқару посты (осы Қағиданың 8-бөлімінің 187- тарауы) қызметтік жайларға жатады.

3-параграф. Жүк және машина үй-жайлары

      2137. Жүк жайларына мынадай жайлар жатады:

      жүк танктері құю жүктерін, соның ішінде құю цистерналарын тасымалдауға арналған жүк танктері;

      кеме қорына қатысты емес құрғақ жүктерге арналған жайлар: контейнерлер мен алмалы салмалы цистерналарды, ыдыстағы қауіпті жүктерді, багында отын жоқ автокөліктерді тасымалдауға арналған құрғақ жүк және рефрижераторлы трюмдер және твиндектер;

      пайдаланылған өнімдер, пайдаға асырылатын, өнеркәсіптік жабдықтар, ыдыстар қоймасы, соның ішінде өнімдерді тиеуге арналған шахталар, жүк лифтілері мен осы жайларға бастайтын кіретін жерлер.

      2138. Әдетте бөліктерге бөлінбеген және кеменің бүкіл бойындағы маңызды бөліктерге созылып жатқан көлденең тәсілмен тиейтін және түсіретін жүк жайлары, багында отыны бар автокөлік құралдары, өз жүрісімен және немесе жүкпен жылжу үшін (темір жол вагонында немесе автомобильде, көлік құралдарында (автомобиль және темір жол цистерналарында), трейлерде, контейнерде, табандықтарда, алмалы салмалы цистерналарда немесе осыған ұқсас ірі бірліктерде немесе басқа сыйымдылықтарда) әдетте тиеледі немесе олардан көлденең бағытта түсіріледі.

      Мұндай үй-жайлар бөлінеді:

      осы тармақтың төртінші абзацында көрсетілген жайлар болып табылмайтын көлденең тәсілмен тиейтін және түсіретін жабық жүк жайлары;

      көлденең тәсілмен тиейтін және түсіретін ашық жүк жайлары, екі жағынан немесе бір жағынан ашық, жеткілікті табиғи желдетуі бар, оның ұзындығы бойынша тиімді, борт қаптауына үнемі тесіктері бар, себебі тесіктердің жалпы ауданы жайлардың борт қаптауы ауданынан кем емес 10 % құрауы тиіс.

      2139. Өз жүрісімен жүру үшін багында отыны бар автотехниканы тасымалдауға арналған көлік құралдарының жайлары былай бөлінеді:

      жоғарғы палубада көлік құралдарының ашық жайлары болып табылмайтын көлік құралдарының жабық жайлары;

      көлік құралдарының ашық жайлары (осы Қағиданың 2138-тармағының төртінші абзацы);

      ашық палуба — екі жақтан және үстінен қоршаған орта толықтай ашық әсер ететін палуба.

      2140. Анықтама – машина жайлары, осы Қағиданың 6- тармағында А категориялы машина жайлары келтірілген.

4-параграф. Құйма және аралас кемелерге, өндірістік
жайларға арналған сорғы жайлары

      2141. Құйма және аралас кемелерге арналған сорғы жайлары:

      1) жүк сорғы жайлары, онда жүк сорғылары, сондай ақ осы жайларға әкелетін шығу мен кіру жолдары орналасқан; жүк танктеріне және құю цистерналарына жанасатын сорғы жайлары (осы Қағиданың 2143- тармағы);

      2) сорғы жайлары, тек суды және сұйық отынды айдауға арналған сорғылар орналасқан.

      2142. Өндірістік жайлар — машина жайы немесе оның бір бөлігі болып табылмайтын арнайы тағайындауда кемелердегі жайлар, мысалы, өндірістік цехтар, зертханалар және осыған ұқсас жайлар, сондай ақ осы жайларға әкелетін шахталар, онда:

      1) сұйық отын, тұтанғыш сұй ықтықтар қолданылады немесе жанғыш материалдармен өңделеді;

      2) тұтанғыш сұйықтықтар қолданылмайды немесе жанғыш материалдар өңделмейді.

5-параграф. Арнайы категориядағы үй-жайлар,
арнайы электрлік үй-жайлар

      2143. Арнайы категориядағы жайларға жатады: көлік құралдарының қоршалған жайлары, палуба үстінде немесе астында орналасқан қоршаулар, ионда көлік құралдары шыға алады және содан өз жүрісімен жүреді, жолаушыларға қатынайды.

      Бұл жайлар бір палубада орналасуы мүмкін, көлік құралдары үшін биіктігі бойынша жалпы габарит 10 м-ден аспайды.

      2144. Арнайы электр жайларына қойылатын талаптар осы Қағиданың 12- бөлімінде регламенттелген.

142-тарау. Материалдар мен бұйымдарды сынау бөлімшесі

      Ескерту. 142-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2145. Отты сынау рәсімі кодексі Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған және осы Қағидада талап етілетін Қағидаларға сәйкес сыналу және бағалануы тиіс материалдар мен бұйымдарға қолданылады.

      2146. Егер қанда да бір мәтінде осы Қағиданың талаптары Отты сынақтар рәсімі кодексіне сілтеме жасаса,бұл с материал немесе бұйымдар осы кодексте қарастырылған жағдайдан басқа, осы кодексте баяндалған әдістемені немесе сынау әдістемесін қолдануға сәйкес сынақтан өтуі тиіс.

      2147. Отты сынау рәсімі кодексінің 1-қосымшасының қолданылуына сәйкес осы ережеде еске түсірілуі мүмкін материалдар мен бұйымдар сынақтан өтуі тиіс:

      1) жанбайтын (осы Қағиданың 2059, 2106, 2127-тармақтары және 157-тарауы 2-параграфы). Жанбайтын деп шамамен 750оС-қа дейін қыздыру кезінде жанбайтын және оның өздігінен тұтануына жеткілікті мөлшерде тез тұтанатын буды бөлмейтін материалды айтады. Кез келген материал жанады деп саналады. Алайда тек шыныдан, бетоннан, керамикалық бұйымдардан, табиғи тастан, тас немесе кірпіш секцияларынан, конструкциялық металл мен металл қорытпадан жасалған бұйымдар жанбайтын материалдар ретінде қарастырылады және сынаусыз белгіленуі мүмкін;

      2) түтін мен улы заттарды аса үлкен көлемін бөлмейтін (осы Қағиданың 2060 және 2061-тармақтары) немесе жоғары температура кезінде улы немесе жарылуы қауіпті заттардан бөлінетін қауіптілігі жоқ (осы Қағиданың 2060-тармағы);

      3) А немесе В типтес конструкциялар: палуба, қоршау, есіктер, үздіксіз сүйретпелер және қаптама, терезе. Өрт жапқыштары, құбырлардың, кабельдердің өтетін жері (осы Қағиданың 157-тарауының 2 және 3 параграфы);

      4) өрт болғанда жұмыс істеуге қабілетті өртке қарсы есіктерді басқару жүйесі (осы Қағиданың 2117-тармағының 15) тармақшасы);

      5) баяу тарайтын жалынның сипаттамасы (осы Қағиданың 2059, 2062, 2072 және 2074-тармақшасы). Жалынның баяу тарауы үстіңгі бет жеткілікті дәрежеде жалынның таралуын шектейді дегенді білдіреді;

      6) тез тұтанбайтын бастапқы палубалы жабындар (осы Қағиданың 2060 -тармағы);

      7) қатарлаған шымылдық, перделер және басқа ілінетін мақта мата материалдары, массасы 0,8 кг/м2 жүннен жасалған материалдарға қарағанда жалынның таралуына қарсы тұру қабілетіне қатысты талаптарға жауап беретін (осы Қағиданың 2063-тармағы);

      8) жалынның тұтануына және жайылуына кедергі жасау қатынасындағы талаптарға жауап беретін жиһаз (осы Қағиданың 2063- тармағы);

      9) төсек орын жабдықтары (көрпе, төсек жапқыш, жастықтар, матрацтар), жалынның тұтануына және жайылуына кедергі жасау қатынасындағы талаптарға жауап беретін (осы Қағтданың 2063-тармағы).

      2148. Отты сынау рәсімі кодексіне сәйкес бұйымдар мен материалдарды сынау мен мақұлдау кезінде Отты сынау рәсімі кодексінің 1-қосымшасының тиісті бөлімінде келтірілген қосымша талаптар ескерілуі тиіс.

143-тарау. Балама конструкциялар, шаралар мен құрылғылар

      Ескерту. 143-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер

      2149. Өрттен қорғау бойынша конструкциялар, шаралар мен құрылғылар осы Қағиданың осы бөлімінің талаптарынан конструкциялар, шаралар және құрылғылар өртке қарсы сақтық шараларына және функционалдық талаптарына жауап беруімен ерекшеленеді.

      2150. Егер конструкция, шаралар мен құрылғылар Қағиданың осы бөлімінің ұйғарымды талаптарынан ерекшеленсе, онда осы тараудың талаптарына сәйкес осы баламалы конструкцияларды, шараларды және құрылғылардың техникалық талдау, бағалау мен мақұлдауы орындалуы тиіс.

2-параграф. Техникалық талдау

      2151. Кеме қатынасы тіркеліміне ұсынылатын техникалық талдау мыналарды енгізуі тиіс:

      1) кеменің және тиісті жайлардың (олардың) типін анықтау;

      2) кемеде немесе жайда (яхтада) орындалмайтын (орындалатын) талаптарды белгілеу;

      3) кеме немесе тиісті жайлар ұшырауы мүмкін өрт пен жарыс қауіптілігін анықтау, соның ішінде:

      тұтанудың мүмкін көздері;

      әрбір жайға байланысты өрт таралуының потенциалды қауіптілігі;

      әрбір қарастырылатын жайға қатысты түтін және улы заттардың түзілуінің потенциалды қауіптілігі;

      басқа жайлардағы қарастырылатын жайлардан өрттің, түтіннің және улы заттардың таралуының потенциалды қауіптілігі;

      4) белгіленген талаптарда көзделген кемелерді немесе қарастырылатын жайларды өрттен қорғаудың талап етілген пайдалану критерийлерін анықтау, олар тиіс:

      Осы Қағиданың функционалдық талаптарына және өрттен қорғау мақсаттарына негізделуі тиіс;

      ұсынылған талаптарды пайдалану кезінде қол жеткізілетін өрттен қорғау деңгейін қамтамасыз етуі тиіс;

      сандық пішінде белгіленуі тиіс және өлшеген болуы тиіс;

      5) баламалы конструкцияларды, шараларды және құрылғыларды сипаттамасы, конструкцияда пайдаланылатын ұйғарымдар тізімі, кез келген ұсынылған пайдалану шектеулері немесе шарттарын негіздеу;

      6) осы баламалы конструкциялар, шаралар мен құрылғылар өрттен қорғаудың талап етілген пайдалану өлшемдерін көрсететін техникалық негіздеу.

3-параграф. Баламалы конструкцияларды, шараларды және
құрылғыларды бағалау және мақұлдау, өзгерген
жағдайларға байланысты қайта бағалау

      2152. Осы тараудың 2-параграфында талап етілген техникалық талдау ИМО әзірлеген Басшылық есебінен Кеме қатынасы тіркелімінде қарастырылады және мақұлданады.

      2153. Баламалы конструкцияларды, шараларды және құрылғыларды көрсететін Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған құжаттар тізімі осы тараудың талаптарына жауап береді, кемеде болуы тиіс.

      2154. Егер баламалы конструкцияларды, шараларды және құрылғыларда айтылған пайдалану сипатындағы рұқсат етулер мен шектеулер өзгерсе, онда техникалық талдау өзгерген жағдайға байланысты қайтадан жүргізіледі және Кеме қатынасының тіркелімі мақұлданады.

2-кіші бөлім. Конструктивтік өрттен қорғау
144-тарау. Жалпы талаптар

      Ескерту. 144-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Материалдарға қойылатын талаптар

      2155. Корпус, қондырмалар, құрылымдық қоршаулар, палубалар және рубкалар болаттан немесе оған тең басқа материалдан жасалуы тиіс. Болатты немесе оған тең басқа материалды қолдану мақсатында Осы Қағиданың 2124 –тармағында "қолданылатын оттың әсер етуі" қоршаулар мен палубалардың тиісті кестесінде келтірілген отқа төзімділік пен қоршау стандарттарына сәйкес келуі тиіс. Мысалы, егер палуба немесе борт және соңғы қоршаулардың рубкалары сияқты ара жабындарда В-0 отқа төзімділік рұқсат етілсе, онда "қолданылатын оттың әсер етуі" жарты сағатқа созылады.

      Алюминий қорытпаны немесе шыны пластиканы пайдалану кезінде осы Қағиданың 2127 немесе 2166-тармағының талаптары орындалады.

      Корпус, қондырмалар, құрылымдық қоршаулар, палубалар және рубкаларды жасау үшін жоғарыда ескертілген материалдардан басқа материалдарды пайдалану кемені тағайындау және өлшеміне байланысты әрбір нақты жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      2156. Шахталар және А категориялы машина жайларының жоғарғы жабындары болаттан жасалған және жағдайға байланысты осы Қағиданың 265 және 270 қосымшасында талап етілгендей оқшауланған болуы тиіс.

      2157. Егер қандай да бір конструкцияның бөлімі алюминий қорытпадан жасалады, мыналарды қамтамсыз етуі тиіс:

      1) көтергіш болып табылмайтын конструкциядан басқа, алюминий қорытпасынан жасалған А немесе В типті ара жабындардың тетіктерін оқшаулау, қолданылатын оттың әсері кезінде кез келген сәтті конструкция негіздерінің температурасының отқа төзімдікті стандартты сынау кезінде қоршаған температурамен салыстыру бойынша 200ҮС-тан аспауы тиіс;

      2) құтқару шлюпкалары мен салдарын орналастыру және түсіру орындары үшін тіреу ретінде қызмет ететін конструкциялардың басқа элементтері, пиллерстер, баған тетіктерінің алюминий қорытпадан жасалған оқшаулауға ерекше назар аударылуы тиіс:

      құтқару шлюпкалары мен салдарды орналастыру мен түсіру, А типті ара жабындарды және оларға отырғызу орындарын тіреуі ретінде қызмет ететін осындай элементтер осы Қағиданың 2157-тармағының 1)- тармақшасында көрсетілген бір сағат ішінде температураның жоғарылау шегіндегі қатынастағы талаптарға жауап береді;

      В типті ара жабындар тіреуі ретінде қызмет ететін элементтер осы Қағиданың 21257-тармағында көрсетілген жарты сағат ішінде температураның жоғарылау шегі қатынасындағы талаптарға жауап береді.

      2158. Барлық типтегі кемелерде тұрғылықты және қызметтік жайлар мен басқару посттары үшін мынадай формула бойынша әрбір қоршалған жайлардағы жанғыш материалдардың жалпы массасы мынадай формула бойынша есептеледі:

      Мотн = Мсум/S, (722)

      мұнда Мотн — жай ауданындағы бірлікте жанғыш материалдардың жалпы массасы, кг/м2;

      Мсум — жайдағы жанғыш материалдардың жалпы массасы, кг;

      S — жай ауданы, м2.

      Есептеуде мынадай жанғыш материалдар енгізілуі тиіс:

      1) осы Қағиданың талаптарына сәйкес қолдануға рұқсат етілген кабельдерді оқшаулау, пластикалық құбырлар, қаптау сияқты конструкциялық материалдар және басқа жанғыш материалдар;

      2) жасау кезінде орнатылған немесе кеме иесі немесе экипаж қарастырған жабдықтар, жиһаздар, төсек-орын жабдықтары, электр жабдықтары.

      Жай ауданындағы бірлікте жанғыш материалдардың жалпы массасы (Мотн), кг/м2, осы Қағиданың 246-қосымшасында көрсетілген шамалардан аспауы тиіс. Жай категориялары осы Қағиданың 2257, 2259, 2326 немесе 2335-тармақтарында көрсетілген кеменің типіне сәйкес келулері тиіс.

      2159. Оқшаулағыш материалдар жанбайтын болуы тиіс, жүк жайларында, пошта және багаж қоймаларында және қызметтік жайлардың мұздатқыш қоймаларында пайдаланудан басқа. Ауаны реттеу жүйесімен суды салқындату және салқындату жүйесімен құбыр жолы арматурасын оқшаулаумен қатар қолданылатын антиконденсатты жабындар және желімдер жанатын болуы мүмкін, бірақ олардың мөлшері практикалық қажетті ең азға әкелуі мүмкін, олардың ашық беттері жалынның баяу таралуының сипаттамасы болуы тиіс.

      Оқшаулағыш материалдарда асбест болмау керек.

      Мұнай өнімдері болуы мүмкін жайларда беттік оқшаулау олардың буын өткізбейтіндей болуы тиіс, буды өткізбейтін және жіктерінде сенімді қымталған металл фольгамен немесе шыны матамен оқшаулауды жабын есебінен қамтамасыз етілуі тиіс.

      2160. Бастапқы палубалы жабындар, егер тұрғылықты және қызметтік жайларда, басқару посттарында қолданылатын болса, Отты сынау рәсімдерінің кодексінде анықталатын жоғары температура кезінде улы немесе жарылуы қауіпті заттардың бөлінуі қатынасында қауіптілік төндіретін немесе тез тұтанатын болып табылмайтын мақұлданған материалдан болуы тиіс.

      Егер осы Қағиданың 2162-тармағына сәйкес төсеніш жабынында жалынның баяу таралатын сипаттамасы болуы үшін, барлық қабаттар осы Қағиданың 2147-тармағы 5)-тармақшасының талаптарына жауап беруі тиіс. Егер төсеніш жабыны көп қабатты конструкция болса, онда сынау осындай жабынның кейбір қабаттарының комбинациясы немесе әрбір қабаты үшін жүргізілуі тиіс, бұл ретте мақұлдауы тек қабаттардың сыналған комбинациясы Кеме қатынасы тіркеліміні үшін қолданылады. Егер бастапқы палубалы төсеніш сыртқы беті болып табылады (осы Қағиданың 2162-тармағы), бірақ осы Қағиданың 1863 тармағы 5) тармақшасының талаптарына жауап беруі тиіс. Алайда осы Қағиданың 2147-тармағы 6)-тармақшасының талаптарына жауап беретін бастапқы палубалы жабындар төсенішті жабу үшін осы Қағиданың 2147-тармағының 5)-тармақшасының талаптарына жауап беретіндер ретінде қарастырылады. Палуба бетінде грунт немесе оған ұқсас бояудың жұқа қабаты осы Қағиданың 2147-тармағы 6)-тармақшасының талаптарына жауап бермейді.

      2161. Жайдың ішінде ашық беттерде қолданылатын бояулар, лактар және басқа әрлеу материалдары түтін мен улы заттардың артық мөлшерінің түзілуіне әкелмеуі тиіс, Отты сынау рәсімдерінің кодексінде анықталады.

      Бұл талаптар қоршау мен палуба беттері, төсеніш жабындары, сүйретпелер мен қаптамалар қолданылады, бірақ кабельдерді, пластмасса құбырлары мен жиһаздар оқшаулауға қолданылмайды.

      Беттік материалдары және бастапқы палубалы жабындар (осы Қағиданың 2260-тармағы) 0,2 МДж артық емес жылу оқшаулауы бар және 1,0 кВт артық емес жылу сәулеленуі коэффициентінің шекті мәндері (екі шама да ИМО А.653(16) қарарына сәйкес анықталады), сынаусыз осы Қағиданың 2147-тармағы 2)тармақшасының талаптарына жауап беретін ретінде қарастырылады.

      Мұнай құю және мұнай жинау кемелеріндегі жүк танктерінде, коффердамда, сорғы жайларында, жүк палубасы ауданында және жарылуы қауіпті будың шоғырлануы мүмкін басқа жерлерде алюминий бояуын қолдануға рұқсат етілмейді.

      2162. Отты сынау рәсімдері кодексіне сәйкес мынадай беттерде баяу таралатын жалынның сипаттамасы болуы тиіс.

      1) жолаушылар кемесі:

      коридорда және трап қоршауының ашық беттерінде, сонымен қатар тұрғылықты, қызметтік жайларда (саунадан басқа) және басқару постында қоршауларда және сүйретпелер;

      тұрғылықты, қызметтік жайлардың және басқару постысының жабық немесе қол жетпейтін беттері мен төсеніштері;

      2) жалпы сыйымдылығы 500 артық жүк кемелерде:

      коридорда және трап қоршауының ашық беттерінде, сонымен қатар тұрғылықты, қызметтік жайларда (саунадан басқа) және басқару постында сүйретпелер;

      тұрғылықты, қызметтік жайлардың және басқару постысының жабық немесе қол жетпейтін беттері мен төсеніштері.

      3) А және В типті конструкцияда пайдаланылатын желімдер және герметика

      Жоғарыда келтірілген талаптар қоршау, палуба, төсеніш жабындары, қаптаудың үстіңгі бетіне қолданылады, бірақ пластмасса құбырларына, электр кабельдеріне және жиһаздарға қолданылмайды.

      2163. 36 адамнан артық жолаушылар тасымалдайтын жолаушылар кемесінде, тұрғылықты жайларда, жиһаз және әрлеу шектеулі өрт қауіптілігін тудырады, тұрған жиһаздар, төсек-орындары, қатпарланған шымылдықтар, перделер, осыған ұқсас ілінетін бұйымдар осы Қағиданың 2147-тармағы 7) – 9)-тармақшасының қанағаттанарлық нәтижесі бар Отты сынау рәсімдері кодексіне сәйкес сынақтан өтуі тиіс. Басқа типті кемелер үшін аталған талаптар ұсынылады.

      2164. А, В немесе С типті жолаушылар кемесінде немесе тұрғылықты және қызметтік жайларда, жанғыш материалдар, қаптау, багеттер, декорациялар мен жабындармен бөлінген, осы Қағиданың 2160 – 2162 тармағының және осы тармақтың талаптарына жауап береді. Алайда дәстүрлі ағаш сөрелері және ағаш қоршаулар және сүйретпелер саунада рұқсат етіледі, осындай материалдар осы тармақта ұйғарылған есептеулерде ескерілмейді.

      Тұрғылықты және қызметтік жайларда орнатылған жанбайтын қоршаулар, сүйретпелер және қаптама, жүк кемелерінде осы Қағиданың 2160 – 2162 тармағының және осы тармақтың талаптарына сәйкес жанбайтын қоршаулармен, сүйретпелер және қаптамалармен шектелген жағдайда жанғыш материалдар, қаптау, багеттер, декорациялар мен жабындармен бөлінген.

      Қаптау және үстіңгі беттерді әрлеу үшін пайдаланылатын жанғыш материалдар олардың қалыңдығы есебінен 45 МДж/м2 артық емес жылу өткізу қабілеті болуы тиіс. Аталған тармақ талаптары қапталған жиһаз беттеріне қолданылмайды.

      Қаптау материалы есебінен Q, МДж/м2 жылу өткізгіш қабілеті мынадай формула бойынша анықталады:

      Q = Qgps, (723)

      мұнда Qg —ИСО 1716 "Құрылыс материалдары. Жылу өткізгіштік қабілетін анықтау" стандарты бойынша материал жануының ең үлкен меншікті жылуы, МДж/кг;

      р —материал тығыздығы, кг/м;

      s — материалдың қалыңдығы, м.

      Осы тармаққа сәйкес жанғыш материалдар пайдаланылатын жерде төмендегі талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) тұрғылықты және қызметтік жайларда жанғыш қаптау, багеттер, декорациялар мен жабындардың жалпы көлемі қабырға мен сүйретпенің барлық ауданын қалыңдығы 2,5 мм қаптаудың эквивалентті жабыны көлемінен аспауы тиіс Қаптамалар немесе палубаға бекітілген жиһаз жанғыш материалдардың жалпы көлемін есептеуде енгізілмеуі мүмкін; және

      2) өрт қауіпсіздігі жүйесі бойынша кодекстің ережелеріне жауап беретін автоматты спринклерлі жүйемен жабдықталған кемелер үшін жоғарыда көрсетілген көлем С типті ара жабындарды жинақтау үшін пайдаланылатын кейбір жанғыш материалдар енгізілуі мүмкін.

      Жалпы сыйымдылығы 500 кем емес жүк кемелерінде және жалпы сыйымдылыққа тәуелсіз өзі жүрмейтін кемелерде жоғарыда көрсетілген талаптарды орындауда тұрғылықты және қызметтік жайларда қалыңдығы 2 мм кем емес жанғыш қаптауы бар сүйретпелер мен қаптамалар, жанбайтын қоршаулар орнатылады, коридорлар мен трап қоршамасына, сондай-ақ басқару постынан басқа, жанғыш қаптау қалыңдығы 1,5 мм -ен аспауы тиіс.

      2165. Қалдықтарға арналған сыйымдылықтар жанбайтын материалдардан жасалуы тиіс және қабырғада немесе түптерінде тесіктері болмауы тиіс./

      Камбузда, буфетте, барда, қалдықтарды қайта өңдеу немесе сақтау жайларында, инсинератор жайларында жанғыш материалдан жасалған қалдықтарға арналған сыйымдылықтар пайдаланылуы мүмкін, олар тек ылғалды қалдықтар үшін ғана пайдаланылады, шыны мен металл ыдыстар тиісті түрде таңбалануы тиіс.

      2166. Егер кеме конструкциясы немесе шлюпкалар осы Қағиданың 17-бөлімінің талаптарына сәйкес шыны пластикадан жасалса, онда мұндай конструкциялардың отқа төзімді қасиеттері мен отқа төзімділігі ИМО MSO/Circ. 1006. циркулярда баяндалған әдістемеге сәйкес сыналанады.

2-параграф. Өртке қарсы конструкциялар

      2167. А типті конструкциялар — бұл қоршаулармен немесе палубалармен түзілген конструкция, олар тиіс:

      1) болаттан немесе оған тең басқа материалдан жасалуы тиіс;

      2) тиісті қаттылық элементтері болуы тиіс;

      3) отқа төзімділікті 60 минут стандартты сынау соңына дейін түтін мен жалын солар арқылы өтетіндей жасалуы тиіс;

      4) от әсеріне қарама қарсы жақтағы орташа температура бастапқымен салыстырғанда 140ҮС артпайтындай жанбайтын материалдармен оқшаулануы тиіс; бұл ретте кез келген қосылысы, кез келген нүктедегі температура бастапқымен салыстырғанда 180ҮС артық болмауы тиіс.

      Уақытқа байланысты отқа төзімділікті стандартты сынау процесінде температураның көрсетілген айырымын сақтау қамтамасыз етіледі, конструкцияларға мынадай белгілер меншіктеледі: А-60 — 60 минут ішінде; А-30 — 30 минут; А — 15 минут; А-0 — 0 минут ішінде.

      2168. Құрылымдық өрттен қорғауды қолдау кезінде талап теліген температуралық бөгеттердің тірелген жерлері мен жіктерінде жылуды тасымалдау қауіптілігі назарға алынуы тиіс. Болат немесе алюминийден жасалған палубалар мен қоршауларды оқшаулау осы жайды түзетін конструкция шекарасынан 450 мм кем емес ара қашықтықта жалғасуы тиіс. Егер жай әртүрлі оқшаулау шамасы бар А типті палубамен немесе қоршаумен бөлінсе, онда үлкен шамадағы оқшаулау ең аз шамадағы оқшаулауы бар конструкциядан 450 мм кем емес ара қашықтықта палуба бойымен немесе қоршаумен жалғасуы тиіс.

      Палуба және қоршауды оқшаулаудың ақырғы нүктелері мен қиылысу нүктелеріне жылудың таралуының алдын-алу үшін қолданылатын шаралар Осы Қағиданың 251 және 252-қосымшасында көрсетілген. Кеме қатынасы тіркелімінде ұсынылған конструкция тиімділігі отты сынау рәсімдері кодексіне сәйкес сынақ нәтижелері расталған жағдайда басқа нұсқаларда қабылдануы мүмкін.

      Егер пайдаланылған суды қамтамасыз ету үшін оқшаулаудың төменгі жағы кесілген болса, конструкция осы Қағиданың 253-қосымшасына сәйкес келуі тиіс.

      2169. Болат немесе оған тең басқа материалдан жасалған жеңілдетілген конструкциялар тұрғылықты және қызметтік жайларға қатысты А типті ішкі ара жабындар ретінде көтергіш конструкциялар болмағанда және Отты сынау рәсімдері кодексіне сәйкес белгіленген сынаудан табысты өтетін жағдайда пайдаланылуы мүмкін. Мұндай жеңілдетілген конструкциялар жолаушылар кемесіндегі негізгі өртке қарсы аймақтың және трап баспалдақтың құрамдас бөлігін ретінде пайдаланылмауы тиіс.

      2170. Сынаусыз мыналар орнатылуы мүмкін:

      1) А-0 типті қоршау, егер болаттан жасалған болса және өлшемдері мынадай болуы тиіс:

      табақ қалыңдығы – 4 мм;

      бір-бірінен 600 мм ара қашықтықта орналасқан 60х60х5 мм қаттылық қыры немесе құрылымды тең;

      2) А-0 типті палуба, егер болаттан жасалған болса және өлшемдері мынадай болуы тиіс:

      табақ қалыңдығы – 4 мм;

      бір-бірінен 600 мм ара қашықтықта орналасқан 95х65х7 мм қаттылық қыры немесе құрылымды тең;

      2171. В типті конструкция — қоршау, палуба, сүйретпелер немесе қаптама түзілуі мүмкін конструкциялар, мынадай болуы тиіс:

      1) жанбайтын материалдардан жасалған.

      Ыстық қаптауды қолдануға жол беріледі (Осы Қағиданың 2162 және 2164-тармағы);

      2) 30 минут ішінде жалынның отқа төзімділігін стандартты сынау үшін өткізбеушілікті сақтайтындай жасалады;

      3) от әсеріне қарама қарсы жақтағы орташа температура бастапқымен салыстырғанда 140оС артпайтындай жанбайтын материалдармен оқшаулануы тиіс; бұл ретте кез келген қосылысы, кез келген нүктедегі температура бастапқымен салыстырғанда 225оС артық болмауы тиіс. Уақытқа байланысты отқа төзімділікті стандартты сынау процесінде температураның көрсетілген айырымын сақтау қамтамасыз етіледі, конструкцияларға мынадай белгілер меншіктеледі: В-15 — 15 минут ішінде, В-О — 0 минут ішінде.

      2172. А және В типті конструкцияда пайдаланылатын материалдар осы бөлім тарауларына сәйкес белгілі бір сипаттамасы болуы тиіс (жанбауы тиіс, баяу жанатын жалынның сипаттамасы болуы тиіс немесе түтін және улы заттардың артық мөлшерін бөлмеуі тиіс) осы Қағиданың 2147-тармағының 1), 2) және 5)-тармақшаларының отты сынау рәсімдері кодексінің талаптарына жауап беруі тиіс.

      2173. В типті үздіксіз сүйретпелер және қаптама палуба мен қоршауға қатысты жиынтықта отқа төзімділік бойынша тиісті кестелерде талап етілетін ара жабындардың отқа төзімділігі мен оқшаулануына толықтай немесе жартылай қойылатын талаптарына жауап беретін ретінде қабылдануы мүмкін.

      2174. С типті конструкциялар – мақұлданған жанбайтын материалдардан жасалған конструкциялар. Бірақ оларға солар арқылы өтетін түтінінің мен жалынның өтуіне, температура айырымын сақтауға талаптар қойылмайды. Осындай конструкцияларға желімденетін материалдар жанбайтын болуы тиіс деп талап етілмейді, бірақ осындай материалдар баяу таралатын жалынның туралы сипаттамасына ие болуы тиіс.

      2175. Жанбайтын негізден және жанатын қаптаудан тұратын конструкциялар В немесе С типті конструкциялармен санасуы тиіс, олардың негіздері сыналған және осы Қағиданың 2147-тармағының 1)тармақшасының талаптарына жауап береді, ал В типті ара жабын оосы Қағиданың 2170-тармағының талаптарына жауап береді, егер қолданылса қаптау сыналған және осы Қағиданың 2147-тармағының 2) және 5)-тармақшаларының талаптарына жауап береді.

3-параграф. Өртке қарсы конструкциялардың тесіктерін жабу

      2176. Есіктердің отқа төзімділігі орнатылған ара жабындардың отқа төзімділігіне тең болуы тиіс, отты сынау ресімдеріне кодексіне сәйкес анықталады. А типті конструкцияларда есіктер мен есік жақтаулары болттан немесе оған тең басқа материалдан жасалуы тиіс. В типті конструкциядағы есіктер жанбайтын болуы тиіс.

      2177. Есіктер, олардың конструкциясы осы Қағиданың 70-тарауы және 77-тарауы 2-параграфының талаптарына сәйкес келеді, сонымен қатар Кеме қатынасының тіркелімі кемесі бойынша басқа жағдайда (мысалы, газ өткізгіштік қамтамасыз ету үшін), А типті қоршауды қолдануға рұқсат етіледі. Су өткізбейтін есіктер оқшауланбауы мүмкін және оларды орнату кезінде палуба төмен қоршауда отты сынауда талап етеді. Палуба қоршауынан жоғары орнатылған есіктер, олар отқа төзімді және су өткізбейтін болады, Отты сынау рәсімдері кодексіне сәйкес сынақтан өтуі тиіс.

      2178. Егер А типті конструкциялар кесілетін болса, онда осындай өту орындары (ойықтар), осы Қағиданың 2170-тармағының есебінен Отты сынау рәсімдері кодексіне сәйкес сыналанады. Желдету арналары жағдайында осы Қағиданың 3596 және 3605- тармағының талаптары қолданылады. Сынау, егер құюдың өту жолы қалыңдығы 3 мм және ұзындығы 900 мм болаттан немесе оған тең материалдан жасалған болса, (ара жабынның әрбір жағынан 450 мм бойынша басымырақ) және тесіктері болмаса, жүргізілмейді. Мұндай өту орны конструкция сияқты оқшаулануы мүмкін.

      2179. Егер В типті конструкция электр кабельдерінің, құбырлардың, шахталардың, арналардың өту үшін немесе ұштық желдету құрылғыларын орнату үшін кесілетін болса, жарықтандыру арматурасы және басқа осыған ұқсас құрылғылар болса, онда конструкцияның отқа төзімділігін сақтауды қамтамасыз ететін шаралар қабылдануы тиіс. Желдету арналары үшін осы Қағиданың 3598- тармағының талаптарын орындауы тиіс. Болат пен мыстан басқа материалдан жасалған және В типті конструкциядан өтетін құбырлар қорғалуы тиіс:

      1) қолданылатын құбыр типіне немесе кесілген ара жабынның отқа төзімділігіне сәйкес келетін өту құрылғылары арқылы сынақтан өткен материалдар; немесе

      2) қалыңдығы 1,8 мм кем емес және ұзындығы 900 мм кем емес болат стаканы, диаметрі 150 мм кем емес және ұзындығы 600 мм болат үшін, диаметрі 150 мм кем емес құбыр үшін, негізінен, конструкцияның әрбір жағынан бірдей бөлінген. Құбырлар фланец пен муфтаның ұштарымен қосылуы тиіс, 2,5 мм-ден аспауы тиіс; немесе құбыр мен стакан арасындағы кез келген жарық жанбайтын немесе басқа ұқсас келетін материалдармен оны толтыру есебінен өткізілмейтін болады. 180. А немесе В типті конструкция арқылы өтетін оқшауланбаған металл құбырлар А-0 типті конструкция үшін 950 ҮС балқыту температурасы бар, В-0 типті конструкция үшін 850 ҮС-тан жоғары болуы тиіс.

      2181. 36 адамнан артық жолаушыларды тасымалдайтын жолаушылар кемесінен басқа кемелерде сыртқы шектеуші конструкциялар, болаттан немесе оған тең басқа материалдан жасалған болса, онда иллюминатор мен терезелерді орнату үшін кесілетін болуы мүмкін, осы бөлімде А типті осындай шектеуші конструкцияға қойылатын қандай да бір талаптар жоқ. Талаптары қойылмайтын мұндай конструкцияларда, яғни олар А типті болуы және Кеме қатынасы тіркелімімен келісім бойынша конструкция материалына қарағанда басқа материалдан жасалған болуы мүмкін.

      2182. Екі жай арасында қоршалған тесіктер мен желдету арналарының ауа қысымы осы Қағиданың 2219 және 2231-тармағына сәйкес рұқсат етілген тесіктерден басқаға рұқсат етілмейді.

4-параграф. Өрт пен түтіннің таралуының алдын алу шаралары

      2183. Машина жайлары үшін басқару құралдары қарастырылуы мүмкін: жарық люктерін ашу және жабу; түтін құбырларында орнатылған сору желдету тесіктерін жабу; ал бұл соруды желдетуді және желдету жапқыштарын жабулы жүзеге асыруға мүмкіндік береді.

      Мұндай басқару құралдары қызмет көрсететін жайдан тыс, яғни осы жайда өрт бола қалса, кесілмеуі үшін орналасады.

      2184. А категориялы машина бөлімшелерінің шектеулі конструкциясындағы тесіктерді қорғау үшін мыналар орындалуы тиіс:

      1) жарық люктері, есіктер, желдету тесіктері, соруда желдетуді қамтамасыз ететін қаптамада тесіктердің саны және басқа тесіктер, желдету қажеттіліктеріне, сондай-ақ кеменің тиісті және қауіпсіз жұмысын ең азға әкеледі;

      2) жарық люктері болаттан жасалған болуы тиіс және шыныланған панельдерді қамтымауы тиіс;

      3) энергия көзінен келетін есіктерді жабуды басқару немесе есіктерді босату механизмі, немесе энергия көзінен келетін су өткізбейтін есіктерді басқару құралдары қарастырылу тиіс. Басқару құралдары осы жайда өрт болған кезде кесілетін жерде яғни олар қызмет көрсететін жайдан тыс орналасуы керек;

      4) машина бөлімшелерінің шектеуші конструкцияларына терезелерді орнатуға рұқсат етілмейді. Алайда машина жайларының ішінде басқару постында шыныландыруға рұқсат етіледі;

      5) жолаушылар кемесінде осы Қағиданың 2117-тармағының талаптары қосымша талаптары орындалуы тиіс.

      Осы Қағиданың 2141-тармағының 1)-тармақшасында көрсетілген жүк сорғы бөлімшелерінң жарық люктері болттан жасалуы тиіс және сорғы бөлімшесінен тыс жерде жабық болуы тиіс.

      2185. Тұрғылықты, қызметтік жайларда және басқару постында лифт шахталары мен траптарын қорғау мынадай түрде орындалады:

      1) жүк кемесіндегі тек бір палуба арқылы өтетін трапта бір деңгейде В-О типті ара жабындармен және өзі жабылатын есіктермен жабдықталуы тиіс. Тек бір палуба арқылы өтетін лифтілер екі деңгейінде де болат есіктері бар А-О типті ара жабындармен қоршалған болуы тиіс. Тек бір палуба арқылы өтетін траптар лифт шахталары ең аз А-О типті ара жабындармен қоршалған болуы тиіс және барлық деңгейдегі өзі жабылатын есіктермен қорғалған болуы тиіс: бұл ретте трап қоршамалары траптан трапқа өтуді қамтамасыз ететіндей орналасуы тиіс (осы Қағиданың 254-қосымшасы) немесе траптың әрбір ұшынан есікпен трапты қоршап тұру (осы Қағиданың 255-қосымшасы) есікпен немесе болат траппен толықтай жабылған үйлесімде тек траптарды қоршау керек және әрбір траптың ұшындағы (осы Қағиданың 256-қосымшасы);

      2) 12 адамға арналған тұрғылықты жайлары бар кемелерде бір палуба арқылы траптар, тұрғылықты жайдың әрбір деңгейінде ашық палубада кем дегенде екі шығу жолы бар, траптар және лифт шахталары В-О типті ара жабындармен қорғалуы мүмкін;

      3) жолаушылар кемесінде траптар мен лифт шахталарын қорғау осы Қағиданың 2205-тармағына сәйкес орындалуы тиіс.

      4) трап конструкциясы осы Қағиданың 4-бөлімі 90-тарауы 3-параграфының талаптарына жауап беруі тиіс.

      2186. Сүйретпелер, панель немесе қаптамалар ауа кеңістігі бір-бірінен 14м артық емес ара қашықтықта орналасқан және тығыз жақындатылған бітемемен бөлінген болуы тиіс.

      Тік бағыттағы мұндай ауа кеңістігі трап, шахта қоршауынан тыс кеңістігінде әрбір палубада жабық болуы тиіс.

      2187. Машина жайында осы Қағиданың 185-тарауына сәйкес траптың екі жинағы қарастырылады, олардың бірі шығу жолының барлық ұзындығы бойымен осы Қағиданың 2199 тармағының талаптарына жауап беретін (2) категориядағы немесе жағдайға байланысты осы Қағиданың 2101, 2126 немесе 2135-тармағының талаптары (4) категориядағы қорғалған қоршамада орналасуы тиіс. Қоршамада отқа төзімділігі осындай типтегі өздігінен жабылатын өртке қарсы есіктер орналасуы тиіс.

      2188. А категориядағы машина бөлімшесін туннельдің ирек тісті бөлігінен бөліп тұратын су өткізбейтін есікке қосымша, туннель жағынан екі жағынан басқарылатын жеңіл болаттан жасалған экран-есік орнатылуы тиіс.

      2189. көлік құралдарын, көлденең тәсілмен тиейтін және түсіретін жабық жайларды тасымалдау үшін борт қаптауында, шет жақтарында және сүйретпелерде тұрақты тесіктер, сонымен қатар арнайы категориядағы жайлар өрт осы жайлардағы құтқару шлюпкалары мен салдарды орналастыру және отырғызуға, қызметтік жайларға және көрсетілген жайларда қондырмалар мен рубкаларды басқару посттарына қауіп қатер төнбейтіндей орналастыру керек.

5-параграф. Жеке категориядағы үй-жайларға қойылатын
қосымша талаптар

      2190. Осы Қағидалардың 8-бөлімінің 2-кіші бөлімінің талаптарына қосымша ретінде төменде баяндалған конструктивтік өртке қарсы қорғанысқа қойылатын талаптар орындалады.

      Сауналар келесі талаптарға жауап береді:

      1) саунаның периметрі бойынша оның периметрі ішінде орналасқан үй-жайларды және осы Қағидалардың 2199-тармағында айқындалған (5), (9) және (10) санаттағы үй-жайларды немесе кеменің мақсатына байланысты осы Қағидалардың 2201, 2235-тармақтарының 1) тармақшасында немесе 146-тарауының 3-параграфында айқындалған (5), (7) және (10) санаттағы үй-жайларды қоспағанда, А-60 типті конструкциялармен шектеледі;

      2) сауналарға шешінетін бөлмелер, душ және дәретхана кіреді. Саунаға тікелей кіретін ванна бөлмелері саунаның бөлігі ретінде қарастырылады. Мұндай жағдайларда сауна мен жуынатын бөлме арасындағы есік өрт қауіпсіздігі талаптарына сәйкес келмеуі мүмкін;

      3) сауналарда аралықтар мен жолақтардың дәстүрлі ағаш тігісіне рұқсат етіледі. Пештің үстіндегі сүйретпе сүйретпеден кемінде 30 мм саңылауы бар жанбайтын пластинамен қапталады. Ыстық беттерден жанғыш материалдарға дейінгі қашықтық кемінде 500 мм болуы тиіс немесе жанғыш материалдарды қорғайды (мысалы, саңылауы бар жанбайтын пластинамен, кемінде 30 мм);

      4) саунадағы дәстүрлі ағаш сөрелерге рұқсат етіледі;

      5) саунаның есігі құлыптары жоқ және итеру арқылы сыртқа шығады;

      6) сауналардың электр пештерінің таймерлері болады және осы Қағидалардың 13-бөлімінің 15-кіші бөлімінің талаптарына, ал сымдар – осы Қағидалардың 510-тарауының талаптарына жауап береді.

      Ескерту. 2190-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2191. Камбуз мынадай талаптарға жауап береді:

      1) электр энергиясының көздеріне қарағанда басқаша жұмыс істейтін камбуздар тез тұтанатын материалдар мен заттар қоймасымен, отын мен майға арналған цистерналармен аралас болмауы тиіс;

      2) камбуз палубасы керамикалық тақталармен немесе осыған ұқсас жанбайтын материалдармен жабылуы тиіс;

      3) камбуз тақтасынан сору желдету арналары осы Қағиданың 9- бөлімнің 3600 немесе 3613- тармағының талаптарына жауап беруі тиіс.

      2192. Тез тұтанатын материалдар мен заттардың қоймалары мынадай талаптарға жауап береді:

      1) олар тұрғын үй-жайлармен бір күйге келтіруде немесе рубкада орналастырылмайды. Мұндай қоймаларға кіру есіктері тікелей ашық палубадан немесе дәліз және/немесе тек осы қоймаларға апаратын трап арқылы орнатылады;

      2) жалпы сыйымдылығы 300-ден кем жүк кемелерінде қоймаларды тұрғын үй-жайлар ауданында орналастыруға жол беріледі, бірақ қоймалардың тұрғын үй-жайлармен аралас болуына жол берілмейді. Егер тез тұтанатын сұйықтықтарға арналған жеке құрылғы қиын болса, оларды желдетілетін Болат шкафтарда немесе жәшіктерде сақтауға жол беріледі. Мұндай шкафтар немесе жәшіктер тұрғын үйлерге жанаспайды және олардың есіктері сыртқа қарай ашылады;

      3) қойманың барлық электр жабдықтары осы Қағидалардың 433-тарауының талаптарына сәйкес жарылыстан қорғалған болуы тиіс.

      Ескерту. 2192-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2193. Электр газ пісіру жұмысына арналған жайлар мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) мұндай жайларды аралас жайлардан бөліп тұратын конструкциялар А-60 типті болуы тиіс;

      2) Мұндай қоймаларға кіру жолы тікелей ашық палубаға орналасуы тиіс, олардың есіктері сыртқа қарай ашылуы тиіс және құлып болуы тиіс;

      3) мұнай құю кемелеріне осындай жайларды орналастыру және жабдықтау Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауына жатады;

      4) электр газ пісіру жұмыстары үшін ацетилен және оттегісі бар баллондар осы талаптарға жауап беретін жеке қоймаларда сақталуы тиіс:

      ацетилені бар баллондарды сақтауға арналған қойма оттегісі бар баллонды сақтау үшін қоймадан жеке орналасуы тиіс;

      қоймалар тұрғылықты жайлардың және басқару посты астына орналаспауы тиіс, олармен аралас болмауы тиіс. Бұдан басқа, қоймалар А категориялы машина бөлімшесіне, камбузға, тез тұтанатын заттар мен материалдар қоймасына, сонымен қатар отын және май цистерналарымен қатар орналаспауы тиіс;

      аралас жайдан қоймаларды бөліп тұратын конструкциялар А-60 типті болуы тиіс;

      осындай қоймаларға кіру жолы тікелей ашық палубаға орналасуы тиіс, олардың есіктері сыртқа қарай ашылуы тиіс және рұқсатсыз қатынаудың алдын алу үшін оларды сенімді жабуды қамтамасыз ететін құралдармен жабдықталуы тиіс;

      қойма есіктеріңде "Жарылыс қауіпті!" деген жазу тұру керек.

      2194. Осы Қағиданың 2137-тармағы 3), 4) тармақшаларында және 2143- тармағында көрсетілген багында отыны бар автокөліктерді тасымалдайтын жүк жайлары мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) тұрғылықты, машина және арнайы электр жайларынан жүк жайларына кіру өздігінен жабылатын үнемі жабық тұратын есіктермен жабдықталуы тиіс. Осы есіктер комингсінің биіктігі 450 мм болмауы тиіс;

      2) жүк жайларындағы кіру жолында темекі тартуға тыйым салынған жазу қарастырылуы тиіс;

      3) жүк жайлары осы Қағиданың 308 және 553-тарауының талаптарына жауап беруі тиіс.

      2195. Палуба конструкциясының тереңінде орналасқан ашық палубаның бір бөлігі, машина бөлімшесінің шахтасы, қондырмасы, газы бар баллонды сақтау үшін айрықша пайдаланатын мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) мұндай тереңдету бұрыштық ашық кницалар, шағын көлденең қырлар, пиллерстер сияқты шағын қосалқы конструкциялардан басқа еркін тесігі болуы тиіс Ашылу торлы қабырғамен және есікпен жабдықталуы мүмкін;

      2) мұндай тереңдету тереңдігі 1 м артық болмауы тиіс;

      3) осы Қағиданың 2195-тармағының 2) тармақшасының талаптарына жауап беретін ашық палубаның бір бөлігі осы Қағиданың 261, 262, 263, 264, 265, 270 және 271-қосымшаларын қолдану мақсаты үшін ашық палуба ретінде қарастырылады.

      2196. Машина жайларына қызмет ететін желдеткіш жайлары мынадай талаптарға сай келуі тиіс:

      1) егер желдеткіш жайы машина бөлімшесін немесе әртүрлі жайды қызмет етсе, оның құрамынадай машина жайы да енеді, онда оны өрт қауіптілігі шағын немесе өрт қауіпті емес машина жайы деп санауға болады. Бұл жағдайда машина жайының қаптамас және желдеткіштер жайы арасындағы шектеуші конструкциялар "А-0" сыныбының отқа төзімділігі болуы тиіс;

      2) егер желдеткіштер жайы машина жайына қызмет етсе, онда оны машина жайының бір бөлігі деп санауға болады, бұл жағдайда машина жайы мен желдеткіш жайлары арасындағы көлденең шектеуші конструкциялардың отқа төзімділігіне қойылатын талаптарды міндетті қолдану қажет емес;

      3) жоғарыда сипатталған екі жағдай үшін, кез келген жай үшін, желдеткіш қондырмалары бар аралас жай, шектеуші конструкцияның отқа төзімділігі осы Қағидада қамтылатын отқа төзімділігі бойынша талаптарға сәйкес келуі тиіс.

145-тарау. Жолаушылар кемелері

      Ескерту. 145-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2197. Осы тараудың талаптарын осы Қағиданың 144-тарауында баяндалғандар толықтырады.

      2198. 36-дан артық жолаушыларды тасымалдайтын кемелерде корпус, қондырма және рубкалар А-60 типті ара жабындармен бас тік аймақтарға бөлінген. Кертпештер мен ойықтардың саны аз болуы тиіс, олар А-60 типті ара жабындармен орындалуы тиіс. Егер ара жабынның жағында осы Қағиданың 2199-тармағы 5), 9), 10) тармақшаларында аталған жай категориясы болады немесе отын танктері ара жабынның екі жағынан орналасқан, отқа төзімділік типі А-0-ға дейін төмендеуі мүмкін.

      36 адамнан артық жолаушылар тасымалдайтын кемелерде тұрғылықты және қызметтік жайлар орналасқан ауданда корпус, қондырмалар мен рубкалар А типті ара жабындардың негізгі тік аймағына бөлінуі тиіс. Бұл ара жабындар осы Қағиданың 263 және 264-қосымшасына сәйкес оқшаулануы тиіс.

      Аралықтар, аралықтар палубасынан жоғарғы тік аймақта шекара түзетін аралықтар егер мүмкін болса, аралық палубасы астында тікелей орналасқан бөліктерге су өткізбейтін аралықтармен бір тік жазықтықта орналасуы тиіс. Негізгі және тік аймақтың ені мен ұзындығы 48 м-ге дейін ұзаруы мүмкін, су өткізбейтін аралықтарды бөліктерге бөлумен негізгі тік ұштарын қосу үшін немесе негізгі тік аймақтың барлық ұзындығы бойымен созылып жатқан үлкен қоғамдық жайда орналастыру үшін, негізгі тік аймақтың жалпы ауданы кез келген палубада 1600 м2 асып кетпеуі тиіс.

      Егер баспалдақ екі бас тік аймаққа қызмет көрсетсе, онда бір бас тік аймақтың ең үлкен ұзындығы баспалдақ қоршамасының жеке жағынан өлшенуі тиіс. Бұл жағдайда, баспалдақ қоршамасының барлық ара жабындары бас тік аймақтың аралықтары және баспалдаққа әкелетін есіктер ретінде оқшаулануы тиіс, осы аймақтардан көзделуі тиіс (осы Қағиданың 257-260 қосымшалары). Алайда егер баспалдақ бас тік аймаққа қатысты болса, ол бас тік аймақтың өлшемі есебіне қосылмайды.

      Бас тік аймақтардың шекараларын құрайтын аралықтар палубадан палубаға, корпус қаптамасына немесе басқа шектейтін конструкцияларға дейін созылуы тиіс.

      Егер 36-дан артық жолаушыларды тасымалдайтын кемелерде бас тік аймақ А типті көлденең ара жабындармен спринклер жүйесімен қорғалған кеме аймақтары арасындағы тиесілі бөгетті қамтамасыз ететіндей көлденең аймақтарға бөлінсе, онда мұндай ара жабындар бас тік аймақтардың жақындағы аралықтарына дейін және корпус қаптамасына немесе кеменің сыртқы шектейтін конструкцияларына дейін жеткізілуі тиіс жіне осы Қағиданың 260-қосымшасына сай оқшаулау типтеріне сәйкес оқшаулануы тиіс.

      Онда бас тік аймақтар аралықтарын орнату кемені тағайындалуы бойынша пайдалануға кедергі келтіретін, автомобиль немесе темір жол паромдары сияқты, арнайы мақсаттарға арналған кемелерде өртті сөндірудің және таралуын шектеудің тең құралдары көзделуі тиіс, олар осы Қағиданың 152-тарауының талаптарына жауап беретін су бүркемелері болуы мүмкін. Қызметтік жайлар осы Қағиданың 2137-тармағының 3)-тармақшасында көрсетілген кемелер палубаларында орналаспауы тиіс.

      2199. 36-дан артық жолаушыны тасымалдайтын кемелердегі шектес жайларды бөлетін аралықтар мен палубалардың ең аз отқа төзімділігі келесіні есепке алғанда осы Қағиданың 261-262-қосымшаларының талаптарына жауап беруі тиіс.

      Шектес жайлар арасындағы конструкциялардың типін анықтау мақсатында соңғылары өрт қауіптілігіне байланысты мынадай категорияларға бөлінеді:

      1) басқару постылары: оларда электр энергиясының және жарық түсірудің апаттық көздері орналасқан жайлар; рульдік және штурмандық рубкалар; оларда кеме радио жабдықтары орналасқан жайлар; өрт постылары; бас механизмдерді басқаратын орталық пост, егер ол онда осы механизмдер орналасқан жайлардан тыс орналасса; оларда өрт туралы жариялайтын орталықтандырылған жүйе орналасқан жайлар; оларда орталық постылар және апаттық дауыс зорайтқыш байланыс жабдықтары орналасқан жайлар;

      2) палуба аралық қатынастар — ішкі баспалдақтар, лифтілер, эвакуациялау үшін толығымен қоршалған шахталар және жолаушылар мен экипажға арналған эскалаторлар (толығымен машина жайларында орналасқандарды қоспағанда) және олардың қоршамалары.

      Бір палуба аралық кеңістікте қоршалған баспалдық одан ол өртке қарсы есікпен бөлінбеген жайдың бір бөлігі ретінде қарастырылуы тиіс.

      3) коридорлар: жолаушылар мен экипажға арналған коридорлар мен вестибюльдер.

      4) эвакуация орындары және эвакуацияның сыртқы жолдары; құтқару шлюпкалары мен салдарын орналастыру орындары; палубалардың ашық учаскелері және қыдыруға арналған жабық палубалар, олар құтқару шлюпкаларына және салдарына отырғызу орындарын және оларды түсіру орындарын құрайды; сыртқы және ішкі жинау орындары; эвакуация жолдары ретінде пайдаланылатын сыртқы баспалдақтар және ашық палубалар; ең аз пайдаланылатын тежеуге сәйкес келетін ватерсызыққа дейінгі кеме борттары, құтқару салдарына отырғызу орындары және эвакуациялауға арналған слиптер аудандарынан төмен орналасқан қондырма және рубка борттары және олармен шектесетін аудандар.

      5) палубалардың ашық учаскелері:

      палубалардың ашық учаскелері және қыдыруға арналған жабық палубалар, оларда құтқару шлюпкаларына және салдарына отырғызу орындары жоқ және оларды түсіруге арналған құрылғылар жоқ. Осы категорияға жатуы үшін, қоршалған қыдыруға арналған палубалар өрт қауіптілігін тудырмауы тиіс. Бұл жиһаздандыру палуба жиһазымен шектелетінін білдіреді. Сонымен қоса, мұндай орындардың тұрақты тесіктер арқылы табиғи желдетілуі болуы тиіс; ашық кеңістіктер (қондырмалар мен рубкалардан тыс кеңістіктер).

      6) өрт қауіптілігі аз тұрғын жайлар — жиһазы бар және өрт қауіптілігі шектеліп өңделген каюталар, кабинеттер, амбулаториялар және қоғамдық жайлар (палубасының ауданы 50 м2 кем) (осы Қағиданың 145-тарауы).

      7) өрт қауіптілігі біркелкі тұрғын жайлар:

      жиһазы бар және өрт қауіптілігі шектелгенге қарағанда басқаша өңделген, осы тармақтың 6) категориясында аталған тұрғын жайлар;

      жиһазы бар және өрт қауіптілігі шектеліп өңделген, палубасының 50 м2 және одан артық ауданы бар қоғамдық жайлар;

      ауданы 4 м2 кем тұрғын жайлардағы жеке шкафтар және шағын қоймалар (оларда тұтанатын сұйықтықтар сақталмайды), киоскілер;

      киоскілердің тік және көлденең аймақтарын шектемейтін аралықтар;

      жинау керек-жарағына арналған шкафтар, зертханалар (оларда тұтанатын сұйықтықтар сақталмайды); кептіру жайлары (палубасының ауданы 4 м2 және одан кем); диеталық ас үйлер (оларда ашық жалын қолданылмайды);

      құндылықтар сақтайтын қоймалар;

      кинобудкалар және кинотаспалар жайлары;

      дәріханалар;

      операциялық бөлмелер.

      ауданы 4 м2 кем, электр тарату қалқандары бар жайлар;

      8) өрт қауіптілігі жоғары тұрғын жайлар:

      жиһазы бар және өрт қауіптілігі шектелген жайларға қарағанда басқаша өңделген, палубасының 50 м2 және одан артық ауданы бар қоғамдық жайлар;

      шаштараз және косметикалық салондар, сауналар;

      9) санитарлық және оларға ұқсас жайлар:

      қоғамдық санитарлық жайлар, душ, ванна бөлмелері, дәретханалар;

      кір жууға арналған шағын бөлмелер;

      жабық жүзу бассейндер;

      тамақ дайындауға арналған жабдықтары жоқ тұрғын жайлардағы жеке буфет бөлмелері.

      Жеке санитарлық жайлар онда орналасқан жайдың бір бөлігі ретінде қарастырылуы тиіс;

      10) цистерналар, бос кеңістіктер және өрт қауіптілігі төмен немесе мүлде өрт қауіпсіз қосымша механизмдер жайлары:

      кірістірілген су цистерналары;

      бос кеңістіктер және коффердамдар;

      оларда майлау жүйесі бар қысым астындағы механизмдері жоқ және жанғыш заттарды сақтауға тыйым салынған қосымша механизмдер жайлары. Мұндай жайларға: желдету және ауаны реттеу жабдықтарының жайлары; брашпиль жайы; румпель бөлімшесі; шайқалысты тыныштандыру жабдық-тары бөлмелері; ескектің электр қозғалтқыштары бөлімшелері; секциялық электр қалқандары және май трансформаторларынан басқа (қуаты 10 кВа жоғары электр жабдықтары бар жайлар); ескек біліктерінің туннельдері және құбырларға арналған туннельдер; (аударып құймайтын және тұтанатын сұйықтықтарды қолданбайтын) сорғыларға арналған жайлар және тоңазыту қондырғылары жатады;

      жоғарыда аталған жайларға қызмет көрсететін жабық шахталар;

      құбырлар мен кабельдерге арналған шахталар сияқты басқа жабық шахталар;

      11) қосымша механизмдер жайлары, жүк үй - жайлары, мұнай өнімдеріне арналған жүк және басқа цистерналар және өрт қауіптілігі орынды басқа ұқсас жайлар:

      мұнай құятын жүк танкілері;

      жүк трюмдері, шахталар мен люктер;

      тоңазыту камералары;

      сұйық отын цистерналары (оларда механизмдер жоқ жеке жайларда орнатылған);

      ескек біліктерінің туннельдері және оларда жанғыш заттарды сақтауға рұқсат етілетін құбырларға арналған туннельдер;

      осы тармақтың 10) тармақшасында көрсетілген категорияда берілген қосымша механизмдер жайлары, оларда қысым астында майлау жүйесі бар немесе оларда жанғыш заттарды сақтауға рұқсат етілетін механизмдер орнатылған;

      отын қабылдау станциялары;

      турбиналары мен поршеньдік бу машиналары бар жайлар, келтіретін қосымша генераторлар және қуаты 110 кВт дейінгі іштен жанатын шағын қозғалтқыштар, келтіретін генераторлар, спринклерге, суаруға немесе өрт сөндіруге арналған сорғылар, кептіру сорғылары және т.с.с.;

      жоғарыда аталған жайларға қызмет көрсететін жабық шахталар;

      оларда май трансформаторлары (қуаты 10 кВА жоғары) бар болатын жайлар;

      12) машина жайлары және бас камбуздар: машиналық және қазан бөлімшелері (электр ескек қозғалтқыштар жайларын қоспағанда);

      осы тармақтың 10) және 11) тармақшаларында көзделген категорияларға жатқызылғандардан басқа қосымша машина жайлары, оларда іштен жанатын қозғалтқыштар немесе оларды пайдаланатын, қыздыратын немесе сұйық отынды айдап қотаратын басқа қондырғылар;

      камбуздар және олардың қосымша жайлары;

      шахталар және аталған жайларға қызмет көрсететін өткелдер;

      13) қоймалар, шеберханалар, буфеттер және т.б.:

      камбуздардың бір бөлігі болып табылмайтын бас буфет бөлмелері;

      кір жууға арналған бас бөлме, сауна;

      үлкен кептіру жайлары (палубасының ауданы 4 м2 артық);

      әр түрлі қоймалар;

      пошта және багаж бөлімшелері;

      қалдықтар мен қоқысқа арналған жайлар;

      шеберханалар (машина жайларының, камбуздардың және т.б. бөлігін құрамайтын);

      шкафтар және тұтанатын сұйықтықтарды сақтау жағдайлары жоқ, ауданы 4 м2 артық қоймалар.

      14) оларда тұтанатын сұйықтықтар сақталатын басқа жайлар:

      сырлау жайлары;

      тұтанатын сұйықтықтар қоймалары (бояуларды, дәрі-дәрмектерді және т.с.с. қосқанда);

      оларда тұтанатын сұйықтықтар сақталатын зертханалар.

      2200. 36-дан артық жолаушыны тасымалдайтын кемелерде, егер жай автоматтық спринклер жүйесімен қорғалса немесе В типті үздіксіз сүйретпе жерлер болса, бас тік аймақтарда кертпештер түзбейтін және көлденең аймақтарды шектемейтін палубалардағы тесіктердің жеткілікті тығыз жабындылары болуы тиіс және мұндай палубалар А типті отқа төзімділік талаптарына жауап беруі тиіс.

      2201. 36-дан артық жолаушыны тасымалдайтын кемелерде шектес жайларды бөлетін аралықтар мен палубалардың ең аз отқа төзімділігі келесіні есепке алғанда осы Қағиданың 263 және 264-қосымшаларының талаптарына жауап беруі тиіс:

      1) шектес жайлар арасындағы конструкцияның типін анықтау үшін соңғылары олардың өрт қауіптілігіне байланысты мынадай категорияларға бөлінеді:

      2) басқару постылары: оларда электр энергиясының және жарық түсірудің апаттық көздері орналасқан жайлар; рульдік және штурмандық рубкалар; оларда кеме радио жабдықтары орналасқан жайлар; өрт постылары; бас механизмдерді басқаратын орталық пост, егер ол онда осы механизмдер орналасқан жайлардан тыс орналасса; оларда өрт туралы жариялайтын орталықтандырылған жүйе орналасқан жайлар;

      3) коридорлар мен вестибюльдер;

      4) коридорларды қоспағанда, осы Қағиданың 2235-тармағына сәйкес тұрғын жайлар;

      5) палуба аралық қатынастар:

      ішкі баспалдақтар, лифтілер, толығымен қоршалған сыртқа апаттық шығатын шахталар және эскалаторлар (толығымен машина жайларында орналасқандарды қоспағанда) және олардың қоршамалары.

      Тек бір палуба аралық кеңістікте қоршалған баспалдық одан ол өртке қарсы есікпен бөлінбеген жайдың бір бөлігі ретінде қарастырылуы тиіс;

      6) қызметтік үй-жайлар (өрт қауіптілігі төмен):

      Шкафтар және тұтанатын сұйықтықтарды сақтау жағдайлары жоқ ауданы 4 м2 кем қоймалар, кептіру жайлары және кір жууға арналған жайлар, ауданы 4 м2 электр тарату қалқандары бар жайлар;

      7) А категориялы машина жайлары (берілген жайлардың анықтамасы осы Қағиданың 6-тармағында келтірілген);

      8) басқа машина жайлары (осы тармақтың 6) тармақшасында аталғаннан басқа машина жайлары) және электр жабдықтары жайлары (автоматтық телефон станциялары, ауаны реттеу арналарының жайлары);

      9) жүк жайлары: жүкті тасымалдау үшін пайдаланылатын (мұнай өнімдеріне арналған жүк танкілерін қосқанда), арнайы категориялы жайлар болып табылмайтын барлық жайлар, сондай-ақ осындай жайларға қызмет көрсететін желдету және люк шахталары;

      10) қызметтік жайлар (өрт қауіптілігі жоғары): камбуздар, ыстық там ақ жасау үшін жабдықтары бар буфет бөлмелері, майлау жайлары, шкафтар және ауданы 4 м2 және одан артық қоймалар, тұтанатын сұйықтықтарды сақтауға арналған жайлар, сауналар, шеберханалар және машина жайларының бір бөлігі болып табылмайтын, оларға ұқсас жайлар;

      11) ашық палубалар:

      палубалардың ашық учаскелері және өрт қауіптілігін тудырмайтын, қыдыруға арналған қоршалған палубалар. Осы категорияға жату үшін, қоршалған қыдыруға арналған палубалар өрт қауіптілігін тудырмауы тиіс. Бұл жиһаздандыру палуба жиһазымен шектелетінін білдіреді. Сонымен қоса, мұндай орындардың тұрақты тесіктер арқылы табиғи желдетілуі болуы тиіс;

      ашық кеңістіктер (қондырмалар мен рубкалардан тыс кеңістіктер);

      12) осы Қағиданың 2143-тармағына сәйкес арнайы категориялы жайлар және осы Қағиданың 2137-тармағының 3) тармақшасына сәйкес көлденең тиеу және түсіру тәсілі бар жайлар;

      13) ішкі жеке санитарлық жайларға каюталардың есіктері жанғыш материалдардан орындалуы мүмкін.

2-параграф. Басты тік аймақ ішіндегі тұрғын және қызметтік
үй-жайлар

      2202. 36-дан артық жолаушыны тасымалдайтын кемелерде А типті конструкциялар ретінде орындау талап етілмейтін барлық аралықтар осы Қағиданың 261-қосымшасының нұсқауларына сәйкес В немесе С типті болуы тиіс.

      36-дан артық жолаушыны тасымалдайтын кемелерде тұрғын және қызметтік жайлардағы А типті конструкциялар ретінде орындау талап етілмейтін барлық аралықтар осы Қағиданың 263 - қосымшасының нұсқауларына сәйкес В немесе С типті болуы тиіс.

      Осындай аралықтардың барлығы осы Қағиданың 2164-тармағына сәйкес жанғыш материалдармен қапталуы тиіс.

      2203. 36-дан артық жолаушыны тасымалдайтын кемелерде А типті конструкциялар ретінде орындау талап етілмейтін коридорлардың барлық аралықтары В типті болуы тиіс және мынадай жағдайларды қоспағанда, палубадан палубаға дейін созылуы тиіс:

      1) аралықтың екі жағынан үздіксіз сүйретпелер немесе В типті қаптамалар орнатылғанда, үздіксіз сүйретпе немесе қаптама артындағы аралықтың бір бөлігі қалыңдығы мен құрамы бойынша В типті ара жабындарды жасау үшін рұқсат етілетін, бірақ бұл Кеме қатынасы тіркелімінің пікірі бойынша мақсатқа сай және ұтымды болуы мүмкін болып табылатындай шамада ғана В типті конструкциялардың отқа төзімділігіне жауап беретін материалдан болуы тиіс;

      2) өртке қарсы қауіпсіздік жүйелері Кодексінің ережелеріне жауап беретін автоматтық спринклер жүйесімен жабдықталған кемелерде коридорлар аралықтары мұндай аралықтар мен сүйретпелер осы Қағиданың 2201-тармағына сәйкес В типті конструкциялар болып табылатын жағдайда коридорда сүйретпедің жанында аяқталуы мүмкін. Мұндай аралықтардағы барлық есіктер мен есік рамалары жанғыш емес материалдардан жасалады және онда олар орнатылған аралық сияқты, сол отқа төзімділігі болуы тиіс.

      2204. Оларға қатысты осы Қағиданың 2203-тармағында көзделген коридорлар аралықтарын қоспағанда, олардың В типті ара жабындар болуы үшін аралықтардың палубадан палубаға дейін және корпус қаптамасына немесе басқа шектейтін конструкцияларға дейін созылуы талап етілетін аралықтар, алайда егер аралықтың екі жағында тым болмағанда, тиесілі аралық сияқты отқа төзімділікті, В типті үздіксіз сүйретпелер немесе қаптамалар орнатылса, онда бұл жағдайда аралық үздіксіз сүйретпе немесе қаптаманың жанында аяқталуы мүмкін. Егер каюталар арасындағы ауа саңылауы В-15 типті үздіксіз сүйретпеде ашылса, онда ауа саңылауының екі жағындағы аралықтар В-15 типті болуы тиіс.

      2205. Баспалдақтар мен лифтілерді қорғау мынадай түрде орындалуы тиіс:

      1) тек екі палубаны қосатын баспалдақтың палубаның отқа төзімділігі тиесілі аралықтармен немесе бір палубалы кеңістікте өздігімен жабылатын есіктермен қамтамасыз етілген жағдайда қоршала алмайтынын қоспағанда, баспалдақтар барлық тесіктерді мәжбүрлі жабу құралдары бар А типті конструкциялармен қоршалуы тиіс. Егер баспалдақ бір палуба аралық кеңістікте қоршалса, онда бұл қоршама осы Қағиданың 262 және 264-қосымшаларының талаптарына сәйкес қорғалуы тиіс;

      2) қоғамдық жайларда баспалдақтардың мұндай жайлардың ішінде толығымен орналасуы жағдайында олардың қоршамалары болмауы мүмкін;

      3) лифтілер шахталары бір палуба аралық бөліктен екіншісіне түтін мен жалынның өтуін болдырмайтындай түрде орнатылады және тартымға және түтіннің енуіне жол бермеу үшін, жабу құралдарымен жабдықталады. Баспалдақтар қоршамаларында орналасқан лифтілер механизмдері лифт тростарына арналған шағын өткелдерге жол берілуін қоспағанда, шектейтін болат конструкциялармен қоршалған жеке жайда болуы тиіс. Коридорларға қарағанда басқа жайларға, қоғамдық жайларға, арнайы категориялы жайларға ашылатын лифтілер, баспалдақтар мен сыртқы кеңістіктер эвакуациялау жолдары болып табылатын баспалдақтарда ашылмауы (тоқтамауы) тиіс;

      4) баспалдақтар қоршамаларының коридорлармен тікелей қатынасы болуы тиіс және осы Қағиданың 1431-тармағына сәйкес ауданы болуы тиіс. Баспалдақтардың мұндай қоршамаларының периметрі аралығында тек қоғамдық дәретханаларға, апаттан құтқару мүлкінің керек-жарағын және өртке қарсы жабдықтарды сақтауға арналған жанбайтын материалдан жасалған қоймаларға және жолаушыларға арналған ашық типті ақпарат бюросына ғана рұқсат берілген. Тек қоғамдық жайлар, коридорлар, қоғамдық дәретханалар, арнайы категориялы жайлар, осы Қағиданың 5-бөлімімен талап етілетін эвакуациялау жолдарының басқа баспалдақтары және ашық палубалар ғана баспалдақтардың осы қоршамаларына тікелей қатынаса алады;

      5) су өткізбейтін бөліктен немесе бас өртке қарсы тік аймақтан осы Қағиданың 1412-тармағымен талап етілетін эвакуациялау жолдарының бірі осы Қағиданың 2199 немесе 2201-тармақтарының талаптарына сәйкес бүкіл ұзындығында үздіксіз қоршалған еңіс баспалдақ-тардан құралуы тиіс;

      6) баспалдақтар қоршамаларынан құтқару шлюпкалары мен салдарына бару жолдарын қорғау не тікелей, не баспалдақтар қоршамаларына арналған отқа төзімділігі бар қорғалған ішкі жолдармен, жағдайға байланысты, осы Қағиданың 261, 262, 263 және 264-қосымшаларында анықтау жолымен қамтамасыз етілуі тиіс.

      2206. Барлық жайларда (салқындатылатын азық-түлік қоймаларын, жүк жайларын, пошта және багаж каюталары мен сауналарды қоспағанда) сүйретпелер, аралықтар, бітеме тартымын болдырмайтын қаптамалар жанғыш емес материалдардан орындалуы тиіс.

      Жайларды практикалық немесе эстетикалық түсініктер бойынша бөлу үшін қолданылатын жартылай аралықтар немесе палубалар да жанғыш емес материалдардан орындалуы тиіс.

      2207. Егер кеме автоматтық спринклер жүйесімен жабдықталса, онда осы Қағиданың 2164-тармағында ескерілген жанғыш емес материалдардың жалпы көлеміне С типті конструкцияларды құрастыру үшін пайдаланылатын жанғыш материалдар қосылуы мүмкін.

      2208. Сүйретпелер конструкциясы және аралықтар қаптамасы өртті шолғыншылар өрттен қорғау тиімділігін бұзбай, қол жеткізу қиын болатын жерлерде пайда болған түтінді байқай алатындай болуы тиіс; оларда өрт пайда болу қауіптілігі болмайтын жерлер қосылмайды.

      2209. Баспалдақтар қоршамаларындағы жиһаз тек отыруға арналған орындармен ғана шектелуі тиіс. Ол әрбір палубада баспалдақтың әрбір қоршамасында бекітілуі, алты орынмен шектелуі тиіс, отты сынау шаралары Кодексіне сәйкес анықталған, шектелген өрт қауіптілігі болуы тиіс және жолаушылардың сыртқа шығуына кедергі болмауы тиіс. Кеме атынасының тіркелімі бас вестибюльде егер олар бекітілсе, жанғыш емес материалдан жасалса және жолаушыларға эвакуациялау жолында кедергі тудырмаса, баспалдақ қоршамасы аралығында қосымша отыратын орындарға рұқсат бере алады. Жиһазды жолаушыларға және командаға арналған, каюталар аудандарында жолдар құрайтын коридорларда орналастыруға рұқсат етілмейді. Жоғарыда айтылғанға қосымша ретінде осы қағидамен талап етілетін өртке қарсы жабдықтау нәрселеріне және құтқару құралдарына арналған жанғыш емес материалдан жасалған қоймаларға рұқсат етілуі мүмкін. Ауыз су автомат-тарының және мұз текшелерін жасауға арналған қондырғылардың олар бекітілген және эвакуациялау жолдарының енін шектемейтін жағдайда болуына рұқсат етіледі. Бұл сондай-ақ гүлдер немесе ағаштарды, мүсіндерді немесе коридорлар аралықтарында және баспалдақтарда картиналар мен гобелендер сияқты басқа өнер объектілерін сәндік отырғызу үшін қолданылады.

      2210. Қаптамалар, сүйретпелер және толық емес аралықтар немесе каюталардың шектесетін балкондарын қоршау немесе бөлу үшін қолданылатын палубалар жанғыш емес материалдардан жасалуы тиіс. 2008 жылғы 1 шілдеге дейін жасалған жолаушылар кемелеріндегі каюталар балкондары 2008 жылғы 1 шілдеден кейін болатын бірінші куәландыру күніне қарай берілген тармақтың талаптарына сәйкес келуі тиіс.

      2211. Жиһаз және жолаушылар кемелеріндегі каюталар балкондарын-дағы әшекейлеу.

      Жиһазы мен әшекейлеуі ИМО MSC.99(73) Қарарында көрсетілгендей, ол пайда болған жерде өртті оқшаулау мақсатында шектелген өрт қауіптілігін білдіретін жайлар мынадай жайлар (каюталар, қоғамдық жайлар, кабинеттер немесе басқа типті тұрғын жайлар) болады, оларда:

      1) үстелдер, гардеробтар, туалет үстелдері, бюролар, киім ілетін шкафтар сияқты жәшікті жиһаз толығымен мақұлданған жанғыш емес материалдан жасалған, алайда мұндай жиһаздың жұмыс бетінің қалыңдығы 2 мм артық емес ыстық қаптамасы болуы мүмкін;

      2) креслолар, дивандар, үстелдер сияқты бекітілмеген жиһаз жанғыш емес материалдан жасалған қаңқалар қолданылып жасалған;

      3) шымылдықтар, перделер және басқа ілініп тұрған мата бұйымдары массасы 0,8 кг/м2 жүннен жасалған бұйымдардан кем емес жалынның таралуына қарсы тұрады, бұл отқа төзімділікке сынау шаралары жөніндегі Кодекске сәйкес анықталған;

      4) қапталған жиһаздың тұтануға және жалынның таралуына қарсыласу сапасы бар, бұл отқа төзімділікке сынау шараларын қолдану жөніндегі Халықаралық Кодекске сәйкес анықталған; және

      5) ұйықтауға арналған төсек жабдықтары тұтануға және жалынның таралуына қарсыласуға қатысты қажетті сапаны иеленеді, бұл отқа төзімділікке сынау шараларын қолдану жөніндегі Халықаралық Кодекске сәйкес анықталған.

      2212. Жолаушылар кемелеріндегі жиһаз және каюталар балкондарын-дағы әшекейлер, мұндай балкондар осы Қағиданың 2501-тармағының талаптарына сәйкес келетін тұрақты су шашырату жүйесімен және тұрақты өртті байқау сигнализациясы жүйесімен қорғалған жағдайларды қоспағанда, осы Қағиданың 2211-тармағының талаптарына сәйкес келуі тиіс.

      2008 жылғы 1 шілдеге дейін жасалған жолаушылар кемелері 2008 жылғы 1 шілдеден кейін болатын бірінші куәландыру күніне қарай берілген тармақтың талаптарына сәйкес келуі тиіс.

3-параграф. Көлік құралдары жайлары, көлденең тәсілмен
тиеу және түсіру жайлары және арнайы категориялы жайлар

      2213. Онда мұндай жайларды бас тік өртке қарсы аймақтармен қорғау мүмкін болмағанда, оларды қорғау көлденең аймақтарға бөлумен қамтамасыз етілуі тиіс. Бұл аймақтар біреуден артық палубада орналасуы мүмкін, бұл кезде көршілес палубалар арасындағы ара қашықтықтар қосындысы ретінде анықталатын жалпы биіктігі, рама жинағының биіктігін есепке алмағанда, 10 м-ден аспауы тиіс.

      Палубалардағы және шектейтін конструкциялар құрайтын, көлденең аймақтарды бір-бірінен және кеменің қалған бөлігінен бөлетін А типті аралықтарда өртке қарсы есіктер мен өткелдер (ойықтар), көлденең аймақтарда өртке қарсы есіктер мен өткелдер (ойықтарда) қолданылатын талаптарды қанғаттандыруы тиіс (осы тараудың 4-параграфы).

      2214. 36-дан артық жолаушыны тасымалдайтын кемелерде арнайы категориялы жайларды шектейтін аралықтар мен палубалар А-60 типті болуы тиіс. Алайда, аралықтың бір жағында осы Қағиданың 2199-тармағының 5), 9) немесе 10)-тармақшаларында аталған жайлар орналасқанда, олар А-О типті болуы мүмкін. Егер отын танкілері арнайы категориялы жайлардың астында орналасса, мұндай жайлардың арасындағы палубаның отқа төзімділігі А-О типті болуы мүмкін.

      36-дан артық жолаушыны тасымалдайтын кемелерде арнайы категориялы жайларды шектейтін аралықтар – осы Қағиданың 263-қосымшасы бойынша (11) категориялы жайлар үшін талап етілетін типті, ал көлденең шектейтін конструкциялар осы Қағиданың 264-қосымшасы бойынша (11) категориялы жайлар үшін талап етілетін типті болуы тиіс.

      36-дан артық жолаушыны тасымалдайтын кемелерде көлденең тиеу және түсіру тәсілі бар ашық және жабық жайларды шектейтін аралықтар мен палубалардың – осы Қағиданың 259-қосымшасы бойынша (8) категориялы жайлар үшін талап етілетін отқа төзімділігі, ал көлденең шектейтін конструкциялар осы Қағиданың 264-қосымшасы бойынша (8) категориялы жайлар үшін талап етілетін отқа төзімділігі болуы тиіс.

      2215. Жүріс көпірінде арнайы категориялы жайлардың кез келген өртке қарсы есігін жабу индикаторлары көзделуі тиіс.

      2216. Арнайы категориялы жайлардың осы Қағиданың 1414-тармағының, 84-тарауының 1-параграфының талаптарына, сондай-ақ осы Қағиданың 2189-тармағының және 2205-тармағының 1) тармақшасының талаптарына жауап беретін құтқару шлюпкаларына және салдарына отырғызу орындарына шығатын жерлері болуы тиіс.

      Әдетте онда экипаж жұмыс істейтін машина жайларын эвакуациялау жолдарының бірінде арнайы категориялы жайлармен тікелей қатынаста болмауы тиіс.

4-параграф. Есіктер, терезелер, иллюминаторлар

      2217. Бас тік аймақтардың, камбуздың аралықтарындағы және баспалдақтар қоршамаларындағы өртке қарсы есіктер, энергия көзінен жетегі бар су өткізбейтін есіктерге қарағанда басқаша, сондай-ақ әдетте жуылған күйде болатындар мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) есіктер өздігінен жабылатын болуы және жабуға қарама-қарсы жаққа 3,5о дейінгі көлбеу бұрышында жабылуы тиіс;

      2) аспалы өртке қарсы есіктердің жабылу уақыты олардың қозғалуы басталған сәттен бастап, кеме тегіс кильде болғанда 10-40 с болуы тиіс. Сырғанайтын өртке қарсы есіктердің жабылу жылдамдығы кеме тегіс кильде болғанда, 0,1-0,2 м/с болуы тиіс;

      3) есіктер не бір мезгілде, не топтар бойынша, сондай-ақ жеке, оларды орнатқан жерде, есіктің екі жағынан, тұрақты вахтамен орталық басқару постысынан аралық босатылуы тиіс. Босатылатын ажыратқыштардың жйүені бұрынғы қалпына автоматтық қайтуын болдырмау үшін "қосылған" — "ажыратылған" қалыптары болуы тиіс;

      4) ЦПП-дан босатылмайтын ілмек-ысырмаларға тыйым салынады;

      5) ЦПП-дан аралық жабылатын есіктердің жергілікті басқару көмегімен екі жақтан ашылу қабілеті болуы тиіс. Есік осылай орнына ашылған соң қайтадан автоматтық түрде жабылуы тиіс;

      6) индикация панелінде тұрақты вахтасы бар ЦПП-дағы есіктердің орындары әрқайсысынан аралық босатылатын есіктерден жабылуы туралы индикация қамтамасыз етілуі тиіс;

      7) есіктерді босатушы механизм энергияның негізгі көзі немесе басқару жүйесі зақымдалған жағдайда есік автоматты ашылатынай орнатылуы тиіс;

      8) энергия көзінен жетегі бар есіктер үшін энергияның жергілікті аккумуляторлары есікке тікелей жақын жерде орналасуы тиіс, зақымдалғаннан кейін энергияның негізгі көзі немесе басқару жүйесін қамтамасыз ету үшін жергілікті басқаруды пайдалана отырып есіктерді 10-есе іске қосу керек ("толықтай ашық" — "толықтай жабық");

      9) энергияның негізгі көзі немесе басқару жүйесі зақымдалған жағдайда бір есікке басқа есіктердің іске қосылуының қауіпсіздігіне әсер етпеуі тиіс;

      10) қашықтан босатылған сырғанаушы есіктер немесе энергия көзінен жетегі бар есіктер ОБП есіктерді босатқаннан кейін 5 — 10 секунд ішінде дыбыс сигналын беретін апатты сақтандырғыш сигнал берумен, есік ашыла бастағанда жабдықталуы тиіс, сигнал беріледі, әзірше есік толықтай жабылмайды;

      11) осындай түрде орнатылған есіктер жапқан кезде қандай да бір кедергіге ұшыраса, қайтадан ашылады, түйісу нүктесінен 1 м артық емес ара қашықтықта ашылуы тиіс;

      12) есіктрдің отқа төзімділігін қамтамасыз ету үшін тоқтатқыш-ілгішпен жабдықталған жарма есіктер басқару жүйесімен босатылғанда есіктерді автоматты әрекетке келтіретін ілгіштері болуы тиіс;

      13) арнайы категория жайына тікелей әкелетін энергия көзінен жетегі бар автоматты жабылатын есіктер осы Қағиданың 2317-тармағының 3) және 10) -тармақшаларында көрсетілген қашықтан босату механизмдері мен апатты сақтандырғыш сигнал бергішпен жабдықтауды таалп етеді;

      14) жергілікті басқару жүйесінің компоненттері техникалық қызмет көрсетуге, жөндеуге және реттеу үшін қол жетерліктей болуы тиіс; және

      15) энергия көзінен жетегі бар есіктер өрт кезінде жұмыс істеуге қабілетті мақұлданған типтегі басқару жүйесімен жабдықталған, отты сынау рәсімдерінің кодексіне сәйкес белгіленеді. Мұндай жүйе мынадай талаптарға сай келуі тиіс:

      Басқару жүйесі 200oС температура кезінде, энергия көзінен қоректену кезінде 60 минут ішінде есіктердің іске қосылуын қамтамасыз етуге қабілетті болуы тиіс;

      өртке ұшырамаған барлық есіктер үшін энергия көзі зақымдалмауы тиіс;

      басқару жүйесі 200 оС жоғары температура кезінде энергия көзінен автоматты түрде ажыратылуы тиіс, есікті 945 ҮС. температураға дейін жабық күйде ұстап тұруға қабілетті болуы тиіс.

      Жүк жайлары, арнайы категориядағы жайлар, қойма және багаж жайлары арасындағы люктерден басқа, сондай ақ осындай жайлар мен ашық палубалар арасындағы барлық тесіктер тұрақты белгіленген жабу құралдарымен қамтамасыз етілуі тиіс, өздері орнатылған конструкция сияқты отқа төзімді болулары тиіс.

      А типті қоршаудағы есіктер және есік жақтауларының конструкциясы оларды үнемі жабық күйде ұстап тұратын құрылғыларымен осы есіктер орнатылған қоршаулар сияқты түтін мен жалынды өткізбейтіндей және отқа төзімділікті қамтамасыз етуі тиіс, отты сынау рәсімдері кодексіне сәйкес анықталады. А типті конструкцияға орнатылған әрбір есікті қоршаудың кез келген жағынан бір адам ашып жауып тұратындай мүмкіндікпен қамтамасыз етілуі тиіс.

      2218. Су өткізбейтін есіктерден басқа теңіздің әсерін өткізбейтін есіктер (жартылай су өткізетін есіктер), ашық палубаға әкелетін есіктер, газ өткізбеуі жеткілікті дәрежеде болатын есіктер, трап қоршауларында орналасқан А типті барлық есіктер, қоғамдық жайлар мен қоршаулардағы есіктер, эвакуация жолындағы негізгі көлденең аймақтағы есіктер өздігінен жабылатын өртке су себетін түтік құбырларын төсеуге арналған тесіктермен жабдықталуы тиіс. Материал, конструкция және осы құрылғының отқа төзімділігі тесіктері орындалған есіктер сияқты болуы тиіс. Тесік жабық есік кезінде свет ауданы 150 см2 болуы тиіс, есіктің ілгегінен қарама қарсы жаққа есікті төменгі жағына қарай немесе сырғанаушы типті есіктердің ашылатын жағына қарай жақын орналасуы тиіс.

      2219. В типті конструкциядағы есіктер және есік жақтаулары және оларды үнемі жабық күйде ұстап тұратын құрылғыларымен Отты сынау рәсімдері кодексіне сәйкес анықталатын конструкцияның отқа төзімділігін, қамтамасыз етуі тиіс, осындай есіктің төменгі жағында желдету тесіктері болуы мүмкін. Егер мұндай тесіктер есікте немесе соның астында орналасса, олардың жалпы пайдалы ауданы 0,05 м2 аспауы тиіс. Санитарлық торапта орналасқан, каюта мен коридор арасында орнатылған жанбайтын материалдарды желдету арнасының ауа қысымын реттеуге рұқсат етіледі, егер оның көлденең қимасының ауданы 0,05 м2 асып кетпесе. Мұндай есіктердің барлығы жанбайтын материалдан жасалған тормен жабдықталуы тиіс. В типті қоршаудағы каюта есіктері өздігінен жабылатын болуы тиіс, тоқтатқыштарға рұқсат етілмейді.

      2220. Құтқару құралдары, жинау мен отырғызу құрылғылары орналасқан жерге шығатын терезелер, эвакуация жолы ретінде пайдаланылатын ішкі траптар және ашық палубалар, құтқару салдарына отырғызу ауданында болатын терезе осы Қағиданың 261-қосымшасында талап етілген отқа төзімді болуы тиіс. Алайда, егер терезе үшін автоматты спринклерлі жүйе арнайы қарастырылса, А-О типті терезелерге рұқсат етіледі. Бұл ретте спринклерлер терезенің үстіне орналасқан болуы тиіс және спринклерге қосымша подволоко белгіленуі тиіс; немесе бұл осылай орнатылған подволоко спринклері болуы мүмкін, терезе 5 л/мин м2 шамада берілетін су ағынын қорғау үшін, ал терезе ауданы спринклер жаулап алған аудан есебінен жатады. Құтқару шлюпкасынан отырғызу орнынан төмен кеме борты бойымен орнатылған терезе А-О типті отқа төзімді болуы тиіс.

      Тұрғылықты және қызметтік жайлар шегінде орналасқан қоршаудағы барлық терезе мен иллюминаторлар және басқару постысы (осы Қағиданың 2221 және 2224-тармағының ережесі қолданылатындардан басқа) Отты сынау рәсімдері кодексіне сәйкес анықталатын қоршаудың отқа төзімділігі бойынша талаптар сақталатындай орнатылуы тиіс. 261, 262, 263 және 264-қосымшаның талаптарына қарамастан, тұрғылықты және қызметтік жайлар шегінде орналасқан сыртқы қоршаудағы және басқару постысы барлық терезе мен иллюминаторлар осы Қағиданың 1203-тармағына жауап беретін болаттан немесе оған тең басқа материалдан жасалған рамасы болуы тиіс.

      2221. Кеменің сыртқы шектеуші конструкциясы үшін А типті отқа төзімділік қатынасындағы талаптар шыныланған қоршауларға, терезелер мен иллюминаторларға қолданылмайды, осы Қағиданың 2220-тармағында осындай шектеулі конструкциялар А типті болу деген шарт қойылмаған жағдайда. Кеменің сыртқы шектеуші конструкциялары үшін А типті отқа төзімді қатынасындағы талаптар сыртқы есіктерге қолданылмайды, құтқару құралдарына қатысты қондырмалар және рубкалардағы, құтқару құралдары, жинау мен отырғызу құрылғылары орналасқан жерге, эвакуация жолы ретінде пайдаланылатын ішкі траптар және ашық палуба есіктерінен басқа сыртқы есіктерге қолданылмайды. Трапты қоршау есіктері бұл талапқа жауап бермейді.

      2222. 36 жолаушыдан артық емес жолаушылар кемесінде жеке ішкі санитарлық жайларды, душ сияқты жайлардан каютаны бөліп тұратын есіктерді дайындау үшін жанғыш материалдарды қолдануға рұқсат етіледі.

      2223. А категориялы машина бөлімшесіндегі есіктер энергия көзінен жетекпен келетін есіктерден басқа, есіктің жабылуына қарма қарсы жақта 3,5о- қа көлбеу кезінде жабуға қабілетті өздігінен жабылатын есіктерде орнату немесе энергия көзінен жетегі бар жабылатын құрылғы көмегімен олардың мәжбүрлі жабылуын қамтамасыз ететіндей орналасуы тиіс. Сыртқа апатты шығу шахтасына арналған есіктер тоқтаусыз ұстап тұратын құрылғымен және қашықтан есікті босату құрылғысымен жабдықталмауы керек.

      Осы Қағиданың 2184-тармағының 3)тармақшасының талап етілген есіктерді жабуды басқару жүйесі бір жерде орналасуы тиіс немесе саны аз жерде шоғырлануы тиіс. Мұндай жерлерге ашық палубадан еркін қатынауды қамтамасыз етуі тиіс.

      2224. Кеменің сыртқы шектеуші конструкциясы үшін А типті отқа төзімділік қатынасындағы талаптар шыныланған қоршауларға, терезелер мен иллюминаторларға қолданылмайды. В типті отқа төзімділік қатынасындағы талаптар қондырма мен рубканың сыртқы есіктеріне қолданылмайды.

146-тарау. Жүк кемелері

      Ескерту. 146-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2225. Тұрғылықты және қызметтік үй-жай ауданында мынадай қорғаудың тәсілдерінің бірі қабылдануы тиіс:

      1) 1С тәсілі: В немесе С типті жанбайтын ішкі бөлгіш қоршаулармен орындау, негізінен, тұрғылықты және қызметті жайларда өртті тауып алғанда сигнал беру және өрт сөндірудің автоматты спринклерлі жүйесін орнатусыз;

      2) IIС тәсілі: барлық жайларда өртті тауып алғанда сигнал беру және өрт сөндірудің автоматты спринклерлі жүйесін орнату; бұл ретте ішкі қоршау типтеріне арнайы талаптар әдетте қойылмайды;

      3) IIIС тәсілі: өрт пайда болуы мүмкін жайларда осы Қағиданың 160 және 161-тармағының талаптарына жауап беретін мақұлданған типтегі өртті тауып алу сигнал берудің тұрақты жүйесін орнату, негізінен, аймақтарды бөлетін ішкі бөлгіш қоршауларды шектеусіз; бұл ретте А немесе В типті ара жабындармен шектелген жайдың және кез келген тұрғылықты жайдың ауданы 50 м2 аспауы тиіс. Кеме қатынасының тіркелімі қоғамдық жайлар үшін осы ауданды үлкейту мүмкіндігін қарастыруы мүмкін.

      Машина жайларын шектейтін қоршауларды, басқару постын, қызметтік жайларды дайындау және оқшаулау үшін жанбайтын материалдарды пайдалану бойынша талаптар, сонымен қатар коридор мен трап қоршауларын қорғау жоғарыда сипатталған үш тәсіл үші жалпы болып табылады.

      2226. Аралас жайларды бөлетін қоршаулар мен палубалардың ең аз отқа төзімділігі осы Қағиданың 265 және 266-қосымшасының талаптарына жауап беруі тиіс.

      Аралас жайлар арасындағы конструкция типін анықтау үшін осы жайлар олардың өрт қауіптілігіне байланысты мынадай категорияларға бөлінеді:

      1) басқару постысы: электр энергиясы мен жарықтың апатты көздері орналасқан жайлар; рульдік және штурмандық рубкалар; кеменің радио жабдықтары орналасқан жайлар; машина жайынан тыс жерде болса негізгі механизмдерді орталық басқару постысы; өрт туралы орталықтандырған хабарлау жүйесі орналасқан жайлар;

      2) коридорлар мен вестибюльдер;

      3) Осы Қағиданың 2135-тармағына сәйкес, коридордан тұрғылықты жайлар;

      4) палуба аралық қатынас:

      Ішкі трап және лифтілер, апатты сыртқы шығуда толықтай қоршалған шахталар және эскалаторлар (машина бөлімшесінде толықтай болатыннан басқа) және олардың қоршамалары.

      Тек бір палубалы кеңістікте қоршалған трап жайдың бір бөлігі ретінде қарастырылуы тиіс, өртке қарсы есіктен бөлінбеген;

      5) қызметтік жайлар (төмен өрт қауіптілігімен):

      4 м2 кем емес қоймалар, тұтанатын сұйықтықтарды сақтауға иарналған қойма, кептіргіш, кір жуатын бөлме, оларды оқшаулау жанбайтын материалдармен орындалуы тиіс; ауданы 4 м2 кем емес электрлік бөлгіш қалқандарын қамтитын жайлар;

      6) А категориялы машина жайлары:

      Жайлар, олардың анықтамасы осы Қағиданың 6-тармағында берілген;

      7) басқа машина үй-жайлары:

      Осы тармақтың 6)-тармақшасында көрсетілгендерден басқа машина жайлары және электр жабдықтар бөлімшесі (автоматты телефон станциялары, ауаны реттеу жайы);

      8) жүк үй-жайлары:

      жүктерді тасымалдауға арналған барлық жайлар (мұнай өнімдеріне арналған жүк танктері), сонымен қатар осындай жайларға қызмет көрсететін шахталар мен люктер;

      9) қызметтік жайлар (жоғары өрт қауіптілігі): ыстық тағамды әзірлеуге арналған жабдықтары бар камбуздар және буфеттер, сауналар, бояу шкафтары, ауданы 4 м2 немесе одан артық қоймалар, тұтанатын сұйықтықтарды сақтауға арналған жайлар және шеберханалар немесе машина жайының бір бөлігі болып табылмайтын соған ұқсас жайлар; салқындатушы қоймалар, ондағы оқшаулау жанғыш материалдармен орындалған;

      10) ашық палубалар:

      өрт қауіптілігін төндірмейтін палубаның ашық учаскелер және қоршалған сейілдеу палубасы. Бұл оларды әрлеу палуба жиһазымен ғана шектеледі дегенді білдіреді. Бұдан басқа, осындай жерлер тұрақты тесіктері бар табиғи желдету болады;

      ашық кеңістіктер (қоршау мен рубканың сыртындағы жайлар);

      11) жүк тасу мен түсірудің көлбеу әдісі бар ғимарат және осы Қағиданың 2137 бөлімінің 3) және 4) тармақшаларының талаптарына сәйкес көлік құралдарының ғимараты.

      2227. Өңдеудегі тартылыстардың алдын алатын түйістірулер, тігістер және де оған қатысты кереге көздер отқа жанбайтын материалдардан болуы керек: ІС тәсілімен қорғалған кезде - тұрғын үй, жұмыс ғимараттарында және басқарма орындарында;

      ІІС мен ІІІС тәсілдерімен қорғалған кезде - дәліздер мен басқыштардың жақтауларында, қызмет көрсететін тұрғын үй, қызмет атқару ғимараттары мен басқарма орындарында.

      2228. Тұрғын үй шегінде А немесе В түріндегідей құрастыруды талап етпейтін іріктеулер мынадай талаптарға сай болуы шарт:

      1) ІС тәсілін қолданған кезде – кем дегенде С түріндегі конструкциядай орындалуы қажет;

      2) ІІС қорғау тәсілін пайдаланған кезде - осы Қағиданың 261-қосымшасына сәйкес С түріндегі іріктеу қажет болған жағдайын қоспаған кезде, шектеу нысаны болып саналмайды.

      3) ІІІС тәсілін қолданған кезде – А және В түріндегі жабынмен шектелген кез келген тұрғын үй ғимараты немесе ғимараттар алаңы 50м2 аспауы тиіс екендігін қоспағанда ( осы Қағиданың 261-қосымшасына сәйкес С түріндегі іріктеу талап етілетін дербес жағдайдан басқа) шектеу нысаны болып табылмайды.

      Қоғамдық ғимараттар үшін бұл Кеме қатынасы тіркеліміне сәйкес ұлғайтылуы мүмкін.

      ІС қорғаныс тәсілі арқылы салынған соттарда душ кабиналары сияқты каютаны ішкі санитарлық жайлардан бөліп тұратын ішкі есіктерді жасау үшін жанғыш материалдар пайдалануға рұқсат етілуі мүмкін.

      2229. Машинаға арналған А санатындағы жайларды шектеп тұратын бөлектеулердегі есіктер өздігінен жабылатын және жеткілікті дәрежеде газ өткізбейтін болуы шарт.

      2230. Өздігінен жабылып қалатын есіктерде кедергі келтіретін құрылғы болмауы керек. Бірақ та, тоқтаусыз түрдегі механизммен босатылатын, қашықтықтан басқарылумен жабдықталған тежегіш құрылғы пайдалануға болады.

      2231. Каюталар мен қоғамдық ғимараттардың дәліздерін бөлулерінің есіктері мен есіктерінің маңында желдеткіш тесіктер жасауға рұқсат етіледі. Желдеткіш тесіктер сонымен бірге санитарлық тораптардың, кабинеттердің, буфеттердің, шкафтар мен қоймалардың В түріндегі есіктеріне рұқсат етіледі. Төменде рұқсат етілгендерден басқа тесіктер есіктің төменгі бөлігінде ғана қарастырылуы қажет. Егер мұндай тесік есікте немесе оның жанында орналасқан болса, онда мұндай тесіктің жалпы пайдалы ауданы 0,05м2 жоғары болмауы керек. Көлденең қимасының ауданы 0,05м2 аспайтын болса, каюта мен дәліздің арасында ауа қысымын теңестіретін жанбайтын материалдан жасалған желдеткіш каналына рұқсат етіледі. Желдеткіш тесіктер есіктің жанындағысын қоспағанда, жанбайтын материалдан жасалған төмен жабдықталуы тиіс.

      2232. В конструкциялық типінде болуы талап етілетін тұрғын үй бөлмелеріндегі қапталдар бір палубадан екінші палубаға дейін және корпустың қаптауына немесе басқа да ұйымдастырылған конструкцияларға дейін жайылған болуы тиіс. Бірақ қапталдың екі жағынан да үздіксіз сүйретпелер немесе В типті қаптамалар орнатылса, қапталдар осындай үздіксіз сүйретпелер мен қаптамаларда аяқталуы мүмкін.

      2233. Осы Қағиданың 2161, 2160 және 2164 тармақтарының талаптарын қолдану мақсаттары үшін осы Қағиданың 2673,268 және 269 қосымшаларды нұсқау етіп қолдану қажет. Осы Қағиданың 268-қосымшасы IС қорғау тәсілі кезінде қолданылады, ал осы Қағиданың 269-қосымшасы IIС және IIIС қорғау тәсілдері кезінде қолданылады.

147-тарау. Мұнай құятын кемелер

      Ескерту. 147-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2234. Осы тараудың талаптары тек 1С тәсілін пайдаланған кезде осы Қағиданың 144 және 146-тарауларының (осы Қағиданың 2226-тармағында қоспағанда) талаптарын толықтырады және жалпы сыйымдылығы 500 және одан көп мұнай құю және құрама кемелерге қатысты болады.

      2235. Шектес бөлмелерді бөліп тұратын аралықтар мен палубалардың ең аз отқа төзімділігі шектес бөлмелер арасындағы конструкция типін анықтау үшін осы бөлмелер олардың өрт қауіптілігіне қарай мынадай категорияларға бөлінетінін ескерсек, осы Қағиданың 270 және 271-қосымшаларының талаптарына жауап беруі тиіс:

      1) басқару посттары: электр энергиясы мен жарықтандыру авариялық көздері орналасқан бөлме; рульдік және штурман бөлмесі; кемелік радио жабдығы орналасқан бөлмелер; өрт посттары; басты механизмдерді басқару орталық посты, егер ол машина бөлмесінен тыс тұрған болса; өрт туралы хабарлайтын орталықтандырылған жүйе орналасқан бөлме;

      2) коридорлар мен вестибюльдер;

      3) осы Қағиданың 2135-тарауына сәйкес, коридорлардан басқа, тұрғын бөлмелер;

      4) палуба аралық қатынастар:

      Ішкі траптар, лифттер, сыртқа авария кезінде шығатын толық қоршалған шахталар мен эскалаторлар (түгелдей машина бөлмелерінде тұратындарды қоспағанда) және олардың қоршауы.

      Тек бір палуба аралық кеңістікте қоршалған трап ол өртке қарсы есікпен бөлінбеген бөлме бөлігі ретінде қарастырылуы тиіс;

      5) қызметтік бөлмелер (өрт қауіптілігі төмен):

      Тұтанатын сұйықтықтарды сақтауға арналған жағдайлары жоқ ауданы 4 м2 қоймалар, оқшаулау жанбайтын материалдардан жасалған кептіргіш және кір жуатын салқындатқыш провизиялық қоймалар, ауданы 4 м2 кем электрлік таратқыш қорғандары бар бөлмелер;

      6) А категориялы машина бөлмелері; осы Қағиданың 6-тармағында анықтама берілген бөлмелер;

      7) басқа машина бөлмелері:

      Осы тараудың 6)-тармақшасында аталғандардан басқа машина бөлмелері және электрмен жабдықтау бөлімшелері (автоматты телефон станциялары, ауаны тазартатын арналар бөлмелері);

      8) осы Қағиданың 2241-тарау 1)-тармақшасына сәйкес сорғы бөлмелері;

      9) қызметтік бөлмелер (жоғары өрт қауіптілігімен): ыстық тамақ дайындауға арналған жабдықтары бар камбуздар мен буфеттер, сауналар, сылақ шкафтары мен тұтанғыш сұйықтықтарды сақтауға арналған ауданы 4 м2 және одан жоғары қоймалар және шеберханалар мен машина бөлмелерінің бөлігі болып саналмайтын осындай бөлмелер; суытылатын провизиялық қоймалар, оларда оқшаулау жанғыш материалдардан жасалған;

      10) ашық палубалар:

      өрт қаупі болмайтын палубалардың ашық учаскелері мен қоршалған қыдыру палубалары. Бұл, оларды жиһаздау палуба жиһазымен шектелетінін білдіреді. Сонымен қатар осындай жерлерде тұрақты тесіктер арқылы табиғи желдеткіш болуы керек;

      ашық кеңістіктер (аралықтар мен бөлмелерден тыс орындар).

      2236. Тұрғын ғимараттарды қоршап тұратын және осындай бөлмелер тұратын кез келген аспалы палубалар енетін үстеме құрылыстар мен бөлмелердің сыртқы шектеуші конструкциялары болаттан жасалуы тиіс және жүк аймағына қаратылған барлық учаскелерде, сондай-ақ сыртқы борттарда жүк аймағына қаратылған шектегіш конструкциядан 3 м қашықтықта А-60 типті болуы керек.

      Осы 3 м көлденең жазықтықта әрбір палуба деңгейінде жүк аймағына қаратылған шектегіш беттен кеменің диаметрлік жазықтығына параллель өлшенуі тиіс.

      Жоғарыда аталған оқшаулау жүріс көпіршесінің палубасына жетуі керек. Жүріс көпіршесі палубасының төменгі бөлігі А-60 типті болуы керек.

      2237. Саңылаулардың құрылғысы осы Қағиданың 2238-2240-тармақшаларының талаптарына жауап беруі тиіс.

      2238. Осы Қағиданың 2239-тармағында рұқсат етілген жағдайлардан басқа, кіретін есіктер, ауа жинағыштар мен тұрғын және қызметтік бөлмелерге апаратын тесіктер, басқару посттары мен машина бөлмелері жүк аймағы жағына қаратылмаған болуы керек. Олар көлденең аралықта немесе үстеме құрылыстың немесе бөлменің борт жағында кем дегенде кеменің ұзындығының 4 % тең, бірақ жүк аймағы жағына қаратылған үстеме құрылыстың немесе бөлменің шетінен 3 м кем емес қашықтықта орналасуы керек. Алайда осы қашықтық 5 м артық болуы қажет емес. Тұтану көздері болатын, бакта орналасқан бөлмелерге қол жеткізу жүк аймағына қаратылған есіктер арқылы рұқсат етілуі мүмкін, егер осы есіктер жарылыс қаупі бар аймақтардан тыс орналасқан жағдайда (осы Қағиданың 552-тармағы).

      2239. Кеме қатынасының тіркелімі қосымша құрылыстар мен бөлмелерде жүк аймағына қаратылған көлденең аралықта немесе 5 м шегінде (осы Қағиданың 2238-тармағында көрсетілген қашықтық) борттық аралықтарда, жүк операцияларын басқару посттарына және азық-түлік қоймалары, шкафтар және жүк инвентары қоймалары сияқты қызметтік бөлмелерінде, тұрғын болып саналатын немесе тұруға арналған кез келген басқа бөлмеге тікелей және тікелей емес қол жеткізе алмайтын жағдайда, басқару посттарына немесе камбуздар, буфет орындары немесе шеберханалар немесе булардың тұтану көздері бар соларға ұқсас қызметтік бөлмелерге кіретін есіктер қоюға рұқсат ету. Осындай ғимараттардың шектеуші конструкциялары, жүк аймағына қаратылған конструкциялардан басқасы, А-60 типті болуы керек. Осы Қағиданың 2338-тармағында көрсетілген қашықтық шектерінде алмалы-салмалы дисктердің болттарында механизмдер ойықтары үшін орнатуға жол беріледі. Руль бөлмесінің есіктері мен терезелері, осы Қағиданың 338-тармағында көрсетілген қашықтық шектерінде, газдар мен буларға арналған руль бөлмелерінің өткізбейтіндігін жылдам және тиімді қамтамасыз ететіндей етіп құрастырылған болса, орналаса алады.

      2240. Кеме қатынасының тіркелімі көбік түзгіші бар цистерна және осы Қағиданың 2338-тармағында көрсетілген қашықтық шектерінде жүйені басқаратын құралдар орналасқан көбікпен сөндіретін палуба жүйесі станциясына осы Қағиданың 2338-тармағында көрсетілген қашықтық шектерінде, осы Қағиданың 2339-тармағының талаптары орындалған және есікті аралықпен бір деңгейде орнатқан жағдайда, кіруге рұқсат ете алады.

      2241. Жүк аймағына қаратылған және қосымша құрылыстар мен бөлмелердің борт жақтарында осы Қағиданың 2338-тармағында көрсетілген қашықтық шектерінде орналасқан терезелер мен иллюминаторлар бітеу (ашылмайтын) типті болуы керек. Осындай терезелер мен иллюминаторлар, жүріс көпіршесінің терезелерін қоспағанда, А-60 типті болуы керек.

      2242. Кеме қатынасының тіркелімі жүк аймағының үстінен, навигациялық мақсатта ғана пайдаланылатын навигациялық постты орналастыруға жол бере аладаы. Навигациялық пост жүк танктері палубасынан биіктігі 2 м кем емес ашық кеңістікпен бөлінген болуы керек. Осындай посттың өртке қарсы қорғанышы осы Қағиданың 2335-тармағында мазмұндалған басқару посттарына қойылатын талаптарға, сондай-ақ осы бөлімнің басқа қолданарлық талаптарына жауап беруі тиіс.

      Егер кемені басқару посты бак палубасында немесе алдыңғы жақтық жүк құрылғысы бар кеменің алдыңғы жақ бөлігінде орналасқан болса, өрт кезінде қауіпсіз эвакуацияны қамтамасыз ететін авариялық шығар жермен жабдықтау жөнінде шаралар қабылдануы тиіс.

      2243. Машина бөлмелері жүк танктерінің, құю цистерналарының, сорғы бөлмелерінің және коффердамдардың арт жағында орналасуы керек, бірақ отын цистерналарының артжағы міндетті емес. Кез келген машина бөлмешесі жүк танктерінен және құю цистерналарынан коффердамдармен, сорғы бөлмелермен, отын цистерналарымен немесе балластты танктермен бөлектенген болуы керек.

      Сорғылар және соларға жататын, жүк танктері мен құю цистерналарына жанасатын бөліктерді балласттауға арналған, жабдықтар тұратын сорғы бөлімдері, сондай-ақ отынды сорып алатын сорғылар машина бөлмесін жүк танктерінен және құю цистерналарынан, егер оларда жүктік сорғы бөлімдеріндей қауіпсіздік деңгейі болса, бөлектеу үшін қолданылуы мүмкін. Сорғы бөлмесінің аралығының төменгі бөлігінде машина бөлмелеріне, сорғыларды орналастыруға арналған қуыс құрайтын А категориялы керпеші болуы мүмкін. Керпештің жоғарғы жағы борттың теориялық биіктігінің 1/3 жоғары болмайтын деңгейінде кильдің үстінен орнатылады. Дедвейті 25000 т аспайтын кемеде құбырларды тиімді орналастыруды қамтамасыз ету қажеттігін басшылыққа ала отырып, Кеме қатынасы тіркелімімен келісім бойынша, керпеш үстінен борттың теориялық биіктігінің 1/2 дейін деңгейінде орналаса алады.

      Машина бөлмелеріне бұрыштап жанасатын жүк танкі немесе құю цистернасы олардан бұрыштық коффердаммен бөлектенуі тиіс.

      Коффердамдардың конструкциясы мен өлшемдері осы Қағиданың 459-тармағының талаптарына жауап беруі тиіс.

      Тексеруге қол жеткізбейтін бұрыштық коффердамдар осы мақсаттарға лайық құраммен толтырылған болуы керек.

      Ешқандай жүктер немесе қалдықтар коффердамдарда сақталмауы керек.

      Осы Қағиданың 272-қосымшасында көрсетілгендей отын цистернасын қоршаған су балластының цистерналары мен бос кеңістіктер, тіпті олар жүк танкісімен немесе құю цистернасымен айқаспа түрде жанасатын болса да, жүк аймағы ретінде қарастырылмаса да болады. Отын цистернасын қоршаған бос кеңістіктер жоғарыда талап етілетін коффердам ретінде қарастырылмайды. Бос кеңістіктер, тіпті олар жүк танкісімен айқаспа түрде жанасатын болса да осы Қағиданың 272-қосымшасында көрсетілгендей орналаса алады.

      2244. Сорғы бөлімшелері газ өткізбейтін аралықтармен қоршалған болуы керек.

      Жүктік сорғы бөлімшелерін басқа бөлмелерден бөліп тұратын аралықтар мен палубаларда жүктік сорғы бөлімшелерін жарықтандыруға арналған қолдау тапқан типтегі тұрақты газ өткізбейтін жарық қоршауларын, егер осы қоршауларда жеткілікті беріктік болса және аралықтың немесе палубаның отқа төзімділігі мен газ өткізбейтіндігі сақталған жағдайда орнатуға жол беріледі.

      2245. Басқару постары, оның ішінде жүк операцияларын, тұрғын және қызметтік бөлмелер (жүк инвентарының оқшауланған қоймаларын қоспағанда) барлық жүк танктерінің, құю цистеналары мен жүк танктерін және құю цистерналарын машина бөлмесінен бөліп тұратын бөлмелердің арт жағында, бірақ міндетті түрде отын цистерналары мен балласттық танктердің арт жағында емес, орналасуы тиіс, сондай-ақ палубаның немесе аралықтың кез келген ақау түсуі газдардың немесе булардың жүк танкілерінен осы бөлмелерге енуіне алып келмейтіндей жабдықталуы тиіс. Осы Қағиданың 2343-тармағына сәйкес қарастырылған қуысқа аталған бөлмелердің орналасуын анықтау кезінде назар аудармауға болады.

      Тұрғын бөлмелер ауданында темекі шегуге арналған жабық бөлмелер қарастырылуы тиіс. Бұл бөлмелер В-15 типті конструкциялардан құралған болуы керек, ал өңдеу жалынды баяу таратын материалдан болуы тиіс.

      2246. Кеме қатынасы тіркелімінің келісімі бойынша, қажет болса, басқару посттарының, жүк операцияларын басқару посттарының, тұрғын және қызметтік бөлмелердің - жүк танкілерінің, құю цистерналарының және жүк танктері мен құю цистерналарын машина бөлмесінен бөліп тұратын бөлмелердің алдыңғы жағына, бірақ отын цистерналарының және балластттық танктердің алдыңғы жағына міндетті түрде емес, орналасуына жол беріледі. А категориялы машина бөлмелері болып табылмайтын машина бөлмелері, жүк танктері мен құю цистерналарының алдыңғы жағына, жүк танктері мен құю цистерналарынан коффердам, сорғы бөлмелері, отын цистерналары немесе балласт танкілері арқылы бөлінген жағдайда, орналасуы мүмкін.

      Барлық жоғарыда ескерілген бөлмелерде қауіпсіздік тең бағалы деңгейі қамтамасыз етілуі тиіс және қолда өрт сөндірудің лайықты құралдары болуы керек. Басқару посттары, жүк операцияларын басқару посттары, тұрғын және қызметтік бөлмелер, палубаның немесе аралықтың кез келген ақау түсуі газдардың немесе булардың жүк танкілерінен осы бөлмелерге енуіне алып келмейтіндей жабдықталуы тиіс. Сонымен қатар егер кеменің жүзу қауіпсіздігін қамтамасыз етуге қажет болса, басты механизм болып табылмайтын қуаты 375 кВт ішкі жану қозғалтқышы бар машина бөлмелерінің жүк аймағының алдыңғы жағына орналасуына жол берілуі мүмкін.

      2247. Жүк танкілерінде және машина бөлмесінде жүк танкілерінің астында қос түбінде орналасқан отын цистерналарына қол жеткізу мойны орналасуы керек.

      2248. Палубаға төгілген жүктің тұрғын және қызметтік жайларға енуін болдырмауға арналған құрылғы қарастырылуы керек. Бұл бір борттан екінші бортқа созылған, биіктігі 300 мм кем емес тұрақты үздіксіз комингс құрылғысымен қол жеткізуге болады. Осындай шаралар мен құрылғылар арт жағынан тиеу кезінде де қарастырылуы тиіс.

      2249. Байқау қақпақшалары, жүк танктерін тазалауға арналған тесіктер жабық және жартылай жабық кеңістіктерде орналаспауы керек.

      2250. Жөндеу аспалы алаңшаларын ұстап тұратын палуба тесіктері мынадай талаптарға жауап беруі керек:

      1) құю цистерналары, құю цистерналарын шектегіш конструкциялар корпус, басты жүк палубасы, жүктік сорғы бөлмесінің аралығы немесе отын цистернасы болып табылатын жағдайларды қоспағанда, коффердамдармен бөлектенуі тиіс. Осы коффердамдар қос түп, құбырларға арналған туннель, сорғы бөлмесі немесе басқа жабық бөлме жағына ашылған болмау керек, сондай-ақ жүкті немесе балластты тасымалдауға пайдаланылмауы тиіс және жүк немесе балласттық жүйелермен жалғаспауы керек.

      Коффердамдарды толтыруға және оларды кептеуге арналған құралдар қарастылуы керек.

      Егер құю цистернасының шектегіш конструкциясы жүктік сорғы бөлмесінің аралығы болып табылса, сорғы бөлмесі қос түп, құбырларға арналған туннель немесе басқа жабық бөлме жағына ашылған болмау керек. Алайда газ өткізбейтін қақпақтармен жабдықталған, болттармен бекітілген тесіктерге жол берілуі мүмкін;

      2) қақпақтар мен құю цистерналарын тазартуға арналған тесіктерді тек ашық палубада қарастыруға жол беріледі. Олар жабылатын құрылғылармен, бір-бірінен су өткізбейтіндігін қамтамасыз ететін қашықтықта орналасқан болттармен бекітілетін табақтар түрінде жабдықталуы тиіс. Жабатын құрылғылар кеменің командалық құрамының жауапты тұлғасының бақылауында болатын тиекті құрылғылармен жабдықталуы тиіс;

      3) мұнай және мұнай өнімдерін тасымалдауға арналған бөлмені оларды тасымалдауға есептелмеген және жабдықталмаған бөлмелерден бөлетін палубалар мен аралықтарда жүк операцияларына арналған құрылғы мұнай өнімдері мен олардың буларына арналған тең өткізбейтіндігін қамтамасыз ету жағдайында ғана жол беріледі;

      4) кемені тиеу немесе түсіру кезінде нұсқаулықтар ілінуі керек, сондай-ақ құрғақ жүктерді құю цистерналарында тасымалдау кезінде мұнай өнімдерінің қалдықтарымен бір мезгілде тасымалдау кезінде сақтандыру шаралары бойынша.

      2251. Кемелерде электр-химиялық қорғаныш орнату кезінде мынадай талаптарға жауап беру керек:

      1) егер конструкцияның және олардың элементтерінің электр-химиялық қорғанышы қолданылатын болса, анодтар мырыш, магний немесе алюминий қорытпаларынан, сондай-ақ болаттан жасалуы керек;

      2) жеңіл металдан жасалған конструкциялардың боялмаған элементтерін қорғау үшін қолданылатын магний қорытпаларынан жасалған анодтар электр тогын өткізбейтін блендтермен экрандалған болуы керек. Магний қорытпаларынан жасалған анодтарды пайдалану кезінде болаттан немесе алюминийден жасалған конструкцияның консервленген элементтерінде бояу қабаттарының күшейгенін қарастыруға болады;

      3) мұнай өнімдерін тасымалдайтын кемелерде ток жүргізілген электр-химиялық қорғау жүйелерін қолдануға және жүк танкілерінде және олармен шектес танктерде магний қорытпасынан алынған анодтар орнатуға рұқсат етілмейді.

      Магний қорытпасынан жасалған анодтарды жарылыс қаупі бар қоспалардың жиналуы мүмкін басқа жерлерде пайдалану тек Кеме қатынасы тіркелімінің келісімі бойынша ғана мүмкін;

      4) алюминий қорытпасынан алынған анодтарды жүк танкілерінде және олармен шектес танктерде, мұнай өнімдерін тасымалдайтын кемелерде, тек олардың потенциалдық энергиясы 275 Дж аспайтын жерлерде рұқсат етіледі, осыған орай анодты орнату биіктігі танк түбінен анод центріне дейін өлшенеді, ал оның массасы анод массасы ретінде бекіту және ендірме құрылғысымен қоса орнатылған түрде қабылдануы тиіс.

      Егер алюминий қорытпасынан алынған анодтар, тік ернемекпен немесе көлденең беттерден 75 мм кем болмайтындай шығыңқы жалпақ белдемемен жабдықталатын, ені 1 м кем емес көлденең беттерде (мысалы, аралықтардың шельфтерінде, стрингерлерде) орнатылады, анодты орнату биіктігі осы беттерден өлшене алады.

      Алюминий қорытпасынан алынған анодтар, егер олар металл заттардың құлау мүмкіндігінен қорғалмаған болса, қақпақтар мен тесіктер астында орнатылмауы тиіс;

      5) жүк танктерін қорғауға арналған анодтарды бекіту конструкциясы сенімді болуы керек және анод пен бекітпесі бар арматураның, тіпті ол жұмсалған болса да, сақталуын қамтамасыз етуі тиіс. Анодтар бүйірлері бойымен және төменнен, анодпен жанасқан кезде ұшқын түзілу болмайтын материалдан жасалған шектегіштермен жабдықталған болуы тиіс. Болат арматура конструкцияға үздіксіз пісіру жігімен бектілуі тиіс, олар, ең аз, екі контргайкалы болдуы керек.

      Бекітудің кез келген басқа тәсілдер Кеме қатынасы тіркелімінің арнайықарауына жатады.

      Анодтар ұшы, өз бетінше орын ауыстыру мүмкіндігі бар конструкциялардың бөліктеріне бекітілуі тиіс емес.

3-кіші бөлім. Өртке қарсы құрылғылар мен жүйелер
148-тарау. Жалпы талаптар

      Ескерту. 148-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы нұсқаулар

      2252. Осы тараудың талаптары олардың өрт сөндіруге қарсы қорғауға арналған теңіз кемелеріндегі өрт сөндіру жүйелері мен барлық өртке қарсы құрылғыларға ортақ таралады.

      Егер кемеде осы тарау талаптарына сай қосымша өрт сөндіру жүйелері ескерілетін болса, олар сонымен қатар Кеме қатынасы тіркелімімен келісілген көлемде айтылған талаптарға сай болу керек.

      Өрт сөндіру жүйелерін дайындау мен жобалау кезінде осы Қағиданың 10-бөлімінің 2, 4 және 5-кіші бөлімдерінің талаптары мен өртке қарсы қауіпсіздік жүйелері бойынша Кодекстің талаптары орындалуы қажет.

      2253. Өртке қарсы құрылғылар мен жүйелер барлық пайдалану (осы Қағиданың 2685-тармағы) жағдайлары кезінде дереу қолдануға дайындық пен оның сенімділігі қамтамасыз етіліп, сындарлы орындалуы керек.

      2254. Өрт сөндіру жүйелерінде қолданылатын қысымдағы баллондар мен ыдыстар осы Қағиданың 422-тарау талаптарға сәйкес болуы керек.

      Құбырлар осы Қағиданың 10-бөлімінің 2-кіші бөлімшесі көрсетілген талаптарға сай болуы керек.

      2255. Өзінен өзі немесе кейбір пайдалану жағдайларында адамға қауіпті мөлшерде улы газдар, басқа да сұйықтықтар бөлетін өрт сөндіргіш заттарды қолдануға рұқсат етілмейді. Кемелерге галон 1211, галон 1301 және галон 2402, сонымен қатар перфтокөміртегілерді қолданатын өртке қарсы жаңа қондырғыларды орнатуға тыйым салынады.

2-параграф. Өрт сөндіру жүйелері

      2256. Тағайындауына байланысты кеме бөлмелері су-өрт жүйесіне қосымша осы Қағиданың 273-қосымшасына сәйкес тағы да бір өрт сөндіру стационарлық жүйесімен қорғалуы тиіс.

      Кеме қатынасының тіркелімі теңдей қорғаныспен қамтамасыз ететін басқа да балама жүйесін қолдануды қарастыра алады.

      Осы Қағиданың 2141-бөлімі 1)тармақшасында көрсетілген А категориялы машиналық бөлмелер және сорғы бөлмелері үшін өрт сөндірудің көмірқышқылды жүйесінің орнына Кеме қатынасы тіркелімімен қабылданған және ИМО MSC/Circ. 848 циркулярын қанағаттандыратын өрт сөндірудің балама жүйесін орнатуға рұқсат етіледі, ал су-бүрку жүйесінің орнына ИМО MSC/Circ. 668, MSC/Circ. 728 және MSC/Circ. 1165 циркуляры негізінде Кеме қатынасы тіркелімімен қабылданған су тұманы арқылы өрт сөндіру жүйесін орнатуға рұқсат етіледі.

      Осы Қағиданың 2137 және 2143 бөлімі 3), 4)-тармақшасында көрсетілген бөлмелер қорғанысы үшін егер бөлме жағдайларында табиғи тәжірибелерді жүргізуде өртпен күрес кезінде бұндай жүйе тиімді емес (ИМО MSC/Circ. 914 циркулярына қарау) екендігі дәлелденген Кеме қатынасының тіркелімі осы Қағиданың 273-қосымшасына сәйкес емес, яғни өрт сөндірудің тұрақты жүйесін қолдануға рұқсат етеді.

      2257. Өрт сөндіргіш заттардың қажет мөлшерін есептеу әр қорғаныс бөлмесіне жеке жүргізілуі керек. Сақталынған өрт сөндіргіш заттардың таңдалып алынған мөлшері және алынған есептеу шараларының ең үлкен мәні бойынша анықталады. Өрт сөндіру жүйесі қақпақтармен жабдықталу тиіс, негізінде өрт сөндіргіш заттарды сәйкес орынға бағыттау үшін олар жабық күйінде болады.

      Егер әр түрлі өрт қаупін туғызатын екі немесе одан да көп байланысқан бөлмелер өзара газ немесе су өткізбейтін қапталдармен, палубалармен бөлінбеген болса, сонымен қатар егер сұйық жанармай бір бөлмеден екінші бөлмеге ағып кететін болса және осы ағудың мүмкіншілігі сынамалы түрде жойылмаған болса, онда өрт сөндіргіш затты таңдау және өрт сөндіру жүйесіне сәйкес ең көп өрт қауіптілігін туғызатын бөлмеге қолданбалы түрде жүргізіледі, ал өрт сөндіргіш заттардың қажетті мөлшерін және оның берілу қарқындылығын есептеу барлық (сәйкес) хабарлама бөлмелерінің көлемі немесе қосынды ауданы арқылы іске асырылады

      2258. Егер өрт сөндірудің газды стационарлы жүйесі қолданылатын болса, қорғалған бөлмеге ауа кіретін немесе газ шығатын саңылау қорғалатын бөлмеден тыс жерде жабыла алу мүмкіндігі қарастырылуы керек.

      Су- және газ өткізбейтін есіктер байланысқан машиналық бөлмелерде қаптал жабын ретінде қарастырыла алады, егер олар өз бетімен жабылатын немесе бекеттерде де аралық жетегі бар болса, егер өрт сөндіру заты шығарылса бұл есіктердің толық жабылуы туралы дабыл бар. Егер осындай дабыл болмаса, өрт сөндіргіш заттардың берілуі мен есептеулері байланысқан бөлмелердің өрт сөндіру құралдарымен қамтамасыз етудің қосынды көлемінде (ауданы) жүргізіледі.

      2259. Егер жүк бос аралығы мен басқа люктер және бұл палубаның саңылауларын болат су- немесе газөтізбейтін люкті жабулар мен қақпақтармен жабылған болса, ал палуба арқылы жинау өтуінің орнында кемелерде твиндек басқа твиндектен жеке газ өткізбейтін палубалы трюм ретінде есептеуге болады. Егер осындай жабындар мен өңдеулер болмаса, бөлме хабарлаушы болып саналады және өрт сөндіру заттарының мөлшерін есептеу бөлменің қосынды көлемі негізінде жүргізілуі керек.

      2260. Егер көмірқышқыл немесе аэрозольді өрт сөндіру жүйесімен қорғалған бөлмелерде ауа қорғауыштар болса, онда өрт сөндіргіш заттардың мөлшері қысылған ауаның еркін көлемінің артылуы және қорғалған бөлменің есептелген көлемін қорғау қажеттілігінен анықталады. Егер қорғалатын бөлмеден тысқары жерде сақтандыру қақпақтарынан және ауа сақтағыш ерімтал қоспалардан ауаны шығару қамтамасыз етілсе, онда көмірқышқылды өрт сөндіру жүйесінде көмірқышқыл газы мөлшерінің көбеюі қарастырылмауы мүмкін, ал аэрозольді өрт сөндіру жүйесінде аэрозоль түзуші құрамның мөлшерін анықтауда ауа сақтағыштардағы ауаның мөлшері есепке алынбауы мүмкін (осы Қағиданың 2468-бөлімі).

      2261. Қажет жағдайларда көлемді өрт сөндіру жүйесімен жабдықталған бөлмелердегі мөлшерден артық қысымның болуын алдын алу мақсатында дем алу қақпақтары орнатылу қажет немесе бар құрылғылар (мысалы, ауа құбырлар немесе желдеткіш каналдар) қолданылады.

      2262. Машина бөлмелері ішінен жақталған сұйық жанармайларды (осы Қағиданың 273-қосымшасындағы 18-тармақ) орнатуға арналған болса, онда не жеке дара өрт сөндіру жүйесі болу керек, не машина бөлмелерінің өрт сөндіру жүйесімен қорғану керек.

      2263. Осы Қағиданың 273-қосымшасында қарастырылған стационарлы жүйеден тәуелсіз қазандағы жанармай ретінде шикі мұнай және жүктің қалдақтары қолданылатын мұнай құятын кемелердің қазан бөлмелері үшін осы Қағиданың 2528 – тармағына сәйкес 135-литрлік көбікті өрт сөндіргіш ескерілу керек немесе оған баламалы қондырғы көбікпен сөндіру, стационарлық қабылданған көбікті генераторлармен жабдықталған қазандардың фронтына және форсункалардың, қақпақтардың және қосылыстардың табандығына көбіктің келіп түсуін қамтамасыз ететін көбікпен сөндіруді орнату.

      2264. Жүйелердің қондырғысы өрт сөндіргіш заттың қорғалатын бөлменің ауқымынадай толық, сонымен қатар ондығы қоршалған аудандарды (мысалы, басқару бекеттері, шеберханалар және т.б. машиналық бөлмелер) қоса алған кезде де барлығына бірдей берілуін қамтамасыз етуі керек.

      2265. Талап етілген өрт сөндіруші заттың қосымша буды қолдану әрбір нақты жағдайларда Кеме қатынасы тіркелімімен рұқсат етілуі мүмкін. Сонымен қатар будың берілуін қамтамасыз ететін қазан немесе қазандардың бу өнімділігі көбірек бумен қорғалған бөлменің әрбір 0,75 м3 білік көлеміне 1,0 кг/сағ аз болмауы керек.

      2266. Егер өрт сөндіруші зат ретінде сұйық жанармайдың жануының газ тәріздес өнімі болып табылатын газ қолданылса, онда көлік және жүкті бөлмелерді қорғау үшін қолданылатын оның жүйесі өртке қарсы қауіпсіздігі жүйесі Кодексінің талаптарымен сәйкес келуі керек.

      2267. Толысумен қауіпті химиялық жүктерді тасымалдайтын кемелердің конструкциясы мен құрылғысы бойынша ИМО Кодексінің талаптарына келетін мұнай өнімдері немесе сұйық жүктер деп аталатын жарқыл температурасы 600С жоғары болатын сұйық жүктер төмен өртке қауіптілікті көрсететін және көбікпен сөндірудің стационарлы жүйемен қорғауға талап етілетін болып есептеледі.

      2268. Жүкке арналған бөлмелерді қорғауға арналған теңіз әсерінен (MSC/Circ. 1087) аздап өткізбейтін люктік жабындары бар контейнер тасушы көмірқышқылды өрт сөндіру жүйесіндегі есептеулерде көрсетілген Циркулярлдың 2 бөлімі талаптарымен басшылыққа алынуы керек. Егер люк қақпақтары арсындағы саңылау көлемі 50 мм-ден асса, онда жүкке арналған бөлмелерде су-өрт стационарлық жүйесі орнатылуы керек.

      2269. Майлық смолалы агрегаттар автоматты және қолдан өрт сөндірумен жабдықталуы керек, ол ИСО 15371 "Майлы смолалы камбузды агрегаттарды қорғауға арналған өрт сөндіру жүйесі" халықаралық стандартпен тексеріледі. Осындай өрт сөндіру жүйесін қолдан іске қосуды басқару органдарың нақты маркерлеуі болуы керек. Осындай жүйені іске қоу кезінде, төмендегілер қамтамасыз етілуі керек.

      майлық смолалы агрегаттардың электр қуат көзін автоматты түрде өшіру;

      апатты жағдай туралы ескертетін дабыл, ол агрегат орналасқан камбузда осы жүйені іске қосуға алып келеді.

      Майлық смолалы агрегаттарттермостаттар біреуінің істен шыққанын хабарлайтын апатты жағдай туралы ескертетін дабыл негізгі және көшірмелі термостаттармен жабдықталуы керек.

3-параграф. Өрт сөндіру станциясын орналастыру және жабдықтау

      2270. Механикалық құрылғылар (мысалы, көбік араластырғыштар, суық қоймалар, баллондар, өрт сөндіру заты немесе сығылған ауа бар сыйымдылықтар, инертті газ немесе жоғары еселік көбігі бар генераторлар, тоңазытқыш қондырмалары), сонымен қатар су-өрт жүйелерінен басқа барлық өрт сөндіру жүйелерінің іске қосу құрылғылары ереже бойынша өрт сөндіру станцияларындағы қорғанатын үй-жайлардан тыс орналасуы тиіс.

      Ашық палубадан кіруге рұқсат етілмеген немесе жоғары палубаның үстінде орналасқан өрт сөндіруші заттарды сақтауға арналған бөлме осы Қағиданың 3645-тармағына сәйкес жасанды желдету жүйесімен жабдықталған болуы керек.

      Газдық өрт сөндірудің стационарлы жүйелерінің құрылғыларына арналған бекеттің бөлмесі ешқашан басқа да мақсаттарда қолдануға болмайды.

      Өрт сөндіру жүйесіне су берілуді талап ететін өрт магистраліне қызмет етпейтін сорғылар, олардың қуат көздері және басқару органдары ғимараттан тыс немесе осындай жүйелермен қорғалған ғимараттарда және өрт осындай жүйелердің қайсы бірін істен шығармайтындай етіп орналасуы керек.

      2271. Өрт сөндіру станциясының қондырғылары мынадай талаптарға сай болуы тиіс:

      1) станцияға кез келген кіру, негізінде ашық палубамен және қорғалатын бөлмеге тәуелді болмауы керек. Егер станция палубаның астында орналасқан болса, онда ол ашық палубадан бір палуба төмен орналасуы мүмкін және басқыш немесе басқыш қоршауларымен тікелей қосылуы тиіс.

      Өрт сөндірудің стационарлы жүйені басқару құралдары жеңіл қолжетімді және қорғалған бөлмедегі өрт кезінде кесіліп алынбайтын орындардың мүмкіндігінше аз шамаға бағытталған болуы керек.

      2) таранды қайта өңдеуден басқа станция құрылғысы рұқсат етілмейді;

      3) олардың арасына және байланысқан қоршалған бөлмелердің конструкциясын құрайтын қайта жинаулар және палубалар (есіктер және басқа олардағы кез келген саңылауларды жабу құралдарымен қоса) газ өткізбейтін болуы керек. Өртке төзімділік кестесін қолдану мақсаты үшін өрт сөндіруші заттарды сақтауға арналған бөлме өрт орындары ретінде қарастырылуы керек.

      4) егер бекеттің қалыпты жұмысы үшін ондағы оң температураны сақтау керек болса, онда бекет бөлмесінде жылу изоляциясы және жылу берілу болуы қажет. Көмірқышқылды өрт сөндіру бекеттеріндегі температура 48oС-тан аспауы керек. Өртке төзімділік кестесін қолдану мақсаты үшін арналған өрт сөндіргіш заттарды сақтауға арналған бөлмелер өрт орындары ретінде қарастырылады.

      5) бекет бөлмелеріндегі ауа температурасын бақылау үшін иллюминатор арқылы бекеттің іші мен сыртына көрсеткіштері көрінетін термометр орнату керек; температураның шегін аралық бақылау кезінде иллюминатордың болуы шарт емес.

      6) жүкті бөлмелерге арналған өрт сөндіру бекеттері телефондық немесе басқа сенімді ЦПП және егер бекеттің жұмысы көліктік бөлмеде орнатылған құрылғыға тәуелді болса, көліктік бөлмеге байланысы бар болуы керек.

      7) кіре берістегі есіктер сыртқа ашылуы керек және үнемі құлыпталып тұруы қажет, кілттердің бір жиынтығы құлыпқа жақын орналасқан әйнектелген есіктері бар жабық жәшікте сақталу керек.

      8) бекеттің барлық қақпақтары және басқа да құрылғылар берілген қақпақ немесе нақты құрылғы қандай бөлмені қорғауға арналғаны туралы нақты жазылған тақташалар болуы тиіс. Сонымен қатар бекеттің ішінде көрінер жерге бөлмені қорғайтын іске қосу құрылғылары бар өрт сөндіру жүйесінің сұлбасы, сонымен бірге жүйе туралы қысқаша мәлімет болуы керек.

      2372. Қорғалатын бөлмеден тыс өрт сөндіру станцияларына орналастыру қиындықпен келетін 150-ден аса біліктер сыйятын кемелерде, сонымен қатар жеке қорғалатын бөлменің көлемі 100 м3 аспайтын ерекше жағдайлардағы 500ден аса біліктер сыятын кемелерде жүйені қашықтан жылдам іске қосу үшін мұндай станцияларды сенімді қондырғылармен міндетті жабдықтау шартында өрт сөндіргіш заты бар ыдысты қорғалатын бөлменің ішіне орнатуға болады; сонымен қатар қашықтан іске қосу жетектерінің орындары нақты белгіленуі керек және апаттық пен жалпы кемелік тордан баяндалған болуы керек.

      2273. Тұтанғыш сұйықтықтар құрайтын және тұрғын үйлерге ене алмайтын палубаның ауданы 4 м2 аз болатын қоймаларда стационарлы жүйе орнына еркін газдың бөлменің білікті көлемінің 40% тең аз көлемімен, қамтамасыз ететін ауыстырмалы көмірқышқылды өртсөндіргішке рұқсат етіледі. Қойма қапталындағы кірме саңылау қорғалатын бөлмеге енбей өрт сөндіргіш затты беруді іске асыра алатындай құрылуы керек. Өрт сөндіргіш саңылаудың қасына орнатылуы керек. Балама ретінде өрт магистралынан су жіберуге арналған өрт сөндіргіш жеңмен қосылған саңылау пайдаланылуы мүмкін.

      2274. Жолаушы кемелерде кез келген талап етілетін осы Қағиданың 2183 -тармағының 1) тармақшасы, сонымен қатар 3604 және 3669-тармақтарында көрсетілген машина бөлмелеріне арналған басқару құралдарымен қоса алынған өрт сөндіретін жүйені басқару құралдары бір жерде орналасуы керек немесе орынның барынша аз көлемінде топтастырылуы керек. Мұндай жерлерге ашық палубамен қауіпсіз кіру қамтамасыз етілуі керек.

      2275. Баламалы стационарлы газды өрт сөндіру жүйесіндегі өрт сөндіргіш заты бар баллондарды орналастырудағы талаптар.

      Қорғалған бөлмелерде орналасқан өрт сөндіргіш заттары бар баллондар барлық ғимаратқа бірдей, баллондар немесе баллондар тобы болып кем дегенде алты жерден таратылуы керек. Іске қосуды басқарудың сақталған желілері өрт сөндіргіш заттардың баллондардан бірдей уақытта шығуын қамтамасыз ететіндей орналастыру керек. Іске қосқыштың желілері олардың кез келген біреуіне зақым келетін болса да соған қарамастан өрт сөндіргіш газдың тым құрығанда алтыдан бес бөлігі сыртқа шығарылатындай етіп құрылуы керек. Баллондардың қақпақтары шығарым желілерінің бір бөлігі ретінде қарастырылады және аздаған ақаулар сонымен қатар осындай қақпақтардың ақауларын да ескеруі керек.

      Құрамында алты баллоннан аз болатын жүйелерде (сыйымдылығы аз баллондарды пайдалану кезінде) өрт сөндіргіш заттардың барлық мөлшері осылай, яғни шығарым желілерінің біріндегі баллонның қақпағын қоса санағанда аздаған ақау кезінде өрт сөндіргіш газдың тым құрығанда алтыдан бес бөлігі сыртқа шығарылатындай болуы керек. Бірақ машиналық бөлмеде зиянды бақыланбаған әсердің күтілетін ең жоғары температурада есептелген деңгей өрт сөндіргіш газдың толық көлемі бірдей уақытта бөлінетін кезде жоғары болмауы керек.

      Жоғарыда келтіргендерге сәйкес келмейтін жүйелер мысалы, қорғалатын бөлмеде орналасқан тек қана бір баллонды жүйелер қолданылмайды. Мұндай жүйелер баллондар осы Қағиданың 2271-бөліміне сәйкес қорғалатын бөлмеден тыс жеке ғимаратта орналасатындай болып жобалануы керек.

      2276. Жүкке арналған бөлмелер үшін өрт сөндіргіш зат осы бөлменің алдындағы ғимаратта, бірақ таранды іріктеу алдында заттар шығаруды жергілікті қолдан және алыстан басқару және алыстан басқарудың сенімді құрылымы бар және қорғалған бөлмелерде жұмыс қабілеттілігін сақтап қала алатындай етіп қорғалған шартта сақталуы мүмкін. Алыстан басқару оны экипаж мүшелері жұмыс істей алатындай тұрғын үйлер ауданында орналасуы керек. Әр түрлі көлемдегі өрт сөндіргіш заттардың әр түрлі жүкке арналған бөлмелерде шығу мүмкіндігі алыстан басқару үшін белгілі болуы керек.

4-параграф. Құбырлар және арматура

      2277. Құбырлар төсемі мынадай талаптарға сай келуі тиіс:

      1) әр қорғалған бөлмеге өрт сөндіргіш заттың енуі өрт сөндіру станциясында ілмек арматурасы бар жеке құбыр арқылы іске асуы керек.

      Жоғарыдағы талап жүк танкінің сыртына көбік берілуін қамтамасыз ететін лафетті және ауыстырмалы су-көбікті бағандар және орта еселікті көбік генераторлары арқылы өрт сөндіру жүйесі үшін арналмаған;

      2) егер көлемді өрт сөндіру жүйесінің құбырларымен жабдықталған жүкке арналған бөлмені адамдарды және арнай ұйымды орналастыру үшін пайдаланса, онда мұндай құбырларда өрт сөндіру станциясында берілген бөлмедегі өрт сөндіргіш заттарды іске қосу қақпағының астында орналасқан оны жабуға арналған қосымша құрылғы орнатылуы керек;

      3) өрт сөндіру жүйесінің құбырларын сұйық жанармай және май қоймалары астынан өткізуге жол берілмейді.

      Өрт сөндіру жүйесінің құбырларын суытылатын бөлмелердің астынан өткізуге де жол берілмейді.

      4) газдық өрт сөндіру жүйесінің құбырлары қабырғаларының жеткілікті қалыңдығында және олардың кемеге орнатылғаннан кейінгі 5 Н/мм2 аз емес қысымда тексерілген геометриялық дәлділігінде тұрғын үй аудандары арқылы жүргізіле алады. Сонымен қатар, тұрғын үй аудандары арқылы жүргізілген құбырлар тек қана пісіру арқылы ғана қосылған болуы керек және осы бөлме көлемінде конденсат немесе басқада саңылаулар үшін ешқандай ойықтар болмауы керек;

      5) барлық өрт сөндіру жүйелерінің құрылымы олардың жұмысы кезінде жүйелі түрде тексеріс жүргізуге мүмкіндік беруі керек.

      Өрт сөндіргіш құралдарды беруге арналған құбырлармен және соплами жабдықталған жүйелер жұмыс кезінде сығылған ауада тексеруге арналған құрылғы болуы керек.

      Станцияның коллекторына сығылған ауаны жеткізетін құбырда қайтымсыз-ілмекті қақпақ орнатылуы керек;

      6) өрт сөндіру жүйесіндегі төсемдер және жұмсақ қосылыстар өрт сөндіруші зат әсеріне және теңіз ортасына тұрақты материалдардан жасалуы керек.

      2278. Құбырлар үшін болаттан жасалған құбырлар қолданылуы тиіс.

      Болат құбырларға тең етіп мысты, мыс-никельді немесе басқа да бейметаллдық (қабаттарының бірі болаттан немесе мыстан тұратын материал) құбырлар қолданыла алады.

      Көміртекті болаттан жасалған құрырлардың ішкі және сыртқы коррозияға қарсы қаптамасы болуы керек.

      Өрт сөндіру жүйесіндегі арматура (сонымен қатар спринклерлер және бүркемелер) өрт сөндіруші зат әсеріне және теңіз ортасына тұрақты материялдардан жасалуы керек. Спринклерлер және бүркемелер В типі Кеме қатынасы тіркелімімен қабылданған және ИМО MSC/Circ.668 және MSC/Circ.728 немесе жағдайға байланысты резолюциялар ИМО А.800(19) циркулярлар бөлімдеріне сәйкестендіріліп тексерілген болуы керек.

5-параграф. Жүйелерді іске қосу

      2279. Жүйе станциядағы қосымша ауыстыруларсыз іске қосылуы керек, кез келген жағдайда кемені пайдалануда, сонымен қатар өрт кезінде және оған қарама қарсы температурада тез әрі сенімді жұмыс істеуі керек.

      2280. Кеменің кез келген эксплуатациясында, сонымен қатар тербеліс және діріл кезінде өрт жүйесінің өздігінен іске қосылу мүмкіндігі жойылуы керек.

      2281. Іске қосу құрылғылары керекті жағдайларда оған еркін ену қамтамасыз етілетіндей қорғалып орналасуы керек.

      2282. Жүйенің іске қосу құрылғылары жапсырмалау оңай өтуге ыңғайлы болуы керек.

      2283. Қашықтан іске қосу болғанына қарамастан жүйенің іске қосылуы өрт сөндіру станциясында қолдан басқару қамтамасыз етілуі керек, ал сорғы – оның орналасқан жерінен.

      2284. Қашықтан іске қосу (ауа, азот, көмірқышқыл газының және т.б. көмегімен) жүйесінде екі іске қосу баллоны болуы керек, олардың әрқайсысындағы газдың көлемі өрт сөндіру жүйесін бірден іске қосумен қамтамасыз етеді.

      2285. Егер қашықтан іске қосу жүйесінде механикалық құрылғылар қарастырылса, онда оларды арматурамен басқару біліктермен немесе штоктармен берік байланыстығы иінтірек немесе маховиктермен іске асырылуы керек

      2286. Өрт сөндіргіш заттарды автоматты түрде іске қосу осы Қағиданың 2471 және 2579 бөлімдері, 150- тарауында айтылған жағдайлардан басқасына жол берілмейді.

149-тарау. Су өндіру жүйесі

      Ескерту. 149-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Өрт сөндіру сорғыларының саны және берілуі

      2287. Әрбір кемеде осы Қағиданың 2292-тармағында атап өтілгеннен басқа, осы тараудың талаптарына жауап беретін өрт сорғылары, магистральдар, крандар мен жеңдер қарастырылуы тиіс.

      Тәуелсіз жетектері бар тұрақты өрт сорғыларының саны және барлық крандардағы ең аз қысым кез келген шектес крандар арқылы екі сорғымен бір мезгілде берілу кезінде осы Қағиданың 2316-тармағында нұсқалған су көлемі осы Қағиданың 270-қосымшасында нұсқалғандардан кем болмауы керек; осыған орай жеңдердің ұзындығы осы Қағиданың 2522-тармағының талаптарына, ал саптама бағанасының диаметрі осы Қағиданың 2523-тармағына жауап беруі тиіс.

      Халықаралық сапарларға шықпайтын, жалпы сыйымдылығы 2000 кем емес, жүзу аудандары шектелген кемелерде (жолаушылар кемесінен басқа) Кеме қатынасының тіркелімімен ерекше келісім бойынша осы Қағиданың 274-қосымшасында талап етілетін сорғылар саны қайта қаралуы мүмкін.

      Жалпы сыйымдылығы 2000 кем емес қалқыма крандарда бір өрт сорғысын орнатуға болады.

      Өрт сорғылары тудыратын қысым суды пайдаланатын басқа өрт сөндіру жүйелерінің (мысалы, су шашырату, көбікпен сөндіру жүйесі үшін) жұмысын, егер олардың қоректенуі осы өрт сорғыларынан қарастырылған болса, қамтамасыз етуге жеткілікті болуы керек.

      2288. Жалпы сыйымдылығы 1000 төмен жолаушылар кемелерінде және жалпы сыйымдылығы 2000 және одан жоғары жүк кемелерінде берілуі 25 м3/ч кем емес авариялық өрт сорғысы, жалпы сыйымдылығы 2000 төмен жүк кемелерінде, егер өрт кез келген бөлмелердің бірінде барлық негізгі өрт сорғыларын істен шығаруы мүмкін болған жағдайда берілуі 15 м3/ч кем емес тәуелсіз жетегі бар авариялық өрт сорғысы орнатылуы керек. Сорғының энергия көзі мен кингстон, негізгі өрт сорғылары немесе олардың энергия көздері орналасқан бөлмеден тыс болуы керек (осы Қағиданың 2310-тармағы).

      Жалпы сыйымдылығы 500 төмен өзі жүретін кемелерде, жолаушылар кемесінен басқа, авариялық өрт сорғысының болуы Кеме қатынасының тіркелімінің арнайы қарастыратын тақырыбы болып табылады. Осыған орай осындай сорғы ретінде осы Қағиданың 2535-тармағы талаптарына жауап беретін дизельдік мотопомпа пайдаланылуы мүмкін.

      2289. Авариялық өрт сорғысы, егер ол орнатылған болса, осы Қағиданың 149-тарау 4-параграфы талаптарына жауап бберуі тиіс.

      2290. Осы Қағиданың 2288-тармағында нұсқалғанға толықтыру ретінде жалпы сыйымдылығы 1000 төмен жолаушылар кемелерінде және жүк кемелерінде авариялық өрт сорғысы төмендегі жағдайларда да орнатылуы тиіс, егер;

      1) әрбір сорғы үшін кингстондары мен энергия көздері бар екі негізгі сорғы, бөліктегі өрт екі сорғыны да қатардан шығуына алып келмейтіндей, аз дегенде А–0 типті аралық жабындармен бөлінген бөлмелерде орнатылмаған;

      2) негізгі өрт сорғыларының бірі, басқа негізгі өрт сорғысы орналасқан бөлмесі бар бірден көп іргелес асыра салу немесе палубасы бар бөлмеде орналасқан.

      2291. Тұрақты өрт сорғыларының, авариялық сорғылардан (егер бар болса) басқа, қосынды берілуі кез келген крандағы осы Қағиданың 274-қосымшасында нұсқалғаннан кем емес қысым кезінде мынадай формула бойынша анықталатын көлемнен кем емес өртпен күресу үшін судың берілуін қамтамасыз етуі тиіс:

      Q=km2, (724)

      мұнда m=


      L – кеме ұзындығы (осы Қағиданың 8-тарау 3-параграфы).

      Грунт тасушы кемелерде отын мен май запастары бар цистерна болмаған кезде грунттық трюм ұзындығы алып тасталады, м;

      В – кеменің ең үлкен ені, м;

      D – мидельдегі асыра салу палубасына дейінгі борт биіктігі, м;

      k – төмендегіге тең коэффицент:

      0,016 – 0,5 және одан артыққа тең R бөліктерге бөлу индексі бар жолаушылар кемесі үшін;

      0,012 – 0,5 тең бөліктерге R бөлу индексі бар жолаушылар кемесі үшін;

      0,008 – барлық қалған кемелер үшін;

      R – осы Қағиданың 6-бөлім 121-тарауына сәйкес анықталатын бөліктерге бөлу индексі.

      Жалпы сыйымдылығы 500 жоғары жолаушылар кемелері мен жүк кемелері үшін барлық жағдайларда талап етілетін өрт сорғылары осы Қағиданың 270-қосымшасында нұсқаудағы өртпен күресу үшін судың берілуін мынадай көлемде қамтамасыз етуі керек:

      1) жолаушылар кемелерінде – трюмдерден кептіргіш сорғылармен сорылатын су көлемінің екіден үш бөлігінен кем емес;

      2) жүк кемелерінде – жолаушылар кемелерінің осындай өлшемдегі трюмдерінен осы Қағиданың 254-тарауының талаптарына сәйкес әрбір тәуелсіз кептіргіш сорғылармен сорылатын су көлемінің төрттен үш бөлігінен кем емес.

      Катамаран мен ұқсас кемелер үшін өрт сорғыларының қосынды берілуі бір корпус үшін екі еселенген берілу шамасы ретінде анықталуы тиіс.

      2292. Тұрақты су өрт жүйесі 3 адамнан кем экипажы бар кемелерде орнатпауға болады.

      2293. Жолаушылардікіне қарағанда, басқа кемелерде өрт сорғыларының жалпы берілуі, егер суды тұтынатын басқа жүйелердің бір мезгілде жұмыс істеуін қамтамасыз ету жағдайынан көп берілу талап етілмесе, 180 м3/ч аспауы мүмкін.

      2294. Жүзбе докқа арналған өрт сорғыларының берілісі, тегеуріні және саны суда су-өрт жүйесінің қажеттігінен туындайтын докты қабылдай алатын ең үлкен жүк кемесі бойынша таңдап алынуы керек.

      Су-өрт жүйесі үшін суды жағалаудан алатын автономды емес жүзбе доктарында авариялық өрт сорғысы орнатылмаса да болады.

      2295. Әрбір тұрақты өрт сорғысы, авариялықтан басқа, осы Қағиданың 2324-тармағында талап етілетін судың кем дегенде екі ағынын жіберуге есептелуі тиіс.

      2296. Әрбір тұрақты өрт сорғысы, авариялықтан басқа, өрт сорғыларының талап етілетін, бірақ 25 м3/сағ кем емес санына бөлінген, жалпы талап етілетін берілістің 80% кем емес берілісі болуы керек.

      Егер орнатылған өрт сорғыларының саны талап етілгеннен артық болса, қосымша сорғыларды босату 24 м3/сағ кем болмауы керек және осы Қағиданың 2324-тармағына сәйкес екі бағанадан кем болмайтын жұмысты қамтамасыз етуі керек.

      2297. Егер кемеде суды тұрақты өрт сорғыларынан тұтынатын басқа өрт сөндіру жүйелері қарастырылатын болса, осы сорғыларды босату осы Қағиданың (724) формуласы анықталған берілісі 50% кем емес су-өрт жүйесінің жұмысын және шағын су көлемін тұтынатын басқа жүйелердің бірінің параллель жұмысын қамтамасыз етуге жеткілікті болуы керек. Берілген жағдайда су-өрт жүйесі үшін су көлемі кемеде қолданылатын ең үлкен саптамалары бар екі ағыннан кем болмайтындай, алайда алты ағыннан артық берілуі үшін жеткілікті болуы керек, ал жүк кемелері үшін 90 м3/сағ артық талап етілмейді. Осыған орай әрбір кран арқылы, басқа өрт сөндіру жүйелерінің жұмысына талап етілетін құбырларда қысымның артуынан туындаған су шығынының арту мүмкіндігін ескеру қажет.

      Өрт сөндіру жүйелеріне арналған, су-өрт жүйесінен басқа, су көлемі осы Қағиданың 166-тарау және 2340, 2360, 2368 (бір басты тік өртке қарсы аймақ шегінде), 2473-тармақтарының талаптарына сәйкес анықталуы тиіс.

2-параграф. Өрт сөндіру сорғыларын орналастыру

      2298. Жалпы сыйымдылығы 1000 және жоғары төмен жолаушылар кемелерінде қабылдау кингстондары, өрт сорғылары және олардың қоректенуі үшін энергия көздері бір су өтпейтін бөлікте туған өрт барлық өрт сорғыларының бір мезгілде істен шығуына алып келмейтіндей етіп орналастыру керек.

      2299. Осы Қағиданың 274-қосымшасына сәйкес кем дегенде екі сорғы талап етілетін катамарандар мен оларға ұқсас кемелерде әрбір корпусында олардың бір-біреуін орнату ұсынылады.

      Осыған орай сорғылардың әрқайсынан кеменің кез келген корпусының өртке қарсы магистралына су жіберу қамтамасыз етілуі тиіс.

3-параграф. Өрт сөндіру соғыларына қойылатын
негізгі талаптар

      2300. Барлық өзі жүретін кемелерде тұрақты өрт сорғылары, ережеге орай, тәуелсіз механикалық жетегі болуы керек.

      Жалпы сыйымдылығы 300 бастап 1000 дейін жүк кемелерінде сорғылардың бірінде тәуелсіз жетек болуы керек.

      Жалпы сыйымдылығы 300 кем, басты қозғалтқыштарының қуаты 220 кВт төмен жүк кемелерінде және жалпы сыйымдылығы 150 кем, қозғалтқыштарының қуаты 220 кВт төмен жолаушылар кемелерінде,сондай-ақ динамикалық қолдау принципіндегі кемелерде (одан әрі - ДҚПК), кешеннің "қозғалтқыш-білік өткізгіш-винт" конструкциясы, егер кеме жүрмейтін болса, өрт сорғысы әрекетін қамтамасыз еткен жағдайда басты қозғалтқыштан келтірілетін өрт сорғыларын пайдалануға жол беріледі

      Кеме қатынасының тіркелімімен келісім бойынша аталған кемелер үшін белдіктердің бірінің үзілуі кезінде бұрау сәтінің берілуін сенімді қамтамасыз ететін басты қозғалтқыштан сорғыға сына белдікті беріліске жол берілуі мүмкін.

      2301. Тұрақты өрт сорғылары, авариялықты қосқанда, кемеде тәуелсіз жетектері бар кем дегенде екі, олардың біреуі тікелей мақсаты бойынша іске бірден кірісуге ұдайы дайындықта болатын сорғы қарастырылған жағдайда басқа кемелер қажеттілігіне жабдықталуы мүмкін.

      Егер 274- қосымшасына сәйкес бір өрт сорғысы орнатылатын болса, оны басқа қажеттіліктер үшін, бірақ суды қысқа мерзім тұтыну арқылы қолдануға жол береді (мысалы палубалар мен шлюздерді жуу үшін және т.б.).

      Өрт сорғысын машина бөлмелерін авариялық құрғату үшін пайдалануға болады.

      2302. Жалпы мақсаттағы сорғылар, құрғатқыш, балластық және т.б. сияқты басқа сорғылары машина бөлмесінде орнатылған кемелерде, ең болмаса, осы Қағиданың 274-қосмшасы және 2297-тармағы талап ететін беріліс пен арыны бар осындай сорғылардың бірі суды өрт магистралына бере алуын қамтамасыз ету жөніндегі шаралар қабылдануы тиіс. Алайда егер кемеде қажетті берілісі мен арыны бар өрт сорғыларының қажетті саны орнатылған болса, жалпы мақсаттағы сорғыны су-өрт жүйесімен жалғайтын мойнақ қана жеткілікті. Мұндай сорғылар осы Қағиданың 2301 және 2303-тармақтары талаптарына жауап беруі керек.

      2303. Өрт мақсатына арналған сорғылар мен құбырларды мұнай өнімдерін, майды және басқа да тұтанғыш сұйықтықтарды соруға, сондай-ақ отынмен және балластпен кезек-кезек толтырылатын цистерналар ретінде де пайдалануға болмайды.

      2304. Арындық бөлігіне арналған өрт сорғылары манометрмен жабдықталуы тиіс.

      Өрт магистралында ұйғарылғаннан жоғары қысым тудыра алатын сорғылар өрт магистралында жұмыс қысымын 10% аспайтындай арттыратын қысымға қойылған және сорылатын магистральға су жіберетін сақтандырғыш клапандармен жабдықталуы тиіс. Осындай клапандарды орналастыру және реттеу өрт магистралының кез келген бөлігінде шектен тыс қысымның тууын болдырмауы керек.

      2305. Тұрақты өрт сорғылары және олардың кингстондары кеменің ватер сызығынан төмен бос орнатылуы тиіс.

      Тұрақты авариялық сорғыларды орнату осы Қағиданың 149-тарауы 4-параграфына сәйкес жүргізілуі тиіс.

      А категориялы машина бөлмелерінен тыс орнатылған өрт сорғыларында оларды орнатқан әрбір бөлігінде өз бетінше кингстондар болуы керек.

      Мұзда жүзетін кемелер үшін кем дегенде сорғыларының бірі мұз жәшігімен жалғануы керек, оларда жылыту болады (осы Қағиданың 3148-тармағы).

      2306. Барлық өрт сорғылары, авариялықты қосқанда, оң температурасы бар бөлмелерде орналасуы тиіс.

      2307. Жалпы сыйымдылығы 1000 және жоғары жолаушылар кемелерінде және өрт сорғылары орналасқан бөлмелерге мерзімді вахтасыз қызмет көрсететін барлық жолаушылар кемелерінде су-өрт жүйесі, крандардың кез келгенінен, кем дегенде судың бір тиімді ағысының бірден берілуін қамтамасыз ете отырып және қысым түскен жағдайда қажетті өрт сорғыларының бірі автоматты іске қосылуы қамтамасыз етілетіндей үнемі қысымда болуы керек.

      Жалпы сыйымдылығы 1000 төмен жолаушылар кемелерінде су-өрт жүйесі кем дегенде бір өрт сорғысын жүріс көпіршесінен автоматты немесе қашықтықтан іске қосуды қамтамасыз етуі керек. Егер сорғы автоматты түрде қосылса немесе түпкі кингстон сорғы қашықтықтан қосылатын жерден ашыла алмайтын болса түпкі кингстон үнемі ашық күйде болуы тиіс.

      2308. Өрт сорғылары орналасқан бөлмелерге мерзімді вахтасыз қызмет көрсететін барлық жүк кемелерінде немесе вахтаны тек бір адам жүргізсе, негізгі өрт сорғыларының бірі жүріс көпіршесінен және егер бар болса, өрт бекетінен, қашықтықтан іске қосу және суды сорғылар бөлмесінде клапандарды қосымша ашпастан магистральға жіберу қарастырылуы керек. Сорғыны қашықтықтан қосатын жерде магистральдағы су қысымының көрсеткіші орнатылуы тиіс.

      Қашықтықтан қосу құрылғысы, егер су-өрт магистралы осы Қағиданың 2307-тармағына сәйкес қысымда болатын болса, қарастырылмауы да мүмкін.

      Жалпы сыйымдылығы 1600 төмен кемелерде осы талаптарды орындау, егер машина бөлмесіндегі өрт сорғысын іске қосу құрылғысы оңай қол жететін жерде орналасқан болса, қарастырылмауы мүмкін.

4-параграф. Тұрақты авариялық өрт сөндіру сорғысы

      2309. Авариялық сорғының жетегі ретінде авариялық энергия көзінен қоректенетін дизель қозғалтқышы немесе электр қозғалтқышы пайдаланылуы мүмкін.

      2310. Сорғы, оның жетегіне арналған энергия көздері және қабылдау кингстондары, негізгі өрт сорғылары орналасқан бөлмелерде өрт туған кезде істен шықпайтындай орналасуы тиіс.

      Авариялық өрт сорғысы, оның кингстоны, құбырдың қабылдау келте құбыры, айдағыш құбыр және бөлік клапандары машина бөлмесінен тыс орналасуы тиіс. Егер осындай құрылғы орындалмаса, кингстондық қорап, егер клапан қашықтықтан авариялық өрт сорғысы тұрған бөлікте орналасқан жерден басқарылатын болса машина бөлмесінде орналаса алады, ал қабылдау келте құбыры практикалық түрде мүмкіндігінше қысқа болады. Қабылдау немесе айдамалау құбырларының қысқа келте құбырлары машина бөлмелерінде, олар берік болат қаптамамен қоршалған немесе А-60 типі бойынша оқшауланған жағдайда өтуі мүмкін. Олар, кингстондық клапанмен ернемектік қосылысты қоспағанда пісіріп жапсырылған болуы және 11 мм кем болмайтын қалыңдығы болуы керек.

      Сорғы мен оның жетегінің орналасуы оларға жұмыс жүргізу және жөндеу үшін еркін қол жеткізуді қамтамасыз етуі керек.

      2311. Егер сорғы кемені пайдалану жағдайында мүмкін болатын анағұрлым төмен ватер сызығынан жоғары орнатылса, сенімді өзі сорылатын құрылғылар қарастырылуы тиіс.

      Кемені пайдалану процесінде тууы мүмкін қисаю мен дифферент, борттық және қуа соққан теңселіс жағдайларында сорғының жалпы сору биіктігі және таза оң сору биіктігі осы Қағиданың 2314-тармағының талаптарының орындалуын қамтамасыз етуі тиіс.

      Осы ережелерді орындаудың есептік шарттары.

      Осы Қағиданың 289-қосымшасында көрсетілген қисаю мен дифферент деректері. Егер кеме ұзындығы 100 м асса, дифферент 500/L6 ретінде қабылданылуы мүмкін, мұнда L – кеме ұзындығы (осы Қағиданың 3-бөлімі

      19-тарауы 3-параграфы);

      Кеме жүксіз және балластсыз, отынның 10 % запасы мен қалдығы бар болғанда жүктеу нұсқасы (қисаю мен дифферентті ескермегенде).

      Балластағы кеме құрғақ докқа енген кезде және одан шыққан кезде пайдалануда жүр деп қарастырмауға болады.

      2312. Өрт сорғысы тұрған бөлме А категориялы машина бөлмелерінің шекарасына немесе негізгі өрт сорғылары тұратын бөлмелерге жапсарласпауы керек. Жоғарыда аталған практикалық түрде мүмкін болмаса, осы екі бөлмелер арасындағы жалпы артық салу басқару бекеттері үшін осы Қағиданың 274-қосымшасы талаптарына жауап беруі тиіс.

      Авариялық өрт сорғысы бөлмесіне қол жеткізу А категориялы машина бөлмесіне немесе негізгі өрт сорғылары, конструкциялары болатын бөлмеге жапсарлас қандай да бөлме арқылы қамтамасыз етілсе, осы бөлмелер мен А категориялы машина бөлмесі немесе негізгі өрт сорғылары болатын бөлме арасында түзілетін шекаралар А-60 типті болуы керек.

      Машина бөлмесінен тікелей авариялық өрт сорғысы бөлмесіне және оның энергия көзіне қол жеткізудің болуына жол берілмейді. Бұл практикалық түрде мүмкін болмаған жағдайда қол жеткізілуі тамбур арқылы жүзеге асырылатындай орналасуға жол беріледі, мұнда машина бөлмесінің есігі А-60 типімен орындалады, ал екінші есік, ең болмаса, болаттан жасалады, оның екі есігі де өзі жабылатын немесе су өткізбейтін есік арқылы болады, оны басқару машина бөлмесінен қашықтатылған бөлмеден және авариялық өрт сорғысы бөлмесінен жүреді, сондай-ақ осы бөлмелерде өрт болған жағдайда ол кесілмейді. Осындай жағдайларда авариялық сорғы бөлмесіне және оның энергия көзіне екінші қол жеткізу қарастырылуы тиіс.

      Аталған есіктерде оларды ашық күйде ұстап тұратын құрылғылары болмауы керек.

      2313. Авариялық өрт сорғысын қоректендіретін дизельдік жетегі бар кез келген энергия көзі толық 0ғС дейін температура кезінде суық күйінен оңай қосылуға қабілетті болуы керек. Егер бұл энергия көзі жылытылмайтын бөлмеде орналасқан болса, онда ол оның тез іске қосылуын қамтамасыз ететін суытқыш суды немесе майлағыш майды электрмен қыздыру құралдарымен қамтамасыз етілуі керек. Егер осы энергия көзін қолмен іске қосу практикалық түрде мүмкін болмаса, онда Кеме қатынасының тіркелімімен келісім бойынша стартер құрылғылары немесе оны іске қосатын, сығылған ауадан, гидравликалық энергиядан жұмыс істейтін басқа құралдар қолданылуы тиіс. Осы құралдар энергия көзі, 30 минут ішінде кем дегенде алты рет және алғашқы 10 минут ішінде кем дегенде екі рет жіберілетіндей болуы керек.

      Шығындық отын цистернасында сорғы жетегі үшін сорғыны кем дегенде үш сағат бойы толық жүктеу кезінде сорғы жұмысына жеткілікті көлемде отыны болуы керек. Сонымен қатар, А категориялы машина бөлмесінен тыс қосымша 15 сағат бойы толық жүктеу кезінде сорғы жұмысына жеткілікті көлемде отын запасы болуы керек.

      2314. Авариялық сорғыны босату осы Қағиданың 274-қосымшасы талаптарына сәйкес қысым кезінде берілген кеме үшін қабылданған саптамасының диаметрі шағын екі қол бағанасының бір мезгілде жұмыс істеуін қамтамасыз етуге жеткілікті және осы Қағиданың 2288-тармағын ескергенде өрт сорғыларының жалпы талап етілген берілісінің 40% кем болмауы керек.

      2315. Егер авариялық өрт сорғысы негізгі өрт сорғылары орналасқан бөлмені қорғайтын тұрақты өрт сөндіру жүйесіне су жіберудің негізгі көзі ретінде пайдаланылатын болса, оның берілуі осындай жүйе жұмысын және осы Қағиданың 2414-тармағына сәйкес қосымша су берілуін қамтамасыз етуге жеткілікті болуы керек.

5-параграф. Құбырлар

      2316. Өрт магистралы мен оның қосалқыларының диаметрі бір мезгілде жұмыс істейтін екі өрт сорғыларының ең үлкен талап етілген берілісі кезінде суды тиімді таратуға жеткілікті болуы тиіс. Жүк кемелерінде, олардың диаметрі тек 140 м3/сағ берілісті қамтамасыз етуге жеткілікті.

      Жалпы сыйымдылығы 500 және одан жоғары кемелерде және қалқыма крандарда (осы Қағиданың 2231-тармағы) су-өрт жүйесінің құбырлары 1 МПа кем емес жұмыс қысымынадай есептелуі тиіс.

      2317. Су-өрт жүйесінің ашық палубаларға немесе жылытылмайтын бөлмелерге шығатын құбырлары, қатып қалуды болдырмау үшін жылытылатын бөлмелерде орнатылатын тиекті арматурамен және суды жіберуге арналған құрылғылармен жабдықталуы тиіс.

      2318. Қабылдау және арынды құбырларда әрбір өрт сорғысында бекіту клапандары орнатылуы тиіс.

      Қабылдау құбырларында клинкеттерді орнатуға жол беріледі.

      Жалпы сыйымдылығы 500 және одан жоғары кемелерде сорғылардың арынды құбырларындағы клапандар қайтымсыз-тиекті типті болуы керек.

      2319. Мұнай құйылатын кемелерде су-өрт жүйесі мынадай қосымша талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) магистральды құбырда арт жақ үстеме құрылыстан шығар алдында және жүк танктары палубасында оңай жететін жерлерде арасы 40 м аспайтын бөлік клапандары орнатылуы тиіс; ашық палубадағы әрбір клапан әдеттегі пайдалану жағдайында үнемі ашық болуы керектігі туралы жазбасы бар кестемен жабдықталуы тиіс.

      2) әрбір бөлік клапаны алдында магистральда диаметрі 70 мм жуық қосарлы өрт крандары, кеме ұзындығы бойынша қосарлы крандар арасындағы қашықтық бірқалыпты және осы |Қағиданың 2240-тармағы талаптарының орындалуын қамтамасыз ететіндей есеппен орнатылуы керек;

      3) үстеме құрылысында бөлік клапанының алдында, әрбір борттан ют палубасының алдыңғы жақ бөлігіне шығарылған су-өрт магистралынан шығатын бір-бір бұрма жасалуы керек; осыған орай әрбір бұрманың диаметрі, әрбір бұрманың шетінде орнатылған екі кранға жалғанатын екі жеңі арқылы бір мезгілде су беруге жеткілікті болуы керек; жалпы сыйымдылығы 1000 және одан жоғары кемелерде әрбір кранда - 70 мм жуық диаметр, ал жалпы сыйымдылығы аз кемелерде 50 мм жуық диаметр болуы керек.

      Егер өрт сорғылары жүк танкілерінен алдыңғы жағына қарай орналасқан болса, осындай диаметрлі екі ұқсас бұрма, жоғарыда аталғандай, магистральдан бактың үстеме құрылысының палубасының арт жақ бөлігінде жасалуы тиіс; осыған орай үстеме құрылыс шегінде бұрмадан кейін магистарльда бөлік клапаны орнатылуы тиіс.

      2320. Катамарандарда және соларға ұқсас кемелерде кеменің әрбір корпусы крандары, жеңдері және бағаналары бар су-өрт магистралымен жабдықталуы тиіс.

      2321. Жалпы сыйымдылығы 500 және одан жоғары барлық кемелерде және қалқыма крандарда ашық палубада әрбір борттан су-өрт магистралында халықаралық жағалау байланысын қосу құралдары болуы керек (осы Қағиданың 2536-тармағы).

      2322. өрт сорғысы (немесе сорғылары), одан тыс орналасқан магистральдар бар А категориялы машина бөлмесінде орналасқан құбырды тоқтату үшін суды машина бөлімшесіне келтіретін құбырларда ажыратқыш клапандар оңай қол жеткізілетін жерлерде (машина бөлмесінен тыс) орнатылуы тиіс.

      Су-өрт магистралы, осы клапандарды жабу, судың барлық өрт крандарына, судың берілуінен сөнетін құбырларда орнатылатын крандардан басқасына, аталған машина бөлмесінен тыс орналасқан басқа өрт сорғысынан келуіне кедергі болмайтындай етіп салынуы тиіс.

      Авариялық өрт сорғысы үшін машина бөлмелері арқылы арынды және сорғыш құбырлардың қысқа учаскелерін, егер оларды бөлмені айналдыра салу мүмкін болмаса, салуға жол беріледі және өрт магистралының тұтастығын қамтамасыз ету үшін мұндай құбырлар берік болат қаптамалармен қапталады.

6-параграф. Өрт сөндіру крандары

      2323. Әрбір өрт краны тиекті клапанмен және жылдам жапсарласатын типтегі стандартты қосылыс басымен жабдықталуы тиіс, сондай-ақ жылдам жапсарласатын бас-бұқтырмамен немесе теңдес құрылғымен жабдықталуы тиіс.

      2324. Өрт крандарының саны мен орналасуы, ең болмаса түрлі крандардағы судың екі, оның бірі осы Қағиданың 2522-тармағының 1) тармақшасында нұсқалған стандарттық ұзындығының жеңі бойынша берілетін ағысы кеменің кез келген бөлігіне, әдетте жүзу кезінде жолаушылар мен экипажға қол жетерлік және көлденең тәсілмен тиеп, түсіретін кез келген босатылған жүк бөлмесінің кез келген бөлігіне, арнайы категориялы бөлме үшін – стандарттық ұзындықтың жеңдері бойынша оның кез келген бөлігіне жететіндей болуы керек. Сонымен қатар мұндай крандар қорғалатын бөлмелерге кіреберісте орналасуы керек. Жолаушылар кемелерінде тұрғын, қызмет және машина бөлмелерінде өрт крандарының орналасуы барлық су өткізбейтін есіктер және басты тік аймақтардағы есіктер жабық болған кезде осы талаптар орындалатындай болуы керек.

      Контейнерлерге арналған ашық палубаларда судың екі ағысын беру контейнердің әрбір қол жетерлік тік жағына стандарттық ұзындық жеңдерімен жүргізілуі тиіс.

      2325. Өрт крандарын ішкі бөлмелер үшін бір-бірінен 20 м артық және ашық палубалар үшін 30 м артық қашықтықта орналастыру ұсынылады.

      2326. Өрт крандарын тұйықталған дәліздің аяғында орналастыруға жол берілмейді, тең арнайы электрлік бөлмелерде, сондай-ақ жабық және сирек кіретін бөлмелерге орналастыру қажет.

      2327.Палуба жүктерін тасымалдайтын кемелерде өрт крандарын әрқашан оңай қол жетерлік болатындай етіп орналастыру керек, ал құбырлар, бар мүмкіндігінше олардың жүктен зақымдалу қаупін болдырмайтындай етіп орналастыру қажет.

      2328. А категориялы машина бөлмесінде кем дегенде екі өрт крандары қарастырылуы тиіс. Жалпы сыйымдылығы 500 төмен кемелерде осындай бір кран орнатуға жол беріледі.

      2329. Барлық кемелерде өрт краны ескіш біліктердің туннельдердің алдыңғы жақ бөлігінде орнатылады.

      2330. Барлық өрт крандары қызыл түске боялуы тиіс.

      2331. Эвакуация жолдарының бірі болып табылатын ескіш біліктер туннеліндегі жолаушылар кемелерінде А категориялы машина бөлмесіне жақын екі өрт крандары орналасуы тиіс.

      Егер эвакуация жолдарының бірі басқа бөлме болып табылса, екі өрт краны онда А категориялы машина бөлмесіне кіреберісте орнатылуы тиіс; осыған орай осы Қағиданың 2329-тармағының нұсқауын орындау талап етілмейді.

150-тарау. Спринклерлік жүйе

      Ескерту. 150-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы нұсқаулар

      2332. Жүйе құбырлары, толтырмауға болатын шағын сыртқы секцияларды қоспағанда, егер Кеме қатынасының тіркелімі бұны сақтықтың қажетті шарасы деп санайтын болса үнемі сумен толтырылған болуы керек. Пайдалану кезінде төмен температуралар әсеріне ұшырауы мүмкін жүйенің кез келген бөліктері қатып қалудан сәйкесінше қорғалған болуы керек.

      2333. Спринклер жүйесі қорғалған бөлмеде температура осы Қағиданың 2249-тармағында нұсқалған мәндерге дейін көтерілген кезде автоматты түрде іске қосылуы тиіс.

      2334. Спринклер жүйесінде қажетті қысым үнемі сақталып тұруы қажет және жүйені осы тараудың талаптарына сәйкес үздіксіз жабдықтауды қамтамасыз ететін шаралар қолданылуы тиіс.

      2335. Спринклер жүйесінің, спринклер жүйесін су-өрт жүйесімен жалғайтын құбырдан басқа, ауалы баллоны, компрессоры, сорғысы және құбырлары басқа жүйелерге тәуелсіз болуы керек.

      2336. Спринклерлік сорғы мен пневмогидравликалық цистерна қорғалатын бөлмелерден тыс А категориялы машина бөлмелерінен жеткілікті қашықтықта орналасуы керек. Секцияның әрбір тиекті клапанында және орталық бекетте жүйедегі қысымды көрсететін манометр қарастырылуы тиіс.

      2337. Спринклерлік сорғының жүйедегі қысым түскен кезде автоматты түрде іске қосылуын тексеруге арналған құрал қарастырылуы керек.

      2338. Осы тарауда аталған жүйелерге теңдес спринклерлік жүйелерді қолдану кезінде А.800(19) резолюциясымен ИМР қабылдаған басшылық негізінде Кеме қатынасының тіркелімінің қолдауы болуы керек. Осындай жүйелер қолдау тапқан кезде осы Қағиданың 2332 – 2334, 2337, 2339, 2248, 2250 және 2252-тармақтарының орындалуына ерекше назар аударылуы тиіс.

2-параграф. Спринклерлік жүйелер сорғылары

      2339. Суды спринклерлер арқылы тек автоматты түрде үздіксіз беруді қамтамасыз етуге арналған тәуелсіз сорғы қарастырылуы тиіс. Сорғы жүйедегі қысым түскен кезде автоматты түрде пневмогидравликалық цистернада тұщы судың тұрақты запасы түгелдей жұмсалғанға дейін іске қосылуы тиіс.

      2340. Сорғы мен құбырлар жүйесі қажетті қысымды анағұрлым жоғары орналасқан спринклер деңгейінде, осы Қағиданың 2248-тармағында көрсетілген норма кезінде 280 м2 кем болмайтын ауданды бір мезгілде жабуға жеткілікті судың үздіксіз шығынын қамтамасыз ете алатындай есеппен ұстап тұруды қамтамасыз етуі тиіс.

      Жалпы қорғаныш ауданы 280 м2 кем кемелерге қолданарлық Кеме қатынасының тіркелімі жүйе сорғылары мен компоненттерінің сипаттамаларын таңдау үшін қабылдарлық аудан шамасын келістіре алады.

      2341. Сорғының арынды жағында ашық ұшы бар құйылма құбырлы сынама клапан орнатылуы тиіс. Клапан мен құбырдың қиылысу ауданы осы Қағиданың 2346-тармағында көрсетілген қысымды жүйеде ұстап тұру кезінде сорғының талап етілген берілісіне сәйкес көлемде су өткізуге жеткілікті болуы тиіс.

      2342. Сорғыға арналған кингстон, ережеге сай, сорғы тұратын бөлмеде болуы керек және кемені пайдалану кезінде борттың сыртындағы судың қандай да, сорғыны тексеру немесе жөндеуден басқа бір себеппен, сорғыға ену жолын жабу қажеттілігі болмайтындай құрылуы керек.

      2343. Басты қоректендіргіш құбырының кеменің су-өрт жүйесі магистралымен жалғануы қарастырылуы тиіс. Жалғастырғыш құбырда құлыппен жабылатын қайтымсыз-тиекті клапан орнатылуы тиіс.

      2344. Сорғы кем дегенде екі қоректендіру көзінен келтірілуі керек. Егер осы қоректендіру көздері электр энергиясы болып табылатын болса, онда ол осы Қағиданың 4903-тармағының 5)-тармақшасына, 5723, 5724, және 5729-тармақтарға сәйкес қорек алуы тиіс.

      Сорғыны қоректендіру көздерінің бірі, қорғалатын бөлмедегі өрт ауаның оған берілуіне әсер етпейтіндей орналасқан іштей жану қозғалтқышы болуы мүмкін.

3-параграф. Пневмогидравликалық цистерна

      2345. Пневмогидравликалық цистерна мынадай аспаптармен және құрылғылармен жабдықталуы тиіс:

      1) қысымды автоматты ұстап тұруға арналған құрылғымен;

      2) су өлшегіш шынымен;

      3) сақтандырғыш клапанмен;

      4) манометрмен.

      2346. Пневмогидравликалық цистернада тұщы судың, көлемі бойынша спринклерлік сорғының 1 минут ішінде берілетініне тең тұрақты запасы тұруы керек.

      Цистернаның сыйымдылығы жоғарыда көрсетілген судың екі еселенген запасынан кем болмауы керек.

      Цистернада, тұщы судың тұрақты запасы жұмсалғаннан кейін ондағы қысым спринклердің жұмыс қысымынан кем болмайтындай ауа қысымы оған қоса цистерна түбінен бастап анағұрлым жоғары орналасқан спринклерге дейін гидростатикалық қысым сақталуы керек.

      Сығылған ауа мен тұщы су запасын толықтыруға арналған құралдар, сондай-ақ борт сыртындағы судың цистернаға енуін болдырмайтын құрылғылар қарастырылуы керек.

      2347. Пневмогидравликалық цистерналар осы Қағиданың 11-бөлімінде мазмұндалған қысымдағы ыдыстарға қойылатын талаптарға жауап беруі тиіс.

4-параграф. Спринклерлер

      2348. Спринклерлер қорғалатын бөлменің жоғарғы бөлігінде орнатылуы тиіс және бір-бірінен қорғалатын бөлменің көлденең ауданының 1 м2 судың орташа шығыны 5 л/мин кем болмауы қамтамасыз етілетін қашықтықта орналасуы керек.

      Нұсқалған норманы Кеме қатынасының тіркелімі қорғалатын бөлменің конструкциялық ерекшеліктеріне байланысты қайта қарстыруы мүмкін.

      Спринклерлер терезелерді қорғау кезінде 2220-тармақтардың талаптары орындалады.

      2349. Спринклерлер теңіз ауасы жағдайларында коррозияға төзімді болуы керек. Спринклерлер тұрғын және қызмет бөлмелерінде 68 - 79оС температуралар аралығында жұмыс істеуі тиіс, осындай кептіргіш (онда жоғары қоршаған температураны күтуге болады) сияқты бөлмелерде орналастыру кезінде спринклерлердің жұмыс істеу температурасы сүйретпедегі ең жоғары температурадан артық дегенде 30оС жоғары ұлғаюы мүмкін екенін қоспағанда. Кемелерде су толтырылмаған жұмыс істеу температурасы 140оС дейін спринклер жүйесі қарастырылуы тиіс. Суатқыштарда су толтырылмаған спринклер жүйесі орнатылуы мүмкін.

5-параграф. Бақылау-сигнал беру құрылғысы

      2350. Спринклерлердің әрбір секциясында бақылау-сигнал беру құрылғылары немесе спринклерлердің кез келген жұмыс істеген кезде сигнализацияның бір немесе бірнеше панельдерінде жарық және дыбыс сигналдарын автоматты түрде беруге арналған басқа құралдар болуы керек. Сигнализацияның осындай жүйелері, олар жүйедегі кез келген бұзылуды нұсқай алатындай орнатылуы тиіс. Сигнализация панельдері жүйе қызмет көрсететін бөлмелердің қай тобында өрт шыққанын нұсқауы тиіс. Панельдер жүріс көпіршесінде немесе тұрақты вахтасы бар орталық бекетте шоғырлануы тиіс және сонымен қатар сигнализация панельдерінен жарық және дыбыс сигналдары, жоғарыда еске салынғанға қарағанда басқа жерге, экипаждың өрт туралы сигналды бірден қабылдауын қамтамасыз ету үшін шығарылуы тиіс.

      2351. Осы Қағиданың 2350-тармағында еске салынған сигнализация панельдерінің бірінде спринклерлердің әрбір секциясының сигнализациясы мен индикаторларының жұмыс істеуін тексеруге мүмкіндік беретін ауыстырып-қосқыштар қарастырылуы тиіс. Сигнализацияның әрбір панелінде әрбір секция қызмет көрсететін бөлмелердің немесе аймақты көрсететін тізім немесе сұлба ілінуі тиіс.

      2352. Спринклерлердің әрбір секциясы үшін автоматты сигнализацияның жұмыс істеуін бір спринклер жұмыс істеген кездегі су шығынына тең шығынмен ол арқылы су жіберу жолымен тексеру үшін сынама клапан болуы керек. Әрбір секцияның сынама клапаны тиекті клапанның немесе осы секцияның бақылау-сигнал құрылғысы жанында орналасуы керек.

6-параграф. Құбырлар

      2353. Спринклерлер жеке секцияларға топтастырылған болуы керек, олардың әрқайсысында 200 аспайтын спринклерлер болуы керек. Жолаушылар кемелерінде спринклерлердің кез келген секциясы артық дегенде екі палубаға қызмет көрсетуі тиіс және тек бір басты тік аймаққа орналасуы керек. Алайда Кеме қатынасының тіркелімі осындай секция екі палубадан артық қызмет көрсетуіне немесе біреуден артық басты тік аймаққа орналасуына, егер бұл Кеме қатынасының тіркелімі пікірінше, кеменің өртке қарсы қорғанысының нашарлауына әкелмейтін болса, рұқсат ете алады.

      2354. Әрбір секция үшін құбырларды сығылған ауамен үрлеу және тұщы сумен шаюға арналған құрылғылар қарастырылуы тиіс.

      2355. Спринклерлердің әрбір секциясы бір тиекті клапанмен сөндірілуі тиіс, оның артында манометр орнатылуы тиіс.

      Әрбір секцияның тиекті клапаны оған жататын секциядан тыс оңай қол жеткізетін жерде немесе траптар қоршаулары шектерінде шкафтарда орналасуы тиіс. Клапанның орналасқан орны анық және үнемі белгіленген болуы керек. Уәкілетті емес тұлғаларға тиекті клапандарды басқаруға жол бермейтін шаралар қабылдануы тиіс.

      2356. Спринклер жүйесін қоректендіретін сорғылардың қабылдау құбырларында сүзгілер орнатылуы тиіс.

      2357. Спринклер жүйесі құбырларының диаметрлері осы Қағиданың 2340 және 2348-тармақтарында көрсетілген су қысымы мен шығыны кезінде спринклерлер жұмысын қамтамасыз етуі тиіс.

      2358. Спринклер жүйесі құбырларында борт сыртындағы судың пневмогидравликалық цистернаға енуін және цистерна мен жүйеден судың ағып кетуін болдырмайтын қайтымсыз-тиекті клапандар орнатылуы тиіс.

151-тарау. Су бүрку жүйесі

      Ескерту. 151-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2359. Осы Қағиданың 2141-тармағында көрсетілген машина бөлімшелерінде, сорғы бөлмелерінде су шашырату жүйесі, жүйедегі қысым түскен кезде автоматты түрде қосылатын тәуелсіз сорғыдан және су-өрт магистралынан қоректенуі тиіс. Су-өрт магистралы бар жалғастырғыш құбырда қайтымсыз-тиекті клапандар орнатылуы тиіс.

      Осы Қағиданың 2137-тармағы 3) және 4)-тармақтарында көрсетілген жүк бөлмелерінде және арнайы категориялы бөлмелерде (осы Қағиданың 2243-тармағы) су шашырату жүйесі "Арнайы категориялы бөлмелерге арналған өрт сөндіру тұрақты жүйелері бойынша ұсыныстар" A.123(V) ИМО резолюциясы талаптарына жауап беруі тиіс. Осындай жүйе кез келген палубаның барлық учаскелерін және аталған бөлмелердегі көлік құралдарына арналған алаңдарды қорғауы тиіс, қорғалатын бөлмелерді нұсқайтын анық таңбаланған әрбір таратқыш қорапшада қолмен басқару және монометр, сондай-ақ клапандар бөлімшесінде тұратын техникалық қызмет көрсету және пайдалану жөнінде нұсқаулық болуы керек. Тұрақтылығының айтарлықтай жоғалуын ескере отырып, аталған бөлмелердің палубаларында жүйенің жұмысы кезінде судың көп көлемінің жиналуына байланысты осы Қағиданың 2272-тармағында нұсқалған шаралар қарастырылуы керек.

      Тез тұтанатын сұйықтықтар сақталатын бөлмелерде жүйенің тек су-өрт магистралынан қоректенуі қарастырылады.

      Егер жоғарғы қысыммен су шашырату жүйесі қолданылатын болса, осындай жүйелерді резервтік қоректендіру қажеттігі әрбір жағдайда Кеме қатынасының тіркелімімен келісім бойынша бекітіледі, осыған орай су берілу қарқындылығы осы Қағиданың 2360-тармағы 1)-тармағында көрсетілгеннен кем қамтамасыз етіледі.

      Ұсақ шашырайтын сумен өрт сөндіру жүйесі машина бөлмелері мен осы Қағиданың 2141-тармағы 1)-тармақшасында көрсетілген жүк сорғы бөлмелерінде Кеме қатынасының тіркеліміне "А категориялы машина бөлмелеріне арналған су негізінде өрт сөндірудің эквивалентті жүйелері мен жүк сорғы бөлмелері үшін сынаудың қайта қаралған әдістемесіне" сәйкес қолдауға ұсынылуы тиіс (MSC/Circ/728)1.

      2360. Су шашыратқыш саны мен орналасуы қорғалатын бөлмелерде судың оның берілу қарқындылығы орташа алғанда төмендегілерден кем болмай тиімді шашырауын:

      1) отын төгілуі мүмкін ауданының немесе жүк бөлмесінің ауданының м2 - 5 л/мин; 2) балық ұны үшін ең үлкен көлденең қимасының ауданының 1 м2 - 1,5 л/мин.

      Жүйе секцияларға бөлінуі мүмкін жүк, өндіріс және арнайы бөлмелерде сорғы қосынды ұзындығы 40 м кем емес екі секцияның жұмысын қамтамасыз етуі керек.

      2361. А категориялы машина бөлмелерінде және осы Қағиданың

      2141-тармағында көрсетілген сорғы бөлмелерінде су шашырату жүйесі үнемі сумен толтырылған болуы керек және құбырларда таратқыш клапандарға дейін қысымда болуы керек. Жүйені сумен қоректендіретін сорғы, жүйедегі қысым түскен кезде автоматты түрде іске қосылуы керек.

      2362. Жүйені қоректендіретін сорғының қабылдау құбырында су-өрт магистралы бар жалғастырғыш құбырда жүйелер мен шашыратқыштардың ластануын болдырмайтын сүзгілер орнатылуы тиіс.

      2363. Таратқыш клапандар қорғалатын бөлмеден тыс оңай қол жеткізілетін жерлерде орналасуы керек, олар қорғалатын бөлмеде өрт шыққан кезде кесілмейді.

      Адамдар үнемі болатын қорғалатын бөлмелерде осы бөлмелерден таратқыш клапандармен қашықтықтан басқару қарастырылуы керек.

      2364. Қорғалатын бөлмелерде таратқыштар мынадай жерлерде орналасуы керек:

      1) бөлме сүйретпесі астында;

      2) жабдықтар мен механизмдер үстінде, олардың жұмысы сұйық отынды және басқа тұтанғыш сұйықтықтарды және басқа өрт қауіпті нысандарды пайдалануға байланысты;

      3) сұйық отын және басқа тұтанғыш сұйықтықтар жан-жағына ағуы мүмкін льялдардың, екінші түбінің төсеніші үстінде және басқа да беттердің үстінен;

      4) балық ұні бар қаптардың сабының үстінен.

      Қорғалатын бөлмелерде шашыратқыштар, кез келген шашыратқыштың әрекет ету аймағы шектес шашыратқыштардың әрекет ету аймағын жауып тұратындай болып орналасуы тиіс.

      2365. А категориялы машина бөлмелері мен сорғы бөлмелерін қорғауды қамтамасыз ететін жүйе сорғысы қажетті қысыммен бір мезгілде жүйемен қорғалатын кез келген бөлмесінде жүйенің барлық секцияларына су берілуді қамтамасыз етуі тиіс, оның үстіне сорғы мен оны басқаратын құрал аталған бөлмеден тыс орналасуы керек.

      Сорғыда, қорғалатын бөлмедегі өрт оған ауаның берілуіне әсер етпейтіндей орналасатын тәуелсіз іштей жану қозғалтқышынан келетін жетек болуы тиіс. Егер сорғыда авариялық генератордан қоректенетін электр жетегі болса, онда мұндай генератор осы Қағиданың 10-бөлімі 9-кіші бөлімінің талаптарына сәйкес болуы керек.

      2366. Осы Қағиданың 2360-тармағында көрсетілген орташа қарқындылық мынадай орындар үшін ұлғайтылған болуы керек:

      1) 1 м2 - 20 л/мин қазандардың фронталь бөліктері және беттері, сұйық отын құрылғылары, орталықтан тебетін типтегі сеператорлар (бірақ льяльды сулар сепараторлары үшін емес) және отын тазартқыштар үшін;

      2) 1 м2 - 10 л/мин, пайдаланылған құбырлардың немесе басты және қосымша дизельдік қозғалтқыштардың ұқсас қыздырылған беттердің жанында орналасқан қыздырылған отын құбырлары үшін.

152-тарау. Су перделері және сумен суару жүйелері

      Ескерту. 152-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2367. Су перделері жүйесі осы Қағидада көзделеді:

      1) арнайы мақсаттарға арналған арналған және осы Қағиданың 2398-тармағына сәйкес Кеме қатынасының тіркелімімен ерекше келісім бойынша А типті конструкцияның орнына су перделеріне жол беріледі;

      2) осы Қағиданың 169-тарауы 1-параграфына сәйкес есіктердің тесіктерін қорғау үшін.

      2368. Су перделері жүйесін сумен қоректендіру су-өрт магистралынан жүзеге асырылуы тиіс. Су перделері жүйесіне қызмет көрсететін сорғылардың есептік берілуі перде ұзындығының 1 м-не кем дегенде 70 л/мин есебімен қабылдануы тиіс.

      2369. Осы Қағидада сумен суармалау жүйесі крюйт-камер стеллаждарын суармалау үшін қарастырылады (осы Қағиданың 273-қосымшасы).

      2370. Сумен суармалау жүйесі сумен қоректендіру су-өрт магистралынан жүзеге асырылуы тиіс. Олардың жұмысына арналған сорғылар мен энергия көздері қорғалатын бөлмеден тыс орналасуы керек.

      2371. Жүйені іске қосу қорғалатын бөлменің сыртынан жүргізілуі тиіс.

      Бөлмеде температураның жол берілмейтін жоғарылығы кезінде жұмысқа енгізілетін автоматтық әрекет ету жүйесін орнату ұсынылады.

      2372. Жарылғыш заттарды тасымалдауға ыңғайландырылған, крюйт-камераларды суармалау және су шашырату жүйелері оларды шұғыл жағдайларда батыру үшін де қолданылуы мүмкін.

      2373. Жүйеге қызмет көрсететін сорғыны босату крюйт-камералар стеллаждарын суармалауға – крюйт-камера еденінің толық ауданының 1 м2 - 24 л/мин жеткілікті болуы керек.

153-тарау. Көбікпен сөндіру жүйесі

      Ескерту. 153-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы нұсқаулар

      2374. Көбікпен сөндіру жүйелері отты өшіру заты ретінде көбік түзу еселігіне байланысты мынадай түрдегі ауалы-механикалық көбік жасай алады:

      еселігі төмен — 10:1 жуық,

      еселігі орташа — 50:1 және 150:1 арасында,

      еселігі жоғары — 1000:1 жуық.

      Көбікпен сөндіру жүйелерінде еселігі төмен және орташа жеке өндірілетін, бірақ бір мезгілде түсетін қондырғыларды қолдануға болады (аралас көбікті).

      2375. Кеме қатынасының тіркелімі қолдаған көбік түзгіштер қолданылады.

      Еселігі төмен және орташа көбікті алуға арналған көбік түзгіш тұщы және теңіз суында жұмыс істеуі керек.

      2376. Көбікпен сөндіру жүйелерінің өнімділігі мен көбік түзгіш көлемі көбік түзу еселігіне, ерітіндінің берілу қарқындылығына және осы Қағиданың 275-қосымшасы және 2481-тармағында көрсетілген жүйенің жұмыс ұзақтығына байланысты есептеледі.

      2377. Көбік түзетін сұйықтықты (көбік түзгішті) сақтауға арналған цистерналар сұйықтықты толтыру және түсіруге арналған құрылғымен, сұйықтық деңгейін және тазарту мен тексеруге арналған мойнын бақылау құрылғысымен жабдықталуы тиіс. Цистерналардың сыйымдылығы көбік түзгіштің барлық запасын сақтауға есептелуі тиіс.

      Егер жүйенің жұмысы кезінде цистерналарда артық қысым түзілмеуі керек болса, осындай цистерналар мен магистральды құбырлар арасында қайтымсыз клапандарды қарастырған жөн.

      Егер еселігі жоғары көбікпен сөндіру жүйесінде тұщы сумен жұмыс істейтін көбік түзгіш қолданылған болса, оның қорғалатын бөлмені бір реттік толтыруға арналғаннан кем болмайтын запасы станциядағы цистернада болуы керек. Қалған су кемелер запасынан беріле алады. Цистернаны тұщы сумен толықтыруды қамтамасыз ететін құрылғылар (сорғылар, арматура және т.б.) қорғалатын бөлмеден тыс тұруы, авариялық дизель-генератордан қоректенуі және осы Қағиданың 275-қосымшасы талаптарына сәйкес жүйенің үздіксіз жұмысына жеткілікті берілісі болуы керек.

      2378. Көбік түзгіштің қажетті концентрациядағы су ерітіндісін алуға арналған қоспалауыштар қолдау тапқан типті болуы тиіс. Қоспалауыштар бір мезгілде жұмыс істейтін лафеттік бағаналарды және/немесе көбік генераторларын қамтамасыз етуі тиіс.

      2379. Тұрақты палуба жүйесін басқарудың басты бекеті, жүк аймағынан тыс тұрғын бөлмелерге жақын орналасқан өрт сөндіру станциясында болуы керек, оңай қол жеткізілетін болуы және жүйені басқаруды қамтамасыз етуі тиіс. Магистральдық құбырда өрт сөндіру станциясында қоспалауыштардан ең үлкен алшақтауда көбік түзгіштің ерітіндідегі пайыздық мөлшерін анықтауға арналған сынамаларды сұрыптау құрылғысы қарастырылуы тиіс, жүйені сумен қоректендіру құбырында манометр орнатылуы тиіс.

      Палуба жүйесінің негізгі жабдығы (көбік түзгіші бар цистерналар, сорғылар, қоспалауыштар) машина бөлімінде орналаса алады.

      2380. Кеме қатынасының тіркелімімен ерекше келісім бойынша кемеде, егер көбікті лафеттік бағаналарға қажетті қысыммен беру жүзеге асырылған кезде, көбік бағанасын бір адам тиімді басқара алатыны көрсетілген болса, көбікпен сөндіру және су-өрт жүйелері үшін жалпы палуба магистралін қолдануға болады. Осы Қағиданың 275-қосымшасына сәйкес талап етілген уақыт кезеңі ішінде екі бағана жұмысын қамтамасыз етуге арналған көбік түзгіштің қосымша көлемі қарастырылуы тиіс.

2-параграф. Тұрақты палуба жүйесі

      2381. Жүйе өндіретін көбік еселігі, ережеге сай, 12:1 аспауы керек. Егер жүйе практикалық түрде, 12:1 қарағанда біршама артық еселігі төмен көбікті өндірсе, көбік түзгіш көлемі еселігі 12:1 жүйеге арналғандай есептеледі. Егер жүйе 12:1 қарағанда еселігі біршама аз көбік өндірсе, көбік түзгіш көлемі пропорционал ұлғайған болуы керек.

      Еселігі орташа көбікті қолданған кезде көбік түзгіш көлемі есептіктен кем болмауы керек және көбік генераторлары мен орнатылған бір лафеттік бағананың есептік санының 10 минут бойы жұмыс істеуіне жеткілікті болуы керек.

      2382. Көбік лафеттік бағаналар мен тасымалы көбік генераторларының немесе қол ауалы-көбік бағаналарының көмегімен (осы Қағиданың 2524-тармақтары) жүк танклері палубасының барлық ауданына, сондай-ақ палубасы ашылған кез келген жүк танкісіне берілуі тиіс.

      2383. Әрбір лафеттік бағана көбік түзгіш ерітіндісін осы Қағиданың 275-қосымшасының 1.1 және 1.2 сілтемелерінде көрсетілгеннің 50% кем емес қарқындылықпен беруін қамтамасыз етуі тиіс.

      Дедвейті 4000 т кем емес кемелерде тек тасымалы көбік генераторлары немесе қол ауалы-көбік бағаналары ғана орнатыла алады. Алайда бұл жағдайда осы Қағиданың 2537-тармағы бойынша әрбір көбік генераторының немесе осы Қағиданың 2524-тармағы 1)-тармақшасы бойынша қол бағанасының өнімділігі осы Қағиданың 275-қосымшасының 2-тармағының 1) және 2) тармақшалары көрсетілгеннің 25% кем емес қарқындылықпен көбік түзгіш ерітіндісінің берілуін қамтамасыз етуі тиіс.

      2384. Лафеттік бағаналар саны мен орналасуы осы Қағиданың 2382, 2386 және 2388-тармақтары талаптарының орындалуын қамтамасыз етуі тиіс. Кез келген лафеттік бағананы ерітінді бойынша беру осы Қағиданың 275-қосымшасының 2-тармағының 3) тармақшасынан кем болмауы керек.

      2385. Лафеттік бағананы су мен көбікті кезекпен беруді қамтамасыз етуге арналған ауыстырып-қосқыш құрылғысымен жабдықтау ұсынылады. Осы құрылғыға су-өрт магистралынан және көбік ерітіндісінің магистралынан қосалқылар келтірілуі тиіс. Ауыстырып-қосқыш құрылғысының орнына, егер олардың өзара блоктауы қарастырылатын болса, тиекті клапандар орнатыла алады.

      2386. Лафеттік бағанадан бастап одан алдыңғы жағына қарай орналасқан қорғалатын ауданның ең алшақ шекарасына дейінгі қашықтық желсіз кезде лафеттік бағана ағысының 75% аспауы керек.

      2387. Магистральдық құбырда жүк танкілері палубасында оңай қол жеткізілетін жерлерде көбікпен сөндіру шамамен әрбір 30 минут сайын айырғыш клинкеттер немесе клапандар орнатылуы тиіс. Әрбір клапан, пайдаланудың әдеттегі жағдайларында клапан үнемі ашық болуы тиіс деген жазбасы бар кестемен жабдықталуы тиіс.

      Әрбір айырғыш клапан алдында, жеңдерді осы Қағиданың 2324-тармағы талаптарының орындалуын қамтамасыз ететін қашықтықта ауалы-көбік бағаналарымен жалғауға арналған магистральда диаметрі 70 мм жуық қосақталған өрт крандары орнатылуы тиіс.

      Су-өрт және көбікпен сөндіру жүйелерінің магистральдық құбырлардан лафеттік бағаналар қарай кететін қосалқылары айырғыш клапандардан қарастырылуы тиіс.

      Егер еселігі орташа көбік қолданылатын болса, қосақталған өрт крандарының орнына, өрт крандарының саны көбік генераторларының есептік санының 50% тең клапан қорапшалары орнатылуы тиіс.

      2388. Мұнай құйылатын кемелерде көбікпен сөндіру станциясында магистральдық құбырдың шығуы алдында оның шегінен тыс тиекті құрылғы орнатылуы тиіс.

      Тиекті құрылғы алдында лафеттік бағаналарға қарай құбырлар қосалқысы қарастырылуы тиіс, олар жүк палубасы жағына және өрт жеңдерін ауалы-көбік бағаналарымен жалғауға арналған диаметрі 70 мм жуық қосақталған өрт крандарына қарай қаратылған юттың немесе тұрғын бөлмелердің алдыңғы жақтық аралығына қарай сол және оң борты бойынша орнатылуы тиіс.

      Еселігі орташа көбікті қосақталған өрт крандарының орнына пайдаланған кезде өрт крандарының саны көбік генераторларының есептік санының 50% тең клапан қорапшалары орнатылуы тиіс.

      2389. Құрғақ жүктерге арналған бөлмелердің көбікпен сөндіру жүйесі мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) магистральдық құбырдың ашық палубаға шығуы алдында тиекті клапан қарастырылуы керек;

      2) магистральдық құбырда әрбір борттан өрт крандары бар клапандық қорапшалар қарастырылуы керек. Әрбір борт қорапшалары арасындағы қашықтық 40 м кем болмау керек. Әрбір клапандық қорапшада өрт крандарының саны көбік генераторларының есептік санының 50% тең болуы керек.

      2390. Егер кеме еселігі төмен және/немесе орташа көбікпен сөндіру жүйесімен жабдықталған болса, ерітінді құбырынан машина бөлмелеріне кірер жерге қарай, сондай-ақ сұйық отынды кемеге қабылдау ауданына қарай қосалқыларды қарастыру керек. Осы қосалқыларда оларға ауалы-көбік бағаналары немесе көбік генераторлары бар өрт жеңдерін жалғау үшін екі кран орнатылуы тиіс.

      2391. Еселігі орташа ауалы-механикалық көбік қолданылатын кемелерде тұрғын және қызмет бөлмелерінде өрт сөндіру кезінде аталған көбікті су-өрт магистралынан қолдану үшін ерітінді құбырының су-өрт магистралымен жалғануын қарастыру ұсынылады. Осы мақсаттар үшін тұрғын және қызмет бөлмелеріндегі крандарда тасылмалы көбік генераторларының сәйкес санын қарастыру қажет.

      Ауданық қызмет көрсетілетін тікұшақтар ұзындығымен лимиттелетін тікұшақ палубасына көбік, көбікті тікұшықтардың жұмысына қолайлы ауа-райы жағдайында палубаның кез келген бөлігіне беруге қабілетті лафеттік бағаналармен немесе көбік генераторларымен берілуі тиіс. Жүйе көбікті 5 минуттан кем болмайтын уақыт ішінде осы Қағиданың 276-қосымшасында көрсетілген ерітіндіні беру қарқындылығымен беруі тиіс.

      2392. Лафеттік бағаналар мен көбік генераторларының орнына аралас көбіктің тұрақты және тасымалы құрылғылары сәйкес қолданылуы тиіс.

3-параграф. Еселігі жоғары көбікпен сөндіру жүйесі

      2393. Еселігі жоғары көбікпен сөндіру жүйесі қорғайтын бөлмелердің көбікті енгізуге қарама-қарсы жоғарғы бөлігінде ауа шығаратын тесік болуы тиіс. Ережеге орай, осы тесіктер осы Қағиданың 1179-тармағына сәйкес 1 және 2 аудандарынан тыс орналасуы тиіс. Басқаша орналасқан жағдайда осы тесіктер осы Қағиданың аталған бөлімінің талаптарына жауап беруі тиіс.

      2394. Көбік өткізгіштер қимасының ауданы көбік генераторларының шығу тесіктерінің ауданынан кіші болмауы керек. Көбік өткізгіштер, олардағы арын шығыны ең аз болатындай, ал шығу тесіктерінің орналасуы көбіктің қорғалатын бөлмеге еркін келуіне кедергі жасамайтындай салынуы тиіс.

      2395. Көбік генераторында Кеме қатынасының тіркелімі қолдаған еселігі жоғары ауалы-механикалық көбікті қолдау тапқан типтегі көбік түзгіштің су ерітіндісінен алуды қамтамасыз ететін конструкция болуы керек.

      2396. Көбік генераторының шығу тесігі немесе көбік өткізгіш оның станциядан тыс шығатын жерінде жабатын құрылғымен жабдықталуы тиіс. Бұл құрылғы көбіктің жіберілуімен бір мезгілде автоматты түрде ашылуы тиіс.

      Құрылғыны қолмен басқару және "ашық" және "жабық" күйін көрсеткіштер қарастырылуы тиіс.

      2397. Көбік генераторларын сынау кезінде қорғалатын бөлменің орнына көбікті ашық палубаға жіберуге арналған ауыстырып-қосқыш құрылғысы қарастырылуы тиіс. Құрылғы көбіктің қорғалатын бөлмеге үнемі түсуін қамтамасыз ететін күйде болуы және осы күйінде пломбалауға арналған құрал болуы керек.

      2398. Қорғалатын бөлменің ауданы 400 м2 артық болған кезде, қорғалатын бөлменің бір-бірінен ең үлкен алшақтаған аймақтарына көбік беруді қамтамасыз ететін кем дегенде екі көбік генераторы қарастырылуы тиіс.

      2399. Пеногенераторлардың жұмысын қамтамасыз ететін жабдық осы Қағидалардың 4903-тармағының, 480-тарауының және 531-тарауының 2-параграфының талаптарына сәйкес электр энергиясының негізгі және авариялық көздерінен қуат алады.

      Ескерту. 2399-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

154-тарау. Көмірқышқыл газын сөндіру жүйесі

      Ескерту. 154-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы нұсқаулар

      2400. Көмір қышқыл газының көлемі, кг мынадай формула бойынша анықталуы тиіс:

      G= 1,79 Vj, (725)

      мұнда V — қорғалатын бөлменің есептік көлемі, м3;

      j — төмендегіге тең коэффициент:

      0,3 — төменде көрсетілгендерді қоспағанда, құрғақ жүк трюмдері мен басқа бөлмелер үшін;

      0,35 — есептік көлемі шахталардың толық көлемін ескере отырып анықталған машина бөлмелері үшін;

      0,4 — есептік көлемі шахталардың толық көлемін және осы Қағиданың 2136-тармағында (осы Қағиданың 73-қосымшасына 3-ескерту) көрсетілген қоймаларды ескерместен, шахталардың көлденең қимасының ауданы машина бөлмесі ауданының 40% тең немесе одан кіші деңгейінен анықталған машина бөлмелері үшін; 0,45 — бактарда отыны бар автомобильдер тасымалданатын бөлмелер үшін және тиеу және түсірудің көлденең тәсілі бар жабық бөлмелер үшін.

      Машина бөлмелері үшін үлкен G мәні алынатын сол ф коэффициенті алынады. Жалпы сыйымдылығы 2000 төмен кемелерде, жолаушылар кемелерін қоспағанда, 0,35 және 0,4 коэффициентін сәйкес 0,3 және 0,35 дейін азайтуға болады, егер бір-бірінен толық ажыратылмаған екі немесе одан көп машина бөлмелері бір бөлмені құраушы ретінде қарастырылады.

      2401. Егер көмір қышқылдылық сөндіру жүйесінің құбыры түтін сигналы жүйесінің құбыры ретінде пайдаланылса, көмір қышқылдылық жүйесінің таратқыш коллекторын, оның қабылдау құрылғыларына жақын түтін сигналды жүйесімен қорғалатын бөлмелердің әрқайсына көмір қышқыл газы берілетін іске қосатын құрылғыларымен бірге орнатуға жол беріледі. Алайда осындай коллекторды, көмірқышқыл газын қорғалатын бөлмелердің кез келгеніне өрт сөндіру станциясынан тікелей шығару мүмкіндігін болдыратындай етіп орнату ұсынылады.

      2402. Коллекторлардың өтпелі қималарының қосынды ауданы, сондай-ақ таратқыш коллектордың өтпелі қима ауданы, көлемі бойынша ең үлкен қорғалатын бөлме үшін (жоғары қысым жүйесі үшін) бір мезгілде ашылатын баллондар клапандарының өтпелі қимасы аудандарының қосындысынан артық болмауы керек немесе резервуардың шығару клапаны қимасының (төмен қысым жүйесі үшін) ауданынан артық болмауы керек.

      2403. Таратқыш құбырлардың өтпелі қима аудандары берілген бөлмелер үшін бір мезгілде ашылатын баллондар клапандарының өтпелі қимасы аудандарының қосындысынан (жоғары қысым жүйесі үшін) артық болмауы керек немесе резервуардың шығару клапаны қимасының (төмен қысым жүйесі үшін) ауданынан артық болмауы керек. Осыған орай әкететін құбырлардың өтпелі қималарының қосындысы келтірілетін құбырлардың өтпелі қималары ауданынан, есептеу арқылы құбырдың кез келген қимасында қысымның түсуі 1 МПа кіші болмайтыны дәлелденген жағдайларды қоспағанда, көп болмауы керек.

      2404. Машина бөлмелері үшін 2 минуттан аспайтын уақыт ішінде көмірқышқыл газының есептік көлемінің 2/3 берілуі қамтамасыз етілуі тиіс.

      Осы Қағиданың 2138 және 2139-тармақтардың 1) тармақшасында көрсетілген бөлмелер үшін 10 минуттан аспайтын уақыт ішінде көмірқышқыл газының есептік көлемінің 2/3 берілуі қамтамасыз етілуі тиіс.

      2405. Құбырлардың қабырғаларының қалыңдығы осы Қағиданың 250-тарауына сәйкес есептеумен анықталады (осыған орай есептік қысым р осы Қағиданың 2414 немесе 2421-тармақтарына сәйкес баллондар мен резервуарлардың есептік қысымынадай тең деп қабылданады) және осы Қағиданың 339-қосымшасында көрсетілгеннен кем болмауы керек.

      2406. Көмірқышқыл газы осы бөлмелердің жоғарғы бөлігінде орналасқан қорғалатын бөлмелерге сопло арқылы келуі тиіс. Таратқыш құбырдың орналасуы мен шығарылатын соплоларды жайғастыру, қоршаған заттардың бірқалыпты таралуы қамтамасыз етілетіндей болуы керек. Егер А категориялы машина бөлмелерінің төсеніші қос түптің үстінен 1 м-ден артық биіктікте орналасқан болса, соплоның бір бөлігі (15 % жуығы) төсеніш астындағы кеңістіктің жоғарғы бөлігінде орналасуы тиіс.

      2407. Берілген бөлменің шығаратын тесіктері аудандарының қосындысы таратқыш құбырдың өтпелі қимасының қосынды ауданының 85% аспауы керек.

      2408. Тұншықтырғыштарда, кәдеге жарату қазандарында және түтін өткізгіштерде сопло орнына перфорацияланған құбырларға жол беріледі. Құбырлар перфорация аудандарының қосындысы оның қимасы ауданынан 10% кем болуы керек.

      2409. Осы Қағиданың 2514-тармағында көрсетілген бөлмелерде салынған құбырларда осы Қағиданың 2517-тармағында талап етілген сигналдарға толықтыру ретінде шығарылатын көмірқышқыл газының қысымымен жұмыс істейтін сигналдық ысқырғыштар орнатылуы керек.

      2410. Арматуралар мен иілгіш тармақтарды қатайтуға қолданылатын материалдар 60оС төмен температураға дейін жұмысқа жарамдылығын сақтауы тиіс.

      2411. Клапандарды орнату кезінде қалыптасатын жабық бөліктердегі құбырлар желісінде қысымды түсіретін клапандар, ашық палубаға шығарылатын құбыр орнатылуы тиіс.

      2412. Сақтау үй-жайларындағы барлық арнайы шығарылатын құбырлар желілері, арматуралар және шүмектер 925ҮС асатын балқыту температурасындағы материалдардан дайындалуы тиіс. Құбырлар желілері мен олармен байланысты жабдықтар сенімді бекітілуі тиіс.

      2413. Тармақтағыш құбырлар желісінде құбырларды ауамен сынақтан өткізуге арналған штуцер болуы қажет.

2-параграф. Жоғары қысым жүйесі

      2414. Сұйытылған көмірқышқыл газын сақтауға арналған газ баллондарының саны толтыру дәрежесіне қарай анықталады (1 л сыйымдылыққа арналған көмірқышқыл газы саны), олар баллондағы көмірқышқыл газының 12,5 МПа және одан жоғары есептік қысымы кезінде 0,675 аспайтын немесе 15МПа және одан жоғары көмір қышқыл газының есептік қысымы кезінде 0,75 кг/л аспайтын болады.

      Баллондарды толтырған кезде баллонға көмір қышқыл газының есептік санынан + 0,5 кг аспайтын ауытқуға рұқсат етіледі.

      2272-тармақта және осы Қағиданың 167-тарауының 5-параграфында көзделген жағдайларда толтыру толтыру дәрежесін көрсетілген шекті мәндермен салыстырғанда 0,075 кг/л азайту керек.

      2415. Баллондарды ағаштан жасалуы мүмкін және тексеруге және көмір қышқыл газының санын анықтауға қол жетімді болуы тиіс төсемдерде қатар тік жағдайда орналастырады. Әрбір баллон реттік нөмірмен белгіленуі тиіс.

      Іске қосылатын баллондар өрт сөдіру станцияларында орналастырылады және ерекше боялуы тиіс.

      2416. Баллонды коллектормен қосатын құбыр тұтас тартылған қызыл мыстан жасалған болуы тиіс. Алайда рұқсат етілген материалдардан жасалған арнайы иілгіш шлангаларды пайдалануға рұқсат етіледі.

      Баллон мен коллектор арасындағы қосылыста қайтарылмайтын клапан оратылуы тиіс.

      Коллекторлардың құрылымы олардың толығымен құрғатылуын қамтамасыз етуі тиіс.

      2417. Қөмірқышқыл өрт сөндіру станциясы коллекторында баллондардың жоғарғы мәні гидравликалық сынау қысымы мәнінен кемінде 1 МПа шкаласы бар монометр орнатылады. Монометр шкаласының бөліктері бағаланымы 0,5 МПа-дан аспауы тиіс.

      2418. Көмірқышқыл газы сөндіру станцияларында баллондарды өлшеуге немесе олардағы сұйықтық деңгейін өлшеуге арналған құрылғы болуы тиіс.

      2419. Баллондар клапандары мынадай талаптарға сәйкес келуі тиіс:

      1) клапандардың мынадай талаптарға сәйкес келетін сақтандырғыш жабдықтары болуы тиіс:

      сақтандырғыш мембрандар жарылуы баллондағы қысым (1,3±0,1) р, МПа мәніне дейін артқан кезде болады (р – баллонның есептік қысымы). Қосымша сақтандырғыш мембраналарымен жабдықталған ойылған мембраналары бар клапандар үшін ойылған мембрандардың жарылу қысымы жоғарғы сақтандырғыш мембраналардың жарылуының шекті мәнінен кемінде 1 МПа-дан артық болуы тиіс;

      сақтандырғыш жабдықтарының іске қосылуын көрсететін бақылау құрал-сайманы көзделуі тиіс;

      2) клапанды ашу құрылғысы иінтірек үлгіде болуы және иінтіректі кемінде 90% бұрышқа бұрумен клапанды толық ашуды қамтамасыз етуі тиіс. Құрылғы клапандарды жеке немесе топтық ашуға мүмкіндік беруі тиіс;

      3) баллонның клапандарында баллон түбіне дейін 5-15 мм-ге жетпейтін қиғаш қиылған түтікше болуы тиіс. Клапандардың аталған түтіктінің, сондай-ақ баллон клапандарын коллектормен қосатын түтіктердің өткізу диаметрі кемінде 10 мм болуы тиіс;

      4) егер іске қосылатын баллондардың клапаны контрукциясы бойынша басқа баллондардан ерекшеленсе, олар басқа түсті боямен белгіленуі және корпусында "іске қосылатын" деген таңбасы болуы тиіс.

      2420. Клапандардың сақтандырғыш құрылғыларынан газды шығару:

      1) шығу саңылауында дыбыстық сигнал беру құрылғысы бар жеке құбырлар арқылы атмосфераға станциядан тыс; немесе 2) біріншісінде бекітпе клапаны және аяқ жағы ашықғ ал екіншісінде сақтандырғыш мембранасы бар екі құбыры;

      тұрақты вахтасы бар үй-жайға шығарылған коллекторда қысымның болуы туралы сигналдық құрылғысы болуы көзделетін тармақтағыш коллекторда жүргізілуі тиіс.

      Мұндай жағдайда клапандар үшін сақтандарғыш құрылғысының іске қосылуын көрсететін бақылау құрылғысы талап етілмейді.

3-параграф. Төмен қысым жүйесі

      2421. Сұйытылған көмірқышқыл газының есептік саны 1,8 - 2,2 МПа жұмыс қысымында резервуарда (резервуарларда) сақталуы тиіс, бұл шамамен-18оС температураны ұстап тұруды қамтамасыз етеді.

      Сақтандырғыш клапандарының құрылғысына сәйкес ең жоғары сақтау температурасында сұйықтық көлемі ұлғайған кезде буларға қажетті кеңістікті қамтамасыз ету үшін резервуарды сұйытылған газбен толтыру шектеулі болуы, бірақ резервуардың сыйымдылық көлемінің 95%-нан аспауы қажет.

      2422. Резервуарға әрқайсысы компрессордан, конденсатордан және тоңазыту батареяларынан тұратын екі автономды автоматтандырылған тоңазыту құрылғы қызмет етуі тиіс.

      Тоңазытуды жүргізу және әрбір құрылғыны автоматты басқару борт сыртындағы судың температурасы 32оС және қоршаған ортаның температурасы 45oС кезінде 24 саға бойы үздіксіз жұмыс жағдайында талап етілетін температураны қолдайтындай болуы қажет.

      Жұмыс істеп тұрған қондырғы істен шыққан кезде екіншісі автоматты түрде іске қосылуы қажет.

      Тоңазыту батареялары әрбір қондырғы үшін жеке немесе ортақ болуы, алайда әрқайсысы толық қуатына есептелген кемінде екі үстіңгі өшіру секциядан құрылуы тиіс.

      Басқа кезде тоңазыту қондырғысы осы Қағиданың 13-бөлігінің жіктелмейтін қондырғыларына қойылатын талаптарға (осы Қағиданың 556, 557, 558-тарауларын, 6022-тармағын қоспағанда), сондай-ақ осы Қағиданың жіктелетін қондырғыларға қойылатын 5946, 5963, 5964 және 6031-тармақтың талаптарына жауап беруі тиіс.

      Жүйені басқару органдары мен тоңазыту қондырғылары резервуарлар орналастырылған үй-жайда орнатылуы тиіс.

      2423. Резервуар:

      резервуарды толтыруға арналған бекітпе клапандары бары келте құбырлармен;

      шығыс құбырмен;

      резервуарда орнатылған сұйық көмірқышқыл деңгейін тікелей бақылауға арналған құрылғымен;

      резервуардың сақтандырғыш клапандарының бірімен тұрақты байланысын қамтамасыз ететін құрылғыдағы атмосфераға шығарылған екі сақтандырғыш клапанмен;

      манометрмен;

      жоғары және төмен қысымның дабыл құрылғыларымен;

      ең төменгі рұқсат етілген дабыл құрылғысымен жабдықталуы тиіс

      Сақтандырғыш клапандардың іске қосылуы қысымның 1,1-1,2 р кезінде басталуы, ал оның қиылысу ауданы сақтандырғыш клапан толығымен ашық болғанда резервуардағы қысым 1,35 р көрсеткішінен аспайтындай болуы тиіс (мұндағы р – резервуардағы жұмыс қысымы, МПа).

      Резервуардағы есептік қысым сақтандырғыш клапанды ашудың барынша жоғары қысымынадай тең болуы тиіс.

      2424. Сұйықтық деңгейін қашықтықтан өлшеу аспабының трубасы, егер ол резервуардың сыртында орналасқан болса, (пайдалану кезеңінде тұрақты түрде ашық болатын) екі клапанмен бөлінуі және номиналдық толтырудың тек бір ғана бақылау кранымен қосымша жабдықталуы (100 %) тиіс. Бұл трубада бақылау кранымен бірге жылулық оқшаулағышы болуы қажет.

      2425. Егер жүйе бірнеше үй-жайды қорғайтын болса, көмірқышқыл газының берілуін басқару құралдары, мысалы, автоматты таймер немесе жүйені басқаруымен бірге орналасқан деңгейді калибрлік өлшеуіш көзделуі тиіс. Бұл ретте сонымен қатар газдың берілуін қолмен реттеу мүмкіндігі болуы тиіс.

      2426. Көмірқышқыл газымен тұрақты толтырылған резервуар мен одан шығатын құбырлар желілерінің құрылғылар токтан ажыратылғаннан кейін 24 сағат ішінде айналадағы 45oС температура кезінде және тоңазыту қондырғысын іске қосу қысымынадай тең бастапқы қысымда сақтандырғыш клапанның іске қосылуын болдырмайтын жылулық оқшаулағышы болуы тиіс.

      2427. Резервуар материалы осы Қағидалардың 583-тарауының талаптарына жауап береді. Дәнекерлеу жіктері осы Қағидалардың 643-қосымшасының II сыныбына қойылатын талаптар көлемінде тексеріледі.

      Ескерту. 2427-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2428. Құбырлар желісінің бекіту клапандарымен жабылған және кез келген құрамдас бөлік үшін қысым шамадан артық көтерілуі мүмкін әрбір бөлігінде оларды еріксіз қопару құрылғылары бар сақтандырғыш клапандар орнатылуы тиіс.

      2429. Авариялық-профилактикалық сигнал беру жүйесі мынадай жағдайларда жарық және дыбыс сигналдарын беруі тиіс:

      резервуардағы қысым жоғары (сақтандырғыш клапан құрылғысынан артық емес) және төмен (кемінде 18 бар) деңгейге жеткенде;

      резервуардағы көмірқышқыл деңгейінің рұқсат етілген ең төменгі деңгейіне дейін төмендеген кезде;

      тоңазыту қондырғысы істен шыққан кезде;

      көмірқышқыл газы шыққан кезде.

      Сигналдар ЦПП-де және механиктер каютасында берілуі тиіс.

4-параграф. Іске қосуды басқару
Көмірқышқыл өрт сөндіргіш жергілікті станциялар

      2430. Қызметкер әдетте жұмыс істейтін немесе кіруге рұқсаты бар үй-жайларды қорғауға арналған жүйелерді басқару органдары осы Қағиданың 2431-тармағының талаптарына жауап беруі тиіс.

      2431. Жүйені қашықтықтан іске қосу жүргізілетін орын баллондардан (резервуарлардан) газдың шығуы туралы және қорғалатын үй-жайға газдың түсуі туралы (іске қосатын бекіту клапанына дейін және кейін газ қысымының болуы) сигнал беретін құрылғымен жабдықталуы тиіс.

      Басқарудың қорғалатын үй-жайда газдың берілуін және газдың шығуы туралы сигнал беру жүйесінің іске қосылуын қамтамасыз ететін екі жеке құралы көзделуі тиіс. Біріншісі баллондардан (резервуарлардан) газдың шығуы үшін қолданылуы қажет. Екіншісі қорғалатын үй-жайдың іске қосатын бекіту клапанын ашу үшін пайдаланылуы қажет.

      Басқарудың бұл құралдары шкафтың ішінде болуы және нақты қорғалатын үй-жай үшін жеңіл анықталуы тиіс. Егер шкаф құлыппен жабылатын болса, оның кілті шкафтың жанындағы көрінетін жерде орналасқан қақпағы сындырылатын футлярда болуы қажет.

      2432. Іске қосылатын баллондардан сервомотоларға көмірқышқыл газын беретін құбырлар желілерінде іске қосу баллондарын ашатын құрылғысы бар блоктанған бекітпе клапан көзделуі тиіс.

      2433. Төмен қысым жүйелерінде көмірқышқыл газын іске қосу қолмен жүзеге асырылуы тиіс. Егер қорғалатын үй-жайға көмірқышқыл газының есепті санының түсуін автоматты реттеу құрылғысы көзделген болса, сонымен қатар газдың берілуін қолмен реттеу мүмкіндігі де көзделуі тиіс.

      Жүйе бірнеше үй-жайға қызмет еткен жағдайда басқару бекетінде (бекеттерінде) орналасқан автоматты шығын өлшегіш немесе деңгейді нақты көрсеткіш секілді берілетін көмірқышқыл санын бақылауға арналған құралдар көзделуі тиіс.

      2434. Негізделген жағдайларда жекелеген қорғалатын үй-жайлар үшін баллон саны бестен аспайтын (125 кг-дан аспайтын көмірқышқыл газы) жергілікті станциялар құрылғыларына рұқсат етілуі мүмкін.

      Машиналық үй-жайдың ішінде картерлерді, іштен жанатын қозғалтқыштардың өшіргіштерін, түтін құбырларын және басқа да тұйық объектілерді қорғау үшін баллондар орнатуға болады.

155-тарау. Инертті газбен сөндіру жүйесі

      Ескерту. 155-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2435. Өрт сөндіру заты ретінде пайдаланылатын газ құрамындағы оттегі, көміртегі тотықтары, коррозиялық заттар мен қандайда бір қатты жанғыш бөлшектер ең төменгі рұқсат етілген мөлшерге жинақталған отынның жанған газ тәрізді өнімі болуы тиіс.

      2436. Жүйенің өнімділігі мынадай болуы қажет:

      1) машиналық үй-жайларды қорғау үшін – көмірқышқыл сөндіру жүйесі қамтамасыз ететін қорғанысқа тепе-тең қорғанысты қамтамасыз етуі тиіс;

      2) жүк үй-жайлары үшін – газ саны 72 сағат ішінде әр сағат сайын кемінде қорғалатын үй-жайдың ең үлкен жалпы көлемінің 25%-ға тең келетін бос газ көлемін алуға жеткілікті болуы тиіс.

      2437. Тармақтағыш құбырлардың құрылысы мен өткізгіш шүмектепдің орналасуы өрт сөндіргіш газдың тең дәрежеде бөлінуін қамтамасыз ететіндей болуы тиіс.

156-тарау. Ұнтақты сөндіру жүйесі

      Ескерту. 156-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы талаптар

      2438. Ұнтақтық өрт сөндіру жүйесінде Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданған үлгідегі өрт сөндіргіш ұнтақ қолданылуы қажет.

      2439. Газ-ұнтақ тасымалдағыш ретінде осы мақсатқа арналған Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданған азот немесе басқа инертті газ пайдаланылуы тиіс.

      2440. Жүйеге мыналар енгізілуі тиіс:

      ұнтағы бар резервуарларды, газ-тасымалдағышы бар баллондарды және тармақтағыш коллекторды орналастыруға арналған станциялар;

      сөндіру бекеттері;

      жүйені іске қосуға және ұнтақты бекеттерге беруге арналған құбырлар және арматура.

      2441. Сөндірудің кез келген бекетінен жүйені қашықтықтан іске қосу қамтамасыз етілуі қажет.

      Жүйе жұмыс істейтін станцияның үлкен қашықтықтағы сөндіру бекетінде іске қосылатын баллон ашылғаннан кейін 30 с аспайтын уақытта іске қосылуы тиіс.

2-параграф. Ұнтақ пен газ-тасымалдағыш саны.
Ұңғылардың берілуі және саны

      2442. Станцияда орналасқан әрбір резервуарда ұнтақтың берілген станцияда жұмыс істейтін қол және лафеттік үңғылардың барлығының 45 с аспайтын уақыт ішіндегі номиналды шығынының үздіксіз әрекетін қамтамасыз ететін жағдаймен белгіленетін есептік саны болуы тиіс.

      2443. Әрбір қол ұңғысы үшін ұнтақ шығыны 3,5 кг/с-дан аспауы, ал ұнтақ ағысының ұзындығы 8 м-нан аспауы тиіс. Әрбір қол ұңғысының ең үлкен әрекет ету аймағын анықтау үшін оның жеңінің ұзындығын ескеру қажет.

      Әрбір лафеттік ұңғының ұнтақ шығыны 10 кг/с-дан аспауы тиіс; 10, 25 және 45 кг/с берумен лафеттік ұңғының ең үлкен әрекет ету аймағы тиісінше 10, 30 және 40 м болуы тиіс.

      2444. Қол және лафеттік ұңғылардың саны ұнтақтың екі қол ұңғысынан немесе лафеттік және қол ұңғыларынан жүк бөліктері палубасы мен жүк құбырларының кез келген бөлігіне берілуін қамтамасыз етуі тиіс.

      Тіпті болмаған жағдайда, бір қол немесе лафеттік ұңғы жүк бөліктері палубасының артқы бөлігінде орналасуы тиіс.

      2445. Жүк аймағындағы газ тасымалдағыштарда жүк коллекторын қорғауға арналған бір лафеттік ұңғы көзделуі, ал оның құрылғысы ұнтақты орнынан және қашықтықтан беруді қамтамасыз ету тиіс.

      2446. Осы Қағиданың 2236-тармағының 2) тармақшасында көрсетілген үй-жайларды қорғауға арналған ұнтақтық сөндіру жүйесі кемінде 10 с уақыт ішінде 0,5 кг ұнтақ/м3 берілуін қамтамасыз етуі тиіс.

      2447. Газ-тасымалдағыш саны барлық ұнтақтың резервуардан бір рет шығарылуын қамтамасыз етуі қажет.

3-параграф. Ұнтақтық сөндіру станциялары, ұнтақтық
сөндіру бекеті

      2448. Станциялар жүк бөліктері палубасының сыртында орналасуы тиіс.

      Жүк бөлігі палубасының ұзындығы 150 м-нан артық болған жағдайда станциялардың бірін сонда орналастыруға рұқсат етіледі.

      2449. Ұнтақтық сөндіру жүйесінің кемінде екі тәуелсіз станциясы болуы тиіс, ал жүк бөлігінің сыйымдылығы кемінде 1000 м3 газ тасымалдағыштарда бір станция болуына рұқсат етіледі.

      2450. Алдыңғы немесе артқы жүк коллекторы бар кемелерде олардың қорғанысы үшін кем дегенде бір лафеттік және бір қол ұңғысы бар қосалқы ұнтақтық сөндіру станциясы болуы қажет.

      2451. Егер станцияға екі немесе одан көп сөндіру бекеті қосылған болса, ұнтақтың олардың әрқайсысына берілуі іске қосу клапаны бар жеке дара құбыр арқылы станция коллекторынан жүргізілуі тиіс.

      Станция барлық бекеттердің жеке және бір мезгілде жұмыс істеуін қамтамасыз етуі тиіс.

      2452. Ұнтақтық сөндіру бекеттерінің әрқайсысы жүйені қашықтықтан іске қосуға арналған баллондардан және немесе ұзындығы кемінде 33 м бұралмайтын қатты жеңі бар ұңғысынан, немесе лафеттік ұңғыдан құралуы қажет.

      2453. Лафеттік ұңғыдан басқа барлық жабдықталған бекеттер су өтпейтін жәшікте немесе шкафта сақталуы тиіс.

      2454. Қол ұңғысы ұнтақты беруді қосу/ажырату құрылғысымен жабдықталуы қажет.

      2455. Ұңғының ағыс өтетін алаңы жеңнің ағыс өтетін алаңына тең немесе кемінде 50%-ға кем болуы тиіс.

      2456. Іске қосу баллондарында манометр болуы қажет.

      2457. Бекетте жүйені іске қосу жөніндегі нұсқаулық болуы қажет

4-параграф. Резервуарлар, құбырлар және арматура

      2458. Резервуарда түпке дейін 100 мм жетпейтін шығын трубасы көзделуі тиіс.

      2459. Резервуардың төменгі бөлігінде ұнтақтың газ магистралына енуін болдырмайтын резервуардағы газдың өтуіне арналған құрылғы орнатылуы тиіс.

      2460. Резервуардың ұнтақпен толтырылу деңгейін 0,95-тен аспайтындай тең қабылдау қажет.

      2461. Жүйенің құбырлары мен арматурасында өту жолының тарылуы және шұғыл кеңеюі болмауы тиіс.

      2462. Станциядағы коллектор ағысының өту алаңы ұнтақтың бір мезгілде берілуі үшін оған қосылған құбырлар қиылысының жалпы алаңынан кем болмауы немесе одан кемінде екі есе артық болуы тиіс.

      2463. Станцияның тармақтағыш коллекторында жүйе іске қосылғаннан кейін құбырларды үрлеп тазалауға арналған құрылғы көзделуі тиіс.

      2464. Ұнтақтық құбырлар бұрылысының радиусы құбыр диаметрінен ең азы 10 болуы тиіс.

      2465. Ұнтақтың осы Қағиданың 2136-тармағының 2) тармақшасында көрсетілген үй-жайларға түсуі бүріккіштер арқылы жүргізілуі тиіс. Олардың құрылымы, орналасуы және саны ұнтақтың үй-жайдың барлық көлеміне тең дәрежеде бүркілуін қамтамасыз етуі тиіс. Аса қашық орналасқан бүріккіштің қысымы, тіпті болмағанда, ұнтақтың тиімді бүркілуін қамтамасыз етуге қажетті ең төменгі дәрежеге тең болуы қажет.

157-тарау. Аэрозольді өрт сөндіру жүйесі

      Ескерту. 157-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы талаптар

      2466. Аэрозольді өрт сөндіру жүйесінде Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданған үлгідегі өрт сөндіргіш аэрозоль генераторы (аэрозоль қалыптастыратын қатты отын құрамдарының жануы кезінде қалыптасатын) қолданылуы тиіс.

      2467. Аэрозольді өрт сөндіру жүйесі мыналарды қамтуы тиіс:

      өрт сөндіргіш аэрозоль генераторлары; жүйені басқару блогы (бұдан әрі - ЖББ);

      аэрозольді өрт сөндіру жүйесінің іске қосылуы туралы хабарландыру құрылғысы; кабельдік трассалар.

      Сонымен қатар "Аэрозольді сөндірудің стационарлық жүйелерін мақұлдау жөніндегі нұсқаулық" атты ИМО MSC/Circ 1007 циркулярын басшылыққа алу қажет.

      2468. Аэрозоль қалыптастыратын құрамның есептік массасы, кг, мынадай формула бойынша анықталуы тиіс:

      G =

(726)

      мұнда, V – қорғалатын үй-жайдың есептік көлемі, м3;

      Vbxj – j ауа сақтағышының көлемі, м3 – (осы Қағиданың 2360-тармағы);

      n – қорғалатын үй-жайдағы ауа сақтағыш саны;

      j – ауа сақтағыштың реттік нөмірі;

      Pbxj – j ауа сақтағыштағы жұмыс қысымы, МПа;

      Ра – атмосфералық қысым, МПа;

      q – аэрозольдің нормативтік өрт сөндіру қабілеті, кг/м3;

      k – 1,5-ке тең қор коэффициенті.

      2469. Аэрозольдің нормативтік өрт сөндіргіш шоғырлануы генератор түріне байланысты және, әдетте, 0,2 кг/м3 аспауы тиіс.

      2470. Жүйе іске қосылған кезде мыналар қамтамасыз етілуі тиіс:

      осы Қағиданың 175-тарауының талаптарына сәйкес қорғалатын үй-жайлардағы ескерту сигнал беру жүйесінің автоматты қосылуы;

      қазандардың және инсинераторлардың, егер олар қорғалатын үй-жайда орналасқан болса, оттық құрылғыларының электр жетектерінің автоматты ажыратылуы.

      2471. Машиналық үй-жайлар, авариялық дизель-генератор үй-жайлары және сұйық отын немесе тұтанғыш сұйықтық пайдаланылатын басқа да үй-жайлар үшін генератордың жұмыс режимі уақыты (аэрозольдің есептік санының түсуі) кемінде 2 минут ішінде қамтамасыз етілуі тиіс.

      2472. Қорғалатын үй-жайда генератордың орналасуы өрт сөндіргіш аэрозольдің тең дәрежеде таралуын қамтамасыз етуі тиіс. Үй-жайда құрылғылардан және қоршау құрылыстарынан қалыптасқан тоқтап қалған аймақтар бар болған жағдайда өрт сөндіргіш аэрозольдің тікелей тоқтап қалған аймақтарға түсуі көзделуі қажет.

      2473. Генераторлар орнатылған кезде олар жұмыс істеген кезде өрт сөндіргіш аэрозольдің ағысы (осы Қағиданың 2474-тармағының талаптары ескеріле отырып) эвакуациялау жолына, кеме құрылғысына, кабельдік трассаға, авариялық жарықтандыруға, ескерту сигнал беру жүйесіне, отын және май цистерналарына және құбырларға жылулық әсер етпейтіндей етіп бағытталуы қажет.

2-параграф. Өрт сөндіргіш аэрозольдің генераторлары

      2474. Өрт сөндіргіш аэрозольдің генераторы аэрозоль қалыптастыратын құрамның, іске қосу торабының, электр ажыратқыштың заряды, кеме құрылысына бекіту құрылғысы орналасатын корпустан құралуы тиіс. Генератор корпусында аэрозоль шығаруға арналған құрылғы (шүмек) болуы қажет.

      2475. Генератордың әрбір түрінің оның генератордан шығу орнынан температурасы +70оС жылу аймағы шекарасына дейінгі аралықтың (аэрозоль ағасының осі бойымен) өлшемі туралы деректері болуы қажет.

      2476. Генератордың іске қосылған сәттен бастап жұмыс режиміне шығу уақыты (осы Қағиданың 2471-тармағы) 10 с-дан аспауы тиіс.

      2477. Генератордың жұмыс режимі уақыты 20 с-дан төмен болмауы тиіс (осы Қағиданың 2471-тармағы).

      2478. Генераторлардың есептік саны, дана, мынадай формула бойынша анықталуы тиіс:

      N=G/m, (727)

      мұнда, G – аэрозоль қалыптастыратын құрамның есептік массасы, кг;

      т – бір генератордағы заряд массасы, кг.

      2479. Генератор корпусы, оның негізгі қаңқасы және оның генераторға бекітілу бөшектері жанбайтын материалдардан жасалуы тиіс.

      2480. Генераторларда қоршаған ауа температурасы 250 ҮС асқан кезде автоматты (өз бетінше) іске қосылуын қамтамасыз ететін құрылғы болуы тиіс.

3-параграф. Аэрозольді өрт сөндіру жүйесін басқару блогы

      2481. ЖББ осы Қағиданың 78-бөлімі талаптарына жауап беруі тиіс.

      2482. ЖББ қорғалатын үй-жайдың барлық генераторларының қашықтықтан іске қосылуын қамтамасыз етуі тиіс. Генераторлардың санына қарай осы Қағиданың 2471 және 2476-тармақтарының талаптарын орындауды қамтамасыз ету кезінде оларды топтарға бөліп іске қосуға рұқсат етіледі.

      2483. Жүйе бірнеше үй-жайды қорғаған жағдайда ЖББ генераторлардың әрбір үй-жайда жеке іске қосылуын қамтамасыз етуі қажет.

      2484. ЖББ қоректенуі екі тәуелсіз қоректену көзінен – негізгі және авариялық көзінен жүзеге асырылуы тиіс.

      2485. ЖББ беткі панельдегі ақаулар сигнал беру жүйесі бар іске қосу электр тізбегінің дұрыс жұмыс істеуін (мысалы, үзілу, корпуста тұйықталу) автоматты бақылауды қамтамасыз етуі тиіс.

4-параграф. Аэрозольді сөндірудің жергілікті
станциялары,V кабельдік трассалар

      2486. Негізделген жағдайларда жекелеген қорғалатын үй-жайлар үшін бір немесе екі генераторы және үй-жайға кіру ауданында құрылғыны іске қосу қондырғысы бар (ЖББ құрылғысынсыз) жергілікті станциялар құрылғыларына рұқсат етілуі мүмкін.

      2487. Кабельдік трассалар осы Қағиданың 12-бөлімінің 16-кіші бөлім талаптарына жауап беруі тиіс.

      2488. Іске қосу кабельдік трассалары экрандарды жерлендірумен экрандалған кабельдерден орындалуы қажет.

158-тарау. Машина үй-жайлары ішінде жергілікті қолданылатын стационарлық өрт сөндіру жүйелері

      Ескерту. 158-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2489. Жергілікті қолданылатын стационарлық өрт сөндіру жүйелері жалпы сыйымдылығы 500 және одан жоғары жолаушылар кемелерінде және жалпы сыйымдылығы 2000 және одан жоғары жүк кемелерінде орнатылуы тиіс.

      2490. Көлемі 500 м3 артық А санатындағы машиналық үй-жайлар

      268-қосымшада талап етілетін стационарлық өрт сөндіру жүйесіне қосымша суды пайдаланатын мақұлданған үлгідегі стационарлық өрт сөндіру жүйесімен немесе оған теңестірілген ИМО (MSC/Circ. 913)1 нұсқаулығы талаптарына жауап беретін жергілікті пайдалану өрт сөндіру жүйесімен жабдықталуы тиіс. Кезеңдік вахтасыз қызмет көрсетілетін машиналық үй-жайлардағы өрт сөндіру жүйесінің автоматты да, қолмен іске қосу да мүмкіндігі болуы қажет. Тұрақты фахтасы бар машиналық үй-жайларда өрт сөндіру жүйесінен тек қолмен іске қосу талап етіледі.

      Егер автоматтық іске қосу көзделсе, онда қолмен іске қосу міндетті түрде болуы қажет.

      Қолмен іске қосу машиналық қондырғыны басқару бекетінен немесе басқа тиісті орыннан жүзеге асырылуы тиіс.

      Жүйенің автоматты іске қосылуы өрт қауіпті аймақтарды көрсететін өртті анықтау жүйесінен жүзеге асырылуы тиіс. Мұндай жағдайда жергілікті сөндіру жүйесінің әдейі іске қосылуын болдырмайтын сындарлы шаралар қабылдануы қажет.

      2491. Жергілікті қолданылатын стационарлық өрт сөндіру жүйелері өрт қауіпті бөліктердің (аймақтардың) мынадай механизмдері мен құралдарын (қозғалтқышты тоқтату, қызметкерлерді эвакуациялау немесе үй-жайды герметизациялау қажеттілігінсіз) қорғауға арналады:

      1) іштен жанудың бас қозғалтқыштары мен дизель-генераторлары;

      2) инсинераторлар;

      3) жылытылған сұйық отын сепараторлары;

      4) қазандардың оттық жақтары (форсункалар орналастырылатын жерлерде);

      5) инертті газдар генераторлары;

      6) отынды жылытқыштар.

      Бір немесе одан көп қозғалтқыштары бар қондырғылар үшін жүйенің ең кемінде екі секциясы көзделуі тиіс.

      2492. Жергілікті қолданылатын кез келген өрт сөндіру жүйесінің іске қосылуы қорғалатын үй-жайдағы, механизмдерді басқару бекетіндегі әне басқару рубкасындағы авариялық-ескерту сигнал беру жүйесінің басқа дыбыстық сигналдарынан ерекшеленетін және көрінетін болуы тиіс. Бір сарынды болуы мүмкін сигнал іске қосылған нақты жүйені көрсетуі тиіс. Осы тармақта келтірілген авариялық-ескерту сигнализациясы жүйесіне қойылатын талаптар осы бөліктің қандайда бір тармағында талап етілетін өртті анықтау сигнализациясы жүйесін алмастыратын емес, қосалқы болып табылады.

      2493. Жүйенің электр жабдығы және оны іске қосу туралы сигнал беру осы Қағидалардың 469-тарауының талаптарына жауап беруі тиіс.

      Ескерту. 2493-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2494. Кеме бортындағы бүріккіштердің орналасуы олардың ИМО (MSC/Circ.913) нұсқаулығына сәйкес жүргізілген сынақтар кезінде орналасуына сәйкес болуы қажет. Бүріккіштердің басқаша орналасуы ИМО нұсқаулығына сәйкес қосымша сынақтар жүргізілген жағдайда ғана Кеме қатынасы тіркелімімен рұқсат етілуі мүмкін.

159-тарау. Өрт сөндіру жүйелерін сынау

      Ескерту. 159-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2495. Өрт сөндіру жүйелері осы Қағиданың 277-қосымшасына сәйкес сынау қысымымен сынақтан өткізілуі тиіс.

      2496. Жүйелер әрекетінің сынағы олардың жұмыс қабілеттерін, іске қосу құрылғыларының әрекетін, ал басты кемелерде қорғалатын үй-жайларға өрт сөндіру құралдарының берілуінің регламенттелген уақытын растауды тексеру мақсатында мақұлданған Бағдарламалар тіркелімі бойынша жүргізілуі қажет.

      Бұндай жағдайда басты кемелерде жоғары қысымды көмірқышқыл сөндіру жүйесі үшін қорғалатын үй-жайлардың біріне көмірқышқыл газының есептік санының сынақтық іске қосылуы талап етіледі.

      Егер Кеме қатынасы тіркеліміне жеткілікті негіздеме ұсынылған болса, сынақтық іске қосылу жүргізілмеуі мүмкін.

4-кіші бөлім. Өрт сөндіру сигналын беру жүйелері
160-тарау. Жалпы талаптар

      Ескерту. 160-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2497. Өрт сөндіру сигнализациясы жүйесінің барлық электр құралдары, аспаптары, фидерлері мен электр желісі осы Қағиданың 466 және 467-тарау және Өрт сөндіру қауіпсіздігі жүйелері кодексінің талаптарына жауап беруі тиіс.

      2498. 36 жолаушыдан артық тасымалдайтын жолаушылар кемелерінің осы Қағиданың 2501-тармағын талап ететін тұрақты вахта атқарылатын орталық басқару бекетіне шоғырланған жүйелерге арналған сигнализациясы болуы тиіс. Бұған қосымша осы жерде өртке қарсы есіктері жабық және желдеткіштері сөндірілген қашықтықтан басқару шоғырлануы қажет. Тұрақты вахта атқарылатын басқару бекеттеріндегі экипаж мүшелерінің желдеткішті қайта қосу мүмкіндіктері болуы тиіс. Орталық басқару бекетіндегі басқару панельдерінде өртке қарсы есіктердің ашық немесе жабық күйінің индикациясы, детекторларың, дабыл сигнал беру құрылғыларының және желдеткіштердің ажыратылған күйінің немесе әрекеттен шығарылған индикациясы болуы тиіс.

      2499. Өртті анықтау сигнализациясы жүйесі, басқару панелінен өртке қарсы есітерді жабу және басқа ұқсас функцияларды орындауды қоспағанда (осы Қағиданың 158-тарауының 2-параграфы), қандайда бір басқа мақсаттарға пайдаланылмауы тиіс. Егер өртке қарсы есіктер де су өткізбейтін болып табылса (осы Қағиданың 77-тарауы), олар өртті хабарлағыш іске қосылған кезде автоматты түрде жабылмауы қажет.

161-тарау. Өртті анықтау дабылы

      Ескерту. 161-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Өртті анықтау сигнал берідің стационарлық жүйелері

      2500. Өртті анықтау сигнал берідің стационарлық жүйесі мыналарды қорғау үшін орнатылуы қажет:

      1) тұрғын-үй және қызметтік үй-жайларды және басқару бекеттерін (осы Қағиданың 2501-тармағы);

      2) кезеңдік вахтасыз қызмет көрсетуі бар А санатындағы машиналық үй-жайларды және жүйелерді және автоматты және қашықтықтан басқару құрылғыларын орнату тұрақты вахталық қызмет көрсетілетін үй-жайлардың орнына Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданған және басты қозғалтқыш құрылғысы мен электр энергиясының негізгі көздерін қоса алғанда, онымен байланысты механизмдер түрлі деңгейдегі автоматты немесе қашықтықтан басқарумен жабдықталған және басқару бекетіндегі вахта қызметкерінің тұрақты бақылауында болатын А санатындағы үй-жайларды;

      3) орамдағы қауіпті жүктерді тасымалдайтын жүк үй-жайларын (осы Қағиданың 2502-тармағы), сондай-ақ, кеме осы талаптың қолданылуы мақсатқа сай болмайтын қысқа мерзімдік рейстер жасаған жағдайлардан басқа, жолаушылар кемесіндегі кіруге рұқсат етілмейтін жүк үй-жайларын;

      4) көлік құралдарын тасымалдауға арналған үй-жайларды, арнайы санаттағы үй-жайларды және көлденең тәсілмен тиеу мен түсіру орындалатын үй-жайларды (осы Қағиданың 2602-тармағы). Өртті анықтау сигнализациясы жүйесі бактарында отындары бар көлік құралдарын тасымалдауға пайдаланылатын ашық палубаларда орнатылмайды;

      5) жолаушылар кемелерінің каюта балкондарын. Каюта балкондарына арналған өртті анықтаудың стационарлық жүйелері мен өрт туралы сигнализациясын мақұлдау MSC.l/Circ.1242 сәйкес жүргізіледі.

      Кеме қатынасы тіркелімімен келісім бойынша жалпы сыйымдылығы 500 төмен жүк кемелері өртті анықтау сигнализациясының стационарлық жүйесімен жабдықтамауға рұқсат етіледі.

      2501. Тұрғын-үй және қызметтік үй-жайларды және басқару бекеттерін қорғау кезінде мыналар орындалуы қажет:

      1) түтін хабарлағыштар осы Қағиданың 2501-тармағының 2) - 4) тармақшаларында көзделген тұрғын үй-жайлары шегіндегі барлық траптарда, барлық дәліздерде және барлық эвакуация жолдарында орнатылуы тиіс. Желдеткіш каналдарында арнайы түтін хабарлағыштарды орнату туралы мәселе қаралуы қажет;

      2) 36 артық жолаушы тасымалдайтын жолушылар кемелерінде өртті анықтау сигнализациясының стационарлық жүйесі қызметтік үй-жайларда, басқару бекеттерінде және тұрғын үй-жайлар шегіндегі дәліздерді, траптар мен эвакуация жолдарын қоса алғанда, үй-жайларда түтінді анықтауды қатмасыз ететіндей етіп орнатылуы және орналастырылуы қажет. Жеке ванна бөлмелері мен камбузаларда түтін хабарлағыгты орнатудың қажеттілігі жоқ. Бос кеңістіктер, қоғамдық әжетханалар, көмірқышқыл газы қоймалары және ұқсас үй-жайлар секілді өрт қаупі аз немесе өрт қауіпсіз үй-жайдарда өртті анықтау сигнализациясының стационарлық жүйелерді орнатудың қажеттілігі жоқ. Салқындатылатын қоймалар және сауна және кір жуу бөлмесі секілді бу қалыптасуы мүмкін басқа да үй-жайлар үшін жылулық хабарлағыштар орнатылады. Бұған қоса, өрт сөндірудің автоматты спринклерлік жүйесі орнатылуы тиіс (осы Қағиданың 273-қосымшасы);

      3) кемінде 36 жолаушы тасымалдайтын жолаушылар кемелерінде әрбір жеке көлденең және тік аймақтарда, барлық тұрғын-үй және қызметтік үй-жайларда және, егер Кеме қатынасының тіркелімі қажет деп есептеген жағдайда, бос үй-жайлар, санитарлық үй-жайлар секілді өрт аса қауіпті болып табылмайтын үй-жайларды және т.б. қоспағанда, басқару бекеттерінде не:

      осындай үй-жайларда өртті анықтау, сондай-ақ тұрғын үй-жайлар шегіндегі дәліздерде, траптарда және эвакуациялау жолдарында түтінді анықтауды қамтамасыз ету үшін орнатылған және орналастырылған өртті анықтау сигнализациясының стационарлық жүйесі; немесе

      егер автоматты спринклерлің жүйе осындай үй-жайларды қорғау үшін орналастырылған болса (осы Қағиданың 273-қосымшасы), тұрғын үй-жайлар шегіндегі дәліздерде, траптарда және эвакуациялау жолдарында түтінді анықтау үшін орнатылған және орналастырылған өртті анықтау сигнализациясының стационарлық жүйесі орнатылады;

      Өрт қауіпсіздігі жүйелерінің халықаралық кодексінің ережелеріне сәйкес келетін өртті анықтау сигнализациясының стационарлық жүйесі, егер балкондардағы жиһаздар мен өңдеулер осы Қағиданың 2211-тармағында белгіленгендей болмаған жағдайда, кемелердің осы Қағиданың 2212-тармағындағы талаптар қолданылатын каюта балкондарында орнатылуы тиіс;

      өртті анықтау сигнализациясының стационарлық жүйесі әрбір автоматты және қолмен хабарлағышты қашықтықтан және жеке анықтайтын күйде болуы тиіс.

      Автоматты және қолмен хабарлағыштың бір сәулесі кемінде бір басты тік аймақта орналаспауы қажет;

      4) атриумы (яғни үш немесе одан артық ашық палубаларды қамтитын қоғамдық үй-жайлар) бар барлық басты тік аймақтардың барлық ауданы түтінді анықтау жүйесімен қорғалуы тиіс;

      5) жүк кемелеріндегі тұрғын-үй және қызметтік үй-жайлар және басқару бекеттері мынадай қорғау тәсілдеріне байланысты өртті анықтау сигнализациясының стационарлық жүйесімен және/немесе өрт сөндірудің автоматты спринклерлік жүйесімен және өртті анықтау сигнализациясымен қорғалады:

      1С қорғау тәсілі кезінде: өртті анықтау сигнализациясының стационарлық жүйесі тұрғын үй-жайлар шегіндегі барлық дәліздерде, траптарда және эвакуация жолдарында түтінді анықтауды қамтамасыз ететіндей етіп орналасуы және орналастырылуы қажет;

      ПС қорғау тәлісі кезінде: тұрғын үй-жайлар шегіндегі барлық дәліздерде, траптарда және эвакуация жолдарында түтінді анықтауды қамтамасыз ететіндей етіп орналастырылған өртті анықтау сигнализациясының стационарлық жүйесі орнатылуы тиіс. Бұған қоса тұрғын үй-жайларды, камбузаларды және басқа да қызметтік үй-жайларды (осы Қағиданың 273-қосымшасы) қорғайтындай етіп орналастырылған автоматты спринклерлік жүйе орнатылуы тиіс;

      ШС қорғау тәсілі кезінде: өртті анықтау сигнализациясының стационарлық жүйесі бос үй-жайлар, санитарлық үй-жайлар және т.б. секілді өрт аса қауіпті болып табылмайтын үй-жайларды қоспағанда, тұрғын үй-жайлар шегіндегі дәліздерде, траптарда және эвакуация жолдарында түтінді анықтауды қамтамасыз ететіндей етіп орнатылуы және орналастырылуы тиіс. Бұған қоса, тұрғын үй-жайлар шегіндегі барлық дәліздерде, траптарда және эвакуация жолдарында түтінді анықтауды қамтамасыз ететіндей етіп орналатылған өртті анықтау сигнализациясының стационарлық жүйесі орнатылуы тиіс. Алайда, тұрғын үй-жайлар блогынан алшақта орналасқан қызметтік үй-жайларды өрт сигнализациясының стационарлық жүйесімен жабдықтаудың қажеттілігі жоқ;

      6) егер өртті анықтау сигнализациясының стационарлық жүйесі осы Қағиданың 2501-тармағының 1) тармақшасында көрсетілгендерден басқа үй-жайларды қорғау үшін талап етілетін болса, бұндай үй-жайлардың әрқайсысында Өртке қарсы қауіпсіздік жүйесі кодексінің талаптарына жауап беретін кемінде бір хабар етуші орнатылады.

      2502. Көлік құралдарын тасымалдауға арналған үй-жайларда, арнайы санаттары үй-жайларда және көлденең тәсілмен тиеу мен түсіру орындалатын үй-жайларда орнатылатын өртті анықтау сигнализациясы жүйесі өртті бастапқы сатыда тез арада анықтауды қамтамасыз етуі тиіс. Автоматты хабарлағыштардың түрлері мен олардың орналасуы желдеткіштің және басқа да тиісті факторлардың ықпалы ескеріле отырып белгіленуі тиіс. Жүйе орнатылғаннан кейін оның орташа әсер ету уақытын белгілеу үшін қарапайым желдету жағдайында сынақтан өткізілуі қажет. Егер үй-жайларда рейстің барлық кезеңінде тұрақты өрт вахтасы түріндегі тиісті шолу қызметі атқарылатын болса, арнайы санаттағы үй-жайларда өртті анықтау сигнализациясы жүйесі орнатылмауы мүмкін.

      2503. Автоматты хабарлағыштар олардың оңтайлы тиімділігі қамтамасыз етілетіндей етіп орналасуы қажет. Бимстерге және желдеткіш каналдарына жақын жерлерден немесе ауа ағымы автоматты хабарлағыштардың жұмысына кері ықпал ету мүмкіндігімен сипатталатын басқа да орындардан, сондай-ақ олар соққыға ұрылуы немесе зақымдануы мүмкін орындардан алшақ болу қажет.

      Жікшелерде орнатылған хабарлағыштар дәліздерді, қоймалар мен траптарды қоспағанда аралықтардан 0,5 м төмен орналасуы қажет. Автоматты хабарлағыштардың ең жоғарғы алаңдары мен арақашықтықтары осы Қағиданың 278-қосымшасына сәйкес келуі тиіс.

      Сынақтан өткізу кезінде алынған және Кеме қатынасы тіркелімімен келісілген сипаттамалар негізінде осы Қағиданың 278-қосымшасының талаптарынан ауытқуларға жол беріледі.

      Машиналық үй-жайларды жылулық-импульсты хабарлағыштармен қорғаған жағдайда хабарлағыш қызмет ететін палубаның ең жоғарғы алаңы 50 м2, ал орталықтар аралығында арақашықтық кемінде 6 м құрауы тиіс.

      2504. Осы Қағиданың 2500-тармағының 3) және 4) тармақшаларында көрсетілген жүк үй-жайларында, осы Қағиданың 2138-тармағының 3), 4) тармақшаларында және 2139-тармағында көрсетілген үй-жайларды қоспағанда, Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданған және осы Қағиданың 2143-тармағының талаптарына жауап беретін ауа сынамаларын алу тәсілімен түтінді анықтау жүйесі орнатылуы мүмкін.

      2505. Үй-жайлардан ауа сынамаларын алу тәсілімен түтінді анықтау жүйесі мынадай қосымша талаптарға жауап беруі қажет:

      1) үздіксіз жұмысты қамтамасыз етуі тиіс. Кеме қатынасы тіркелімімен келісім бойынша бір үй-жайды екі рет сканерлеу арасындағы аралық (7) 120 с-дан аспайтын және осы Қағиданың 2505-тармағының 10) тармақшасында көрсетілген уақытты (Т) қамтамасыз ететін жағдайда тізбекті сканерлеу принципі бойынша жұмыс істейтін жүйелерге рұқсат етілуі мүмкін. 20% рұқсат етілген аралық (7) мынадай формула бойынша анықталады:

      I = 1,2xTxN,

      мұнда, N – сканерлеу нүктелерінің саны;

      2) ауа сынамаларын алуға арналған трубалардың орналасуы өрттің туындау орнын жеңіл анықтай алатындай болуы қажет;

      3) улы, тез тұтанатын немесе өрт сөндіргіш заттардың кез келген тұрғын-үй немесе қызметтік үй-жайларға, басқару бекеттеріне немесе машиналық үй-жайларға енуін болдырмайтындай, сондай-ақ тез тұтанатын газ қоспасы мен ауаның тұтану мүмкіндігін болдырмайтындай етіп дайындалуы және орнатылуы қажет;

      4) түтінді анықтау қамтамасыз ету талап етілетін әрбір қоршалған үй-жай үшін кемінде бір түтін аралықты көзделуі тиіс. Егер үй-жай мұнай немесе рефрижераторлық жүктерді, сондай-ақ түінді анықтау жүйесі талап етілетін басқа да жүктерді тасымалдауға арналған болса, Кеме қатынасы тіркелімімен келісім бойынша бұл үй-жайда түтін қалқандарын оқшаулауға арналған құралдар көзделуі тиіс;

      5) түтін қалқандарының орналасуы олардың тиімділігін қамтамасыз етуі қажет, бұл ретте түтін қалқаны мен оның астындағы палубада орналасқан кез келген бөлікке дейінгі көлденеңінен өлшенген арақашықтық 12 м-нан аспауы тиіс.

      Мәжбүрлі желдеткішті үй-жайлардағы түтін қалқандарының орналасуы желдеткіштің ықпал етуі ескеріле отырып анықталуы тиіс.

      Түтін қалқандары олар соққылардың және басқа да ықпал етулердің нәтижесінде зақымдалуы мүмкін орындарда орналаспауы қажет;

      6) ауа сынамасын алуға арналған әрбір нүктеге төрттен артық түтін қалқандары қосылмауы қажет;

      7) ауа сынамасын алуға арналған бір нүктеге тек бір ғана қоршалған үй-жайдың түтін қалқандары қосыла алады;

      8) ауа сынамаларын алуға арналған трубалар өздігінше құрғатылатын болуы тиіс және жүк операциялары кезінде соққылардың немесе басқа да ықпал етулердің нәтижесінде зақымданудан қорғалуы тиіс;

      9) жүйенің сезімтал элементі жарықтың әлсіреуі бір метрде 6,65%-дан асқан кезде өлшегіш камера ішіндегі түтіннің қоюлануы шамаға жеткенге дейін іске қосылуы қажет;

      10) ауа сынамалары алуға ір-бірін қайталайтын кемінде екі жетдеткіш көзделуі қажет.

      Желдеткіштің берілуі қорғалатын аудандағы желдеткіштің қалыпты режимде жұмыс істеуі кезінде жүйенің қызмет етуін қамтамасыз ету үшін жеткілікті болуы қажет. Құбырлардың қуаттылығы мен ұзындығына байланысты желдеткіштер жүйенің кемінде 15 с ішінде іске қосылуының жалпы бөгелу уақытын (Т) қамтамасыз етуі тиіс;

      11) басқару панелінде ауа сынамаларын алуға арналған жеке трубаларда түтінді бақылау мүмкіндігі қамтамасыз етілуі тиіс;

      12) әрбір қосылған түтін қалқандарынан ауаның бірдей көлемдерін алуды қамтамасыз ететін сорғыш трубаларда ауа ағымын бақылауға арналған құрылғылар көзделуі тиіс;

      13) ауа сынамаларын алуға арналған трубалардың ішкі диаметрі 12 мм-нан кем болмауы тиіс. Трубалар бір мезгілде және өрт сөндірудің стационарлық газ жүйесінде пайдаланылған кезде олардың ең төменгі мөлшері тиісті уақыт ішінде қорғалатын үй-жайдағы сөндіру үшін талап етілетін өрт сөндіру заттарының санын жеткізуге жеткілікті болуы қажет;

      14) ауа сынамаларын алуға арналған трубаларды кезеңді түрде сығымдалған ауамен үрлеп тазартуға арналған құрылғылар көзделуі тиіс;

      15) басқару панелі жүріс көпіршесінде немесе ОАП (ЦПП) орналасуы тиіс. Басқару панелінде немесе оған жақын маңайда қызмет көрсетілетін үй-жай туралы нақты ақпараттар болуы тиіс;

      16) жүйені қандайда бір элементтерді ауыстырусыз қалыпты жұмыс режиміне қайта келтірумен дұрыс іске қосылуына сынақтан өткізу мүмкіндігі көзделуі тиіс;

      17) түтінді немесе басқа да жанғыш өнімдерді анықтау басқару панелінде және жүріс көпіршесінде немесе тұрақты вахтасы бар басқару бекетінде жарық және дыбыс сигналдарының іске қосылуына алып келуі қажет;

      18) қоректену шығындарын анықтау мақсатына жүйенің жұмысы үшін қажетті қорек көздерін бақылау жүзеге асырылуы тиіс. Қорек шығыны басқару панелінде және жүріс көпіршесінде түтінді анықтау сигналынан ерекшеленетін жарық және дыбыстық сигналдың іске қосылуына алып келуі қажет (осы Қағиданың 5124-тармағы);

      19) жүйені сынақтан өткізуге және қызмет көрсетуіне қажетті тиісті нұсқаулықтар мен қосалқы бөлшектер көзделуі тиіс.

      2506. Тиісті температурадағы жылы ауаны немесе тиісті тығыздық даипазоны немесе бөлшектер өлшемі бар түтінді немесе аэрозольді, не автоматты хабарлағыш іске қосылуы қажет өрт тудырумен байланысты басқа да элементтерді алуға арналған құрылғылардың көмегімен хабарлағыштардың дұрыс жұмыс істеуін тексеру мүмкіндігі көзделуі қажет.

2-параграф. Қолмен іске қосылатын сигнал беру,
тұрақты вахтасыз машиналық үй-жайларды қорғау

      2507. Өрт сигнализациясының қолмен хабарлағыштарды осы Қағиданың 2500-тармағына сәйкес өртті анықтаудың автоматты сигнализациясымен жабдықталған кемелерде көзделуі тиіс.

      2508. Қолмен іске қосылатын хабарлағыштар осы Қағиданың 2501-тармағының 3) тармақшасының екінші абзацындағы талаптар ескеріле отырып, барлық тұрғын үй-жайларда, қызметтік үй-жайларда және басқару бекеттерінде орнатылуы қажет.

      2509. Хабарлағыштар әрбір палубаның дәліздерінде жеңіл қол жетімді болуы және дәліздің кез келген бөлігі хабардар етушіден 20 м-нан аспайтын қашықтықта болатындай етіп орналасуы тиіс.

      2510. Арнайы санаттағы үй-жайлардағы қолмен іске қосылатын хабарлағыштар үй-жайдың ешқандай бөлігі хабардар етушіден кемінде 20 м қашықтықта болмайтындай етіп орналастырылуы, ал олар осындай үй-жайлардың әрбір шығу бөлігінде бір-бірден орналасуы қажет.

      2511. Өрт сигнал берудің барлық қолмен хабарлағышы қызыл бояуға боялған болуы және қалыпты және авариялық жағдайларда жеткілікті жарықтандырылуы тиіс. Хабарлағыштың түймесі шыны астында болуы тиіс.

      2512. Қолмен хабарлағышы бар өртті анықтаудың кез келген талап етілген стационарлық жүйесі тез арады іске қосылуға тұрақты дайындықта болуы тиіс.

      2513. Тұрақты вахтасын А санатындағы машиналық үй-жайлар, сондай-ақ жылытылған ауаның ауа жолдары және негізгі қазандардың, 3 т/с-дан артық бу өндіруге жауапты қосалқы қазандардың және осындай бөлімдердің органикалық жылу таратушысы (соның ішінде пайдаға асырушысы) бар қазандардың түтін жолдары өртті анықтаудың автоматты сигнализациясымен жабдықталуы тиіс (осы Қағиданың 3973--тармағы).

162-тарау. Ескерту дабылы

      Ескерту. 162-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2514. Өрт сөндіру затының іске қосылуы туралы автоматты ескерту сигнализациясымен пайдаланудың қалыпты жағдайларында экипаж мүшелері жұмыс істейтін, не олардың кіруге рұқсаты бар, осы мақсатқа арналған есіктермен немесе кіру люктерімен жабдықталған үй-жайлар, соның ішінде көлденең тәсілмен тиеу мен түсіру орындалатын жабық жүк үй-жайларыжәне салқындатқыш контейнерлерді тасымалдайтын контейнер тасымалдағыштардың трюмалары жабдықталуы тиіс. Басқа жүк үй-жайларында, сондай-ақ кішігірім үй-жайларда (компрессорлық, малярлық, фонарлық және т.б.) ескерту сигнализациясының болуы талап етілмейді.

      2515. Өрт сөндіру жүйесінің іске қосылуы туралы ескерту сигналы өрт сөндіруші заттар енгізілетін үй-жайлар шегінде ғана берілуі қажет.

      Дыбыстық сигнал беру құралы сигнал барлық механизмдер жұмыс істеп тұрған кезде бүкіл қорғалатын үй-жайға естілетіндей және дыбыстық қысымды немесе дыбыс сипатын реттеу жолымен басқа дыбыстық сигналдардан ерекшеленетіндей болып орналасуы қажет.

      2516. Ескерту сигнализациясының іске қосылуы іске қосу құрылғысы бар кез келген шкафтың есігі ашылған кезде оның автоматты іске қосылуы қамтамасыз етілетіндей болып өрт сөндіру жүйесін жергілікті және қашықтықтан іске қосу бекеттерімен одақтасуы тиіс.

      Бұл ретте адамдар үй-жайды тастап шығу үшін сигнализация жұмыс істеген сәттен бастап өрт сөндіргіш зат енгізілген сәйкес дейінгі уақыт аралығында қорғалатын үй-жайға өрт сөндіргіш заттың түсуін автоматты бөгеу (кемінде 20 с) қамтамасыз етілуі тиіс.

      2517. Сигнал үй-жайдағы шу арасында анық, айқын, жақсы естілуі және дыбысы бойынша басқа сигналдардан ерекшеленуі тиіс. Дыбыстық сигналға қосымша "Газ! Тез кет!", ал аэрозольді сөндіру жүйесімен қорғалатын үй-жайлар үшін "Аэрозоль! Тез кет!" жарық сигналы орнатылуы тиіс.

      2518. Мұнай құю кемелерің сорғы үй-үйдайларындағы дыбыстық сигнал құрылғысы құрғақ таза ауамен іске қосылатын пневматикалық немесе жалын қауіпсіз түрдегі электрлік немесе сорғы үй-жайында орналасқан жетекті механизмі бар электрлік болуы тиіс.

5-кіші бөлім. Өртке қарсы жабдықтау, қосалқы бөлшектер
және құрал-саймандар
163-тарау. Өртке қарсы жабдықтау

      Ескерту. 163-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2519. Өртке қарсы жабдықтау заттары Өртке қарсы қауіпсіздік жүйелері кодексінің талаптарына жауап беруі, мақұлданған үлгіде болуы және кез келген уақытта пайдалануға дайын болуы қажет.

      Өртке қарсы жабықтар заттарының орналасуы мен қолжетімділігі ыңғайдылығы қамтамасыз етілуі тиіс.

      Жолаушылар кемелерінде өртке қарсы құралдардың орналасуы фотолюминесценттік материалдардан жасалған көрсеткіштермен немесе жарықтандыру көмегімен белгіленуі тиіс. Мұндай фотолюминесценттік көрсеткіштер немесе жарықтандырулар осы Қағиданың 1434-1441-тармақтарының және Өрткен қарсы қауіпсіздік жүйелері кодексінің талаптарына жауап беруі тиіс.

      2520. Кеменің көлемдері мен міндеттеріне қарай өртке қарсы техниканың тасымалдағыш құралдарымен, аппараттармен, құрал-саймандармен және шығын материалдарымен қамтамасыз ету нормалары осы Қағиданың 279-қосымшасына сәйкес қабылдануы тиіс.

      2521. Жиналмалы жабдықтау заттарының (жеңдер, қол үңғылары, тасымалданатын көбік генераторлары) осы кемеге арнап қабылдаған тез иілгіш стандартты түрдегі және көлемдегі байланыстырғыш арматурасы болуы тиіс. Жабдықтау заттарының және байланыстырғыш арматураның материалы теңіз ортасының ықпалына төзімді болуы қажет.

      Жарылыс қауіпті аймақтарда, үй-жайларда және кеңістіктерде, сондай-ақ мұнай құятын және мұнай жинайтын кемелердің, газ тасымалдағыштар мен химия тасымалдағыштардың ашық палубаларында ұшқындардың пайда болуы мүмкіндіктерін болдырмайтын жабдықтау заттары орналасуы тиіс.

      2522. Өрт жеңдері мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) ұзындығы кемінде 10 м, бірақ одан артық болмауы тиіс:

      15 м – машиналық үй-жайларда;

      20 м – басқа үй-жайларда (машиналық үй-жайлардан басқа) және ашық палубаларда;

      25 м – ең жоғарғы ені 30 м астам кемелердің ашық палубаларында.

      Жеңдердің ұзындығы кез келген жағдайда су пайдалану қажет болып табылатын үй-жайлардың кез келгеніне су ағысының берілуі үшін жеткілікті болуы тиіс;

      2) мақұлданған тозуға төзімді, соның ішінде микроағзалардың (шірудің) қиратуына төзімді материалдардан дайындалуы тиіс;

      3) ұңғылар жиынтығындағы жеңдер өрт крандарында немесе жең катушкаларының көрінетін жерлерінде немесе кассеталарда орналасуы тиіс. Кемелердің ашық палубаларында олар желдетілетін шкафтарда немесе шашыраудан қорғайтын қорғауларда орналасуы қажет. Шкафтарда және қоршауларда қызыл түсті бояумен жазылған "ПК" жазбасы болуы тиіс;

      4) 36 артық жолаушы тасымалдайтын жолаушылар кемелерінде, үй-жайларда өрт жеңдері өрт крандарына тұрақты қосулы болуы тиіс.

      5) жүк кемелерінде:

      жалпы сыйымдылығы 1000 және одан жоғары кемелерде өрт жеңдерінің саны кеме ұзындығының әрбір 30 м бір-бірден және бір қосалқы жеңнен, алайда бір кемеге кемінде бес жеңнен келетіндей есеппен анықталады. Бұл санға кел келген машиналық немесе қазан бөлімге талап етілетін кез келген жең енгізілмейді. Кеменің түрін және кеме жасайтын рейстердің сипаттарын ескере отырып, жеңдердің кез келген уақытта қол жетімділігін және олардың жеткілікті санын қамтамасыз ету үшін Кеме қатынасының тіркелімі жеңдердің санын арттыруды талап етуі мүмкін. Қауіпті жүктер тасымалдайтын кемелер жоғарыда талап етілген жеңдер мен ұңғылардан басқа қосымша үш жеңмен және ұңғымен қамтамасыз етілуі қажет;

      жалпы сыйымдылығы 1000 кем кемелерде өрт жеңдерінің саны осы тармақшаның екінші абзацындағы талаптарға сәйкес есептеледі. Алайда, жеңдердің саны кез келген жағдайда үштен кем болмауы тиіс.

      2523. Қол өрт ұңғыларында диаметрлері 12, 16 және 19 мм немесе осы өлшемдерге жақын болатын тесіктері бар саптамалары болуы қажет. Тұрғын-үй және қызметтік үй-жайларда диаметрі 12 мм артық саптамаларды қолданудың қажеттілігі жоқ. Жалпы сыйымдылығы кемінде 150 кемелерде диаметрі 10 мм тесігі бар саптамаларды қолдануға рұқсат етіледі. Машиналық үй-жайларда және ашық палубаларда саптамалар әрбір кранның осы Қағиданың 270-қосымшасында көрсетілген деңгейден кем болмайтын қысымы кезінде судың стационарлық сорғыдан екі ағыммен ең төменгі берілуі арқылы ең жоғарғы шығынын қамтамасыз етуі тиіс, алайда диаметрі 19 мм-нан артық тесігі бар саптамаларды қолданудың қажеттілігі жоқ.

      Ұңғылар мақұлданған үлгіде, бекітпе құрылғыларымен шоғырландырылған болуы тиіс. Өнімділігі және пайдаланылу сенімділігі құжаттамалық расталған жағдайда поликарбонат секілді пластиктерден жасалған ұңғыларды және теңіз ортасында пайдалануға жарамды деп танылған ұңғыларды пайдалануға рұқсат етіледі.

      2524. Көбікпен сөндірудің стационарлық жүйелерінен көбікті төменгі еселікте беруге арналған ауа-көбікті ұңғылар (осы Қағиданың 167-тарауы) мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) мұнай құю кемелерінің жүк палубаларында әрбір ұңғы көбіктің кемінде 15 м қашықтықта кемінде 4 м3/мин берілуін қамтамасыз етуі тиіс (осы Қағиданың 2483-тармағы);

      2) кеме үй-жайларындағы әрбір ұңғы көбіктің кемінде 2 м3/мин берілуін қамтамасыз етуі тиіс.

      2525. Бір шетінде ілмек тәрізді қонышы бар көбік төккіш-ұзартқыш (төмен еселік көбік үшін) және ортасында жеңіл тірегі бар труба-ұзартқыш (орташа еселік көбік үшін) шамамен 4 м ұзындықта болуы тиіс.

      Көбік төккіш-ұзартқыштың орнына қарапайым ауа-көбікті ұңғыға қосымша ілмек тәрізді қонышы бар ұзартылған ауа-көбікті ұңғыны пайдалануға рұқсат етіледі.

      2526. Су өрт жүйесінен қоректенетін ұзартылатын көбік жиынтығына мыналар кіруі тиіс:

      1) ауа-көбікті ұңғы немесе кемінде 1,5 м3/мин көбік өндіретін көбік генераторы;

      2) әрқайсысының сыймыдылығы кемінде 20 л көбік жасаушысы бар екі ұзартқыш ыдыс;

      3) көбік қоспалауыштар (егер эжекторлық құрылғысынсыз ұңғы немесе көбік генераторы);

      4) ыдысты ұңғыға, көбік генераторына немесе қоспалауышқа байланыстыруға арналған шланг.

      Жиынтықтар өрт крандарында орналасуы қажет.

      2527. Ұзартқыш өрт сөндіргіштер мынадай талаптарға сәйкес келуі тиіс:

      1) өрт сөндіргіштерде өз бетінше немесе қолданылуы болжанатын жағдайларда адамға қауіпті көлемде улы заттар бөліп шығаратын өрт сөндіргіш құрамдар қолданылмауы қажет;

      2) өрт сөндіргіштердің олардағы шамадан артық қысымның алдын алатын сақтандырғыш құрылғылары болуы қажет;

      3) кемедегі қайта зарядтауға қабілетті алғашқы он өрт сөндіргіш 100% және қалған өрт сөндіргіштердің 50% қосалқы зарядтармен қамтамасыз етілуі тиіс. Өрт сөндіргіштердің жалпы санынан 60% артық қосалқы зарядтар иемдену талап етілмейді. Кемеде қайта зарядтау жөніндегі нұсқаулық болуы қажет;

      4) кемеде қайта зарядталмайтын өрт сөндіргіштер болған жағдайда, осы Қағиданың 2627-тармағы 3) тармақшасында белгіленгендей, қосалқы зарядтардың орнына осындай сыйымдылықтағы, түрдегі, көлемдегі және сандағы өрт сөндіргіштердің қосалқы ұзартқыш өрт сөндіргіштері болуы қажет;

      5) өрт сөндіргіштер көзге тез түсетін жерлерде олардың жұмысқа қабілеттілігі ауа райы жағдайларының, тербелістердің және өзге де сыртқы факторлардың әсерінен нашарламайтындай етіп жылдам ажыратылатын түрдегі арнайы бекіту-кронштейндерде орнатылуы тиіс. Олар палубадан кемінде 1,5 м биіктікте және жылы көздеріне 1,5 м-нан артық емес жақындықта орналасуы тиіс;

      6) қандайда бір үй-жайда пайдалануға арналған ұзартқыш өрт сөндіргіштердің бірі осы үй-жайдың кіре берісінде орнатылуы тиіс;

      7) ұнтақтық немесе көмір қышқыл өрт сөндіргіштің әрқайсысының сыйымдылығы кемінде 5 кг, ал әрбір көбікті өрт сөндіргіштің сыйымдылығы кемінде 9 л болуы қажет.

      Кез келген ұзартқыш өрт сөндіргіштің массасы 23 кг-дан аспауы қажет. Ұзартқыш өрт сөндіргіштер халықаралық немесе ұлттық стандартқа сәйкес кемінде А сыныбындағы 2А рангтағы өрт ошағының моделін сөндіру кезінде белгіленетін сыйымдылығы 9 л сұйықтық өрт сөндіргіш тиімділігіне тепе-тең тиімділікті иеленуі тиіс;

      8) ұнтақтық өрт сөндіргіштерді таңдау өрт сөндіргіш ұнтақтық құрамның міндеттері ескеріле отырып жүргізілуі тиіс;

      9) машиналық үй-жайларда өрт сөндіргіштердің орналасуы үй-жайдың кез келген нүктесінен жақын маңдағы өрт сөндіргішке дейінгі арақашықтық 10 м аспайтындай етіп орналастырылуы қажет;

      10) көмірқышқыл өрт сөндіргіштер тұрғын үй-жайларда орналаспауы тиіс. Басқару бекеттерінде және кеменің қауіпсіздігі үшін қажетті электрлік немесе электронды құрылғылардан немесе құралдардан тұратын өзге де үй-жайларда электр желілері болып табылмайтын өрт сөндіргіш заттармен зарядталған және құрылғылар мен құралдарға зиян келтірмейтін өрт сөндіргіштер орнатылуы тиіс;

      11) ұзартқыш өрт сөндіргіштер олардың пайдаланылғанын көрсететін құрылғылармен қамтамасыз етілуі тиіс;

      12) ішкі қысымға ұшыраған өрт сөндіргіштің корпусы және басқа да бөлшектері гидравликалық қысыммен сынықтан өткізілуі тиіс:

      ең жоғарғы жұмыс қысымынан 2,7 артық, бірақ 5,5 МПа-дан кем емес – төмен қысымды өрт сөндіргіштер үшін (қоршаған ортаның температурасы 20 ҮС кезінде 2,5 МПа аспайын жұмыс қысымында);

      кемелердің қауіпсіздігі бойынша ұлттық стандартқа сәйкес белгіленген қысыммен жұмыс істейтін – жоғары қысымды өрт сөндіргіштер үшін (қоршаған ортаның температурасы 20 oС кезінде 2,5 МПа-дан артық жұмыс қысымында);

      13) өрт сөндіргіштер, пайдаланылған материалдар мен өндіруші белгілеген ең жоғарғы толтыру деңгейі ескеріле отырып, осы Қағиданың 287-қосымшасына сәйкес қоршаған орта температурасының ықпалы кезінде пайдалануға жарамды болуы тиіс. Көмірқышқыл өрт сөндіргіштердің толтыру деңгейі 0,75 кг/л-дан аспауы тиіс;

      14) өрт сөндіргіштерді дайындауға пайдаланылған қолдану кезде теңіз ортасының ықпалына ұшырауы мүмкін материалдар олардың сыйымдылығы ескеріле отырып таңдалуы қажет;

      15) әрбір өрт сөндіргіште мынадай ақпараттарды қамтитын нақты жазбалар болуы қажет:

      өндіруші фирманың атауы;

      өрт сөндіргіш жарамды болып табылатын өрт түрі және оның өрт сөндіргіш қабілеті (яғни белгілі бір жағдайларда өрттің үлгілік ошағын сөндіру қабілеті);

      өрт сөндіргіште зарядталған өрт сөндіру затының түрі мен номиналды саны;

      Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданғаны туралы мәліметтер;

      пайдаланушыға түсінікті тілде, жалпы жағдайда орыс және ағылшын тілдеріндегі түсіндірмелік мәтіні бар бірнеше пиктограмма түріндегі өрт сөндіргішті іске қосу бойынша нұсқаулық;

      өндірілген жылы;

      өрт сөндіргіш жұмысқа қабілетті болып табылатын шектегі температуралар диапазоны;

      сынақтан өткізу қысымы.

      2528. Сыйымдылығы кемінде 45 және 135 л көбікті өрт сөндіргіштер мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) өрт сөндіргіштер қорғалатын үй-жайлардың ішінде шығу жолына жақын штаттық орындарда орналасуы тиіс.

      Өрт сөндіргіштерді зарядтауға қолданылатын су тасымалдағыш болуы тиіс;

      2) ауа-көбікті өрт сөндіргіштерге арналған ауа тек осы өрт сөндіргішке арналған баллонда болуы тиіс. Баллондағы ауа қоры есепті санынан кемінде 25% артық болуы тиіс. Ауа баллоны манометрмен жабдықталуы қажет;

      3) сыйымдылығы кемінде 135 л өрт сөндіргіштер теңге оралған және қазан бөлімінің кез келген жеріне жеткізуге мүмкіндік беретін жеңдермен жабдықталуы тиіс;

      4) сыйымдылығы 45 л (немесе оларға теңестірілген) өрт сөндіргіштердің осы Қағиданың 279-қосымшасының 5-тармағы 1), 2) және 6) тармақшаларында көрсетілген машиналық үй-жайларда орналасуы өрт сөндіру заттарының жылыту жүйесінің, қысымды майлау жүйесінің кез келген бөлігіне, жетектерге, турбиналардың қысымды майланған бөліктерін жауып тұратын қабықтарға, қозғалтқыштарға және олармен байланысты жетектерге және басқа да өрт қауіпті объектілерге түсуі мүмкіндігін қамтамасыз етуі тиіс. Жүк кемелерінде сыйымдылығы 45 л (немесе оларға теңестірілген) өрт сөндіргіштер олар арналған үй-жайлардың ішінде орналасуы мүмкін.

      2529. Заряд массам кемінде 16 және 45 кг көмірқышқыл және ұнтақты өрт сөндіргіштер мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) көмірқышқыл өрт сөндіргіштер барлық заряды шығарылған кезде көмірқышқыл газының 5% астам шоғырлануы қалыптасуы мүмкін көлемдегі үй-жайларда қолданылмауы тиіс;

      2) өрт сөндіргіш заттардың қорғалатын үй-жайлардың кез келген бөлігіне берілуі ұзындығы 10-15 м жеңмен және, егер қажет болған жағдайда, құбырлар арқылы жүргізілуі қажет;

      3) өрт сөндіргіштер үй-жайларда шығу жолдарына жақын орналасуы және механикалық зақымданулардан қорғалуы тиіс.

      2530. Құмы бар немесе ағаш жаңқалары содамен қанықтырылған темір жәшіктер мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) жәшіктердің сыйымдылығы 0,1 м3 тең болуы тиіс;

      2) әрбір жәшіктің жеңіл ашылатын су өткізбейтін қақпағы және күрекшесі, сондай-ақ есікті ашық күйде ұстап тұруға арналған құрылғысы болуы тиіс.

      2531. Жалын сөндіруге арналған жапқыш мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) жеткілікті тығыз және берік болуы тиіс;

      2) әдетте, жанбайтын материалдан дайындалуы тиіс; түгі жоқ таза тығыз киіз пайдаланылуы мүмкін;

      3) жапқыш арнайы тез ашылатын футлярларда немесе шкафтарда сақталуы қажет;

      4) алаңы кемінде 3 м2 және пішімі квадрат немесе шеңберге ұқсас болуы тиіс.

      2532. Өрт аспаптарының жиынтығы мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) бір жиынтыққа бір өрт балтасы және бір жеңіл өрт сүймені кіруі тиіс;

      2) жиынтықтар штаттық қалқандарда орналасуы тиіс. Бекіту құрылғылары аспаптарды жылдам алуға мүмкіндік беруі тиіс;

      3) бактарында отыны (дизельден басқа) бар автотранспорттарды тасымалдауға арналған кемелерде жүк үй-жайларындағы тұрғын-үй және машиналық үй-жайлардың шығу жолдарында 1 жиынтықтан орналасуы тиіс.

      2533. Өрт сөндірушілерге арналған жарақтар жиынтығы мынадай заттардан құралуы тиіс:

      1) құрамынадай мыналар кіретін жеке жарақтардан:

      өрт кезінде сәулеленетін жылудан, күюден және будан теріні сақтауға қабілетті материалдан тігілген қорғану киімі; сыртқы беті су өткізбейтін болуы тиіс; сыртқы материалдары ретінде брезент және поливинилхлорид матадан тігілген костюмдерге рұқсат етілмейді. Сыртқы материал құзыретті органдармен мақұлданған түрде болуы тиіс;

      резеңкеден немесе электр өткізбейтін басқа материалдардан жасалған бәтеңке;

      соққыдан тиімді қорғауды қамтамасыз ететін қатты шлем;

      ең аз жану уақыты 3 сағ. алып жүретін қауіпсіз қол фонары.

      Ішінде жанғыш газдардың, булардың немесе шаңдардың ауамен бірге жарылыс қауіпті қоспалары қалыптасатын жүк үй-жайлары мен кеңістіктері бар қауіпті жүктер тасымалдайтын кемелерде, мұнай құятын және басқа да кемелерде деңгейі және жарылыстан қорғайтын түрі бар жарылыстан қорғайтын lExd немесе 1Ехр фонарлары көзделуі тиіс. Тобы және температура сыныбы тасымалданатын жүктің санатына сәйкес келуі тиіс. Мысалы, мұнай, керосин және бірнеше бензин түрлеріне – lExd ПАТЗ және 1Ехр ПТЗ;

      қатты ағаш түрінен жасалған сабы бар өрт балтасы, егер сабына басқа материал қолданылған болса, ол электр өткізбейтін оқшаулағышпен қорғалуы тиіс;

      2) сығымдалған ауамен жұмыс істейтін, баллоны кемінде 1200 л ауаны ұстайтын автономды тыныс алу аппараты немесе кемінде 30 минут ішінде әрекет етуге қабілетті автономды тыныс алу аппараты.

      Әрбір тыныс алу аппараты үшін ұзындығы кемінде 30 м икемді отқа төзімді сақтандырғыш арқан көзделуі тиіс. Арқан 5 минут ішінде статистикалық 3,5 кН жүктемемен сыналуы тиіс. Арқан аппараттың ілгіштеріне немесе сақтандыру арқанымен жұмыс істеген кезде аппараттың ажырап кетуінің алдын алатындай етіп ілгек-жапқышпен арнайы белбеумен бекітілуі тиіс.

      Әрбір талап етілетін автономды тыныс алу аппараты үшін екі қосалқы баллон немесе қосалқы тыныс алу аппараты көзделуі тиіс. Аппараттарға арналған барлық ауа баллондары өзара ауыспалы болуы тиіс.

      36 артық жолаушы тасымалдайтын жолаушылар кемелерінде және тиісінше орналастырылған ауамен тазартылған ауа баллондарын толық қайта зарядтау құралдарымен жабдықталған жүк кемелерінде тек бір ғана қосалқы баллон немесе талап етілетін автономдық аппараттардың саны бойынша бір қосалқы тыныс алу аппараты болуы мүмкін.

      36 артық жолаушы тасымалдайтын жолаушылар кемелерінде екі қосалқы баллон немесе талап етілетін автономдық аппараттардың саны бойынша екі қосалқы тыныс алу аппараты болуы қажет;

      3) өрт сөндірушілерге арналған жабдықтау жиынтықтары және жеке жабдықтау жиынтықтары пайдалануға дайын болуы және тұрақты және анық жазбамен белгіленген жеңіл қол жетімді орындарда сақталуы тиіс және, егер кемеле өрт сөндірушілерге арналған бірнеше жиынтық немесе бірнеше жеке жабдықтау жиынтықтары бар болса, олар бір-бірінен алшақ орындарда сақталуы тиіс.

      Жолаушылар кемелерінде осындай кез келген орында кемінде екі өрт сөндірушілер жиынтығы және бұған қоса бір жеке жабдықтау жиынтығы болуы тиіс. Өрт сөндіруші жабдықтарының кемінде екі жиынтығы әрбір негізгі тік аймақта сақталуы тиіс.

      2534. Тасымалданатын электрлік қол бұрғыларының жеткілікті ұзындықтағы электр кабелі болуы тиіс. Электр қол бұрғыларының орнына пневмативкалық қол бұрғыларына рұқсат етіледі. Осы Қағиданың 279-қосымшасының 11-тармағында көрсетілген электр немесе пневматикалық қол бұрғылары орнатылуы кеме жабдықтарының басқа түрлерінің нормаларымен көзделетін заттар қатарына енгізілуі мүмкін.

      2535. Тасымалданатын дизельді өрт мотопомпалары мынадай талаптарға сәйкес келуі тиіс:

      1) cорғы диаметрі кемінде 12 мм саптамасы бар кемінде екі қол өрт ұңғысының сорғыдан шыққан кезде кемінде 0,2 МПа қысымда және сорғыш құбырда ыдырауы кемінде 0,05 МПа кезінде бір мезгілде жұмыс істеуін қамтамасыз етуі тиіс; орталық сорғының өздігінен соратын құрылғысы болуы тиіс;

      2) сорғының қозғалтқышы қоршаған ауаның оң және теріс температурасында қолмен немесе арнайы іске қосу құрылғыларының көмегімен жеңіл және тез арада іске қосылуы тиіс. Қозғалтқышта сорғының май құюсыз 1,5 сағат бойына жұмысын қамтамасыз ететін мөлшерде отыны болуы қажет; кемеде толтыру үшін қосымша отын қоры болуы тиіс;

      3) әрбір мотопомпа қайтарылмайтын клапаны бар қабылдау сеткасымен, әрқайсысының ұзындығы 10 м екі шығару жеңдерімен, диаметрі кемінде 12 мм саптамасы бар шоғырланған түрдегі екі қол ұңғысымен және екі жеңді біріктіруге арналған тарамдағыш гайкамен жабдықталған жалпы ұзындығы 8 м қабылдағыш жеңі бар жиынтықта ұсынылады;

      4) лақтыру жеңдері мен ұңғыларын байланыстыратын арматураның мөлшері мен түрі кемедегі сумен сөндірудің стационарлық жүйелері үшін қабылданған нормативтермен бірдей болуы тиіс;

      5) мотопомпалар шығарушы заводтың ерекшелігіне сәйкес құралдармен және аспаптармен жабдықталуы тиіс;

      6) солтүстік ендікте жүзетін кемелерде орнатылған мотопомпаларды қабылдау және лақтыру жеңдері және ұңғыларымен бірге жиынтықта от жағылатын үй-жайларда орналастыру қажет.

      2536. Жағалаудан су алуға арналған халықаралық жағалау бірлестіктері (осы Қағиданың 280-қосымшасы) мынадай техникалық талаптарға жауап беруі тиіс:

      Байланыстардың бір жағында жоғарғы жағы тегіс және жоғарыда көрсетілген өлшемдердегі фланец, ал екінші жағында өлшемдері мен құрылысы бойынша кемелердің өрт крандары мен жеңдеріне сәйкес келетін тез ілінетін түрдегі байланыстырушы гайка болуы тиіс.

      Байланыс, төсем, болттар және гайкалар 1 МПа қысымға төтеп беретін материалдардан дайындалуы тиіс.

      Құрамында төсем, 4 болт, 4 гайка және 8 шайба бар жиынтықтағы байланыс жеңіл қолжетімді орында басқа өртке қарсы жабдықтармен бірге сақталуы тиіс.

      2537. Орташа еселік ауа-механикалық көбіктің тасымалданатын генераторлары және араластырылған көбіктің тасымалданатын құрылғылары мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) көбік генераторы немесе араластырылған көбік құрылғысы алдындағы қысымы шамамен 0,6 МПа көбік жасаушының ерітінді өндіруі – кемінде 360 л/мин (осы Қағиданың 2382-тармағы);

      2) көбік ағымының ұшу қашықтығы – кемінде 8 м;

      3) көбік генераторларының немесе араластырылған көбік құрылғысының есептік саны мынадай формула бойынша белгіленеді:

      N=Q/q, (728)

      мұнда, Q – жүйенің ерітінді өндіруі, л/мин;

      q – көбік генераторының немесе араластырылған көбік құрылғысының ерітінді өндіруі, л/мин.

      Осы Қағиданың 279-қосымшасы 2-тармағының 4) және 5) тармақшаларында көзделген көбік генераторларының немесе араластырылған көбік құрылғыларының және труба-ұзартқыштардың 50% ют ауданында, қалғандары бак немесе, егер бар болса, орташа қондырғы ауданында орналасуы қажет.

      2538. Су таратушы қосымша өрт жеңдеріне қосылуға бейімделген ұзын жағы шамамен 2 м болатын L-тәрізді трубадан және су тұманын қалыптастыруға арналған стационарлық саптамамен жабдықталған немесе су таратушы ұңғымен (саптамамен) байланыстыруға арнап бейімделген қысқа (шамамен 0,25 м) трубадан құралуы тиіс.

      Қосымшалар кранның жанында, ал тыныс алуға арналған оқшаулағыш аппараттар үшін талап етілетін қосымшалар солардың жанында сақталуы тиіс.

      2539. Өрт шелектері жеткілікті ұзындықтағы көбікті ұшпен жабдықталуы және ашық палубаларда жеңіл қолжетімді орындарда сақталуы тиіс. Шелектер қызыл түспен боялуы және "өрт сөндіргіш" жазуы болуы тиіс.

      2540. Танкерлер мен аралас кемелерде осы Қағиданың 3431-тармағына сәйкес көзделген газ сынамаларын алуға арналған құбырлары бар газ-талдағыштарды пайдалану мүмкіндігі көзделуі тиіс.

      2541. Барлық жолаушылар кемелерінде және жалпы сыйымдылығы 500 және одан жоғары жүк кемелерінде тек қауіпті атмосферасы бар бөліктен авариялық эвакуациялауға ғана пайдаланылуы тиіс Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданған түрдегі авариялық тыныс алу құрылғылары (бұдан әрі - АТҚ) көзделуі тиіс. Экипаж мүшелері АТҚ-ны өртке қарсы күрес кезінде және бос үй-жайларға немесе оттегі жеткіліксіз танктерге кіру үшін пайдаланбауы қажет, мұндай жағдайларда осы Қағиданың 2533-тармағының 2) тармақшасында көрсетілген автономды тыныс алу аппараттары пайдаланылуы қажет.

      АТҚ мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) кемінде 10 минут жұмыс ұзақтығын қамтамасыз ету;

      2) эвакуация уақытында көзді, мұрынды және ауызды қорғау және басты, мойынды толығымен жабатын және иықтың бөлігін жабуы мүмкін капюшоннан немесе көздің, мұрынның және ауыздың айналасын қамти отырып бетті толығымен жабатын маскадан тұру және тиісті құралдардың көмегімен орнында сақталу. Капюшондар ен маскалар өртке төзімді материалдардан дайындалуы және көруге арналған мөлдір терезеден тұруы тиіс;

      3) қосылмаған АТҚ тасымалдау кезінде қолды пайдаланбау;

      4) қарапайым және жылдам киінуді қамтамасыз ету. Әрбір АТҚ-да оның пайдаланылуын түсіндіретін қысқаша нұсқаулықтар немесе схемалар басылуы тиіс.

      Сақталу уақытында АТҚ қоршаған ортаның ықпалынан тиісінше қорғалуы тиіс.

      Әрбір АТҚ-да техникалық қызмет көрсету талаптары, дайындаушының сауда маркасы мен сериялық нөмері, сақталу мерзімі мен дайындалған күні басылуы қажет. Оқу мақсатына арналған АТҚ-ның нақты тиісті жазбалары болуы тиіс.

      АТҚ саны мен оларды орналастыру орындары өрт сөндірушілердің жоспарларында көрсетілуі қажет (осы Қағиданың 147-тарауы).

164-тарау. Қосалқы бөлшектер мен құралдар

      Ескерту. 164-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2542. Кемеде осы Қағиданың 279-қосымшасында көрсетілген мөлшерден кем болмайтын қосалқы бөлшектер және аспаптар болуы қажет.

      Көзделген нормалар өртке қарсы стационарлық жүйелерге ғана қатысты болып табылады.

      2543. Жүйелерге арналған қосалқы бөлшектер мен аспаптар өрт сөндіру станцияларында сақталуы тиіс.

      Қосалқы бөлшектерде жазбалар болуы тиіс.

6-кіші бөлім. Мамандандырылған кемелерді өртке қарсы
қорғауға және кемелердегі арнайы құрылғыларға
қойылатын талаптар
165-тарау. Арнайы мақсаттағы кемелер

      Ескерту. 165-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы талаптар

      2544. Арнайы мақсаттағы кемелердің өртке қарсы қорғанысы борттағы арнайы қызметкерлердің болуына қарай орындалуы тиіс:

      1) 50 адамға дейін – жалпы сыйымдылығы 500 артық жүк кемелері секілді;

      2) 50 адамнан 200 адамға дейін – кемінде 36 жолаушы тасымалдайтын жолаушылар кемелері секілді;

      3) 200 адамнан артық – 36 артық жолаушы тасымалдайтын жолаушылар кемелері секілді.

      2545. Осы Қағиданың 2142-тармағында көрсетілген өндірістік үй-жайларды өртке қарсы қорғау өндірістік үй-жайдың мақсаты мен ондағы құрылғылардың орналасуы ескеріле отырып орындалуы тиіс. Жалпы жағдайда өндірістік үй-жайларды өртке қарсы қорғау осы Қағиданың 2136-тармағында көрсетілген қызметтік үй-жайларға арналған секілді орындалуы тиіс.

2-параграф. Қоймалық жарылғыш заттар

      2546. Арнайы мақсаттағы кемелерде мынадай түрлердің біріне жататын қоймалық жарылғыш заттар құрығысына (бұдан әрі – крюйт-камера) рұқсат етіледі:

      1) қоса орнатылған крюйт-камералар – кеменің ажырамас бөлігі болып табылатын үй-жайлар;

      2) тәуелсіз крюйт-камералар – кеменің ажырамас бөлігі болып табылмайтын сыйымдылығы 3 м3 және одан жоғары ауыспалы крюйт-камералар;

      3) жарылғыш заттарға арналған жәшіктер – кеменің ажырамас бөлігі болып табылмайтын сыйымдылығы 3 м3 және одан жоғары ауыспалы крюйт-камералар.

      2547. Қоса орнатылған крюйт-камералар кеменің есу білігінен, бұрандадан және рульден кемінде бір су өткізбейтін үй-жаймен бөлінген алдыңғы немесе артқы бөлігінде орналасуы тиіс. Олар тұрғын үй-жайлардың, басқару бекеттерінің астында және олармен бірге орналаспауы тиіс.

      2548. Қоса орнатылған крюйт-камералар А санатындағы машиналық үй-жайлармен, камбуздармен және басқа да өрт қауіпті үй-жайлармен қиылыспауы тиіс. Крюйт-камералар көрсетілген үй-жайларға жақын орналасуы қажет болған жағдайда екі үй-жайды кемінде 0,6 м арақашықтыққа бөліп тұратын коффердам көзделуі қажет. Мұндай коффердам желдеткішпен жабдықталуы және қандайда бір затты сақтауға пайдаланылмауы қажет. Осындай коффердам қалыптастырған аралықтардың бірі А-15 түрінде болуы тиіс, алайда егер бұо аралық А санатындағы машиналық үй-жаймен бірге болса, онда ол

      А-30 түрінде болуы тиіс.

      2549. Қоса орнатылған крюйт-камераларға ену, әдетте, осы Қағиданың 2547 және 2548-тармақтарында аталған үй-жайлардан емес, ашық палубадан жүзеге асырылуы тиіс.

      2550. Тәуелсіз крюйт-камералар мен жарылғыш заттарға арналған жәшіктер ашық палубада теңіздің ықпал етуінен қорғалған жерлерде орналасуы тиіс. Мұндай орындар камбуздардан, сорғы үй-жайларынан және т.б. шығатын жылы ауадан және қауіпті булардан қорғалған болуы тиіс. Сонымен қатар кейбір жарылғыш заттардың радиосәулелендіру ықпалына байланысты ықтимал қауіптер қарастырылуы қажет.

      2551. Жарылғыш заттарға арналған жәшіктер палубадан немесе олардың ішіндегісін борттан лақтыруға ыңғайлы орындардағы кез келген рубкадан кемінде 0,1 м биіктіктегі ашық палубада орналасуы тиіс.

      2552. Қоса орнатылған крюйт-камералар құрылысы А-15 түріндегі су өткізбейтін қоршаулармен қоршалуы қажет. Егер крюйт-камерамен бірге орналастырылған үй-жайларда жанғыш материалдар болмаса, құрылыстар А-0 түрінде болуы мүмкін. Крюйт-камералар ылғалдың жинақталуын болдырмайтын жанбайтын материалдармен оқшаулануы тиіс.

      2553. Крюйт-камералар арқылы тұщы су немесе теңіз суының, құрғату жүйелерінің құбырлары, сондай-ақ тікелей крюйт-камераларда орнатылған жүйелердің құбырлары өтуі мүмкін. Басқа жүйелердің құбырлары, егер олар су өткізбейтін каналдарда (шахтада) бекітілген болса, крюйт-камералар арқылы өтуі мүмкін.

      2554. Крюйт-камералар оларға заңсыз кіруді болдырмау үшін сенімді жабуды қамтамасыз ететін құралдармен жабдықталуы қажет.

      2555. Ең төменгі төсеме материалдары саны бар мақұлданған контейнерлердегі жарылғыш заттардың қауіпсіз орналасуына арналған стеллаждар, тіректер және басқа да құралдар орнатылуы тиіс. Мұндайқұралдар теңселу кезінде жарылғыш заттары бар контейнерлердің араласуын немесе құлауын болдырмауы тиіс.

      Стеллаждардың жоғарғы сөресінің биіктігі еденнен 1,8 м аспауы тиіс. Стеллаждың сөрелері суару жүйесі жұмыс істеген кезде су ағысының жоғарғы сөрелерден төменгі сөрелерге қарай ағуына арналған тесіктері болуы тиіс.

      2556. Крюйт-камераларды төсеніштерінде тұрақты сырғымайтын және ұшқынның туындауын болдырмайтын жабындылары болуы тиіс.

      2557. Жүк тиелген жағдайдағы крюйт-камералардың жиынтық көлемі крюйт-камералардың жалпы көлемінің кемінде 70 % құрауы тиіс. Бұл ретте 1 м жерге кемінде 100 кг жарылғыш заттардан немесе 1000 детонатордан келеді.

      2558. Қоса орнатылған крюйт-камералар 38 оС артық температураны ұстап тұруды қамтамасыз ететін жалынды тоқтатқыш арматурасы бар табиғи немесе жасанды желдеткішпен жабдықталуы тиіс.

      2559. Тәуелсіз крюйт-камералардың ішкі жағынан А-15 құрылысы секілді жанбайтын материалдармен оқшауланған су өткізбейтін металл құрылысы болуы тиіс.

      2560. Тәуелсіз крюйт-камераның оның бос массасы мен ең жоғарғы рұқсат етілген жарылғыш заттар массасы көрсетілетін тақтасы болуы қажет.

      2561. Тәуелсіз крюйт-камералар жалынды тоқтататын арматурамен жабдықталған тиіді табиғи желдеткішпен жабдықталуы тиіс.

      2562. Крюйт-камералар температура 40ОС асқан кезде іске қосылатын автоматты жылу хабарлағыштармен жабдықталуы тиіс. Бұл хабарлағыштың тиісті жарықтық және дыбыстық сигнализациясы қол рубкасында және капитанның аға көмекшісінің каютасында орналасуы тиіс.

      2563. Қоса орнатылған және тәуелсіз крюйт-камералар осы Қағиданың 165-бөліміне сәйкес суландыру жүйесімен қорғалуы тиіс. Басқару құралдарында олардың тағайындалуын көрсететін жазбалар болуы қажет.

      2564. Крюйт-камералар шпигаттармен жабдықталуы тиіс. Шпигаттардан шығатын трубаларда алыпты пайдалану жағдайында тұрақты жабық болатын клапандар орнатылуы тиіс. Клапандарды басқару крюйт-камералардан тыс жүзеге асырылуы тиіс.

      2565. Қоса орнатылған және тәуелсіз крюйт-камераларда мынадай мазмұндағы нақты жазбалар болуы қажет:

      "Крюйт-камера";

      "Ашық отты пайдалануға болмайды";

      "Крюйт-камералардың есіктері құлыппен жабылуы тиіс";

      "Сіріңкемен және оттықпен бірге кіруге тыйым салынады";

      "Ішіндегісімен бірге көтеруге болмайды" (тәуелсіз крюйт-камералар үшін).

      2566. Жарылғыш заттарды сақтауға арналған жәшіктердің қабырғалары мен қақпақтарының қалыңдығы кемінде 3 мм су өткізбейтін металл құрылымдары болуы қажет. Жәшікке күн сәулесі түсуі мүмкін орындарда күн экрандары көзделуі тиіс.

      2567. Жарылғыш заттардың сақтауға арналған жәшіктерде мынадай мазмұндағы нақты жазбалар болуы тиіс: "Жарылғыш заттарды сақтауға арналған жәшік"; "Ашық отты пайдалануға болмайды"; "Жәшік құлыппен жабылуы тиіс".

      2568. Крюйт-камералардағы электр жабдығы 534-тараудың 2-параграфының талаптарына және осы Қағидалардың көрсетілген бөлігінің басқа да қолданылатын талаптарына сәйкес келеді.

      Ескерту. 2568-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2569. Жарғыштар жарылғыш заттардан бөлек сақталуы қажет.

      2570. Жарылғыш заттарды пайдалану үшін зарядтарын жабдықтау және басқа да дайындықтар үшін болат құрылыстармен қоршалған және ашық палубада басқару бекеттерінен, тұрғын-үй және қызметтік үй-жайлардан алшақ орналастырылған арнайы зарядтау үй-жайлары көзделуі қажет. Зарядтау үй-жайларының қалқандары, палубалары мен құрылғылары ұшқынның туындауын болдырмайын материалдармен қапталуы тиіс.

166-тарау. Мұнай құятын кемелер (>60 °с)

      Ескерту. 166-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2571. Мұнай құю кемелерін (> 60 оС) өртке қарсы қорғау мыналар ескеріле отырып жүк кемелері секілді орындалуы қажет:

      1) осы Қағиданың 153-тарауының талаптарын қанағаттандыратын көбікті сөндірудің стационарлық палубалық жүйесі орнатылуы тиіс;

      2) сумен өрт сөндіру жүйесі қосымша осы Қағиданың

      2319-тармағының талаптарына жауап беруі қажет;

      3) осы Қағиданың 279-қосымшасының 10-тармағының 2) тармақшасына сәйкес өрт сөндірушілерге арналған қосымша екі жабдықтау жиынтықтары көзделуі қажет.

      2572. Осы Қағиданың 2571-тармағының талаптарына қосымша мыналар орындалуы тиіс:

      1) жүк танктері тұрғын үй-жайлармен бірге болуы тиіс;

      2) тұрғын үй-жайларына апаратып ауа қалқандары мен басқа да тесіктер жүк аймақтарына қарай бармауы тиіс. Жүк аймақтарына қаратылған қондырғылар мен рубкалардың қалқандарындағы кіру есіктері тұрғын үй-жайларға апармайтын жағдайда ғана орнатылуы мүмкін;

      3) тұрғын-үй және қызметтік үй-жайлар орналасқан қондырғылардан шамамен 2 м қашықтықтағы жоғарғы палубада бір борттан екінші бортқа дейін созылып жатқан биіктігі кемінде 150 мм тұтас комингс орнатылуы тиіс;

      4) А санатындағы машиналық үй-жайлар, әдетте, жүк және құю цистерналары аудандарынан тыс кеменің артқы бөлігінде орналасуы тиіс.

      2573. Жүкті жылыту қондырғылары бар болған жағдайда оның тұтануынан кемінде 15 оС төмен температуға дейін жүктің жылытылуын болдырмайтын құрылғы көзделуі тиіс.

167-тарау. Мұнай жинайтын кемелер және лас суларды жинаушылар

      Ескерту. 167-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2574. Мұнай жинау кемелерін өртке қарсы қорғау мұнай құю кемелеріндегі секілді орындалуы және қосымша осы Қағиданың

      2577-2583- тармақтарының талаптарына жауап беруі тиіс.

      2575. Мұнай жинау кемелерін (> 60 оС) өртке қарсы қорғау мұнай құю кемелеріндегі (> 60 оС) секілді орындалуы және қосымша осы Қағиданың 2577-2583-тармақтарының талаптарына жауап беруі тиіс.

      2576. Льялды су жинағыштарды өртек қарсы қорғау мұнай құю кемелеріндегі (> 60 оС) секілді орындалуы және қосымша осы Қағиданың 2583-тармағының талаптарына жауап беруі тиіс.

      2577. Корпус, қондырғылар, құрылымдық қоршаулар, палубалар мен рубкалар болаттан жасалуы тиіс. Мұндай құрылымдарды дайындау үшін алюминий ертінділерін пайдалануға жол берілмейді.

      2578. Мұнай өнімдерін жинау үшін пайдаланылатын алынатын құрылғыға арналған үй-жайлар мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) олардың құрылысының жалынға төзімділігі (9) санатындағы қызметтік үй-жайларға арналған осы Қағиданың 2235-тармағының талаптарына жауап беруі қажет;

      2) олар осы Қағиданың 273-тармағының 6-тармағына сәйкес өрт сөндіру жүйесімен қорғалуы қажет;

      3) осы Қағиданың 2243-тармағында аталған коффердамдар секілді қарастырылуы мүмкін.

      2579. Кеме судың берілу қарқынын қамтамасыз ететін кеменің сыртқы жоғарғы жағын суландырудың стационарлық жүйесімен жабдықталуы тиіс:

      1) қондырғының сыртқы қоршауларының 1 м ұзындығында 10 л/мин;

      2) жүк аймағының көлденең ауданындағы 1 м2 ұзындықта 5 л/мин.

      Егер көбікпен сөндірудің стационарлық палубалық жүйесі жетекті көпіршеден қашықтықтан басқарылатын лафеттік ұңғылардың көмегімен жүк аймағының барлық алаңын сумен тиімді салқындатуды қамтамасыз ететін болса, осы Қағиданың 2579-тармағының 2) тармақшасында аталған суландыру жүйесі орнатылмауы мүмкін.

      2580. Борт сыртындағы су осы Қағиданың 2579-тармағында аталған сумен өрт сөндіру жүйесіне және суландыру және көбікті сөндіру жүйелеріне кеменің түбінде орналасқан борт сыртындағы тесіктер арқылы ғана түсуі қажет.

      2581. Жүріс көпіршесінен өрт сорғыларын, А санатындағы машиналық үй-жайларға арналған стационарлық өрт сөндіру жүйелерін және осы Қағиданың 2579-тармағында аталған суландыру жүйелерін қашықтықтан іске қосу көзделуі тиіс.

      2582. Жоғары еселік көбікті сөндіру жүйесі машиналық үй-жайларды және осы Қағиданың 2578-тармағында көрсетілген үй-жайларды қорғауға пайдаланылмауы тиіс.

      2583. Кемеде мұнай өнімдерінің тұтану температурасын белгілеуге арналған стационарлық немесе тасымалдағыш аспап көзделуі тиіс.

      2584. Теңіз үстінен эпизодтық мұнай өнімдерін жинау жұмыстарын орындайтын 1000 т дейінгі дедвейтті кішігірім кемелер үшін Кеме қатынасы тіркелімімен келісім бойынша ауа ортасын автоматты бақылаудың стационарлық жүйесі осы Қағиданың 279-қосымшасының 15-тармағының 1) тармақшасы көрсетілген тасымалданатын аспаптарды бақылау жүйесімен алмастырылуы мүмкін. Бұл ретте кеменің осы Қағиданың 9-бөлігінің 3520-тармағында көрсетілген орындарда теңіз түбінде болатын барлық уақыт ішінде ауа ортасын бақылау мүмкіндігімен қамтамасыз етілуі тиіс.

168-тарау. Тірек кемелер

      Ескерту. 168-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2585. Жүзетін қонақүй және жатақхана ретінде пайдаланылатын тұратын кемелерді өртке қарсы қорғау бортта тұратын адамдардың санына қарай орындалуы тиіс:

      1) 50 адамға дейін – жалпы сыйымдылығы 500 артық жүк кемелеріндегі секілді;

      2) 50-ден 200 адамға дейін – кемінде 36 жолаушы тасымалдайтын жолаушылар кемелеріндегі секілді;

      3) 200 адамнан артық – 36 артық жолаушы тасымалдайтын жолаушылар кемелеріндегі секілді.

      2586. Жүзетін доктарды, электр станцияларын, шеберханалар мен кеме-қоймаларды өртке қарсы қорғаныс жалпы сыйымдылығы 500 артық жүк кемелеріндегі секілді орындалуы тиіс. Егер мұндай кемелердің бортында 50 және одан көп адамдар санынан тұратын арнайы қызметкерлер көзделетін болса, онда өртке қарсы қорғаныс осы Қағиданың 2585-тармағының 2) және 3) тармақшаларының талаптарына сәйкес орындалуы тиіс.

      2587. Тек жағалаудағы айлақтар қабырғасында пайдаланылатын тұратын кемелер үшін кеменің пайдалану талаптарын және оның тапсырыс берушінің келісімімен кемені жобалаушы белгілеген өртке қарсы қорғаныс шараларын назарға ала отырып Кеме қатынасының тіркелімі осы Қағиданың 2585 және 2586-тармақтарында көрсетілген талаптарды қайта қарастыруы мүмкін.

169-тарау. Сынып символында басқа кемелердегі өртпен күрес құралдарымен жарақтандырылу белгісі бар кемелер

      Ескерту. 169-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер

      2588. Сынып символында басқа кемелердегі өрттерге қарсы құралдармен жабдықталу белгісі бар мұнай құю кемелерінің өртке қарсы қорғанысы мыналар ескеріле отырып жүк кемелеріндегі секілді орындалуы тиіс:

      1) корпус, қондырғылар, рубкалар және палубалар болаттан жасалуы тиіс;

      2) құрылымдық өртке қарсы қорғаныс 1С тәсілімен орындалуы қажет.

      2589. Кемелер өрт-құтқару операцияларын басқару бекеттерімен жабдықталуы қажет. Мұндай бекет кеме құрылымдары мүмкіндігінше кеменің айналасындағы акваторияны шолуды жауып қалмайтындай етіп орналасуы тиіс.

      2590. Бұл кемелер мыналармен жабдықталуы тиіс: ең төменгі саны осы Қағиданың 282 және 283-қосымшаларында көрсетілген арнайы жүйелермен және құрылғылармен;

      осы Қағиданың 2619-тармағына сәйкес өртке қарсы жабдықтау заттарымен;

      осы Қағиданың 3235 және 3695-тармақтарына сәйкес қосымша құрғату құралдарымен (жүйелерімен);

      осы Қағиданың 5094--тармағына сәйкес қосымша қызметтік ішкі байланыспен.

      2591. Басқа объектілердегі өртке қарсы күреске арнап және жеке қорғануға арнап кемеде орнатылған арнайы жүйелер (су бүрку, суландыру, сумен өрт сөндіру, көбікпен сөндіру, ұнтақты сөндіру) осы Қағиданың 8-бөлімінің 3-кіші бөлімінің және 10 –бөлімнің 2-4-5-кіші бөлімдеріне сәйкес талаптарға да жауап беруі тиіс.

      Егер кемеде осы бөлімде келісілмеген арнайы өрт сөндіру жүйелері орнатылатын болса, олар әрбір жағдайда Қағиданың Кеме қатынасы тіркелімімен келісілген көлеміндегі талаптарға жауап беруі тиіс.

      2592. Арнайы жүйелердің құрылғыларында (сорғылар, арматура, лафеттік ұңғылар) өрт-құтқару операцияларын басқару бекеттерінен қашықтықтан басқару болуы тиіс.

      Басқарудың пневматикалық және гидравликалық жүйелері екі тәуелсіз энергия көздерінен қоректенуі тиіс.

      Электр жетектері бар құрылғылар осы Қағиданың 442-444-тарауларының талаптарына жауап беруі қажет.

      Ескерту. 2592-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Су бүрку жүйесі

      2593. Сынып символдарында FF1WS, FF2WS немесе FF3WS белгілері бар кемелердің су бүрку жүйелері қондырғылар мен рубкаларды қоса алғанда кеменің корпусының сыртқы тік жоғарғы бетін қорғауы тиіс.

      Су бүрку жүйесі кемені жүріс рубкасынан, өрт-құтқару операцияларын басқару бекеттерінен және қолмен басқарылатын лафеттік ұңғылар алаңдарынан көрініске бөгеттер келтірмей толығымен жабуы қажет.

      2594. Сынып символында FF1 немесе FF2 белгілері бар осындай жүйемен жабдықталмаған кемелерде терезелер мен иллюминаторлар осы Қағиданың 4-бөлігінің 1199-тармағына жауап беруі тиіс.

      2595. Жүйеге қызмет көрсететін сорғылардың беруі мен арыны судың осы Қағиданың 2368-тармағында көрсетілген қарқынмен бүріккіш арқылы берілу қарқынын қамтамасыз ету үшін жеткілікті болуы тиіс.

      2596. Жүйе секцияларға бөлінген жағдайда тіпті қашықтықтан басқару болған жағдайда да оларды орнатылған жерден қолмен басқару қамтамасыз етілуі тиіс.

      2597. Су бүрку жүйесімен, сонымен қатар, қолмен басқарылатын лафеттік ұңғылар ауданын да қорғалуы қажет, бұл ретте су бүріккіш әрбір лафеттік ұңғыда тікелей іске қосылуы қажет.

      2598. Кеме су бүрку жүйесімен кеменің барлық сыртқы жоғарғы бетін сенімді қорғау қамтамасыз етілген жағдайда суландыру немесе су бүріккіш жүйелермен не осындай жүйелердің бірімен бірге жабдықталуы қажет. Кез келген жағдайда сынып белгісіндегі "WS" әріптері сақталады.

2-параграф. Суландыру және су бүріккіш жүйелері

      2599. Сынып символдарында FF1WS, FF2WS немесе FF3WS белгілері бар кемелердегі суландыру немесе су бүріккіш жүйесі корпустың сыртқы тік жоғарғы бетін, қондырғыларды, рубкаларды, сондай-ақ бұл осы Қағиданың 2598-тармағы ескеріле отырып мақсатқа сай болатын корпустың көлденең жоғарғы бетін қорғауы тиіс.

      2600. Судың қорғалатын жоғарғы бетке түсу қарқыны суландыру жүйесін қолданған кезде ярустың 1 м ұзындығына кемінде 10 л/мин және су бүріккіш жүйені қолданған кезде 1 м2 қорғалатын ауданға 10 л/мин болуы тиіс. Судың түсу қарқыны қорғалатын жоғарғы беттерде А-60 үлгісіндегі оқшаулағышы болған жағдайда 5 л/мин дейін төмендеуі мүмкін.

      2601. Қондырғылар мен рубкаларды қорғау үшін жүйенің секцияларын әрбір яруста орнату қажет, бұл ретте шүмектердің орналасуы қорғалатын сыртқы жоғарғы бетке судың тең дәрежеде түсуін қамтамасыз етуі тиіс.

      Жүйені секцияларға бөлу кезінде осы Қағиданың 2596-тармағының талаптары орындалуы қажет.

4-параграф. Арнайы сумен өрт сөндіру жүйесі

      2602. Жүйе, әдетте, судың су лафеттік ұңғыларына, клапанды қораптарға түсуіне, сондай-ақ су бүркі, суландыру және су бүріккіш жүйелерін қоректендіруге арналады. Жүйе авариялық кеменің бөліктерінен суды тартып шығаруға қолданылуы мүмкін (осы Қағиданың 3235-тармағы).

      Сорғыларды, құбырлар төсемдерін, су қорғандары құрылғыларын, арматураны орнатуға және сынақтан өткізуге қойылатын талаптар олардың қолданылуы мен төменде келтірілген талаптар ескеріле отырып мақсатқа сай екендігі осы Қағиданың осы бөлімінің және 10-бөлімінің талаптарына жауап беруі қажет.

      2603. Сынып символында FF1, FF1WS, FF2 немесе FF2WS белгілері бар кемелердегі арнайы сумен өрт сөндіру жүйесі автономды болуы тиіс.

      Сынып символында FF3WS белгісі бар кемеде жалпы кемелік су-өрт сөндіру жүйесін арнайы сумен өрт сөндіру жүйесінің құрамдас бөлігі ретінде пайдалануға рұқсат етіледі.

      2604. Жүйеде қашықтықтан іске қосудың және басқарудың болуы сорғыларды іске қосуды, лафеттік ұңғыларды және арматурады басқаруды олар орналасқан орыннан жүргізуді алып тастамауы қажет (осы Қағиданың 12-бөлімінің 5-кіші бөлімі).

      Қашықтықтан басқарылатын арматурада гидравликалық соққыны болдырмауды қамтамасыз ететін уақытта оны ашып/жабу құрылғысы болуы тиіс.

      2605. Сорғының тұтынушыға судың берілу көлемі аз болған немесе болмаған жағдайда қызып кетпей жұмыс істеу мүмкіндігі қамтамасыз етілуі қажет.

      2606. Лафеттік ұңғылардың саны осы Қағиданың 283-қосымшасында көрсетілген көлемнен кем болуы тиіс, ал олардың орналасуы:

      судың әрбір лафеттік ұңғыдан екі бортқа да түсуін қамтамасыз етуі;

      судың кеменің өз палубасы мен оның құрылғыларына түсуін болдырмауы;

      осы Қағиданың 283-қосымшасына сәйкес су ағысының берілу қашықтығын қамтамасыз етуі тиіс.

      2607. Әрбір лафеттік ұңғыда жүйе магистралына автономды қосылу мүмкіндігі болуы тиіс.

      2608. Клапанды қораптар ашық палубада орналасуы тиіс.

      Қораптағы клапандардың санын тапсырыс берушінің келісімі бойынша жобалаушы белгілейді.

      2609. Сорғының тартуы кеменің сынып символындағы белгілерге қарай осы Қағиданың 283-қосымшасында көрсетілген санда лафеттік ұңғылардың бір мезгілде жұмыс істеуін қамтамасыз ету жағдайында есептелуі тиіс.

5-параграф. Көбікпен сөндірудің арнайы жүйесі

      2610. Көбікпен сөндірудің арнайы жүйесімен сынып символында басқа кемелердегі өрттерге қарсы күрес құралдарымен жабдықталған белгілері бар барлық кемелер жабдықталуы тиіс.

      Жүйе арнайы суен өрт сөндіру жүйесінің құрылғыларын толығымен немесе ішінара пайдалануы мүмкін (сорғылар, құбырлар, лафеттік ұңғылар). Көбікпен өрт сөндіру жүйесі құрылғыларының саны мен түрін тапсырыс берушінің келісімі бойынша жобалаушы белгілейді.

      2611. Сыныптық символында FF2, FF2WS немесе FF3WS белгілері бар кемелерде ұзартқыш су-көбікті ұңғылармен, көбік генераторларымен немесе аралас көбікті құрылғылармен жабдықталған жүйелері болуы мүмкін, бұл ретте көбікті лафеттік ұңғылар орнатылмауы мүмкін.

      2612. Сынып символында FF1 немесе FF1WS белгілері бар кемелер көбікті лафеттік ұңғылармен немесе арнайы сумен өрт сөндіру жүйесінің лафеттік ұңғыларына арналған көбік саптамаларымен жабдықталуы қажет. Көбікті лафеттік ұңғылардың саны осы Қағиданың 283-қосымшасында көрсетілгеннен кем болмауы тиіс, оларды орнатуға қойылатын талаптар арнайы сумен өрт сөндіру жүйесінің лафеттік ұңғыларына қойылатын талаптарға сәйкес келуі тиіс.

      2613. Көбік жасаушы қоры көбік генераторының келісілген санының немесе кемінде 30 минут ішіндегі бір лафеттік ұңғының жұмыс уақытына сәйкес есептелуі қажет.

      2614. Көбік жасаушының түрі кемені пайдалануға арналған аудандағы судың тұздылығы және көбік жасаушы өрт сөндіруге пайдаланылатын сұйықтықтың, материалдардың немесе жүктердің сыныбы (мұнай және мұнай өнімдері, спирттер, кетондар, альдегидтер және т.б.) ескеріле отырып таңдалуы тиіс.

6-параграф. Ұнтақпен сөндірудің арнайы жүйесі

      2615. Жүйемен, әдетте, газ тасымалдағыштар мен химия тасымалдағыштарды пайдалану аудандарына қызмет көрсететін кемелер жабдықталуы тиіс.

      2616. Осы Қағиданың 156-тарауының қолданылатын талаптары көбікпен сөндірудің арнайы жүйесіне де қолданылады.

      2617. Лафеттік ұңғы арқылы ұнтақтың шығыны кемінде 40 кг/с болуы тиіс.

      Лафеттік ұңғы жүйені қашықтықтан іске қосу құрылғысымен жабдықталған арнайы алаңда орналасуы тиіс (осы Қағиданың 2597-тармағы).

      2618. Өрт сөндіргіш ұнтақ санын тапсырыс берушінің келісімі бойынша жобалаушы белгілейді.

7-параграф. Өртке қарсы жабдықтар

      2619. Кемелерде осы Қағиданың 275-қосымшасында көрсетілгендерге қосымша мынадай өртке қарсы жабықтар болуы тиіс:

      өрт сөндірушілерге арналған жабдықтар жиынтығы;

      өрт жеңдері;

      аралас қол өрт ұңғылары;

      ұзартқыш ауа-көбікті ұңғылар, көбік генераторлары немесе аралас көбік құрылғылары;

      халықаралық жағалау құрамалары;

      өрт құралдарының жиынтықтары;

      тұтанғыш булар мен газдардың зан-талдағыштары;

      бу сорғылары.

      Қосымша жабдықтардың, сондай-ақ оның қосалқы бөлшектерінің саны мен құрамын тапсырыс берушінің келісімі бойынша жобалаушы белгілейді.

      2620. Қосымша өртке қарсы жабдықтар арнайы қоймаларда сақталуы қажет.

      Жабдықтау заттарының бір бөлігі (жеңдер, ұңғылар, көбік генераторлары, ауа-көбікті ұңғылар, қол кілттері) әрбір клапанды қораптың өрт бекеттерінде орналасуы мүмкін.

      2621. Кемедегі автономды тыныс алу аппараттарының баллондарын зарядтау үшін құзыретті органдармен мақұлданған үлгідегі компрессорлар болуы қажет.

      Компрессордың берілуі мен бір мезгілде зарядталатын баллондардың санын тапсырыс беруші белгілейді. Кемедегі қорда кемінде төрт зарядталған баллон болуы қажет. Кемелердің негізгі мақсаттары мен экипаж мүшелерінің санына қарай борттағы компрессорлардың болу қажеттілігін Кеме қатынасы тіркеліміне ерекше қаралуы мүмкін.

      2622. Кемелерде осы Қағиданың 1675-тармағына сәйкес екі прожектор болуы қажет.

7-кіші бөлім. Орамада және үйіндіде қауіпті жүктер
тасымалдайтын кемелерге қойылатын арнайы талаптар
170-тарау. Орамда және үйіп қауіпті жүктерді тасымалдайтын кемелер

      Ескерту. 170-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2623. Осы бөлімнің талаптары орамада және үйіндіде қауіпті жүктерді тасымалдайтын кемелерге қатысты қосымша қауіпсіздік шараларын қамтамасыз етуге бағытталған.

      2624. Осы тараудың талаптары кемелер мен жүк үй-жайларының мынадай түрлеріне қолданылады:

      1) контейнерлерді тасымалдауға арнайы құрастырылмаған, бірақ контейнерлердегі және алынатын танктердегі жүктерді қоса алғанда, қауіпті жүктерді тасымалдауға арналған кемелер мен жүк үй-жайлар;

      2) арнайы құрастырылған контейнер тасымалдағыштар және контейнерлерде және алынатын тактерде қауіпті жүктерді тасымалдауға арналған жүк үй-жайлары (осы Қағиданың 83-тарауының 1-параграфы);

      3) көлденең тәсілмен тиеу мен түсіру орындалатын кемелер мен жүк үй-жайлары, көлік құралдары үй-жайлары және қауіпті жүктерді тасымалдауға арналған арнайы санаттағы үй-жайлар. Жоғарғы жағынан және екі шетінен толығымен ашылатын көлденең тәсілмен тиеу мен түсіру орындалатын жүк үй-жайлары ашық палуба түрінде қарастырылуы мүмкін;

      4) үйінді қауіпті жүктер тасымалдауға арналған кемелер мен жүк үй-жайлары;

      5) құйылып тасымалданатын сұйықтық және газдардан басқа кеме аржаларында қауіпті жүктерді тасымалдауға арналған кемелер мен жүк үй-жайлары.

      2625. Жалпы сыйымдылығы кемінде 500 жүк кемелері осы тараудың талаптарына жауап беруі тиіс, алайда бұл талаптар қауіпті жүктерді тасымалдайтын кеменің Кеме қатынасының тіркелімі белгілейтін арнайы талаптарға сәйкестігі туралы куәлікте бұл туралы көрсете отырып Кеме қатынасы тіркелімімен төмендетілуі мүмкін.

      2626. Осы тараудың талаптарына қосымша ҚЖТТХК және АЖТТХК қолданылатын ережелер орындалуы қажет. Барлық кемелерде ҚЖТТХК ережелерін сақтамай қауіпті жүктерді тасымалдауға тыйым салынады.

      Ескерту. 2626-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Инвестициялар және даму министрінің 28.03.2018 № 198 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2627. Осы тараудың талаптары осы Қағиданың 284-қосымшасына сәйкес осы Қағиданың 2625-тармағында көрсетілген кемелер мен жүк үй-жайларында қауіпті жүктерді тасымалдау тәсіліне қарай, осы Қағиданың 285-қосымшасына сәйкес үйіндімен тасымалданатын қауіпті жүктердің сыныптарына қарай және осы Қағиданың 286-қосымшасына сәйкес үйіндіде тасымалданатындардан басқа қауіпті жүктердің сыныптарына қарай орындалуы тиіс.

      2628. Сумен қамтамасыз ету бойынша мынадай қосымша шаралар қабылдануы қажет:

      1) сумен өрт сөндіру жүйесі судың магистралдағы қысымды тұрақты қолдайтын талап етілетін қысым жолымен немесе осы Қағиданың 2308-тармағында көрсетілген орындардан өрт сорғыларын қашықтықтан іске қосқыштың көмегімен тез арада берілуін қамтамасыз етуі тиіс;

      2) сумен өрт сөндіру жүйесі судың осы Қағиданың 22387-тармағында көрсетілген қысым кезінде кемедегі көзделген саптамалармен төрт ұңғының қректенуіне жеткілікті мөлшерде жүк үй-жайының кез келген зақымданған бөлігіне түсуін қамтамасыз етуі тиіс. Кеме қатынасы тіркелімімен келісім бойынша, судың бұл көлемі тепе-тең құралдардың көмегімен берілуі мүмкін. Өрт крандарының саны мен орналасуы кем дегенде судың талап етілетін төрт ағысының екеуінен ұзындығы стандартты жеңнен жүк үй-жайының кез келген зақымданған бөлігіне түсе алатындай және судың барлық төрт ағысы ұзындығы стандартты жеңдер арқылы көлденең тәсілмен тиеу және түсіру орындалатын жүк үй-жайының кез келген бөлігіне түсе алатындай болуы тиіс;

      3) жүк үй-жайларының осы Қағиданың 2360-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген қарқынмен суды тарату немесе су басу (осы Қағиданың 2372-тармағы) жүйесімен тиімді салқындатылуы қамтамасыз етілуі тиіс.

      Кеме қатынасы тіркелімінің келісімі бойынша кішігірім үй-жайларда және үлкен жүк үй-жайларының кішігірім учаскелерінде бұл мақсатқа судың берілуінің көрсетілген қарқыны қамтамасыз етіле отырып, өрт жеңдері пайдаланылуы мүмкін.

      Төгу және құрғату құралдарының құрылысы осы Қағиданың 3301-тармағына сәйкес судың еркін жоғарғы бетінің қалыптасуын болдырмауы тиіс. Егер бқл қамтамасыз етілмесе, жүк үй-жайын су басқан кеменің осы Қағиданың 7-бөлімінің 2 және 3-кіші бөлімінің талаптарына жауап беретіндігін растайтын есептеу жүргізілуі тиіс;

      4) осы тармақтың 3) тармақшасының талаптарын орындаудың орнына осы Қағиданың 275-қосымшасына сәйкес машиналық үй-жайларға арналған жұмыс қарқыны мен ұзақтығымен осы Қағиданың 153-тарауының 3-параграфына сәйкес жоғары еселік көбікті сөндіру жүйесін не басқа да қолайлы арнайы өрт сөндіру құралдарын пайдалануға жол беріледі;

      5) судың жалпы талап етілетін көлемі егер олар жүк үй-жайларын тасымалдаудың ең жоғарғы мәні үшін бірге есептелген болса, осы Қағиданың 2) және 3) тармақшаларының талаптарын қанағаттандыруы тиіс. Осы Қағиданың 2) тармақшасының талаптары авариялық өрт сорғысының берілуі ескерілмей, егер ол орнатылған болса, негізгі өрт сорғыларының жалпы берілу есебімен орындалуы тиіс. Егер осы Қағиданың 3) тармақшасының талаптарын қанағаттандыру үшін суландыру жүйесі пайдаланылатын болса, оның сорғысының берілуі судың жалпы көлемін есептеу кезінде де ескеріледі;

      6) ИМО MSC/Circ.608/Rev.l "Ашық контейнер тасымалдаушы бойынша уақытша нұсқаулыққа" сәйкес талап етілетін су тарату жүйесі қауіпті жүктерге қойылатын талаптарды да қанағаттандырады. Бұл ретте аса үлкен жүк үй-жайындағы өртті сөндіруге талап етілетін судың көлемі суды тарату жүйесі мен өрт ұңғыларының төрт су ағысының бір мезгілде жұмыс істеуін қамтамасыз етуі тиіс.

      2629. Электр жабдығы осы Қағидалардың 4840, 4841, 4847, 4848, 4850, 5434, 5456, 5479-тармақтарының және 541-тарауының талаптарына жауап беруі қажет.

      Тез тұтанатын газдар мен булардың және жарылыс қауіпті шаңның тұтану көзі болуы мүмкін кез келген жабдыққа жүк үй-жайларында жол берілмейді.

      Ескерту. 2629-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2630. Көлденең тәсілмен тиеу және түсіру орындалатын жүк үй-жайларында осы Қағиданың 161-тарауы 1-параграфының талаптарына жауап беретін өртті анықтау сигнализациясының стационарлық жүйесі орнатылуы тиіс. Басқа барлық түрлердегі жүк үй-жайларында немесе осы Қағиданың 161-тарауы 1-параграфының талаптарына жауап беретін өртті анықтау сигнализациясының стационарлық жүйесі, немесе осы Қағиданың 2505-тармағының талаптарына жауап беретін ауа сынамасын алу жолымен түтінді анықтау жүйесі орнатылуы тиіс. Егер ауа сынамасын алу тәсілімен түтінді анықтау жүйесі орнатылған болса, онда адамдар бар жерлерде улы түтіннің шығуының алдын алу мақсатында осы Қағиданың 2605-тармағы 3) тармақшасының талаптарына ерекше назар аударылуы тиіс.

      2631. Жүк үй-жайларының желдеткіші осы Қағиданың 10-бөлімінің мынадай талаптарына жауап беруі тиіс:

      1) желдеткіш жүйесінің құрылғысы – осы Қағиданың 3591, 3592, 3635, 3637 және 3639-тармақтарының талаптарына. 4.3 сыныпты тиейтін жүктер және құрамында май еріткіштер шығаратын сыққыштар үшін – қосымша осы Қағиданың 3641-тармақтарының талаптарына;

      2) желдеткіштер құрылымдары – осы Қағиданың 3638-тармағының талаптарына;

      3) егер үйіндіде қауіпті жүктерді тасымалдауға арналған жабық үй-жайларда жасанды желдеткіш көзделмеген болса, осы Қағиданың 3636-тармағына сәйкес табиғи желдеткіш көзделуі тиіс.

      2632. Жүк үй-жайларын құрғату жүйесі осы Қағиданың 3300-тармағының талаптарына жауап беруі тиіс.

      2633. Кемеде мынадай жабдықтар болуы тиіс:

      1) химиялық әсерге төзімді және авариялық жағдайларда пайдалануға арналған қорғаныс киімдерінің төрт толық жиынтығы. Қорғаныс киімдері дененің ешқандай қорғалмаған бөлігі қалмайтындай етіп бүкіл тері қабатын толық жабады және жүктердің қасиеттеріне қарай ҚЖТТХК немесе АЖТТХК ұсынымдарына сәйкес келуі тиіс;

      2) осы Қағиданың 279-қосымшасының 10-тармағына сәйкес талаптарға қосымша кемінде екі автономды тыныс алу аппараты. Әрбір аппарат үшін өрт сөндірушілерге арналған жабдықтар құрамында талап етілгенге қосымша пайдалануға ыңғайлы аппараттары бар екі қосалқы баллон көзделуі тиіс (осы Қағиданың 2533-тармағының 2) тармақшасы).

      Ескерту. 2633-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Инвестициялар және даму министрінің 28.03.2018 № 198 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2634. Жүк үй-жайлары үшін жалпы сыйымдылығы кемінде 12 кг құрғақ ұнтақ немесе соған тең келетін тасымалданатын өрт сөндіргіштер қарастырылуы тиіс. Бұл өрт сөндіргіштер осы бөлікке сәйкес талап етілетін кез келген басқа тасымалданатын өрт сөндіргіштерге қосымша қарастырылады.

      2635. Жүк үй-жайлары мен А санатындағы машиналық үй-жайлар арасында шекара қалыптастыратын қалқандар, қауіпті жүктер осындай қалқандардан көлденеңінен кемінде 3 м қашықтықта орналасатын жағдайларды қоспағанда, А-60 түрінде болуы тиіс. Мұндай үй-жайлар арасындағы басқа шектеуші құрылыстар А-60 түрінде болуы тиіс.

      Жүк үй-жайлары ішінара А санатындағы машиналық үй-жайлардың астында орналасқан және оларды бөліп тұратын құрылыстардың талап етілетін оқшаулағышы болмаған жағдайда, мұндай жүк үй-жайлары қауіпті жүктерді тасымалдауға жарамды болып табылмайды. А санатындағы машиналық үй-жайлардың астында орналасқан ашық палубаның оқшауланбаған учаскелері де жарамсыз болып табылады.

      2636. Астында палуба орналасқан көлденең тәсілмен тиеу және түсіру орындалатын әрбір ашық үй-жай және көлденең тәсілмен тиеу және түсіру орындалатын жабық үй-жай ретінде қаралатын толық жабылмайтын әрбір үй-жай осындай үй-жайлардағы көлік құралдарына арналған алаңдар мен кез келген палубаның барлық учаскелері қорғалуы тиіс қолмен басқарылатын мақұлданған су таратудың стационарлық жүйесімен жабдықталуы қажет. Алайда, егер жүргізілген сынақ оның барынша тиімді болып табылмайтындығын анықтаса, Кеме қатынасының тіркелімі кез келген басқа өрт сөндірудің стационарлық жүйесін пайдалануға рұқсат беруі мүмкін. Төгу және құрғату құралдарының құрылғысы осы Қағиданың 3301-тармағына сәйкес судың еркін жоғарғы бетінің қалыптасуын болдырмауы тиіс. Егер бұл қамтамасыз етілмесе, жүк үй-жайы су басқан кеме осы Қағиданың 2 және 3-кіші бөлімнің талаптарына жауап беретіндігін растайтын есептеме жүргізілуі тиіс.

      2637. Көлденең тәсілмен тиеу және түсіру орындалатын үй-жайлары бар кемелерде көлденең тәсілмен тиеу және түсіру орындалатын жабық үй-жай мен оған жақын орналасқан көлденең тәсілмен тиеу және түсіру орындалатын ашық үй-жай арасын бөлу қамтамасыз етілуі тиіс. Бұл бөлу қауіпті булар мен сұйықтықтардың бір үй-жайдан екіншісіне барынша аз өтуіне алып келетіндей болуы тиіс. Тиісінше, егер көлденең тәсілмен тиеу және түсіру орындалатын үй-жай ұзына бойы жабық жүк үй-жайы ретінде қарастырылса және осы тараудың арнайы талаптарына сәйкес толығымен жауап беретін болса, мұндай бөлу қамтамасыз етілмейді.

      2638. Көлденең тәсілмен тиеу және түсіру орындалатын үй-жайлары бар кемелерде көлденең тәсілмен тиеу және түсіру орындалатын жабық үй-жай мен ашық палубаның жабатын үй-жайы арасында бөлу қамтамасыз етілуі тиіс. Бұл бөлу олардың арасында қауіпті булар мен сұйықтықтардың барынша аз өтуіне алып келетіндей болуы тиіс. Тиісінше, егер жабық жүк үй-жайлары жақын орналасқан ашық палубада қауіпті жүктерді тасымалдауға қойылатын талаптарға жауап беретін болса, мұндай бөлу қамтамасыз етілмейді.

      2639. Накатты кемелерден басқа кемелердің жүк үй-жайлары өрт қаупі төмен қызметтік үй-жайларды, қоймаларды және жарылғыш заттар қоймаларынан, тез тұтанатын материалдар мен заттар – малярлық – қоймаларынан, жалындап жанатын сұйықтықтар, жалындап жанатын сұйытылған және сұйық газдар қоймаларынан, отын таралатын станциялардан және т.б. басқа тұрғын-үй және қызметтік үй-жайлармен бірге болмауы тиіс.

      2640. Құрғақ жүкті трюмалардың жүк люктерінің жабылуы осы Қағиданың 1298-тармағының талаптарына жауап беруі тиіс.

171-тарау. Пайдаланылған ядролық отынды, плутонийді және жоғары радиоактивті қалдықтарды қаптамада тасымалдайтын кемелер (ПЯО жүктері)

      Ескерту. 171-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2641. Осы тараудың талаптары ПЯО кодексінің ережелеріне негізделеді және ПЯО жүктерін тасымалдауды жүзеге асыратын жалпы сыйымдылығы кемінде 500 жүк кемелерін қоса алғанда олардың құрастырылған күні мен көлемдеріне тәуелсіз барлық кемелерге қатысты болып табылады.

      2642. Осы тараудың мақсаттары үшін бортында ПЯО жүктерін тасымалдаудың жалпы белсенділігіне қарай кемелер мынадай үш сыныпқа бөлінеді:

      ПЯО1 сыныпты кемелер – жалпы белсенділігі кемінде 4000 ТБк ПЯО жүгін тасымалдауға куәлігі бар кемелер;

      ПЯО2 сыныпты кемелер – жалпы белсенділігі кемінде 2 х 106 ТБк пайдаланылған ядролық отын немесе жоғары радиоактивті қалдықтарды тасымалдауға куәлігі бар кемелер және жалпы белсенділігі кемінде 2 х 105 ТБк плутоний тасымалдауға куәлігі бар кемелер;

      ПЯОЗ сыныпты кемелер – пайдаланылған ядролық отын және жоғары радиоактивті қалдықтар тасымалдауға куәлігі бар кемелер және материалдарының ең жоғарғы жалпы белсенділігі шектеусіз плутоний тасымалдауға куәлігі бар кемелер.

      Кеменің осы тараудың талаптарына сәйкестілігін растау осы Қағиданың осы тармағына сәйкес сынып символындағы тиісті белгісімен және кеменің Кеме қатынасының тіркелімі беретін ПЯО жүктерін тасымалдауға жарамдылығы туралы Халықаралық куәлікпен куәландырылады.

      2643. Осы тараудың талаптарына қосымша ҚЖТТХК қолданылатын ережелері орындалады.

      Ескерту. 2643-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Инвестициялар және даму министрінің 28.03.2018 № 198 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2644. ПЯОЗ сыныпты кемелерде тасымалдануы талап етілетін ПЯО жүктерін жолаушылар кемелерінде тасымалдауға рұқсат етілмейді.

      2645. Кеменің авариялық тұруы мен төзімділігі осы Қағида бөлігінің 126-тарауы 7-параграфының талаптарына жауап беруі тиіс.

      2646. Осы Қағиданың талаптарына қосымша кемеде осы Қағиданың 2360-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген судың берілу қарқынын қамтамасыз ететін жүк үй-жайларына арналған суды таратудың стационарлық жүйесі орнатылады. ПЯО1 сыныбындағы кемелерде суды тарату жүйесі осы Қағиданың 2628-тармағы 1) және 2) тармақшаларының талаптары орындалған жағдайда орнатылмауы мүмкін.

      2647. ПЯОЗ сыныбындағы кемелерде тұрғын-үй және қызметтік үй-жайлар, басқару бекеттері мен А сыныбындағы машиналық үй-жайлар жүк үй-жайларының алдыңғы немесе артқы жағында орналасуы, бұл ретте кеменің жалпы қауіпсіздігіне тиісті назар аударылады.

      2648. Кеменің жүк үй-жайлары осы Қағиданың 3642-тармағына сәйкес температураны реттеу жүйелерімен жабдықталады.

      2649. Кеме корпусының конструкциясы осы Қағиданың 4-бөлімінің талаптарына жауап беруі қажет.

      2650. Жүк үй-жайларының ішінде ПЯО жүктері бар орамаларды бекітуге арналған тұрақты құрылғылар көзделеді. Құрылғылар Жүктерді бекіту жөніндегі нұсқауларды әзірлеу бойынша нұсқаулықтың талаптарына жауап беруі қажет.

      2651. Жүйелердің электр жабдықтары мен осы Қағиданың 2646 және 2648-тармақтарында көрсетілген құрылғылары осы Қағиданың 12-бөлім талаптарына жауап беруі қажет.

      Осы жүйелердің қоректенуіне арналған электр энергиясының авариялық көзіне қойылатын талаптар осы Қағиданың 12-бөлімнің 9-кіші бөлімінде баяндалады.

      2652. Тасымалданатын ПЯО жүгінің сипаттамасына және кеменің конструкциясына қарай, қажет болған жағдайда, радиациялық қауіпсіздік саласындағы құзыретті мемлекеттік органдардың талаптарына жауап беретін қосымша радиациялық қорғау жабдықтары мен құрылғылары көзделеді.

      2653. Кеменің бортында ИМО А.854(20) қарарымен қабылданған ПЯО кодексінің әрекетіне тиесілі материалдарды тасымалдайтын кемелерге арналған авариялық жағдайларда кеме жоспарларын әзірлеу нұсқаулығына сәйкес әзірленген авариялық жағдайларда мақұлданған кеме жоспары болуы қажет.

      2654. Кемелердің бортында авариялық жағдайда пайдаланылатын жабдықтар болуы қажет (қызметкердің жеке қорғану құралдары, аспаптар). Мұндай жабдықтардың түрі мен саны тасымалданатын ПЯО жүктеріне байланысты және осы Қағиданың 2884-тармағында көрсетілген авариялық жағдайда кеменің әрекет ету жоспарымен белгіленеді.

9-бөлім. Механикалық қондырғылар
1-кіші бөлім. Жалпы ережелер
172-тарау. Таралу аймағы

      Ескерту. 172-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2655. Қағиданың осы бөлігі осы Қағиданың 6-тармақтың 156) тармақшасында белгіленген кеменің механикалық қондырғыларына, машиналық үй-жайлардың жабдықтарына, білік жетектеріне, қозғаушыларға, қосалқы бөлшектерге және кемені активті басқару құралдарына қолданылады.

      2656. Тұрақтағы кемелердің механикалық қондырғылары мен машиналық үй-жайларының жадықтары олардың қолданылуы мен жеткіліктілігі бойынша Қағиданың 9-бөлімнің 1-4 кіші бөлімдерінің талаптарына сәйкес болуы қажет.

      2667. Қағиданың осы бөлігінің талаптары жүзу ауданы шексіз кемелердің қозғалтқыштары мен қазандықтарына арналған отынның тұтану температурасы (осы Қағиданың 6-тармағының 293) тармақшасы) 60 оС кем болмайтын, ал авариялық дизель-генераторларға 43 оС төмен болмайтын жағдайда әзірленген.

      2658. Отын сақталатын және пайдаланылатын үй-жайлардағы температура отынның тұтану температурасынан 10 оС төмен болатын климаттық жағдайларда шектеулі аудандарда пайдаланылуы жүзеге асырылатын кемелерде тұтану температурасы 43 оС төмен емес отын қолданылады. Бұл ретте аталған үй-жайлардағы осы температура режимін бақылауды және ұстап тұруды қамтамасыз ететін іс-шаралар орындалады.

      2659. Тұтану температурасы 43оС төмен отынды пайдалану осы Қағидалардың 3588-1 тармағының талаптарын орындағанда және Кеме қатынасы тіркелімімен арнайы қаралған жағдайда жол беріледі.

      Бұл ретте отын машиналық үй-жайларда сақталмайды.

      Ескерту. 2659-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Инвестициялар және даму министрінің 30.11.2017 № 829 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2660. Мұнай құю кемелерінде қазандарға арналған отын ретінде өңделмеген мұнай және мұнай жүктерінің қалдықтарын пайдалануға рұқсат етіледі. Олардың пайдаланылу шарттары осы Қағиданың 308-тарауында йтылған.

      2661. Техникалық жай-күйн монитоингтеу жүйесі объектінің техникалық жай-күйінің түрін және бақыланатын парметрлер мәндерінің өзгеруі негізінде олардың өзгеруін жүйелі бақылауды және осы міндерді белгіленген нормамен салыстыруды қамтамасыз етеді.

173-тарау. Куәландыру көлемі

      Ескерту. 173-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2662. Сыныптау және куәландыру, соның ішінде дайындау кезіндегі, тәртіпке қатысты жалпы ережелер, сондай-ақ Кеме қатынасы тіркелімінің қарауына ұсынылатын техникалық құжаттамаға қойылатын талаптар Сыныптау және өзге де қызметтер туралы жалпы ережелерде және осы Қағиданың 12-бөлімінде айтылған.

      2663. Осы Қағиданың 90-тармағына сәйкес техникалық құжаттамаларды қоса алғанда, Кеме қатынасының тіркелімімен куәландыруына мына бөлшектер мен бұйымдар жатады:

      1) қапталған және гидроизоляцияланған есу біліктерін қоса алғанда, жиынтықтағы білік жетектері, жиынтықтағы тіректік, тіреулік және дейдвудты мойынтіректер, жалғастырушы муфталар, дейдвудты құрылғыларды қатайтқыштар;

      2) қанатты және суатқыш қозғалтқыштар, қозғалтқыш-рульдік колонкалар, рульдік құрылғылар және белсенді рульдердің қозғалтқыш кешендері, РЖБ жүрісін өзгерту механизмдері, май құйғыштың айналуы және қозғалтқышты басқару жүйелері;

      3) осы Қағиданың 287-қосымшасында көрсетілген бөлшектер, сондай-ақ осы Қағиданың 320-қосымшасында келтірілген тиісті қосалқы бөлшектер.

      2664. Кеме қатынасы тіркелімімен куәландыруына машиналық үй-жайлардың механикалық жабдықтарын монтаждау, сондай-ақ механикалық қондырғылардың мынадай құрамдас бөліктерін сынақтан өткізу жатады:

      1) негізгі механизмдерді, олардың редукторлары мен муфталары;

      2) қазандарды, жылу алмастыру аппараттарын және қысымдағы сауыттарды;

      3) қосалқы механизмдерді;

      4) механикалық қондырғыларды басқару, бақылау және сигнал беру жүйелерін;

      5) білік жетектері мен қозғауыштарды;

      6) кемелерді белсенді басқару құралдарын.

      2665. Монтаждан кейін кемеде механизмдерді, жабдықтарды, жүйелерді және құбырларды механикалық орнату Кеме қатынасы тркелімімен мақұлдаған бағдарлама бойынша жүктемеде сынақтан өткізіледі.

2-кіші бөлім. Жалпы талаптар
174-тарау. Басты механизмдердің қуаты

      Ескерту. 174-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2666. Мұзжарғыштардың басты механизмдерінің қуаты осы Қағиданың 12-тарауының 1- параграфындағы олардың категорияларына сәйкес келуі тиіс.

      2667. ЛУ2 – ЛУ9 категориясындағы мұзда жүзетін кемелердің есу біліктеріндегі қуат Ртiп, кВт мынадай формула бойынша белгіленетін мөлшерден кем болмауы тиіс:

      Рmiп = f1f3(f4

+ Po), (730)

      мұндағы f1 = 1,0 – жазып алынған жүрістің білігі үшін;

      f1 = 0,9 – РЖБ немесе электр жетектері бар толқынды қондырғылар үшін;

      f2= ц/200+0,675, бірақ кемінде 1,1;

      ц – форштевннің иілу бұрышы (осы Қағиданың 815-тармағы);

      f2 = 1,1 – кеменің түйіншек пішінді алдыңғы ұшы үшін; f1, f2жүргізу барлық жағдайларда кемінде 0,85 болуы тиіс;

      f3 = 1,25В/

, бірақ 1,0-ден кем болмауы тиіс;

      В – кеменің ені, м;


– кеменің жазғы жүк ватержелісі бойымен су ығыстырғышы (осы Қағиданың 878-тармағы), т. ЛУ2 және ЛУ3 санатындағы мұзда жүзетінкеме үшін есептеу кезінде

шамасы кемінде 80000 т болуы қажет;

      f4 және Ро – осы Қағиданың 288-қосымшасы бойынша алынады.

      2668. Осы Қағиданың (730) формуласы бойынша қуатты анықтау нәтижелеріне тәуелсіз ең төменгі қуат, кВт, кемінде болуы тиіс:

      600 – Arc 5 санаты үшін;

      1000 – Arc 4 санаты үшін;

      740 – Ice3, Ice 2 санаты үшін.

      2669. Негізделген жағдайларда қуаттың ең төменгі мәндерін төмендетуге рұқст етіледі. Мұндай жағдайлар Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      2670. Мұзжарғыштарда турбиналар мен ескекті бұрандаға қуатты механикалық беретін ІЖҚ-ны негізгі механизмдер ретінде пайдалануға турбиналарды, НТТА редукторларын және дизель-редукторлы агрегаттарды осы Қағиданың 4148-тармағының талаптарына сәйкес мұздыжағдайларда осы кемелерді пайдалануды есептеуді анықтайтын есепті айналу сәтінен артық жүктемеден қорғайтын құрылғылар қолданылған жағдайда рұқсат етілуі мүмкін.

      2671. Кеменің толқынды қондырғысы кемені пайдаланудың барлық қалыпты жағдайларында қажетті маневрды жасау үшін артқа жүру жұмысының мүмкіндігін қамтамасыз етеді.

      2672. Толқынды қондырғы кеменің еркін артқа жүруіне белгіленген алға қарай жүру механизмдерінің есепті айналу жиілігінің кемінде 70 % кемінде 30 минут ішінде қамтамасыз етеді.

      Артқа жүру қуаты толық алға жүріп келе жатқан кеменің сынақ уақытында расталуы тиіс ыңғайлы арақашықтық шегінде тоқтауы үшін жеткілікті болуы қажет.

      2673. Реверсиялық таратушысы немесе РЖБ бар толқынды қондырғыларда, сондай-ақ ескекті электрлі қондырғыларда артқа қарай жүру жұмысы басты механизмдердің рұқсат етілген мәннен аспайтын жүктемеге алып келмеуі қажет.

      2674. Кеменің сырттан көмек күтпей жұмыс істемейтін жағдайында механизмдердің іске қосылуын қамтамасыз ететін құралдар көзделеді (осы Қағиданың 3837-тармағы).

      2675. Іштен жану қозғалтқыштары сығымдалған ауамен іске қосылатын кемелерде іске қосуға арналған жабдықтардың құрамы сырттан көмек күтпей ауаның бастапқы іске қосуға қажетті көлемде алынуын қамтамасыз етеді.

      2676. Егер кемеде авариялық генератор көзделмесе немесе ол осы Қағиданың 4036-тармағының талаптарына жауап бермейтін болса, басты және қосалқы механизмдерді іске қосуға арналған жабдықтар іске қосатын ауаның бастапқы қорының, электр энергиясының немесе кез келген басқа энергия түрінің жетекке сырттан көмек күтпей кеменің бортында алынатындай болуы тиіс. Егер бұл үшін авариялық ауа кмпрессорын немесе электр генераторын пайдалану қажет болса, онда олар энергияны қолмен іске қосылатын немесе қол компрессоры бар ІЖҚ-дан алуы қажет.

      2677. Басты механизмдерді іске қосуға арналған авариялық генератордың және басқа да қажетті құралдардың жұмыс істемейтін жағдай немесе токтан ажырау туындағаннан кейін 30 минут ішінде соңғыларының іске қоыслу мүмкіндігін қайта қалпына келтіруге жеткілікті қуаты болады (осы Қағиданың 6-тарауы).

      Авариялық дизель-генераторды іске қосуға арналған техникалық құралдар басты механизмдерді, негізгі электр энергиясы көздерін және/немесе басқа да жауапты мақсаттағы қосалқы механизмдерді іске қосу үшін тікелей пайдаланылмауы тиіс (авариялық дизель-генераторды қоспағанда).

      2678. Бу күші қондырғылары бар кемелер үшін энергияны 30 минутта қайта қалпына келтіру ұғымы ретінде жұмыс істемейтін жағдай немесе токтан ажырау басталған сәттен алғашқы қазандықтың іске қосылған сәтіне дейінгі уақыт алынады.

      2679. Бір іштен жану басты қозғалтқышы бар толқынды қондырғы турбоигіштердің біреуі немесе барлығы істен шыққан жағдайда (осы Қағиданың 4017-тармағы) кемені басқару сақталатын кеме жылдамдығын қамтамасыз етеді. Бұл ретте негізгі қозғалтқыш номиналды қуаттың кемінде 10 % қамтамасыз етеді.

      2680. Аралас (өзен-теңіз) суларында жүзетін кемелердің басты механизмдерінің қуаты тыныш суда кемінде 10 уз жүгі бар кеменің жылдамдығын қамтамасыз етеді.

      2681. Шамадан артық шуылы (жергілікті бекеттерден) тікелей басқарудың және бақылауды жұмысын қиындататын жоғары айналымдағы қарқынды қозғалтқыштар (750 айналым/мин артық) оларды машиналық бөлімшедегі қызмет көрсететін персоналдардың тұрақты болуы қажеттілігін болдырмайтын қашықтықтан бақылау мен басқаруды қамтамасыз ету жағдайында теңіз кемелерінде негізгі қозғалтқыш ретінде пайдалануға Кеме қатынасы тіркелімімен рұқсат етілуі мүмкін.

      Бұл ретте пайдаланылатын қашықтықтан бақылау және басқаруқұралдары осы Қағиданың 17-бөлімінің талаптарына жауап беруі қажет.

      2682. Катамаран түріндегі кемелер үшін кеменің корпустарының бірінің механикалық қондырғысының істен шығуы басқа корпустың механикалық қондырғысының істен шығуына себепші болмауы қажет.

      2683.Кеменің барлық ерекше жүріс режимдерінде толқынды қондырғының ұзақ жұмыс істеуі негізгі қозғалтқышты қайта қосуға алып келмеуі тиіс. Басты қозғалтқыштар қуатының қажетті қорының негіздемесі әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

175-тарау. Негізгі қазандықтардың саны. Қоршаған орта жағдайлары

      Ескерту. 175-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2684. Жүзу ауданы шексіз кемелерде, әдетте, кемінде екі негізгі қазан болуы тиіс. Басты қазандардың бірінде бумен күш беретін қондырғыны пайдалану мүмкіндігі әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      2685. Кемеде орнатылған механизмдер, құрылғылар мен жүйелер, егер Қағиданың басқа бөліктерінде басқаша көрсетілмесе, осы Қағиданың 289 және 290 - қосымшаларында көрсетілген қоршаған орта жағдайларында жұмысқа қабілеттілігін сақтауы қажет.

      Борт сыртындағы температура 32 оС тең деп қабылданады. Географиялық шектеулі аудандарда жүзуге арналған кемелер үшін Кеме қатынасы тіркелімімен келісім бойынша басқа мәндегі температура белгіленуі мүмкін.

176-тарау. Материалдар және дәнекерлеу

      Ескерту. 176-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2686. Білік жетектері мен қозғалтқыштардың бөлшектерін дайындауға арналған материалдар осы Қағиданың154-бөлімінің осы Қағиданың 287-қосымшасының 4-бағанында келтірілген тарауларына сәйкес талаптарға жауап беруі қажет.

      Осы Қағиданың 287-қосымшасының 1-тармағының 7) тармақшасында көрсетілген білік жетектері бөлшектерінің материалдары стандарттар бойынша таңдап алынады. Осы Қағиданың 287-қосымшасының 1-тармағының 2)-6), 8)-тармақшаларында және 2-тармағының 3)тармақшасында және 2.2.3 көрсетілген бөлшектердің материалдары да стандарттар бойынша таңдап алынады. Мұндай жағдайда материалдарды пайдалану техникалық құжаттамаларды қарастыру кезінде Кеме қатынасы тіркелімімен келісуге жатады.

      Осы Қағиданың 1-2 тармағының 1)тармақшасында және

      287-қосымшасының 2-тармағының 2) тармақшасындағы 1 және 2 қатарларында көрсетілген бөлшектердің материалдары (жартылай өңделген өнімдер) дайындалуы кезінде Кеме қатынасы тіркелімімен куәландырылылуы тиіс; аталған кестеде берілген басқа бөлшектердің материалдарын куәландыру Кеме қатынасы тіркелімінің шешімі бойынша талап етілуі мүмкін.

      2687. Аралық, тіреулік және ескекті бұрандалары, әдетте, уақытша қарсылығы Rm 400-ден 800 МПа дейінгі болаттан дайындалады.

      2688. Ескекті бұрандаларына қолданылатын материалдардың механикалық қасиеттері мен химиялық құрамы осы Қағиданың 592 және 599-тарауларының талаптарына жауап беруі қажет. Бұл ретте 3 және 4 категориялы болаттан барлық кемелердің ескекті бұрандаларын дайындауға, 5 категориядағы болаттан мұзға күшейтілмейтін кемелердің бұрандаларын дайындауға рұқсат етіледі. 1 және 2 категориялы болаттарды пайдалану Кеме қатынасы тіркелімінің қарауындағы нәрсе болып табылады.

      3 және 4 түрдегі мыс қорытпалары барлық кемелердің ескекті бұрандаларына рұқсат етіледі, 1 және 2 түрдегі мыс қорытпалары – мұзға күшейтілмеген кемелердің және Ice1 – IceЗ мұзға күшейтілген кемелердің ескекті бұрандаларына ғана рұқсат етіледі.

      Ескерту. 2688-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2689. Білік жетектері мен қозғалтқыштарға қоспалы, соның ішінде коррозияға төзімді немесе төзімділігі жоғары болатты пайдалану кезінде Кеме қатынасының тіркеліміне оны мақсатты пайданалу мүмкіндігін растайтын химиялық құрамы, механикалық және арнайы қасиеттері бойынша деректер ұсыныады.

      2690. Аралық, тіректік және ескекті біліктер, сондай-ақ байланыстырушы бұрандамалар (шпилькалар) осы Қағиданың 6287-тармағына сәйкес жайылған болаттан дайындалуы мүмкін.

      2691. Қалақтарды, ағыстатқыштарды, дейдвудты құбырларды, дейдвудты мойынтіректердің төлкелерін бекіту және тоқтату және қатайту бөлшектері коррозияға төзімді материалдардан дайындалады.

      2692. Пісіру және пірісіп байланыстыруды бүлдірмейтін бақылау осы Қағиданың 16-бөлімінің талаптарына сәйкес орындалады.

      2693. Барлық кемелердің мыналардан басқа осы Қағиданың 7, 8, 9, 10, 11 және 13-бөлімдерінің талаптары қолданылатын механикалық қондырғыларында, механизмдерінде және жабдықтарында құрамында асбест бар материалдарды пайдалануға тыйым салынады:

      1) ротациялық компрессорларда және ротациялық вакуумды сорғыларда пайдаланылатын қалақшалар;

      2) 350 оС артық температурада немесе 7 МПа артық қысымда өрт, коррозия немесе улану қаупі туындайтын сұйықтықтың жүйеде айналуына қолданылатын су өткізбейтін байланыстар және жапсарлар;

      3) 1000 оС артық температурада пайдаланылатын иілгіш және серпімді термооқшаулағыш конструкциялар.

177-тарау. Бақылау-өлшеу аспаптары. Механикалық қондырғылардың сенімділік көрсеткіштерін қолдану

      Ескерту. 177-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2694. Сұйық термометрлерді қоспағанда, бақылау-өлшеу аспаптарын құзыретті органдар тексереді.

      Қазандықтарда, жылу алмасу аппараттарында, қысыммен жұмыс істейтін ыдыстарда және тоңазытқыш қондырғыларында орнатылған манометрлер тиісінше осы Қағидалардың 409-тарауының 5-параграфының, 4705-тармағының және 561-тарауының талаптарын қанағаттандырады.

      Ескерту. 2694-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2695. Тахометрлердің өлшеу нақтылығы ±2,5 % төмен болмауы тиіс.Айналу жиілігінің тыйым салынған аймақтары бар болған жағдайда өлшеу нақтылығы 2,0 % төмен болмауы тиіс, ал тыйым салынған аймақтартахометрлердің шкалаларында көзге көрінетін бояумен немесе басқа да тәсілдермен белгілейді.

      2696. Сенімділік көрсеткіштері тапсырыс беруші (кеменің иесі) мен жобалаушының немесе өнім берушінің арасындағы тиісті техникалық құжаттамамен келісілген механикалық қондырғыларды жобалау және/немесе элементтеріне тапсырыс беру кезінде орнатылады және нормаланады. Сенімділіктің нормалаушы көрсеткіштерінің нақты құрамы әрбір өнім түрі үшін оның техникалық қызмет көрсету және жөндеу жүйесі қабылдаған пайдаланылу ерекшеліктері, істен шығу салдарлары ескеріле отырып орнатылады.

3-кіші бөлім. Құрылғылар және басқару постары.
Байланыс құралдары
178-тарау. Басқару құрылғылары

      Ескерту. 178-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2697. Кеменің қозғалысын, басқаруды және қауіпсіздігінқамтамасыз етуге қажетті басты және қосалқы механизмдер олардың жұмыстары мен басқарылуын қамтамасыз ететін тиімді құралдармен жабдықталуы тиіс. Кеменің қозғалысын және басқаруды, сондай-ақ қауіпсіздігін қамтамасыз етуге қажетті барлық басқару жүйелері тәуелсіз немесе бір жүйенің істен шығуы басқасының жұмысын нашарлатпайтындай етіп орналастырылуы тиіс.

      2698. Іске қосу және реверсивті құрылғылардың конструкциясы мен орналасуы әрбір механизмді бір адамның іске қосуы мен реверстеуі мүмкіндігін қамтамасыз етеді.

      2699. Басқару иінтіректері мен маховиктерін ауыстыру бағыты көрсеткіштермен және тиісті жазбалармен белгіленеді.

      2700. Басқару тұтқаларының басты механизмдермен өзіне қарай бағытта және оңға бұрылуы немесе штурвалдың басқару постарындағы жүріс көпіршесінде сағат тілінің бағытымен айналуы кеменің алдыңғы жүрісі қозғалысына сәйкес келеді.

      Постардағы басқару органдарын тек кеменің артқы көрінісімен көрсетілгендей ауыстыру кеменің артқы жүрісі бағытындағы қозғалысына сәйкес келеді.

      2701. Басқару құрылғыларының конструкциясы берілген қалыпты өз бетінше өзгерту мүмкіндігін болдырмайды.

      2702. Басты механизмдерді басқару құрылғылары білік бұрушы құрылғылар қосылған кезде бұл механизмдердің іске қосылу мүмкіндігі болмайтындай етіп блокталуы тиіс.

      2703. Машиналық телеграфтың механизмнің берілгеннен бөлек бағытта жұмыс істеу мүмкіндігін болдырмайтын іске қосу және реверсивті құрылғылармен блокталуы ұсынылады.

      2704. Жүріс көпіршесінен басқару кезінде басты механизмдерді қашықтықтан басқару жүйесінің конструкциясы ол істен шыққан жағдайда авариялық-ескерту сигналының іске қосылуын көздейді. Жергілікті басқаруға ауысқанға дейін, егер мүмкін болса, айналудың берілген жиілігі мен ескекті бұранда тірегінің бағыты сақталады. Атап айтқанда, қоректің жойылуы (электр энергиясының, ауаның, гидроэнергияның) басты механизмдер қуатының немесе қозғалтқыштардың айналу бағытының айтарлықтай өзгеруіне алып келмейді.

      2705. Рульдік рубкадан басты механизмдерді қашықтықтан басқару жүйесі жүйенің басқа берілген пәрменіне тәуелсіз болуы тиіс, алайда екі жүйеге де бір басқару тұтқасына рұқсат етіледі.

      2706. Жергілікті постыдан басты механизмдерді басқару қашықтықтан басқару жүйесінің кез келген торабы істен шыққан кезде қамтамасыз етіледі.

      2707. Аралас (өзен-теңіз) суларда жүзетін кемелерге арналған реверсиялау ұзақтығы (басқару органы қаланған сәттен бастап қарама қарсы бағыттағы тірегі бар қозғалтқыштың жұмысы басталғанға дейінгікезең) кеменің жылдамдығына қарай мына мәндерден аспауы тиіс:

      25 с толық жүрісте,

      15 с аз жылдамдықтағы жүрісте.

179-тарау. Басқару посттары

      Ескерту. 179-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2708. Жүріс көпіршесінде басты механизмдерді және қозғалтқыштарды басқару посттары, сондай-ақ ОБП кез келген қашықтықтан басқару түрінде мыналармен жабдықталған болуы тиіс:

      1) басты механизмдерді және қозғалтқыштарды басқаруға арналған құрылғылармен. Басқару посттарындағы жүріс көпіршесінде РЖБ, қалақшалы және осыған ұқсас қозғалтқыштарын орнату үшін тек қозғалқышты басқаруға арналған құрылғыны көздеуге рұқсат етіледі.Мұндай жағдайда осы тармақтың 10) тармақшасына сәйкес іске қосу ауасының төменгі қысымдағы сигнал беруді көзделмеуге рұқсат етіледі;

      2) егер жазып алынған жүріс бұрандасы орнатылған болса, жиілік және ескекті біліктің айналу бағытының көрсеткіштерімен, егер реттелетін жүрістің бұрандасы орнатылған болса, ескекті біліктің айналу жиілігі мен қалақтың жай-күйін көрсеткіштермен, жинақтағыш муфта бар болған жағдайдабасты механизмдердің айналу жиілігін көрсеткіштермен;

      3) басты механизмдер мен қашықтықтан басқару жүйелерінің жұмысқа дайындығын көрсететін индикациямен;

      4) басқарудың қай постыдан жүргізілетінін көрсететін индикациямен;

      5) осы Қағиданың 180-тарауына сәйкес байланыс құралдарымен;

      6) басқару жүйесіне тәуелсіз басты механизмдерді шұғыл тоқтатуға арналған құрылғылармен.

      Егер басты механизмдерді қозғалтқыштардан ажырату үшін жинақтағыш муфталар пайдаланылатын болса, жүріс көпіршесіндегі басқару постарындағы тек муфталарды шұғыл ажырату көзделеді;

      7) шектен асуы қиын зақымдануға, толығымен істен шығуға немесежарылысқа алып келуі мүмкін өлшемдерді қоспағанда, барлық өлшемдер бойынша автоматты қорғауды мәжбүрлі ажырату құрылғысымен;

      8) қорғауды ажырату туралы индикациямен, қорғауды іске қосылу сигнал берумен және шұғыл тоқтау құрылғысының іске қосылу сигнал беруімен;

      9) ОБП гидрожүйесіндегі ең төменгі қысым сигнал берумен, егер осы Қағиданың 2834-тармағының нұсқаулары орындалмаса, ОБП-да жұмыс істейтін басты механизмдерді қайта жүктеу туралы сигнал берумен;

      10) жұмысқа дайындалған реверсивті негізгі қозғалтқыштардың үш рет іске қосылуын қамтамасыз ететін қысымға икемделген іске қосу ауасының төменгі қысым сигнализациясымен;

      11) отын барлық қондырғылардың қозғалтқыштарына бір ортақ берілу көзінен берілген жағдайда, көп машиналық қондырғылардың әрбір қозғалтқышына отынның берілуін қашықтықтан ажырату құрылғысымен (осы Қағиданың 3698-тармағының 2) тармақшасы);

      12) жылдамдық репитерімен.

      2709. Жүріс көпіршесінің қанаттарындағы басқару постары сумен қорғауды орындайтын аспаптармен жабдықталуы және оның реттелетін көмескі жарығы болуы тиіс. Жүріс көпіршесінің қанаттарындағы басқару постары осы Қағиданың 2708-тармағының 3), 5), 7) - 10) тармақшаларының талаптарына жауап бермеуіне рұқсат етіледі.

      2710. Басты механизмдерді шұғыл тоқтатуға және қорғанысты мәжбүрлі ажыратуға арналған құрылғының коснтрукциясы олардың кенеттен іске қосылуын болдырмайды.

      2711. Бір білік жетегіне жұмыс істейтін бірнеше басты механизмдерден тұратын құрылғыларда ортақ басқару посты көзделеді.

      2712. Қашықтықтан басқару кезінде механизмдерді және қозғалтқыштарды жергілікті басқару постары көзделеді. Механикалық байланыстардың көмегімен қашықтықтан басқару кезінде Кеме қатынасы тіркелімнің келісімі бойынша жергілікті постарды көзделмеуге рұқсат етіледі.

      2713. Басты механизмдермен және қозғалтқыштармен қашықтықтан басқару тек бір басқару постында жүзеге асырылады. Жүріс көпіршесі мен машиналық бөлімшеден арасында басқаруды қайта қосу тек машиналық бөлімшенен немесе ОБП-дан ғана жүргізу мүмкін болуы қажет. Қайта қосу құрылғылары ескекті бұрандалар тірегінің айтарлықтай өзгеруі болмайтындай етіп орындалады.

      Жүріс көпіршесінің қанаттарында басқару постары болған жағдайдабасты механизмдерді бір мезгілде қашықтықтан басқару тек бірпостыдан ғана жүргізіледі. Мұндай постарда басқарудың өзара байланысты құрылғыларын пайдалануға рұқсат етіледі.

      2714. Рульдік рубкадан басты механизмдерді қашықтықтан басқару әрбір қозғалтқыштың бір ғана басқару органымен жүзеге асырылады. РЖП бар қондырғыларда екі басқару элементі бар жүйені қолдануға рұқсат етіледі.

      2715. Аса қажет болған жағдайда толық алдыңғы жүрістіреверсиялауды қоса алғанда, рульдік рубкадан берілген басты механизмдердің жұмыс режимі басты механизмдерге қолайлы уақыт аралығымен орындалады. Бұл ретте берілетін режимдер ОБП-да және басты механизмдермен жергілікті басқару постарында қайта есептелінеді.

      2716. Жүзетін доктардың ОБП мыналармен жабдықталуы қажет:

      1) сорғыларды басқару органдарымен және балласт жүйесінің қабылдау-төгу арматурасымен;

      2) қисайту, дифферентті және доктың иілуін бақылауға арналған аспаптармен;

      3) сорғылар жұмысының және балласт жүйесінің қабылдау-төгу арматурасы күйінің ("ашық", "жабық") сигнализациясымен;

      4) шекті қисаю мен дифферентті сигнал берумен;

      5) балласт бөліктеріндегі су деңгейін көрсеткіштермен;

      6) док ішіндегі байланыс құралдарымен.

      2717. ЖОББ мүмкіндігінше машиналық үй-жайлардан алшақ болуы тиіс. Құю кемелеріндегі ЖОББ осы Қағиданың 2245-тармағына сәйкес орналасады.

      2718. ЖОББ мыналармен жабдықталуы қажет:

      1) осы Қағиданың 2722-тармағына сәйкес байланыс құралдарымен;

      2) басқару құралдарымен:

      жүк, қабылдау және балласт сорғыларын;

      жүк аймағындағы немесе жүк трюмасындағы үй-жайларға қызмет ететін желдеткіштерді;

      жүк және балласт жүйесінің қашықтықтан басқарылатын арматурасын;

      гидравлика жүйесінің сорғыларын (егер олар көзделсе);

      инертті газдар жүйесін;

      қисаю жүйесінің сорғылары мен арматураларын (егер мұндай көзделсе);

      3) бақылау құралдарымен:

      жүк манифольдтарының қысымын;

      будың жағалауға берілу жүйесінің манифольдындағы қысымды (егер мұндай көзделсе);

      жүк және қорғау танктеріндегі температураны;

      жүкті жылыту жүйесінің жылытылған ортасының температурасын және қысымын;

      кеме қисаюының ағымдағы мәнін және кеменің шөгуінің басқа да элементтерін;

      жүк және балласт танктеріндегі ағымдағы деңгейінің мәнін;

      4) сигнал беру құралдарымен:

      кемеде өрт туындағаны туралы;

      жүк кемелерінде жүк темпеатурасының артқаны туралы;

      жүк, балласт және қорғау танктеріндегі жоғарғы және төменгі деңгейлер бойынша;

      жүк кемелеріндегі шекті жоғарғы деңгей туралы;

      будың жағалауға берілу жүйесінің жүк манифольдындағы рұқсат етілген қысымның артуы туралы (жоғары жылдамдықтағы құрылғының іске қосылу қысымынан 80%);

      құйылатын балласт және жуып-шаю суларындағы рұқсат етілген мұнай құрамының артуы туралы;

      осы Қағиданың 4195-тармағына сәйкес сорғы корпусы температурасының рұқсат етілген мәннен артуы туралы;

      осы Қағиданың 2733-тармағына сәйкес сорғы біліктерінің қоршаулар арқылы өтетін жерлерінде майлықтың және мойынтіректің температурасының артуы туралы;

      оқшауланған балласт танктерінде жүктің болуы туралы (химия тасымалдаушылар үшін);

      жүк сорғысы үй-жайларының льялдарындағы деңгейдің артуы туралы;

      осы Қағиданың 3482-тармағына сәйкес инертті газдар жүйелерінің өлшемдері туралы;

      осы Қағиданың 2717-тармағында көзделген техникалық құралдардың жағдайы туралы;

      палубалық су ысырмадағы судың төмен деңгейі туралы.

      2719. Құйылған сұйық газдарды тасымалдайтын кемелерде, ЖОББ-да қосымша бақылау және сигнал беру құралдары көзделеді.

      2720. Құйылған қауіпті химиялық жүктерді тасымалдайтын кемелерде ЖОББ-да қосымша сигнал беру көзделеді.

180-тарау. Байланыс құралдары

      Ескерту. 180-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2721. Жүріс көпіршесінен машиналық үй-жайға немесе айналу жиілігін және ескекті бұранданың тірегінің бағытын басқару жүзеге асырылатын басқарупостарына бұйрықтар беруге арналған кемінде екі тәуелсіз байланыс құралы көзделеді.

      Осы құралдардың бірі машиналық үй-жайларда да, жүріс көпіршесінде де бұйрықтар мен жауаптардың көрнекі индикациясын қамтамасыз ететін және механизмдер жұмыс істеп тұрған кезде машиналық үй-жайдың кез келген орнында жақсы естілетін және дыбыс сарыны осы машиналық үй-жайдағы басқа сигналдардан ерекшеленетін машиналық телеграф болуы қажет (осы Қағиданың 462-тарауы).

      Жүріс көпіршесімен және машиналық үй-жайдан ескекті бұрандалардың айналу жиілігін немесе тірек бағытын басқару жүзеге асырылатын кез келген басқа орындармен тиісінше байланыстыратын құралдар көзделеді.

      Бір сөйлесу құрылғысын бір-біріне жақын орналасқан екі басқару постарына орнатуға рұқсат етіледі.

      2722. Машиналық бөлім, қосалқы механизмдер үй-жайлары мен қазандық үй-жайлар арасында екіжақты байланыс көзделеді. ЖОББ жабдықталған кемелерде ЖОББ мен жүріс көпіршесі аралығында, ЖОББ мен жүк және балласт сорғылары орналасқан үй-жайлар арасында екіжақты байланыс көзделеді.

      2723. Сөйлесу аппараттарын орнату кезінде механизмдер жұмыс істеп тұрған кезде жақсы естілуді қамтамасыз ететін шараларды қабылдайды.

      2724. Жүзу доктарының ОБП осы Қағиданың 548-тарауына сәйкес байланыс құралдарымен жабдықтайды.

      2725. Катамаран түріндегі кемелер үшін жергілікті басқару постарының рульдік рубка мен ОБП жалпы постының байланысымен қатар әрбір корпустың жергілікті постарының өзара дыбыстық байланысы қамтамасыз етіледі.

4-кіші бөлім. Машиналық үй-жайлар,
механизмдер мен жабдықтардың орналасуы
181-тарау. Жалпы ережелер

      Ескерту. 181-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2726. Машиналық үй-жайлардың желдеткіші осы Қағиданың 292-тарауының талаптарына жауап беруі қажет.

      2727. Екі оттық қозғалтқыш орналасқан машиналық бөлімшелер шоғырланудың шекті деңгейі бойынша газдың шоғырлану тетіктермен және АІЖ жабдықталады.

      2728. Кеменің барлық қалыпты жағдайларда пайдаланылуы кезінде машиналық үй-жайлардың желдеткіші мұнай өнімдері буының жиналуының алдын алу үшін жеткілікті болуы қажет.

182-тарау. Механизмдер мен жабдықтардың орналасуы

      Ескерту. 182-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2729. Механизмдердің, қазандардың, жабдықтардың, құбырлардың және артамуралардың орналасуы оларға қызмет көрсету және авариялық жөндеу үшін еркін қолжетімділікті қамтамасыз етуі тиіс; бұл ретте осы Қағиданың 2754-тармағында берілген талаптар да орындалуы қажет.

      2730. Қазандар қазандар мен отын цистерналарының арасындағы арақашықтық осы Қағиданың 3679-тармағында көрсетілген жағдайлардан басқа, тұтану температурасын қолдау үшін қажетті ауаның еркін айналуы үшін жеткілікті болатындай етіп орналастырылады.

      2731. ІЖҚ-мен бір үй-жайда орнатылған қосалқы қазандар отындық құрылғы ауданында металл қоршаумен қоршалуы тиіс немесе жалын оттық құрылғыдан шығатын жағдайда оның ықпалынан осы үй-жайдың жабдықтарын сақтандыру үшін басқа да шараларды қабылдайды.

      2732. Сұйық отынмен жұмыс істейтін платформаларда немесе аралық палубалардағы су өткізбейтін жақтауларда қосалқы қазандар биіктігі кемінде 200 мм мұнай өткізбейтін комингстармен қоршалады.

      2733. Сорғы үй-жайларының сорғы және желдеткіш жетектеріне арналған қозғалтқыштар 60 ҮС және одан төмен тұтану температурасындағы мұнай өнімдерін тасымалдауға арналған мұнай құю және аралас кемелерде, сондай-ақ мұнай жинау кемелерінде сорғы үй-жайларына шығар жолдары жоқ жасанды желдеткішпен жабдықталған үй-жайларда орнатылады.

      Тиелген сорғылардың жетектеріне арналған қозғалтқыштарды олардың орындалуы мен орнатылуы осы Қағиданың 5756-тармағының 4) тармақшасының және 5764-тармағының талаптарына жауап беретін жағдайда ашық палубада орнатуға рұқсат етіледі.

      Жұмыс температурасы 220 оС аспайтын бу қозғалтқыштары және гидравликалық қозғалтқыштар жүк сорғылары үй-жайларында орналастыруға рұқсат етіледі.

      Қоршаулар немесе палубалар арқылы өту орындарындағы сорғылар мен желдеткіштердің жетек біліктері тиімді майы бар, сорғы үй-жайынан тыс орнатылған газ өткізбейтін тығыздау сальниктермен жабдықталуы тиіс. Оның қаншалықты тәжірибелі жүзеге асырылса, сальниктің конструкциясы оның қызып кету мүмкіндігін болдырмайды.

      Жетек білігі орталықтандырылған немесе мойынтірек зақымданған жағдайларда жалғасуы мүмкін сальниктің бөлшектері ұшқынның тұтану мүмкіндіктерін болдырмайтын материалдардан дайындалады.

      Егер сальниктерде сильфондар қолданылса, олар сынау қысымымен сынақтан өтуі тиіс.

      Жүк сорғы бөлімшелерінде, сондай-ақ балласт бөлімшелерінде орнатылған жүк, балласт және тазалау сорғылары, егер оларда жүгі бар және сорғы бөлігінің қоршаулары арқылы өтетін жетек тірегі бар жабдықтар орнатылған болса, сорғы сальниктері тірегі, мойынтірегі және корпусы температурасының тетіктерімен жабдықталады.

      Авариялық-ескерту сигнал беру сигналдары жүк операцияларын басқару постарына немесе сорғыны басқару постына шығарылады.

      2734. Ауа компрессорлары сорылатын ауа жанғыш сұйықтық буларымен аздап ластанған орындарда орнатылуы тиіс.

      2735. Сұйық отын қондырғылары (осы Қағиданың 187-тарауы) сондай-ақ 1,5 МПа артық жұмыс қысымды жанғыш сұйықтықтарды қамтитын және басты және қосалқы механизмдердің, қазандардың және т.б. элементтері болып табылмайтын гидравликалық қондырғылар өздігінен жабылатын болат есіктері бар жеке үй-жайларда орналастырады.

      Егер мұндай қондырғылардың жеке үй-жайларда орналасуы мүлдем мүмкін болмаса, олардың негізгі элементтерін экрандау және ағындыларды жинау бойынша шараларды қабылдайды.

      2736. Авариялық дизель-генераторларды орналастыру бойынша талаптар осы Қағиданың 481-тарауында берілген.

      2737. Мұнай жинау кемелерінде ІЖҚ, қазандар және тұтану көздері бар жабдықтар, сондай-ақ оларға арнаған ауа қорғаны құрылғылары қауіпсіз үй-жайларда немесе кеңістіктерде орнатылады (осы Қағиданың 536-тарауы).

      2738. Екі отындықты іштен жану қозғалтқышының (осы Қағиданың 387-тарауы) астында газды отынның шығуын анықтайтын тетіктермен жабдықталған сорғыш қалқалар орнатылуы тиіс.

183-тарау. Отын цистерналарының орналасуы

      Ескерту. 183-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2739. Отындық цистерналар, әдетте, кеменің корпусы конструкциясының бір бөлігін құрауы тиіс және А категориялы машиналық үй-жайдан тыс орналасады. Егер отын цистерналары, екі есе түпті цистернеларды қоспағанда, қажеттіліктен А категориялы машиналық үй-жайдың жанында немесе ішінде орналасқан болса, олардың машиналық үй-жайлардағы жоғарғы беті ең төменгі болуы тиіс және мүмкіндігінше екі есе түпті цистерналармен шекаралас болуы тиіс. Егер цистерналар А категориялы машиналық үй-жайлардың ішінде орналасса, онда оларда тұтану температурасы 60 оС төмен отын болуы қажет. Әдетте, салынған отындық цистерналарды қолданбау қажет.

      Шығынды отын цистерналары осы Қағиданың 3696-тармағының талаптарына жауап беруі қажет.

      2740. Егер салынған отын цистерналарын қолдану Кеме қатынасы тіркелімімен рұқсат етілсе, олар отын үшін өткізбейтін түптерде, ал жолаушылар кемелерінде және бортында 50 артық адамнан тұратын арнайы қызметкерлері бар арнайы мақсаттағы кемелерде, бұған қоса, А категориясындағы машиналық үй-жайлардан тыс орналасады.

      2741. Мұнай өнімдері бар цистерналар оқшауланған жоғарғы бетінің 220 оС артық температурадағы механизмдердің және жабдықтардың астында, қазандардың, ІЖҚ, электр жабдықтарының астында орналастырылмауы және көрсетілген механизмдер мен жабдықтардан мүмкіндігінше барынша алшақ болуы тиіс.

      2742. Отын мен майға арналған цистерналардың тұрғын-үй, қызметтік және салқындатылған үй-жайлардың ауданында орналастырылуына олар коффердамдармен бөлінген жағдайда рұқсат етіледі. Коффердамдардың өлшемдері мен конструкциялары – осы 459-тармағы.

      Кеме қатынасы тіркелімімен келісім бойынша және арнайы шаралар қолданылған жағдайда көрсетілген бөліктердің және үй-жайлардың цистерналардан коффердам конструкцияларысыз бөлінуіне рұқсат етіледі.

      Коффердам қылталарының тұрғын-үй және қызметтік үй-жайларда орналастырылуына рұқсат етілмейді.

184-тарау. Механизмдер мен жабдықтарды орнату

      Ескерту. 184-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2743. Механикалық қондырғының құрамына енетін механизмдер мен жабдықтар берік және қатты іргетастарда орнатылады және бекітіледі. Іргетастардың конструкциясы осы Қағиданың 25-тарауында берілген талаптарға жауап береді.

      Ескерту. 2743-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2744. Қазандар олардың дәнекерленген байланыстары тіректерде орналаспайтындай етіп іргетастарда орнатылады.

      2745. Қазандарды араласудан қорғау үшін тиісті тіректер мен штормдық бекітулер көзделеді; бұл ретте қазан корпусын жылулық ұзарту мүмкіндігі көзделеді.

      2746. Басты механизмдер, олардың берілуі, білік жетектерінің тіректік мойынтіректері толығымен немесе ішінара кеме іргетастарына мықтап бұралған бұрандалармен бекітіледі. Мұндай бұрандалардың орнына арнайы тіректерді пайдалануға рұқсат етіледі. Бұл қажет жерлерде мықтап бұралған бұрандалар қосалқы механизмдерді іргетастарға бекіту үшін пайдаланылуы қажет.

      2747. Басты және қосалқы механизмдерді бекітетін бұрандалар, кеме іргетастарына білік жетегінің мойынтіректері, біліктің бітеу гайкалары, сондай-ақ білік жетектерінің бөліктерін біріктіретін бұрандалар өз бетінше әлсіреуді болдырмау үшін сенімді ұшталады.

      2748. Механизмдерді амортизаторларда орнату қажет болған жағдайда соңғысының конструкциясы Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданады.

      Механизмдерді және жабдықтарды амортизаторлық бекіту:

      осы Қағиданың 2685-тармағының талаптарына сәйкес қоршаған орта жағдайында амортизаторлық механизмдер мен жабдықтардың жұмысы кезінде дірілді оқшаулағыш қасиетін сақтауы тиіс;

      күшті ортаның, температураның және түрлі сәулелендірудің ықпалына төзімді болуы тиіс;

      радиоқабылдағыштың кедергілерін болдырмау және қауіпсіздік техникасы талаптарын орындау үшін жеткілікті ұзындықтағы икемді жерлердіргіш бөгеті болуы тиіс;

      басқа жабдықтардың, құрылғылардың және жүйелердің жұмысына кедергі келтірмеуі тиіс.

      2749. Механизмдерді, механикалық жабдықтарды, кеме қондырғыларын және олардың құрамдас бөліктерін пластмасс төсемдерге орнату немесе оларды полимерлік материалдарды қолдана отырып жөндеу Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады. Төсемге және жөндеуге қолданылатын полимерлік материалдар Кеме қатынасы тіркелімімен келісіледі.

      2750. Білік көлденең орналасқан механизмдерді кеменің параллель диаметрлі жазықтығында орнату керек. Мұндай механизмдерді өзгеше бағытта орнату олардың конструкциясы осы Қағиданың 190-тарауында белгіленген жағдайларда жұмысқа бейімделген жағдайда рұқсат етіледі.

      2751. Генераторларды тартуға арналған механизмдер жалпы іргетаста генераторлармен бірге орнатылады.

185-тарау. Машина үй-жайларынан шығатын жолдар

      Ескерту. 185-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2752. Траптарды, дәліздерді, есіктер мен люктерді қоса алғанда машиналық үй-жайлардан шығатын жолдар, егер басқаша көрсетілмесе, құтқару қайықтарына және салдарға отырғызу орындары орналасқан палубаға қауіпсіз шығуды қамтамасыз етеді.

      2753. Машиналық үй-жайлардан шығу мүмкін болатын ұқсас және жарық люктерінің барлық есіктері, сондай-ақ қақпақтары іштен де, сырттан да ашылуы және жабылуы тиіс. Ұқсас және жарық люктерінің қақпақтарында оларға қандайда бір заттарды жинауға тыйым салатын тиісті жазба, сондай-ақ анық жазу жазылады.

      Лифттер шығу жолы ретінде қарастырылмайды.

      2754. Басты және қосалқы механизмдер машиналық үй-жайларда олардың басқару постыларынан және қызмет көрсету орындарынан шығу жолдарына еркін өту жолдары қамтамасыз етілетіндей орналастырылады. Барлық ұзындығы бойынша өтетін жолдардың ені кемінде 600 милиметр болып қабылданады. Жалпы сыйымдылығы 1000 миллиметрден кем кемелерде өту жолының енін 500 миллиметрге дейін азайтуға жол беріледі.Тарату қалқандарының бойымен өтетін жолдардың ені осы Қағидалардың 441-тарауының 7-параграфының талаптарына жауап беруі қажет.

      Ескерту. 2754-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2755. Шығу жолдарындағы траптардың ені және шығу есіктерінің ені кемінде 600 мм деп қабылдау керек. Жалпы сыйымдылығы кемінде 1000 кемелерде траптардың ені 500 мм дейін азайтуға рұқсат етіледі.

      2756. Жолаушылар кемесінің палуба қалқанынан төмен орналасқан әрбір машиналық үй-жайы не осы тармақтың 1) тармақшасының, не осы тармақтың 2) тармақшасының талаптарына жауап беруі тиіс кемінде екі шығу жолы болуы тиіс, атап айтқанда:

      1) бір-бірінен барынша алшақ орналасқан және осындай тәсілмен орналасқан үй-жайдың жоғарғы бөлігінің есіктеріне (люктарына) апаратын және осы Қағиданың 2752-тармағының талаптарының орындалуын қамтамасыз ететін екі жеке болат траптардан тұрады. Осы траптардың бірі үй-жайдың төменгі бөлігінен осы үй-жайдан тыс қауіпсіз жерге дейін созылып жатқан және осы Қағиданың 2387-тармағының талаптарына жауап беретін қорғалған қоршауда орналасады. Қоршауда осындай отқа төзімді өздігінен жабылатын өртке қарсы есік орнатылады. Траптың бекітілуі жылудың бекітудің оқшауланбаған нүктесі арқылы қоршаудың ішіне түспейтіндей етіп орындалады. Қоршаудың қорғанысы мен авариялық жарықтандыру ескеріле отырып, ең төменгі ішкі өлшемі кемінде 800 х 800 мм болуы тиіс;

      2) үй-жайдың жоғарғы бөлігіндегі есікке (люкке) апаратын жәнеосы Қағиданың 2752-тармағының талаптарының орындалуын қамтамасыз ететін бір болат траптан және, бұған қоса, көрсетілген траптан барынша алшақ орнатылған үй-жайдың төменгі бөлігіндегі осы Қағиданың 2752-тармағына сәйкес үй-жайдың төменгі бөлігінен қауіпсіз шығатын жолға қолжетімділікті қамтамасыз ететін екі жақтан ашылатын болат есіктен тұрады.

      2757. Жолаушылар кемесінің палуба қалқанынан жоғары орналасқан машиналық үй-жайынан шығатын жолдардың бір-бірінен барынша алшақ орналасқан екі сыртқа шығу құралы болады, ал осы шығу жолдарының есіктері (люктері) осы Қағиданың 2752-тармағының талаптарының орындалуы қамтамасыз етілетіндей орындарда орналасады. Егер мұндай шығу жолдары трапты пайдалануды талап ететін болса, соңғылары болаттан жасалады.

      2758. Жалпы сыйымдылығы кемінде 1000 жолаушылар кемелерінде Кеме қатынасы тіркелімінің келісімі бойынша үй-жайдың жоғарғы бөлігінің ені мен орналасуы ескеріле отырып, осы Қағиданың 2756 және 2757-тармақтарында көрсетілген үй-жайлардан бір шығатын жолдың болуына рұқсат етіледі. Жалпы сыйымдылығы 1000 және одан жоғары кемелерде Кеме қатынасы тіркелімінің келісімі бойынша кезеңдік вахтасыз қызмет көрсетілетін қосалқы механизмдердің үй-жайларын қоса алғанда, егер осы Қағиданың 2752-тармағының талаптары қамтамасыз етілген жағдайда ғана және үй-жайдың мақсаты және кеменің қалыпты пайдалану кезінде онда адамдар болмаған жағдай ескеріле отырып, жоғарыда аталған үй-жайлардан бір шығу жолына рұқсат етіледі.

      2759. Авариялық басқару посты орналасқан жолаушылар кемесініңрульдік жетек үй-жайларында ашық палубаға шығу болған жағдайларды қоспағанда, екінші шығу жолы көзделеді.

      Ескерту: Рульдік жетек үй-жайында орналасқан жергілікті басқару посты егер жеке авариялық басқару посты болмаса, авариялық посты болып есептеледі.

      2760. Жолаушылар кемелерінде машиналық үй-жайдың ішінде қоршалған ОБП-дан шығатын екі жол көзделеді. Бұл ретте, кемінде, олардың біреуінде машиналық үй-жайдан тыс қауіпсіз орынға дейін созылып жатқан отқа төзімді қорғанысы болуы тиіс.

      2761. Жүк кемесінің А с категориясындағы әрбір машиналық үй-жайында не осы тармақтың 1) тармақшасының талаптарына, не осы тармақтың 2) тармақшасының талаптарына жауап беретін кемінде екі шығу жолы болуы тиіс, атап айтқанда:

      1) бір-бірінен барынша алшақ орналасқан және ашық палубаға шығу көзделген есіктерге (люктерге) апаратын екі жеке болат траптардан тұрады. Бұл ретте осы траптардың бірі үй-жайдың төменгі бөлігінен осы үй-жайдан тыс қауіпсіз жерге дейін созылып жатқан және осы Қағиданың 2387-тармағының талаптарына жауап беретін қорғалған қоршауда орналасуы тиіс. Қоршауда осындай отқа төзімді өздігінен жабылатын өртке қарсы есік орнатылады. Траптың бекітілуі жылудың бекітудің оқшауланбаған нүктесі арқылы қоршаудың ішіне түспейтіндей етіп орындалуы тиіс. Қоршаудың қорғанысы мен авариялық жарықтандыру ескеріле отырып, ең төменгі ішкі өлшемі кемінде 800 х 800 мм;

      2) үй-жайдың жоғарғы бөлігіндегі есікке (люкке) апаратын бір болат траптан және, бұған қоса, көрсетілген траптан барынша алшақ орнатылған үй-жайдың төменгі бөлігіндегі үй-жайдың төменгі бөлігінен қауіпсіз шығатын жолға қолжетімділікті қамтамасыз ететін екі жақтан ашылатын болат есіктен тұрады.

      2762. Жалпы сыйымдылығы кемінде 1000 жүк кемелерінде Кеме қатынасы тіркелімінің келісімі бойынша үй-жайдың жоғарғы бөлігінің ені мен орналасуы ескеріле отырып, А категориялы машиналық үй-жайдан шығатын бір жолдың болуына рұқсат етіледі. Бұған қоса, мұндай кемелердегі шығу жолдары осы Қағиданың 2761-тармағының 1) тармақшасы талап ететін қоршаумен жабдықталмауға рұқсат етіледі.

      2763. Жүк кемесінің авариялық басқару посты орналасқан рульдік жетек үй-жайынан ашық палубаға шығатын жол болған жағдайларды қоспағанда, екінші шығу жолы көзделеді.

      Ескерту: Рульдік жетек үй-жайында орналасқан жергілікті басқару посты, егер жеке авариялық басқару посты жоқ болса, авариялық пост болып есептеледі.

      2764. А категориялы үй-жай болып табылмайтын әрбір машиналық үй-жайдың, кезеңдік келетін үй-жайларды және шығар есікке (люкке) дейінгі ең жоғарғы қашықтық 5 м аспайтын үй-жайларды қоспағанда, кемінде екі шығу жолы болады.

      2765. Білік жетектеріне және құбырларға арналған туннельден шығу палубадан жоғары қорғандарға немесе ең жоғары ватержеліге щығарылған су өткізбейтін шахтаға бекітіледі.

      Машиналық үй-жайға және жүк сорғысы үй-жайына апаратын білік жетектері мен құбырлар туннельдерінің есіктері осы Қағиданың 77-тарауының талаптарына жауап беруі қажет.

      2766. Мұнай құю және аралас кемелерде құбырлардың жүк танктерінің астында орналасқан туннельден шығар жолдарының біреуі жүк сорғысы үй-жайына алып келуі мүмкін. Машиналық үй-жайға шығуға жол берілмейді.

      2767. Мұнай құю кемелерінде жүк сорғылары үй-жайларының люктарының есіктері мен қақпақтары іштен де, сырттан да ашылуы және жабылуы тиіс, ал олардың құрылысы ұшқын туындауы мүмкіндігін болдырмауы тиіс.

      2768. Жүк сорғыларынан шығу жолдары тікелей ашық палубаға алып келеді. Басқа машиналық үй-жайларға шығуларға жол берілмейді.

      2769. Егер екі аралас машиналық үй-жай есіктер арқылы біріккен болса және осы үй-жайлардың әрқайсысының шахта арқылы тек бір шығар жолы бар болса, онда бұл жолдар екі борт бойынша орналасады.

186-тарау. Жылытылатын беттерді оқшаулау

      Ескерту. 186-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2770. Отын жүйесі ақауының нәтижесінде отын түсуі мүмкін механизмдердің, жабдықтардың және құбырлардың 220 ҮС жоғары жылытылатын жоғарғы қабаттары тиісінше оқшауланады.

      2771. Оқшаулау материалдары және оқшаулау жабындылары осы Қағиданың 2159-тараудың талаптарына жауап беруі қажет.

      2772. Кез келген мұнай өнімдерінің сорғылардың, сүзгілердің немесе жылытқыштардың қысымымен ыстық жоғарғы қабаттарға түсуін болдырмау үшін конструктивті шаралар қабылданады.

5-кіші бөлім. Білік жетектері
187-тарау. Жалпы ережелер

      Ескерту. 187-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2773. Білік жетектері қозғалтқышты қозғаушымен байланыстыратын тұтас құрылғыны ұсынады. Білік жетектерінің құрамдас бөліктерінде, оның тіректері мен қозғалтқышында орынды үйлесімді көздейтін кеме кеңістігіндегі білік жетегінің оңтайлы орналасуы қамтамасыз етіледі. Бұл үшін Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданған "Білік жетегінің орталығы" түсінігіне біріктірілген құрылымдық, ғылыми, техникалық және өндірістік іс-шаралар кешенін орындайды.

      2774. Пайдаланылған кезеңде келесі білік ағымына түсуін есепке алмайтын біліктің ең төменгі диаметрі осы бөлімде келтірілген формулалармен анықталады. Бұл ретте иірмелі тербелістердің қосымша кернеулері осы Қағиданың 9-бөлімінің 8-кіші бөлім талаптары рұқсат ететін мәннен аспауы көзделуі тиіс.

      Білік материалының уақытша қарсылығы кемінде 400 МПа, ал жұмыс кезінде рұқсат етілген ауыспалы режимге жақын дірілдің кернеуін сезінуі мүмкін біліктер үшін кемінде 500 МПа болуы тиіс.

      Баламалы есептеу әдістерін қолдануға рұқсат етіледі. Бұл әдістер статистикалық критерийлерді және шаршау төзімділігін ескеруі және пайдаланудың барлық рұқсат етілген жағдайлары кезіндегі барлық тиісті жүктемені ескереді.

      Жүзу аудандары шектеулі R2 және R3 кемелер үшін осы Қағиданың 2778, 2779 және 2780-тармақтарына сәйкес белгіленетін білік диаметрлері 5 % төмендетуге рұқсат етіледі.

      2775. Мұзжарғыштарда және мұзға күшейтілген кемелерде ескекті біліктер мұздың ықпалынан қорғалады.

      2776. Дейдвудты құрылғыдан ескекті біліктің еркін шығуына кедергілер болмайтын кемелерде ол сынған кезде дейдвудты құрылғыдан ескекті біліктің шығуын болдырмайтын құрылғылар көзделеді немесе ескекті білік жойылған жағдайда машиналық бөлімді су басуды болдырмайтын шараларды орындайды.

      2777. Дейдвудты құбыр мен ескекті бұранданың күпшектің арасындағы кеңістік берік қаппен қорғалады.

188-тарау. Біліктердің құрылымы мен өлшемдері

      Ескерту. 188-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2778. Аралық біліктің есепті диаметрі, мм,


(731)

      формуласы бойынша анықталғаннан аз болмауы тиіс.

      мұндағы F - механикалық қондырғы үлгісіне тәуелді қабылданатын коэффицент:

      95 – гидравликалық немесе электромагниттік муфталармен жабдықталған роторлық басты механизмді немесе ДВС-ті механикалық қондырғы үшін;

      100 – ДВС-ті механикалық қондырғылардың өзге үлгілері үшін;

      Р – аралық біліктегі есепті қуат, кВт;

      п – аралық білік айналымының есепті жиілігі, айналым/мин.

      2779. Ескіш біліктердің екі жағындағы тіреу білігінен бір қашықтықтағы шығарылатын сырғанау ішпектері тіреу білігінің диаметрі, ал тербеліс ішпектері үшін – ішпек корпусы шегінде, осы Қағиданың (733) формуласында (731) анықталғандай аралық біліктің 1,1 диаметрінен аз болмауы тиіс. Біліктің көрсетілген қашықтықтан тыс диаметрі біртіндеп аралық біліктің диаметріне дейін азайтуға рұқсат етіледі.

      2780. Ескіш біліктің есепті диаметрін мынадай формула бойынша анықталғаннан кем қабылдамау керек, мм,

      dгр=100k

, (732)

      мұндағы, к - білік конструкциясына байланысты қабылданатын коэффициент:

      білік бөлігі үшін конустың үлкен негізінен немесе ескіш біліктің сыртқы фланцасынан ішпек қозғалтқышының жақын алдыңғы жиегіне дейін (бірақ, барлық жағдайларда 2,5 drp аз емес):

      1,22 — егер ескіш бұранданың білікпен кілтексіз бірігуі немесе винттің білікпен бірге құйылған ернеумен бірігуі кезінде қолданылады;

      1,26 — егер ескіш винттің білікпен бірігуі кілтектің (кілтек) көмегімен жүзеге асырылса; біліктің бөлігі үшін артқы дейдвудтық ішпектің алдыңғы шетіне дейін немесе артқы кронштейндік ішпектің алдына дейдвудтық трубаның алдыңғы тығыздағышының алдыңғы торцына – барлық орындау түрлері үшін к = 1,15.

      Қалған белгілеулер осы Қағиданың 2778-тармағында келтірілген.

      Алдыңғы торцтан алдыңғы дейдвудтық тығыздағыштағы (майлық сальник) алдыңғы білік бөлігінде білік диаметрі біртіндеп аралық біліктің диаметріне дейін азайтуға рұқсат етіледі.

      Үстіңгі нығайтуды қолдану кезінде ескіш біліктердің диаметрі Кеме қатынасы тіркелімімен келісім бойынша азайтуға болады.

      2781. 400 МПа артық уақытша кернеумен болаттан дайындалған біліктің диаметрін мынадай формуласы бойынша анықталады:


(733)

      Мұндағы dM — біліктің азайған диаметрі, мм;

      d — біліктің есепті диаметрі, мм;

      Rmв — білік материалының уақытша кернеуі.

      Барлық жағдайларда формуладағы уақытша кернеу аралық және тіреу біліктері үшін 760 МПа (көміртегілі және көміртегілі-марганецтік болат кезінде) 800 МПа (легирленген болат кезінде) және ескіш біліктер үшін 600 МПа жоғары емес қабылданады.

      2782. Мұзжарғыштардың және мұздық күшейтулері бар кемелердің біліктерінің диаметрі осы Қағиданың 291-қосымшасында көрсетілген есепті мөлшерден біршама асадыс.

      Мұзжарғыштардың және мұздық күшейтулері бар кемелердің ескіш біліктерінің диаметрі (Icel категориясынан басқасы), мм, артқы ішпектер ауданында сонымен қатар, мынадай шартқа сәйкес келуі тиіс:

      dn > a

(734),

      мұндағы а — коэффициенті тең болады:

      10,8 — бұранда ступицасының диаметрі 0,25D тең болса немесе аз болса;

      11,5 — бұранда күпшегінің диаметрі 0,25D көп болса (D — ескіш винттің диаметрі);

      b — тұтас құйылған винттер үшін қалақтың түзетілген цилиндрлік қимасының ені 0,25Л радиусында, ВРШ үшін 0,35Л, м;

      s — қалақтың түзетілген цилиндрлік қимасының ең үлкен нақты қалыңдығы, b үшін көрсетілгендей, мм;

      Rmл — қалақ материалының уақытша кедергісі, МПа;

      ReH — ескіш білік материалының аққыштық шегі, МПа

      2783. Егер білікке осьтік саңылау жасалған болса, онда оның диаметрі біліктің есептік диаметрінің 0,4 аспауы тиіс.

      Қажет болған жағдайда осьтік саңылау диаметрі мынадай формулабойынша анықталғанға дейін ұлғайтуға рұқсат етіледі:

      dc < (da4-0,97d3da)1/4, (735):

      мұндағы, dc — осьтік саңылау диаметрі;

      da — біліктің нақты диаметрі;

      d — біліктің осьтік саңылауынсыз есепті диаметрі.

      2784. Егер білікке радиальды саңылау жасалынған болса, онда білік диаметрі ұзындығы бөлігінде саңылаудың жеті диаметрінен аз емес көлемде ұлғаяды. Саңылау біліктің жуан бөлігінің ортасында орналасуы тиіс, ал оның диаметрі біліктің есепті диаметрінің 0,3 аспайды. Барлық жағдайларда, саңылау диаметріне қарамастан, білік диаметрі есепті диаметрдің 0,1 аз емес ұлғаюы тиіс. Саңылау шеттері саңылау диаметрінің 0,35 радиуста шеңберленеді, ал оның үстіңгі жағы тегіс болуы тиіс. Радиальдық саңылаудың эксентрикалық осьпен қиылысуының әсерін есептеу Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      2785. Бойлық ойық жасалған білік диаметрі біліктің есепті диаметрінің кемінде 0,2 ұлғаюы тиіс. Сонымен қатар, ойық ұзындығы біліктің есепті диаметрінің 0,8, ал ені — 0,1 аз болмауы тиіс. Олардың симметриялық орналасуын ескере отырып үш ойыққа дейін жол беріледі.

      Біліктің жуан бөлігінің ұзындығы ойықтың әрбір жағынан біліктің есепті диаметрінің кемінде 0,25 аралықта шығып тұруы тиіс. Бір диаметрден келесісіне ауысу бір қалыпты болуы тиіс. Ойықтың соңы ойық енінің жартысына тең болатындай радиуста, ал шеттері – ойық енінің 0,35 кем емес радиуста шеңберленуі тиіс; ойықтың үстіңгі жақтары тегіс болуы тиіс.

      2786. Кілтекті қуысы бар білік диаметрі біліктің есепті диаметрінің кемінде 0,1 ұлғаюы тиіс. Біліктің есепті диаметрінің кемінде 0,2 аралығындағы білік бөлігі үшін кілтекті қуыстан диаметрінің ұлғаюы міндетті емес.

      Тыйым салынған айналым жиілігі аумағы бар білік өткізгіштерде кілтекті қуыстарды қолдану ұсынылмайды.

      Егер кілтекті қуыс ескіш біліктің сыртқы ұшында жасалған болса, ескіш біліктің диаметрін ұлғайту ұсынылмайды.

      2787. Аралық және тіреу біліктерінің біріктіруші ернеуінің, сондай-ақ ескіш біліктің ішкі ұшының қалыңдығы, білік жасалатын материалдың қайсысы үлкен болса содан, аралық біліктің талап етілген диаметрінің кемінде 0,2 немесе осы Қағиданың (737) формуласында анықталғандай болт диаметрінен кем емес болуы тиіс.

      Болт қалпақшаларының астындағы ескіш біліктердің сыртқы ұштарының біріктіруші ернеуінің қалыңдығы ернеу аумағындағы біліктің талап етілген диаметрінен кемінде 0,25 аз болмауы тиіс.

      2788. Ескіш біліктің сыртқы ернеуінің негізіндегі шеңберлену радиусы ернеу аумағындағы біліктің талап етілген диаметрінің кемінде 0,125, ал қалған білік ернеулері үшін - кемінде 0,08 болуы тиіс. Шеңберленуді ауыспалы радиуспен орындауға рұқсат етіледі. Сонымен қатар, кернеудің шоғырлану коэффиценті шеңберленудің тұрақты радиусы кезіндегіден көп болмауы рұқсат етіледі.

      Шеңберлену тегіс болуы тиіс. Шеңберленуді қалпақшадан және біріктіруші болт гайкалардан қиып тастауға жол берілмейді.

      2789. Бүйірдегі қабырғалар және кілтекті қуыс түбінің арасындағы шеңберлену радиусы білік диаметрінің 0,0125 кем болмауы, бірақ 1 мм аз болмауы тиіс.

      2790. Ескіш винттің астындағы ескіш біліктің конусы кілтекті қолдану кезінде 1:12 көп болмауы, ал кілтексіз бірігу кезінде –осы Қағиданың 2800-тармағына сәйкес орындалуы тиіс.

      2791. Білік конустарындағы кілтекті қуыстар конустың үлкен негіздемесі тарапынан шаңғы тәріздес болуы тиіс, ал ескіш бұранда астындағы білік конустарында қасық тәріздес қосымша бөлікке ие болуы тиіс.

      Конустың үлкен негіздемесінен кілтекті қуыстың қасық тәріздес аяғына дейінгі қашықтық 100 мм үлкен диаметрлі ескіш біліктің сыртқы ұшы үшін талап етілген білік диаметрінің кемінде 0,2, кілтекті қуыстың білік диаметріне қатысты тереңдігі 0,1 аз болуы және талап етілген білік диаметрінің кемінде 0,5 кілтекті қуыстың білік диаметріне қатысты тереңдігі 0,1 көп болуы тиіс.

      Білік конустарындағы кілтекті қуыстардың шаңғы тәріздес ұшы жалғаушы муфталардың астында конустың үлкен негіздемесі шегінен аспауы тиіс.

      Егер кілтек кілтекті қуысқа винттермен бекітілген болса, онда бірінші винт білік конусының үлкен негіздемесінен білік конусы ұзындығының кемінде 1/3 қашықтықта орналасуы тиіс. Саңылау тереңдігі винт диаметрінен үлкен болмауы тиіс. Саңылау шеттері шеңберленуі тиіс. Егер білік құрылысында бітеу осьтік саңылаулар қарастырылған болса, онда саңылау шеттері және тесік ұштары да шеңберленуі тиіс. Шеңберлену радиусы осы Қағиданың 2789-тармағында көрсетілгендегіден кем болмауы тиіс.

      2792. Ескіш біліктер теңіз суының жанасуынан сенімді қорғайды.

      2793. Ескіш біліктердің қаптамалары теңіз суына жоғары коррозиялық төзімге ие қорытпалардан дайындалады.

      2794. Біліктің қола қаптамасының қалыңдығы мынадай формула бойынша анықталғаннан кем емес қабылданады s, мм,

      s = 0,03 dT' + 7,5, (736)

      мұндағы dr' — қаптама ішіндегі ескіш біліктің диаметрі, мм.

      Ішпектер арасындағы қаптамалардың қалыңдығын 0,75s дейін азайтуға рұқсат етіледі.

      2795. Біртұтас қаптамаларды қолдану ұсынылады.

      Жеке бөліктерден құралған қаптамалар дәнекерлеу көмегімен немесе Кеме қатынасы тіркелімімен рұқсат берген басқа әдіспен біріктіріледі. Дәнекерлеу тігістерінің жапсарын қаптаманың жұмыс орнынан тыс орналастыру ұсынылады. Біртұтас емес қаптама кезінде қаптама арасындағы білік бөлігі теңіз суы әсерінен Кеме қатынасы тіркелімміен келісілген әдіспен қорғайды.

      2796. Ескіш біліктің конусына су тиюін болдырмау үшін тығызда көзделеді.

      Аталған тығыздауды гидравликалық сынақтан өткізу қамтамасыз етіледі.

      2797. Қаптамалар білікке созып орнатылады. Білікке қаптамаларды бекіту үшін штифтерді және басқа да бөлшектерді қолдануға жол берілмейді.

189-тарау. Біліктерді қосу

      Ескерту. 189-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2798. Білік ернеулерін біріктіру тығыз бұралған болттармен орындалады.

      Ернеулерді біріктіруді тығыз бұралған болттарсыз қолдану мүмкіндігі әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіреклімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      2799. Ернеулерді біріктіру болттарының диаметрлері мынадай формула бойынша анықталғаннан кем емес қабылданады, мм,

      dб = 0,65

(737)

      мұндағы dap — осы Қағиданың 3012-тармағында қарастырылған мұз күшейтулерін есепке ала отырып, мм, осы Қағиданың (731) формуласы бойынша анықталған аралық біліктің диаметрі.

      Егер білік диаметрі иірмелі тербелістен ұлғайса, онда dnp ретінде аралық біліктің ұлғайған диаметрі қолданылады;

      R — білік материалының уақытша кедергісі, МПа;

      R — R < R < R, бірақ 1000 МПа көп емес шегінде қолданылуға тиіс болат материалының уақытша кедергісі;

      i — біріктірудегі болттардың саны;

      D — біріктіруші болттардың орталық айналма диаметрі, мм.

      Бұрандалы ескіш біліктің ернеуіне бекітетін болттардың диаметрі әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауынлағы нәрсе болып табылады.

190-тарау. Есу бұрандалардың білікжетектерінің муфталарын жіксіз жалғау

      Ескерту. 190-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2800. Ескіш біліктерді кілтексіз орналастыру кезінде біліктердің ұшы және муфталар 1:15 жоғары емес конустықпен орындалады. Егер конустық 1:50 аспаса біліктерді муфталармен біріктіру ұшы жоқ гайкалармен немесе басқа муфта бекіткіштермен орындауға жол беріледі.

      Ұшы бар гайкалардың бекіткіш құрылғылары біліктерде бекітіледі.

      2801. Ескіш бұрандалы ескіш білікпен біріктіру әдетте, күпшік пен білік арасындағы аралық төлкені қолданбай орындалады.

      Аралық төлкені қолдану арқылы жасалған конструкциялар әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      2802. Кілтексіз біріктіруді монтаждау кезінде күпшектің білікке немесе аралық төлкее қатысты осьтік ауысуы конустық бетке металдық байланыс мерзімінен бастап саңылауды жоюдан кейін мынадай формула бойынша анықталады:


h =

(738):

      мұндағы ?h — монтаж кезінде күпшіктің осьтік ауысуы, см;

      В — біріктіру материалы мен нысанының мынадай формуласы бойынша анықталған коэффициенті, МПа-1.

      В =


      Болат білікті осьтік бұрғылаусыз біріктіру үшін В коэффициентін осы Қағиданың 292-қосымшасы бойынша желілік интерполяцияны қолдану арқылы қабылдауға болады;

      Еу,Еw — күпшік және білік материалын созу кезіндегі серіппелік модулдері, МПа;

      vу — күпшікматериалдары үшін Пуассон коэффициенті;

      vw — білік материалы үшін Пуассон коэффициенті; болат үшін vw = 0,3;

      у — күпшіктің сыртқы диаметрінің орташа коэффициенті;

      w — біліктегі саңылау диаметрінің орташа коэффициенті;

      Dw — біліктің күпшікпен және аралық төлкемен байланысы орнындағы орташа сыртқы диаметрі (осы қағиданың 293-қосымшасы).

      Аралық төлкесіз:

      Dw1 = Dу1; Dw2 = Dу2; Dw3 = Dу3; Dw1 = Dу4;

      Аралық төлкемен:

      Dw1№ Dу1; Dw2 №Dу2; Dw3 №Dу3; Dw1 №Dу4;

      у =

күпшік үшін;

      w =

- білік үшін;

      Dу — күпшек білікпен және аралық төлкемен байланысы орнындағы орташа ішкі диаметрі, см;

      h — білік конусының немесе аралық төлкенің күпшекпен бірге жұмыс (байланыс) ұзындығы, см;

      z — күпшек конустығы;

      Р — біріктірумен берілетін қуат, кВт;

      п — біріктіру айналымының жиілігі, айн/мин;

      L — осы Қағиданың 294-қосымшасына сәйкес мұз күшейтулерінің коэффициенті;

      Т— алға жүру кезіндегі ескіш винттің тірегі, кН (мәліметтер болмаған жағдайда — осы Қағиданың 930-тармағы);


- күпшек және білік материалдарының жылылық желілік кеңею коэффициенттері, 1/оС;

      tе, tm — пайдалану және монтаждау кезінде біріктіру температуралары, оС;

      к = 1 — аралық төлкесіз біріктіру үшін;

      к = 1,1 — аралық төлкесіз біріктіру үшін.

      Мұз күшейтулері бар кемелер үшін

h үлкендігін пайдалану кезінде шекті температура үшін есептелген деп алуға болады, яғни, L=1 кезінде

      tе = 35 оС, L> 1 кезінде tе = 0 оС.

      Мұз күшейтулері жоқ кезде пайдалану жағдайында ең жоғары температура үшін деп есептеу қажет, яғни, L =1 кезінде te = 35 оС.

      2803. Болат муфталарды және цилиндрлі жанасу беттері бар біліктерді монтаждау кезінде көру мынадай формуласы бойынша анықталады:


, (739)

      мұндағы AD — диаметрдегі керу D, см.

      Қалған белгілеулер осы Қағиданың 2802-тармағында келтірілген.

      2804. Күпшектерді және жартылай муфталар үшін олардың білікпен кілтексіз бірігуі кезінде


, (740)

      тәуелділігін басшылыққа алған дұрыс:

      мұндағы А — күпшек нысанының



      мынадай формуласы бойынша анықталған коэффициенті.

      А коэффициенті сондай-ақ, осы Қағиданың 295-қосымшасының желілік интерполяция бойынша анықталады;

      С =

h z- конустық жанама беттермен біріктіру үшін;

      С -

Dr цилиндрлік жанама беттермен біріктіру үшін;

hr- күпшекті монтаждау кезіндегі tm температурасы кезіндегі нақты орын ауыстыруы,

hr, - >

h;

Dr- цилиндрлік жанама беттермен біріктіруді монтаждау кезіндегі нақты керу,

Dr >

D

      ReH — күпшек материалының ағымдылық шегі, МПа.

      Қалған белгілеулер осы Қағиданың 2802-тармағында келтірілген.

191-тарау. Білікжетектер тіректерінің орналасуы

      Ескерту. 191-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2805. Білікөткізгіштер тіреулерінің санын, олардың ось жиегіндегі және жазық беттегі координаттарын, сондай-ақ қалыптасқан жүктемелерін Кеме қатынасы тіркелімімен келісілген, тексерілген әдіс бойынша орындалған есептеулер базасында анықтау қажет.

      2806. Білікөткізгіштердің көршілес ішпектері реакциялары күштерінің шоғырланған көлем аралығында болмауы кезіндегі өзара қашықтығы


, (741)

      талабын қанағаттандыруы тиіс:

      мұндағы, l — аралық ұзындығы (көршілес тіреулер реакциялары арасындағы қашықтық), м;

      d — біліктің аралықтағы ең кіші сыртқы диаметрі, м;

      n — білікөткізгіштің айналу жиілігі, айн/мин;


— n > 500 айн/мин кезіндегі – 14

      немесе п > 500 айн/мин кезіндегі - 300/

тең болатын коэффицент;

      а —

тең болатын толық біліктер үшін коэффициент,

      b=do/d- — біліктің сыртқы бетіне d саңылау диаметрінің қатынасы do.

      Ескерту. Осы Қағидадағы ең кіші ұзындықты шектеу қозғалтқышқа жақын аралықтан басқасының бәріне қолданылады (теңеудің сол бөлігі (741).

      2807. Білікөткізгіш тіреуінің ең кіші санына және олардың арасындағы ең ұзын мүмкін ұзындыққа ұмтылу ұсынылады.

      2808. Білік тіреулерінің арасындағы аралық ұзындықтары иілмелі тербеліс есебінен тексерілуі тиіс.

      2809. Білікөткізгіштердің тіреулері қозғалтқыш немесе редуктор элементтері (ішпектер, тісті дөңгелектер) жүктемелерді шекті мөлшерде қабылдауына сәйкес орнатылады.

      2810. Білікөткізгіштердің барлық тіреулерінің реакциялары оң болуы тиіс.

192-тарау. Біліктердің мойынтіректері

      Ескерту. 192-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2811. Қозғалтқышқа жақын ескіш біліктің ішпегі осы Қағиданың 296-қосымшасының талаптарына жауап береді.

      Кеменің алдыңғы жағына қарайғы ескіш біліктің мойынтірек талаптарын қанағаттандыруы тиіс

      l>R/qd, (742)

      мұндағы, q үшін белгілеулер және нормалар осы Қағиданың 293-қосымшасы бойынша қабылданады.

      2812. Дейдвудтық мойынтіректерді сумен салқындату мәжбүрлі түрде осы Қағиданың 318-тарауының талаптарына сәйкес болуы тиіс.

      Суды беру жүйесі су ағынының көрсеткішімен және ең аз ағын сигнал беруімен жабдықталады.

      Қайраң суларда жұмыс істейтін немесе жерқазушы, жерсорушы және т.б. сияқты мамандандырылған кемелерде дейдвудтық мойынтіректерді борт сыртындағы сумен ылғалдаудың ашық жүйесі кезінде дейдвудтық мойынтіректерді тазарту жүйесінде борт сыртындағы суды тиімді тазалау конструкциясын (фильтр, фильтр-гидроциклон және т.б.) орнату немесе әрі қарай жуатын, кірді ұстап қалушы дейдвудтық мойынтіректерді орнату ұсынылады.

      Берілген суды дейдвудтық мойынтіректерге жіберетін қайтарымсыз-бекіту клапаны дейдвудтық құбырда немесе ахтерпикт сұрыптауында орнатылады.

      2813. Майлы ылғалдауда жұмыс істейтін дейдвудтық мойынтіректер, ахтерпик тұрақты сумен толып тұрған жағдайлардан басқа, майды мәжбүрлі суытуды иеленеді.

      Май немесе мойынтірек тіркемесінің температурасын бақылау көзделеді.

      2814. Дейдвудтық ішпектерді майлы ылғалдау кезінде май цистерналары деңгей көрсеткіштерімен және төменгі деңгей дабылымен жабдықталуы тиіс.

193- тарау. Дейдвудты тығыздағыштар, тежегіш құрылғылар

      Ескерту. 193-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2815. Дейдвудтық құрылғылар борт сыртындағы судың кеме корпусына апатты еніп кетуінен тиімді қорғауды және дейдвудтық құрылғының экологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз ететін дейдвудтық тығыздағыштармен жабдықталады.

      2816. Ылғалдау-салқындату ортасының қоршаған кеңістікке және кеме корпусының ішіне ағуының рұқсат етілген ең жоғарғы және ең төменгі көлемдері техникалық негізделеді.

      2817. Білікөткізгіш құрамында тежегіш құрылғы көзделеді. Мұндай құрылғы ретінде білікөткізгіштің оның басты қозғалтқышы істен шыққан уақытта айналуын болдыртпайтын тежегіш, стопорлық немесе біліктік бұрылу құрылғысы болуы мүмкін.

194-тарау. Гидравликалық сынау

      Ескерту. 194-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2818. Ескіш біліктердің қаптамалары және тұтас дейдвудтық құбырлар механикалық өңдеу аяқталғаннан кейін 0,2 МПа қысыммен сыналады. Дәнекерленген және құйма-дәнекерленген құбырлар 100 % дәнекерленген тігістерінің бұзылмас бақылауы жүргізілген жағдайда гидравликалық сынақтан өткізбеуге рұқсат етіледі.

      2819. Жабық ылғалдау жүйесі кезіндегі дейдвудтық құрылғылардың тығыздағыштары монтаждан кейін жұмыс деңгейіндегі айдауыш цистерналарындағы сұйықтық бағанының биіктігіне тең қысыммен тығыздыққа сыналады. Сынақ, әдетте, ескіш білікті бұрау кезінде жүргізіледі.

6-кіші бөлім. Қозғауыштар
195-тарау. Жалпы ережелер

      Ескерту. 195-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2820. Осы тараудың талаптары біртұтас және алмалы қалақтары бар есепті қадамды металдық ескіш винттерге, сондай-ақ реттелетін қадамды винттерге таралады.

      2821. Кемелерді белсенді басқарудың басты құралдарының конструкциясы және бұрандалардың мөлшері осы бөлімнің талаптарына сәйкес келуі қажет.

      Қанатты және су атқылаушы қозғалтқыштардың конструкциясы әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      Қосымша САУС бұрандаларының конструкциясы мен мөлшеріне қойылатын талаптардың көлемі Кеме қатынасы тіркеліммен келісім бойынша азайтылуы мүмкін.

196-тарау. Пышақтың қалыңдығы

      Ескерту. 196-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2822. Ескіш бұранда қалағының қалыңдығы есепті түпкі қимада және r = 0,6л радиустағы қимада тексеріледі, мұнда R — бұранда радиусы. Есепті түпкі қима қабылданады:

      біртұтас бұрандалар үшін - 0,2R радиусында, егер ступица радиусы 0,2R—ден аз болса және 0,25R радиусында, егер ступица радиусы 0,2R-ден үлкен немесе тең болса;

      алмалы қалақтары бар бұрандалар үшін - 0,3R радиусында, мұнда А және С коэффиценттерінің мағынасы r = 0,25R үшін қолданылады;

      ВРШ үшін - 0,35R радиусында.

      Ескерту. Есепті қимадағы қалақтың қалыңдығы галтелді есепке алмай анықталады.

      Біртұтас, құрама бұрандалардың және ВРШ түзетілген цилиндрлік қима қалақтарының ең үлкен қалыңдығы s, мм мынадай формула бойынша анықталған қалыңдықтан аз болмауы тиіс


, (743)

      мұндағы, А — есепті қиманың қатысты r/R радиусына және осы радиустағы H/D қадамдық қатынасқа тәуелді осы Қағиданың 297-қосымшасындағы номограмма бойынша анықталатын коэффициент (ВРШ үшін негізгі жобалық режимге тиісті қадамдық қатынас қабылданады);

      к — осы Қағиданың 298-қосымшасы бойынша анықталатын коэффициент;

      Р — басты механизмдердің есепті қуаттылығы кезіндегі ескіш біліктегі қуат, кВт;

      z — бұранда қалақтарының саны;

      b — есепті радиустағы түзетілген цилиндрлік қима қалағының ені, м;


= 0,6Лmn + 175 МПа, болат үшін 570 МПа көп емес және мыс құймалары үшін 610 МПа көп емес;

      Rma — қалақ материалының уақытша кедергісі, МПа;

      п — есепті қуат кезіндегі винт айналымының жиілігі, айн/мин;

      с — осы Қағиданың 299-қосымшасы бойынша анықталатын орталық кернеу коэффициенті;

      m — қалақтың қисаюы, мм;

      D — бұранда диаметрі, м.

      Ескіш бұрандалардың алмалы қалақтарын және ВРШ қалақтарын бекіту бөлшектері үшін саңылау қалақтың есепті түпкі қимасын азайтпауы тиіс.

      Аралас (өзен-теңіз) суларында жүзетін кемелер және шектелген аудандарда жүзетін кемелер үшін қалақтың R2 және R3 қалыңдығы 5 % төмендетуге рұқсат етіледі.

      2823. Қалақтардың ернеу ұшының D/2 радиусындағы қалыңдығы осы Қағиданың 300-қосымшасы бойынша анықталған радиустан аз болмауы тиіс. Қалақтың ернеуден 0,05 қашықтықта өлшенген қима енінің кіріс және шығыс ернеуінің қалыңдығы қалақтың ернеу ұшы қалыңдығының 50 % аз болмауы тиіс.

      2824. Осы Қағиданың 2822 және 2823-тармақтарына сәйкес анықталған қалақ қалыңдығы, негізделген жағдайларда (мысалы, қалақтың арнайы профилін қолданған кезде) Кеме қатынасы тіркеліміне қаттылығы жөнінде толық есептеулер ұсынған жағдайда азайтуға рұқсат етіледі.

      2825. Қалыпты кескінді және үлкен қайырмалы (қылыш тәрізді) (q > 25о) симметриялы емес нұсқадағы қалақтың қалыңдығы осы Қағиданың 2822-тармағының талаптарына сәйкес тексеріледі. Қосымша 0,6 R радиустағы 0,8 қашықтықтағы ендік қима қалақтың қалыңдығы мынадай формула бойынша анықталғаннан кем болмауы тиіс:


, (744)

      мұндағы, s — осы Қағиданың (743) формуласы бойынша 0,6R радиуста анықталады;

      0— 0, немесе 02 бұрыштардың ең үлкеніне тең бұрыш (осы Қағиданың 298-қосымшасы).

      Егер артқы ернеуге жақын жерде ( 0,8b) ең төменгі қалыңдық талаптарын міндетті түрде қанағаттандыру кезінде 0,6 R радиустағы қалақ қимасының қырын жайлылығы қамтамасыз етілмесе, 0,6 R радиустағы s қалыңдық үлкейеді.

      2826. Мұзжарғыштарда және мұз күшейтулері бар кемелерде қиманың ең аз беріктігінің қалақ ұзындығының күпшектен қалақ осі бойынша 2/3 қашықтықта және қалақ бұрылысы оснен қалақ ені бойынша ішкі соңына дейінгі 2/3 қашықтықта берілген күштен қалақтың сынуы кезінде қалақ бұрылысы механизмінің жүктеулі бөлшектеріндегі кернеу олардың материалдарының ағымдылық шегінен аспауы тиіс.

197-тарау. Хаб және қалақты бекіту бөлшектері

      Ескерту. 197-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2827. Қалақтың күпшекке өту галтелдерінің радиусы сору жағы бойынша 0,04D аз болмауы, ал айдағыш жағы бойынша 0,03D аз болмауы тиіс.

      Қалақ қисаюы болмаған кезде галтел радиусы екі жақ бойынша 0,03D аз болмауы тиіс

      Қалақтың ауыспалы радиусты күпшекке жайлап өтуіне жол беріледі.

      2828. Ескіш бұранданың күпшегінде коррозиялық әсер етуге қатысты күпшік пен білік конусы арасындағы бос қуысты инертті көлеммен толтыру үшін саңылау жасау қажет; сондай-ақ ағымдылық астындағы қуыс та осындай көлеммен толтыруға жатады.

      2829. Қалақты бұранда күпшегіне бекітуші болттардың (шпилька) диаметрі немесе осы болттар (шпилькалар) оймаларының диаметрі қайсының кішірегіне байланысты мынадай формула бойынша анықталғаннан кем болмауы тиіс


, (745)

      мұндағы k= 0,33 — айдағыш беті тарапынан үш шпилька болғанда;

      0,30 — айдағыш беті тарапынан төрт шпилька болғанда;

      0,28 — айдағыш беті тарапынан бес шпилька болғанда;

      s — есепті түпкі қимадағы қалақ ең үлкен нақты қалыңдығы (осы Қағиданың 2822-тармағы), мм;

      b — есепті түпкі қимадағы түзетілген цилиндрлі қалақ қимасының ені, м;

      Rmл — қалақ материалдарының уақытша кедергісі, МПа;

      Rmб — болт (шпилька) материалдарының уақытша кедергісі, МПа;

      d — шпилька ортасының орналасу шеңберінің диаметрі; шпилька шеңбер бойынша орналаспаған кезде d= 0,85l (l — ең алыс шпилькалардың арасындағы қашықтық), м.

      2830. Мұз күшейтулері бар кемелердің құрама ескіш бұрандаларының қалақтарын бекіту болттарын (гайкаларын) тоқтату бөлшектері қалақ ернеуіне батырылуы тиіс.

198-тарау. Бұрандаларды теңдестіру. Реттелетін бұрандалар

      Ескерту. 198-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2831. Түпкілікті өңделген бұранда орнықты теңгерілуі тиіс.

      Теңгеру деңгейі бақылау жүгі арқылы тексерілуі тиіс, онда оларды тиеген уақытта әрбір көлденең орналасқан қалақтың соңында бұранда айналуы тиіс. Бақылау жүгінің салмағы мынадай формула бойынша анықталғаннан көп болмауы тиіс

      m < kmB/R, (746)

      мұндағы m — бақылау жүгінің салмағы, кг;

      mв — бұранданың салмағы, т;

      R — бұранданың радиусы, м;

      n < 200 кезінде k = 0,75;

      200<п<500 кезінде 0,5;

      п > 500 кезінде 0,25;

      п — бұранда айналымының есепті жиілігі, айн/мин.

      Бұранда салмағы 10 т асқан кезде бұранда айналымының жиілігіне қарамастан к коэффиценті 0,5 аспауы тиіс.

      2832. ВРШ гидраликасының күш беретін жүйесі бірдей ағынды – негізгі және резервтік сорғыштармен жабдықталады, олардың біреуі басты механизмдерден іске қосылуы мүмкін. Іске қосылған сорғыш басты механизмдердің барлық жұмыс режимдерінде қалақтың жатуын қамтамасыз етеді.

      Сорғыштардың саны екіден көп болған жағдайда кез келген сорғыш істен шыққан кезде қалған сорғыштардың ағыны қалақтың осы Қағиданың 2836-тармағында көрсетілген уақытынан аспайтын көлемді қамтамасыз ету талабына байланысты таңдалады.

      Екі ВРШ бар кемелерде екі бұрандаға арналған дербес резервтік бір сорғыш көзделуі мүмкін

      2833. Қадамның өзгеру механизмі гидравликаның күш беретін жүйесі істен шыққан жағдайда қалақты алдыңғы жүріске орнату мүмкіндігі болатындай етіп орнату қажет.

      Көпбелдікті кемелерде аталған талапты орындамауға болады.

      2834. ВРШ бар, пайдалану талаптары бойынша басты қозғалтқыштың артық салмағы мүмкін болатын кемелерде басты қозғалтқышты артық салмақтан автоматты сақтандыратын құрылғыны қолдану ұсынылады.

      2835. Гидравликаның күш беретін жүйесі осы Қағиданың 69-бөлімінде көрсетілген талаптарға сәйкес орындалады, ал осы жүйенің құбыр желілері осы Қағиданың 11-бөліміндегі 7 –кіші бөлім талаптарға сәйкес сыналады.

      2836. ВРШ қалақтарының басты механизмдердің жұмыс істемеуі кезінде толық алдыңғы жүріс жағдайынан толық артқы жүріс жағдайына жату уақыты диаметрі 2 минутқа дейін, бұрандалар үшін 20 секунд және диаметрі 2 м артық бұрандалар үшін 30 скундтан аспауы тиіс.

      2837. ВРШ гравитациялық ылғалдау жүйесінде ағынды цистерналар ең жоғарғы жүк ватерватерсызықтарда орналасады және деңгей көрсеткіштерімен және төменгі деңгей сигнал беруімен жабдықталады

199-тарау. Гидравликалық сынау

      Ескерту. 199-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2838. Ескіш біліктердің қаптамалар конусының тығыздағыштары және ернеу қаптары бұранданы орнатқаннан кейін 0,2 МПа қысымымен сынайды. Егер аталған тығыздағыштар дейдвудтық құбырдағы немесе бұранда күпшегіндегі ступицасындағы май қысымында болса, олар дейдвудтық тығыздағыштармен немесе ескіш бұранданың күпшегімен бірге сынақтан өткізіледі.

      2839. Қалақ құрастырылғаннан кейін ВРШ күпшегі ағынды цистерналардағы майдың жұмыс деңгейінің жоғарғы бағанына тең ішкі қысымда немесе күпшекті ылғалдау жүйесінде әрекет ететін сорғышпен жасалатын қысымда сыналады.

      Әдетте, сынақ қалақтарды жатқызып жүргізіледі.

7-кіші бөлім. Кемелерді белсенді басқару құралдары
200-тарау. Жалпы ережелер

      Ескерту. 200-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2840 Осы бөлімнің талаптары КББҚ-на қатысты, өйткені олар осы Қағиданың 6-тармағында анықталған.

      2841. Басты қозғалтқыш-руль құрылғы ретінде КББҚ-ды орнатқан жағдайда олар әдетте екеуден аз болмауы тиіс.

      Сонымен қатар, осы Қағиданың 177, 178 – 180 – тарауларында көрсетілгендей қажетті байланыс құралдарымен және аспаптарымен жабдықталған басқару постары көзделеді.

      Басты қозғалтқыш-руль құрылғы ретінде кемеде бір КББҚ-ды орнату әрбір жағдайда кеме қатынасы тіркелмінің арнайы қрауындағы нәрсе болып табылады.

      2842. КББҚ механизмдерін және жабдықтарын орнату бойынша, материалдар мен дәнекерлеу талаптары осы Қағиданың 173, 176, 184-тарауларында көрсетілген.

      2843. Толықсыма құрылғылар және серпінді позиционирования жүйесі құрамындағы КББҚ үшін біліктердің, муфталардың, біріктіруші болттардың, қозғалтқыштардың, тісті берілістердің мөлшері және материалдары, сондай-ақ электр құрылғылары Қағиданың тиісті бөлімдерімен тарауларына жауап береді.

      Сонымен қатар, басты КББҚ үшін руль құрылғыларға қатысты қолданылатын Қағиданың тиісті тарауларының талаптары орындалады.

      Қағидада КББҚ-ның жекелеген элементтеріне талаптар болмаған жағдайда оларды қолдану мүмкіндігі әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің қарауындағы нәрсе болып табылады.

      2844. КББҚ тісті берілістерінің есебі осы Қағиданың 364-тарауында көрсетілген әдістеме бойынша немесе Кеме қатынасы тіркелімміен танылған басқа әдістеме бойынша орындалады. Бұған қоса, тісті берілістер қорының коэффиценті Қағиданың 364-тарауында көрсетілгендегіден кем болмауы тиіс. КББҚ серпінді тірескен жүйесінің берілістері үшін бұл коэффиценттердің маңызы басты КББҚ арналғандай қабылданады.

      2845. Тербеліс мойынтіректерінің ең төменгі ресурсы:

      басты КББК үшін – 30000 сағат,

      КББҚ серпінді тірескен жүйесі үшін – 10000 сағат,

      Қосымша КББҚ үшін - 5000 сағаттан кем болмауы тиіс.

      2846. КББҚ механизмі сақталатын үй-жай тиісті желдеткіш, өрт сөндіру, кептіру, жылыту және жарық беру құралдарымен жабдықталады.

201-тарау. Конструкцияға қойылатын талаптар

      Ескерту. 201-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2847. Қозғалтқыш-рульді бұрылыс бағаналарында кез келген бұрышқа бұрылу кезінде жағдайды белгілеуді қамтамасыз ететін құрылғы болады.

      2848. Басты КББҚ-ғы бұрылыстың апатты механизмі болады.

      2849. Құрылғының реверс бұрылысын жүзеге асыратын қозғалтқыш-рульді бағана кеменің міндетіне байланысты реверстеудің қалыпты уақытын қамтамасыз етеді. Бұл жағдайда бағананың 180 о айналу уақыты бұранда диаметрі 2 м дейінгі құрылғылар үшін 20 секундтан аспауы тиіс және бұранда диаметрі 2 м артық құрылғылар үшін 30 секундтан аспауы тиіс.

      2850. КББҚ ішкі бөлігі борт сыртындағы судан Кеме қатынасы тіркелімімен келісілген тығыздағыштар түрімен сенімді қорғалады. Басты КББҚ және серпінді тірескен жүйесі КББҚ үшін тығыздағыштар элементі тиімділігі бойынша кемінде екі жеке жақын тығыздағыштан құралады.

      2851. КББҚ құрамдық бөліктеріне оларға қызмет көрсету және пайдалану нұсқаулығында көзделген көлемде қызмет көрсеткенде қолайлы жағдай қамтамасыз етіледі.

      2852. Қозғалтқыш механизм істен шыққан жағдайда қозғалтқыш және білікөткізгіштің еркін айналуын болдырмауды басты КББҚ қонструкциясы қамтамасыз етпесе осы Қағиданың 193-тарауының талаптарына сәйкес тежегіш құрылғы көзделеді.

      Серпінді тірескен жүйесі КББҚ және қосымша КББҚ үшін кеме қатынасы тіркелімінің келісімі бойынша тежегіш құрылғылар көзделмейді.

      2853. Басты КББҚ бұрылыс механизмі бөлшектерінің, корпус бөлшектерінің және құрама бөлік бекіткіштерінің, біліктердің, тісті берілістердің, ВРШ бөлшектерінің беріктігі олар ескіш бұранда қалағының сынуына әкеп соғатын жүктемені еш бүлінусіз көтеретіндей есептелуі тиіс.

      2854. Мұзжарғыштардың басты КББҚ бұрылыс механизміне мұз жүктемесін жоятын құрылғы болады.

      2855. Басты КББҚ бұрылыс механизмі бөлшектерінің, корпусқа бекіту элементтерінің беріктігі ескіш бұрандаға, қондырмаға және КББҚ корпусына әсер ететін гидродинамикалық және мұз жүктемені еш бүлінусіз көтеретіндей есептелінеді. Есепті жүктемені анықтау әдісі Кеме қатынасы тіркелімімен келісіледі. КББҚ элементтеріне гидродинамикалық және мұз жүктемелерін Кеме қатынасы тіркелімімен келісілген тәжірибелік мұз бассейндегі гидродинамикалық сынақтар және өздігінен жүретін үлгілерді сынау нәтижелері бойынша анықтауға жол беріледі.

202-тарау. Авариялық-ескерту сигнализациясы құралдары

      Ескерту. 202-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2856. КББҚ, кем дегенде мынадай параметрлер бойынша апатты-ескерту сигнал беру құралдарымен жабдықталады:

      1) қозғалтқыштың артық жүктелуі және апатты тоқтауы;

      2) қашықтықтан басқару және сигнал беру жүйесінде тоқтың жоғалуы;

      3) ылғалдау майы цистернасындағы төмен деңгей (егер болса);

      4) қысыммен ылғалдау кезінде ылғалдау майы жүйесіндегі төмен қысым;

      5) бағаналарды бұру гидравликасы және ВРШ қалақтары жүйесіндегі майдың төмен деңгейі;

      6) тығыздағыш құрылғыларының тіреуіш цистерналарындағы майдың төмен деңгейі;

      7) корпус льялында және КББҚ үй-жайында судың жоғары деңгейі.

      2857. Көпіршеде мынадай параметрлер бойынша жекелеген индикацияны қамтамасыз ететін құралдар көзделеді:

      1) егер автоматтық қорғау болмаса КББҚ қозғалтқышының және бұрандалы рульдік бұрылыс бағаналарының бұрылу қозғалтқышының жүктелуі;

      2) ескіш бұранда айналымының жиілігі;

      3) қалақ бұрылысының бұрышы немесе ВРШ қадамы;

      4) ВФШ тіреуінің бағыты;

      5) бұрандалы рульдік бағана бұрылысының бұрышы;

      6) сигнал беру жүйесінде тоқтың болуы.

      2857. Қосымша КББҚ үшін апатты-ескерту дабыл параметрлерінің және индикация құралдарының саны Кеме қатынасы тіркелімімен келісім бойынша азайтылуы мүмкін.

203-тарау. Гидравликалық сынау

      Ескерту. 203-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2859. Құрылғы корпусының ішкі бөлігі құрастырудан кейін тығыздағыш құрылғыларының тіреуін есепке ала отырып, батудың ең жоғарғы жұмыс тереңдігіне сәйкес келетін гидравликалық байқауға сыналады.

      2860. Тығыздағыштар монтаждан кейін жұмыс деңгейіндегі ағын цистерналарындағы сұйықтықтың жоғарғы бағанына тең қысыммен тығыздыққа сыналады.

      2861. Осы Қағиданың 15-бөлімі талаптарының көлемін бұзбайтын бақылау әдісімен рульдік бағана бөлшектерінің дәнекерлеу тігістерін және басқа дәнекерлеу құрылыстарын тексеру қосымша талап етілуі мүмкін.

8-кіші бөлім. Айналма тербелістер
204-тарау. Жалпы ережелер

      Ескерту. 204-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2862. Осы бөлімнің талаптары ДВС қолданған жағдайда 75 кВт кем емес және турбо- және электрқозғалтқышын қолданған жағдайда 110 кВт кем емес қуатты толқынды қондырғыларға, сондай-ақ қуаттылығы 110 кВт кем емес ДВС-мен дизель-генераторларға және қосымша механизмдерге таралады.

      2863. Айналма тербелістер есебі құрылғы жұмысының негізгі нұсқасы үшін және мүмкін болатын мынадай пайдалану нұсқалары және режимдер үшін:

      1) ВРШ құрылғыларында және қанатты қозғалтқыштарда қуаттылықтың ең жоғарғы таңдауында және бос жүрісте (қалақтың нөлдік жағдайы кезінде);

      2) басты қозғалтқыштардың жалпы редукторға жеке және параллельді жұмысында;

      3) артқы жүріс режимінде;

      4) қосымша қуат қабылдағыштарды қосқанда, егер олардың инерция уақыты жұмыс цилиндрінің инерция уақытымен тең болса;

      5) серпімді муфталар және редукторлар құрылғылары үшін жұмыс істемейтін бір цилиндрмен; бұл жағдайда жұмыс істемейтін цилиндр ретінде сөнген кезде кернеудің және ауыспалы кезеңдердің көбеюіне әсер ететін цилиндр қабылданады.

      6) сыналанған немесе алынған демпфермен басты бір қозғалтқышты құрылғы үшін;

      7) серпімді элементтері жойылған қоршалған серпімді муфталарда(бір басты қозғалтқышты құрылғы үшін) орындалуы тиіс.

      2864. Жүзу ауданы шектелген кемелер үшін осы қағиданың 3093-тармағының 6) және 7) тармақшалары бойынша R3 есептері талап етілмейді.

      Егер құрылғының есепті айналым кестесі оның алдында бекітілген болса немесе салмақ инерциясы және бекіту берілістерінің уақыт айырмасы тиісінше 10 % және 5 % аспағандығы, немесе есптеу кезеңінде салмақ инерциясының және бекіту берілістерінің уақыт айырмасы еркін айналма тербелістерінің кез келген өзгеру нысанын 5 % асырмағаны құжат түрінде дәлелденсе есепті ұсыну талап етілмейді.

      2865. Айналма тербелістерінің есебінде:

      1) құрылғының барлық бөлшектерінің толық мәліметтерін: қозғалтқыштың, демпфердің, серпімді муфтаның, редуктордың, генератордың және т.б. техникалық сипаттамасы;

      Жиі жүктемеде ұзақ жұмыстың негізгі арнайы режиміне сәйкес айналым жиілігі (орта, кіші, ең кіші жүріс, тралдау режимі, ВРШ құрылғылары үшін нөлдік жылдамдық режимі, басты дизель-генератор режимі);

      Құрылғы жұмысының мүмкін болатын барлық нұсқаларының сызбасы;

      Құрылғының есепті айналма сызбасының шығыс мәліметтері;

      2) салмақ және уақыт тербелістерінің салыстырмалы амплитудасымен, сондай-ақ жүйенің барлық бөліктері үшін кернеу ауқымымен, 12-тәртіпті қоса алғанда (0— 1,2)пр айналым жиілігі диапазонында резонансқа ие барлық нысандардың еркін тербеліс жиілігінің кестелері;

      3) барлық есепті тербеліс нысандарының әрбір тәртібі үшін:

      Жүйе салмағының резонанстық тербеліс амплитудасының маңызы;

      Жүйенің барлық бөлшектеріндегі (біліктегі, редуктордағы, муфталардағы, генератордағы, қысылған немесе қысылған-кілтекті біріктірулердегі)резонансты кернеудің, сондай-ақ серпімді муфталардың резеңке бөлшектеріндегі температуралардың маңызы және олардың рұқсат етілген тиісті мәндерге сай келуі;

      4) бірнеше тәртіптердің қарсы шыққан кезеңдерінің бір уақытта әрекет етуін тіркеу қажеттілігі кезіндегі кернеудің жиынтық маңызы және оларды рұқсат етілген тиісті мәндерге сай келуі;

      5) ұзақ жұмыс және жылдам жүру маңызына және тыйым салынған аумақтар үшін, егер олар тағайындалған болса рұқсат етілген негізгі жүйе бөліктеріндегі кернеу сызбалары;

      6) есеп нәтижелері бойынша қорытындылары болуы тиіс.

      2866. айналма тербелістен ауыспалы кернеу амплитудасы ретінде (

max — min)/2 түсініледі, өйткені ол қайталама циклда тиісті талаптарда білікте өлшенеді.

205-тарау. Иінді біліктер үшін рұқсат етілетін кернеулер

      Ескерту. 205-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2867. Arc4 санатындағы мұзжарғыш және мұз күшейтулері бар кемелердің басты қозғалтқыштарының иінді біліктері үшін айналым жиілігі аймағында (0,7 — 1,05) пр және басқа кемелердің басты қозғалтқыштарының иінді біліктері үшін, генераторларға және басқа қосымша жауапты мәнді механизмдерге жұмыс істеуші қозғалтқыштардың иінді біліктері үшін ұзақ жұмыс кезінде айналма тербелістегі жалпы кернеу мынадай формула бойынша анықталған көлемнен аспауы тиіс:

      осы Қағиданың 348-тарауының 2-параграфындағы талаптарға сәйкес иінді білікті есептеу кезінде


с=+

N (747)

      иінді білікті басқа әдіспен есептеу кезінде


; (748)

      төменде көрсетілген айналым жиілігі аумағында


(749)

      немесе


(750)

      мұндағы

0- рұқсат етілген кернеу, МПа;

N— осы Қағиданың (787) формула бойынша иінді білікті есептеу кезінде анықталған айналымның ең жоғарғы ауыспалы кернеуі, үлкен мән үшін WP;

      Rm — білік материалының уақытша кедергісі, МПа.

      Уақытша кедергісі 800 МПа асатын материалды қолдану кезінде есепке Rm = 800 МПа алу қажет.

      n — зерттелетін айналым жиілігі, айн/мин. Басты қозғалтқыштары барлық жұмыс аралығында есептеуден төменгі жиілік кезінде ең жоғарғы айналым кезеңімен пайдаланылатын тіркемелер, балық траулері және басқа кемелер үшін п=пр қолдану және осы Қағиданың (747) және (748) формулаларын пайдалану керек. Басты дизель-генераторлары, электрқозғалтқышты кемелер үшін п ретінде пр барлық арнайы режимін кезекпен қабылдау және әрбір (0,9 — 1,05)пр аралықта жиі жүктеме үшін осы Қағиданың (749) және (750) формулаларын пайдалану қажет.

      nр — айналымның есепті жиілігі, айн/мин;

      Cd = 0,35 + 0,93d-0,2 — аумақтық коэффициент;

      d — білік диаметрі, мм.

      2868. Ұзақ жұмыс үшін тыйым салынған, бірақ олардан тез өтіп кету рұқсат етілген айналым жиілігі аймақтарында айналма тербелістерінен кернеу жиынтығы мынадай формулалар бойынша анықталғаннан аспауы тиіс:

      Басты қозғалтқыштардың иінді біліктері үшін


Т = 2

; (751)

      Генераторға және басқа қосымша жауапты мәнге ие механизмдерге жұмыс істеуші қозғалтқыштың иінді біліктері үшін


Т = 5

С (752)

      мұндағы

Т— тез өту үшін рұқсат етілетін кернеу, МПа;

о— осы Қағиданың бір формуласы (747) — (750) бойынша анықталған рұқсат етілген кернеу.

206-тарау. Аралық, тіректік, еспелі біліктер мен генератор біліктері үшін рұқсат етілетін кернеулер

      Ескерту. 206-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2869. Ұзақ жұмыс кезінде айналма тербелістен туындаған кернеудің жиынтығы мынадай формула бойынша анықталғаннан аспайды:

      айналым жиілігі аймағында (0,7 — 1,05)nр — Агс4 категориялы мұзжарғыштар және мұз күшейтулері бар кемелер біліктері үшін және(0,9 — 1,05)nр — басқа кемелердің біліктері және генератор біліктері үшін


; (753)

      төменде көрсетілген айналым жиілігі аймақтарында


, (754)

      мұндағы Rm — білік материалының уақытша кедергісі, МПа.

      Уақытша кедергісі 800 МПа асатын (легирленген болаттан жасалған аралық және тіреу білігі үшін) және 600 МПа асатын (көміртекті және көміртекті-марганецті болаттан жасалған аралық және тіреу білігі үшін, сондай-ақ ескіш білік үшін) материалды пайдалану кезінде есепке Rm= 800 МПа и Rm= 600 МПа сәйкесінше қабылдау қажет;

      Ск — осы Қағиданың 302-қосымшасында анықталған коэффициент;

      Cd — осы Қағиданың 2867-тармағы.

      2870. Ұзақ жұмыс үшін тыйым салынған, бірақ олардан тез өтіп кету рұқсат етілген айналым жиілігі аймақтарында айналма тербелістерінен кернеу жиынтығы

      Аралық, тіреу және ескіш біліктер, білікгенераторлар біліктері үшін


(755)

      Қосымша қозғалтқыш арқылы қозғалатын генератор біліктері үшін – үлкендігі (751 формулалар бойынша анықталғаннан аспайды.

207-тарау. Редуктордағы рұқсат етілген сәт

      Ескерту. 207-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2871. Ұзақ жұмыс және жылдам өту кезінде редуктордың кез келген сатысындағы ауыспалы сәт аталған режим үшін дайындаушымен белгіленген рұқсат етілген мәннен аспайды.

      2872. Осы Қағиданың 2871-тармағында көрсетілген мәліметтер болмаған жағдайда ұзақ жұмыс кезінде редуктордың кез келген сатысындағы ауыспалы сәт мынадай талаптарға жауап беруге тиіс:

      айналым жиілігі аумақтарында (0,7 — 1,05)пр — Агс4 категориялы мұзжарғыштар және мұз күшейтулері бар кемелердің басты құрылғылары үшін және (0,9 — 1,05)пр — басқа кемелер үшін

      Мпер < 0,3Мном - М; (756)

      төменде көрсетілген айналым жиілігі аумақтарындағы ауыспалы уақыт әрбір жағдайда Кеме қатынасы тірклеімніңарнайы қарауындағы нәрсе болып табылады, бірақ қандай жағдайда да


; (757)

      мұндағы Мном — номиналды айналым жиілігіндегі қаралған сатыдағы орташа айналым уақыты, Н/м;

      М — қаралған айналым жиілігіндегі орташа айналым уақыты, Н/м.

      Жылдам өту кезінде ауыспалы сәт мәні әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

208-тарау. Серпімді муфталардың рұқсат етілген моменті және температурасы

      Ескерту. 208-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2873. Ұзақ жұмыс кезінде және жылдам өту кезінде айналма тербелістері себебінен болған муфтадағы ауыспалы сәт, оған тиісті кернеу немесе серпімді бөлшек материалындағы температура аталған режим үшін дайындаушы бекіткен рұқсат етілген мәндерден аспайды.

      2874. Осы Қағиданың 2873-тармағында көрсетілген ұзақ жұмыс және жылдам өту сәттері үшін рұқсат етілген мәліметтер болмаған кезде кернеу немесе температура Кеме қатынгасы тіркелімімен танылған әдіс бойынша анықталады.

209-тарау. Басқа орнату элементтері

      Ескерту. 209-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2875. Белдігі бар тарақты бұранданың қыспақ қосындылары және белдік өткізгіш үшін ұзақ жұмыс кезіндегі сомалық жағдай (орташа бұрау кезеңі аутқымалылармен бірге сомада) қосындылардағы қажалу кезеңінен аспайды.

      2876. Өндіруші белгілеген рұқсат мәндер болмаған кезде генераторлардың роторларына арналған ауытқулар ұзақ жұмыс кезінде генератордың екі есе, ал жылдам өту кезінде – алты есе номиналды кезеңінен аспайды.

210-тарау. Айналмалы тербелістерді өлшеу

      Ескерту. 210-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2877. Басты механизмдерге арналған айналма тербелістерді есептеу нәтижелері өлшемдермен расталады. Өлшемдер қондырғы жұмысының барлық нұсқалары мен режимдері үшін жүргізіледі. Олар үшін осы Қағиданың 2863-тармағының 6) және 7) тармақшаларында тізілген авариялық режимдерді есептемегенде, осы Қағиданың 2863-тармағына сәйкес есептер орындалады.

      Негізделген жағдайда Кеме қатынасының тіркелімі жауапты мақсаттағы ДВС-тен жетекпен бірге қосымша дизель-генератолар мен қосымша механизмдер үшін айналма тербеліс өлшемдерін орындауды талап етеді.

      2878. Серияның басты кемесіндегі (агрегаттағы) өлшемдердің нәтижелері қоздырғыш – белдікқұбыр – қоздырушы (жетек механизмі) жүйесінде айырмашылығы жоқ осы серияның барлық кемелеріне (агрегаттарына) қолданылады.

      2879. Өлшеу кезінде тербелістердің резонансты (бос) жиіліктері есепті өлшемдерден айырмашылығы 5%-дан аспауға тиіс. Басқа жағдайда, есепке тиісті түзетуге жатады.

      2880. Осы өлшемдер бойынша кернеуді анықтау торсиограмманың немесе осциллограмманың тиісті бөлігі тербелістері мен кернеулерінің ең үлкен амплитудалары бойынша жүргізіледі.

      Тербелістердің бірнеше қатарларынан болған сомалық кернеуді бағалау кезінде тіркелген өлшемдерге үйлесімді талдау жүргізу керек.

211-тарау. Айналу жиілігінің тыйым салынған аймақтары

      Ескерту. 211-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2881. Егер айналма тербелістерге байланысты белдіктердегі кернеу, қондырғының қандай да бір элементтеріндегі сәттер немесе серіппелі муфталардың резеңке элементтерінің температурасы осы Қағиданың 2867, 2869-тармақтарына, 207 – 209-тарауларына сәйкес белгіленген ұзақ жұмыс үшін тиісті рұқсат етілген өлшемдерден асса, айналым жиіліліктің тыйым салынған аймағы белгіленеді.

      2882. Тыйым салынған аймақтар мынадай айналым жиіліліктері үшін рұқсат етілмейді:

      n > 0,7nр — мүзжарғыш және Агс4 санатындағы мүз жаратын күшеутілімдері бар кемелер үшін;

      n > 0,8nр — өзге кемелер үшін;

      n = (0,9 — 1,05)пр — жауапты мақсаттағы дизель-генераторлары мен басқа да қосымша дизель құрылғылары үшін. пр сипатындағы электр қозғалысы бар кемелердің басты дизель-генераторлары ішінара жүктемелердің ерекше режимдеріне сәйкес келетін айналымның барлық бекітілген жиіліліктерін кезек-кезекпен қабылдаған жөн болады.

      Мұзжарғыштарда (0,5 — 0,8)пр диапазонында қалақты жиілілік резонанстарын болдырмау ұсынылады.

      Кемедегі басты бір қозғалтқыш жағдайында бір цилиндрді сөндірген кезде айналым жиілігінің тыйым салынатын аймағы кемені басқаруға ықпал етпеуге тиіс.

      2883. Демпферді немесе қарсы дірілдеткішті орнатуды айналым тербелісінен кернеуді (сәттерді) басқа әдістермен төмендету мүмкін болмағанда және олар осы Қағиданың 205 – 209-тарауларында көрсетілген белгілерден асқанда ғана қолдануға болады, ол белгілер:

      ұзақ жұмыс кезінде — тыйым аймағы мүмкін емес немесе орынсыз болғанда айналым жиілілігінің диапазонында;

      жылдам жүру үшін — в любой точке диапазона частот вращения (0 — 1,2)пр.

      2884. Демпфер немесе қарсы дірілдеткіш өздері бейімделген резонанстарда кернеуді (сәттерді) тиісті рұқсат етілетін мәндердің 85%-на дейін төмендетуді қамтамасыз етеді.

      2885. Демпферлерді немесе қарсы дірілдеткіштерді басты қозғалтқыштың айналым жиілігінің диапазонында тыйым салу аймақтарын болдырмау үшін мұзжарғыштар үшін мен Агс4 категориялы мұз күшейткілері бар кемелер үшін (0,7 — 1,05)пр және өзге де кемелер мен дизель-генераторлар үшін (0,9 — 1,05)пр пайдалану әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      2886. Тыйым салу аймағы айналым жиілігінің диапазонымен анықталады, онда кернеу (сәттер, температура) екі жаққа 0,02nрез (тахометрдің қате жіберушілігі ескеріліп) ұлғаюы жол берілетін көрсеткіштерден жоғары болады. Қозғалтқыш тыйым салу шекарасында тұрақты жұмыс істейді.

      Есептегенде тыйым салу аймағын мынадай формула бойынша анықтайды


, (758)

      мұндағы nрез — айналымның резонансті жиілігі, айн/мин.

      Қадам мен жылдамдықты бөлек реттеу мүмкіндігі бар ВРШ үшін толық және нөлдік қадам режимдері қаралуға тиіс.

      2887. Тыйым салу аймақтары тахометрде осы Қағиданың 2695-тармағына сәйкес белгілейді.

      Тыйым салу аймақтарының болуы және олардың шекаралары туралы мәліметтер қондырғы басқарылуы мүмкін барлық бекеттерде орнатылған ақпараттық тақтайшаларда келтіріледі.

      2888. Басты механизмдерді рульдік рубкадан қашықтықтан басқару кезінде осы Қағиданың 7372-тармағының 4) тармақшасының талаптары орындалады.

9-кіші бөлім. Механизмдер мен жабдықтың дірілі.
Техникалық нормалар. Қосалқы бөлшектер
212-тарау. Жалпы ережелер

      Ескерту. 212-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2889. Осы тарауда кеме механизмдері мен жабдығының діріл деңгейлерінің (діріл нормаларының) шекті рұқсат етілетін деңгейлерін реттейді.

      Нормалар кемелерді жасау кезінде (жөндеуден кейін) және пайдаланудағы кемелерде механизмдер мен жабдықтың дірілінің нақты деңгейлерінің рұқсат етілуін олардың дірілдерінің өлшемдерін өлшеу нәтижелері бойынша бағалауға арналған. Нормалар кемелердің механизмдері мен жабдығы техникалық жай-күйінің үш категориясын көздейді:

      А — кеме жасалғаннан кейін (кеме салынғаннан кейін) немесе пайдалануға беру кезінде жөндеуден кейін механизмдер мен жабдықтың жай-күйі;

      В — қалыпты пайдалану кезінде механизмдер мен жабдықтың жай-күйі;

      С — техникалық қызмет көрсету немесе жөндеу қажет болған кезіндегі механизмдер мен жабдықтың жай-күйі;

      Нормалар А және В санаттарының жоғарғы шекараларын белгілейді.

      2890. Дірілді өлшеу әрбір зауытта жасалатын серияның барлық басты кемелерінде, өзгертілген жобаның бірінші кемесінде, бірлі-жарым салынған кемелер мен қайта жабдықталған кемелерде жүргізіледі.

      Мехнизмдер мен жабдықтың дірілін өлшеу Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданған бағдарлама бойынша кемені салу кезінде жүргізіледі. Өлшем нәтижелері бойынша техникалық құжаттама Кеме қатынасы тіркелімінің талаптарына сәйкес беріледі.

      2891. Кемені салу кезінде (немесе жөндеуден кейін) механизмдер мен жабдықтың дірілі пайдаланудағы діріл деңгейін өзгертуге жеткілікті қорды қамтамасыз ету деңгейінің негізінде белгіленген А категориясының жоғары шекарасының деңгейінен аспайды.

      Кеме ұзақ пайдаланылған кезде механизмдер мен жабдықтың дірілі механизмдер мен жабдықтың діріл төзімділігі мен сенімділігін қамтамасыз ету талаптарының негізінде белгіленген В категориясының жоғары шекарасының деңгейінен аспайды.

      2892. Дірілді өлшеу нәтижелері дірілдің рұқсат етілетін деңгейлерімен салыстырылады.

      Егер діріл белгіленген нормалардан асса, оны рұқсат етілетін деңгейге дейін төмендетуге бағытталған іс-шаралар әзірленеді және жүзеге асырылады.

      2893. Механизмдер мен жабдық дірілінің деңгейлері кеме тұрған кезде, сондай-ақ оны тиеудің түрлі жай-күйлеріндегі алдыңғы жүрісінің ерекшелік режимдерінде де нормалардан аспауға тиіс.

      Жүрістің ерекшеленбеген режимдерінде, егер олар ұзақ болмаса, белгіленген нормалардан асатын дірілге рұқсат берілуі мүмкін.

      2894. Осы нормалардан шегіну әрбір жағдайда кеме қатынасы тіркеімінің арайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

213-тарау. Дірілдің нормаланатын параметрлері

      Ескерту. 213-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2895. Дірілді сипаттайтын негізгі өлшем ретінде жиіліктің үш октавты жолдарында өлшенген діріл жылдамдығын орта шаршы мәні негізгі параметр ретінде қабылданған. Дірілді жиіліліктің октавты жолдарында да өлшеуді жүргізуге болады.

      2896. Діріл жылдамдығымен бірге өлшенетін параметрге сондай-ақ діріл жеделдетудің орташа шаршы мәні жатқызылуы мүмкін.

      2897. Діріл параметрлері тиісінше абсолютты бірліктерде немесе 5х10-5, мм/с, и 3х10-4, м/с2-ге тең тербеліс жылдамдығының немесе жеделдетудің стандартты шекті мәндеріне қатысты өлшенеді.

      Діріл жылдамдығының өлшенген мәндерін салыстырмалы бірліктерге қайта есептеу мынадай формула бойынша жүргізіледі:

      L = 20lg

, (759)

      мұндағы ve — діріл жылдамдығының өлшенген орташа шаршы мәні, мм/с;

      veo — 5х10-5 мм/с.

      2898. Жиіліліктің октавты жолдарындағы дірілді өлшеу кезінде өлшенетін параметрлердің ол берілетін мәндері орташа геометриялық жиіліліктері 2; 4; 8; 16; 31,5; 63; 125; 250 және 500 Гц жолдары үшін осы Қағиданың 222 – 225-тарауларында көрсетілген мәндермен салыстырғанда


= 1,41 есе (3 дБ-ға) өсуі мүмкін.

      2899. Механизмдердің дірілін өлшеу кеме осьтеріне қатысты үш өзара перпендикулярлы бағытта: тік, көлденең-траверсті және көлденең-бойлау бағыттарында жүргізіледі. Ішкі жану қозғалтқыштары үшін дірілді өлшеу бағыты осьтерінің бағыттары бойынша белгіленеді: х — осьтік (иінді білік бағытымен үйлеседі), у — көлденең, z— тік. Осындай белгілер басты дизельдер мен дизель-генераторлардың дизельдеріне қолданылуға тиіс. Дірілді өлшеу нүктелері осы Қағиданың 300-қосымшасында көрсетілген.

214-тарау. Іштен жану қозғалтқыштарының діріл нормалары

      Ескерту. 214-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2900. Діріл нормалары 55 кВт қуаттылығы және жиілілік айналымының қуаты? 3000 мин-1-нен асатын ІЖҚ-ға қолданылады.

      2901. Қатты негізге орнатылған аз айналымды ішкі жану қозғалтыштарының дірілі, егер х және z осьтері бағыттарында өлшенген діріл жылдамдығының немесе діріл жеделдетуінің орташа шаршы мәндері осы Қағиданың 304 және 305-қосымшаларында көрсетілгендерден аспаса А және В категориялары үшін рұқсат етілген болып есептеледі. Дірілді у осі бойынша өлшеу кезінде (көлденең бағытта) А және В категориялы үшін рұқсат етілетін нормалар 1,4 есе өседі.

      Ішкі жану қозғалтқышын икемді негіздерге (басты орташа айналымды дизельдер және дизель-генераторлардың дизельдері) орнату кезінде осы Қағиданың 304 және 305-қосымшаларында көрсетілген х, у және z осьтары бағыттары бойынша А және В категорияларына арналған рұқсат етілетін діріл нормалары 1,4 есе артады.

      2902. Ішкі жану қозғалтқышына ілінген механизмдер мен құрылғылардың дірілі осы Қағиданың 2901-тарамғында келтірілген деңгейлерден аспайды.

      2903. Турбокомпрессорлардың мойынтірек корпустарында өлшенген дірілі егер діріл жылдамдықтың немесе жіріл жеделдетудің орташа шаршы діріл жылдамдықтың немесе діріл жеделдетудің орташа шаршы мәндері осы Қағиданың 306 және 307-қосымшаларында көрсетілген мәндерден аспаса, А және В категориялары үшін рұқсат етілген болып есептеледі.

215-тарау. Басты бу турбиналы тісті агрегаттар мен тірек мойынтіректердің діріл нормалары

      Ескерту. 215-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2904. Қуаты 15000 — 30000 кВт-ты құрайтын басты бу турбо тісті агрегаттарының мойынтіректер корпустарында өлшенген дірілі, егер діріл жылдамдықтың немесе діріл жеделдетудің орташа шаршы мәндері осы Қағиданың 308 және 309-қосымшаларында көрсетілген мәндерден аспаса, А және В категориялары үшін рұқсат етілген болып есептеледі.

      Осы Қағиданың 308 және 309-қосымшаларында көрсетілген діріл нормалары басты бу турбо тісті агрегаттарға оларды қатты, сондай-ақ икемді негіздерде орнату кезінде де қолданылады.

      2905 Қуаты 15000 кВт-тан аспайтын басты бу турбо тісті агрегаттары үшін діріл нормалары осы Қағиданың 308 және 309-қосымшаларында көрсетілгендерден 3 дБ-ға төмен болады.

      2906. Негізді мойынтіректердің дірілі осы Қағиданың 2904 және 2905-тармақтарында көрсетілген нормалардан аспайды.

216-тарау. Роторлы қосалқы механизмдердің діріл нормалары

      Ескерту. 216-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2907. Қуаты 15 — 75 кВт-ты құрайтын тік сорғыштардың дірілі, электржетегін қоса алғанда, егер діріл жылдамдықтың немесе діріл жеделдетудің орташа шаршы мәндері осы Қағиданың 310 және 311-қосымшаларында көрсетілген мәндерден аспаса, А және В категориялары үшін рұқсат етілген болып есептеледі.

      Қуаты 2 — 15 кВт сорғыштары үшін А және В категорияларына арналған діріл нормалары қуаты 15 — 75 кВт-ты құрайтын сорғыштарға арналған нормалармен салыстырғанда 3 дБ-ға төмен, ал қуаты 75 — 300 кВт-ты құратын сорғыштар үшін осы нормалар 2 дБ-ға артық қабылданған. Жоғарыда аталған қауат диапазонына үшін тік сорғыштар арналған діріл нормалары 2 дБ-ға төмен қабылданған.

      Осы Қағиданың 310 және 311-қосымшаларында көрсетілген діріл нормалары барлық сорғыштар үшін оларды қатты негізге орнату кезінде қолданылады. Сорғыш агрегаттар икемді негізде орнатылған жағдайда А және В категориялары үшін рұқсат берілген нормалар 1,4 есе артады.

      2908. Орталықтан тепкіш сепараторлардың дірілі, егер діріл жылдамдықтың немесе діріл жеделдетудің орташа шаршы мәндері осы Қағиданың 310 және 312-қосымшаларында көрсетілген мәндерден аспаса, А және В категориялары үшін рұқсат берілген болып есептеледі.

      Діріл нормалары амортизаторлардағы сепараторларды орнату ескеріліп көрсетілген.

      2909. Инертті газдардың желдеткіш және газды үрлеу жүйелерінің дірілі, егер діріл жылдамдықтың немесе діріл жеделдетудің орташа шаршы мәндері осы Қағиданың 310 және 313-қосымшаларында көрсетілген мәндерден аспаса, А және В категориялары үшін рұқсат етілген болып септеледі.

      Діріл нормалары амортизаторлардағы желдеткіштерді және газды үрлеулерді орнату ескеріліп көрсетілген. Қатты бекітілген кезде де осы нормаларды басшылыққа алу керек.

      2910. Қуаты 1000 — 2000 кВт-ты құрайтын турбо жетіктердің, турбогенераторлардың және дизель-генераторлардың генераторларының мойынтіректер корпустарында өлшенген дірілі, егер діріл жылдамдықтың немесе діріл жеделдетудің орташа шаршы мәндері осы Қағиданың 308 және 309-қосымшаларында көрсетілген мәндерден аспаса, А және В категориялары үшін рұқсат етілген болып есептеледі.

      Қуаты 1000 кВт-тан төмен турбожетіктердің, турбогенераторлардың және дизель-генераторлардың генераторларының А және В категорияларына арналған діріл нормалары осы Қағиданың 308 және 314-қосымшаларында көрсетілген мәндерден 4 дБ-ға төмен.

      Турбожетіктер мен турбогенераторлар үшін діріл нормаларын оларды қатты, сондай-ақ икемді негіздерге орнату кезінде қолдану керек.

      Дизель-генераторлардың генераторлары үшін діріл нормалары оларды икемді негіздерге орнату кезінде екі есе артық болуға тиіс.

217-тарау. Поршеньді ауа компрессорларының, қазандар мен жылу алмасу аппараттарының діріл нормалары

      Ескерту. 217-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2911. Поршенді ауа компрессорларының дірілі, егер діріл жылдамдығының орташа шаршы мәндері осы Қағиданың 308 және 315-қосымшаларында көрсетілген мәндерден аспаса, А және В категориялары үшін рұқсат етілген болып есептеледі. Компрессорларды амортизаторларда орнату кезінде нормалар 4 дБ-ға артады.

      2912. Қазандар мен жылу уаыстырғыш дірілі, егер діріл жылдамдықтың немесе діріл жеделдетудің орташа шаршы мәндері осы Қағиданың 308 және 316-қосымшаларында көрсетілген мәндерден аспаса, А және В категориялары үшін рұқсат етілген болып есептеледі.

      2913. Осы Қағиданың 231-232-тарауларында қарастырылмаған қосалқы механизмдер мен жабдық үшін діріл нормалары осы Қағиданың 2912-тармағының ұсыныстарына сәйкес таңдалады.

218-тарау. Газтурба тісті агрегаттар дірілінің нормалары

      Ескерту. 218-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2914. Қуаты 250 - 25000 кВт-ты құрайтын газтурботісті қозғалтқыштың (бұдан әрі – ГТҚ) тіректерінде және мойынтіректерінде өлшенген дірілі, егер діріл жылдамдығының және діріл жеделдігінің орташа шаршы мәндері осы Қағиданың 317 және 318-қосымшаларында көрсетілген мәндерден аспаса, рұқсат етілген болып есептеледі.

      2915. Қуаты 250 кВт-дан аспайтын қосалқы ГТҚ-ның діріл нормалары қозғалтқышты дайындаушы діріл нормаларын ұсыну кезінде Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауына жатады.

      2916. ГТҚ-ға ілінген механизмдер мен құрылғылардың дірілі осы Қағиданың 2914 және 2915-тармақтарында келтірілген деңгейлерден аспайды.

      2917. Егер ГТҚ-ны дайындаушыда ГТҚ-ның басқа да діріл деңгейлері кезінде жұмысқа қабілеттілігі туралы сенімді деректер болса, онда ол осы нормалардан шегінбеуге тиіс.

      2918. Осы бөлімде келтірілген қосалқы бөлшектердің нормалары кемеде сақталатын қосалқы бөлшектердің ең азы санын белгілейді және оны кеменің жүруі мен қауіпсіздігін қамтамасыз ететін жабдыққа жатқызады.

      2919. Үлгілері осы Қағиданың 320, 321, 322, 323, 324, 325, 326 және 327-қосымшаларында көзделмеген жабдықталған кемелерге арналған кемелердің қосалқы бөліктерінің номенклатурасы мен саны, әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауынлдағы нәрсе болып табылады.(дайындаушының ұсынымдары ескеріліп). Кеменің бортында басқа қосалқы бөлшектердің болуы осы Қағидаға 320-327-қосымшаларда тізілгендерге кеме иесінің қалауы бойынша қосымша салынады.

      2920. Әрбір кеме пайдалану жағдайларында механизмдерді бөлшектеу және жинау үшін қажет арнайы аспаптар мен құралдардың жинағымен жабдықталады.

      2921. Әрбір кеме жүйелер мен механизмдерде қолданылатын әрбір үлгі және көлем бойынша қосалқы икемді байланыстар жинағымен жабдықталады.

      2922. Қосалқы бөлшектер қол жетімді орындарда сенімді бекітіліп, белгіленіп, тотығудан сенімді қорғалады. Қосалқы бөлшектерді пайдалану жағдайында бірінші мүмкіндікті пайдаланып, оларды ауыстыру ұсынылады.

      2923. Егер төменде келтірілген нормалар бойынша қосалқы бөлшектерді белгілеу кезінде бөлшекті сан шықса, онда заттардың саны ең жақын бүтін сан бойынша қабылданады.

      2924. R2, R3, R2-RSN, R3-RSN шектеулі жүзу аудандары кемелеріне арналған қосалқы бөлшектер нормалары реттелмейді.

      Шектеулі жүзу аудандарын белгілеу – осы Қағиданың 71-тармағы.

11 –кіші бөлім. Механизмдердің техникалық жағдайының
мониторингі жүйесі
219-тарау. Жалпы ережелер

      Ескерту. 219-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2925. Осы бөлімнің талаптары жоспарлық-ескерту техникалық қызмет көрсету схемасы (бұдан әрі – ЖЕТС) мен жағдайды бақылау (бұдан әрі – ЖБ) негізінде сыныптамалық куәландыру объектісі ретінде Кеме қатынасы тіркелімімен келісілген механикалық қондырғылар механизмдерінің техникалық жағдайы мониторингі жүйелеріне қатысты.

      2926. Механикалық қондырғылар механизмдерінің техникалық жағдайы мониторингінің деректері мыналардың пайдалануына арналған:

      ЖЕТС және ЖБ негізінде куәландыруды жүргізу кезінде Кеме қатынасы тіркелімінің қызметкерімен;

      механикалық қондырғылар механизмдеріне техникалық қызмет көрсету бойынша жұмыстарды жүргізу мерзімдерін белгілеу үшін, яғни "жағдай бойынша" қызмет көрсетуді жүзеге асыру үшін кеме экипажының;

      кемелердің техникалық жағдайын бағалау және техникалық қызмет көрсетуді басқару, мерзімдерді және оларды жөндеу көлемдерін жоспарлау үшін кеме иесінің.

      2927. Техникалық жағдай мониторингі жүйесі жабдықтарының құрамы, бақыланатын өлшемдер мен оларды өлшеу кезеңдері, бақылау объектілерінің техникалық жағдайының нормалары кемеде ЖЕТС және ЖБ негізінде куәландыру жүйелерін ендіру кезінде Кеме қатынасы тіркелімімен келісіледі.

      2928. Кемеде техникалық жағдай мониторингі жүйесін ендірудің ұйымдастырушылық және нормативтік-әдістемелік принциптері, бақылау деректерін ұсыну және бақылау объектісінің техиникалық жағдайын бағалау, уәкілетті органмен бекітілген Пайдаланудағы кемелерді сыныптамалық куәландыру қағидасында айтылған.

220-тарау. Бақылау объектілері мен параметрлері

      Ескерту. 220-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2929. Техникалық жағдайдың мониторингі жүйесі мынадай жабдықтарды қамтуы мүмкін:

      турбокомпрессорды қоса алғанда, негізгі дизель;

      басты турбинді қондырғы;

      КББҚ;

      редукторлық берілу;

      білік жетегі;

      дейдвудты құрылғы;

      қосалқы дизель-генераторлар (турбогенераторлар);

      басты дизельге қызмет ететін жүйелер (сығымдалған ауа, отындық, майлау майлары және салқындату);

      рульдік машина.

      2930. Кеме қатынасы тіркелімінің келісімі бойынша кемеде мыналарды бақылауды жүзеге асыратын техникалық жағдайдың мониторингі жүйесі орнатылады:

      басты дизельдің жұмыс процесі мен цилиндрлік-поршеньді топтардың тозуын;

      турбиндік қондырғының жұмыс процесін;

      майлау майының жағдайын;

      механизмдердің дірілдік жағдайын;

      тербелу мойынтірегінің соққы толқындарын;

      электр құрылғыларының электрлік шамаларын.

      2931. ЖЕТС және ЖБ объектілерін куәландыруды жүргізу кезінде техникалық жағдай мониторингі нәтижелерін қабылдауға арналған талаптар мынадай:

      диагностикалық өлшемдер бақылау объектісінің техникалық жағдайын сипаттайды және Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданады; диагностикалық өлшемдердің шекті мәндері бақылау объектісін дайындаушының және/немесе Кеме қатынасының тіркелімі талаптары негізінде белгіленеді;

      техникалық жағдайды болжауға пайдаланылатын өлшемдер стандартты талаптарға сәйкес келтірілуі тиіс. Өлшемдердің өлшенген мәндерін стандартты талаптарға сәйкес келтіру осы Қағиданың 3976-тармағына сәйкес жүзеге асырылады;

      өлшеу нәтижелері, үрдісті талдау және өлшемдерді болжау Кеме қатынасы тіркелімінің қызметкерімен оңай қолжетімді нысанда сақталуы тиіс: қағаз тасымалдағыштардағы немесе, ең жақсысы, жеке компьютер тасымалдағыштарындағы кесте, график түрінде;

      диагностикалық өлшемдерді өлшеу кезеңдері бақылау объектісінің техникалық жағдайын белгілеудің анықтығын қамтамасыз етуі тиіс; техникалық жағдай мониторингі жүйесінде пайдаланылатын өлшеу аспаптарының құзыретті органның тексеру туралы тиісті құжаты болуы тиіс.

221-тарау. Техникалық жай-күй мониторингі жүйелеріне қойылатын жалпы талаптар

      Ескерту. 221-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2932. Техникалық жағдай мониторингі жүйесі жағдай мониторингінің қоса орнатылған (стационарлық) жүйесінің, тасымалданатын бақылау құралдарының базасында орындауға рұқсат етіледі немесе осылардың бірімен байланыстырылуы мүмкін.

      2933. Басты қозғалтқыштардың техникалық жағдай мониторингінің қоса орнатылған жүйелері, әдетте, орталықтандырылған бақылау жүйелері құрылымды біріктіріледі және орталықтандырылған бақылау жүйелерінің тетіктерінен алынған деректерді пайдалану мүмкіндігі болады. Орталықтандырылған бақылау жүйесімен біріктірілген мониторинг жүйесі орталықтандырылған бақылаудың қызметіне ықпал етпеуі тиіс.

      2934. Орталықтандырылған бақылау жүйесімен біріктірілген техникалық мониторинг жүйесі бақылау объектісінің нақты жағдайы бойынша теникалық қызмет көрсетуді және жөндеуді жүргізуді қамтамасыз ету мақсатында техникалық жағдайды диагностикалау қызметін қамтуы тиіс.

      2935. Қоса орнатылған мониторинг жүйелері мен олардың элементтері кеменің автоматтандыру жүйелеріне (осы Қағиданың 17-бөлімінің 2-кіші бөлімі ) қойылатын талаптарға жауап береді.

      Кеме құрастырылған уақытта немесе пайдаланылған кезеңде орнатылған қоса орнатылған мониторинг жүйелері Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлдануға жатады.

      Кемелерде орнатылған қоса орнатылған мониторинг жүйлері мыналарға қатысты техникалық бақылауға жатады:

      қызмет етуін тексеру;

      кабельдер қиылысын таңдау;

      қорғау, оқшаулар және жерлендіру құралдары;

      осы жүйелердің Кеме қатынасы тіркелімінің техникалық бақылау объектілеріне жататын жабдықтарының жұмысына ықпал етпеуі.

      Қоса орнатылған мониторинг жүйесінің жұмысындағы ақаулар осы жабдықтардың жұмысына кері әсерін тигізбеуі тиіс.

      2936. Кеме тасымалданатын бақылау құралдарымен және оларды пайдалану әдістемелерімен Кеме қатынасы тіркелімімен келісілгеннен кейін жасау уақытында (немесе пайдалану кезеңінде) жабдықтауға рұқсат етіледі. Келісу үшін негіздеме олардың аттестациясы және құзыретті ұйымдардың кемелік техникалық құралдарды диагностикалау әдістері мен құралдары бойынша қорытындысы (қажетті материалдарды қарастыру және/немесе сынақтан өткізу негізінде) болып табылады.

      2937. Техникалық жағдай мониторингі жүйесі диагностикалық өлшемдердің өлшенген мәндерін, олардың өзгеру үрдістерінің талдауын, бақылау объектісінің техникалық жағдайының болжамын жазып алуды көздейді. Жағдайды болжау диагностикалық өлшемдердің олардың жеткілікті сандармен өзгеруімен өзгеріс алдындағы жағдай базасында орындалады.

      2938. Техникалық жағдай мониторингі жүйесінде пайдаланылатын компютерлерге қойылатын талаптар осы Қағиданың 17-бөлімінің 7-кіші бөлімі талаптарына ұқсас.

      2939. Техникалық жағдай мониторингі кезінде бастапқы (эталонды) деректер ретінде пайдаланылатын диагностикалық өлшемдердің базалық мәндері кеменің шөгуі және жылдамдығы (жүріс кезіндегі) бойынша белгілі бір жағдайлар кезінде және басты қозғалтқыштар мен қосалқы механизмдердің жұмыс режимінде алынады.

      Базалық деректер бақылау объектілерінің Кеме қатынасы тіркелімімен белгіленген жұмыс режимімен келісілген қабылдау-тапсыру сынағы немесе жаңа кеменің алғашқы рейсі немесе басқа пайдалану рейсі уақытында алуға рұқсат етәледі.

222-тарау. Техникалық құжаттама. Жұмыс майларының көрсеткіштерін бақылауға қойылатын талаптар

      Ескерту. 222-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2940. Техникалық жағдайдың мониторингі жүйесі бойынша мынадай құжаттама түрлері Кеме қатынасы тіркелімінің қарауына және мақұлдауына ұсыныады:

      1) техникалық деректер мен пайдалану шарттары көрсетілген функционалдық сипаттама (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      2) өлшеулерді жүргізу және осы бақылауды өңдеу бойынша әдістемелік нұсқаулық (мақұлдау туралы штамп қойылмайды);

      3) мониторингтің қоса орнатылған жүйелерін сынақтан өткізу бағдарламасы.

      2941. Жұмыс майларының көрсеткіштерін бақылауға қойылатын талаптар куәландырылуы тиіс құрылғы түріне сәйкес келуі қажет. Әрбір механизм үшін май маркасы және талдау үшін май сынамасын алу әдістемесі көрсетіледі. Сынамаларды алу орны нақты сипатталады.

      2942. Сипаттамалар номенклатурасы және талданатын майлар көрсеткіштерінің жарамсыздық мәндері мониторинг жүйесін әзірлеушімен белгіленеді және Кеме қатынасы тіркелімімен келісіледі.

      2943. Май сынамасы танылған жағалау зертханасымен талданады. Кеме жағдайларында құзыретті ұйым аттестациялаған борттық экспресс-талдау құралдары пайдаланылуы тиіс (осы Қағиданың 2936-тармағы).

      2944. Май талдауының нәтижелерін ұсыну осы Қағиданың 3159-тармағына сәйкес жүзеге асырылады.

223-тарау. Дизельдің жұмыс процесінің параметрлерін бақылауға қойылатын талаптар

      Ескерту. 223-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2945. Талаптар дизель цилиндріндегі қысымды және берілетін отын өлшемдерін өлшеуге арналған аппаратураға қолданылады.

      2946. Жұмыс процесінің өлшемдерін өлшеу нәтижелерін өңдеу үшін АІЖ жүйесінде өлшенген өлшемдер пайдаланылады. Бұндай жағдайда АІЖ жүйесінің жұмысына кедергі келтірілмеуі тиіс.

      2947. Кеме қатынасы тіркеліміне тетіктердің, өлшеуге арналған жабдықтардың және өлшеу нәтижелерін өңдеу бағдарламаларының ерешелігі ұсынады (есептелген өлшемдердің тізбесі мен оларды ұсыну тәсілдерін қоса алғанда).

      2948. Дизельдің жұмыс процесінің өлшемдерін өлшейтін электронды блоктың цилиндрдегі ең жоғарғы қысымды өлшеуді қамтамасыз ететін динамикалық сипаттамасы болуы тиіс.

      2949. Ұсынылатын тетіктерді пайдалана отырып цилиндрдегі қысымды және отынды беру өлшемдерін өлшеуді барлық цилиндрлерде бір мезгілде емес жүргізуге рұқсат етіледі, бірақ бұл ретте дизельдің тұрақты жұмыс режимінде тұрады.

      2950. Цилиндрлердегі қиғаш қысымды өлшеу, өңдеу және ұсыну құралдары (индикаторлық диаграмма) және берілетін отынның сипаттамасы оларға иінді білектің бұрылуының (бұдан әрі – ИББ) кемінде бір градустық мүмкіндігіне рұқсат ететін талдауды жүргізуді қамтамасыз етеді.

      2951. Индикаторлық диаграмманы өңдеу бағдарламасы әрбір цилиндр бойынша мыналарды анықтауы тиіс:

      орташа индикаторлық қысым;

      цилиндрлік индикаторлық қуат;

      цилиндрдегі ең жоғарғы жану қысымы;

      сығымдаудың ең жоғарғы қысымы;

      12Ү нүктесіндегі жоғарғы жансыз нүктеге (бұдан әрі – ЖЖН) дейінгі сығымдау желісіндегі қысым;

      ЖЖН кейін 36Ү нүктесіндегі кеңею желісіндегі қысым;

      жанудың ең жоғарғы қысымына сәйкес келетін ЖББ Ү бұрышы;

      жанудың алдындағы алдын алу бұрышы.

      2952. Отынды беру өлшемдерін өңдеу бағдарламасы мыналарды анықтайды:

      отынды бүркудің басталуы;

      отынды бүрку ұзақтығының бұрышы;

      отынның ең жоғарғы қысымы.

      2953. Өңдеу бағдарламасы цилиндрлер бойынша жүктемені салыстыруды қамтамасыз етеді.

      Цилиндрлер бойынша жұмыс процесінің орташа өлшемдерінің рұқсат етілген ауытқулары:

      орташа индикаторлық қысым – ±2,5 % артық емес;

      жанудың ең жоғарғы қысымы – ±3,5 % артық емес;

      сығымдау соңының қысымы – ±2,5 % артық емес.

      Кез келген цилиндрдегі жану қысымының келтірілген мәндері базалық сынау кезінде алынған мәннен кемінде 85 % болуы тиіс.

      Базалық сынау нәтижелері дегеніміз кемедегі дизельді қабылдау-тапсыру сынағының немесе пайдаланылатын рейстегі арнайы сынау нәтижелері болып табылады (осы Қағиданың 2939-тармағы).

      2954. Осы өлшемдерді ұсыну осы Қағиданың 2931-тармағына сәйкес жүзеге асырылады.

224-тарау. Дизельдің цилиндр-поршенді тобының тозу параметрлерін бақылауға қойылатын талаптар

      Ескерту. 224-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2955. Дизельдің цилиндрлік-піспекті топтарының жағдайын сипаттайтын өлшемдер (оның тозуы) жану камерасының тығыздығы болып табылады.

      2956. Жану камерасының тығыздығы цилиндрдің белгілі бір диаметріне икемделген шығын өлшегіш құрылғыны ұсынатын арнайы аспаппен – пневмоиндикатормен өлшенеді.

      2957. Цилиндрдің тығыздығын анықтау әдістемесін және цилиндрлік-пістекті топтар жағдайының нормаларын жүйені әзірлеуші ұсынады.

      2958. Нәтижелерді ұсыну осы Қағиданың 2931-тармағына сәйкес жүзеге асырылады.

225-тарау. Діріл параметрлерін бақылауға қойылатын талаптар

      Ескерту. 225-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2959. Кемедегі діріл жағдайының мониторингі объектілері осы Қағиданың 2930-тармағында көрсетілген ротациялық түрдегі механизмдер, сондай-ақ поршенді компрессорлар болып табылады.

      2960. Механизмдердің діріл жағдайының мониторингі үшін дірілді өлшеуді және өлшемдерін – діріл жылдамдығының орташа квадрат мәндері немесе үш есе октаваның діріл жылдамдығын немесе жиіліктің октавалық жолдарын – өңдеуді және уақытша көлемдегі деректерді талдауды қамтамасыз ететін мынадай аппаратуралар пайдаланыланылады:

      виброметр-талдағыштар;

      діріл өлшемдерін өлшеуді, өңдеуді, сақтаулы және спектрлік талдауын жүзеге асыратын дірілді диагностикалық жүйелер.

      2961. Діріл жағдайының мониторингі жүйесінде қолданылатын аппаратураға қойылатын негізгі талаптар:

      вирометр-талдағыштың корпусы IP54 қорғанысқа сәйкес келуі тиіс (осы Қағиданың 4793-тармағы);

      жиілік диапазоны – кемінде 4 – 16000 Гц;

      динамикалық диапазон – кемінде 70 дБ.

      Діріл диагностикасы жүйелеріне қойылатын арнайы талаптар:

      мониторинг жүйесінің барлық объектілерінде діріл өлшемдерін кемінде бір толық өлшеудің орындалуын қамтамасыз ететін бағыттық карта бойынша жұмыс мүмкіндігі;

      деректердің компьютерге берілу мүмкіндігі.

      2962. Діріл жағдайының мониторингі аппаратурасының құрамы және оны жүргізуді ұйымдастыру кемеде ЖЕТС және ЖБ негізінде куәландыру жүйесі ендірілген кезде Кеме қатынасы тіркелімімен келісіледі.

      2963. Діріл жағдайының мониторингін жүргізу кезінде уәкілетті органмен бекітілген Кемелерді жасауды және кемлерге арналған материалдар мен бұйымдарды техникалық байқау қағидасының талаптары ескеріледі.

      2964. Бақылау объектісіндегі діріл тетігінің орнатылуы мен бекітілуі бойынша талаптар қамтамасыз етіледі. Тетікті бұрамасұқпада (бұрамада) орнату тәсілі қолайлы болып табылады. Тетікті бекітудің бұл тәсілін іске асыру үшін барлық өлшеу нүктелерінде алдын ала бұрамасұқпалар құрастырылады. Діріл тетігін магнитте орнатуға рұқсат етіледі. Діріл тетіктерін бұрамасұқпада немесе магнитте орнату мүмкін болмаған жағдайда дірілдің қол тетіктерін пайдалануға болады.

      2965. Әрбір механизм үшін діріл өлшемдерін өлшеу нүктелері мен бағыттары көрсетіледі. Әзірлеуші кәсіпорынның нұсқаулықтарын пайдалану қажет. Нұсқаулықтар болмаған жағдайда механизмдердің дірілін өлшеу нүктелері орналасқан үлгілік схемаларды басшылыққа алу керек (осы Қағиданың 303-қосымшасы).

      Діріл жағдайының мониторингі үшін механизмнің барынша жүктемесі көп бір мойынтірегінде бір-екі бағытта өлшеумен шектелуге болады.

      Ескерту. Механизмнен және оның жетектерінен (сорғы және электрлік қозғалтқыш, желдеткіш жіне электрлік қозғалтқыш) тұратын агрегаттар үшін өлшеу механизмнің бір мойынтірегінде және электрлік қозғалтқыштың муфта орналасқан жағындағы бір мойынтірегінде жүргізіледі. Сепаратордың діріл жағдайын бақылау кезінде өлшеу электрлік қозғалтқыштың екі мойынтірегінде екі радиальды бағытта және сепаратор барабанының мойынтірегінде үш бағытта жүргізіледі.

      2966. Бақылауға алынған діріл өлшемдерінің деңгейі бойынша техникалық жағдайды нормалау Кеме қатынасы тіркелімінің қарауына ұсынылған жағдайдың мониторингі жүйесінің құжаттамасында келтіріледі (осы Қағиданың 2940-тармағы). Бақылау объектісінің әзірлеуші-кәсіпорнының ұсынымдарын пайдалану немесе Кеме қатынасы тіркелімінің нормаларын басшылыққа алады (осы Қағиданың 90-бөлімінің 9-кіші бөлімі).

      2967. Нәтижелерді ұсыну осы Қағиданың 2931-тармағына сәйкес жүзеге асырылады.

226-тарау. Соққы импульстарын бақылауға қойылатын талаптар

      Ескерту. 226-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2968. Тербеліс мойынтірегі жағдайын бағалау соққы толқындары әдісімен жүргізіледі. Бақылауға алынған механизмнің дайындаушы, жағдай мониторингі жүйесінің әзірлеушісі немесе өнім берушісі тербеліс мойынтірегі жағдайын бағалаудың басқа әдісін ұсына алады. Мұндай жағдайда ұсынылған әдіс Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлдануға жатады.

      2969. Соққы толқындары әдісімен мойынтірек жағдайын бақылау үшін арнайы аспаптар – соққы толқындарын өлшегіштер және/немесе мынадай негізгі талаптарға жауап беруі тиіс тербеліс мойынтірегі жағдайының индикаторы қолданылады:

      1) бақылауға алынған мойынтірек диапазоны:

      ішкі диаметр – 50 - 1000 мм,

      айналу жиілігі – 10 - 30000 мин-1;

      динамикалық диапазон – кемінде 90 дБ;

      2) шаң және су өткізбеу бойынша аспаптың корпусы IP 5 қорғанысын орындауға сәйкес келуі тиіс (осы Қағиданың 4793-тармағы);

      3) тербеліс мойынтірегі жағдайын бақылауға арналған аспап дірілді өлшеушілермен біріктірілген болуы мүмкін (осы Қағиданың 2960-тармағы).

      2970. Тербеліс мойынтіректерінің жағдайын бақылауға арналған аспаптар көрсеткіштердің дұрыстығын тексеруге арналған орнатылған калибратормен жабдықталады.

      2971. Өлшеу әдістемелері сигнал аясында тербеліс мойынтірегінен туындайтын соққы толқындарының мәндерін басқа көздерден ажыратуға мүмкіндік беруі тиіс. Әдістемелер мойынтірек корпусында өлшеу орындарын соққы толқындарының ең жоғарғы мәні бойынша анықтайды немесе мойынтірек корпусына тікелей қолжетімділік болмаған жағдайда арнайы құрылғыларды – өлшеу бұрандасын – көздейді.

      2972. Майлау жағдайын және тербеліс мойынтірегінің зақымдануын анықтайтын соққы толқындарының нормаларын жағдай мониторингі жүйесінің әзірлеушісі ұсынады.

      2973. Бақылау нәтижелерін ұсыну осы Қағиданың 2931-тармағына сәйкес жүзеге асырылады.

227-тарау. Диагностикалық өлшемдердің өзгеру үрдісін талдауға және техникалық жағдайды болжауға қойылатын талаптар

      Ескерту. 227-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2974. Техникалық жағдай мониторингінің орнатылған жүйелерімен өлшенетін диагностикалық өлшемдердің мәндерін өңдеу бағдарламасы өлшемдердің өзгеру үрдісін талдау мен болжауды көздейді. Бақылаудың тасымалданатын құралдарымен өлшенетін диагностикалық өлшемдердің өзгеру үрдістерін талдау әрбір соңғы өлшеуден кейін жүргізіледі.

      2975. Өлшемдердің тренді шамамен тең уақыт аралығында кемінде 4 – 5 өлшеу жиілігімен кезекті куәландыру аралығындағы кезеңдегі өлшеу базасында құрылады.

      2976. Бақылау объектісінің техникалық жағдайын болжау жылсайын куәландыру алдындағы кезеңде орындалады. Болжау не техникалық жағдайды анықтайтын өлшемдердің өзгеру тарихи бойынша, не өлшемдердің белгілі өзгеру жылдамдығы бойынша жасалады. Жүргізілген өлшеуден кейін болжауды түзету орындалады.

      2977. Болжау нәтижелері бойынша техникалық жағдайды бақылау кезеңдеріне өзгертулер енгізуге рұқсат етіледі. Егер болжау нәтижелері бақылауға алынған өлшемдердің шекті мәндеріне жету мүмкіндіктерін көрсететін болса, өлшеулер арасындағы аралықты қысқарту, техникалық жағдайдың төмендеу себептерін анықтау және техникалық қызмет көрсетуді жүргізуді жоспарлау қажет.

      2978. Егер объектінің жағдайы бірнеше тәуелсіз өлшемдермен сипатталатын болса, болжау әрбір өлшем бойынша жүргізіледі. Мұндай жағдайда техникалық қызмет көрсетуді жүргізу қажеттілігі болжанған өлшемдердің бірінің шекті мәнге жетуі бойынша анықталады.

      2979. Мониторинг жүйесі болжау әдістемесімен бірге жүргізіледі. Бұл ретте Кеме қатынасының тіркеліміне әдістеменің дұрыстығын растайтын деректер ұсынады.

9-бөлім. Жүйелер және құбырлар
1-кіші бөлім. Жалпы ережелер
228-тарау. Таралу аймағы

      Ескерту. 228-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2980. Қағиданың осы бөлігінің талаптары кемелерде пайдаланылатын мынадай жүйелер мен құбырларға қолданылады:

      1) құрғатқыш және су ағатын;

      2) балластты, кернді және дифферентті;

      3) құятын және аралас кемелердің арнайы жүйелері;

      4) сұйытылған газдары бар;

      5) улы заттары бар;

      6) бу құбырлары және үрлеп тазалау құбырлары;

      7) қоректік және конденсатты;

      8) отынды;

      9) майлайтын май;

      10) сумен салқындату;

      11) сығымдалған ауа;

      12) ауа, газ тартатын, құятын, өлшейтін;

      13) газ шығаратын;

      14) желдету;

      15) сақтандырғыш клапандардың ашық бу құбырлары;

      16) танктерді тазарту және жуу;

      17) гидравликалық жетектер;

      18) шектеулі жылу тасымалдағыш.

      Жоғарыда көрсетілмеген жүйелерге қойылатын арнайы талаптар Қағиданың тиісті бөліктерінде келтірілген.

      Тұрақтағы кемелердің жүйелері мен құбырлары, егер төменде басқаша ескертілмесе, олардың қаншалықты қолданылатынына және жеткіліктілігіне қарай Қағиданың осы бөлігінің талаптарына жауап береді.

      2981. Кемелерде қолданылатын сұйық отын осы Қағиданың 2667-тармағының талаптарына жауап береді.

      2982. Осы Қағиданың 3207-тармағында көрсетілген жүйелердің механизмдері мен басқа да элементтері осы Қағиданың 175-тарауында келтірілген қоршаған орта жағдайларында жұмысқа қабілеттіліктерін сақтайды.

      2983. Жүйелерде пайдаланылатын осы бөліктің талаптарымен реттелетін сорғылар, желдеткіштер, компрессорлар мен олардың электр жетектері осы Қағиданың 11 және 12-бөлімдерінің талаптарына жауап беруі тиіс.

229-тарау. Куәландыру көлемі

      Ескерту. 245-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2984. Кеме қатынасы тіркелімінің қарауына ұсынылатын жасау кезіндегі сыныптау, куәландыру тәртіптеріне қатысты жалпы ережелер, сондай-ақ техникалық құжаттамаларға қойылатын талаптар осы Қағиданың 1- бөлімінде берілген.

      2985. Жүргізілген ортасына және оның өлшемдеріне қарай құбырлар осы Қағиданың 329 және 328-қосымшаларына сәйкес үш сыныпқа бөлінеді. Құбырлардың сыныптарына қатысты сынау түрлері, қосылыстар түрлері, дәнекерлеу және термиялық өңдеу режимдері белгіленеді.

      2986. I және II сынып құбырларының трубалары, арматуралары, донналық және борттық, қашықтықтан басқарылатын, газ жетектік, ауа трубаларын жабу, иілгіш қосылыстар (компенсаторларды қоса алғанда), сондай-ақ форпикті қоршауда орнатылатын арматура оларды дайындау процесінде Кеме қатынасы тіркелімінің куәландыруына жатады.

230-тарау. Құбырларды қорғау және оқшаулау

      Ескерту. 246-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Коррозиядан қорғау бойынша
конструктивті шаралар

      2987. Кеменің борт сыртындағы құбырларын жобалау және жөндеу кезінде олардың коррозиялық-эрозиондық тозуын төмендету мақсатында мыналар ескеріледі:

      1) ажырайтын қосылыстардың саны ең төмен болуы тиіс. Ажырайтын қосылыстар қарауға, қызмет көрсетуге және жөндеуге қолжетімді орындарда орналасуы тиіс;

      2) құбырлардағы ілмекті құрылғылардың саны жүйе қалыпты қызмет ететін жағдайда ең төмен болуы тиіс. Арматура қарауға, қызмет көрсетуге және жөндеуге қолжетімді орындарда орналасуы тиіс;

      3) құбырлар иілулердің ең төмен санында орындалуы тиіс. Құбырлардың иілу радиустары олардың сыртқы диаметрінен кемінде 2,5 қабылдау керек. Қажет болған жағдайда радиусы төмен иілулерді пайдалану кезінде арнайы фасонды элементтерді қолдану керек;

      4) шартты диаметрі кемінде 200 мм құбырлар үшін секторлардан дәнекерлеу біліктерін қолдануға тыйым салынады. 90Ү білікке арналған секторлар саны үштен аспауы тиіс. Борттық немесе кингстондық қысқа трубаларды дайындау үшін иілген немесе пісірілген фасонды элементтерді пайдалануға жол берілмейді (осы Қағиданың 3386-тармағы);

      5) үштіктерді, қосалқыларды, тармақталған штуцерлерді, дәнекерлеуді және басқа да элементтерді қолдану олар орнатылған орындарда магистральдің қиылыстарының өтуін азайтуға алып келмеуі қажет;

      6) осы Қағиданың (759) формуласы бойынша белгіленген орташа есепті ағыс жылдамдығы осы Қағиданың 330-қосымшасында көрсетілген мәннен аспайды.

      Құбырлардың жоғарыда аталған учаскелеріндегі, сондай-ақ кингстонаралық каналдардағы Vcp ағыстың орташа жылдамдығының осы талаптарға сәйкес келуі мынадай формула бойынша есептеумен расталады:

      Vcp = 354Q/d2, (759)

      мұндағы Q – есепті учаскедегі ең жоғарғы шығын, м3/ч;

      d – құбырдың ішкі диаметрі, мм.

      2988. Борт сыртындағы судың болат құбырлары, сондай-ақ балласт цистерналардың ауа және өлшеу құбырлары иілуден және дәнекерлеуден кейін Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлдаған тәсілмен коррозиядан қорғалады. Қорғаныс ретінде мыналар пайдаланылуы мүмкін:

      1) ыстық тәсілмен жағылатын мырыш жабынды. Мырыш жабынды қабатының қалыңдығы 50 мк төмен болуы тиіс. Құбырлардың мақсаттарына қарай Кеме қатынасы тіркелімі жабындының қалыңдығын арттыруды талап етеді;

      2) мырыш толтырылған лакпен боялған қалыңдығы кемінде 120 мк жабынды;

      3) тиімді лакпен боялған қорғаныс жабындысы (эпоксидті немесе суға төзімділігі бойынша оған тең келетін).

      Жабындының түрін таңдау кезінде оның құбырларды пайдалану жағдайларына сәйкес тасымалданатын жүйенің ортасына төзімділігі назарға алыну керек.

      2989. Құбырларды соққыларға қорғау жағдайында балласт танктерінде, жүк инертті танктерде, сондай-ақ ашық палубадағы жарылыс қауіпті аймақтардағы құбырларға алюминий жабындыларға рұқсат етіледі. Құбырлардың мырышты немесе басқа да металл жабындыларын пайдалану құбырларды байланыс коррозиясынан қорғау бойынша шаралардан босатпайды.

      2990. Қысымы есептік қысымнан жоғарылауы мүмкін құбырлар, құбырларда есептік қысымнан жоғарылауды болдырмайтын сақтандырғыш құрылғылармен жабдықталады.

      Жанатын сұйықтықтарды айдаушы сорғылардың сақтандырғыш клапандарынан сұйықты бұру, сорғының тарту қуысына немесе қабылдау құбырына бағытталады.

      2991. Егер құбырда редукциялық клапан көзделсе, оның артына манометр және сақтандырғыш клапан орнатылады.

      Редукциялық клапанның байпас құрылғысы рұқсат етіледі.

      2992. Құбырлардың оқшаулауы осы Қағиданың 186-568-тарауларына жауап беруі қажет.

3-параграф Байланыс коррозиясынан қорғау

      2993. Борт сыртындағы су жүйесінде түрлі металлдардан жасалған құбырларды байланыстыру кезінде байланыс коррозиясынан қорғаудың мынадай тәсілдерінің бірі қолданылады: құбырлардың ішкі жоғарғы бетіне қорғау жабындысын жағу, электрлік оқшаулау, протекторлық қорғау, "құрбандық" келте құбырларын қолдану (осы Қағиданың 3004-тармағы).

      2994. Қорғау гидрооқшауландыру жабындысы (полимерлік, лак бояулы немесе Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданған басқа түрде) борт сыртындағы сумен жуылатын түйіс нүктесінен ұзынғыды кемінде 5 м трубаның номинальды диаметрлі (бірақ 1 м артық талап етілмейді)түйістіруші металдардың жоғарғы қабатына жағылады. Титан қорытпалары үшін гидрооқшаулаудың орнына жоғарғы бетін оксидтеуге жол беріледі. Жабындыны түйісу коррозиясынан қорғаудың басқа тәсілдерімен бірге қолдану ұсынылады.

      2995. Түрлі металдарды электрлік ажырату электрлі оқшаулау байланыстарын орнату жолымен жүргізіледі. Бұл ретте мынадай талаптар орындалуы тиіс:

      1) жылу ауыстырғыш аппараттардың, басқа да жабдықтардың және оларға қосылған құбырлардың түйісу коррозиясынан қорғау үшін электрлік оқшаулар байланыстарының бірін түрлі металдар түйіскен жерде, ал екіншісін осы трубалардың кемінде номиналдық диаметр арақашықтығында орнату қажет;

      2) құбырларды және олармен байланыстырылған арматураларды, сильфондық компенсаторларды және түрлі тектегі металдардан дайындалған құбырлардың басқа да ұқсас элементтерін түйісу коррозиясынан қорғау үшін электрлік оқшаулау байланыстарын осы элементтердің екі жағына да орнату керек;

      3) түрлі текті металдардан дайындалған өзара байланыстырылған трубаларды түйісу коррозиясынан қорғау үшін олардың араларына екі ұшын электрлік оқшаулау байланыстыру көмегімен осы құбырлардың ұзындығы кемінде 5 номиналды диаметрлік байланыстырылған құбырлардың кез келген материалынан дайындалған құбырды орнату керек;

      4) корпустық конструкцияларды түсті қорытпалардан жасалған донно-борттық арматура түйісуінен қорғау үшін донно-борттық арматураның екі ұшына, сондай-ақ, егер трубаның және кеме корпусының материалы электрлік бу қалыптастыратын болса, трубаның өзінде және оның тармақтарында трубаның кемінде 5 диаметрі қашықтығында электрлік оқшаулау байланыстарын орнату қажет. Донно-борттық және жолдық арматураны сонымен бірге металл бойымен арматура мен кеме корпусы аралығында түйісудің қалыптасуына қабілетті байланыстардың кез келген түрінен (басқару құбырларынан, жылытқыштан, үрлеуден) электрлік оқшаулау қажет. Донно-борттық арматурада осындай металдан жасалған екінші бекіту арматурасын орнату кезінде оларды бір конструкция ретінде электрлік оқшаулау қажет;

      5) екі және одан көп электрлік оқшаулау байланыстары бар құбырлар аспадан оқшаулануы тиіс;

      6) электрлік оқшаулау байланыстарының конструкциясы Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлдануы тиіс, қажетті герметикалық қасиеті болуы, осы Қағиданың 340-тарауына сәйкес гидравликалық қысыммен сынақтан өткізіледі және құрғақ күйде (жүйе толтырылғанға дейін) кемінде 10 кОм және жүйе толтырылғаннан және гидравликалық сынақтан кейін кемінде 1 кОм электрлік қарсылық қабілеті болады.

      2996. Протекторлық қорғау осы Қағиданың 328-қосымшасында көрсетілген металдардан дайындалған борт сыртындағы су жүйесі элементтерінің түйісуі кезінде қолданылады.

      2997. Протекторлар тікелей түйіскен түрлі тектегі металдардың жоғарғы жақтары арасында орнатылады. Түйісу орындарында протекторларды орнату мүмкін болмаған кезде оларды құбырдың түйісу орнына (кемінде бір ішкі диаметр) барынша жақын қорғалған жоғарғы бетінде орналастыруға рұқсат етіледі.

      2998. Арматурасы және түрлі текті металдардан жасалған трубалары бар құбырларда ағымның бағыты бойынша әрбір клапанда протекторларды орнату қажет. Тұрақты жабық клапандар және ағымның жылжуының ауыспалы бағыты бар учаскелер үшін протекторлар клапанның екі жағынан да орнатылады.

      2999. Коррозиялық-берік болат, қалайы және марганецті латунь, алюминді қола протекторлық қорғау бар болған жағдайда ғана теңіз суы жұмысы үшін қолдануға рұқсатетіледі.

      3000. Протекторларды монтаждау кезінде протектордың қорғалатын бұйыммен сенімді электрлік түйісуі қамтамасыз етіледі.

      3001. Протектордың конструкциясы оның қызмет мерзімі аяқталғаннан кейін жүзеге асырылатын оны ауыстыруға жол беруі тиіс. Бұл ретте байланыстардың герметикалық қасиеті бұзылмайды.

      3002. Протекторлардың қызмет мерзімі кемінде 2,5 жыл болуы (кингстондық және борттық келте құбырларды қорғау үшін – кеміне үш жыл) және мынадай формула бойынша анықталуы тиіс:


, (760)

      мұндағы Т – протектордың қызмет мерзімі, жыл;

      М – протектордың жұмыс металының көлемі, кг;

      S – қорғалатын жоғарғы беттің алаңы, м2, бұл ретте құбырдың қорғалатын жоғарғы беті ұзындығы бойынша 5 ішкі диаметр ішкі жоғарғы беттің алаңына тең;

      А – мырыш протектор үшін 0,75 тең және болат протектор үшін 1,71 тең коэффициент.

      3003. Осы Қағиданың 331-қосымшасында көрсетілгендермен қатар протектор материалы ретінде алюминий қорытпаларын пайдалануға рұқсат етіледі. Алюминий протекторларды қолдану әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің қарауындағы нәрсе болып табылады.

      3004. Түйісі коррозиясынан қорғаудың басқа тәсілдерін пайдалану мүмкін болмаған жағдайда "құрбандық" келте құбырларын пайдалануға рұқсат етіледі.

      3005. "Құрбандық" келте құбыры – түсті металдардан және қорытпалардан, жауапты болат конструкциялар мен жабдықтардан дайындалған құбырлар элементтерінің түйісу аймақтарын біріктіруге арналған көміртекті болаттан жасалған құбырдың қабырғасы қалың цилиндрлі учаскесі. "Құрбандық" келте құбырында ішкі жабыны болмауы тиіс.

      3006. "Құрбандық" келте құбыры соғылмадан немесе жұқартудан механикалық тәсілмен дайындалады. "Құрбандық" келте құбырдың ұзындығы құбырдың кемінде 1,5 ішкі диаметріндей болуы тиіс.

      Түрлі текті металдармен түйіскен "құрбандық" келте құбыры фланцінің тығыздалған жоғарғы бетін балқыту тәсілімен немесе металды түйісетін элементке жағудың басқа мақұлданған тәсілімен түйісу коррозиясынан қорғау қажет.

      3007. "Құрбандық" келте құбыры қабырғаларының тозу қоры қабырғалардың коррозиясының жалпы жылдамдығы 1,5 мм/жыл есеппен құбырдың кемінде 10 жыл қызмет ету мерзімін қамтамасыз етуі тиіс.

      3008. "Құрбандық" келте құбыры тексеруге және ауыстыруға қолжетімді жерде орналасады. Кемеде қосалқы "құрбандық" келте құбыры болады.

      3009. "Құрбандық" келте құбырларын бөлшектеу, түйісудің жоғарғы бетін тексеру және қабырғаларының қалыңдығын өлшеу 5 жылда кемінде бір рет жүргізілуі тиіс.

4-параграф. Толқынның ықпалынан қорғау

      3010. Осы Қағиданың 230-тарауының 4-параграфының талаптары толқынның ықпалынан қорғау талаптары жоғарғы палубасының биіктігі кеменің алдыңғы бөлігіндегі жазғы ватержеліден қайсысының қысқа екендігі бойынша 0,25 ұзын қашықтықта кемінде 0,1L немесе 22 м ұзындығы 80 м және одан жоғары барлық теңіз кемелеріне қолданылады.

      3011. Цистерналардың ауа құбырлары, желдеткіш құбырлары және олардың кеме ұзындығының 1/4 қашықтықтағы палубаның алдыңғы жоғарғы бөлігінде орналасқан жабындысы ашық теңіздегі толқынның ықпалынан жеңуге жеткілікті төзімді боладыс. Осы параграфтың талаптары газ өткізгіш жүйенің құбырларына қолданылайды.

      3012. Есепті жүктемелер:

      1) ауа, желдеткіш құбырларына ықпал ететін толқын қысымы Р, кН/м2 және олардың жабындысы мынадай формула бойынша есептелуі мүмкін

      Р = 0,5сV2CdCsCp, (761)

      мұндағы с – теңіз суының тығыздығы (1,025 т/м3);

      V – судың алдыңғы палубадан ену жылдамдығы (13,5 м/с);

      Cd – мыналарға тең болатын нысандар коэффициенті:

      0,5 – құбырлар үшін,

      1,3 – ауа құбырлары немесе желдеткіш қалпақшалары үшін,

      0,8 – тігінен орналасқан ауа құбырлары немесе цилиндр пішімді желдеткіш қалпақшалары үшін;

      Cs – 3,2- тең болатын соққы жүктемесін есептейтін коэффициент;

      Ср – мыналарға тең болатын деңгейді есептейтін коэффициент:

      0,7 – тікелей толқынды қайтарушыда немесе жарты бакта, 1,0 – тағы бір жерде немесе тікелей фальшбортта орнатылған трубалар және желдеткіш қалпақша құбырға және тік бағыттағы жабындыға ықпал ететін күштер әрбір құрамдас бөліктің аса жоғары жобалау алаңын ескере отырып осы Қағиданың (761) формуласы бойынша есептелуі мүмкін.

      3013. Төзімділікке мынадай талаптар қойылады:

      1) ауа және желдеткіш құбырлар үшін ию кернеуі мен жүктемесі аса қауіпті аймақтарда белгіленуі тиіс: палуба тығыны ауданында, дәнекерлеу немесе фланцты байланыстарда, кницаны қолдайтын төменгі бұрыштарда. Ию кернеуі 0,8уу аспауы тиіс, мұндағы уу – бөлме температурасында 0,2 % ұлғайтылған кездегі болат ағымының шегі немесе ағымның шартты шегі. Коррозиядан қорғаудың болуықа қарамастан, коррозияға үстеме кемінде 2 мм құрауы тиіс;

      2) стандартты ауданның жабылатын қалпақшасы бар биіктігі 760 мм стандартты ауа трубасы үшін құбырдың және бекітетін элементтердің қалыңдығы осы Қағиданың 332-қосымшасында келтірілген. Бекіткіш ретінде радиальды орналасқан кемінде үш кница орнатылады.

      Кницалардың қалыңдығы кемінде 8 мм, ең аз ұзындығы – кемінде 100 мм, биіктігі – осы Қағиданың 332-қосымшасында көрсетілген мәнге сәйкес келуі, бірақ жабындыны байланыстыруға арналған фланцтан биік болмауы тиіс. Палубадағы кницалардың негізі тиісінше бекітілуі қажет;

      3) басқа биіктіктегі трубалар үшін жүктемелер мен бекіту осы Қағиданың 3012 және 3013-тармақтарына сәйкес таңдап алынады. Кницалар орнату кезінде олардың биіктігіне сәйкес келетін қажетті ұзындықта және қалыңдықта болуы тиіс. Құбырлардың қалыңдығы осы Қағиданың 3532-тармағында көрсетілгеннен кем таңдалуы қажет;

      4) биіктігі 900 мм желдеткіш қалпақшалары бар стандартты желдеткіш трубалары үшін трубаның қалыңдығы мен кницаның биіктігі осы Қағиданың 323-қосымшасында көрсетілген. Талап етілген жағдайда кницалар осы тармақтың 2) тармақшасының талаптарына сәйкес келуі қажет.

      5) биіктігі 900 мм артық желдеткіш трубалар үшін бекітуші кницаларды немесе ұқсас бекітулерді пайдалану әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады;

      6) ауа және желдеткіш құбырлардың барлық құрамдас бөліктері мен қоспалары осы Қағиданың 3012-тармағына сәйкес белгіленген жүктемеге шыдауға қабілетті болуы тиіс.

      3014. Айналып тұратын желдеткіш қалпақшаларын осы Қағиданың 3011-тармағында көрсетілген ауданда орнатуға жол берілмейді.

      3015. Дәнекерлеу және құбырлардың пісірілген қоспаларын бақылауды бұзбайтын әдістер осы Қағиданың 235-тарауының және 16-бөлімінің 3-кіші бөлім талаптарына сәйкес орындалады.

      Ескерту. 3015-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

231-тарау. Автоматтандыру тетіктері, жабдықтары мен құрылғылары

      Ескерту. 230-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3016. Қағиданың осы бөлігімен реттелетін жүйелерде қолданылатын сорғылар, желдеткіштер, компрессорлар мен оларды электр жетектері осы Қағиданың 11 және 13-бөліктерінің талаптарына жауап беруі тиіс.

      3017. Жүйенің автоматтандыру құрылғысы осы Қағиданың 17-бөлімінің талаптарына жауап беруі тиіс.

      3018. Жүйелерде пайдаланылатын жылу ауыстырғыш аппараттары мен қысымдағы сауыттар осы Қағиданың 12-бөлімінің талаптарына жауап беруі тиіс.

2-кіші бөлім. Металл құбырлар
232-тарау. Материал, дайындау және қолдану

      Ескерту. 232-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3019. Құбырлардың және арматуралардың материалдары, оларды сынау осы Қағиданың 15-бөлімінің талаптарына жауап беруі тиіс.

      Отын құбырлары болаттан немесе Кеме қатынасы тіркелімінің беріктік пен отқа төзімділікке қатысты талаптарына жауап беретін басқа материалдан жасалады. Бұл талаптар машиналық үй-жайларда орналасқан май құбырларына және егер құбырлар тұтану көздері бар үй-жайларда орналасса, гидравликалық және термальді сұйықтықтарды қоса алғанда, басқа да тұтанғыш мұнай өнімдерін өткізетін құбырларға қолданылады.

      3020. Көміртекті және көміртекті-марганецті болаттан жасалған құбырлар мен арматуралар, әдетте, 400 оС аспайтын, төменгі қоспалауларда 500 оС аспайтын температура ортасына арнап қолданылады.

      Бұл болаттарды көрсетілгеннен жоғары температура ортасына пайдалануға олардың механикалық қасиеттері мен 100000 сағ төзімділік ұзақтығының шегі қолданыстағы стандарттарға жауап беретін және берілген артық температура кезінде дайындаушы кепілдік беретін жағдайда рұқсат етіледі.

      500 оС артық температурадағы ортаға арналған құбырлар мен арматура оспалы болаттан дайындалады. Бұл талап газ шығаратын құбырларға қолданылмайды.

      3021. Мыс және мыс қорытпаларының жасалған құбырлар жапсарсыз немесе басқа Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданған типтен дайындалады.

      І және ІІ сыныпты құбырларға арналған мыс құбырлар жапсарсыз болуы тиіс.

      Мыстан және мыс қорытпаларынан жасалған турабалар мен арматура, әдетте, температурасы 200 оС аспайтын ортада, ал мыс-никель қорытпаларынан жасалғандары температурасы 300 оС аспайтын ортада пайдаланылады. Қола арматура температурасы 260 оС дейінгі ортада пайдаланылуы мүмкін.

      3022. Сұр шойыннан жасалған құбырлар мен арматура температурасы -15 оС кем емес қоршаған ортада пайдаланылатын ІІІ сыныпты құбырларға қолданылуы мүмкін, бұл ретте құбырларға арналған сұр шойынның беріктігі кемінде 200 МПа, ал арматура корпустары мен фасонды элементтер үшін кемінде 300 МПа болуы тиіс. Жүк құбырларын қоспағанда, сұр шойыннан жасалған құбырлардағы рұқсат етілген жұмыс қысымы 1 МПа аспауы, ал бу өткізгіш үшін 0,3 МПа болуы тиіс.

      Сұр шойыннан жассалған құбырлар мен арматураларды қолдану жоғарғы палуба бойынша, манифольдтарды қоспағанда, жүк танктерінің және тұратын цистерналардың ішінен өтетін 1,6 МПа дейін қысымдағы жүк құбырлары, олардың клапандары және жүк шлангтарын қосуға арналған байланыстар үшін рұқсат етіледі.

      Сұр шойын мыналар үшін қолданылмайды:

      1) 220 оС жоғары температура ортасы бар құбырлар мен арматуралар;

      2) гидравликалық соққыларға, шамадан артық деформацияға және дірілге ұшыраған құбырлар мен арматуралар;

      3) корпустың сыртқы қаптамасымен тікелей байланысты құбырлар;

      4) тікелей корпустың және таранды қоршаудың сыртқы қаптамасында орнатылатын арматуралар;

      5) егер Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданған тәсілмен механикалық зақымданудан қорғалмаса, гидростатистикалық арында болатын отын және май цистерналарында тікелей орнатылатын арматуралар;

      6) көлемді өрт сөндіру жүйелері;

      7) жүк және тұратын танктер ішіндегі балластты құбырлар.

      3023. Шар тәрізді графиті бар шойыннан жасалған құбырлар мен арматура, егер бұл шойынның ықшамдалған ұзаруы кемінде 12 % құраса, балластты, құрғатушы және жүкті жүйелердің құбырларын қоса алғанда, ІІ және ІІІ сыныптағы құбырлар үшін қолданылады. Ықшамдалған ұзару талап етілгеннен төмен болған кезде шар тәрізді графиттен жасалған құбырлар мен арматура сұр шойын үшін осы Қағиданың 3022-тармағында көрсетілгендей болуы тиіс.

      Перлитті немесе ферритті-перлитті негіздегі шар тәрізді шойыннан жасалған құбыр элементтері үшін жұмыс температурасы 300 оС аспауы, ал ферритті негіздегі шойын үшін 350 оС болуы тиіс.

      -15 оС төмен температурада пайдаланылатын құбырлар мен арматуралар үшін шар тәрізді графиті бар шойынныі соққы тұтқырлығы кемінде 20 Дж/см2 болуы тиіс.

      Донналық және борттық арматура, осы Қағиданың 3153, 3155-3156-тармақтарында аталатын арматура, сондай-ақ тарандық қоршауда, отын және май цистерналарында орнатылатын арматура осы Қағиданың 563-қосымшасына сәйкес толығымен ферритті құрылымдағы шар тәрізді графитті шойыннан дайындауға рұқсат етіледі.

      3024. Диаметрі 50 мм дейінгі құбырлар және ықшамдалған ұзаруы кемінде 12 % ферритті құрылымдағы созылатын шойыннан жасалған арматура -15 оС төмен және 350 оС жоғары жұмыс температурасы кезінде және 2 МПа дейінгі жұмыс қысымында осы Қағиданың 3023-тармағында аталған құбырлар желілері үшін қолдануға рұқсат етіледі.

      Ықшамдалған ұзаруы 12 % төмен созылмалы шойыннан жасалған құбырлар мен арматуралардың қолданылу саласы сұр шойын үшін осы Қағиданың 3022-тармағында көрсетілгендей болуы тиіс.

      3025. Осы Қағиданың 2290-тармағында көрсетілген жүйелерде алюминий қорытпаларынан жасалған құбырлар мен құбырлардың басқа элементтерін қолдану әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      3026. Ашық палубалардағы өлшеу құбырларының палубалық төлкелерінің тығындары мен бұрандалық бөлігі қоладан немесе латуннан жасалады. Басқа материалдарды пайдалану әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      3027. Отын және май құбырларындағы шолу терезелері ыстыққа төзімді болуы тиіс.

233-тарау. Құбырлардың иілу радиусы, иілгеннен кейін термиялық өңдеу

      Ескерту. 233-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3028. Қазандарды үрлеу құбырларының ішкі иілу радиусы

      3,5 d1(d1 — трубаның ішкі диаметрі) кем болмауы тиіс.

      0,49 МПа артық қысымда немесе температурасы 60 ҮС артық ортада жұмыс істейтін болат және мыс құбырлардың ішкі иілу радиусы, сондай-ақ жылуды кеңейтуді теңестіретін құбырлардың иілу радиусы кемінде 2,5d (d — трубаның сыртқы диаметрі) болуы тиіс.

      Кеме қатынасы тіркелімінің келісімі бойынша ию процесі кезінде құбырдың қабырғаларын жұқарту осы Қағиданың 234-тарауында белгіленген шамадан төмен болмайтын жағдайда төмен радиуста ию технологиясына рұқсат етілуі мүмкін.

      3029. Болат құбырларды ыстықтай ию, әдетте, ию процесі кезінде температураны 750 оС дейін төмендету мүмкіндігімен 1000 – 850 оС температурада жүргізіледі.

      Жоғарыда аталған иілуі температуралық режимде жүргізілетін құбырлар үшін мыналар қолданылады:

      1) көміртекті, көміртекті-марганецті және көміртекті-молибденді болат құбырлар үшін июден кейін термоөңдеу талап етілмейді;

      2) қабырғаларының қалыңдығы 8 мм астам 1 Сг – 0,5 Мо хромомолибденді болат трубалар 620 – 680 ҮС температурада кернеуді түсіре отырып термоөңдеуден өтуі тиіс;

      3) термоөңдеу талап етілмейтін қабырғаларының қалыңдығы кемінде 8 мм, диаметрі кемінде 100 мм және ең жоғары температурасы 450 оС дейін гі трубаларды қоспағанда, 2,25 Сг – 1 Мо хромомолибденді болат және кез келген қалыңдықтағы 0,5 Сг – 0,5 Мо – 0,25 V хромомолибденді болат трубалар 650 –720 оС температурада кернеуді төмендете отырып термоөңдеуден өтуі тиіс.

      3030. Егер ыстықтай ию осы Қағиданың 3029-тармағында көрсетілген шектеулерден асатын температурада жүргізілетін болса, трубалар иілгеннен кейін осы Қағиданың 334-қосымшасына сәйкес термоөңдеуден өтеді.

      3031. Төрт сыртқы диаметрге тең және одан кем радиуспен салқын күйде иілгеннен кейін, әдетте, құбырлар осы Қағиданың 334-қосымшасына сәйкес толық термоөңдеуден өтеді. Алайда барлық жағдайларда қабырғаларының қалыңдығы кемінде 15 мм көміртектімолибденді 0,3 Мо құбырлар 580 – 640 оС кезінде, қабырғаларының қалыңдығы кемінде 8 мм хромдымолибденді 1 Сг – 0,5 Мо трубалар 620 – 680 ҮС кезінде, ал қабырғаларының қалыңдығы кемінде 8 мм, диаметрі кемінде 100 мм және жұмыс температурасы 450 оС артық хромомолибденді 2,25 Сг – 1 Мо және хромомолибдендінадийлі 0,5 Сг - 0,5 Мо – 0,25 V трубалар кернеуді төмендете отырып термоөңдеуден өтеді.

      3032. Мыс және мыс қорытпаларынан жасалған құбырлар, бақылау-өлшеу аспаптарын қоспағанда, гидравликалық сынаққа дейінгі күйдіріледі.

      3033. Дәнекерлеу алдындағы алдын ала жылыту және пісіруден кейінгі термиялық өңдеу осы Қағиданың 6879-6881 талаптарына сәйкес жүргізіледі.

234-тарау. Металл құбырлар қабырғаларының қалыңдығы

      Ескерту. 234-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3034. Ішкі қысымда жұмыс істейтін металл құбырлар қабырғаларының қалыңдығы (шойын трубалардан басқа) осы Қағиданың 339-қосымшасында немесе мынадай формуламен белгіленген ең жоғарғы мәндерге сәйкес келуі тиіс:


, (762)

      мұндағы

;

      So – қабырғаның теориялық қалыңдығы, мм;

      d – құбырдың сыртқы диаметрі, мм;

      р – осы Қағиданың 3035-тармағына сәйкес белгіленетін есепті қысым, МПа;


– осы Қағиданың 3036-тармағына сәйкес қабылданатын төзімділік коэффициенті;

      b – осы Қағиданың 3037-тармағына сәйкес қабылданатын құбырды ию кезіндегі нақты жіңішкертуді есепке алатын үстеме, мм;

      у – осы Қағиданың 3038 – 3044-тармақтарына сәйкес анықталатын рұқсат етілген қалыпты кернеу, МПа;

      с – осы Қағиданың 335-қосымшасы бойынша болат құбырларға және осы Қағиданың 336-қосымшасы бойынша түсті металдардан жасалған құбырларға қабылданатын коррозияға үстеме, мм;

      а – құбыр қабырғаларының қалыңдығына төменгі өндірістік рұқсат етілілген шама, %, (егер төменгі рұқсат етілген труба пайдаланылса, а = 0).

      3035. Құбырлардың төзімділігін есептеу жүргізілетін есепті қысымға жүйедегі ең жоғарғы жұмыс қысымы алынуы қажет. Сақтандырғыш клапандарды орнату кезінде есепті қысымға оларды ашудың ең жоғарғы қысымы алынады. Сақтандырғыш клапанмен қорғалмаған немесе өзінің сақтандырғыш клапанынан ажыратылған болуы мүмкін құбырлар және құбырлар жүйесінің элементтері қосылған сорғылардың шығу жолындағы ең жоғарғы ықтимал арынға есептеледі.

      Жылытылған отыны бар құбырлар үшін есепті қысым осы Қағиданың 337-қосымшасына сәйкес таңдап алынады.

      Рульдік жетек құбырлары үшін есепті қысым осы Қағиданың 4247-тармағына сәйкес қабылданады.

      Қағидада көзделмеген ерекше жағдайларда есепті қысымды Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауына жатады.

      3036. Төзімділік есептелетін ц төзімділігінің коэффициенті жапсарсыз құбырлар мен жапсарсыздарға баламалы деп танылған мақұлданған дәнекерленген құбырлар үшін бірге тең.

      Басқа дәнекерленген құбырлар үшін ц төзімділік коэффициенті әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      3037. Ию кезіндегі құбырды нақты жіңішкертуді есептейтін үстеме құбырдың иілген бөлігіндегі кернеу ішкі қысымнан рұқсат етілген мөлшерден аспайтындай етіп белгіленеді.

      Егер ию кезіндегі нақты жіңішкерту мәні жоқ болса, b мм үстемесі мынадай формула бойынша анықталады:


, (763)

      мұндағы R – құбыр июдің орташа радиусы, мм.

      3038. Құбырларға арналған рұқсат етілген төзімділік кернеуін есептеу материалдың мынадай қасиеттері мен жұмыс талаптары ескеріле отырып қабылданады:

      R m/20 – бөлме температурасындағы уақытша қарсылық, МПа; ReL/t – есепті температурадағы ең төменгі ағым мәні, МПа;

      R 0,2/t – есепті температурадағы ағымның шартты мәні, МПа;

      100 000 Rm/t – есепті температурадағы 100 000 с төзімділік ұзақтығының мәні, МПа;

      100 000

      R p1%/t – есепті температурадағы 100 000 с жайылуының 1-пайыздық мәні, МПа.

      Рұқсат етілген кернеуді анықтауға арналған t есептік температурасына құбыр ішіндегі ортаның ең жоғарғы температурасы алынады. Ерекше жағдайларда есепті температура Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      3039. Көміртекті немесе қоспалы болат құбырлар үшін рұқсат етілген кернеу мынадай ең төменгі мәндерге тең болып табылады:

      100 000

      R m/20/2,7; R el/t/1,8 немесе R 0,2/t/1,8; R m/t /1,8;

      100 000

      R p1%/t /1,0.

      Төзімділік қорын төмендету мүмкіндігі әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      Егер есепті температура материалдың жайылу көлеміне кірмейтін болса, жайылу шегі бойынша рұқсат етілетін кернеу көздемеуге болады.

      3040. Жоғары қоспалы болат құбырларға арналған рұқсат етілген кернеу әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      3041. Мыс және мыс қорытпаларынан жасалған құбырлар үшін рұқсат етілген кернеу осы Қағиданың 338-қосымшасы бойынша анықталады.

      3042. Алюминий және титан қорытпаларынан жасалған құбырлар үшін рұқсат етілетін кернеу төзімділікті есептеу кезінде мына мәндердің ең төменгісіне тең болып табылады: Rm/20/40; R0,2/t/1,6;

      100 000

      R m/t /1,6.

      Егер есепті температура материалдың жайылу көлеміне кірмейтін болса, жайылу шектері бойынша рұқсат етілетін кернеу көздемеуге болады.

      3043. Сыртқы диаметрі 80 мм және одан жоғары 350 оС және одан жоғары температурадағы жылытылған буға арналған бу құбырларының беріктігі ықтимал жылудың кеңеюіне, ал фланцтік қосылыстар – беріктігі мен тығыздығына есептеледі.

      Бу құбырының жылудың таралуынан туындайтын күштерге беріктігін есептеу осы Қағиданың 343-тарауының талаптарына жауап беруі қажет.

      3044. Шойын құбырлардың бөлшектері қабырғаларының tmin, мм, қалыңдығы мынадай формула бойынша анықталатын мәннен кем болмауы тиіс

      tmin=k(0,5+0,001Dу) (764)

      мұндағы Dу – шартты диаметр, мм;

      к – тең болатын коэффициент:

      9 – трубалар үшін;

      14 – үштіктер мен клапандар корпусы үшін;

      12 – қосындылар үшін.

      Бұдан басқа, шойын құбырлар мен арматуралар қабырғаларының қалыңдығы ішкі қысымда осы Қағиданың (762) формуласы бойынша анықталатын мәннен кем емес қабылдау керек, бұл ретте:

      ию кезіндегі жұқартуды түзеу b = 0;


беріктігі қорының коэффициенті мыналарға тең болады:

      1 – құбырлар мен жалғастырушы муфталар үшін;

      0,4 – біліктер, үштармақтар және төрттармақтар үшін;

      0,25 – арматура корпустары үшін;


рұқсат етілген кернеуі осы Қағиданың 4472, 4475 және 4480-тармақтарының талаптары ескеріле отырып белгіленеді;

      борт сыртындағы судың с коррозияға үстемесі мыналарды құрайды:

      4 мм – ферритті және ферритті перлитті құрылымдағы шойын үшін және 3 мм – перлитті құрылымдағы шойын үшін;

      Кеме қатынасы тіркелімінің келісімі бойынша белсенділігі төмен коррозиялық орта үшін коррозияға үстеме төмендеуі мүмкін.

      3045. Болат, мыс, мыс және титан қорытпалары құбырларының қабырғаларының қалыңдығы осы Қағиданың 339-қосымшасында көрсетілген мәннен кем емес қабылданады.

235-тарау. Қосылыстар түрлері

      Ескерту. 235-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Параграф - 1. Дәнекерлеп байланыстыру

      3046. кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданған стандарттарға сәйкес орындалған дәнекерлеу, фланцтік, бұрандалық және механикалық байланыстыруды пайдалануға рұқсат етіледі.

      3047.Дәнекерленіп жапсарластырып байланыстыру дәнекерлеу тігістерінің негізін толығымен қайнатуды қамтамасыз ету бойынша арнайы шаралар қабылдай отырып та, қабылдамай да орындауға рқсат етіледі. Толығымен қайнату және тігіс негізінің сапасын қамтамасыз ету бойынша төсемдік сақинаны арнайы шаралар арқылы, мысалы, екіжақты тігісті пайдаланып орындалған, немесе басқа да эквивалентті шаралармен пісіріп жапсарластырып байланыстыру барлық сыныптағы және диаметрдегі құбырлар үшін жол беріледі.

      Тігіс негізінің сапасын қамтамасыз ету бойынша арнайы шаралар қабылдамай толығымен қайнатып пісірілген тігісті байланыстарға диаметрлері шектеусіз ІІ және ІІІ сыныпты құбырлар үшін рұқсат етіледі.

      3048. Дәнекерленген муфталық және келте құбырлар байланыстары Кеме қатынасы тіркелімімен келісілген стандарттар талаптарына жауап беретін пара-пар өлшемдегі муфталарды, келте құбыр элементтерін пайдалана отырып орындалуы тиіс. Дәнекерленген муфталық және келте құбырлар байланыстары құбырлардың диаметріне тәуелсіз ІІІ сыныпты құбырлар үшін пайдаланылады.

      Жекелеген жағдайларда мұндай байланыстар, улы ортасы бар және жоғары шаршаңқы жүктемеде, күшейтілген коррозия немесе эрозия кезінде пайдаланылған жағдайдағы құбырларды қоспағанда, сыртқы диаметрі 88,9 мм дейін І және ІІ сыныптағы құбырлар үшін пайдаланылады.

      3049. Дәнекерлеу жұмыстарын орындау және бұзылмаған әдістерді бақылауды жүзеге асыру осы Қағиданың 645 және 651- талаптарына сәйкес келуі тиіс.

2-параграф. Фланцтық байланыстар

      3050. Фланцтардың және байланыстырушы бұрандалардың өлшемдері мен пішіндері Кеме қатынасы тіркелімімен келісілген стандарттарға жауап беруі тиіс.

      Пайдаланылатын бекіткіштер жүргізілетін ортаның қысымы мен температурасымен үйлесімді болуы тиіс. Стандартты емес байланыстар үшін фланцтар мен байланыстырушы бұрандалардың басқа да өлшемдері әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсеболып табылады.

      Фланцтық байланыстар Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданған ұлттық немесе халықаралық стандарттар талаптары ескеріле отырып жүргізілетін ортаға, есепті қысымға және температураға, ішкі және циклді жүктемеге, сондай-ақ құбырдың орналасуына қарай таңдалады.

      3051. Фланцтар мен трубалардың байланыстары осы Қағиданың 340-қосымшасына сәйкес орындалуы тиіс.

      Фланцтар мен құбырлар байланыстарының басқа да түрлері Кеме қатынасы тіркелімімен арнайы қарастырғаннан кейін рұқсат етіледі.

      3052. Құбырдың сыныбына қарай фланцтар мен құбырлар байланыстарының түрін таңдау осы Қағиданың 341-қосымшасына сәйкес орындалады.

3-параграф. Бұрандалы байланыстар

      3053. Бұрандалы байланыстар мақұлданған ұлттық немесе халықаралық стандарттардың талаптарына сәйкес орындалады. Бұл байланыстар улы және тұтанғыш орталар өтетін жүйелерде, қарқынды эрозиялық немесе коррозиялық тозуды тудыратын орталарда, сондай-ақ жоғары шаршаңқы жүктемелер жағдайында пайлаланылмайды.

      Конустық бұрандамен бұрандалық муфталы байланыстар диаметрі 33,7 мм дейінгі І сыныпты және диаметрі 60,3 мм дейінгі ІІ және ІІІ сыныпты құбырларда пайдаланылады.

      Цилиндрлік бұрандамен байланыстар диаметрі 60,3 мм дейінгі ІІІ сыныпты құбырларда пайдалануға рұқсат етіледі.

      Жекелеген жағдайларда ұлттық немесе халықаралық стандарттардың талаптарына жауап беретін үлкен өлшемді байланыстарды қолдануға Кеме қатынасы тіркелімімен арнайы қарастырылғаннан кейін рұқсат етілуі мүмкін.

      3054. Көміртекті өрт сөндіру жүйелерінде бұрандалы байланыстарды қолдануға тек қорғалған үй-жайлардың ішінде және көміртекті баллондар үй-жайларында ғана рұқсат етіледі.

4-параграф. Механикалық байланыстар

      3055. Осы талаптар 342-қосымшада келтірілген қыспақты, штуцерлі-ниппельді, сондай-ақ муфталық байланыстарға қолданылады. Мұндай байланыстарды қолдануға Кеме қатынасы тіркелімі де рұқсат етуі мүмкін.

      Механикалық байланыстардың айтарлықтай конструктивті сан алуандығына қарай олардың төзімділігін тексеру есептемесі бойынша нұсқаулықтар келтірілмейді.

      Механикалық байланыстарды типтік мақұлдау олардың үлгілерін сынау негізінде орындалады.

      3056. Механикалық байланыстар, олардың қолданылу саласы және рұқсат етілген қысымы Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданады. Байланыстарды мақұлдау Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданған бағдарлама бойынша үлгілік сынақ ескеріле отырып орындалады.

      3057. Егер механикалық байланыстарды қолдану бұрандалы сақина немесе қондырғылық орларды пайдалану қажеттілігінен құбырдың қабырғаларының қалыңдығын азайтумен байланысты болса, бұл құбырдың ең төменгі рұқсат етілетін қалыңдығын таңдау кезінде ескеріледі.

      3058. Механикалық байланыстардың конструкциясы қысым толқынының, құбыр дірілінің, температуралық өзгерістердің ықпалынан және кеменің бортындағы өзгерістермен байланысты басқа да ықпалдардың әсерінен тығыздықтың бұзылу мүмкіндігін болдырмауы тиіс.

      3059. Механикалық байланыстарға пайдаланылатын материалдар құбырдың материалдарымен және өткізілетін ортамен үйлесімді болуы тиіс.

      3060. Механикалық байланыстар есептік қысымнан кемінде 4 есе асатын сынаққа төтеп беруге қабілетті.

      20 МПа және одан жоғары есептік қысым кезінде сынақ қысымының шамасы Кеме қатынасы тіркелімінің келісімі бойынша төмендетілуі мүмкін.

      3061. Осы Қағиданың 343 және 344-қосымшаларында келтірілген жалын туындайтын орта жүйелерінде және жауапты мақсаттағы жүйелерде жүргізу үшін пайдаланылатын механикалық байланыстар отқа төзімді болуы тиіс.

      3062. Механикалық байланыстар құбырлардың зақымдануы су басуға немесе өрттің туындауына алып келетін, атап айтқанда борт саңылауларына немесе жалын туындайтын ортаны ұстайтын цистерналарға тікелей қосылуға арналған учаскелерде қолданылмайды.

      3063. Механикалық байланыстар ішкі және сыртқы қысымның ықпалына есептелуі тиіс, ал құбырлардың сорғыш учаскелерінде пайдаланылған жағдайда ваккум жағдайында жұмысқа қабілеттілігін сақтап қалады.

      3064. Отын жүйелеріндегі механикалық байланыстардың саны аз болуы тиіс. Стандартты фланцты байланыстарды қолдану сенімдірек болып табылады.

      3065. Механикалық байланыстарды пайдалана отырып құрастырылған құбырлар тиісінше орнатылуы, түзетілуі және тіректермен қамтамасыз етілуі тиіс. Тіректер немесе аспалар құбырлардың байланыстырылған жерлерін түзету үшін пайдаланылмайды.

      3066. Жүк трюмаларының, танктердің және басқа да қиын қолжетімді үй-жайлардың ішінде орнатылған құбырларда муфталық байланыстарды қолдану Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлдануға жатады.

      Танктердің ішінде механикалық байланыстарды орнату, егер құбырлардың ішінде және танктерде біртекті сұйықтық болған жағдайда ғана рұқсат етіледі.

      Құбырларды монтаждау үшін негізгі құрал ретінде жылтыр муфталық байланыстарды қолдануға жол берілмейді. Олар ось бағытындағы құбырлардың деформациясын өтеу қажет болған жағдайда ғана қолданылады.

      3067. Құбырлардың мақсаттарына қарай механикалық байланыстарды қолданудың рұқсат етілген саласы осы Қағиданың 343-қосымшасында, ал құбырдың сыныбына, оның диаметріне, жұмыс қысымына және температурасына қатысты – осы Қағиданың 344-қосымшасында ұсынылады.

      3068. Механикалық байланыстар Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданған тексерудің мынадай түрлерін қамтитын бағдарламаға сәйкес сынақтан өтуі тиіс:

      1) герметикалығын сынау;

      2) дірілдік сынақ;

      3) отқа төзімділігін сынау (қажет болған жағдайда);

      4) толқынды қысыммен сынау (қажет болған жағдайда);

      5) ваккум жағдайында жұмысқа қабілеттілігін тексеру (қажет болған жағдайда);

      6) бұзу қысымымен тексеру;

      7) ұстамдылық қабілетін тексеру (қажет болған жағдайда);

      8) құрастыру – бөлшектеу (қажет болған жағдайда).

      Тексерулердің көлемі мен сипатты байланыстардың түрі мен құбырдың мақсатына қарай нақтыланады.

      3069. Механикалық байланыстар орнату дайындаушының талаптары ескеріле отырып орындалады. Егер құрастыру үшін арнайы құрал-саймандарды немесе өлшеу құралдарын талап ететін болған жағдайда оларды дайындаушымен жеткізіледі.

236-тарау. Икемді қосылыстар, қолдану саласы

      Ескерту. 236-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Конструкцияларға қойылатын талаптар

      3070. Осы тараудың талаптары құбырлардың белгіленген учаскелерін механизмдер бөліктеріне тұрақты қосуға арналған металл немесе металл емес материалдардан жасалған иілгіш байланыстарға қолданылады. Осы талаптар сонымен қатар уақытша қосылған иілгіш шлангаларға немесе тасымалданатын жабдықтың шлангасына қолданылуға рұқсат етіледі.

      Ескерту. 3070-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3071. Иілгіш байланыстар отын, майлау және термальді май (салқын учаскелер), сығымдалған және борт сыртындағы суларды салқындату жүйелерінде, балластты және құрғату жүйелерінде және осы тараудың талаптарына сәйкес келген жағдайларда ІІІ сыныпты бу құбырларында қолдануға рұқсатетіледі. Иілгіш байланыстар жоғары қысымды отын құбырларында қолданылмайды.

      Ескерту. 3071-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3072. Осы талаптар сумен өрт сөндіру жүйесінің шлангаларына қолданылмайды.

      3073. Иілгіш байланыстар мақұлданған стандарттардың талаптарына сәйкес жобалануы және орындалуы тиіс. Резеңкеден дайындалған және құрғату және балласт жүйелерінде, сығымдалған ауа, отын, май, гидравликалық және термальды май жүйелерінде пайдалануға арналған иілгіш байланыстар біржақты немесе екіжақты тығыз тоқылған сым ораумен немесе басқа ыңғайлы материалмен арматураланады.

      Тефлон немесе нейлон секілді пластикалық материалдардан жасалған сыммен іштен арматуралауға жол бермейтін жоғарыда аталған мақсаттарға арналған байланыстар қажет болған жағдайда басқа қолайлы материалдармен нығайтылады.

      3074. Резеңкеден немесе пластикалық материалдан дайындалған иілгіш байланыстарды форсундардың отын жүйелерінде пайдалану кезінде иілгіш байланыстарда жоғарыда аталған арматуралауға қосымша сыртқы сым орауы болады. Бу жүйелерінде қолданылатын иілгіш байланыстар металдан жасалады.

      3075. Иілгіш байланыстар мақұлданған түрдегі ұшы бар байланыстардан дайындалады. Фланцты байланыстарды қоспағанда, ұшты байланыстар осы Қағиданың 325-тарауының 3-параграфының талаптарына жауап беруі тиіс және шланганың және ұшты байланыстың әрбір комбинациясы үлгілік сынақтан өткізіледі.

      3076. Қамыттарды және ұқсас түрдегі ұшты байланыстарды бу жүйелеріндегі, жанғыш орталары бар жүйелердегі, іске қосқыш ауа жүйелеріндегі иілгіш байланыстарға, сондай-ақ, егер олардың зақымдануы, мысалы, олардың борт саңылауларына тікелей қосылған жағдайында, су басуды туындатуы мүмкін болса, пайдалануға жол берілмейді. Егер олардың қысымы 0,5 МПа артық болса, басқа жүйелердегі ұшты байланыстарды екіжақы қамыттармен нығайтуға рұқсат етілуі мүмкін.

      3077. Қысым толқыны немесе діріл деңгейінің артуы болуы мүмкін жүйелерде орнатуға арналған иілгіш байланыстар ең жоғарғы қысымға және дірілдің күшеюіне есептелуі тиіс. Осы тараудың 3-параграфына сәйкес сынақ кезінде пайдалануда күтілетін ең жоғарғы қысымға, діріл жиілігіне және монтаж салдарының жүктемесіне назар аудару керек.

      3078. Металл емес материалдардан жасалған және жану орталарына немесе теңіз суы жүйесіне арналған иілгіш байланыстар, егер олардың зақымдануы, мысалы, олар борт саңылауларына тікелей қосылған кезде, су басуды туғызуы мүмкін болса, отқа төзімді болуы тиіс. Отқа төзімділік осы Қағиданың 3091-тармағының талаптарына сәйкес сынақтармен көрсетіледі.

      3079. Иілгіш байланыстар дайындаушының нұсқауына сәйкес сыртқы жағдай, жұмыс қысымы мен тепмературасы кезінде жүргізілетін ортамен үйлесімділігі назарға алына отырып, белгіленген орналасуы және қолданылуы ескеріле отырып таңдалады.

2-параграф. Монтаж

      3080. Әдетте, иілгіш байланыстардың ұзындығы механикалық жабдықтардың және құбырлардың белгіленген және жылжымалы элементтерінің орындарын ауыстыруды қамтамасыз ету үшін қажетті ұзындықпен шектеледі.

      3081. Иілгіш байланыстар олар қалыпты жұмыс жағдайларында бұралуға ұшырайтын мүмкін жерлерде қолданылмайды.

      3082. Құбырлар желісіндегі иілгіш байланыстардың саны аз болуы тиіс, ал олардың мақсаттары осы Қағиданың 3071-3073-тармақтарында көрсетілгендермен шектеледі.

      3083. Егер тұтанғыш ортамен жүргізілген иілгіш байланыстар жылытқыш жоғарғы қабаттарға тікелей жақын жерде орналасса, байланыс зақымданған жағдайда қабықтарды немесе Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданған басқа да құралдарды пайдалана отырып сұйықтықтың тұтану қаупі төмендетілуі тиіс.

      3084. Иілгіш байланыстар көзге жақсы түсетін жеңіл қолжетімді орындарда орнатылады.

      3085. Иілгіш байланыстарды монтаждау дайындаушының нұсқаулықтары мен пайдалану бойынша шектеулері ескеріле отырып жүргізілуі тиіс, бұл ретте мыналарға басты назар аударылуы қажет: орналасу (жұмыс кезінде рұқсат етілген орын ауыстыру ескеріле отырып);

      ұштардың байланыс тіректері (қажет болған жағдайда);

      шланганың қажалуын және механикалық зақымдануын тудыруы мүмкін жанасуды болдырмау;

      июдің ең төменгі радиусы.

3-параграф. Сынақ және таңбалау

      3086. Иілгіш байланыстарды мақұлдау қанағаттандырарлық үлгілік сынақтар негізінде орындалады. Сынақ бағдарламасын дайындаушы ұсынуы тиіс және қажетті стандарттардың талаптарына сәйкестігін көрсету үшін нақты болуы тиіс.

      3087. Сынақ осы Қағиданың 3086-3091-тармақтарына сәйкес ұшты бөлшектермен толығымен жабдықталған әртүрлі номинальды диаметрдегі иілгіш байланыстарда жүргізіледі. Кеме қатынасы тіркелімінің келісімі бойынша басқа стандарттарды қолдануға рұқсат етіледі.

      3088. Әрбір иілгіш байланыс 5 минут ішінде 1,5 тең қысымда сынықтан өтеді. Бұл ретте қалдықты деформациялардың және зақымданулардың болуына жол берілмейді.

      3089. Иілгіш байланыстардың әрбір түрі 5 минут ішінде төрт есе есепті қысымға тең қысымда сынақтан өтеді. Бұл ретте көзге көрінетін зақымдануларсыз немесе ағуларсыз қалдықты деформацияға жол беріледі.

      3090. Толқындық сынақтар қысым толқыны күтілетін жүйелерде орнатуға арналған иілгіш байланыстарға арналған үлгілік сынақтар кезінде жүргізіледі. Толқындық сынақтар ISO 6802, ISO 6803, ISO 10380 немесе эквивалентті стандарттарға сәйкес жүргізіледі.

      3091. Отқа төзімділікке сынау осы Қағиданың 3078-тармағында көрсетілген иілгіш байланыстарға арналған үлгілік сынақтар кезінде жүргізіледі. Сынақ ISO 15540 және ISO 15541 немесе эквивалентті стандарттарға сәйкес жүргізіледі.

      3092. Иілгіш қосылған жерлерде әзірлеушінің мынадай деректерді қамтитын тұрақты таңбасы болады:

      әзірлеуші-кәсіпорынның атауы немесе оның сауда маркасы;

      шығарылған күні (айы және жылы);

      түрін белгілеу;

      номинальды диаметрі;

      есепті қысымы;

      есепті температурасы.

      Егер иілгіш қосылған жерлер әртүрлі әзірлеушілердің бөлшектерінен қосылған болса, құрамдас бөліктер нақты біріздендіріледі.

3-кіші бөлім. Пластмассадан жасалған құбырлар
237-тарау. Жалпы талаптар, таралу саласы

      Ескерту. 237-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3093. Осы талаптар пластмассадан жасалған барлық құбырларға қолданылады.

      3094. Талаптар иілгіш металл емес қоспаларға, резеңке шлангілерге, сондай-ақ металл құбырлары бар жүйелерде қолданылатын механикалық қоспаларға қолданылмайды.

      3095. Пластмассадан жасалған құбырлар мен фасонды элементтерге қатысты жалпы талаптар осы Қағиданың 613-тарауында берілген.

238-тарау. Құбыржолдарға олардың мақсаты мен орналасуына қарай қойылатын талаптар

      Ескерту. 238-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Отқа төзімділік

      3096. Тұтастығы айтарлықтай кеменің қауіпсіздігі ықпал ететін құбырлар мен фасондық элементтер отқа төзімділік талаптарына жауап беруі қажет.

      3097. Құбырлардың ИМО А.753(18) қарарының 1 және 2-қосымшаларында берілген әдістеме бойынша отқа төзімділігіне сынау кезінде өз тұтастығын сақтап қалу қасиетіне байланысты отқа төзімділіктің үш деңгейі белгіленеді:

      У1 – 1 сағат ішінде құрғақ күйде отқа төзімдік сынағына шыдаған құбырлар үшін;

      У2 – 30 минут ішінде құрғақ күйде отқа төзімдік сынағына шыдаған құбырлар үшін;

      УЗ – 30 минут ішінде толтырылған күйде отқа төзімділік сынағына шыдаған құбырлар үшін.

      3098. Пластмасса құбырлардың отқа төзімділік деңгейіне, орналасқан жеріне және жүргізілген ортасына қарай пайдаланылу саласы осы Қағиданың 345-қосымшасында келтірілген.

2-параграф. Оттың таралу саласы, оттан қорғау жабындысы

      3099. Ашық палубаларда, танктерде, бос кеңістіктердің коффердамдарында, құбырлар туннельдерінде орналасқандардан басқа, барлық құбырлардың жоғарғы беттер бойынша құбырлардың қисық сызықты жоғарғы бетімен немесе Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданған басқа стандарттармен шарттастырылған өзгерістер есепке алына отырып, орташа мәннен аспайтын, ИМО А.653(16) қарарымен регламенттелетін және ИМО А.753(18) қарарының 3-қосымшасында келтірілген әдістеме бойынша белгіленген отты баяу тарату сипаттамасы болады.

      3100. Отқа төзімділіктің талап етілген деңгейін қамтамасыз ету үшін оттан қорғау жабындысы пайдаланылады, олар осы Қағиданың 612-тарауында берілген талаптарына жауап беруі қажет.

      3101. Байланыс орындарында оттан қорғау жабындыларын келтіру құбырды дайындаушының әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданған әдістемесі туралы нұсқаулығына сәйкес жүйе гидравликалық сынақтан өткеннен кейін жүргізіледі.

      3102. Оттан қорғау жабындылары дайындаушының мақұлданған нұсқаулықтарына сәйкес қолданылады.

239-тарау. Монтаждауға қойылатын талаптар

      Ескерту. 239-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Тіректер

      3103. Тіректерді және олардың арасындағы арақашықтықты таңдау құбырлардың рұқсат етілген кернеулері мен ең жоғары рұқсат етілген июіне қарай анықталады.

      Тіректердің арасындағы арақашықтық дайындаушы ұсынған арақашықтықтан аспайды.

      Тіректерді және олардың арасындағы арақашықтықты таңдау кезінде құбырлардың өлшемдері, құбыр материалының механикалық және физикалық қасиеттері, құбырдың және оның ішіндегі сұйықтықтың көлемі, сыртқы қысым, жұмыс температурасы, жылумен кеңейтудің ықпалы, сыртқы күштердің жүктемесі, біліктің күші, жүйеде туындауы мүмкін гидравликалық соққылар, діріл ескеріледі. Жоғарыда аталған жүктемелердің ықтимал бірлескен әрекеттері ескеріледі.

      3104. Құбыр көлемінің жүктемесі тіректің барлық жоғарғы жағына теңдей бөлінеді. Құбырлардың тірекпен байланысатын орындарда ең аз тозуы мәліметтері бойынша шаралар қабылдануы қажет.

      3105. Жүйенің айтарлықтай көлемі бар клапандар, компенсаторлар секілді құрамдас бөліктерінің жеке тіректері болады.

2-параграф. Жылумен кеңейту өтемі

      3106. Пластмасса құбырлардың монтажы кезінде жылумен кеңейту мен кеме корпусының деформациясы коэффициентеріндегі айырмашылықтар ескеріле отырып құбырлар мен болат конструкцәиялар арасындағы ықшамдалған араласуға өтемді жол көзделеді.

      3107. Жылумен кеңейтуді есептеу кезінде жүйенің жұмыс температурасын және монтаж жүргізілетін температураны есепке алу қажет.

3-параграф. Сыртқы жүктемелер

      3108. Қажет болған жерге құбырды төсеу кезінде ықшамдалған жүктеменің кезеңді әрекеті ескеріледі. Кем дегенде, сыртқы диаметрі кемінде 100 мм кез келген құбырдың ортасындағы аралықта салмағы 100 кг бір адамның тигізетін жүктемесінің күші ескеріледі.

      3109. Ұшы ашық құбырларды қоса алғанда, құбырлардың тиісті қаттылығын қамтамасыз ету үшін Кеме қатынасының тіркелімі төзімділікті қамтамасыз ету жағдайында белгіленген қалыңдықпен салыстырғандағы қабырғалардың қалыңдығын арттыруды талап етеді.

      3110. Қажет болған жағдайда құбырлар механикалық зақымданудан қорғалады.

4-параграф. Электр өткізгіш трубалардың монтажы

      3111. Меншікті электр өткізгіштігі кемінде 1000 ПСм/м тазартылған мұнай өнімдері, дистиляттар секілді сұйықтықты айдау жүйесінде электр өткізгіш құбырлар қолданылады.

      3112. Айдайтын сұйықтығына қарамастан жарылыс қауіпті аймақтар арқылы өтетін пластмас құбырлар электр өткізгішті болуы қажет.

      Құбырлардың жерге қатысты кез келген нүктедегі қарсылығы кемінде 106 Ом болуы қажет. Электр өткізгіш қабаттары бар құбырлар мен фасондық элементтерде бірдей өткізгіштіктің болуының артықшылығы бар.

      Мұндай құбырлар тиісті дәрежеде электр өткізгіш қабаттардың өткізу қасиеттерінің әртүрлілігінен туындайтын электр разрядтарының зақымдауынан қорғайды.

      3113. Монтаж аяқталғаннан кейін жерлендіру тексерілуі қажет. Жерлендіру сымдары тексеруге қолжетімді болуы қажет.

240-тарау. Пластмасса құбырлар мен құбыржолдардың қосылыстары

      Ескерту. 240-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Байланыстардың беріктігі

      3114. Байланыстардың беріктігі олар орналастырылған құбырлардың беріктігінен кем болмауға рұқсат етіледі.

      3115. Құбырлар желімдік, дәнекерлеу, фланцті және басқа да байланыстыру түрлерін пайдалана отырып байланыстыруға рұқсат етіледі.

      3116. Құбырларды байланыстыруға пайдаланылатын желімдер ықтимал қысымдар мен температуралардың барлық диапазонында түйісулердің беріктігін қамтамасыз етеді.

      3117. Байланыстардың ұзартылуы дайындаушының нұсқаулығына сәйкес жүргізіледі.

2-параграф. Байланыстардың сапасын сынау

      3118. Құбырлардың байланыстарының сапасын бақылауды жүргізу үшін қабылданған технологияға сәйкес кемінде құбырдың құбырмен бір жапсарын және қбырдың фасонды элементпен жапсарын қамтитын бақылау тораптарын дайындау қажет.

      3119. Бақылау байланысының жапсары кепкеннен кейін кемінде 1 сағат ішінде есепті қысымнан 2,5 есе артық гидравликалық қысыммен сынақтан өткізіледі. Бұл ретте жапсардың тесілуіне және бүлінуіне жол берілмейді. Сынақ жапсарлар бойлық және ендік бағыттарында тиелетіндеу етін ұйымдастырылады.

      3120. Бақылау үлгісі ретінде құбырларды таңдау кезінде мыналарды басшылыққа алу керек:

      егер жапсарлық тораптың ең жоғарғы сыртқы диаметрі кемінде 200 мм болса, бақылау торабына диаметрі ең жоғары құбыр енуі тиіс;

      егер жапсарлық тораптың сыртқы диаметрі 200 мм артық болса, бақылау жапсарлық торабының сыртқы диаметрі 200 мм болуы немесе ненің ұзын екендігіне байланысты мүшеленудің ең жоғарғы диаметрінің 25 % құрауы тиіс.

      3121. Пластмасса құбырлар су өткізбейтін қорғандар мен палубалар арқылы төселген кезде А және В түріндегі отқа төзімді конструкциялар осы Қағиданың 246-тарауының талаптарымен орындалады.

241-тарау. Монтаждау кезіндегі бақылау, кемеде монтаждаудан кейін құбырларды сынау

      Ескерту. 241-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3122. Монтаж бойынша жұмыстар дайындаушының нұсқаулықтарына сәйкес жүргізіледі.

      3123. Жұмыс басталғанға дейін құбырларды байланыстыру (түйістіру) технологиясы әзірленеді және мақұлданады.

      3124. Технологияны мақұлдаудың алдында осы бөлімде берілген куәландыру мен сынақтан өткізу жүргізілуі тиіс.

      3125. Жұмысты орындайтын персоналдың қажетті біліктілігі мен аттестациясы болуы тиіс.

      3126. Түйісулерді байланыстыру технологиясында мыналар көрсетілуі тиіс: пайдаланылатын материалдар, қолданылатын құрал-саймандар мен жабдықтар, түйісулерді дайындауға қойылатын талаптар, температура режимі, өлшемдер мен рұқсат етулерге қойылатын талаптар, сондай-ақ жұмыстар мен сынақтан өткізу аяқталғаннан кейін қабылдау критерийлері.

      3127. Түйісулердің физикалық және механикалық қасиеттерінің өзгеруіне алып келетін технологияның кез келген өзгеруі оның қайта қаралуын және қайта мақұлдануын талап етеді.

      3128. Монтаждан кейін жауапты мақсаттағы құбырлар желісі жүйедегі есепті қысымнан кемінде 1,5 есе артық гидравликалық қысыммен сыналады.

      3129. Жауапты емес мақсаттағы құбырлар жүйесінің беріктігі жұмыс қысымымен сыналады.

      3130. Электр өткізгіш құбырлар үшін жерлендірудің болуы тексеріледі және кедергілерді таңдап тексеру жүргізіледі.

4-кіші бөлім. Арматура
242-тарау. Арматураның конструкциясы, таңбалануы, орналасуы және орнатылуы

      Ескерту. 242-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Арматураның конструкциясы, таңбалануы

      3131. Өту жолының диаметрі кемінде 32 мм клапандар қақпақтары корпустарға бұрандалармен немесе бұрамасұқпалармен бекітіледі.

      Өту жолының диаметрі 32 мм дейінгі клапандарда бұған қоса сенімді бекіткіші бар бұрандалы бекітілетін қақпақтары болады.

      Кран тығынының гайкасы кранды басқару кезінде бұралудан сақтайды.

      3132. Осы Қағиданың 3134-тармағында аталғандардан басқа қашықтықтан басқарылатын арматурада қашықтық жетегіне тәуелсіз әрекет ететін жергілікті басқаруы болады.

      Бұған қоса, егер клапандарда осы Қағиданың талаптарына сәйкес қашықтықтан басқаруы болса, оларды қолмен басқару қашықтықтан басқару жүйесін істен шығармауы тиіс.

      Егер клапандарда қашықтықтан басқару бар болса, олардың конструкциясы қашықтықтан басқару жүйесі істен шыққан кезде клапандар кемені қауіпті жағдайға алып келмейтін жағдайда қалатындай немесе осындай жағдайға өз бетінше қайта оралатындай болады.

      3133. Сығымдалған ауа жүк танктерінің ішінде орналасқан клапанды қашықтықтан басқару жүйелерінде энергия көзі ретінде пайдалануға рұқсатетілмейді.

      3134. Жүк танктерінің ішінде орналасқан клапанды қашықтықтан басқарудың гидравликалық жүйесін қолдану кезінде тиісті орында әрбір клапанның гидравликалық басқару жүйесіне немесе тікелей атқару механизмінің жеке құбырына қосылатын қол сорғысының көмегімен екінші басқару құралы көзделеді.

      3135. Жүк танктерінің ішінде орналасқан клапанды қашықтықтан басқарудың гидравликалық жүйесіне қызмет көрсетуге арналған шығын цистернасы мүмкіндігінше жүк танктерінің жоғарғы деңгейінен биік орналасады және гидравликалық жүйенің барлық құбырлары жүк танктеріне олардың жоғарғы бөліктері арқылы кіреді.

      Бұдан басқа, шығын цистернасы жалынды тоқтататын арматурамен жабдықталған және ашық палубадағы қауіпсіз орынға шығарылған ауа құбырымен жабдықталады.

      Бұл цистерна цистернадағы сұйықтықтың төменгі деңгейінің дыбыстық және жарықтық сигнал беруімен жабдықталады.

      3136. Бекіту арматурасы оның мақсатын көрсететін нақты жазбасы бар көзге жақсы түсетін бекітілген планкамен жабдықталады.

      3137. Басқару постарындағы қашықтықтан басқарылатын арматурада оның мақсатын анықтайтын бекітілген ерекше планка, сондай-ақ "ашық" және "жабық" жағдайларын көрсеткіш болады.

      Егер қашықтықтан басқару тек арматураны жабуға арналған болса, көрсеткіштерді орнату міндетті емес.

2-параграф. Арматуралардың орналасуы және орнатылуы

      3138. Су өткізбейтін қоршауларда орнатылатын арматура бұрамасұқпаға дәнекерленіп немесе фланцті байланыстарды пайдалана отырып қоршау стакандарына бекітіледі. "D" және "Е" байланыс түрлерін қолдануға жол берілмейді (осы Қағиданың 3051-тармағы).

      Дәнекерленген бекіту бұрамасұқпасы астындағы саңылау алмаспайтын болуы тиіс.

      3139. Клапанды қораптар және қолмен басқарылатын клапандар қалыпты жағдайда пайдалануға әрдайым қолжетімді жерлерде орналасады.

      Отын жүйесінің клапандарын басқару жетектері, егер бұл клапандар машиналық үй-жайда орналасқан болса, төсемнен жоғары шығарылады.

      3140. Отын жүйелеріндегі және майлау жүйелеріндегі бақылау-өлшеу аспаптары осы аспаптарды құбырлардан бөлу мақсатында клапандармен немесе крандармен жабдықталады. Термометрлердің сезімтал элементтері тығыз тығындарда орнатылады.

243-тарау. Сүзгілер

      Ескерту. 243-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3141. Сүзгілердің конструкциясы оларды жеңіл тазартуды қамтамасыз етеді.

      3142. Сүзгілер оларды ашу алдында қысымның жоқ екендігіне көз жеткізуге мүмкіндік беретін құрылғымен жабдықталады.

      Мұндай құрылғылардан түтіктер шашырау болмайтындай етіп тұғырыққа шығарылады.

      3143. Ыстық жұмыс ортасы жүйесіне кіретін сүзгілерді оларда қысым бар кезде ашуды болдырмауға мүмкіндік беретін, сондай-ақ оларға ашық күйде жұмыс ортасының түсу мүмкіндігін болдырмайтын блоктаумен жабдықталады.

      3144. Сүзгілердің орналасуы қызмет көрсету үшін жеңіл қолжетімділікті қамтамасыз етеді.

      Ыстық жұмыс ортасы бар жүйеге енетін сүзгілер ықтимал жалын көздерінен қауіпсіз арақашықтықта орнатылады.

      3145. Отынды сүзгілерге жеткізу және шығару құбырларында бекіту клапандары немесе крандар орнатылады.

      3146. Борт сыртындағы судың қабылдау магистральдарындағы сүзгілер осы Қағиданың 3813-тармағына сәйкес келуі қажет.

244-тарау. Кингстон және мұз жәшіктері. Төменгі және борттық арматура. Сыртқы қаптамадағы тесіктер

      Ескерту. 244-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Кингстондық және мұз жәшіктері

      3147. Сумен салқындату жүйесіне арналған кингстондық жәшіктердің саны мен орналасуы осы Қағиданың 3810-тармағына сәйкес келеді. Агс4 және Агс5 категориясындағы мұзға күшейтілген кемелерде кингстондық жәшіктердің бірі мұзбен болуы тиіс. Мұзжарғыштарда кемінде екі кингстондық жәшік мұзбен болуы тиіс.

      Мұзжарғыштарда және Агс4 - Агс5 категориялы мұзға күшейтілген кемелерде мұз жәшіктерінің конструкциясы борт сыртындағы су жүйесінің сенімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін мұздың тиімді бөлінуін және ауаның шығарылуын қамтамасыз етеді.

      Борт сыртындағы судың қабылдағыш арматурасы тікелей кингстондық немесе мұз жәшіктерінде орналасады.

      3148. Мұзжарғыштарда және мұзға күшейтілген кемелерде кингстондық және мұз жәшіктері, сондай-ақ жүк ватержелісінің жоғары орнатылатын борт арматурасы жылытқышпен жабдықталады. Бұл мақсатқа мыналар көздеу керек:

      мұз және кингстондық жәшіктер үшін – салқындататын судың қайта айналуы;

      борттық арматура үшін – қайтарылмайтын ілмекті клапан арқылы жылыту ортасын жеткізу. Жылытқыш құрылғысының конструкциясы мұз басып қалған жағдайда борт арматурасының және кеме корпусының сыртқы қаптамаларының зақымдалуын болдырмайды.

      Арматураны жылыту үшін арнайы жылытқыш кабельдерді пайдалана отырып электрмен жылыту жүйесін қолдануға жол беріледі. Жылытушы электр кабелін пайдалану кезінде осы Қағиданың талаптары орындалуы тиіс.

      Мұз жәшігі үшін салқындатқыш судың қайта айналу құбырлары жәшіктің жоғарғы және төменгі бөліктеріне жүргізіледі, бұл ретте осы құбырлар тоғысының жалпы алаңы салқындатқыш су магистралінің төгу ағысынан кем емес болуына рұқсат етіледі.

      Кингстондық жәшіктер үшін салқындатқыш судың қайта айналу құбырларының диаметрі төгу магистралі диаметрінен кемінде 0,85 қабылдау керек.

      3149. Жәшіктердің ішіне алынатын торлар немесе қылталар арқылы кіру мүмкіндігі көзделеді. Егер қылта мұз жәшігінде көзделген болса, ол ең биік ватержеліден жоғары орналасады.

2-параграф. Сыртқы қаптамадағы саңылау
Донналық және борттық арматура

      3150. Сыртқы қаптамадағы саңылаулардың саны аз болуы тиіс. Төгу құбырлары, мүмкіндігінше, ортақ саңылауларға біріктіріледі.

      3151. Кеменің сыртқы қаптамадағы қабылдау және төгу саңылауларының орналасуы мыналардың мүмкіндіктерін болдырмайды:

      1) борт сыртындағы су сорғыларының ағынды суларды және басқа да лас суларды қабылдауын;

      2) ағынды және төгілетін сулардың иллюминаторлар арқылы кеменің үй-жайларына, сондай-ақ оларды суға түсірген кезде құтқару шлюпкаларына және плоттарға түсуін.

      Егер осы тармақтың 2) тармақшасының талабын орындау мүмкін болмаса, төгу саңылаулары төгілетін сулардың кеменің үй-жайларына, құтқару қайықтарына және салдарға түсуін болдырмайтын құрылғылармен жабдықталады.

      3152. Кингстондық және мұз жәшіктернің сыртқы қаптамаларындағы саңылаулар қорғау торларымен жабдықталады. Торлардың орнына кеменің корпусында тесіктер немесе саңылаулар орнатуға рұқсат етіледі. Тесіктердің немесе саңылаулардың жалпы алаңы борт сыртындағы судың орнатылған қабылдау арматурасының қиылысының ауданынан 2,5 есе кем мес болуы тиіс. Торлардағы немесе сыртқы қаптамадағы тесіктердің диаметрі мен саңылаулардың ені шамамен 20 мм болуы тиіс. Кингстондық жәшіктердің торлары оларды бумен немесе сығымдалған ауамен үрлеп тазартуға арналған құрылғымен жабдықталуы тиіс. Мұз жәшіктері үшін үрлеу көздемеуге рұқсатетіледі.

      Үрлеу құбырларында қайтарылмайтын бекіту клапандары көзделеді. Үрлеу жүйесіндегі будың немесе сығылған ауаның қысымы 0,5 МПа аспайды.

      3153. Кеменің су үстіндегі борты палубасынан төмен орналасқан жабық үй-жайларынан немесе су үстіндегі борт палубасындағы қондырмалар мен рубкалардан шығатын сыртқы қаптамадағы төгу тесіктері кеменің ішіне судың түсуін болдырмауға арналған қолжетімді құралдармен жабдықталады. Көрсетілген үй-жайлардағы ашық ұштары бар немесе болуы мүмкін құбырлардың төгу тесіктері уәкілетті органмен бекітілген Теңіз кемелерінің жүк маркалары туралы қағиданың 117-тармақ талаптарына жауап береді.

      3154. Ұзындығы кемінде 24 м кемелердегі су үстіндегі борт палубасында және су үстіндегі борт палубасынан төмен орналасқан үй-жайлардан шығатын сыртқы қаптамасындағы төгу тесіктері жергілікті басқарылатын қайтарылмайтын бекіту клапанымен жабдықталады.

      Жүзу доктарындағы батудың ашық ұштары бар шекті сызығынан төмен орналасқан үй-жайлардан шығатын құбырлардың әрбір төгу тесігі қауіпсіздік палубасынан жоғары орналасқан жеңіл қолжетімді жерден мәжбүрлі жабылатын қайтарылмайтын клапанмен жабдықталады.

      3155. Ашық палубалардан және осы Қағиданың 3153-тармағында көрсетілмеген үй-жайлардан су үстіндегі борт палубасынан 450 мм төмен арақашықтықта борт сыртына, не 600 мм төмен арақашықтықта жазғы жүк ватержелі астына шығарылған шпигаттар мен ағынды су құбырлары сыртқы қаптамада орнатылатын қайтарылмайтын клапандармен жабдықталады. Бұл жағдайда шпигаттар мен ағынды су құбырлары қабырғаларының қалыңдығы осы Қағиданың 339-қосымшасының 3-бағанында көрсетілген мәннен төмен болуға рұқсат етіледі.

      Егер су үстіндегі борт палубасынан және жабық қондырмалар палубасынан төмен орнатылған бұл құбырларының қабырғаларының қалыңдығы кемінде мынадай болса, клапандарды көзделмеуге рұқсат етіледі:

      d < 80 мм кезінде 7 мм;

      d = 180 мм кезінде 10 мм;

      d > 200 мм кезінде 12,5 мм,

      мұндағы d – құбырдың сыртқы диаметрі.

      Аралық мәндер интерполяциямен анықталады.

      Ашық қондырғылардан және рубкалардан шығатын шпигатты құбырлар борттың сыртына шығарылады.

      Бактарында отындары бар автокөліктерді тасымалдауға арналған үй-жайлардан шығатын шигаттық құбырлар борттың сыртына шығарылуы және су бүрку жүйесі іске қосылған кезде үй-жайда судың жиналуын болдырмайды.

      Жүзетін доктарда батудың шекті сызығынан жоғары орналасқан үй-жайдан, сондай-ақ батудың шекті сызығынан төмен борттың сыртына шығарылатын ашық палубалардан шығатын шпигатты және ағынды су құбырлары сыртқы қаптамада қайтарылмайтын клапандармен жабдықталады. Егер батудың шекті сызығынан төмен бұл құбырлардың қалыңдығы сыртқы қаптаманың қалыңдығынан төмен болмаса, клапандар көзделмеуі мүмкін, алайда оның 12 мм артық болуы талап етілмейді.

      3156. Басты және қосалқы қозғалтқыштардың және машиналық үй-жайларда орналасқан суды салқындату құбырларының сыртқы қаптамасындағы қабылдау және төгу тесіктері жергілікті басқарылатын жеңіл қолжетімді клапандармен немесе клинкеттермен жабдықталады. Басқару жетектерінің клапанның ашық немесе жабық екендігін көрсететін индикаторы болады.

      Төгу борт клапандары қайтарылмайтын бекіту түрінде болуы қажет.

      3157. Қабылдау донносын басқару, сондай-ақ борт арматурасының жетектері жеңіл қолжетімді орындарда орналасуы және клапанның ашық немесе жабық екендігін көрсететін құрылғымен жабдықталады.

      Жолаушылар кемелеріндегі бұл жетектер машиналық бөлімшенің төсемінен жоғары орналасады.

      3158. Тұрақты вахтасын машиналық үй-жайларда ватержеліден төмен орналасқан борт сыртындағы су жүйесінің, сондай-ақ құрғатудың эжекторлық жүйесінің қабылдау және төгу тесіктері клапандарын басқару органдары үй-жайға су кірген кезде оларға қол жеткізу және іске қосу үшін уақыт жеткілікті болатындай етіп орналасады.

      Егер кемеге толығымен жүк тиелген жағдайда үй-жайды су басқанға дейінгі деңгей басқару органдарының орналасуынан жоғары болса, оларды осы деңгейден жоғары орыннан іске қосу мүмкіндігі көзделеді.

      Борт сыртындағы қабылдау және төгу клапандарын басқару жүйесіне және басты және қосалқы механизмдердің құбырларына қатысты толық автоматтандырылған машиналық үй-жайлар осы үй-жайларға судың түсуі туралы сигнал беретін құрылғы көзделген жағдайда қызмет көрсетуші персоналы бар машиналық үй-жайлармен теңестіріледі.

      3159. Донно және борттық арматура пісірулерде орнатылады.

      Арматуралар түзу, тиісінше қатты, ең аз ұзындықта және түйісу коррозиясынан қорғалған жағдайларда оларды дәнекерленген келте құбырларда орнатуға рұқсат етіледі. Келте құбырлар пайдалану жағдайында қызмет көрсету және қабырғаларының қалыңдығын өлшеуді жүргізу үшін қолжетімді жерде орналасадыс. D және Е түріндегі фланцты байланыстарды қолдануға жол берілмейді (осы Қағиданың 3051-тармағы). Байланыстыруды жүргізу мақұлдау үшін Кеме қатынасының тіркеліміне ұсынылады.

      Келте құбыр қабырғасының қалыңдығы осы Қағиданың 353-тармағына сәйкес анықталады.

      Дәнекерлеудегі бекітпе бұрамасұқпа астындағы тесіктер алмаспйтын болуы тиіс.

      3160. Палуба қоршауынан төмен орналастырылатын донно-борттық арматураның ешқандай бөлшектері, сондай-ақ тығыздаушы төсемдер өрт кезінде жеңіл қирайтын материалдардан дайындалмайды.

      3161. Донно және борттық арматураның штоктары мен бекіту бөлшектері теңіз суының ықпалына коррозиялық төзімді материалдардан дайындалады.

      3162. Су үстіндегі борт палубасынан төмен орналасқан үй-жайлардың қалдықтар өткізгіштерінің сыртқы қаптамаларындағы тесіктер кеменің ішіне судың өтуін болдырмайтын жабындылармен қамтамасыз етіледі. Жабу құралдары Теңіз кемелерінің жүк маркалары туралы қағиданың 117-тармағының талаптарына жауап береді.

245-тарау. Әуе құбырларының автоматты әрекет ететін жабулары

      Ескерту. 245-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3163. Ауа құбырларын автоматты әрекет ететін жабу өздігінен құрғатылуы, сенімді бекітілуі, сондай-ақ мыналарды қамтамасыз етуі тиіс:

      1) судың танкке еркін құйылуын болдырмау;

      2) танкте артық қысымды немесе ваккумды болдырмау үшін ауаның немесе сұйықтықтың еркін ағуы.

      3164. Жабудың конструкциясы ішкі кеңістікті тексеру және тығыздықты ауыстыру үшін қолжетімділікті қамтамасыз етеді.

      3165. Ауа қалпақтарының конструкциясында тиімді қалтқы тығыздау көзделеді. Тығыздау элементтерінен басқа қалыпты жұмыс кезінде қалтқының ішкі камерамен түйісуін болдырмауға және танкті толтыру уақытында қалтқының соққылардан зақымдануын болмауға арналған құрал көзделеді.

      3166. Ауа құбырларының автоматты әрекет ететін жабудың еркін өтетін жалпы алаңы құбырға өткізу алаңынан кем болмауы тиіс.

      3167. Ауа құбырларының автоматты әрекет ететін жабуы кеменің 40о дейін иілуі кезінде жұмысқа қабілетті болады.

      3168. Қалтқы түріндегі автоматты әрекет ететін жабуларды пайдалану кезінде кеменің кез келген рұқсат етілген қисаюы мен дифференттері кезінде олардың дұрыс жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін бағыттаушылар көзделеді.

      3169. Қалтқы қабырғаларының қалыңдығына рұқсат ету 10 % аспауы тиіс.

      3170. Ауа құбырларының автоматты әрекет ететін жабуларының корпусы қабырғасының қалыңдығы кемінде 6 мм, коррозияға төзімді немесе коррозияға қарсы жабындысы бар металл материалдардан дайындалады. Ыстық мырыш жабындының қалыңдығы 70 - 100 микрон болуы тиіс.

      3171. Танк толтырылған уақытта балластты судың ықпалынан эрозияға ұшыраған жерлерде (мысалы, тікелей құбыр астында орналасқан және әр тарапы +10Ү ішкі корпус көлемі) эрозиядан қосымша қорғау көзделуі тиіс. Мұндай қорғау, мысалы, мырыш жабындының үстіне эпоксидті желіммен бекітілген алюминий пластина түрінде немесе басқа ұқсас конструкцияда орындауға рұқсат етіледі.

      3172. Метал емес материалдардан орындалған жабу элементтері танктегі ортамен үйлесімді болуы және 25-тен +85 ҮС ке дейінгі температура кезінде жұмысқа жарамды болуы қажет.

      3173. Ауа құбырының автоматты түрде жұмыс істейтін жабулары мақұлданған типте болуы және сынақтардың ең аз көлемі осы Қағиданың 347-тарауының талаптарына жауап беруі қажет тиіс.

5-кіші бөлім. Құбыр төсемі

246-тарау. Су өткізбейтін және отқа төзімді құрылымдар арқылы құбырларды төсеу

      Ескерту. 246-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3174. Су өтпейтін қоршау арқылы құбырлар өтімі саны аз болуға тиіс.

      Басқа су өтпейтін қоршау арқылы өтетін құбырлар ережеге сай борттан кеме енінің ең кемі 1/5 аралығында орналасады (осы Қағиданың 3246-тармағы).

      Егер осы шарт орындалмаса, кеме корпусы авариялық қираған және құбырлар бұзылған кезде қираған бөліктен басқа су өтпейтін бөліктерге және цистерналарға борт сырты суының жайылуының алдын алатын шаралар қабылданады.

      3175. Жолаушы кемелерінде және арнайы мақсаттағы кемелер палуба қоршауларынан төмен тарандық қоршау арқылы форпикте болатын сұйықтықты операциялар үшін тек бір ғана құбыр жүргізіуге рұқсат етіледі.

      Егер форпик бойлық жиекпен су өткізбейтін екі бөлікке бөлінген болса, онда олардың әрқайсысына бір-бірден құбыр жүргізуді қабылдау қосалғысын орналастыруға болады.

      Тарандық қоршау арқылы өтетін әрбір құбыр қоршау палубасынан қол жетімді орында басқарылатын форпик жағынан тікелей тарандық қоршауда бекіту клапаны орналастырылады.

      Ұзындығы ең кемінде 50 м болатын арнайы мақсаттағы кемеде Кеме қатынасы тіркелімімен келісім бойынша тарандық қоршау арқылы құбырларды өткізу жөнінде жүк кемесіне қатысты талаптар қолданылады.

      3176. Жүк кемелерінің қоршауы арқылы өтетін әрбір құбырда форпик жағынан тікелей тарандық қоршауға бекіту клапаны орналастырылады.

      Осы клапан форпиктан тыс, егер ол жүк үй жайында орналастырылмаған жағдайда сондай-ақ тарандық қоршауда орналастыруға рұқсат етіледі.

      Осы клапандармен басқару органдарын жұмыс істету бөліктерге бөлінген белгі сыныбы символына ие кемелер үшін қоршау палубасынан жоғары немесе барлық басқа кемелер үшін су асты борты палубасынан жоғары орындарда көзделеді.

      Қоршау палубасы немесе су асты борты палубасынан жоғары тарандық қоршау арқылы өтетін құбырда бекіту клапаны орналастырылмайды.

      3177. Су өткізбейтін қоршау, палубалар мен басқа да су өткізбейтін констукрциялар арқылы құбыр төсемі сұрыптау стакандарын, еріту немесе констуркцияның су өткізбеуін қамтамасыз ететін өзге қосуларды қолданумен орындалады.

      Бекітуші ұштастыратын өзектің тесіктері су өткізбейтін констуркциялар арқылы тесіп өтпеуі керек, жалғаумен аяқталады.

      Қорғасынан немесе өрт кезінде жылдам бүлінетін материалдардан төсемелерді қолдануға болмайды.

      Су өткізбейтін палубалар мен қоршауларға қабыстырылған стакандар қабырғасының қалыңдығы ең кемі жалғастырылатын құбырлардың қалыңдығынан 1,5 мм артық болады.

      Су өткізбейтін палубалар мен қоршаулар арқылы құбырлардың өтуіне арналған сұрыптау муфтары мен стакандарын қабыстыру әдетте тұтас дәнекерлеумен жіктестіріле орындалады.

      Егер серпінділік екі дәнекерлеу жігі (қоршаудың екі жағынан) қамтамасыз етілсе жапсарлас және бұрыштық дәнекерлеу жіктерін қолдануға болады.

      3178. Су өткізбейтін бөліктерді шектейтін су өткізбейтін қоршаулар мен палубалар арқылы пластмассадан жасалған құбырлардың өтімінде, осы құбырлардың өтімі орындарында қоршау палубасынан жоғары шығарылған жетекті клапан орналастырылады.

      Клапандар құрыштан немесе оған теңесетін басқа өртке төзімді материалдан жасалады.

      Бұл талаптар кеңістік түбі аралығына төселетін балласт жүйесінің құбырларына қолданылады.

      3179. Өртке қарсы конструкция арқылы құбыр жүргізу кезінде осы Қағиданың 2168 -тармағының талаптары орындалады.

      3180. Өртке қарсы бас тік аймақтың қоршауы арқылы пластмасса құбырдың өтімі орынында сұрыптау құрыш стаканы және қоршауларды екі жағынан жабуға арналған жетекті клапан орналастырылады. Клапандар құрыштан немесе оған теңесетін басқа өртке төзімді материалдан жасалады.

      3181. Сұрыптау стаканы арқылы өтім конструкциясы мен шоғыр құбырлардың бекітілуі Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.Су өткізбейтін қоршаулар мен палубалардағы сұрыптау стакандарын толтыру үшін осы Қағиданың 2685-тармағында айтылған шарттарда ұзақ пайдалану кезінде тербеліске және шөгуге және серпінін бұзуға әкелмейтін су мен мұнай өнімдерінің әсеріне төзімді құбырлар мен стакандар металымен жақсы жалғастыратын тығыздағыш масса пайдаланылады.

      Өртке қарсы қоршау арқылы шоғыр құбырлардың өтімін тығыздау осы типті қоршауға арналған осы Қағиданың 2168-тармағында көзделген өртке төзімділік стандарттық сынағынан өтетіндей болуы қажет.

247-тарау. Цистерналарда Құбырларды төсеу

      Ескерту. 247-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3182. Жағармай және май цистерналары арқылы кептіру құбырлары, ауыз су және тағамдық құбырлары төсемі, сондай-ақ тағамдық және ауыз су цистерналары арқылы жағармай және май құбырлары төсеміне тек цистерналардың конструктивті бөлігі болып табылатын мұнай өткізбейтін туннельдерде ғана жол беріледі.

      Май цистерналары арқылы борт сырты суы мен май құбырлары, сондай-ақ су, құю және өлшеу құбырларының туннельдік емес төсемі егер олар мұнайға төзімді ернемекті төсем болғанда ажыратылмалы қосылудан бас тартуға болмайтын жағдайда, осы цистерналардың ішіндегі ажыратылмалы жалғастырғышы жоқ жіксіз құбырларды қолданған жағдайда жол берілді.

      3183. Цистерна арқылы құбырлардың туннельдік емес төсемі кезінде егер жылу кеңеюуін өтеу қажет болса, цистерналар шегіндегі құбырлардың өзінің иілімдері көзделеді.

      Туннельдерде құбырларды төсеуде өтемдеуіштерді туннельден тыс орналастыру ұсынылады.

      3184. Мұнай құйылатын кемелердегі құбырларды төсеу осы Қағиданың 269-тарауының талаптарына жауап беруі қажет.

248-тарау. Жүк трюмдерінде және басқа да үй-жайларда құбырларды төсеу

      Ескерту. 248-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3185. Құбырды бекіту ол корпустың жылуы кеңеюінен және өзгеруінен, сондай-ақ тербелістен ондағы мөлшерден тыс қысымның туындауының себебі болмайтындай жолмен жүзеге асырылады.

      3183. Механикалық бұзылуға әкеленетін жүк трюмдерінде, шынжырлы жәшіктерде және басқа жайлардан өтетін құбыр жүргізу тиісті түрде қорғалады.

      3186. Жылыту, бу және су құбырын жүргізу, сондай-ақ кептіру, құрғақ жүктер трюмдерін қоспағанда әдетте гидравликалық жетектердің қысымдық құбырын төсеуге болмайды.

      Ерекше жағдайларда олар Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылатын осы құбыр төсеміне қабырғалары қалыңдалған және оларды берік конструкциялы құрышты қабықтан қорғауы бар құбырларды қолдану жағдайында арнайы туннельдерде немесе туннельдерсіз жол берілуге тиіс.

      3187. Бу құбырлары майлау және жылдам жанатын материалдарды тасымалдау және сақтауға арналған басқа жайларда төселмейді.

      3188. Май құбыры тұрғын үй және қызметтік жайларда, сондай-ақ қиыстырулар арқылы төселмейді. Ені ең кемі 5 мм және ажыратылмалы жігі жоқ құбырларды пайдалану кезінде санитарлық жайлар арқылы төсеуге болатын авариялық дизель-генератордың жанармай құбырын жүргізу және жанармай қабылдау құбырын қоспауды құрайды.

      3189. Кеме бойында ұзаққа ұласатын, сондай-ақ ыстық ортаны өткізетін құбыр өтемдеуіштермен жабдықталуы тиіс немесе құбыр төсемінің өзінің өтемін қамтамасыз ететін қажетті иілім саны болады. Жылу кеңейту өтемдеуіштері осьтік және қиғаш орналасулардың жұтылуы мақсатында орналастырылады және құбырдың төзбеуін түзеу үшін пайдаланылады. Құбырдың тиісті тіреулері болады. Кронштейндер мен асқыш құбырлардың немесе элементтерінің төзімділігін қамтамасыз ету жайын жасау үшін пайдаланылмайды.

      Иілімдер радиусы осы Қағиданың 3028-тармағының талаптарына жауап беруі қажет.

      3190. Қажет болған жағдайларда жұмыс істеу ортасын немесе ылғалды жіберу немесе үрлеуге арналған конструкция болады.

      Корпус констуркциясы мен жабдыққа үрлеу өнімдеріне әсер етудің бұзылуын болдырмайтын конструктивті шаралар көзделеді.

      3191. Өрт сөндіру жүйесі құбырын жүргізу төсемі осы Қағиданың 2277-тармағының талаптарына жауап беруге тиіс.

      3192. Тұрғын үй мен қызметтік жайлар арқылы I және II топтың мұздатқыш агенттері құбырының төсемі Қағиданың 6027-тармағы талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.

249-тарау. Суыту үй-жайларында, электр және радио жабдықтарының жанында құбырларды төсеу

      Ескерту. 249-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3193. Мұздатылатын жайлар арқылы осы жайларға қызметке арналмаған құбырларды төсеу ұсынылмайды. Егер осындай құбыр төсеу қажетті болып табылса олар оқшауландырылады. Осы талап тең көлемде ауа және өлшеу құбырларына да қатысты. Осы үй-жайлардағы құбырларда су жиналатын және тоңазитын учаскелері болады.

      3194. Басты және авариялық бөлу қалқандары астындағы және сыртындағы, сондай-ақ жауапты құрылғылар мен механизимдерді басқару пульттерінде қысымда болатын құбырларды төсеуге болмайды.

      Осы бөлу қалқандары мен басқару пульттерінің беттік және бүйір жағынан осындай құбыр жүргізу осы қалқандар мен басқару пульттерінен 1500 мм қашықтықта, олардың барлық ұзындығына ажыратылмалы жалғаулары болады және ернемек жалғауларында қоршайтын қабықтары орнықтырылу жағдайымен ең кемінде 500 мм қашықтықта төселеді.

      3195. Арнайы электр жайлары (осы Қағиданың 439-тармағы), сондай-ақ көлемді өрт сөндіру құбыр жүргізу мен қысымдалған ауа құбырын қоспағанда, аккумуляторлық арқылы құбыр жүргізу, сондай-ақ қызмет ететін осы жайларда орнықтырылған электр жабдықтарында құбырлар төсеуге болмайды.

      3196. Тоңазыту гирокомпасы жүйесі құбырын қоспағанда гирокомпас орнықтырылған үй-жай арқылы құбырлар төсеуге болмайды.

      3197. Радиорубка үй-жайы арқылы құбырлар төсеуге болмайды.

250-тарау. Вахтасыз машина үй-жайларында, катамаран үлгісіндегі кемелерде құбыржолдарды төсеу

      Ескерту. 250-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3198. Жанармай мен май өткізетін I сыныпты құбыр жалғастырулары дәнекерленген болуы тиіс. Ажыратушы жалғауларды қолдануға болмайды, алайда олардың саны аз болуы тиіс, олар орналастырылған орындарда қажетіне қарай қорғау қабықтары көзделеді.

      3199. Кеменің әрбір корпусы бір атаулы жүйесін жалғастыратын құбырды жалпы жоғарғы палуба бойынша төсеуде тиісті жерлерінде өтемдеуішермен абдықталған және зақымдалудан қорғалған болады.

      Осы құбырлардың зақымдалуы олар жалғайтын жүйенің жұмысын бұзуға әкелмеуге тиіс.

251-тарау. Электр жылытқышы бар құбырлар

      Ескерту. 251-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3200. Электр жылытуымен жабдықталған құбырлар осы Қағиданың 5408-5411-тармақтарының талаптарына жауап беруі қажет.

      3201. Жарылыс қауіпті жайларда орналастырылған құбырлардың электр жылыту жүйелерін басқарудың кабельдері мен аспаптары жарылыс қауіпінсіз орындалуы қажет.

      3202. Жылыту кабелінің монтажы Кеме қатынасының тіркелімі мақұлдаған құбырдың гидравликалық сынағын жүргізгенен кейін және жасаушының технологиясын сақтаумен тот басуға қарсы жабу төселгеннен кейін орындалады.

      3203. Электр жылытумен жабдықталған құбыр қажетті жағдайларда жылыту кабелдерін механикалық зақымдалуын болдырмайтын қорғаныс қабықпен оқшаулау бетімен жабылады.

      3204. Жылыту кабелінің монтажы кезінде құбырдың алынбалы жалғанатын жерлерінде жылыту кабелінің бүтіндігі бұзылмаған құбыр демонтажын қамтамасыз ететін ілгектердің болуы көзделеді.

      3205. Электр жылытуы бар құбыр мен арматураға "Байқаңыз, электрмен жылыту" деген ескерту жазбаны жазылады. Жазбалар көзге жақсы байқалатын жерлерде құбыр ұзындығы бойынша 3 м. қашықтыққа орналастырылады.

6-кіші бөлім. Кеме шлангтері
252-тарау. Шланг конструкциясы

      Ескерту. 252-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3206. Осы бөлімнің талаптары кеме шлангтеріне сұйық жүктерді, май, лас және лайланған балласт суларын қабылдау және беруге, жүк буын беруге арналған кеме шлангтеріне қолданылады.

      3207. Кемелерде тек жеңдік және шекті бөлшектерден (ернеулі келте құбырлардың, штуцерлермен немесе басқа жалғастырулармен) құралған дайын бұйымдар түріндегі шлангтер қолданылады.

      3208. Шланг жеңі әдетте резенке, армирленген матадан, тоқыма корды немесе құрыш сым кордынан дайындалады. Шланг жеңі бір немесе бірнеше қабат сым шиыршықпен, сақина және басқадай тәсілмен қосымша армирленгенуі мүмкін.

      Әрбір жағдайда басқа материалдарды және конструкцияларды қолдану әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      Жең материалы ішкі бетті арнайы жабуға болатын жұмыс температурасының барлық диапазонындағы ортада өткізілетін әсер етуге төзімді болуы тиіс.

      Сыртқы беті тозуға, сырылуға, күн сәулесінің, атмосферасының әсеріне және теңіз суы мен жүктің кіруіне берік болуға тиіс. Сыртқы бетінде жүзгіштікті қамтамасыз ететін полиуретаннан немесе басқа материалдан жабу жасауға болады. Осындай жабу сыртқа әсерлерге қатысына қарай ұқсас ерекшеліктерге ие болады.

      Сұйытылған газдарды беруге арналған жеңдер мен шлангтердің конструкциясы мен материалы әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің қарауындағы нәрсе болып табылады.

      3209. Шеткі бөлшектер шлангтың жеңіне механикалық немесе химиялық тәсілмен жалғанған болады. Жеңді шеткі бөлшектермен жалғауға тек Кеме қатынасы тіркелімінің келісімі бойынша ғана қамыт арқылы рұқсат етіледі.

      3210. Егер шеткі бөлшектердің констукрцияларында дәнекерлеу пайланылса, оны аттестацияланған дәнекерлеуші жасайды және бұзбайтын бақылау әдістерімен 100-пайыздық тексеруге алынады.

      3211. Шеткі бөлшектер мен ернеулер материалы кеменің корпусымен өзара әрекет кезінде ұшқын шығару мүмкіндігін болдырмауға тиіс. Шеткі бөлшектер беті теңіз суы мен ортаның таттандыру ықпалынан қорғалады.

      3212. Шланг, егер шлангқа теңіз суы тиелген және оған толық толтырылғанда, ең кемі 20 % құраса, онда оның жүзгiштiк қоры бар болып есептеледі. Шлангтың жүзгіштік қоры мынадай формула бойынша есептеледі:


, (765)

      мұндағы К— жүзгіштік қоры, %;

      В — жүзгіштікті қамтамасыз ететін нығыздалған материалдармен теңіз суы салмағы мен шланг ішіндегі теңіз суы салмағын, кг қоса алғандағы шланг оның толық тиелген тығыздаған теңіз суының салмағы;

      Ww — шланг ішіндегі теңіз суы салмағын, кг;

      Wh — жүзгіштікті қамтамасыз ететін материалдар салмағын қоса алғандағы ауадағы бос шлангтың салмағы, кг.

      Жүзгізгішті қамтамасыз ету үшін пайдаланылатын материалдар берік бекітіледі.

      3213. Шлангтың жүзгіштігі сары түсті болуға тиіс не оған шиыршық түріндегі сары түстегі жолақ жасалуы қажет. Жолақ ені – 100 мм, шиыршық қадамы – 450 мм. Жолақ вулканизация процесінде сыртқы жабумен жалғастырылады.

      3214. Теңізде бір кемеден екінші кемеге жүкті беру үшін және нүктелік шығару айлақтарын пайдаланумен жүк операцияларын жүргізгенде жүзгіш шлангтар пайдаланылуы қажет, ал шланк желілері құрамында авариялық ажырату үшін жылдам әрекет ететін құрылғы көзделеді.

      Осындай құрылғының констукрциясы әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады. Құрамында авариялық ажырату үшін жылдам әрекет ететін құрылғысы бар шланг желілерін пайдалану кезінде ол қосылғанда туындауы мүмкін гидравликалық соққыларды ескерген жөн және мүмкіндігіне қарай сұйықтықтың ағыны жылдамдығын шектейді.

      Кеменің жүзуінде жүк және бункерлеу операцияларын жүргізуге арналған шланг конструкциялары әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      3215. Шлангтың екі шетіне де айқын таңбалау жасалады. Шлангтың құжаттарында:

      шығарушының атауы немесе сауда маркасы; дайындаушының мәліметі бойынша шланктың реттік саны;

      шлангтың дайындалған айы мен жылы;

      қажетті жұмыс қысымы; электр өткізгіштігі туралы көрсетім көрсетіледі.

      3216. Кемеде шлангтар күн сәулесінен қорғалған жерде сақталады және иілу радиусын ескерумен және шланг дайындаушының ұсынымдарына сәйкес қойылады.

      Шлангтан жүк қалдықтарын төгу мен шығару үшін шұғыл шаралар көзделеді.

      Шлангтардың орыннын ауыстыруда және жұмыста тікелей қажетінде олардың үйкелуін болдырмау үшін шұғыл шаралар көзделеді.

      3217. Жүк буын беру үшін кемінде 0,2 МПа қажетті номиналдық қысым және 0,014 МПа кем болмайтын ваккум пайдаланылады. Шлангтың жарылу қысымы шлангтың 5 есе жұмыс қысымынан кем болмауға рұқсат етіледі. Шлангтың әрбір шетінің соңғы метрі осы қағиданың 346- қосымшасына сәйкес боялуы қажет және биіктігі 50 мм кем болмайтын қара әріптермен жазылған парлары ("vapour") деген жазу болады.

      Әрбір ернеудің бу беруін жалғастыратын келте құбырына ернеуді жалғауға мүмкіндік беретін жалғау болттары желісіне қосымша саңылауы болуы тиіс (осы Қағиданың 349 қосымшасы). Жағаға бу шығару жүйелерінде тек электр өткізу шлангтары қоланылады.

253-тарау. Шлангілерді сынау

      Ескерту. 253-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3218. Шланг дайындау үшін пайдаланылатын жеңнің әрбір типі осы Қағиданың 3219 – 3222, 3224, 3225 -тармақтарына сәйкес типтік сынақтан өтеді. Шлангтың әрбір типі осы Қағиданың 3219, 3223, 3224, 3225 - тармақтарына сәйкес тиіптік сынақтан өтуге тиіс. Шлангтардың типтік сынақтары жеңдерді типтік сынауымен біріктіріледі.

      Әрбір шланг дайындалғаннан кейін осы Қағиданың 3223-тармағына сәйкес сыналады.

      3219. Қажетті жұмыс қысымы Р жұм:

      Рраб = Рразр/К, (766)

      болып анықталады.

      мұндағы –Райрылу — шлангтың тығыздығы немесе шеткі жалғасымының бұзылуын болғызатын қысым;

      К — тең болып қабылданатын коэффициент:

      4 — шикі мұнай мен мұнай өнімдерін, сең және ласталған балласт суын беру үшін;

      5 — химиялық жүктерді, сұйылтылған газдар мен жүк буларын беру үшін.

      Шлангтың қажетті жұмыс қысымы осы Қағиданың 3217-тармағында көрсетілгендерді қоспағанда, 1,0 МПа кем емес болуы тиіс. Айыру қысымымен сынау үшін ұзындығы 10 наминал диаметрден кем емес, бірақ 1 м ең кем емес үлгісі болады.

      3220. Мұз сыныбына ие кемелердің жүк және жағар май шлангтері үшін жеңдер аязға беріктікке типтік сынаудан өтуі тиіс. Сынаудан өту шін жеңдер үлгісі 40 оС температурада 4 сағат бойы шыдауы қажет. 4 сағат өткенен кейін үлгілер түзету диаметрі R, айналасына қарсы бағытта екі мәрте 180о ию арқылы серпінділікке тексеріледі, мұнда – ең аз иілу радиусы, одан кейін сыртын қарау жүргізіледі. Тоңазытылғаннан кейін және ішкі және сыртқы иілуден үлгі бетінде шытынау болмауы қажет. Қажет болған жағдайда үлгіні ішкі жағын қарау үшін ось бойымен кеседі.

      Кеме қатынасы тіркелімімен келісім бойынша құрылымның ерекшеліктерін ескерумен тоңазуға беріктікті тексерудің басқа тәсілін қолдануға болады.

      3221. Сыртқы қысым жағдайларында жұмысқа арналған шланг жеңдері ваккуммен 85 кПа басытқымен 10 минут бойы сынаудан өтеді. Сынақтан кейін шланг қаралады және деформация және майысу анықталған жағдайда қажетсіз деп танылады.

      3222. Барлық резіңке қабаттардың ілінуге беріктігін сынауға Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданған әдістеме бойынша жолақ түрінде дайындалған үлгі алынады (осы Қағиданың 347-қосымшасы). Резіңкеден жасалған байланыстырылатын беттердің іліну беріктігі, бөліну кезінде айда болатын жолақ еніне бөлінентін F орташа күштің қатысы ретінде және 3 Н/мм кем болмауы қажет.

      3223. Дайындалғаннан кейін әрбір шланг мынадай сынауға алынуы тиіс:

      1) Салмағын анықтау. Шланг салмағы өлшенгеннен кейін сертификатқа енгізіледі. Шлангтардың жүзгіштігі үшін жүзгіштік қоры осы Қағиданың 3439-тармағына сәйкес анықталады;

      2) 1,5 жұмыс қысымымен гидростатистикалық сынау;

      3) өзінде:

      электор өткізгіштікке ие шланг ернеулері арқылы кедергілерді өлшеуді (кедергі кемінде 25000 Ом және 106 Ом артық болмауы қажет);

      электр өткізетін шлангтер үшін 4,5 В қысымның өтуін тестілеуге тексеруді құайтын электротехникалық сынау.

      3224. Мұнай құю жүк шлангтары және отын мен май құюға арналған шлангтар қысым 15 циклы қалыпты температурасы кезінде 0 - ден қажетті бір жарым жоғарғы жұмыс қысымына көтерілуі типтік сынаудан өтуге тиіс. 15 циклдан кейін үлгі осы Қағиданың 3219 -тармағына сәйкес ажырытылатын қысыммен беріктікке сынауға алынуы қажет.

      3225. Химиялық жүктерді және сұйытылған газдарды беруге арналған жүк шлангтары қалыпты температурада қысымды 0- ден бастап екі есе жоғарғы жұмыс қысымына көтерудің 200 циклы типтік сынаудан өтеді. 200 циклдан кейін осы Қағиданың 219-тармағына сәйкес ажыратын қысыммен беріктікке сынауға алынады.

7-кіші бөлім. Кептіру жүйесі
254-тарау. Сорғылар

      Ескерту. 254-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3226. Өздігінен жүретін жүзу кемесінде ең кемі механикалық жетекті кептіру сорғысының болуын көздеу керек.

      Кептіру сорғысы ретінде қажетті жіберумен тәуелсіз балластық, санитарлық немесе жалпы кеме мақсатындағы сорғы қолданылуы мүмкін, бұл ретте кеме бортында ең кемі 50 адам арнайы персоналы бар арнайы мақсаттағы кемені қоса алғанда, ұзындығы 91,5 м кемеде кептіру сорғысының бірі ретінде егер бу қазандығы тұрақты қызметте болса бас механизммен, су ағынды немесе бу ағынды эжекторын әрекетке келтіретін сорғыны қолдануға болады.

      Егер кептіру сорғысы ретінде өрт сорғысы қолданылса осы Қағиданың 7-бөлігі 2301-тармағының талаптары орындалуы мүмкін.

      Жалпы сыйымдылығы ең кемі 500 R2, R2-RSN, R3-RSN және R3 шектеулі аудан жүк кемелерінде сорғылардың бірі бас двигательден жалғанған, ал екіншісі болып эжектор немесе қол сорғы қолданылуы мүмкін.

      Бөлу белгісі сынып символында 22 және одан артық бөліктерді алатын (осы Қағиданың 6 бөлігі) арнайы мақсаттағы кемелерде және басқа кемелерде кептіру сорғылары мен олардан бұрынғылары әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      3227. Бортында ең кемі 50 адам болатын жолаушы кемелері мен арнайы мақсаттағы кемелер кептіру магистарліне қосылған механикалық жетекті ең кемі үш сорғы болуы керек; бұл ретте осы сорғылардың бірін бас механизмнен әркетке келтіруге болады.

      Егер осы Қағиданың 1814-тармағында және 1988-тармағының 3)тармақшасында келтірілген формула бойынша анықталған R бөлікке бөлу индексі тең немесе 0,5 аса осындай сорғылар төрттен кем болмауы қажет.

      Кептіру сорғысы ретінде тәуелсіз балласт, санитарлық немесе қажетті жіберілімді жалпы кеме мақсатындағы сорғыларды қолдануға болады.

      Егер автокөлік тасымалына арналған кемелерде өрт сөндіру су бүрку жүйесі қолданылса, онда қажетті жағдайларда Кеме қатынасы тіркелімі кептіру сорғыларының берілуін жоғарылатуды немесе санын арттыруды талап етуі мүмкін.

      3228. Кептіруші орта теппе сорғылар өздігінен соратын болуы қажет және жүйе ауа соратын құрылғымен жабдықталуы қажет.

      Сорығылардың біріне поршень типті қондырғы қою ұсынылады.

      3229. Ені 91,5 м және одан артық бөліктерге бөлу индексі R 0,5 одан артық болатын жолаушы кемелерінде, сондай-ақ ені 91,5 м және одан артық бөліктерге бөлу индексі R 0,5 одан артық болатын, (бортында 50-ден аса адам арнайы персоналы болатын), ені 91,5 м және одан артық бөліктерге бөлу индексі R 0,5 одан артық болатын (осы Қағиданың 6 - бөлігінің 1814-тармағы мен 1988-тармағының 3) тармақшасы) арнайы мақсаттағы кемелерде кептіру сорғылары бөліктердің болуы мүмкін кез-келген су басуында кептіру сорғыларының бірі қолдануға жарамды болатындай болып орналастырылуы қажет.

      Осы сорғылардың бірі телу типіндегі сенімді сорғы болып табылса және оның қорек көзі қоршаулар палубасынан жоғары және олардың қорек көзі су енетін түрлі бөліктерде орналастырылған болса осы талап орындалған болып саналады, бұл осы кемеде бөліктерде болуы мүмкін кез-келген су басу кезінде зақымдалмаған бөлікте ең кемі бір сорғы болады және әрекет етін жағдайда болады.

      3230. Осы Қағиданың 3229-тармағында көрсетілмеген жолаушы кемелерінде және арнайы мақсаттағы кемлерде, сондай-ақ іс жүзінде кептіру бөліктерге бөлу белгісінің сынып символы жоқ кемелерде сорғыларды су енетін түрлі бөліктерде орналастыру ұсынылады;

      бұл ретте жүйе осы Қағиданың 3247-тармағының талаптарына сәйкес келуі қажет.

      3231. Осы Қағиданың 3226 және 3227-тармағында талап етілген әрбір кептіру сорғысы

      Q=5,65х10-3хd12, (767)

      формуласы бойынша анықталғаннан кем емес Q, м3/сағ. Берілімге ие болуы қажет, мұнда d1 — Осы Қағиданың 3236-тармағына сәйкес анықталған магистарльдың ішкі диаметрі, мм.

      Кептіру сорғысы екі сорғымен ауыстырылуы мүмкін, олардың жалпы берілімі көрсетілгеннен аз болуы болуы мүмкін. Жолаушылар кемелері үшін әрбір кептіру сорғысы шарттан анықталған берілімге ие болуы қажет, мұнда осы Қағиданың 3312-тармағында талап ету арқылы судың есептік жылдамдығының ішкі диаметрі ең кемі 2м/сағ. болуы қажет.

      3232. Механикалық жетекті механизмдер жоқ өздігінен жүрмейтін кемелерді кептіру үшін осы Қағиданың 345-қосымшасында көрсетілгеннен кем болмайтын жиынтық берілімді ең кемінде поршень типіндегі екі қол сорғы орнатылуы қажет.

      Бұл ретте D әрбір жағдайда тек қоршаулар палубасына дейін өлшенеді. Осы Қағиданың 3274 -тармағына сәйкес кептірілетін және кеменің барлық ұзындығына жулатын қоршау палубасында жабық жүк жайы бар кемелер үшін D қоршау палубасы асында орналастырылған келесі палубаға дейін өлшенуге тиіс.

      Егер жабық жүк жайлар кеменің бар ұзындығына жуылатын болса, D қоршау палубасына дейін кеме бортының ұзындығы ретінде оған қоса lh/L, мұнда I и h – тиісінше жабық жүк жайларының жалпы ұзындығы мен биіктігі алынады.

      Сорғылар қоршау палубасынан жоғары орналастырылған болуға тиіс және қажетті сору биіктігі болуы қажет.

      Энергия көзімен жабдықталған өздігінен жүрмейтін кемелерде механизм жетекті сорғыларды орналастыруды ұсынамыз, олардың саны мен берілімі қол сорғыларға қойылатын талаптарға сәйкес болуы қажет.

      3233. Катамаран типіндегі кемелерде әрбір корпус осы тараудың талаптарына сәйкес келетін автономды кептіру жүйесімен жабдықталуы мүмкін.

      3234. Тіреулік кемелерде ең кемі механизм жетекті екі сорғы орнатылуы мүмкін, олардың әрбірінің берілімі 11,0 м3/с кем болмауға тиіс.

      Бұл ретте кептіру магистралі қабылдауындағы судың есепті жылдамдығы қалыпты пайдалану жағдайларында 2 м/с кем болмауға тиіс.

      Сорғылар қоршау палубасынан төмен орналастырылған кез-келген жайды кептіруді қамтамасыз етуге тиіс;

      бұл ретте олардың жетектерін ең болмағанда зақымдалмаған бөліктегі сорғылардың бірі су басқан жайды кептіретіндей кеменің қазындығы бойына орналастырған жөн.

      3235. Белгілері FF1, FF1WS, FF2, FF2WS сынып символындағы кемелерінде авариялық кемелердің су басқан бөліктерінен суды соруға арналған кептіру құралдары болуы қажет.

      Осы құралдардың құрамына сорғылар және (станционарлық және/немесе тасымалды) сорғылар кіреді.

      Сорғылардың типі, саны және берілімін жобалаушы белгілейді және оны Кеме қатынасы тіркелімімен келіседі.

255-тарау. Құбырлардың диаметрлері

      Ескерту. 255-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3236. Осы Қағиданың 3238-тармағында көрсетілген жағдайды қосапағанда сорғыға тікелей жалғанған кептіру магистралі мен қабылдау қосалғыларының ішкі диаметрі


(768)

      формуласы бойынша анықталады.

      Грунттық трюмы бар техникалық флот кемелері үшін сорғыға тікелей жалғанған кептіру магистралі мен қабылдау қосалғыларының ішкі диаметрі


, (769)

      формуласы бойынша анықталуы мүмкін,

      мұнда l1 — грунт трюмінің ұзындығы;

      b — грунт трюмінің орташа ұзындығы;

      L, В, D — осы Қағиданың 3217 -тармағы.

      R2, R2-RSN, R3-RSN мен R3 шектеу жүзу аудандарының жалпы сыйымдылығы 150 кем болмайтын жүк кемелері үшін сорғыға тікелей жалғанған кептіру магистралі мен қабылдау қосалғыларының ішкі диаметрі


, (770)

      формуласы бойынша анықталуы тиіс.

      3237. Магистральға жалғанатын қабылдау қосалғыларының d1, мм, ішкі диаметрі, сондай-ақ қол сорғысының қабылдау құбырының диаметрі


(771)

      формуласы бойынша анықталуы тиіс.

      мұнда l — кептірілетін бөліктің, оның түбі бойынша өлшенген ұзындығы, м;

      В, D — осы Қағиданың 3232-тармағы, бұл ретте катамаран типіндегі кемелер үшін В ені үшін бір корпустың ені алынады.

      R2, R2-RSN, R3-RSN мен R3 шектеу жүзу аудандарының жалпы сыйымдылығы 500 кем болмайтын жүк кемелері үшін магистральға жалғанатын қабылдау қосалғыларының ішкі диаметрі, сондай-ақ қол сорғысының қабылдау құбырының диаметрін


(772)

      формуласы бойынша анықтауға болады.

      3238. Осы Қағиданың (768), (771) формулалары бойынша анықталатын магистраль мен қабылдау қосалғыларының ішкі диаметрі 50 мм кем болмауға тиіс, ал осы Қағиданың (770) и (772) формуласы бойынша анықталатын 40 мм кем болмауға тиіс. Сорғыға тікелей қосылатын құбырлардың ішкі диаметрі барлық жағдайларда кептіру сорғысының келте құбырының диаметрінен кем болмауы қажет.

      3239. Кептіру магистаральі бар тарату қабылдау қорабын жалғастыратын құбырдың түйісу алаңы осы қорапқа қосылатын екі үлкенірек қосалғы түйісуінің жиынтық алаңынан аз болмауы қажет, бірақ магистральдық құбыр түйісуінің алаңынан үлкен болуы керек.

      3240. Кептіру сорғысы тек машина бөлімшесін кептіруге арналған мұнай құятын және басқа кемелерде кептіру магистарльінің түйісу алаңы осы Қағиданың (771) формуласы бойынша анықталатын қосалғы түйісуінің екі еселенген алаңынан кем болмауға тиіс.

      3241. Машина бөлімшесін авариялық кептіруге арналған қосалғы диаметрі осы Қағиданың 3249 -тармағына сәйкес анықталуы қажет.

256-тарау. Құбырларды төсеу

      Ескерту. 256-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3242. Кептіру құбырларының, сондай-ақ қабылдау қосалғыларының орналасуы осы Қағиданың 3226 және 3227-тармағында талап етілетін сорығылардың кез-келгенімен су өтетін кез-келген бөлікті кептіруді қамтамасыз ете алатындай болуы қажет.

      Бұл талаптың жекелеген сорғылармен кептірілетін аммиак мұздатқыш машиналардың жайларына, пиктерге, сорғы жайларына және мұнай құятын коффердамаларға, сондай-ақ тек сұйықтықтарды сақтауға арналған цистерналарға қатысы жоқ. Кептіру жүйесіне қосылмаған жайларды кептіру кептірілетін жайларды айналмамен немесе қол сорығылармен жүзеге асырылуы қажет, бұл ретте тек осы Қағиданың 3294-тармағының талаптарын орындаумен орындалуы қажет.

      3243. Жүйе борт сыртындағы судың кеменің ішіне, сондай-ақ соқтығысу немесе мелға отыру салдарынан құбыр жарылғанда немесе оның кез-келген бір бөлігінде бұзылу болған жағдайда судың бір су өтпейтін бөліктен екіншісіне құйылуын болдырмайтындай етіп орнықтырылуы қажет. Бұл үшін қорапқа тікелей қосылатын кептіру құбырларының ашық шеттерінің қабылдау клапандары қайрылмайтын типте болуы керек. Барлық сорғылар үшін құбырлардың ортақ жүйесі болса, онда қоршаулардың палубасынан жоғары орналастырылған қабылдау келте құбырларына қызмет ететін қажетті клапандармен басқару мүмкіндігін көздеу қажет. Сондай-ақ басқа да балама құрылғыларды қолдануға болады.

      3244. Құбырлардың орналасуы қалған бөліктерді бірдей басқа сорғылармен кептіру кезінде сорғыға тікелей қосылған қабылдау қосалғылары арқылы машина бөлімшелерін кептіру мүмкіндігін қамтамасыз ететіндей болуы қажет.

      3245. Қалған сорғылар жұмыс істеуге жарамсыз немесе басқа мақсаттарда пайдаланылатын жағдайларда сорғылардың бірінің жұмыс істеуі мүмкіндігін қамтамасыз етуі қажет.

      3246. Борттан кеменің енінен кемінде 1/5 қашықтықта қандай да бір өз бөлігінде өтетін (бөліктерге кемені бөлудің ең жоғарғы жүк ватерсызығы деңгейіндегі диаметраль бетіне өлшенген тіке бұрышта), сондай-ақ қорап тәрізді кильде немесе кеңістік түбі аралығынан, әрбір су енетін бөліктегі қабылдау қосалғыларынан өтетін кептіру құбырларының қайрылмайтын клапандары болуы қажет.

      3247. Ұзындығы 91,5 м артық жолаушы кемелерінде, бортында артық арнайы персоналы бар арнайы мақсаттағы кемелерде, сондай-ақ 0,5 артық R бөліктерге бөлу индексіне ие жолаушы кемелерінде кептіру жүйесімен байланысты барлық қораптар, аспалар мен клапандар су толуы жағдайында кептіру сорғыларының кез-келгені су толған бөлікті кептіре алатындай орнатылуы қажет.

      Оған қоса, магистарльдық кептіру құбырымен оны байланыстырылатын сорғы мен құбырдың зағымдалуы егер олар борттан кеме енінің кемінде 1/5 арақашықтықта болатын болса, жүйені жұмыс істеу қалыбынан шығармауы қажет.

      Егер барлық сорғыларды жалғастыратын құбырлардың ортақ бір жүйесі болса, онда қабылдау келте құбырының қажетті краны мен кландары оларды қоршау палубасынан жоғары орналастырылған жерде басқаруға бейімделген болуы қажет.

      Орнықтырылған жерлерде олардың мақсаты нақты көрсетілген басқару органдары болуы қажет және олардың ашықтығын немесе жабықтығын көрсететін индекаторлармен жабдықталуы тиіс.

      Егер кептіру жүйесіне қосымшада авариялық су төгу жүйесі болса, ол кептіру жүйесіне тәуелсіз болуы және су толған кезде сорғы кез-келген бөліктен суды төге алатындай орналастырылуы қажет.

      Бұл жағдайда осы авариялық жүйені басқару үшін қажетті крандар мен клапандар ғана қоршау палубасынан жоғары тұрған жерлерден басқаруға бейімделген болуы, ал сорғы мен онымен жалғысқан құбырлар борттан кеме еннің кемінде 1/5 арақашықтықта орналасуы қажет.

      3248. Кептіру құбырлары әдетте кеңістік түбі аралығында төселуі қажет. Қажетіне қарай жағар май, май, тағамдық және ауыз су цистерналары арқылы өтетін құбырлар осы Қағиданың 3182-тармағының талаптарына жауап беруге тиіс.Егер құбырлар кеңістік түбі аралығына төселсе, әрбір су өтетін бөліктің қабылдау қосалғысында қайрылмайтын клапандар орнықтырылуы қажет.

      3249. Мұнай өнімдерінен тазартуға арналған борттан суды сорып алатын құрылғы қолданылуы қажет. Құрылғы мен суды тазалауға арналған құрылым осы Қағиданың 3668-тармағында көзделген жағдайда кептіру және балласт жүйесінің қалыпты жұмысына кедергі келтіргі болмауы қажет.

257-тарау. Машина үй-жайларын, туннельдерді құрғату

      Ескерту. 257-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3250. Бар аралықта қос түбі болатын, бортқа дейін сең немесе жууды туындататын жалпы бөлікте орналасқан машина және қазандық бөлімшелерінің қоршаудың әрбір бортынан бөлікте екі қабылдау бөлігі болуы керек, оның біреуі тәуелсіз кептіру сорғысына тікелей жалғастырылуы керек.

      3251. Түбі ең кемі 5Ү иілу кезінде қос түпсіз жалпы бөлікте орналасқан машина және қазандық бөлімшелердің екі кептіру қабылдау қосалғысы болуы қажет, олардың біреуін тәуелсіз кептіру сорғысына тікелелей қосу керек; борттарда түбі ең кемі 5о иілу кезінде кептіру жүйесінің магитаральне қосылған бір-бірден қосымша қабылдау қосалғысы орналастырылуы қажет.

      3252. Машина және қазандық бөлімшелер, сондай-ақ электр двигательдерінің қосалқы механизмдері мен есу электр двигателдері су енетін жекелеген бөліктерде орналастырылған жағдайларда, ондағы қабылдау қосалғыларының саны мен орналастырылуы осы Қағиданың 258 - тарауына сәйкес қабылдануы тиіс. Сынып символында бөліктерге бөлу белгісіне ие кемелерде, осы бөліктердің әрбірінде кептіру сорғысына тікелей қосылатын қосымша қабылдау қосалғыны орнықтыру керек.

      Жолаушы кемелеріндегі машина бөлімшелерінде орналастырылған тәуелсіз сорығылардың әрбірі осы бөлімшелерде тікелей қосымша қосалғыларға ие болу қажет. Осы бөлімшелерде екіден артық осындай қосалғыларды орналастырудың қажеті жоқ. Егер екі немесе одан артық қосалғы оратылатын болса, онда кемінде бірі сол жақ бортқа, ал екіншісі - оң жақ бортқа орналстырылуы керек. Басқа жайларда орналастырылған бір-бірімен байланыспайтын кептіру сорғыларының осы жайларда тікелей қабылдау қосалғысы болуы мүмкін.

      3253. Егер машина кеменің артқы бөлігінде орналасқан болса, қабылдау қосалғылары осы бөлімшенің алдыңғы бөлігінде екі борта да орналастырылады. Бұл ретте артқы бөлікте айналма нысанына қатысты тіркеліммен келісім бойынша бір немесе екі қабылдау қосалғысы орналастырылады.

      3254. Машина бөлімшелерін және туннельдерді кептірудің қабылдау қосалғыларында ыңғайлы жерлерде лас ұстағыш қораптар белгіленеді. Лас ұстағыш қораптар мен сең арасындағы құбырлар мүмкіндігінше түзу болуы керек. Осы құбырлардың төменгі шетінде торы бар қабылдағыштар орналастырылмауы қажет. Лас ұстағыш қораптардың жеңіл ашылатын қақпақтары болады. Шағын өлшемді кемелерде лас ұстағыш қораптардың орнына оларды тазартуға мүмкіндік болмаған жағдайларда торы бар қабылдағыштар қолданылады.

      3255. Барлық өздігінен жүретін кемелерде осы Қағиданың 3250 – 3253-тармақтарында талап етілген қабылдау қосалғыларымен қатар машина бөлімшелерін авариялық кептіру көзделуге тиіс. Бұл үшін пароходтарда айналма сорғылардың бір, ал теплоходтарда сорғының мұздатылған суды көптеп беруі машина бөлімшесін кептіруді қамтамасыз ететін қайтарымсыз бекіту клапоны деңгейінде орналастырылған тікелей қабылдау қосалғысы болуы қажет.

      Қосалғы диаметрі пароходтағы сорғының қабылдау келте құбыры диаметрінің кемінде 2/3 құрауы қажет және теплоходтардағы қабылдау келте құбыр диаметріне тең болуы қажет.

      Авариялық кептіруге арналған қосалғыда қабылдау торлары және сүзгілер орналастырмауы қажет.

      Егер жоғарыда ескертілген сорғылар машина бөлімшесінде авариялық кептіруге арналған қосалғыны қосуға жарамсыз болса, онда мұндай қосалғы кептіруге арналмаған механикалық жетекті сорғынының суды неғұрлым көп мөлшерде беруді көздеуі қажет. Сорғының берілімі осы Қағиданың 3231-тармағында талап етілетін тіркелім қажетті деп таныған шамадан аспауы қажет. Қосалғының диаметрі сорғының келте қабылдау құбырының диаметрінен кіші болмауы қажет. Қабылдау қосалғыларында орнатылатын қайрымсыз бекіту клапондарының жетек штоктары машина бөлімшесі жабуы астында қажетті биіктікке шығарылуы қажет және "Тек авариялық кептіру үшін" деген жазуы болуы қажет.

      Өрт сорғыларын машина бөлімшелерін авариялық сорғыту үшін пайдалану осы Қағиданың 2301-тармағына сәйкес орындалуы қажет.

      Жалпы сыйымдылығы 500 аз R2, R2-RSN, R3-RSN мен R3 шектеулі жүзу аудандарының жүк кемелерінде автономды сорғысы жоқ, берілімі кептіру сорғысы мөлшерін жоғарылататын, машина бөлімшелерінің авариялық бөлімшелері ілінген сорғыда борт сырты суының мұздататылуы көзделеді.

      3256. Қос түпті машина бөлімшелері сыйымдылығы ең кемі 0,2 м3 болатын ағын құдықтарымен жабдықталуы қажет.

      3257. Қосымша қабылдау қосылғыларын алшақтық кеңістік және эхолот шахтасы ішінде, механимзмдер астындағы қос түпті құдықтарда және басқа да су жиналатын орындарда орналастыру керек.

      3258. Есу электр қондырғысы бар кемелерде есу электр двигателдері астындағы құдықтарды кептіру, сондай-ақ осы құдықтардағы су қажетті деңгейден асқан жағдайда қосылатын автоматты сигналдық құрылғы көзделуі қажет.

      Құдықтарды автоматты кептіруді көздеу ұсынылады.

      3259. Аммияк мұздату машиналарының жайында кептірудің автономды жүйесі болуы қажет. Егер осы жайды суландыру көзделген болса, онда кептіру сорғысы суландыруға арналған суды шығындаудан кем болмауы керек.

      Кептіру жүйесінің төгу құбыры тікелей борт сыртына шығарылуы тиіс.

      Хладонды мұздату машиналары жайы кептірудің жалпы кеме жүйесімен кептірілуі мүмкін.

      3260. Біліктің әрбір туннелі және құбырлардың өту туннелі туннельдің артқы бөлігінде орналастырылған қосалғымен кептірілуі тиіс.

      Қажетті жағдайларда қосымша кептіру қосалғылары туннельдің алдыңғы бөлігінде көздегені жөн. Білік туннельін кептіру үшін қосалғылар осы Қағиданың 3254-тармағының талаптарына сәйкес орындалуы қажет.

258-тарау. Жүк үй-жайларын құрғату

      Ескерту. 258-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3261. Борттық сең туындататын қос түпті әрбір жүк үй-жайларында әрбір борттан ең кемі трьмнің артқы бөлігінде бір-бірден қабылдау қосалғысы орналастырылуы қажет.

      3262. Егер жүк жайының барлық ені бойынша жуылатын қос түбі болса, онда екі бортта да трьюмнің артқы бөлігінде орналасқан бір-бір ағызу құдығын көздеген жөн.

      Сарқын құдықтарының сыйымдылығы осы Қағиданың 3483-тармағының талаптарына жауап беруге тиіс.

      3263. Борттық қосалғылардан басқа диаметрильды бетке иілген қос түпті жайларда сондай-ақ кеменің диаметраль бетінде орналастырылған қабылдау қосалғылары да көзделуі қажет.

      Егер сарқын құдығы трюмнің барлық ені бойынша жуылатын болса және артық екінші түптің иілуі 5Ү құдыққа бір қабылдау қосалғысын жалғауы мүмкін.

      3264. Сарқын құдығында орналастырылған мойын кептіру қосалғысының қабылдауына жақынырақ орналастырылуы қажет.

      3265. Түбінің көтерілімі 5Ү асатын қос түпсіз жуу үй-жайы диаметраль бетке жақын орналастырылған бір қабылдау қосалғысымен жабдықталуы мүмкін.

      Түбінің көтерілімі 5Ү төмен боялағанда борт бойынша ең кемі екі қосалғыны орналастыруға болады.

      3266. Трюм ұзындығы 35 м. болса осы трюмнің басқы және артқы бөліктерінде қабылдау қосалғыларын орналастырған жөн, бұл ретте осы Қағиданың 3261 – 3265 -тармағының талаптарын орындау қажет.

      3267. Жүк жайларының тар шеттерінде бір қабылдау қосалғыларын орналастыруға болады.

      3268. Жүк жайларының сеңдерінде қоршаулардың палубасынан төмен орналастырылған осы бөліктің онымен жалғасатын жайында сырқын құбырлары шығырлуы мүмкін.

      Қоршаулардың палубасынан төмен орналастырылған басқа су өтетін бөліктерде жайлардан жүк жайларының сеңдеріндегі сарғынды ағызуға жол берілмейді.

      Мұздатылатын жайлардағы сарқын суды ағызудың талаптары осы Қағиданың 274-тарауында баяндалған.

      3269. Сеңдердің немесе құдықтар астында ағаш төсемі немесе алынбалы қақпақтары бар жүк жайларында сеңдерде немесе құдықтарда судың бос сарқынының болуын көздеу қажет.

      3270. Қабылдау кептіру қосалғылары қабылдау қораптарымен немесе 8-10 диаметрлі саңылауы бар торлармен жабдықталуы қажет. Саңылаулардың түйісуінің жиынтық алаңы осы саңылаудың түйіскен өтуінің екі еселенген алаңынан аз болмауы қажет.

      Қораптар мен торлар алынбалы болуы қажет және оларды тазарту қабылдау қосалғысыз қамтамасыз етілуге тиіс.

      3271. Оралған жүктерге арналған жүк жайларында кептіру жүйесі төгілетін жүктерді тасымалдау кезінде өзінің жұмыс қабілетін сақтауы үшін осындай құрылымға ие болуы қажет.

      3272. Бөліктерге бөлу белгісінің сыныбы символын алатын жолаушы кемелері мен жүк кемелерінің қоршаулары палубаларында орналастырылған жабық жүк жайларды, сондай-ақ басқа жүк кемелерінің су асты бортының палубасында кептіру үшін осы Қағиданың 3273 мен 3274-тармақтарында көзделген құрылғы көзделуге тиіс.

      3273. Егер су асты борты биіктігі су асты бортының қоршауы палубасы мен палубасына дейін болса, онда палуба жиегі 5Ү аса кеме крені кезінде суға толтырылады, сезу борттың сыртына судың тікелей құйылуына мүмкіндік беретін шпигаттар арқылы орындалуға тиіс.

      Шпигаттар мен сарқын құбырлар осы Қағиданың 3155-тармағына сәйкес орналастырылуы және жабдықталуы қажет.

      3274. Егер су асты бортының биіктігі палуба жиегі 5Үсуда крені кезінде су палубаға толатындай болса, осы палубада орналастырылған жабық жүк жайының сезуі осы мақсатқа жарамды, су деңгейінің биіктігі бойынша дабылмен және борттан суды сорғытуға арналған құрылығылармен жабдықталған қажетті сыйымдылықты кеңістікте жүргізілуі қажет. Бұл ретте мыналар назарға алынуы қажет:

      1) шпигаттардың саны, мөлшері мен орналастырылуы еркін құйылатын судың аса көп мөлшерде жиналуын болдырмайтындай етуі қажет;

      2) жоғарыда аталған жүк жайларын кептіру құрылғылары тиісінше жолаушы және жүк кемелерін үшін талап етілетін су бүрку жүйесін қоса алғанда оққа қарсы кез-келген стацинарлық су жүйесін пайдалану кезінде суды ағызуды қамтамасыз етуі қажет.

      Кептіру жүйесі (осы Қағиданың 254-тарауы) өрт оқпандарының қажетті санын ескерумен су бүрку жүйесі мен өртке қарсы су жүйесінің сорғыларының жиынтық өнімділігінің 125%-нан аз болмайтын өнімділікке ие болуы қажет;

      3) кептіру құрылғылары клапандар суландыру жүйесін басқару құралдарына жақын қорғалмайтын жайлардан тыс басқарылуы қажет.

      Трюм құдықтары қажетті сыйымдылыққа ие болуы қажет және әрбір су өтетін бөлшектен бір-бірінен ең кемі 40 м арақашықтықта кеменің бортық қаптамасының маңында орналастырылуы тиіс.

      Бензин және басқа қауіпті заттармен ласталған су машина және тұтану көздері бар басқа жайларға құйылмауы қажет;

      4) егер жабық жүк жай көлемді отты өшірумен қорғалса, палубалық шпигаттар газдың ағуын болдырмайтын құрылғылармен жабдықталуға тиіс. 3275. 1-2 аудандардан тыс палуба қондырмасы астында орналастырылған бүркін өтетін жабулары бар жүк трюмдерінің кептіру жүйесі (осы Қағиданың 1179-тармағы және Теңіз кемелерінің жүк маркасы туралы қағиданың 72 - тармағы) судың қосымша берілуін ескерумен арттыра беретін сорғылары болуы қажет:

      1) жабудың панельдері арасындағы саңылаулардың жалпы алаңы арқылы енетін 100 мм/с тең ылғалдың тұрақты мөлшерінің, не;

      2) суды спринклерлік жүйемен жұмсаудан, егер осындай орнатылған болса, оның көп болуына қарай.

      Кептіру магистралінің диаметрі сорғылардың ұлғайтылып берілуіне сәйкес арттырылуы қажет.

      Әрбір жүк трюмі сарқын құдығында судың қажетті деңгейі бойынша дабылмен жабдықталуы қажет.

      3276. Бүркін өтетін жабулармен жабдықталған және қауіпті жүктерді тасымалдауға арналған трюм контейнерлік кемелерде MSC/Circ.608/Rev.l ХТҰ теңіздегі қауіпсіздік комитеті циркулярының 10 және 11-тармақтарына сәйкес ашық типтегі контейнерлер ретінде қаралуға тиіс.

259-тарау. Мұнай құятын кемелердің және салқындатылатын үй-жайлардың жүк сорғы үй-жайларын құрғату

      Ескерту. 259-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3277. Мұнай құятын кемелердің жүк сорғысы жайлары осы сорғылар жайларында орнықтырылған жекелеген сорғылар мен эжекторлармен кептірілуі қажет. Қабылдау қосалғыларының ашық шетіндегі қайтарымсыз-бекіту және құбырдағы бекіту клапандарын орнықтыру жағдайында кептірудің кланапдық қорабын оталдырылатын сорғымен жалғастыратын оталдырылатын сорғыларды пайдалануға жол беріледі.

      Сыйымдылығы 500 дейінгі мұнай құятын кемелердің сорғы жайларын қол сорғылармен кептіруге болады.

      Сорғылардың құрылымы мейлінше ұшқын туындату мүмкіндігін болдырмауы қажет.

      Сорғылар жетектерінің орналасуы осы Қағиданың 2733- -тармағының талаптарына жауап беруге тиіс.

      Жүк сорғысы жайлары жүк операциялары бекеті мен жүру көпіршелеріне шығарылған сарқын құдықтарындағы жоғары деңгей бойынша жарық пен дыбыс дабылдарымен жабдықталуы қажет.

      3278. Су жиналуы мүмкін барлық жайларды, тұғырларды, науашықтарды және басқа да орындарды кептіру көзделуі қажет.

      3279. Мұздатылатын сеңдерді мұздатылмайтын біліктерде сарқын құбырларын шығаруға жол берілмейді.

      3280. Мұздатылатын жайлардағы әрбір сарқын құбыр гидравликалық бекітпелермен немесе оған тең құрылғымен жабдықталуға тиіс. Гидравликалық бекітпелердегі сұйықтықтың биіктігі пайдаланудың кез-келген жағдайларында оның жұмысының қалыпты болуын қамтамасыз етуге тиіс.

      Гидравликалық бекітпелер қол жетімді жерде оқшауланбай орналастырылуы қажет.

      Твиндектер мен трюмдерден жалпы құдыққа сарқын құбырларын шығару кезінде трюмдердегі сарқын құбыр шеттерінде қайтарымсыз клапан орналастырылады.

      3281. Мұздатылатын жайлардан сарқын құбырлана бекіту клапандары орналастырылады.

260-тарау. Үйінді кемелердің алдыңғы үй-жайларын құрғату

      Ескерту. 260-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3282. Осы талаптар балласт танктердің тарандық қоршауынан ұшына орналастырылған кептіру және толтыру құралдырына және құрғақ жайдың кептіру құралдары кез-келген бөлігі кеменің су сыйымын және шынжырлы жәшіктерінің ең жоғарғы көлеміннен 0,1 % аспайтын ұшына созылады.

      3283. Балласт танктерінің таран қоршауынан және құрғақ жай сең ұшына орналастырылған кептіру және толықтыру құралдарының кез-келген бөлігі трюмның ұшынан ұшына жүру көпіршесін немесе энергиялық құрылымның басқару бекетінен немесе жүргізу көпіршесінің немесе энергиялық құрылғымен басқару бекеті су асты борты немесе қондырма асты палубасының жайсыз ауа-райында ашық болатын дәлізсіз жүзеге асырылатын қол жетімді жабық жайы арқылы әркетке келтіру мүмкіндігіне ие болуы керек.

      Құбыр тоннелі немесе қол жеткізудің басқа осыған ұқсас құралы "қол жетімді жай" ретінде қарастырылмайды.

      3284. Кептіру құралдары олардың жұмыс істеуі кезінде су өрті және кептіру жүйесін қоса алғанда жауапты мақсаттағы басқа жүйлер кенеттен пайдаланылуға қабілетті және дайын болуы қажет.

      Кеменің электрмен жабдықталуын, қозғалуын және басқарылуын қамтамасыз ететін жүйе кептіру жүйесі жұмысынның әсеріне қатыссыз болуы қажет.

      Сондай-ақ кенеттен өрт сорғысын түсіру және су беру дайындығы мүмкіндігі, сондай-ақ кез-келген жайға кеме кептіру жүйесін пайдаланудың дайындығы қамтамасыз етілген болуы тиіс.

      3285. Кептіру құралдары кез-келген жиналған суды тікелей сорғымен немесе эжектормен жинауды қамтамасыз етуі қажет. Кептіру құралдары 320-А, м3/с кем емес мөлшердегі суды жинауға жобаланған болуы қажет, мұнда А – осы жайды ашық палуба бөлігіне апаратын ауа немесе желдету құбырларының неғұрлым түйісу алаңы, м2

      3286. Кептіру құдықтары кептіру жүйесінің қалдықтармен жабылуын болдырмау үшін қабылдау торларымен немсес сүзгілермен қамтамасыз етілуге тиіс.

      3287. Осы Қағиданың 3283-тармағында аталғандарға қызмет ететін құбырлар, танктер немесе сеңдер, осы Қағиданың 3176-тармағында көрсетілген клапанды басқарудың баламасы ретінде қашықтық сервожетек арқылы клапанмен басқаруға болатын тарандық қалқандар арқылы өтеді; бұл ретте клапанмен басқару құралдарының орналасқан орны Осы Қағиданың 3288-тармағының талаптарына жауап беруге тиіс.

      3288. Егер жабық жайды кептіру жүйесінің құбыры балластық танктертерді кептірудің құбырымен біріктірілген болса, құрғақ жайларға балластық танктерден судың енбеуін болдырмайтын екі қайтарымсыз клапан көзделуге тиіс. Оның бірі қайтарымсыз-бекіту типінде болуы қажет. Қайтарымсыз клапандар қол жетімді жерлерде орналастырылуы қажет. Қайтарымды-бекіту клапандарын басқару құралдарының орналасқан жерлері осы Қағиданың 3369-тармағының талаптарына жауап беруі қажет.

      Оған қоса, клапан осы Қағиданың 3132 және 3137-тармақтарының талаптарына жауап беруі тиіс.

      3289. Жүк трюмінің ұшы алдына толық немесе жартылай орналастырылған шынжыр жәшікті алмағанда, кемеге көлемі ең шекті су сыйымының ең кемі 0,1 % көлемдегі кез-келген құрғақ бөліктер немесе коффердамдар 0,1 м. палуба жайы астындағы су деңгейі кезінде дыбыстық және жарықтық дабыл беретін судың ағуы датчиктерімен жабдықталған болуға тиіс.

      3290. Үйінді кемелердің жүк үй-жайлары 664-тараудың талаптарына жауап беретін және жүріс көпіріне, сондай-ақ осы Қағидалардың 466-тарауының талаптарына жауап беретін авариялық-ескерту сигнализациясымен жабдықталады.

      Әрбір жүк бөлмесінің жарық сигналдары, сондай-ақ деңгейлер нақты ерекшеленеді.

      АЖЖ жүйесінің датчиктері екі деңгейде орналастырылған:

      екінші түптен 0,5 метрге жоғары;

      жүк үй-жайының биіктігінен 15% - ға, бірақ екінші түбінен екі метрден жоғары емес.

      Жүк үй-жайларындағы авариялық-ескерту сигнализациясын оларға балласты қабылдау кезінде ажыратуға рұқсат етіледі.

      Тарандық қоршаудың алдыңғы жағында орналасқан балласт цистерналары оларды цистерна сыйымдылығының 10% деңгейіне дейін толтыру туралы датчиктері бар АЖС жабдықталады. Бұл цистерналардың АӨЖ-ін оларға балласты қабылдау кезінде ажыратуға рұқсат етіледі.

      Ескерту. 3290-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

261-тарау. Коффердамдарды, шыңдарды құрғату

      Ескерту. 261-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3291. Суға толтырылған коффердамдар кептіруге арналған құрылғылармен жабдықталуы қажет. Қабылдау қосалғылардың орналасуы осы Қағиданың 273-тарауының талаптарына жауап беруге тиіс. Мұнай құятын және құрама кемелердегі жүк және тұнба цистерналардымен шекараласатын суға толтырылған коффердамдар автономды құрылғылармен жүзеге асырылуы мүмкін.

      3292. Балласт немесе басқа цистерналар ретінде пайдаланылмайтын пиктер қол сорғылармен немесе су эжеторларымен автономды кептірілуге ие.

      Мұнай құятын кемелердің алдыңғы жүктік емес бөліктерді кептіру үшін балласт суы үшін сондай-ак айрықша арналған цистерналарды толтыру және босату үшін пайдаланылған жекелеген сорғы немесе эжектор орнатылған болуы қажет.

262-тарау. Басқа үй-жайларды, жүзбелі доктардың бөліктерін құрғату

      Ескерту. 262-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3293. Шынжырлау жәшіктері мен шкиперсктерді кептіру қол сорғылармен, су эжекторларымен немесе басқа құралдармен жүзеге асырылуы мүмкін.

      3294. Ахтерпик астындығы рульді машиналар жайларын және басқа бөліктерді кептіру қол сорғылармен немесе су эжекторларымен, сондай-ақ білік немесе машина бөлімшелерінің туннелі сеңге шығарылған сарқын құбырлардың көмегімен жүзеге асырылады.

      Сарқын құбырлар қол жетімді өздігінен бекітілетін клапандармен жабдықталуы қажет және олардың ішкі диаметрі кемінде 39 мм болуы қажет.

      Жолаушы кемелеріндегі сарқын құбырлдардың көмегімен аталған жайларды кептіруге болмайды.

      3295. Қоршау палубасынан төмен басқау өтетін бөліктерде орналастырылған жайлардан машина бөлімшелерінің және білік туннельдерінің сеңдерінде сарқын құбырларын шығаруға (осы Қағиданың 3521-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда) болмайды.

      Осы машина бөлімшелерінен және білік туннельдерінен сарқын құбырын жабық сарқын цистерналарына шығаруға жол берілмейді.

      Егер сарқын цистернасы бірнеше су өтетін бөлік үшін ортақ болып табылса және бір су басқан бөліктен суды екіншісіне қоюға болатын болса, сарқын құбырлар қайтарымсыз клапандармен жабдықталуы қажет.

      Осындай цистернаны кептіру кептіру магистралі арқылы жүргізілуі мүмкін. Бұл ретте кептіру қосылғысында немесе қабылдау клапандық қорапта қайтарымсыз клапан көзделуге тиіс.

      3296. Жабық қондырмалар жайын кептіру үшін сарқын құбырлары және рубоктар машина бөлімшелері мен трюмдері сеңді шығаруы мүмкін.

      Сынып символында бөліктерге бөлу белгісі бар кемелерде осы құбырларда машина бөлімшелерін немесе трюмді су басуы кезінде аталған жайларға судың өтуі мүмкін болғанда қоршау палубасынан жоғары онынан басқару клапандары орналастырылуы қажет.

      3297. Жарылыс заттары қойманың сарқын құбырлары осы қоймалардан тыс орналастырылған орындарда басқарылатын клапандармен жабдықталуы қажет.

      3298. Тікұшақ палубаларының дренаждық құрылымдары құрыштан дайындалуы қажет және басқа кеме жүйелеріне тәуелсіз борт сыртына тікелей шығарылады. Сарқындар қандай да бір кеме жайына өтпеуі қажет.

      3299. Машина жайлары және құрғақ бөліктер кептіру құралдарымен жабдықталуы қажет. Бұл ретте осы Қағиданың 3470-3511-тармағын қоспағанда, осы бөлімнің талаптары доктардың кептіру желісіне қолданылмайды.

263-тарау. Қауіпті жүктерді тасымалдауға арналған үй-жайларды құрғату

      Ескерту. 263-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3300. Осы Қағиданың 2628-тармағында және 286-қосымшасында көрсетілген ең кемі 23 ҮС тұтану температурасымен немесе 6.1 сынып іші уытты сұйықтықтары бар жылдам жанатын сұйықтықтарды тасымалдауға арналған ашық типті контейнер кемелерінің жабық жүк жайлары мен жүк жайлары машина жайынан тыс орналастырылған кептірудің стационарлық жүйесімен жабдықталған болуы тиіс.

      Кептірудің автономды жүйесі келесі талаптарға жауап беру қажет:

      1) автономды кептіру жүйесінің өнімділігі бір жайға қызмет еткен кезде кемінде 10 м3/с және бір немесе одан көп жайға қызмет еткен кезде кемінде 25 м3/с болуы қажет;

      2) бітеу ернеу немесе құлыпқа жабылатын клапанды орналастыру арқылы машина бөлімшелерінің құбырлары мен сорғылары арқылы жылдам жанатын немесе улы сұйыртықтарды соруды болдырмайтын шаралар қабылданатын болса осы жайларда орналастырылған кептірудің жалпы кемелік жүйесінің құбырларын пайдалануға болады;

      3) борт сыртындағы жүк жайларын немесе машина бөлімшесінен тыс орналастырылған жабық сарқын цистернасын дренажбен кептіруге болады.

      Сарқын цистернаның ауа құбыры ашық палубаға қауіпсіз орынға шығарылуы және жалын тоқтататын томен жабдықталуы қажет;

      4) қауіпті жүктерді тасымалдау үшін жайдан төмен орналастырылған ағын құдықтарында жүк жайларын дренажбен кептіруге болады;

      5) автономды кептіру жүйесінің сорғылары бар қоршалған жайлар осы Қағиданың 3863-тармағының талаптарына жауап беретін желдету құралдарымен жабдықталуы қажет.

      3301. Жарылыс заттарын тасымалдауға арналған жайға қызмет көрсететін кемелік кептіру жүйесінің құралдары өрт өшіру жүйесін пайдаланған кезде үстіңгі бос судың пайда болуының алдын алуы қажет.

      Кептіру жүйесінің өнімділігі осы Қағиданың 2629- тармағының 2) тармақшасында көзделген су бүрку және өрт оқпандары жүйелерінің жұмысынан судың өтуін 1,25 мәрте жылдамдатуы қажет.

      Кептіру жүйесін клапандармен басқару құралдары қорғалатын жайдан тыс өрт сөндіру жүйелерінің басқару клапандары орнынан тікелей жақын орналастырылуы қажет.

8-кіші бөлім. Балласт, крен және дифференттік жүйе
264-тарау. Сорғылар

      Ескерту. 264-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3302. Балласт жүйесінде ең кемінде бір сорғымен қызмет жасалуы қажет. Балласт сорғысының берілуін аса үлкен балласт цистерна үшін осы Ережедегі (773) формула бойынша есептелген қабылдау құбырының диаметрі ең кемі 2 м/с су жылдамдығын қамтамасыз ету жағдайларында анықтау ұсынылады.

      Катамаран типіндігі кеменің әрбір корпусы автономды балласт жүйесімен жабдықталуы қажет.

      3303. Балласт сорғылары ретінде берілімі жеткілікті жалпы кемелік мақсаттағы, оның ішінде кептіру, өрт немесе мұздатылатын судың резервтік сорғысы пайдаланылуы мүмкін (осы Қағиданың 3304-тармағы).

      Осы Қағиданың 2301 мен 2303-тармақтарының талаптарын орындаған жағдайда өрт сорғыларын қолдануға болады.

      3304. Егер жанар май цистерналары балласт цистерналары ретінде үнемі пайдаланылатын болса, онда мұздатылған судың резер сорғысын немесе өрт сорғысын балласт сорғысы ретінде, сондай-ақ балласт сорғысын мұздатылған резерв немесе өрт сорғысы ретінде қолдануға болмайды.

      3305. Қос түпті цистернадан балласт суын сору үшін қолданылатын сорғылар өздігінен соратын болуы қажет және осы Қағиданың 373-тарауы сәйкес келуі тиіс.

      3306. Жолаушылар кемелерінде баллас цистерналары әдетте жанар май тасымалдуға арналмаған. Осы талаптардан бас тарту мүмкіндігі әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауының пәні болып табылады (осы Қағиданың 3668-тармағы).

      3307. Осы Қағиданың 3409-тармағының талаптарын орындаған жағдайда мұнай құю кемелерінде балласты жүк немесе тазалау сорғыларымен авариялық соруға болады.

265-тарау. Құбырлардың диаметрлері, Құбырларды төсеу

      Ескерту. 265-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3308. dB, мм балласт құбырлары қосалғыларының ішкі диаметрі, жекелеген цистерналар үшін


(773)

      формула бойынша анықталуға тиіс

      мұнда v — балласт цистернасының сыйымдылығы, м3.

      Диаметр жуық стандарттық көлем бойынша қолданылуы мүмкін.

      3309. Балласт магистралі диаметрі осы Қағиданың (773) формуласы бойынша анықталатын аса үлкен қабылдау қосалғысының диаметрінен артық болуы қажет.

      3310. Қабылдау қосалғыларының орналасуы кеме тең килде немесе бір жағына қисаюы 5Ү болғанда немесе кез-келген балласт цистернасынан суды соруды қамтамасыз ететіндей болуы қажет.

      3311. Мұзжарғыштарда және Агс4 — Агс5 санаттағы мұздық күштеулерімен корпус құрамында суға арналған және ватерсызық жоғары орналастырылған форпик, ахтерпик және борттық цистерналар, сондай-ақ жүк трюмдері ауданында жылытумен жабдықталуы қажет.

      Жүк трюмдері аудандарында орналастырылған дон аралық балласт цистерналарды жылыту ұсынылады.

      3312. Оқшауланған балласттағы цистерналардың қабылдау және ағызу құбырлары кингстон жәшіктеріне және жүк танктеріне қызмет ететін құбырларға жалғануы қажет.

266-тарау. Жүзбелі доктардың балласт жүйесі, крендік және дифференттік жүйелер, үйінді кемелердің балласт жүйесі

      Ескерту. 266-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3313. Балласт жүйесі кез-келген балласт бөлік ең кемі екі сорғымен кептіретіндей орындалуы қажет.

      3314. Температурасы төмен доктарда пайдаланылатын сорғылар мен арматура доктың жылытылатын бөліктерінде орналастырылуы немесе жергілікті жылуы болуы қажет.

      3315. Егер балласт жүйесінің арматурасы энергия көзінен жүзеге асырылатын болса борттық қабылдау мен ағызу арматурасының қауіпсіздік палубасынан жоғары шығарылған авариялық қол жетегі болу қажет. Бұл ретте бөлу арматурасын энергия көзінен қоректендіру тоқтатылған жағдайда осы арматураны автоматты түрде жабатын құрылғымен жабдықтау ұсынылады.

      3316. Көрсетілген жүйелер осы Қағиданың 3311 мен 3312-тармақтарының талаптарына жауап беруі қажет.

      3317 Тарандық қоршаудан ұшына орналастырылған әрбір балласт танктегі оның сыйымдылығының 10 % артпайтын судың деңгейі кезінде дыбыс және жарық дабылдамасын беретін судың ағуы датчигі орналастырылуы тиіс.

      3318. Аудару кемелеріндегі тарандық қоршаудан ұшына орналастырылған балласт танктерін толтыру және кептіру құралдары осы Қағиданың 266-тарауының талаптарына жауап беруге тиіс.

267-тарау. Теңіздегі балласты ауыстыруға арналған балласт жүйелері

      Ескерту. 267-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3319. Осы тараудың талаптары Теңізде балласты қауіпсіз ауыстыру жөніндегі кемелік басшылыққа ие кемелер үшін міндетті болып табылады.

      Теңізде балласты ауыстырудың қажетті әдістері:

      1) біртіндеп алмастыру – балласт танк немесе кеңістікті балластпен толтыратын басқа алдымен оның көлемінің кемінде 95% бостылатын, сосын қайтадан балласт суын ауыстырумен толтырылатын әдіс;

      2) сору әдісі – балласт суы балласт танкі немесе кеңістікке немесе басқа арнайы құрылғыға балласт құю арқылы толтыру әдісі. Бұл ретте танк арқылы сорылған судың көлемі танк көлеміне қарағанда 3 еседен кем болмауы қажет.

      3) араластыру әдісі – балласт суы балласт танкіне құйылатын немесе балластпен басқа кеңістікке жоғарғы бөлік арқалы сондай мөлшерде суды тұрақты деңгейде сақтаумен борт сыртына біруақытылы сорумен толытырлатын әдіс. Бұл ретте танк арқылы сорылған судың көлемі танктің көлемінен кемінде 3 есеге аз болмауы қажет.

      3320. Кеменің балласт жүйесі Теңізде балласты қауіпсіз ауыстыру жөніндегі кеме басшылығында көзделген кез-келген ауа-райы жағдайларында кез-келген балласт танкін толтыруды және бостуды немесе кеңістікті балластпен кез-келген толтыруды қамтамасыз етуге тиіс.

      3321. Ағын әдісін пайдалану кезінде балласт танкінде немесе балластпен толтырылатын кеңістіктегі қысым осы танк үшін есептелегеннен немесе балласт сорғысының ең төменгі берілімі кезіндегі кеңістікктен жоғарыға арттыруға болмайды.

      3322. Әрбір балласт танкі немесе кез-келген балласт толтырылатын кеңістік босатылуы және толтырылуы үшін бөлік бекіту клапанымен жабдықталуы қажет.

      3324. Санкцияланбаған балластың ағынын болдырмас үшін балласт танктерінің бөліктік клапандары немесе кез-келген балластпен толтырылатын кеңістік балласт операцияларын өткізу уақыттарын есепке алмастан үнемі жабық жағдайда болу қажет. Әдетте, бөлік клапандары өздігінен бекітпелі серіппе типінде немесе оларға балама болуы қажет.

      3325. Балласт танктерінедегі қабылдау және шығару саңылауларының өзара орналасуы қабылданатын балласт суымен борттың сыртына шығарылатын сумен араласуын мүмкіндігінше азайтатындай болуы қажет.

      3326. Теңізде балласты ауыстыруға арналған балласт жүйесі ең кемі екі сорғымен қызмет етілуі қажет. Егер Теңізде балласты қауіпсіз ауыстыру жөніндегі кемелік басшылықта біртіндеп алмастыру әдісіне жол берілген болса, онда әрбір сорғы Теңізде балласты қауіпсіз ауыстыру жөніндегі кемелік басшылық рұқсат еткен 3 сағат бойы біруақытылы ауыстыру үшін суды балласт танкі немесе танктер тобы тағайындағаннан көбірек ауыстыруға қабілетті болуы қажет.

      3327. Балласт тасымалы үшін пайдаланылатын жүк трюмдеріндегі балласт суын ауыстыру бір сорғымен 24 сағаттан кем емес уақытта жүргізілуі мүмкін.

      3328. Балласт жүйесінің құрылымы балласты ауыстыру операциялық режимдерінің ең аз санымен жүргізуге мүмкіндік беруі қажет.

      3329. Балласт танктерінің ішкі құрылымы, балласт жүйесінің қабылдау және шығару келте құбырлары балласт суының толық ауыстырылуына және кез-келген қалдықтардан тазартылуға мүмкіндік беру керек.

      3330. Борт сырты суының қабылдау сүзгілерінің құрылымы олардың балласт операцияларының тоқтаусыз тазартуына мүмкіндік беруге тиіс.

      3331. Балластты ауыстыру уақытында іске қосылған балласт сорғысы мен арматурасы балласт операцияларын басқарудың орталық пульттан қашықтықтан басқаруға ие болуы қажет. Қашықтық басқа балласт сорғылары жергілікті басқарумен жабдықталған болуы қажет.

      3332. Басқарудың орталықтандырылған қашықтықтық жүйесі істен шығуы жағдайына арматура авариялық тәуелсіз қолдан басқарылатындай болуы қажет.

      Егер арматура танктердің ішіне немесе қол жеткізілу қиын жайларда орналастырылса авариялық тәуелсіз қолдан басқару нақты клапанды басқару желісіне жалғастырылу арқылы жүзеге асырылуы мүмкін.

      3333. Балласт операцияларының орталықтандырылған басқару жүйесі келесі функцияларды жүзеге асыруы қажет:

      арматура жағдайын көрсетуі;

      балласт танктеріндегі судың ағымдағы деңгейін көрсетуі;

      кеменің шөгуін көрсетуі;

      балласт операцияларын басқару пульты мен сорғыларды жергілікті басқару мен арматураны авариялық басқару жүзеге асырылатын жерлер арасындағы басқару құралдары көзделуге тиіс.

      3334. Орталықтандырылған қашықтықтан басқару жүйесі оның қандай да бір элементінің істен шығуы сорғылардың, арматуралардың немесе басқа жүйелердің істен шығуына себеп болмау керек.

      3334. Балласт танктерінің құрылымдары қажетіне қарай судың және шөгудің сынамасын алуды жүзеге асыруға мүмкіндік беруі қажет. Осы мақсаттарда жай лазға қосымша арнайы қақпақты жабдықтау қажет. Танкке тікелей кез-келген саңылаумен кіретін кеңістіктің сынама іріктеуді жүргізуге немесе еркін енуге кедергілері болмауы қажет.

      3335. Балласт жүйесінің балласт танктерінде артық қысымның туындау тәуекелісіз ағызу әдісімен балласты ауыстыру мүмкіндігі кеме бортында есептеумен және сынаумен расталуы қажет.

      3336. Балласты жоғарғы палубаға құю арқылы ағызу әдісімен ауыстыруға болмайды.

      Жиналмалы құрбырлар, ішкі ағызу құбырларын немесе ішкі жалғастыру құбырларын немесе танктер арасына орналастырылған арналардың құрылымы балласт су ағынын жоғарғы палуба бойынша ағуын болдырмау үшін пайдаланылуы мүмкін.

      3337. Балласты ауыстыру үшін араластыру әдісін пайдалану жағдайында:

      Балласт суын тұрақты деңгейде автоматты түрде ұстайтын арнайы құрылым;

      Бұл құрылғылар арматура істен шыққан немесе басқарудың кідірісі болған жағдайда балласт сорғыларының қолмен автоматты түрде тоқтатылуын көздеуі қажет;

      Балласт операциялары уақытында кеменің қауіпсіздігі үшін балласт суының деңгейі елеулі түрде өзгерген жағдайда танктердегі жоғарғы және төменгі деңгей бойынша дабыл көзделуі мүмкін.

9-кіші бөлім. Құйма және құрама
кемелердің арнайы жүйесі
268-тарау. Қолдану саласы және жүк аймағындағы құбырларға қойылатын жалпы талаптар

      Ескерту. 268-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3338. Осы бөлімнің талаптары "Oil tanker" сөздік сипаттамасы бар кемелерге қолданылады. "Oil tanker (>60 оC)" және "Bilge water removing ship" сөздік сипаттамасына ие кемелер үшін осы Қағиданың 272-тарауының, 3339 – 3346, 3349 – 3351, 3353, 3354, 3356, 3359, 3360, 3362, 3363, 3367, 3375 — 3377, 3379, 3381, 3383, 3387, 3389, 3391, 3408, 3409 - тармақтарының талаптарын орындау міндетті болып табылады. Осы бөлімнің қалған тармақтары осындай кемелер үшін ұсынымды болып табылады.

      3339. Қашықтықтан басқарылатын арматура осы Қағиданың 3132 – 3135-тармақтарының талаптарына жауап беруге тиіс.

      3340. Жүк танктерінің ішінде орнластырылған клапандарды басқаруға арналған валик жетектер газ өтетін тығыздау арқылы ашық палубаға шығарылуы қажет. Тығыздауды ауыстыру ашық палубада жүзеге асырылуы қажет. Жетектер клапанды жабуды және ашуды көрсететін құрылғылармен жабдықталуы қажет. Жетектер құрылымы онда сұйық жүкт қалдықтарының жиналуын болдырмауы қажет. Жүк танктері мен коффердамдар ішінен, сондай-ақ жүк палубасы арқылы өтетін жетектердің үйкелетін бөліктері ұшқынның туындауын болдырмауы қажет.

      3341. Жүк аймағының ішкі жабық кеңістіктерінде будың және жылыту ортасының температурасы 220 оС артпауы қажет.

      3342. Жағалаудан шлангтерді жалғауға арналған құбырлардағы ернеулер мен бекітпе жалын туындауы мүмкіндігін болдырмайтын материалдардан орындалуы қажет.

      3343. Палубадағы және жүк танктеріндегі құбырлар берік бектілген және өтемдеуіштермен жабдықталған болуы қажет.

      Егер жылу кеңеюлері өтемдеуіші осы құбырлардың иінімен жүзеге асырылатын болса, иіндер радусы осы Қағиданың 233-тарауының талаптарына жауап беруі қажет.

      3344. Ернеулермен өзара жалғастырылған құбырлардың барлық учаскелерінің сенімді электр қосылулары болуы қажет. Ең кемінде бір орында кеме корпусымен электр байланысы орындалған болуы қажет (осы Қағиданың 430-тарауының талаптарына ұқсас).

      3345. Жүкке оттың таралуын болдырмау мақсатында жүк құбырлары арматураларының және газ өткізу құрылымдарының, жүк танктері қақпақтарының құрылымдарында қыздыру кезінде өзінің қасиетін тез жоятын материалдар қолданылмауы қажет.

      3346. Құрама кемелерде жүктерден шегініс танктерін оқшаулау үшін бітеуіш түріндегі құрылым көзделуі қажет.

      3347. Егер кемеде жүк танктері кеңістіктері сұйықтықтарынан бос өту құбырлары арқылы болатын жүйе көзделген болса осындай әрбір құбырда өрт бқгегіш орнатылуы қажет.

      3348. Төгілген жүктің жоғарға палубада жүк аймағынан шығуын болдырмау үшін бортан бортқа дейін жуылатын ең кемі 300 мм биіктіктегі үздіксіз комингс көзделуі қажет.

269-тарау. Жүк жүйесі

      Ескерту. 269-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3349. Жүк құбырлары жүк сақтауға арналмаған цистерналар арқылы өтпеуі қажет және басқа цистерналармен немесе құбырлармен, соның ішінде күштеу қондырғыларының жанар май құбырларымен жалғастырылмауы тиіс.

      Коффердамдар жүк танктерімен ешқандай жалғаспауы қажет. Жіберу клапандарын коффердамдарда орнатуға жол берілмейді.

      Әртүрлі сорттардағы жүктердің араласу қауіпі немесе су араласу қауіпі бар құбырлардың қос бекітпе арматурасы болуы қажет.

      3350. Жүк танктерінің толтыру құбырларының шеті танктердің түбіне дейін ең жақын, алайда құбырдың ішкі диаметрінің 1/4 жақын емес аралығына жақындатылуы қажет.

      3351. Мұнай құятын кемелердегі тұндыру танктеріне әдетте құбырлардың тәуелсіз жүйесімен қызмет көрсетілуі қажет.

      Егер мұндай жүйе көзделмесе тұндыру цистерналарының барлық қабылдау және ағызу құбырлары өту ернеу-бітеуіштермен немесе басқа бұғаттағыш құрылғыларымен жабдықталуы қажет.

      3352. Құрама кемелерде тұндыру танктері құбырын сорғы жайынан бөлу үшін берік құралдар көзделуге тиіс.

      Өшіру құралы ретінде өзінен кейінгі орнатылған өту ернеуімен бітеу немесе тиісті тұйық ернеулері бар алынбалы келте құбыр қызмет етуге тиіс.

      Бұл құрал тұндыру танктеріне жақын орналасуы қажет, егер бұл орынсыз немесе іс жүзінде орындалмайтын болса, ол сорғы бөлімшесінде құбыр тікелей қоршау арқылы өтетін жерде орналастырылуы қажет.

      3353. Құрама кемелерде кеме құрғақ жүктер тасымалымен айналысатын кезде тұнба цистерналарынан ашық палубаға мұнай қалдықтарын сору үшін стационарлық жүйе көзделуге тиіс. Бұл жүйе әдетте басқа жүйелермен жалғастырлмауы қажет. Тұнба цистерналарынан мұнай қалдықтарын сору жүйесін алынбалы келте құбырлар арқылы басқа жүйелермен жалғастыру әрбір жағдайда Кеме қатынасының тіркелімі арнай қарауының пәні болады.

      Тұнба цистерналарынан мұнай қалдықтарын соруға арналған ашық палубада орналастырылатын коллектор бекіту клапандарымен және тұйық ернеулермен жабдықталуы қажет.

      3354. Жүк манифольдарына жүк шлангтерін қосу орындарында жүк қалдықтарын жинау үшін тұғырлар көзделуге тиіс.

      3355. Жарылыс қауіпі бар аймақтарда орналасқан және жағалаудан немесе басқа кемеден шлангтерді жалғауға арналған кез-келген мақсаттағы құбырлар үшін гальваникалық ұшқын қауіпсіздігін қамтамасыз етудің келесі құралдары көзделуге тиіс:

      1) электр оқшаулайтын ернеулі қосылулар немесе құбырдың өткізбейтін учаскелері;

      2) шлангтердің металл бөлшектерін кеме корпусымен байланысын бодырмауға арналған электр оқшаулау төсеніштері, төсеніштер мен қоршаулар.

      Шлангтер мен кеме корпусының металл бөліктері арасындағы кедергінің өлшем шамасы 25 кОм кем болмауға тиіс.

270-тарау. Жүк сорғылары

      Ескерту. 270-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3356. Жүк және тазалау сорғылары осы Қағиданың 3277 және 3408-тармағында көрсетілген жағдайларды қоспағанда тек қажетті мақсатта пайдаланылуы тиіс.

      Бұл сорғылар басқа жүк танктермен емес танктермен жалғастпауы қажет.

      Жүк және тазалау сорғылары жеке жайларда орналастырылуы және тиелген болуы қажет.

      3357. Жүк және тазалау сорғыларының жетек двигательдері осы Қағиданың 2733-тармағының талаптарына жауап беруі тиіс.

      3358. Сорғылардың, арматуралардың және олардың шекті деңгейдегі құрылымдары ұшқын туындату мүмкіндігін болдырмауы қажет. Нөлдік режимдегі тиелген жүк сорғылары жұмысы уақытын шектеу бойынша шұғыл шаралар қабылдануы қажет.

      3359. Негізгі палуба деңгейінде орналасқан сорғы жайының жоғарғы алаңымен немесе палубадағы оңай қол жетімді жерде жүк және тазалау сорғыларын тоқтату үшін құрылғы көзделуі қажет.

      Жүк операцияларын басқарудың орталық бекеті болған кезде сорғыларды тоқтату құрылғысы жүк операцияларын басқару бекеттерінде де көзделуі қажет.

      Электр жетекті сорғыларды тоқтатуға арналған құрылғы осы Қағиданың 5760-тармағының талаптарына жауап беруі қажет.

      3360. Қысымды магистральдық жүк манометрлері және тазалау құбырлары сорғыларда, сондай-ақ сорғы жайының жоғарғы алаңында немесе жүк операцияларының орталық басқару бекеттерінде орналастырылуы қажет.

      3361. Жүк және балласт сорғыларының жетектерін (электрлік, сондай-ақ гидравликалық), сондай-ақ жүк және балласт жүйелерінің сорғылары мен арматураларын қоректендіру және басқару жүйелерін біріктірген кезде осы Қағидалардың 532-тарауының 6-параграфының талаптары орындалады.

      Ескерту. 3361-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

271-тарау. Алдыңғы және артқы тиеу және түсіру құрылғылары

      Ескерту. 271-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3362. Мұнай құю кемесінің алдыңғы және артқы шетімен жүк операцияларын жүргізуге арналған жүк құбырлары стационарлық түрде орналастырылуы қажет. Қажеттігіне қарай осы құбырлардың қосу құрылғылары алынбалы болуы мүмкін.

      3363. Алдыңғы және артқы тиеуге арналған құбырлар тұрғын емес және қызметтік жайларға, сондай-ақ тұрғын жай аудандарында немесе басқару бекеттерінде орналасқан машина жайларынан тыс жалғастырылуы қажет.

      3364. Жүк құбырларын алдыңғы және артқы жүк операцилары үшін қосу пісірлген түрде болуы қажет. Қажеттігіне қарай өтемдеуіштер пайдаланылуы қажет. Жарылыс қаупі аймағы шегінде орналасқан құбырлар алынбалы қосылысы болуы мүмкін.

      Клапанды құбырларды жалғастыру үшін осы Қағиданың 235- тарауында көрсетуілген ернеулі қосулар қолданылуы мүмкін. Мұндай жүк құбырлары таңбалануы мүмкін.

      Оларды жүк аймағында орналастырылған екі клапанмен және жабық жағдайда пломбылау үшін құрылғысы бар не келте құбырмен немесе ауыспалы ернеумен бірге қолданылатын бір клапанмен негізгі жүк магистралінен өшіру мүмкіндігі көзделуге тиіс.

      3365. Жағалау магистралімен қосу үшін пайдаланылған құбыр учаскесі бөліктік клапанмен және тұйық еренумен жабдықталуға тиіс, сондай-ақ тұғырмен жабдықталу керек. Арнайы жалғастыру муфтасын пайдаланған кезде тұйық ернеуді көздемеуге болады. Манифольдардан 3 м. Шектегі кеңістік 1 санатты жарылыс қауіпі бар аймақ ретінде қаралады. (осы Қағиданың 536-тарауының 2-парагарфы).

      3366. Жүк құбырында жүк қалдықтарын ағызуға арналған құрылым көзделуге тиіс. Жарылыс қауіпі жоқ аймақта орналасқан газ құбыры жүкті жоюға арналған құрылғылармен және осы құбырды үрлеумен жабдықталуға тиіс. Жүк құбырлары мен инертті газ жүйесі арасында олардың арақатысы үшін құрылғы көзделуі қажет.

      3367. Алдыңғы жүк құрылғысы бар және шығарылатын нүктелік айлақтармен жүк операцияларын жүргізуге арналған мұнай құятын кемелерде жүк шлангын ажыратуға арналған авариялық жылдам әрекет ететін құрылғы көзделуге тиіс.Осындай құрылғының құрылымы мен орналастырылуы әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе пәні болып табылады.

272-тарау. Жүкті жылыту жүйесі

      Ескерту. 272-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3368. Танктеде жүкті қыздыру үшін қыздыру ортасы ретінде буды, ыстық суды және органикалық жылу тасығыштарды қолдануға жол беріледі.

      Басқа жылу тасығыштарды қолдану әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе пәні болып табылады.

      3369. Қыздырудың әрбір бу иректүтігі алдында қайтарымсыз-бекітпе клапан, ал бекіту арматурасы алдында шығатын жерде конденсаттың сапасын тексеру мүмкіндігі үшін сынау аспасы орналастырылуға тиіс.

      3370. Қыздыру бу жүйесінен конденсаттың қайтарылуы бақылау цистернасы арқылы орындалуы қажет.

      60 оС төмен жалындау температурасымен жүгі бар жүк танктерінен конденсаттың бақылау цистерналарының ауа құбырлары жалын өшіретін құрылғылармен жабдықталып, қауіпсіз жерлерге шығарылуы тиіс.

      3371. Жүкті қыздыруға арналған органикалық жылуды тасымалдау жүйесін пайдалану осы Қағиданың 338-тарауының талаптарын есепке алумен орындалуы қажет.

      3372. Сынып символында tanker (>60 оC)" пен "Oil/ore carrier ( > 60 оС)", сөздік сипаттамалары бар кемелердің шекті қыздыру температурасы тасымалданатын жүктің тұтану темпаратурасынан 15 оС төмен болуы қажет.

      3373. Жүкті қыздыру желісі танктердегі жүк температурасын реттеу құралдарымен жабдықталуға тиіс. Танктерде температураны бақылау, сондай-ақ жүк температурасының қажетті шегінінің артуы немесе қыздырғыштар арқылы сору кезінде жүк тасқыны жылдамдығының төмендеуі туралы жарық пен дыбыстық дабыл қамтамасыз етілуге қажет.

      3374. Жүк сорғылары бөлімшелері жүйесіндегі будың температурасы 220 оС артпуы қажет.

273-тарау. Газ шығару жүйесі

      Ескерту. 273-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3375. Газ шығару жүйесі жүк танктерінде сұйық жүктерді тиеу, түсіру және тасымалдау процесінде газ алмасуды қамтамасыз етуге және қауіпсіз қысымды ұстауға тиіс. Бұл үшін жүйеде шектейтін бір немесе одан көп құрылғылар орналастырылуы қажет:

      1) көзделген шекті өнімділікпен тиеу немесе балласт жасау кезінде жүк танкінің сынау қысымынан жоғары артық қысымның жоғарылауы;

      2) шекті берумен жүк сорғыларын тиеу кезінде қысымның 7 кПа төмен азаюы.

      3376. Жүк танктерінің газ шығару жүйелері басқа жайларға қызмет ететін ауа құбырларынан толық түрде тәуелсіз болуы қажет.

      Газ шығаратын құрылығылардың шығу саңылауларының құрылымы мен орналастырылуы тұтану көздерін немесе палуба механизмдері мен жабдықтарына жақын булардың жиналуын қамтитын жабық жайларға тұтану буларының өту мүмкіндігін болдырмауы қажет.

      3377. Газ шығару жүйесі:

      1) жүк танкінде температура өзгерген кезде бу қоспаларының, ауа немесе инертті газдың аздаған көлемінің еркін өтуін;

      2) жүк операциялары немесе балласт жасау барысында бу қоспаларының, ауа немесе инертті газдың аздаған көлемінің еркін өтуін қамтамасыз ететін құрылғылармен жабдықталуға тиіс.

      3378. Қысымның температуралық өзгеруін өтеуге арналған "тыныстау" құбырларының шығу саңылаулары:

      1) жүк танктері палубасынан ең кемі 2 м биіктікте;

      2) тұтану көздерін қамтитын жабық жайларға өткізетін жақын ауа жинау және саңылаулардан, сондай-ақ шынжырлау жәшіктерінің брашпилі мен клюзын қоса алғанда тұтану қауіпін туындататын палубалық механизмдер мен жабдықтардан ең кемі 5 м биіктікте орналастырылуы қажет.

      3379. Газ шығару құрылғылары әрбір танк үшін тәуекелсіз болғанындай бірнеше жүк танктері үшін біріктірілген болуы мүмкін. Газ шығару жүйесін біріктіру үшін инертті газ жүйесін пайдалануға болады. Газ шығару жүйесін инертті газ жүйесімен біріктірген кезде демалу клапандары инертті газдың басқы құбырыында орналастырылуы мүмкін.

      3380. Әрбір танкті өшіру үшін газ шығару жүйесін біріктірген кезде бекіту клапаны мен өрт кедергісі көзделуі қажет. Клапан кеменің командалық құрамының жауапты адамының бақылауында болатын жабылатын құрылғымен жабдықталуы қажет. Біліктік клапандардың нақты қалыбын дәл сырттай индекстеу қамтамасыз етілуге тиіс. Егер танктер газ шығару құрылымдарынан осы танктердің жүк операциялары мен балласт жасауын басталғанға дейін өшірілген болса тиісті бекіту клапандарының ашылуы қамтамасыз етілуі қажет.

      От кедергілері оларға кеменің, сорғытуды қоса алғанда кез-келген жүзу жағадайында сұйық жүктің түсу мүмкіндігін болдырмайтын жерлерде орналастыруы қажет.

      3381. Газ шығару құрылғыларының ешбір өшірілуі осы Қағиданың 3377 -тармағының 1) тармақшасына сәйкес жүк танкіндегі температуралық ауытқумен байланысты қысымның өзгеруін өтеу үшін газдың өтуін тоқтатпауы қажет.

      3382. Газ шығару жүйесінің құрамына тиеу, түсіру және балласт жасау уақытында газды шығару үшін 30 м/с кем болмайтын жылдамдықпен бу қоспасының шығуын қамтамасыз ететін жоғары жылдамдықтағы клапандардың бір немесе бірнеше матчы немесе қажетті саны шығуы қажет. Бу қоспасы жоғары тік шығарылуы қажет.

      3383. Осы Қағиданың 3377-тармағының 2) тармақшасының талаптарын орындауға арналған құбырлардың өтім түйісуі тиеудің ең төменгі есептік жылдамдығының негізінде анықталған түйісу алаңынан кемінде 1,25 үлкен болуы қажет.

      Жалын өшіретін құрылғылармен жабдықталған газ шығару жүйелерінің өткізу қабілетін есептеу кезінде өрт кедергісі арқылы газдың өтуі кезіндегі қысымның төмендеуі ескерілуі қажет.

      Кез-келген жағдайда қысымның төмендеу шамасы таза жағдайдағы өрт кедергісіндегі қысымның төмендеу шамасынан 50 % жоғары болуы қажет.

      Жекелеген газ шығару құбырларының ішкі диаметрі 80 мм аз болмауға, ал магитстральдық құбырлардың диаметрі – 100 мм кем болмауы қажет.

      3384. Газдардың еркін шығуы кезінде шығу саңылаулары жүк танктері палубаларынан немесе ауыспалы көпіршеден, егер олар осы көпіршеден тұтану көздерін қамтитын жабық жайларға апаратын 4 м аралықта және жақын ауа жинағыштар мен саңылаулардан көлденең ең кемі 10 мм қашықтықта болса, сондай-ақ брашпили мен клюзді қоса алғанда тұтану қауіпін туындатуы мүмкін шынжыр жәшіктің палубалық механизмдерін немесе басқа жабдықтан ең кемі 6 мм жоғары орналастырылуы қажет.

      3385. Жылдамдығы жоғары газ шығару құрылғыларының шығу саңылаулары жүк танктері палубасынан 2 мм кем емес биіктікте тұтану көздерін қамтитын жабық жайларға апаратын жақын ауа жинағыштармен, сондай-ақ брашпили мен шынжыр жәшіктің клюзін қосатын тұтану қауіпін туындатуы мүмкін палубалық механизмдерден немесе басқа жабдықтан саңылаулардан көлденең 10 м кем емес қашықтықта орналастырылуы қажет.

      3386. Әрбір жүк танкі үшін осы Қағиданың 3377-тармағының 2) тармақшасында айтылған құрылғыдан бас тартқан жағдайда артық қысымды немесе ваккумды болдырмауы үшін бу қоспаларының, ауа мен инертті газдың еркін өтуінің екінші құрылғысын көздеу қажет.

      Әрбір танкте балама ретінде жүк операцияларын басқару бекетінде тұрақты индекстеумен қысым датчиктері орналастырылуы мүмкін.

      Бұл ретте сондай-ақ танктегі артық қысым немесе ваккум бойынша авариялық-ескерту дабылы қамтамасыз етілуге тиіс.

      Инертті газ жүйесінде орналастырылған ваккум қысының артуын шектейтін құрылғылар бу қоспаларының, ауа мен инертті газдың шығуының екінші құралы ретінде қызмет ете алады.

      3387. Жүк танкіне газ шығару құрылғылары мен газ шығару құбырларын тұрақты кептіру көзделуі қажет.

      3388. Газ шығару жүйелері жүк танктеріне жалынның өтуін болдырмау құралдарымен жабдықталуы қажет.

      Жылдамдығы жоғары құрылғыларды және өрт кедергілерінің құрылымы, орналастырылуы және сынау әдістері ИСО 15364 стандарттарына, ХТҰ MSC/Circ. 450 және 677 циркулярлары талаптарына жауап беруге тиіс.

      3389. Температураны, деңгейді, сынама іріктеуді, газ талдауын және т.б. (стационарлық орналастырылған аспаптарға арналған саңылауларды қоспағанда) өлшемуге пайдаланылатын люктер мен басқа саңылаулар өздігінен жабылатын қақпақтар мен клапандармен жабдықталуға тиіс.

      Оларға жалын тоқтатулар немесе торлар орналастырылуы талап етіледі. Аталған саңылауларды жүк кеңістігі астында пайда болатын қысымды теңдеуге пайдалануға болмайды.

      3390. Осы Қағиданың 3375-тармағы 1) тармақшасында талап етілетін құрылғылар, егер олар газ шығару магистралінде немесе матчке орналастырылған болса, қайта өткізу құрылғысымен жабдықталуы мүмкін. Осындай құрылғы орналастырылған жағдайда оның ашықтығын немесе жабық екендігін көрсететін тисті көрсеткіштер көзделуге тиіс.

      3391. Басқа жүк танктерінен мұнай немесе мұнай қалдықтарын қамтиын тұнба танктердің газ шығару жүйелерін оқшаулауға арналған құрама кемелерде сұйықтан өзге жүктер тасымалданған барлық уақытқа орналастырылатын тұйық ернеулер пайдаланылуы тиіс.

      3392. Қайнаған мұнай өнімдерін тасымалдауға арналған мұнай кемелерінің газ шығару жүйесі, Рейд бойынша атмосфердан жоғары болған будың қысымы Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауына жатады.

274-тарау. Жүк танктерін үрлеу және газсыздандыру

      Ескерту. 274-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3393. Инертті газдар жүйесімен жабдықталған кемелерде жүк танктерін үрлеу және газсыздандыру кезінде газдарды шығару үшін осы Қағиданың 3384 мен 3385-тармақтарында көрсетілген газ шығару құрылғыларымен қатар кез-келген үш танкке көлденең бағытта 20 м/с кем емес шығуға газдың жылдамдығын ұстауға біруақытылы инертті газды берген кезде қамтамасыз ететін құрылғы көзделуі мүмкін.

      Үрлеу құбырларының шығу саңылаулары палубадан 2 м кем емес биікте тұруы қажет.

      3394. Инертті газдар жүйесімен жабдықталмаған кемелерде жүк бос танктерді үрлеу және газсыздандыру кезінде газды шығару үшін жылжымалы болуы мүмкін арнайы жеделдеткіштерді көздеуге болады.

      Осы Қағиданың 3384 және 3385-тармақтарында ескерілген құрылғылармен қатар газсыздандыруды өткізу кезінде көмір қышқылдарының буы мына талаптарға жауап беруі қажет арнайы үрлеу құбырлары арқылы шығарылуы мүмкін:

      1) үрлеу құбырларының шығу саңылаулары палубалардан ең кемі 2 м биіктікте орналасуы қажет;

      2) шығу кезінде көлденең бағыттағы газдың жылдамдығы ең кемі 30 м/с болуы қажет;

      3) құбырлардың шығу саңылаулары тұтану көздерін қамтитын жабық жайларға, тұтану қауіпі бар жалындау көздеріне, ауа жинағыштарға, палубалық механизмдерге және басқа жабдықтарға апаратын саңылауларға көлденең 10 м кем емес қашықтықта орналасуы қажет.

      Газдардың шығу жылдамдығы осы Қағиданың 3388-тармағының талаптарына жауап беретін жалынның өтуін болдырмайтын құрылғыны орналастыру кезінде 20 м/с дейін азайтылуы мүмкін.

      3395. Жекелеген танктердің үрлеу құбырлары мүмкіндігінше инертті газ/ауаны берудің шығу саңылауларынан алыс орналастырылуы қажет. Үрлеу құбырларының шығу саңылаулары не палуба деңгейінде не танк түбінен 1 м аспайтын биіктікте орналастырылуы қажет.

      3396. Үрлеу құбырлары жабуға арналған құрылғылармен жабдықталуы мүмкін.

275-тарау. Жүк буларын беру жүйесі

      Ескерту. 275-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3397. Егер кеме жүк буын беру жүйесімен жабдықталған болса, онда кеменің негізгі сыныбы символына VCS белгісі қосылуы мүмкін.Осы тараудың талаптарынан басқа кемеге VCS белгісін беру үшін осы Қағиданың 3413-тармағында баяндалған жүк танктеріне құюды болдырмау және деңгейін бақылау бойынша талаптар орындалуы қажет, ал деңгейді өлшеу жүйесі осы Қағиданың 3414-тармағында айтылғанындай жабық болуы қажет. Көрсетілген талаптардың орындалуы және аталған белгіні иелену жүйесінің ИМО MSC/Circ.585 резалюциясы талаптарына сәйкестігін растайды.

      3398. Жүк буын беру жүйесі газ шығару жүйесінің қалыпты жұмысына кедергі келтірмейтіндей болып жасалуы қажет.

      Жүк буын беру жүйесі тиеудің ең шекті өнімділігіне негізделіп жобалануы қажет.Бұл ретте құбырдағы гидравликалық есептеу арқылы алынған жүк буы қысымының төмендеуі осы Қағиданың 3375-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген газ шығару жүйесінің кез-келген клапандарын ашудағы қысымның 80% ашпауы қажет.

      3399. Кемеде тұрақты түрде осы Қағиданың 3397 және 3398-тармақтарының талаптарын орындауды ескерумен түрлі жүктерді тиеудің қажетті жылдамдығын анықтауға болатын мақұлданған нұсқама болу қажет.

      3400. Үйлеспейтән жүктердің буы жүк буын беру жүйесінің өтуінде араласпауы қажет.

      3401. Егер инертті газдың бөлу құбыры жүк буын жинауға пайдаланылса, жүктен бу беру жүйесінен инертті газбен құбырларды оқшаулауға арналған шаралар көзделуі қажет.

      3402. Жүйеде жиналуы мүмкін конденсатты жоюға арналған құралдар көзделуге тиіс.

      3403. Жүйенің құбырлары электрлік үздіксіз және берік түрде жерлендірілген болуы қажет.

      3404. Жүк буын беру манифольдары қысым датчигімен және жоғары қысым (жоғары жылдамдықты газ шығару құрылғысы іске қосылатын қысымынан жоғары емес) мен ваккум бойынша авариялық-ескерту сигналын беретін дабылмен жабдықталған болуы қажет.

      Осы талап осы Қағиданың 3386-тармағына сәйкес егер әрбір жүк танкінде артық қысым/ваккум датчигі орналастырылған болса орындалмауы мүмкін.

      3405. Жүк буын беру манифольдасының жалғастыру келте құбырлары ауданында қолмен басқарылатын бекіту клапаны оңай қол жетімді орналастырылуы қажет.

      3406. Бу беру жүйесінде пайдаланылатын шлангтер осы Қағиданың 3217 -тармағының талаптарына жауап беруге тиіс.

      3407. Жүк буын беру құбырын жағалау терминалының сұйық жүк құбырымен қате жалғастыруды болдырмас үшін бу шығаратын қосу ернеулеріне осы Қағиданың 349-қосымшасында көрсетілгеніндей қосу болттарының ең жоғарғы сызығында диаметрі 12,7 мм және 25,4 кем емес ұзындықта шрифтерді орналастыру қажет. Жүк буын беру манифольдысын таңбалау осы Қағиданың 350-қосымшасына сәйкес келуге тиіс

276-тарау. Жүк аймағындағы жалпы кеме жүйелері

      Ескерту. 276-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3408. Оқшауланған балласт танктерінің балласт, өлшеу және ауа құбырлары жүк танктері арқылы өтпеуі қажет. Жүк және шегініс танктерге қызмет көрсетуге арналған басқа құбырлар оқшаулау балласты танктері арқылы төселмеуге тиіс.Осы талаптан бас тарту келте құбырлар үшін олар тұтас пісірлеген немесе саны ең аз болатын ернеулік жалғанулармен жуандатылған балама құрылымды болатын жағдайда жол беріледі. Осындай құбырлардың жылу кеңету өтемі осы құбырлардың иіндерімен жүзеге асырылуы қажет. Иіндердің радиусы осы Қағиданың 3028-тармағының талаптарына жауап беруге тиіс.Осы Қағиданың 351-тармағында мысал ретінде ауа құбырына ұсынылатын құрылым келтірілген. Құбырлар құрыштан жалғастырылмаған болуы тиіс.

      Бұл ретте осы құбырлар қабырғаларының қалыңдығы осы Қағиданың 352-қосымшасында көрсетілген мәннен аз болмауға тиіс. Басқа материалдан жасалған құбырларды пайдалану әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе пәні болып табылады.

      3409. Балласты авариялық алып тастау үшін балласт құбырын алынбалы келте құбыр арқылы жүк сорғысына қосуға болады. Алынбалы келте құбыр сорғы алаңында көрінетін, оңай қол жетімді жерде құрастырылуы керек. Жүк және балласт жүйесін жылғастыратын құбырда балласт танктеріне мұнай өнімдерінің түсуін болдырмау үшін қайтарымсыз клапан орналастырылуы қажет.

      Балласт сорғысы жүк сорғысы жайында немесе тұтану көздерін қамтымайтын жүк сорғысы жайының қауіпсіздігі деңгейіне бара бар қауіпсіздік деңгейлі басқа жайда болуы қажет.

      3410. Форпиктен балласты сорғыту үшін мұнай құятын кемелерде балласт танктерін жүк аймағы ішінде қызмет ететін балласт жүйесі:

      1) бұл танк жарылыс қауіпті аймақ ретінде қаралады;

      2) ашық палубадағы оның ауа құбырларының ашық шеттері тұтану көздерінен 3 м қашықтықта орналастырылған;

      3) танкте тасымалды аспапты жоғарғы палубадан жарылыс қауіпті газдардың шоғырлануын өлшеуді қамтамасыз ететін шаралар көзделген;

      4) жоғарғы палубадан ену мүмкіндігі және танктегі деңгейді өлшеу мүмкіндігі қамтамасыз етілген жағдайда қолданылуы мүмкін.

      Жүк танктері мен форпик арасында коффердам болған кезде танкке ену газ ашық палубада орнатылған тығыздалған лаз арқылы қамтамасыз етілуі мүмкін.

      Бұл жағдайда лаздың ашық қақпағында танк оның газдың болмауына тексерілгеннен кейін немесе жабық кеңістікте қауіпті болуы мүмкін электр жабдықтарын өшіргеннен кейін ашылатындығы туралы ескертпе туралы жазба көзделуі қажет.

      3411. Мұнай құятын кемелерде тікелей жүк және шегініс танктеріне жапсарлас кофердамдардың ауа құбырлары, жанармай және май цистерналарының ашық шеттері өрт қауіпі болмайтын және Кеме қатынасының тіркелімі типін мақұлдаған жалын тоқтатын арматурамен қорғалған аталған цистерналардан шығатын орыннан парлары ашық палубаға енгізіледі.

      3412. Булау жүк танктері құбырларында қайтарымсыз-бекіту клапандары орналастырылуы қажет.

277-тарау. Жүк танкілеріндегі деңгейді бақылау және толып кетудің алдын алу

      Ескерту. 277-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3413. Танктердің газ шығару жүйесінде сұйықтықтың көтерілуін жүк такнтеріндегі қысымның жобалық шамасынан асуын болдырмауға арналған шаралар көзделуі қажет. Бұл талап құйылу мен авариялық-ескерту дабылдамсынына бақылау жүйесін орнықтыру арқылы орындалады. Құйылуға бақылау жасау жүйесі екі деңгейлі және жүк танктеріндегі деңгейді өлшеу құрылғысына қатыссыз болуы қажет, кеме операторы мен ПУГО-ға танктердегі жоғарғы және шекті деңгейге жету кезінде жарық және дыбыс дабылдама беруі тиіс, деңгей жүйесінің немесе датчиктердің үйкелісі кезінде сигнал беруге және жүк операцияларының басталуы алдында дабылдау шынжырын тексеру мүмкіндігі болуы қажет. Осы қағиданың мақсаттары үшін құю клапандары танктерінің толуын болдырмау жүйесін бара-бар ауыстыру ретінде қаралмайды.

      3414. Инертті газдың стационарлық жүйесімен жабдықталған әрбір мұнай құю кемесі жүк және шегініс танктердің сұйықтығы деңгейін өлшеудің жабық жүйесімен жабдықталуға тиіс. Мұнай құятын кемелерде жүк жән шегініс танктерінің сұйықтығы деңгейін өлшеудің жартылай жабық немесе жабық жүйесі ұолданылуы тиіс. Ашық тәсілмен сұйықтық деңгейін өлшеуге "Oil tanker (>60 оC)" сөздік сипаттамасымен мұнай құю кемелерінде және инерті газ жүйесімен жабдықталмаған резервтік кеме ретінде болады.

      3415. Жүк танкерінің өлшеу трубалары құбырларға орналастырылған, ашық палубаға шығарылған герменевтикалық өздігінен жабылатын клапандармен жабдықталады, бұл ретте палубаға шығарылған құбырдың биіктігі өлшем жүргізген кезде палубаға жүктің шығарылуын болдырмайды.

      3416. Мұнай құятын кемелерде ең кемінде 60 оС жарқылды температурамен жүктерді тасымалдауға арналған футштоктар ұшқын туындатуды болдырмайтын материалдан дайындалуы қажет.

278-тарау. Жүк танктерін жуу жүйесі

      Ескерту. 278-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3417. Жүк танктерінің стационарлық жуу машиналары мына талаптарға жауап беруі қажет:

      1) жуу машиналары жұмыс істеген кезде құбырларда немесе палуба қосылуларында туындайтын қысым немесе оларды сұйықтыққа айналдыруда қажетті деңгейден артпауы қажет;

      2) жуу машиналарының бекіту типі және фундаменттерін Кеме қатынасы тіркелімі мақұлдауы тиіс;

      3) машинкалар көп көлемде үйкелу кезінде ұшқын туындатуға бейінсіз құрыштан немесе құрышқа қарағанда басқа материалдардан дайындалуы қажет;

      4) жиында орнықтырылуы кеменің корпусына тұрақты жерлестірілуі қажет.

      3418. Ауыспалы жуу машиналарының копрусы жүк танкері құрылымдарымен байланыста жалындануды туындатпайтын материалдан дайындалуы қажет.

      Танктің жууына арналған машинка, шлангпен және жуу үшін суды берудің стационарлық желісіі арасындағы берік электр сымды байланыс қамтамасыз етілуі қажет. Ауыспалы жуу машиналарының жууға арналған шлангтері сыммен армирленгенуі тиіс.

      3419. Шегініс танктеріне жуудан кейін судың келуі сұйықтық деңгейіне қарағанда 1 м төмен орналастырылған саңылау арқылы жүзеге асырылуға тиіс. Шегініс танктеріне жуу суы мен мұнай қалдығын қамтитын сұйықтың еркін келуіне жол берілмеуі керек. Осы тармақтың талаптары егер шегнңс және жүк танктері инерттелмеген болса орындалмайды.

      3420. Дедвейті 20000 т және одан астам шикі мұнайды тасымалдауға арналаған әрбір танкерді шикі мұнайдың жуу жүйесімен жабдықтайды. Бұл жүйе түзетулер енгізілген МАРПОЛ 73/78 1-қосымшаның 33-қағидаларының талаптарына толық жауап беруге тиіс. Егер кеме көрсетілген қағиданың талаптарына сәйкес клетін шикі мұнайдың жуу жүйесімен жабдықталған болса, онда дедвейтке қатыссыз кеменің негізгі сыныбына COW (осы Қағиданың 2-тарауының 10-параграфы) белгісі қосылады. Шикі мұнай жуу жүйесі болған кезде кеме осы Қағиданың 282-тарауының талаптарына жауап беретін инертті газ жүйесімен жабдықталады. Құбырлардың шикі мұнайды жуу жүйесі, онымен байланысты жабдық пен құрылғы (құбыржолдары, жуу машиналары, сорғылар, тазалау жүйесі) А.497(ХII) және А.897(21) қарарымен өзгертілген, ИМО А.446(ХI) қарарының ережелеріне сәйкес Шикі мұнай жуу жүйесінің құрылымына, пайдаланылуына және тексерілуіне қойылатын техникалық талаптарға сәйкес болуы тиісті. Танкерлердің шикі мұнай жуу жүйесі стационарлық құбыржолдарынан құрылуы тиіс және басқа жүйелерге тәуелсіз болуы тиіс. Жүк жүйесі учаскелері, олар танктердің шикі мұнай жуу жүйесі құбыршалдарына қойлатын талаптарды қанағаттандырған жағдайда, танкерлерді шикі мұнай жуу жүйесіне кіреді.

      Ескерту. 3420-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Инвестициялар және даму министрінің 28.03.2018 № 198 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3421. Шикі мұнай жуу жүйесіне кретін құбырлар мен арматура құрыштан немесе оған балама материалдан дайындалуы қажет және осы Қағиданың 3909-тармағында көрсетілген құбырларға сияқты жұмыс қысымында беріктік болуы қажет. Құбырлар берік жалғанған және бекітілген болуы тиіс. Танктердің шикі мұнай жуу жүйесі кемеде орнатылғаннан кейін 1,5 жұмыс қысымына тең сынама гидравликалық қысыммен сыналуы қажет.

      3422. Жуу суын жылыту егер оның шикі мұнай жуу жүйесімен тұрақты құбыр байланысы болса машинан бөлімшесінен тыс орналастырылуы қажет. Егер жылыту мен жуу суын беру көзі машина бөлімшесінде болса және танктердің жуу жүйесіне толық қосылған болса, тек сонда ғана жүйе толық және қателіксіз жүк жүйесінен ажыратылуы мүмкін, сонда жылыту мен қоректендіру көзі шикі мұнай жуу жүйесінің бөлігі болып саналмайды.

      Танк жуу жүйесіне қосылуға арналған жабдықтар жүк танктері ауданында болуы қажет.

      3423. Шикі мұнайды жуу машиналарына беретін сорғылар ретінде осы мақсатқа арнайы көзделген жүк сорығылары немесе сорығылар пайдаланылуы мүмкін.Сорғылардың құрылымы осы Қағиданың 268 және 367-тарауының талаптарына жауап беруге тиіс. Сорғылардың берілімі біруақытылы жұмыс істеуге тиіс жуу машианаларының неғұрлым көп саны үшін берілген қысым кезінде қажетті шығынды қамтамасыз етуге жеткілікті болуы қажет. Егер танктрді тазартуға эжекторлар орналастырылған болса, көрсетілген талапқа қосымша сорғылар эжекторға жұмыс сұйықтығының берілуін қамтамасыз етуі қажет. Сорғылардың берілімі сорғылардың бір істен шыққан кезде жүк танктерін тимді жууды қамтамасыз етуге тиіс.

      3424. Тазалау жүйесінің құбырлары осы уақытта тазалау, алынатын кез-келген танкті өшіре алатын клапандармен немесе бекіту құралдарымен жабдықталуға тиіс.Тазалау жүйесі жуу кезінде бір уақытылы жұмыс істеуге тиіс барлық жуу машиналарының шығынына қарағанда қарқындылығы 1,25 есе көп мұнайды жоюға қабілетті болуы қажет. Егер тазалау жүйесі сорғылармен жабдықталған болса, онда олардың жұмысын бақылауға арналған аспаптар шығын көрсеткіші немесе поршень жүрісі барысы санын есептегіші немесе сорғы типіне қатысты айналу жиілігін, сондай-ақ келте соратын және жаныштайтын келте құбырларда немесе балама құрылғы манометрлері болуы қажет. Егер тазалау жүйесі эжекторлармен жабдықталған болса, онда олардың жұмысын бақылауға арналған аспаптар шығу қысымын және сорғыту құбырында жұмыстық сұйықтықтың шығуын бақылауы тиіс. Бақылау аспаптарының ПУГО-дан немесе шикі мұнай жуу бойынша операцияларға жауапты персонал үшін еркін кіруге болатын өзге орыннан өлшемдерді қашықтан бақылау құралдары болуы қажет.

      3425. Жүк сорғыларын және құбырларды жүк немесе тұндыру танктеріне немсе қабылдау қондырмаларына тазалау жүйесінің көмегімен босату мүмкіндігі көзделуге тиіс. Кез-келген жүк сорыларын және құбырларды қабылдау қондырғыларын босату үшін осы Қағиданың 353 қосымшасына сәйкес екі борттан да қабылдау-ағызу құбырларының клапандарының төменгі жағына қосылған диаметрі үлкен емес арнайы құбыр көзделуге тиіс.

      Диаметрі үлкен емес құбырдың көлденең түйісу алаңы бас жүк магистралінің түйісу алаңынан 10 % аспауы қажет.

      3426. Әрбір танкіде автономды жүйелі құбырларға ие жеке жүк сорғысы бар, сақталған мұнайды жою жүйесін көздейтін тиелген жүк сорғысы бар құрылғыға ие мұнай құятын кемелерде диаметрі аса үлкен емес арнайы құбыр тазалаудан кейін танкте қалған мұнайдың жалпы саны мен қабылдау-ағызу келте құбыры мен танк арасындағы құбырлардағы мұнай мен жүк танкінің 0,00085 сыйымдылығынан аз болғанда белгіленеді.

279-тарау. Статикалық электрден қорғау

      Ескерту. 279-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3427. Жүк шлангілері, сығымдалған ауаға арналған шлангтер, жүк аймағында пайдаланылатын танктерді жууға арналған шлангктер осы Қағиданың 10-бөлімнің 6-кіші бөлімі талаптарына жауап беруге тиіс, олардың жалғануларын және ернеулерін (жағалаулық қосылуларды қоспағанда) қоса алғанда барлық ұзындығы бойынша электр өткізгішті болуы және электарстатистикалық зарядтарды алу мақсатында жерлестірілген болуы тиіс.

      3428. Тасымалданатын сорғылар және желдеткіштер жүк аймағында пайдалану үшін пайдалану алдында электрстатистикалық жерлеструге арналған құрылғысы болуы қажет.

      3429. Жүк жүйесі тиеудің бастапқы кезеңінде жүк жүйесі танктегі қабылдау құбырының шығу ағыны жылдамдығы 1 м/с аспауы қажет әрбір жекелеген танктің тиеу қарқынын реттеуге мүмкіндік беруі қажет. Ағынның көрсетілген жылдамдығы жүк танктерін жабдықтау кезінде құрылымы Кеме қатынасының тіркелімімен мақұлдану тиіс танктегі электрлену ортасы деңгейін төмендететін арнайы қабылдау құдықтарымен жабдықталуы кезенде ұлғаюы мүмкін.Тиеудің ең төмен қарқынының жылдамдығы 7 м/с аспуы қажет. Егер жүк танктері жүк операцияларын жүргізу кезінде инерцияланатын болса, осы тармақтың талаптары орындалмауы мүмкін.

280-тарау. Жүк аймағындағы атмосфераның құрамын бақылау

      Ескерту. 280-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3430. Мұнай құятын және құрама кемелерде оттегі мен тұтанатын булардың шоғырлануын өлшеуге арналаған ең кемінде екі тасымалды аспап болуы қажет (осы Қағиданың 279-қосымшасының 15-тармағы)

      3431. Жүк аумағында орналастырылған барлық жайларда тұтанатын булардың шоғырлануын өлшеуді жеңілдетуға арналған шұғыл шаралар көзделуі қажет. Осындай өлшулерді өткізу ашық палубадан немесе оңай қол жетімді орындарда мүмкін болады. Егер қос корпусты кеңістіктегі атмосфераның жайы сынама алуға серпінді шлангтарды пайдаланумен нақты өлшенбеген болса, мұндай кеңістіктер газ сынамсын алудың тұрақты құбырларымен жабдықталуы тиіс. Егер плассмасадан құбырлар пайдаланылатын болса, олар электр өткізбелі болуы тиіс.

      3432. Жүк сорғылары жайларында, сондай-ақ балласт сорғы бөлімшелерінде егер оларда жүкті қамтитын жабдық орналастырылған болса көміртек буларының шоғырлануын үздіксіз өлшеу жүйесі орналстырылуы қажет. Талдауға атмосфера сынамасын алу жүйелі болуы қажет (шығаратын желдеткіш арнасын қоса алғанда). Өтемдер арасындағы уақыт мүмкіндігінше қысқа болуы қажет. Газ талдауы аспаптарының сезімтал элементтері ауа айналымы шектелген жерлерде орналасуы қажет (қуыстарда және шет бұрыштарда). Егер көміртектердің шоғырылануы тұтанудың ең төменгі шегінен 10% аспауы тиіс көзделген деңгейге жетсе, сорғылық бөлімшелерде, ОБП, ПУГО және жүру көпіршесінде әлеуетті қауіпсіздікке назар аударту мақсатында үздіксіз дыбыстық және жарық авариялық-ескерту дыбылдамасының сигналы автоматты түрде берілуі қажет.

      Құрама кемелерде сорғылық бөлімшелерден басқа мұндай жүйе аралас төгілетін цистерналары бар коффердамдар мен құбырлар туннелдерінде орналастырылуы қажет.

      3433. Егер стационарлық газ талдаушылары жүк аймағынан тіс жерлерге орналастырылыған болса, мындай жағдайлар орындалуы қажет:

      1) сынама таңдау құбырлары өрт сқндіргіштермен жабдықталуы қажет, сынама газ атмосфераға қауіпсіз орында орналастырылған арнайы шығу құбырлары арқылы шығуы қажет;

      2) газ өтетін қоршаулардың сынама таңдау құбырларының шығу тораптары мақұлданған типте болуы қажет және осы қоршау сияқты отқа төзімді болуы қажет;

      3) сынама талдаудың әрбір құбыры газ қауіпсіздігі жағынан газ өтетін қоршауға орналастырылған қолмен оқшауланылған клапанмен жабдықталған болуы қажет;

      4) газ талдамасына арналған аспаптар мен жабдықтар арнайы герметикалық құрыш шкафтарда орналастырылған болуы қажет. Өлшенетін нүктелердің бірі шкафтың ішінде орналастырылуы тиіс. Шкаф ішінде қауіпті газдардың шоғырлануы 30% жеткен кезде газ талдағышқа газ жетімі тұтанудың төменгі деңгейінде автоматты тоқтатылуы қажет;

      5) сынама таңдау құбыры әдетте газ қауіпті аймағынан тыс жай арқылы төселмеуі тиіс. Егер шкафты газ талдау үшін газ өтетін қоршауға орналастыру мүмкін болмағанда, сынама таңдау құбырлары неғұрлым қысқа болу қажет, құрыштан немесе соған балама материалдан жасалған болу қажет және шкафпен газ талдаудың қосылуын және газ өтпейтін қоршауға оқшаулау клапандарын қоспағанда алынбалы қосылулары болмауы қажет.

      3434. Мұнай жинау кемелерінде және сең суларын жинағыштарда сынама тағдау құрылғылары немесе ауа ортасын бақылау жүйесінің датчиктері мына орындарда орналастырылуы қажет:

      1) беру желдеткішінің саңылауына жақын;

      2) ашық палубада кемінде екі жерде одан 1 м аспайтын биіктікте;

      3) А категриялы машианлық жайда;

      4) ауа тамбурларында;

      5) жүк танктеріне жапсарлас коффердамдарда.

281-тарау. Мұнай жинайтын кемелердің мұнай жинау жүйесі

      Ескерту. 281-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3435. Мұнай жинауға және соруға арналған жүйе мен құрылғы машина және тұрғын үйден сырт орнластырылуы қажет.

      3436. Жүйе жиналған мұнайды жинау мен соруды қамтамасыз етуге тиіс.

      3437. Көп мқсатты кемеларде мұнай жинаудың стационралық жүйесі штаттық жүк жүйесімен қосылмайтын жағдайда тиісті шолатын құрылғы көзделуге тиіс.

      3438. Егер кеме тасмалданатын мұнай жинау жабдығымен жабдықталатын болса, онда жоғарғы палубада мұнай жинау жабдықтарының ағызу шлангтерін қосу үшін мұнай жинауға арналған барлық танктермен жалғастырылған құбырлардың екіден аспайтын қабылдау келте құбырлары көзделуге тиіс.

      Жоғары палубада қабылдау палубаларының орналастырылуы мұнай кемесінің түрді борттарында орнластырылған екі мұнай жинау жүйесін біруақыты қосуды көздеуді қамтамасыз етуге тиіс.

      Танктерді қабылдау келте құбырларымен жалғстыратын құбырлар ашық палубаның деңгейінде орнластырлған тұрғын және қызметтік жай арқылы төселуі қажет.

      Жабық жарылыс қауіпі бар жайлар арқылы құбырларды төсеу осы Қағиданың 5755-тармағы) әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе пәні болып табылады.

282-тарау. Инертті газдар жүйесі

      Ескерту. 282-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Жалпы ережелер

      3439. Жарылыс температурасы 60 оС және дан төмен ыстық сұйықтықтарды тасымалдауға арналған дедвейті 20000 мұнай құю кемелері, сондай-ақ шикі мұнаймен жүк танктерін жуу жүйесімен жабдықталған кез-келген мұнай құю кемелері осы тараудың 8, 9 немесе 12 параграфтарының талаптарына жауап беретін, осы тараудың 2 параграфында көрсетілген қнімділіктегі инертті газдардың стационарлық жүйесімен жабдықталған болуы қажет. Егер кеме осы тараудың талаптарына сәйкес келетін инертті газ жүйесімен жабдықталған болса, онда кеменің негізгі символына осы Қағиданың 2-бөлімнің 7-параграфында талаптарына көрсетілгеніндей IGS-IG, IGS-NG или IGS-Pad, арнайы белгісі қосылады.

      3440. Инертті газдар жүйесін олардың газсыздануын жүргізу қажеттіген қоспаған жағдайда жүк танктерінде тұтанбайтын атмосфераны жасау және тұрақты ұстау арқылы өрттің пайда болуын ескертетін құрал ретінде қолданылылуы мүмкін. Жүйе мыналарды қамтамасыз ету тиіс:

      1) жүк танкінің кез-келген бөлігінде көлемі бойынша кемінде 8% оттегі мен осындай танкті газсыздандыруды жүргізу кезеңін қоспағанда портта және теңізде кеменің кез-келген уақытта болуында артық қысымын қамтитын атмосфераны ұстау; трюмнің кез-келген бөлігінде көлемі бойынша кемінде 14 % оттекті қамтитын атмосфераны ұстау;

      2) осындай танкті газсыздандыруды жүргізу жағдайынан басқа қалыпты операциялар кезінде танкке ауаның берілу қажеттігін болдырмау;

      3) бос танктерді инертті газбен және ауамен үрлеу.

      3441. Жүк танктеріне көлемі бойынша кемінде 5% оттегін қамтитын инертті газ берілуі қажет.

      3442. Қорғалатын жайға өтетін газ температурасы:

      1) жүк танктері үшін – кемінде 65 оС;

      2) құрғақ жүк трюмдері үшін – кемінде 50 оС болуы қажет.

      3443. Инертті газ ретінде бас немесе қосалқы қазандық немесе арнайы орналастырылған генераторлардың өңдеуінен өткен түтін газдары пайдаланылуы мүмкін.

      Кеме қатынасы тіркелімі инертті газдардың басқа көздерін немесе түрлі қауіпсіздіктің қамтамасыз етілу жағдайы кезінде осындай көздердің кез-келген үйлесімін пайдаланатын жүйелерді қолдануға рұқсат етуі мүмкін. Көздердің әрбірі осы Қағиданың 3441-тармағы талаптарын орындауды қамтамасыз ететін жанудың автоматты реттегішімен жабдықталған болуы мүмкін.

      Қышқыл газын өшіру жүйесі көмір қышқыл газын беру кезінде пайда болатын статистикалық электр разрядтарынан жылдам тұтанатын сұйықтықтар буы қоспасының ауамен тұтану қауіпінен көмір инерттену мақсаты үшін пайдаланбауы қажет.

2-параграф. Өнімділік

      3444. Осы Қағиданың 3439-тармағында көрсетілген, сондай-ақ IGS-IG немесе IGS-NG арнайы белгісі бар кемелер үшін инертті газ жүйесі кемені босату кезінде жүк сорғылары кемінде 125 % төменгі жиынтық беру өнімділігіне ие болуы қажет.

      3445. Осы Қағиданың 3439-тармағында көрсетіген, сондай-ақ IGS-Pad арнайы белгісі бар кемелер үшін инертті газ жүйесі жүк танктерінде оқшаулау қабатын жасауға қажетті өнімділікке, жүк танктерімен аралас жайлар қажет болған кезде инерттену және рейс уақытында инертті газдың шығынын толықтыру немсе баллондардығы газдың тиісті қорына ие болуы қажет.

3-параграф.Жабдық

      3446. Газды қатты бөліктерден және күкірт қосындырынан салқындату және тазарту үшін скруббер орналастырылуы қажет. Су автономды сорғыдан берілуі қажет. Басқа жауапты тұтынушылар үшін шығынсыз резевтік сорғыдан салқындататын суды беру көзделуі қажет.

      3447. Скруббер құрылымы өнімдіктің 3 % кем емес төмендеуін және крен мен дефферанттың қалыпты жағдайында есептік шамамен салыстырғанда шығуда газдың температурасының кемінде 3 оС ұлғаюын қамтамасыз етуге тиіс.

      3448. Скруббер корпусында саңылаулар көзделуге тиіс және қарау мен профилактика жүргізу үшін соққыға қарайтын төзімді айна көзделуге тиіс.

      3449. Осы тараудың 2 параграфында көрсетілгеннен кем емес мөлшерде газды бірге беруге қабілеті ең кемінде екі желдеткіш көзделуге тиіс; бұл ретте әрбір желдеткіш үшін бірдей беру мүмкіндігі қамтамасыз етілуге тиіс, алайда кез-келген жағдайда ол олардың әрбірі үшін талап етілетін жалпы берудің 3/1 кем болмауға тиіс.

      3450. Желдеткіштің корпусында қаруға арналаған құрылғылар көзделуге тиіс.

      3451. Скруббер мен желдетіктің ішкі беті тоттануға төзімді материалдардан дайындалуы қажет немесе газдың тоттық әсеріне қарсы қорғау жабуы болуы керек.

      3452. Судың және қатты бөліктердің қамтылатын мөлшері ең аз болуы үшін сүзгілер немсе балама құрылғалар орналастырылуы қажет.

4-параграф. Танктерді қысымнан/ваккумнан қорғау

      3453. Инертті газ жүйесі кез-келген жүк танкінің осыған ұқсас қысымы жоғарыламайтындай жобалануы қажет.

      3454. Жүк танктерінде қсымның/ваккумның артуын шектейтін бір немесе бірнеше құрылғы, егер олар газ шығару жүйесінде немесе әрбір танкте жоқ болса инертті газ берудің магистраліне орналастырылуы қажет. Осы құрылғылардың реттеуі мен орналастырылуы осы Қағиданың 273 - тарауына жауап беруге тиіс.

      3455. Қалыпты жұмыс кезінде жүк танктер инертті газбен толтырылатында немесе толғанда, оларда 21 кПа артпайтын артық қысым ұсталуы қажет.

5-параграф. Қайтарымсыз құрылғылар

      3456. Жүк танктері аймағында инертті газды беру магистралінде ең кемінде екі қайтарымсыз құрылғы, оның бірі палубалық су бекіткіш, ал екіншісі – палубалық алдыңғы су бекіткішке орналастырылатын қайтарымсыз клапан немесе балама құрылғы орнатылған болуы керек. Олар осы Қағиданың 3468-тармағында көрсетілген автоматты клапан арасында және кез-келген жүк танкіне немесе жүк құбырына жақын қорекке жақын орналастырылуы қажет.

      3457. Палубалық су бекіткішін қоректендіру екі жекелеген сорғыдан жүзеге асырылуы қажет, олардың әрқайсысы талап етілетін берілімді қамтамасыз етуге тиіс, сондай-ақ палубалық су бекіткішін қоректендіретін әрбір сорғыны автоматты қосуды және газ беру тотатылған кезде бекткішті сумен автоматты түрде толтыруды қамтамасыз етуге тиіс ("жартылай құрғақ" және "құрғақ" типтергі бекткіштер үшін).

      Палубалық су бекіткішті кептіру құбыры машианалық жай арқылы өтуге тиіс. Сарқын құбырлары бортқа тікелей шығарылуы қажет.

      3458. Палубалық су бекіткішін тоңазудан қорғау көзделуге тиіс, алайда қыздыру оның енгіштігін төмендетпеуі қажет.

      3459. Палубалық су бекіткішін және барлық гидарвликалық бекіткіштер көмір қышқыл буларының жүк танктерін сынау қысымына тең қысымға дейінгі булардың қайта ағынын болдырмауы қажет.

      3460. Қайтарымсыз клапан (осы Қағиданың 3456-тармағы) қайтарымсыз-бекіткіш типінде немесе магистральға алдына одан бекіткіш клапанға дейін қосымша орналастырылған қайтарымсыз типте болуы мүмкін.

      3461. Суды беру мен кептірумен байланысты барлық құбыларда және барлық газ шығару құбырларында және газ қауіпті жайларға апаратын қысым өлшеу құбырларында1 гидравликалық бекіткіш немесе басқа мақұлданған құрылғы, сондай-ақ осы ваккум бекіткіштерін кептіруді болдырмау құралдары көзделуі қажет.

      Газ қауіпі жоқ болып көмір оттегі буының кіруі тұтану немесе улану қауіпін туындататын жай саналады.

      3462. Палубалық бекіткіште су деңгейін бақылауға және қарауды қамтамасыз етуге арналған қарау саңылаулары мен әйнектерді көздеу қажет.

      3463. Қайтарымсыз құрылғылар құрылымдарында қолданылатын материал

      тоңазытылу, тазарту және газдардың өту кезінде құбырларда пайда болатын қышқылдардың әсеріне берік болуы қажет.

6-параграф. Құбырлар

      3464. Инертті газдың бас магистралі осы Қағиданың 3456-тармағында талап етілетін қайтарымсыз құрылғыдан бөлу құбырларының алдына екі немесе одан артық мөлшерде бөлінуі мүмкін.

      3465. Инертті газды беретін бөлу құбырларының әрбір жүк танкіне әкелінетін келте құбыры болуы қажет.

      Инертті газдың келте құбыры инерті газ жүйесінен әрбір танкті өшіруге арналған бекіткіш клапандармен немесе балама құрылғылармен жабдықталуы қажет.

      Бекіткіш клапан басқару клапанын бөтен адамның басқару мүмкіндігін болдырмайтын құрылғымен жабдықталуға тиіс.

      Бекіткіш клапандардың нақты бағытын индекстеу қамтамасыз етілуге тиіс.

      3466. Құрама кемелерде мұнай немсес мұнай қалдықтарын қамтитын ағызу цистерналарын инертті газ жүйесіндегі басқа танктерден өшіруге арналған құрылғы ретінде тұйық ернеулер көзделуге тиіс.

      3467. Инертті газдарды беру құбырларын сұйық жүк трюмдеріне шығару қорғалатын жайлардың төменгі бөлігіне орналастырылады. Көлемі 500 мм және одан артық осындай трюмдер жайдың қарсы бөлігінде орналастырылған екі шығарылымға ие болуы қажет. Жүк танктеріне шығарылым олардың жоғарғы бөліктеріне орналастырылуы қажет.

      3468. Инертті газдың бас магистарлінде газды беруді реттейтін және осы Қағиданың 3493 -тармағына сәйкес жүк танктеріне, егер интертті газдың желдеткіштерінің айналу жиілігін автоматты бақылдау құралдары көзделмеген болса инертті газдың берілуін автоматты реттеуді қамтамасыз ететін клапан орналастыруы қажет.

      3469. Егер инертті газдің бас магистралі мен жүк құбыры жүйесі арасында қосылу орнатылған болса, жүйелер арасында болуы мүмкін қысымның жоғары төмендеулерін ескерумен оларды тиімді ажыратуды қамтамасыз етуге арналған құрылғы көзделуге тиіс. Бұл құрылғы екі бекіткіш клапаннан тұру қажет; бұл ретте жүк магистраліндегі клапан қайтарымсыз болуы тиіс және қауіпсіз тәсілмен клапандар арасындағы кеңістікті желдетуга арналған жабдығы болуы керек немесе өзнде тиісті бекіткіштері бар алынбалы келте құбырдан тұратын құрылғыны білдіреді.

      3470. Инертті газ берудің бас магистралін бөлектейтін жүк және шет жақтағы жүк магистарлінде орналастырылған клапан қайтарымсыз-бекіткіш түрінде болуы қажет.

      3471. Құбырлар төсемі олардың қалыпты пайдаланылуы жағдайында жүк пен судың жиналуын болдырмауы қажет.

      3472. Осы Қағиданың 3460 және 3468-тармақтарында көрсетілген клапандар арасында, егер олардың біріншісі жабық болған жағдайда құбырдың бөлігін желдету үшін құрылғы көзделуге тиіс.

      3473. Құбырлардың диаметрі оның кез-келген учаскесінде газдың жылжу жылдамдығы 40 м/с аспайтындау болуы қажет.

      3437. Желдеткіштер мен алмасым желісі скрубберынан шығатын құбыр, сондай-ақ газдарды тазалау мен салқындату жүйесінің ағызу құбыры тоттануға қарсы жабынға ие болуы қажет.

      3475. Магистральдің инертті газының сыртқы көзіне қосуға арналған құрылғы көзделуге тиіс. Құрылғы осы Қағиданың 3468-тармағында көрсетілген қайтарымсыз клапан алдында орналастырылатын 250 мм құбырға арналған ернеулік жалғаудан құралуы қажет.

      Ернеу құрылымы осы Қағиданың 235-тарауының 1 параграфының талаптарына жауап беруге тиіс.

      3476. Инертті газдың магистралі жүк танктерін желдету үшін пайдаланылуы мүмкін.

7-параграф. Бақылау және дабылдама құрылғысы

      3477. Желдеткіштердің тартатын жағында инертті газдың температурасы мен жұмыс істеуі кезінде қысымын тұрақты көрсететін құрлығы көзделуге тиіс.

      3478. Инертті газды беру кезінде тұрақты бақылау және

      1) осы Қағиданың 3456-тармағында талап етілетін инертті газдың магистарлінде алдына орналастырлған қайтарымсыз құрылғылардың қысымын;

      2) желдеткіштердің тартатын жағында инертті гакздың магистралінде инертті газда оттектің болуын тіркеу аспаптары орналастыруы қажет.

      Бұл аспаптар жүк операцияларын басқару бекетінде орналастырылуы қажет. Егер жүк операцияларын басқару бекеті болмаса жүк операцияларын жүргуге жауапты адамға оңай қол жетімді жерде орналастырылуы қажет.

      3479. Осы Қағиданың 3478-тармағына қосымша өлшеу аспаптары орналастырылуы қажет:

      1) жүру көпіршесінде - қысымды (осы Қағиданың 3478-тармағының 1) тармақшасы) және осы танкетредің инерциялық газ жүйесі жабық болғанда құрама кемедердің құю цистерналарындағы қысымды тұрқаты көрсету үшін және 2) басқарудың орталық бекетінде немесе немесе машина бөлімшесінде – оттектің болуын көрсету үшін (осы Қағиданың 3478-тармағының 2) тармақшасы).

      3480. Әрбір жүк танктерінде оттек пен көміроттектерін ауыстырмалы газ талдаудағыштармен ауаны жинау үшін құрылғы көзделеді.

      3481. Нөлдік қалыпты калибрлеу үшін және газдың шоғырлануын өлшеу үшін стационарлық және қол аспаптардың диапазоны үшін осы Қағиданың 3478 -тармағының және осы Қағиданың 279-қосымшасының 15- -тармағының талаптарына сәйкес тиісті құралдар көзделуі қажет.

      3482. Мыналар:

      1) судың төменгі қысымын және скрубберге су ағынының төменгі жылдамдығын;

      2) скрубберде су деңгейінің жоғары дәрежеге жетуін;

      3) газ температурасын жоғарылатуға; бұл ретте сигнал осы Қағиданың 3442-тармағында көрсетілген температураға жетуін;

      4) инертті газдың желдетілуінің бұзылуын;

      5) жүк трюмдерінде көлемі бойынша 14 % аса оттектің болуын;

      6) инертті газ магистралінде көлемі бойынша 8 % аса оттектің болуын;

      7) газдың берілуін реттейтін клапанының автоматты басқару жүйесіне электр энергиясын берудің бұзылуын және осы Қағиданың 3478 -тармағында көрсетілген бақылау аспаптарын;

      8) осы Қағиданың 3684-тармағында көрсетілген пвлубалық су бекіткішінде судың төменгі деңгейін;

      9) инертті газ магистарінде 1 кПа қысымныңдық құрылым құрама кемелердегі ағызу цистерналарында қысымды кез-келген уақытта бақылауды қамтамасыз етуге тиіс;

      10) газдың 10 кПа жоғары қысымға жетуін;

      11) отынның берілуінің жетімсіздігі (инертті газдың генераторларының болуы);

      12) генераторға энергияның беруді тоқтатуды (инертті газ генераторлары болған кезде);

      13) энегияны генератордың автоматты басқару жүйесіне беруді тоқтатуды (инертті газ генераторлары болған кезде) көрсетуі үшін дыбыстық және жарықтық дабылдама көрсетілуі қажет.

      3483. Осы Қағиданың 3482-тармағында 3), 4), 6)-тармақшаларымен және 3485- тармақтарында талап етілетін дабылдаманы қабылдау құрылғысы машина бөлімшесінде және егер осындай бекет болса команданың жауапты адамдары бірден дабыл алатындай қамтамасыз етілетін, осындай кез-келген жерде жүк операцияларын басқарудың бекетінде көзделуге тиіс.

      3484. Палубалық су бекікіште құрғақ немесе жартылай құрғақ типінде судың төменгі деңгейінің дыбыстық және жарықтық дабылдамасы инертті газдың берілуі болмағанда қосылуы қажет.

      3485. Осы Қағиданың 3482-тармағының 9) тармақшасында талап етілетін жүйеге тәуелсіз дыбыстық дабылдаманың қосымша жүйесі немесе 0,5 кПа. Магистральда қысымның төмендеген кезінде қосылатын жүк сорғыларын автоматты өшіру көзделуі қажет.

8-параграф. Қазандықтардың түтін газын пайдаланатын жүйе

      3486. Осы талап осы тараудың 1 -7 параграфтарында баяндалғандай толықтырады.

      Скуббер мен желдеткіш жүк сорғылары мен коффердамдарға арналған жайларда, осы жайларды А санатты машина жайларынан бөлетін барлық жүк танктерінен қоректе орналасуы қажет.

      Скуббер мен желдеткіштің олардың құбырлары мен арматурасына жататын құрылымы мен орналасуы түтін газдың жабық жайларға өтуін болдырмауға тиіс.

      3487. Желдеткіштердің шығу және қабылдау келте құбырларының бекіту құрылғылары болуы қажет. Сондай-ақ инертті газдың жүкті түсірудің басталуына дейін орналастырудың тұрақты жұмысын қамтамасыз ететін құрылғы көзделуге тиіс.

      3488. Инертті газды берудің магистралінде қазандықтың түтін өткізгіші мен скруббер арасындағы клапанның ашықтығын не жабықтығын көрсететін индикаторы бар бекіткіш клапан көзделуге тиіс.

      Сондай-ақ клапандардың газ өткізбеуін ұстайтын және күйк клапандарының тозаңдануын болдырмаудың шаралары көзделуге тиіс.

      Клапан ашық болған кезде күйе үрлеу құрылғысының қосылуын болдырмайтын шараларды қабылдау қажет.

      3489. Егер газсыздандыру үшін желдеткіштерді пайдалану көзделсе, олардың ауа жинағышы бекіткіштермен жабдықталған болуы қажет.

      3490. Бекіту клапандары (осы Қағиданың 3488-тармағы) түтін газдың температурасына шыдайтын және олардың тоттану ісеріне берік материалдардан дайындалуы тиіс.

      3491. Бекіту клапандары мен скруббер арасындағы құбырлар тоттануға берік құрыштан дайындалуы қажет.

      3492. Бекіту клапандары (осы Қағиданың 3488-тармағы) мен скруббер арасындағы бекіту немесе скрубберге газдың шығуында қосымша су бекіткіші немесе түтін газының шығуын болдырмаудың басқа тиімді құралдары көзделуі қажет.

      3493. Осы Қағиданың 3468-тармағы талап ететін клапан инертті газды беру магистарлі өтетін газ қауіпі жоқ ең алдыңғы жайдың алдыңғы қоршауында орналастырылуы қажет.

      3494. Инертті газ желдеткіштері мен газдың беріуді реттейтін клапанды автоматты өшіру осы Қағиданың 3482-тармағының 1), 2) және 8) тармақшасында көрсетілген шекке жетуі кезінде жүзеге асырылу қажет. Газдың берілуін реттейтін клапан сондай-ақ желдеткіштер бұзылған кезде автоматты өшірілуі қажет.

9-параграф. Инертті газдардың генераторымен
(генераторларымен) болатын жүйе

      3495. Төмендегі келтірілгендерден басқа осы Қағидаға қойылатын талаптар, сондай-ақ осы тараудың 1-7 параграфында берілген.

      Генераторлар үшін (өзінде жабдық кешенін, желдеткіштерді, жану камерасын, скруббер, отын сорғыларын, форсунканы, автомат аспаптарын және баыұлауды құрайтын) осы Қағиданың 2667-тармағының талаптарын жауап беретін отын көзделуі керек.

      3496. Генераторлар А санатты машиан жайларына жататын жайдарда орналастырылуы қажет.

      3497. Танктерінде улы жүктер тасымалданатын кемелерде генераторлар орналастырылған машина жайларынан және осы Қағиданың 3476 -тармағының талаптарына сәйкес инертті газ жүйесін ерекше жабдықтауға арналған жүк аймақтарында арнайы жайлардан тыс орналастырылуы қажет. Бұл жай ең болмағанда газ өтпейтін құрыш құрылымдармен, осы жайда есігі немесе басқа саңылаулары болмайтын машина жайларынан, ал тұрғын үйлерде немесе жүк ауданы танктерінде – ашық палубалармен, коффердамдар немесе соған ұқсас жайлардан бөлектелген болуы қажет. Бұл жай ағынды желдеткішпен жабдықталған болуы қажет және жүк танктері аудандарына тыс ашық палубаға шығатын жері болуы керек. Жайға кіру жүк танктері ауданына алынбайтын және/немесе L/25 кем емес арақашықтықта қондырғының бүйір қабырғасында немесе рубкада, алайда 3 м кем емес алдыңғы қондырғы пен рубкадан қоршауы қондырғы жағының алдыңғы қоршауында жабдықталуы қажет.

      Инертті газ магистралі машина, тұрғын үй және қызметтік жайларда орналаспауы және оларда орналасқан жүйелермен байланысты болмауы қажет.

      3498. Осы Қағиданың 3449-тармағында көрсетілгенге ұарамастан осы Қағиданың 2 параграфына сәйкес газдің толық көлемін қорғалатын танктерге бере алатын жағдайда болса Кеме қатынасы тіркелімі бір желдеткіштің болуына рұқсат етеді; бұл ретте кемеде желдеткішке қосымша бөліктердің мен оларды жөндеуге экипаждың әкелуіне қажетті резерві болуы қажет.

      3499. Генератордың екі отын сорғысы болуы керек. Кеме қатынасы тіркелімі кемеде желдеткішке қосымша бөліктердің мен оларды жөндеуге экипаждың әкелуіне қажетті резерві болған жағдайда бір сорғының болуына рұқсат етуі мүмкін.

      3500. Егер бірден артық генератор көзделсе, олардың әрбір шығу келтк құбырында тиісті бекіткіш құрылғы көзделуге тиіс.

      3501. Кемеде жүйені шығаруға дайындау немесе авария кезінде атмосфераға инертті газды шығаруға арналған құрылғы көзделуі қажет.

      3502. Егер инертті газдың генераторына көлемді желдеткіштер қызметететін болса, оның қысым беру жағында артық қысымды болдырмауға арналған ескерту құрылғысы көзделуі керек.

      3503. Кемеде:

      1) отынның жеткіліксіз берілуін;

      2) гнераторға энергия берудің тоқтатылғанын;

      3) генераторды автоматты басқару жүйесіне энергия берілуінің тоқтатылғанын көрсететін дыбыс және жарық дабылдамасы көзделуі тиіс.

      3504. Газды реттейтін клапан автоматты түрде жабылуы және осы Қағиданың 3482-тармағының 1) және 2) тармақшасында көрсетілген шекті өлшемдерге жеткенде генераторға отынның берілуін тоқтауы қажет.

      Сондай-ақ газды реттейтін клапанның автоматты жабылуы осы Қағиданың 3503-тармағының 2) тармақшасында көзделген жағдайда ғана жүзеге асырылуы қажет.

10-параграф. Екі корпусты және қос түпті мұнай құятын
кемелерге арналған инертті газ жүйесі

      3505. Инертті газ жүйесі талап етілетін мұнай құятын кемелерде қос корпусты кеңістікті иннерттеуді қамтамасыз ету жүк танктерінің инертті газ жүйесіне жағанған алынбалы кете құбыры арқылы немсе стационарлық құбырлар арқылы орындалуы мүмкін.

      3506. Жүйенің магистралінде алынбалы келте құбырды пайдалану кезінде оларды қосуға арналған құрылғы көзделуі мүмкін.

      3507. Стационарлық құбырларды пайдалану кезінде дербес келте құбырлық бекіткіш пен қайтарымсыз клапан көзделуге тиіс.

1-параграф. Жүк танктерінде оқшаулайтын қабатты
жасауға арналған жүйе

      3508. Жүк танктерінде оқшаулайтын қабатты жасау үшін егер олардың өнімділігі осы Қағиданың 344-тармағының 2) тармақшасында көзделгенен төмен болса баллоннан инертті газды беретін жүйе, сондай-ақ инертті газдар генераторларын және азот генераторларын пайдалану жүйесі пайдаланылуы мүмкін. Баллондардағы газ қоры жүк танктерінде оқшаулау қабатын жасау үшін, жүк танктерімен жапсарлас жайларды инерттеу қажет болған кезде және рейс кезінде инертті газдың жойылуының орнын толтыруға жеткілікті болуы қажет.

      3509. Инертті газ осы Қағиданың 12-бөлімінің талаптарына жауап беретін арнайы баллондарда немесе қысымдағы ыдыстарда сақталуы қажет. Қысымдағы ыдыстар осы Қағиданың 2271-тарауының талаптарына жауап беретін тарандық қоршаулардың қорегінде орналасқан және желдеткіші бар осы Қағиданың 301-тарауының талаптарына жауап беретін жүк аумағындағы ашық палубада немесе арнайы жайда орнықтырылуы мүмкін.

      3510. Қысымдағы ыдыстардан және баллондардың әрбір тобынан шығатын құбырлар олардан кейін сақтандыру клапандары көзделуге тиіс редукциялық арматурамен жабдықталуы қажет. Оған қоса, осындай құбырлардан екі кезекті қайтарымсыз құрығы көзделуге тиіс. Кері жағдайда оларда алынбалы элемент көзделуі қажет. Осы элементтер алдында және олардан кейін бекіткіш арматура көзделуі тиіс.

      3511. Инерттендірілетін жай танктің қысымы мен атмосферасын бақылауға арналған құрылғылармен, сондай-ақ қысым/ваккумның сақтандыру құрылғыларымен жабдықталуы қажет.

12-параграф. Азотты генератор жүйесі

      3512. Осы талап инертті газ (азот) азотты генератор арқылы (жартылай өтетін мембраналардың бос тәнді талшық тобы немесе герметикалық корпуста орналастырылған адсорбацияланатын материал) газды құрайтын жиынтықталған ауаны бөлу кезінде алынатын жүйеге қолданылады. Осы тармақтың талаптарынан басқа жүйе осы Қағиданың 3444- -тармағының, осы тармақтың 4 параграфына, 3464 – 3466, 3475 - (3519 тармаққа қолдануына қарай тармақтарына), 3519), 3480, 3481, 3485 (3525-тармағына) тармақшасына және 3493-тармақтарына қолдануға қарай (3519-тармаққа қолдануына қарай) талаптарына жауап беруге тиіс.

      3513. Ауа компрессоры мен азот генераторы осы жағдайда берік машина жайларына жататын (осы Қағиданың 2235-тармағы) машина бөлімшесінде немесе дербес жайда орналастырылуы қажет. Ол жүк аймағынан тыс орналастырылуы қажет және одан тұрғын, қызметтік және басқару бекетіне тікелей шығатын орын болуы қажет.

      3514. Жүйе ең кемінде 95% азот және ең кемінде 5% көмір қышқылы бар инертті газды өндіруі қажет. Жүйе арнайы режимге және оның бұзылуы кезінде жүйені еклтіруге дайындауда атмосфераға газды шығаруды қамтамасыз ететін автоматты құрылғынмен жабдықталуы қажет.

      3515. Жүйенің өнімділігі бірдей екі ауа компрессоры болуы қажет. Жүйенің бортта оны экипаждың күшімен жөндеуді қамтамасыз етуге қосымша бөліктер жеткілікті болған жағдайда бір компрессорға ие болуына болады.

      3516. Генераторға өтетін ауаны өңдеуге арналған жабдық (ауаны салқындатқыш, қыздырғыш, сепаратор, сүзгілер) қамтамасыз етуі және одан ылғалдың, бөліктер мен май іздерінің жойылуын қамтамасыз етуі және оның арнайы температурасын қалыпты ұстауы қажет

      3517. Азот ресиверін жүк аймағында орналастыруға болады. Ол орналастырылған жайдың сыртынан ашылатын есігі бар ашық палубаға шығатын жері болуы қажет.

      3518. Азот генераторынан шығатын ауа көміртегімен байытылған айналым және азот ресиверінің ескерту құрылғысынан шағатын азоттың айналымы шығатын жерлерден, ауа жинағыштардан және қоршалған жайлардың саңылауларынан алыс орындардан тәыс жүргізілуі қажет.

      3519. Азот генераторының шығатын жерінде жүйеде инертті газдың тұрақты қысымын ұстайтын құрылғы орналастырылуы қажет.

      3520. Азот генераторы мен ресивер арасында бекіткіш клапан орналастырылуы қажет.

      3521. Ең кемінде екі қайтарымсыз-бекіткіш құрылғы инертті газ жүйесінде орналастырылуы қажет, оның біреуінің қос оқшаулағышты және үрлеу құрылығысы, екіншісінің жабудың жергілікті құрылғысы болуы қажет. Ол осы Қағиданың 3465-тармағында көрсетілген келте құбырға дейінгі жүк аймағындағы магистральдарда орналастырылуы қажет.

      3522. Компрессордың қысым берілетін жағында; азот генераторының шығатын жағында температураны және қысымды тұрақты көрсететуге арналған аспаптар көзделуі тиіс.

      3523. Жүйенің жұмыс істеген уақытында тұрақты көрсететуге және тіркеуге арналған аспап орналастырылуы қажет.

      1) азот генераторынан шағатын жерде инертті газда көміртектің болуы;

      2) осы Қағиданың 3521-тармағында талап етілетін қайтарымсыз-бекіткіш клапандар алдында магистральдағы қысым.

      3524. Осы Қағиданың 3523-тармағында көрсетілген аспаптар егер ол кемеде көзделген болса, ПУГО-да орналастырылуы қажет. Егер ПУГО кемеде болмаса, онда жүк операцияларын жүргізуге жауапты команда адамдарының сигнал алуын қамтамасыз ететіндей жерде орналастыру керек.

      3525. Жарық және дыбыс дабылдамасы:

      1) осы Қағиданың 3522-тармағында көзделген компрессордың ауысының төмен қысымын;

      2) осы Қағиданың 3522-тармағында көрсетілген ауаның жоғарғы қысымын;

      көрсету үшін көзделуі қажет.

      3) осы Қағиданың 3516-тармағында көрсетілген сепаратордығы судың жоғарғы деңгейін;

      4) осы Қағиданың 3516-тармағында көрсетілген электр қыздырғыштың (егер орнтылған болса) істен шығуын;

      5) осы Қағиданың 3514 және 3523-тармақтарында көрсетілген көміртектің жоғары деңгейде болуын;

      6) осы Қағиданың 3523-тармағында көрсетілген аспаптарға энергияның берілуін тоқтату;

      7) осы Қағиданың 3523-тармағында ескертілген газ қысымының төмендеуін;

      8) осы Қағиданың 3523-тармағында ескертілген газ қысымының артуын көрсету үшін көзделуі қажет.

      3526. Компрессорды автоматты тоқтату осы Қағидалардың 3525-тармағының 1) - 5) және 8) тармақшаларында көрсетілген жағдайларда сигнал беру жұмысы кезінде жүргізіледі. Компрессордың автоматты қорғанысы осы Қағидалардың 679-тарауының талаптарына жауап береді.

      Ескерту. 3526-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3527. Осы Қағиданың 3519-тармағында көрсетілген құрылғыны автоматты жабу компрессорға энергия беру тоқтатылған кезде өтуі қажет.

      3528. Осы Қағиданың 3525-тармағында талап етілетін дабылдама егер осы бекет көзделген болса машина бөлімшесінде және жүк операцияларын басқару бекетінде орналастырылуы қажет, бірақ кез-келген жағдайда бұл жайда оны экипаждың жауапты мүшесі кідіртпестен қолдана алатындай болуы қажет.

10-кіші бөлім. Ауа, құю және өлшеу құбырларының жүйелері

      Ескерту. Тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

283-тарау. Әуе құбырлары

      Ескерту. 283-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3529. Сұйықтықты сақтауға арналған, коффердамдермен толтырылатын әрбір цистерна, сондай-ақ мұздық және кингстондық жәшіктер әуе құбырларымен жабдықталады.

      Мұздық және кингстондық жәшіктердің әуе құбырлары тікелей жәшікте орналасатын, бекіткіш клапандармен жабдықталады.

      Дуалдары корпустың сыртқы қаптамасы болып табылатын, екінші түптің және цистерналардың әуе құбырларын, сондай-ақ мұздық және кингстондық жәшіктерді палуба аралығынан жоғары шығарады.

      3530. Цистерналардың әуе құбырларын, қағида сияқты, оның жоғарғы бөлігінен толтырылған құбырдан едәуір алыс жердегі орынға шығарады. Құбырлардың саны және орналасуы цистерналардың нысаны және өлшемдеріне байланысты таңдалады және әуе қапшықтарының қалыптасуын болдырмайды.

      Егер отын цистерналарының әуе құбырлары (әуе-құю құбырлары) құю ретінде пайдаланылса, онда осы Қағиданың 3552-тармақтың талаптары.

      3531. Борттан бортқа созылып жатқан цистерналар, екі борт жағынан да әуе құбырларымен жабдықталады. Цистерна ырлары бір әуе құбырынан аса жабдықталған жағдайды қоспағанда, әуе құбырлары толтырушы ретінде пайдаланылмауы тиіс.

      Бір текті емес сұйықтықтары бар әуе құбырларын біріктіруге рұқсат етілмейді.

      3532. Палубадан сұйықтық деңгейіне дейін өлшенетін, ашық палубаға шығарылған әуе құбырларының биіктігі су үсті борты палубасында кемінде 760 мм және қондырма палубасында кемінде 450 мм құрау керек.

      Егер мұндай биіктік кемеде жұмыс істеуге кедергі келтірсе, жабылатын құрылғы кезінде кіші биіктіктік мақұлданады, сондай-ақ басқа да жағдайлардың болуы мұндай биіктікті қабылдауды растайды. Бұдан басқа жүзу аудандары шектелген R2, R2-RSN, R3-RSN және R3 кемелерде көрсетілген құбырлардың жоғары биіктігін Кеме қатынасы тіркелімінің келісімі бойынша төмендетуге рұқсат етіледі, бірақ олар тиісінше 600 және 380 мм кем болмауы тиіс.

      Әуе құбырлары дуалдарының палуба үстіндегі ең кіші қалыңдығы

      d < 80 мм үшін — 6 мм,

      d > 165 үшін — 8,5 мм болуы тиіс.

      Аралық мәндер интерполяциямен анықталады.

      Әуе құбырлары жүк операциялары кезінде олардың зақымдалуын болдырайтын қорғалған жерлерде орналасады.

      Әуе құбырларының, шығындық және тұрақтағы отын цистерналарының және майды майлайтын цистерналардың орналасуы және құрылғылары, олар сынған жғадайда жаңбыр суының немесе теңіз суының түсуін болдырмайтындай болуы тиіс.

      3533. Әуе құбырының шығатын ұшы саңылаумен төмен бұрылған буын ретінде орындалады немесе Кеме қатынасы тіркелімімен келісілген басқа конструкциясы болады.

      3534. Отын және май цистерналарының әуе құбырларының ашық ұштары, көрсетілген цистерналардың буы өрт қауіпсізідігін тудырмайтын жаққа шығатын ашық палубаға шығарылады.

      Қызыдырылған отын цистерналарының әуе құбырлары осы Қағиданың 3679-тармағының талаптарына жауап беруі тиіс.

      3535. Қыздырумен жабдықталмаған, қосымша май цистерналарының әуе құбырларын цистерналар орнатылған үй-жайға орналастыруға рұқсат етіледі; бұл ретте цистерна толып кеткен жағдайда, электр жабдықтарына және қыздырылған бетіне майдың түсіп кету мүмкінідігі жойылады.

      3536. Су үсті бортының ашық палубасында және қондырманың бірінші қабатының палубасында орналасқан (осы Қағиданың 41-тарауының

      4-параграфы), сондай-ақ құю бұрышы шектелген зоналардағы (осы Қағиданың 89-тарауы) осы палубалардан жоғары орналасқан әуе құбырларының шығу ұштары, ауаның және сұйықтықтың еркін кіруін қамтамасыз ететін және цистернаға судың кіруін болдырмайтын үнемі бекітілген автоматты әркет ететін жабулармен жабдықталады. Жабулар осы Қағиданың 245-тармағының талаптарына жауап беруі тиіс.

      3537. Толтыру гравитациялық тәсілмен жүргізілетін цистерналардың әуе құбырлары қимасының қосынды ауданы, осы цистернаның толтырғыш құбырларының қимасының қосынды ауданынан кем болмауы тиіс.

      3538. Кеме немесе жағалау сорғыларымен толтырылатын цистерналардың әуе құбырларының қимасының қосынды ауданы, цистерналардың толтырғыш құбырларының қима ауданының кемінде

      1,25 құрайды.

      Бірнеше құбырлардан жалпы әуе құбырының қосынды ауданы осы цистерналардың толтырғыш құбырларының жалпы ауданының кемінде

      1,25 құрайды; бұл ретте осы Қағиданың 3551-тармағы орындалады.

      3539. Егер кеме немесе жағалау сорғыларымен толтырылатын цистерна құю құбырларымен жабдықталса, цистерналардың әуе құбырларының қосынды қима ауданы толтырғыш құбырдың қима ауданынан 1/3 кем болмауы тиіс.

      Құю құбырларымен жабдықталған бірнеше құбырлардан тұратын әуе құбырларын біріктіру кезінде, жалпы әуе құбырларының қима ауданы осы цистерналардың жалпы толтырғыш құбырлардың қима ауданынан 1/3 кем болмауы тиіс; бұл ретте осы Қағиданың 3551-тармағы орындалады.

      3540. Барлық жағдайларда әуе құбырларының ішкі диаметрі кемінде

      50 мм болуы тиіс. Осы талаптар осы Қағиданың 3527-тармағында көрсетілген әуе құбырларына қолданылмайды.

      3541. Әуе құбырларының орналасуы құбырларда гидравликалық жапқыштың қалыптасу мүмкіндігін жоюы тиіс.

      3542. Тұрғын және салқындатқыш үй-жайлардағы отын және май цистерналарының әуе құбырлары алмалы –салмалы жалғанған болмауы тиіс.

      3543. Әуе құбырларының шығу ұштары ерекшеленетін жазбалы планкалармен жабдықталады.

      3544. Іштен жану қозғалтқыштары картерінің әуе құбырлары осы Қағиданың 3984 және 3579-тармақтарының талаптарына жауап беруі тиіс.

      3545. Жүзбелі доктардың балласты бөліктерінің әуе құбырлары 300 мм кем емес тиеудің шекті сызығынан жоғары шығарылады.

      Әуе құбырларын доктардың мұнараларының борттық қаптамасы арқылы шығаруға рұқсат етіледі.

      Осы тараудың басқа талаптары жүзбелі доктардың балластты бөлігінің әуе құбырларына қолданылмайды.

      3546. Жолаушылар кемесінде әуе құбырларының қондырмада аяқталатын ашық ұштарының орналасуы, 15о бұрышқа дейін қисайған кеменің ватерсызығынан немесе қайсысы үлкендігіне байланысты су жайылу кезеңінің аралығы кезінде есеппен анықталған бұрыштың ең жоғары қисаоюынан 1 м жоғары болуы тиіс.

      Балама ретінде, танкілердің мұнай танкісін қоспағанда әуе құбырларының қондырма борты арқылы өтуіне рұқсат етіледі.

      3547. Мұнай жинайтын кемелердегі жүк танкілерінің әуе құбырларының ашық ұштары, шығатын булар өрт қаупін тудырмайтын және жалын үзетін арматуралармен қорғалатын жерлердегі ашық палубаға шығарылады.

      Арматуралардың өту қимасы әуе құбыры қимасының өту ауданынан кем болмауы тиіс.

      3548. Жүкті қыздыру жүйесіндегі конденсаттың бақылау цистерналарының әуе құбырлары осы Қағиданың 3370- тармағының талаптарына жауап беруі тиіс.

284-тарау. Құю құбырлары, цистерналар

      Ескерту. 284-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3549. Отын цистерналары отынды құятын цистернаға немесе сыйымдылығы осы Қағиданың 3558-тармағына сәйкес құятын цистерналардың сыйымдылығынан кем болмауы тиіс, осы Қағиданың 3559-тармағына сәйкес жабыдқталған бағыттаушы құятын құбырлармен жабдықталады.

      Егер отын жүйесінің құрылғысы отынды қабылдау және айдау кезінде отынның борт сыртына құйылып кету мүмкіндігін болдырмаса, құятын құбырларды орнатпауға рұқсат етіледі. Отын цистерналарынан басқа, құятын құбырлармен осы Қағиданың 3787 және 3895-тармағында көрсетілген май цистерналары жабдықталады.

      3550. Құятын құбырлардың қима ауданы толтырғыш құбырлардың ауданынан 1,25 кем болмауы тиіс. Бірнеше құбырлардан тұратын құятын құбырдың жалпы қимасының ауданы жалып толтырғыш құбырдың ауданынан 1,25 кем болмауы тиіс.

      3551. Корпусқа бекітілген және әртүрлі су өткізбейтін бөліктерде орналасқан бірнеше цистерналардан тұратын құятын құбырларды жалпы коллекторға немесе құбырға біріктіру, символ сыныбында бөлу белгісі кемелерде бар ең жоғары авариялық ватер сызықтан жоғары және басқа кемелерде ең жоғары жүк ватерсызығынан жоғары орындалады.

      3552. Бір мезгілде құйылатын болып табылатын әуе құбырлары құятын цистернаның әуе құбырына жалғанбайды. Мұндай жағдайда құятын құбырлар және жалпы құятын құбырлар тікелей цистернаға жалғанады.

      3553. Егер цистерна отынды, балласт суын, сондай-ақ сұйық және құрғақ жүктерді тасымалдау үшін ауысып жұмыс істейтін болса, жалпы жүйеде құятын құбырларды сұйықтықтың бір цистернадан бир цистернаға құйылып кетуін, сондай-ақ сұйықтық буларының басқа цистерналардан құрғақ жүгі бар цистернаға түсуін болдырмайтын етіп орнатылады. Мұндай жағдайларда Кеме қатынасы тіркелімінің келісу бойынша құятын құбырларда егер бұл құбырлар әуе құбыры ретінде пайдаланылмайтын болса, бекіткіш клапандарды орнатуға рұқсат етеді.

      3554. Отын және май цистерналарының шығындық және тұрақты құятын құбырларын, көрсетілген құбырлардан төмен орналасқан цистерналарға жүргізеді.

      3555. Құятын құбырлардың тік учаскелеріндегі жақсы көрінетін және қолжетімді жерлеріне шолу әйнегі немесе отынның құйылған туралы сигнал беретін құрылғы орнатылады (осы Қағиданың 3559-тармағы).

      3556. Құятын құбырлардың ішкі диаметрі кемінде 50 мм болуы тиіс.

      3557. Құятын құбырлар ең кіші саңылауымен құятын цистернаның түбіне дейін шығарылады. Бұл ретте өтетін қиманың ауданы саңылаудағы құятын құбырдың қима ауданынан кем болмауы тиіс.

      3558. Құятын отын цистернасының сыйымдылығы отынды қабылдау және айдау жүйесінің ең жоғары 10 минуттік мүмкіндік өткізу қабілетінен кем болмауы тиіс.

      3559. Құятын цистерна оның көлемі 75 % толған кезде іске қосылатын жарық және дыбыс сигналымен жабдықталады.

285-тарау. Өлшеу құрылғылары

      Ескерту. 285-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3560. Сұйықтықтарды, оффердамдарды және құрғақ бөліктерді сақтауға арналған құрғатуы, сондай-ақ кіруге рұқсаты жоқ льялы және құдықшасы бар әрбір цистерна, қағида сияқты ашық палубаға шығарылатын деңгейді өлшеу үшін өлшеу құбырларымен жабдықталады. Цистерналарға конструкциясы Кеме қатынасы тіркелімімен мақұлданған басқа өлшеу құрылғыларын қолдануға рұқсат етіледі.

      Салынатын цистернаның өлшеу құбырларын ашық палубаға шығару міндетті емес.

      Отын және май цистерналарының өлшеу құбырларының шығатын ұштары, өлшеу құбырынан тұтану қаупі туындайтын үй-жайларға шығарылмайды. Отын цистерналарының өлшеу құбырларын тұрғын және қызметтік үй-жайларға шығаруға тыйым салынады.

      3561. Өлшеу құбырларының орнына егер олар мынайдай татарға сәйкес келетін болса, цистерналардағы отын деңгейін өлшейтін басқа құралдарды пайдалануға рұқсат етіледі:

      1) жолаушылар кемесінде мұндай құралдарды орнату цистернаның жоғарғы жазықтығынан төмен саңылаудың болуын талап етпеуі тиіс, ал олардың зақымдалуы және цистернаның құюы отынның ағуына әкеп соқтырмауы тиіс;

      2) жүк кемесінде зақымдалу немесе жоғарыда көрсетілген өлшеу құралдарының аударылуы отынның азаюына әкеп соқтырмауы тиіс. Көрсеткіш және отын цистернасының аралығына орнатылатын жазық әнекті және өздігінен жабылатын клапаны бар деңгей көрсеткішті қолдануға рұқсат етіледі. Цистернаның жоғарғы жазықтығына көрсеткіштің жоғарғы бөлігін қосу кезінде өздігінен жабылатын клапанды орналастырмауға рұқсат етіледі.

      3562. Егер екі есе түп борттық льялды құрайтын болса немесе кеменің жазық түбі болса, онда өлшеу құбырлары әрбір бортықа орнатылады. Бұл құбырлар мүмкіндігінше тура болуы тиіс және футштокты өлшеуге кедергі келтірмеуі тиіс.

      3563. Қағида сияқты отын және май цистерналарының өлшеу құбырларының жоғарғы ұштары машина үй-жайына шығарылмайды. Егер бұл талаптар тәжірибе жүзінде орындау мүмкін болмаса, құбырларды мұндай орнату мынадай шарттарды сақтағанда рұқсат етіледі:

      1) жолаушылар кемесінде мұндай құбырлар цистернаның жоғарғы жазықтығынан төмен енгізілмейді және оның зақымдануы немесе цистернаның құюы отынның ағуына әкелмеуі тиіс;

      2) жүк кемелерінде оның зақымдалуы немесе цистернаның құбя отынның ағуына әкелмеуі тиіс;

      3) өлшеу құбырларының ұштары тұтану мүмкіндігі бар көздерден немесе экрандаудан жеткілікті деңгейде алыстатылуы тиіс;

      4) Өлшеу құбырларының жоғарғы ұштарын төменірек өздігінен жабылатын сынама крандар көзделетін өздігінен жабылатын крандармен жабдықталады;

      5) отын мен майдың сынама кран арқылы ағуы кезінде ыстық беттерге ағуын болдырмаудың шұғыл шаралары көзделуге тиіс;

      6) төсем астындағы құбырдың биіктігі 0,5 м. кем болмауы тиіс.

      3564. Дон аралық су цистерналарының өлшеу құбырларын оның астындағы үнемі қол жеткізуге болатын қоршаудың палубасынан төмен орналасқан жайға шығаруға болады. Мұндай құбырларды әуе ретінде пайдалануға болмайды және өздігінен бекітілетін крандармен жабдықталмайды.

      3565. Өлшеу құбырларының ашық шеттері астында дәнекерленген төсем тақтайлар немесе қаптауды (түбін) футштоктың зақымдауынан сақтандыратын басқа күшейту көзделеді.

      Өлшеу құбырларының кесіктері бар жабық төменгі шеттерінде осындай күшейту құбырдың бекіткішінде көзделеді.

      3566. Өлшеу құбырларының ішкі диаметрі 32 мм аз болмауы қажет, ал R3-RSN жүзудің шектелген ауданының кемелері үшін - 25 мм кем болмауы тиіс. Температурасы 0 оС және төменге азаюы мүмкін тоңазытылатын үй-жай арқылы өтетін құбырлардың ішкі диаметрі және мұнай құю кемелерінің мұнай жинауға арналған танкілерінің өлшеу құбырлары 50 мм кем болмауы тиіс.

      3567. Өлшеу құбырларының шығу шеттері ерекшеленетін жазуы бар тақтайшалармен жабдықталады.

      3568. Мұнай құятын кемелердегі әрбір жүк танкі мынадай талаптарға жауап беретін қайта құюды болдырмаудың жүйесімен жабдықталады:

      1) жүк танктерінің өлшеу жүйесінен тәуелсіз болуға;

      2) кеме операторына және ПУГО-ға (ол болған кезде) танкілердегі жоғарғы және шекті деңгейге жеткенде жарық және дыбыс сигналын беру;

      3) жүйе немесе деңгей датчигі қамтамасыз еткен кезде сигнал беру;

      4) жүк операциялары басталуының алдында сигнал беру шынжырын тексеру мүмкіндігіне ие болуы;

      5) жағалаулық сорғылар мен клапандардың немесе кемедегі қандайда бір басқа клапандардың біртіндеп өшірілуі үшін шарттық сигнал беру. Сигналдарды, сорғыларды және клапандарды кеме операторлары өшіруі қажет. Кемелік автоматты түрде жабылатын клапандарды қолдануға порт әкімшілігінің рұқсаты мен келісімі болған кезде рұқсат етіледі.

      3569. Ашық палубаларға шығарылған өлшеу құбырларының шеттері осы Қағиданың 3026-тармағының талаптарына жауап беретін тығыз бекітпелермен жабдықталады.

      Жабудың өзге типтерін қолдану әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      Егер өлшеу құбырлары ашық палубалар астында жо,арылатылса, олар олардың зақымдануы мүмкіндігін бодырмайтын немесе тиісті қоршалған жерлерде орналастырылуы қажет.

      3570. Жүзбелі доктардың балласт бөліктерінің өлшеу құбырлары мұнаралардың топ-палубасына шығарылады.

53-кіші бөлім. Газ шығару жүйесі
286-тарау. Газ шығару құбырлары

      Ескерту. 286-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3571. Газ шығаратын құбырлар Қағида бойынша ашық палубаларға шығарылады.

      3572. Егер газ шығаратын құбырлар борт қабаты арқылы шығарылса жүк ватерсызығына жақын немесе одан төменірек қозғалтқышқа борт сыртындағы судың өту мүмкіндігін болдырмайтын құрылғы көзделеді.

      3573. Мұнай құятын және мұнай жинайтын кемелерде, қамтамасыз ету кемелерінде, жарылыс және өрт қаупі бар жүктерді тасымалдауға арналған кемелерде, осы кемелерге қызмет көрсететін немесе сүйреткіш кемелерінде қазандықтардың түтіндіктері, бас және қосалқы қозғалтқыштардың газ өткізу құбырларында, инсинераторлар Кеме қатынасы тіркелімінің мақұлдаған конструкцияның жалын басқыштарымен немесе жалын аулағыштарымен жабдықталады.

      3574. Газ шығару құбырлары отын цистерналарынан 450 мм кем емес қашықтықта салынады.

      3575. Әрбір басты қозғалтқыштың дербес газ шығаратын құбыры болады. Кейбір жағдайларда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылатын шегіністерге жол беріледі.

      Үш және одан артық дизель-генераторлардың газ шығару құбырлары қуаттылығы аса жоғары қозғалтқыш автономды газ шығару құбырына ие болатын жағдай кезінде жалпы газ шығару құбырларына біріктіріледі. Бұл ретте жалпы газ шығару құбырларынының жұмыс істемейтін двигательдердің құбырларына жалпы құбырдан газдың өтуін сондай-ақ кез келген қозғалтқыш оны қосқан кезде зақымдалуын болдырмайтын, сенімді қолданылатын құрылғысы болады.

      R2, R2-RSN, R3-RSN және R3 жүзу ауданы шектелген кемелерде егер жоғарыда көрсетілген қорғау шаралары сақталған болса, бас құбырларды және қосалқы қозғалтқыштарды біріктіруге болады. Қос отынды двигательдердің газ шығару құбырлары осы Қағиданың 4406-тармағына сәйкес болуы тиіс.

      3576. Өздерінің конструкциясы бойынша оларды итермелі газдармен қыздыру кезіне сусыз бола алмайтын қоқыс шығаратын және құрама қазандықтарда, сондай-ақ осы Қағиданың 4582-тармағынада көрсетілген қазандықтарда итермелі газдардан қазандықтарды өшіретін өткізу жапқыштары бар айналма құбырлар көзделеді.

      3577. Қазандықтардың, инсинераторлардың және іште жану қозғалтқыштарының газ шығару құбырларынының оқшаулайтын материалмен, қос қабырғалармен немсес экранмен жылулы оқшауланады.

      Жылу оқшаулау үшін оқшаулау материалдарын пайдаланған жағдайда осы Қағиданың 2159-тармағының талаптары есекеріледі.

      Қос қабырғаларды немесе экрандарды қолдану отын мен май аққан жағдайда оларға түсуін толық болдырмайтын орындарда ғана талап етілмейді.

      3578. Бас және қосалқы қазандықтарды біріктіру кезінде оларды ашық жағдайда бекітуге арналған құрылғымен жабдықталған жабу орналастыруға болады. Қажетті орныдарда түтіндіктер мен ауа өткізгіштерді қарау мен тазалаудың лаз және скоб-траптар көзделеді.

      3579. Мұнай жинау кемелерінде бас және қосалқы қозғалтқыштардың газ шығару құбырларының, қазандардың, инсинераторлардың және тұтану көздері бар басқа да жабдықтардың шығу тесіктері, сондай-ақ іштен жану қозғалтқыштары картерлерінің әуе құбырларының тесіктері ең жоғары ватерсызықтан кемінде 6 метр жоғары орналасады, бірақ кез келген жағдайда олар осы Қағидалардың 532-тарауының 2-параграфында көрсетілген қауіпті аймақтардан тыс орналасады.

      Ескерту. 3579-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3580. Қашықтық және автоматты жіберілімді дизель-генераторлардың газ шығару құбырлары қозғалтқышқа судың өтуін болдырмайтын өшірілмейтін дренаж құрылғылармен жабдықталады. Құрылғы қызмет көрсетуге оңай қол жетімді және оларды тазалауға мүмкіндік болатын орындарда орналасады. Осы құрылғылардың жіберу құбырларының ішкі диаметрі 25 мм кем болмауы тиіс.

      3581. Қозғалтқыштардың, қазандықтардың және инсинераторлардың газ шығару құбырлары жылы компенсаторлармен жабдықталады. Газ шығару құбырларының тазалауға арналған люктері мен қажетті жағдайда жіберу крандары болады.

      3582. Кәдеге жаратылған қазандықтарын пайдалану кезінде іштен жану қозғалтқыштарының газ өтіміне оларды жуу кезінде судың өтуін болдырмайтын шұғыл шаралар көзделеді. Жуған суды шығаруға арналған жіберу құбырлары машина үй-жайының льялына бағытталуы және гидравликалық бекіткіштермен жабдықталады.

287-тарау. Сөндіргіштер мен ұшқын сөндіргіштер

      Ескерту. 287-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3583. Өшіргіштер мен жалын өшіргіштер оларды тазарту қамтамасыз етілетіндей түрде орналастырады. Осы мақсаттар үшін олар люктермен, жіберу крандарымен немесе бекіткіштермен жабдықталады.

      3584. Суланған типті жалын өшіргіштерді пайдалану кезінде осы Қағиданың 3582-тармағының талаптары орындалады қажет.

12-кіші бөлім. Желдету жүйесі

288-тарау. Желдету каналдары мен бастары, қабылдау саңылаулары

      Ескерту. 288-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3585. Палубадан төмен қоршаулардың су өтпейтін қоршаулары арқылы әдетте желдету каналдарын төсеуге болмайды. Палубадан төмен қоршаулардың су өтпейтін қоршаулары арқылы әдетте желдету каналдарын төсеуді болдырмау техникалық жағынан мүмкін емес, өткізу орындарында су өткізбеуін, кеменің жергілікті конструкцияға тең беріктілігін қамтамасыз ететін және қоршаулардың палубасынан жоғары орналасқан орнынан жабылуы үшін жетегі бар бекіту құрылғыларын көздеу керек.

      Егер желдету каналдары ең болмағанда бір су өтпейтін қоршау арқылы өтсе осындай саңылаулардың жабылу құрылғыларында энергия көзінен жетегі мен қоршаулардың палубасынан жоғары орналасқан орталық басқару бекетінен жабу мүмкіндігі болуы қажет.

      3586. Су өтпейтін палуба арқылы өтетін шахталар мен көлденең желдету каналдары бір су өтпейтін бөліктің шегінде қоршаудың палубасынан төмен және кеме корпусының жергілікті конструкциясына түрлі берікте болуы тиіс.

      3587. Желдету каналдары тоттан қорғалады немесе тотқа берік материалдан дайындалады.

      3588. Будың және газдың жарылысы және өрт қаупін болдырмауға арналған желдету каналдары газ өтпейтіндей және басқа үй-жайдың каналдарымен жалғанбауы тиіс.

      3588-1. Вентиляторлар оңай жанғыш газ және ауа қосындылардың жануының мүмкіндіген алыс болуы қажет. Қабылдағыш және босататын вентялатор қуыстары сым сеткаларымен қорғалуы қажет. Сорыпалғыш каналдар қауіпті орындарға шығарылуы қажет. Ондай үй-жайлардың кіреберісінде "Темекі шегуге болмайды" деген жазу болады.

      Ескерту. 288-тарау 3588-1-тармақпен толықтырылды – ҚР Инвестициялар және даму министрінің 30.11.2017 № 829 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3589. Жүк, машина және басқа жайларға апаратын желдету арналары көлемді өртті сөндіру құрылғыларымен жабдықталған болуы, осы Қағиданың 2258-тармағына сәйкес жабыны болады.

      3590. Желдету каналдары булануы мүмкін орындардан оқшауланған болуы тиіс, ал су жиналуы мүмкін учаскелерде жіберу бекіткіштерімен жабдықталады.

      Желдету каналдарының қабылдау және тарту саңылауларының осы үй-жайлардан тыс орналасқан орындардан оларды жабуға арналған жетектері болады.

      3591. Ағын желдетуінің желдеткіш төбесі, сондай-ақ желдетудің қабылдау саңылаулары кеменің ауа жиналуы, газбен, мұнай өнімдерінің буымен былғанған және мүмкіндігі болатын бөліктерінде орналастырылады және болмауына желдету каналдарына жиналған судың кіру мүмкіндігін болдырмауына жеткізілуі қажет.

      Мұзжарғыштарда және ауаны қабылдау арналары мұзбен күшейтілетін кемелерде олар қардың түсуінен қорғалады. Ауа жинау құрылғыларын борттың екі жағынан орналастырып және жылытумен жабдықтау ұсынылады.

      3592. Желдету құбырларының комингстары осы Қағиданың 79-тарауында анықталған биіктікте болады.

      3593. Накаттық кемелерде жүк үй-жайларының, арнайы санатты

      үй-жайлардың, ашық және жабық үй-жайларында желдету төбесі орналастырылуы осы Қағиданың 2189-тармағының талаптарына жауап беруі тиіс.

289-тарау. Жалпы сыйымдылығы 500 тіркелімдік тонна және одан астам жүк кемелерінің, тұтану температурасы Цельсий бойынша 60 градус (°С) және одан жоғары мұнай өнімдерін тасымалдауға арналған мұнай құятын және құрамдастырылған кемелердің, 36 жолаушыдан аспайтын жолаушылар кемелерінің, бортында 200-ден аспайтын арнайы персонал адамы бар арнайы мақсаттағы кемелердің және тірек кемелердің желдету жүйелері

      Ескерту. 289-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3594. Тұрғын және қызметтік жайларының желдету жүйесі, сондай-ақ басқару постары осы тараудың талаптарына жауап беруі тиіс.

      3595. Желдету каналдары жанбайтын материалдан дайындалады. Алайда 0,02 м2 дейін көлденең түйісетін ұзындығы 2 м каналдар учаскелері (осы Қағиданың 2147-тармағының 5) тармақшасы) егер:

      осы канал желдету жүйесінің соңғы учаскесінде ғана болса;

      канал ұзындығы бойынша санағанда А немесе В типті конструкцияның бекіген түйісу орнынан (осы Қағиданың 142- тарауының 2 параграфы), сондай-ақ В типі конструкциясының үзіліссіз подволокасынан кемінде 0,6 м арақашықтықта болса.

      Кондиционерлеуді орнықтыру үшін үй-жайдың ішінде желдету каналдарына желдеткіштерді қосу үшін серіппелі жанбайтын материалдан иінді пайдалануға рұқсат етіледі.

      3596. Егер жарығы 0,02 м2 аса көленең түйісу алаңымен желдету каналдары қоршау немесе А типті палуба арқылы өтсе, қоршау немесе палуба болаттан дайындалған өту ауданы арқылы өтетін каналдарды қоспаған жағдайларда өтуде жіңішке беттік болаттан стакан орналастырылады. Каналдар мен стакандар бұл бөлікте мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) стакандардың қалыңдығы 3 мм кем болмауға, ал ұзындығы – 900 мм болуы қажет. Қоршау арқылы өту кезінде бұл ұзындық қоршаудың әрбір жағынан мүмкіндігінше 450 мм-ден учаскеге бөлінеді. Осы каналдар немесе олардың стакандары өртке қарсы оқшаулауға ие болады. Оқшаулау ең болмағанда канал өткен қоршау немесе палуба сияқты осындай өртке берік болуы тиіс. Кеме қатынасы тіркелімінің талаптарына жауап беретін өту орнынан тепе-тең қорғау көзделеді;

      2) жарыққа 0,075 м2 аса көлденең түйісу алаңы бар арна осы тармақтың 1) тармақшасының талаптарына жауап беруі және өртке қарсы жабулармен жабдықталуы тиіс.

      Өртке қарсы жабу автоматты түрде қосылады, сондай-ақ қоршаудың немесе палубаның екі жағынан да қолмен жабылады. Жабу оның жабықтығын немесе ашықтығын көрсететін көрсеткішпен жабдықталады. Екі жағынан жабу механикалық құралдармен немесе қарсы жабылмайтын электр өшіргіштер арқылы немесе жабудың пневматикалық жүгіртпесін жинақталған серіппені ашу арқылы өртке қарсы жабуды қашықтан басқару арқылы жүзеге асырылуы мүмкін.

      Өртке қарсы жапқыштар оңай қол жетімді болуы қажет. Егер олар тігіс астында орнықтырылған болса, соңғысы өртке қарсы жабудың нөмірі бар маңдайшаға бекітуге болатын қарауға арналған люк көзделеді. Нөмірі бар осындай маңдайша талап етілетін қашықтықтан басқару құрылғысында болуы тиіс. Алайда егер каналдар осы каналдар және тіпті олар өтетін жабулар да сол деңгейде өртке берік жағдайында оларға қызмет етпестен А типіндегі қоршалған жабулар арқылы өтетін болса өртке қарсы жабулар талап етілмейді.

      3597. Камбуздар желдеткіш жүйесі басқа үй-жайларға қызмет ететін желдеткіш жүйесінен ажыратылады. Жалпы сыйымдылығы 4000-нан кем емес жүк кемедерінде және 36-дан кем емес жолаушыларды тасымалдайтын жолаушы кемелерінде ағындық камбуз желдетуі желдеткіш қондырғыға жақын камбуздың желдету каналдарында орналастырылған және барлық желдету учаскесін қажетінше бөлектейтін автоматты өртке қарсы жабу арқылы басқа үй-жайлармен жалпы желдету қондырғыларынан жекелеген каналдар бойынша жүзеге асырылады. Тұрғын және қызметтік жайлар және басқару постылары арқылы өтетін камбуздың желдету каналдары:

      1) егер олардың ені мен ұзындығы 300 мм мен 5 мм аспайтын болса, егер олардың ені немесе диамерті 760 мм аса қалыңдығы 3 мм болаттан дайындалған. Каналдың ені немесе диаметрі 300 және қалыңдығы 760 мм арасында интерполяциямен анықталады;

      2) тиісті тәсілмен беріктелген және бекітілген;

      3) А типіндегі конструкция қабырғасының қалыңдығы осы тармақтың 1) тармақшасына сәйкес;

      4) тұрғын және қызметтік үй-жайлар немесе басқару постылары аудандарында А-60 типі құрылғысы типі сияқты оқшауланған болуы тиіс.

      Жоғарыда баяндалған талаптар сондай-ақ А санатындағы машина үй-жайларынан, камбуздардан, накаттық кемелердің жүк үй-жайларынан, автотранспорт тасымалдауға арналған палубадағы үй-жайлардан немесе арнайы санатты жайлардан өтетін тұрғын және қызметтік жайлар немесе басқару постыларына арналған каналдарға қолданылады. Бұл ретте егер желдету арнасы бас өртке қарсы тік аймақтың қоршауы арқылы төселетін болса осы Қағиданың 3601-тармағының талаптары орындалуы тиіс.

      А санатты машина үй-жайларының, автомобиль палубаларының үй-жайларының жүк накаттық кемелері, арнайы санатты үй-жайлар мен басқа жүк үй-жайларының желдету жүйесі бір-бірінен және басқа үй-жайлардың желдетуінен бөлектеледі. Жүйенің көрсетілген каналдарының тұрғын және қызметтік үй-жайлар немесе басқару постылары арқылы өтку кезінде оларға осы Қағиданың 3597-тармағының 1)–4) тармақшаларының талаптары қолданылады.

      3598. Егер 0,02 м2 аса көлденең түйісумен В типі конструкциясы арқылы өтетін желдету каналдары және каналдар конструкциясының ауданында осы учаскеде болаттан дайындалмаған болса, онда саңылаулары ұзындығы 900 мм болат стакандармен жабдықталған болуы тиіс, сонымен В типі конструкциясы арқылы өту кезінде ұзындығы 450 мм стаканның бір бөлігі қоршаудың бір жағында, ал екіншісі – басқа жағында болуы тиіс.

      3599. Басқару постындағы бар барлық механизмдердің, құрылғыларын және оларға қызмет ететін персоналдың дұрыс жұмыс істеуіне қажетті дәрежеде көрінуді және түтіннің болмауын қамтамасыз ететін машинадан тыс үй-жайларды басқару постыларын тұрақты желдету үшін барлық қажетті шаралар қабылданады.

      Постыларды желдету үшін ауаны берудің екі өзара ауыстырылатын және тәуелсіз құрылғыны көздеу керек. Ауа беру каналдары үй-жайға түтіннің кіруіне кедергі келтірген жағдайда басқару постының ішінен оңай жабылуы қажет өртке қарсы немесе түтіндік жабулармен жабдықталады.

      Бұл талаптар ашық палубада орналастырылған және онда тікелей шығатын жері немесе басқару постыларын бірдей тиімді жергілікті жабуға болатын басқару постыларынан талап етілмейді.

      3600. Камбуздарды желдету жүйесі басқа үй-жайларға қызмет ететін желдету жүйелерімен жалғанбайды.

      Камбуз плитасынан тарту желдетуінің каналдары ыстық материалдары бар тұрғын үй-жайлар немесе үй-жайлар арқылы өтсе А типіндегі конструкция сияқты орындалады.

      Ыстық материалдары бар тұрғын үй-жайлар немесе басқа үй-жайлар арқылы өтетін камбуз желдетуінің әрбір каналдары мыналармен жабдықталады:

      майды жинауға арналған оңай алынатын қорап;

      каналдың төменгі шетінде орналасқан өрт жабыны;

      каналдың ішіндегі өртті сөндіруге арналған стационарлық жабдықтармен және камбуздан басқарылатын тарту желдетуінің қосу құралдарымен (осы Қағиданың 5016-тармағы).

      3601. Жолаушы кемелерінде желдету каналын бас өрт қауіпсіздігі тік аймағы қоршауымен төсеу қажет кезде оған жақын жерде зақымдалу жағдайында жұмыс істеу қабілетін сақтайтын автоматты жабу үшін құрылғымен жабдықталған өрт жабуы орналастырылады. Жабу сондай-ақ қоршаудың екі жағынан да жабылады. Қолмен жабудың құралының типі – осы Қағиданың 3596-тармағының 2) тармақшасы. Жабуды басқару орны оңай қолжетімді және қызыл түс беретін бояумен белгіленуі қажет. Қоршау мен жабу арасындағы канал болаттан немесе оған тең материалдан болуы тиіс және аралықтардың өртке тұрақты деңгейніе тиіс оқшаулауы болады. Ең болмағанда жабу аралығының бір жағынан жабудың бағытын көрсететін жақсы байқалатын көрсеткішпен жабдықталады.

      3602. Үй-жайдан тыс желдетілетін үй-жай желдеткіштерінің барлық жүйелерінің қабылдау және шығару саңылауларын жабу көзделеді. Жабу құралдары оңай қол жетімді болуы тиіс және каналды ашу және жабуын көрсететін жақсы байқалатын таңба басылады.

      3603. Жалпы сыйымдылығы кемінде 500 болатын А және В кемелерінде желдету каналдары және олардың өту жолдары осы тараудың талаптарына сәйкес орындалады. Осы талаптардан бас тарту әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      3604. Жасанды желдету барлық желдеткіштер бір-бірінен мейлінші алыс орналастырылған екі жерден қосыла алатындай түрде топтастырылған басқару органы болады. Машина үй-жайының жасанды желдетуін басқару органы басқару бірі машинадан тыс орналасқан екі жерден жүзеге асырыла алатындай түрде топтастырылады. Жүк үй-жайларын жасанды желдету жүйесіне қызмет көрсету желдеткіштері осындай үй-жайлардан сырт қауіпсіз орнынан қосылады (осы Қағиданың 5015-5017-тармақтары).

      3605. Мына құрылғылар Өрт сынау рәсімдері Кодексіне сәйкес (осы Қағиданың 138-тарауы) сынауға алынады:

      1) оларды басқарудың тиісті құралдарын қоса алғанда, өрт жабулары; және

      2) А сыныбы жабуы арқылы өтетін каналдар. Болат стакандар жапсырғышпен, бұранда немесе дәнекерлеумен бекітілген ернеу арқылы желдету каналдарына тікелей қосылған жерлерде сынау талап етілмейді.

      3606. А типіндегі өртке берік конструкциялар ретінде орындалған желдету каналдарында, сондай-ақ саңылаудан 600 қашықтықта А және В типіндегі өртке берік конструкциялар арқылы өтетін кез келген желдету каналдарында каналдардың ұзындығын есептегенде жанатын материалдан тығыздалған ернеу жалғауларын төсеуді қолдануға болмайды.

      3607. Осы Қағиданың 3599 және 3613-тармақтарына сәйкес желдету каналдарында және камбуздық тақталарда орнықтырылған өртке қарсы жабулар ИМО А754(18) резалюциясына сәйкес сынауға алынбауы тиіс, бірақ болаттан дайындалған болуы және қажеттегіне қарай ауа ағынын толық тоқтатуы тиіс. А типіндегі конструкция ретінде камбуздық тақтайшадан тарту желдетуінің каналдарын орындау туралы талаптар камбуздардан тыс каналдар бөліктерінде ғана орналасқанды қолдануға болады.

290-тарау. 36-дан астам жолаушыны тасымалдайтын жолаушылар кемелерінің және бортында 200-ден астам арнайы персонал адамы бар арнайы мақсаттағы кемелердің желдету жүйелері

      Ескерту. 290-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3608. Тұрғын және шаруашылық үй-жайлар, сондай-ақ басқару постыларының желдету жүйесі осы Қағиданың 289-тарауының талаптарына, қосымша сондай-ақ осы тараудың талаптарына жауап беруі тиіс.

      3609. Қағида бойынша желдеткіштер мен желдету каналдары олар қызмет ететін бір бас тік өртке қарсы аймақ шегінде орналасады.

      3610. Егер желдету каналдары палубалар арқылы төселсе, онда бір палуба аралық үй-жайдан екіншісіне түтіннің және ыстық газдың кіру мүмкіндігін азайтуға арналған шаралар қабылданады. Қажетіне қарай тік арналар өртке беріктікті қамтамасыз ететін және осы Қағиданың 2199-тармағының талаптарына жауап беруге ие оқшаулауға ие болады.

      3611. Жүк трюмдері каналдарынан басқа желдету каналдары мынадай материалдардан дайындалуға тиіс:

      1) 0,075 м2 аса көлденең түйісетін канал, сондай-ақ бір палуба аралықтан артық кеңістікке қызмет ететін тік каналдар – болаттан немесе оған тең материалдан;

      2) 0,075 м2 аз көлденең түйісетін канал, осы тармақтың

      1) тармақшасында аталған тіктен басқалары – жанбайтын материалдардан, егер мұндай каналдар А және В типіндегі қоршау аралықтары арқылы төселетін болса осы қоршаулардың өртке қарсы қасиеттері сақталуы тиіс;

      3) қағида сияқты, 0,02 м2 дейін көлденең түйісу және ұзындығы 2 м дейін каналдардың қысқа учаскелері - осы Қағиданың 3595-тармағында көрсетілген материалдардан.

      3612. Траптардың қоршауларын желдетуге арналған желдету жүйесі басқа жүйеге тәуелсіз болуы тиіс.

      3613. Шаң мен май жиналуы мүмкін камбуз тақтайшадан шығатын әрбір желдетудің сорғыш каналдары осы Қағиданың 3597-тармағының талаптарына жауап беруге және:

      1) егер майды жоюдың Кеме қатыасы тіркелімімен мақұлданған басқа жүйесі көзделмесе тазалау кезінде жай аулағыштармен, оңай алынатын жүйемен;

      2) арнаның төменгі шетінде орналастырылған автоматты және қашықтықтан басқарылатын өртке қарсы жабулармен және оған қоса, каналдың шығатын шетінде орналастырылған қашықтықтан басқарылатын өртке қарсы жабумен (каналдың төменгі шеті каналды камбуз тақтайшасының шығатын жерінде сору қабығымен қосу қалыбы, каналдың жоғарғы шеті – камбуздан каналдың шығуын жабу қалыбы);

      3) каналдың ішінен өртті өшірудің стационарлық құралдарымен;

      4) осы Қағиданың 3613-тармағының 2) тармақшасында аталған тарту және жаныштау желдеткіштерін қосуға және өртке қарсы жабуларды басқаруға арналған қашықтық құралдармен және камбузға шығатын жерге тікелей жақын орналастырылуы қажет өрт сөндіру жүйесімен жабдықталады. Егер желдетудің көп каналдар жүйесі орнатылған болса онда желдетудің бір бас каналына, өрт сөндіру затын жүйеге жіберуге дейін апаратын барлық айналмаларды жабуға арналған құрылғы көзделеді;

      5) өртке қарсы жабуларға жақын орналасқан тексеруге және тазалауға арналған люктермен жабдықталады. Бір люк тарту желдеткішінің маңында, басқа люктер – каналдардың төменгі бөлігінде табылады.

      3614. Қоғамдық үй-жайлар үшін және одан көп ашық палубаларды алатын болса және жиһаз сынды жалынданатын заттарды қамтитын болса, онда олар, сондай-ақ дүкен, барлар мен ресторандар сияқты жабық үй-жайлар түтін анықтау жүйесінен қосылатын және 10 минуттан кем емес уақытта толық көлемде үй-жайды желдетуді қамтамасыз ететін желдету жүйесімен жабдықталады. Сондай-ақ желдетуді қолмен басқару көзделеді.

      3615. Кондиционерлердің желдеткіштерін өшіруге егер олар қызмет көрсетілетін үй-жайға сыртқы ауа кірмесе осы Қағиданың 3604-тармағының талаптары қолданылмайды.

291-тарау. Тұтану температурасы Цельсий бойынша 60 градус (°С) және одан төмен шикі мұнай мен мұнай өнімдерін тасымалдауға арналған мұнай құю және құрамдастырылған кемелердің желдету жүйелері

      Ескерту. 291-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3616. Осы Қағиданың 288, 289, 293 және 295-тарауларына қосымша желдету жүйесі осы тараудың талаптарына жауап беруі тиіс.

      3617. Тұрғын және қызметтік үй-жайдың, сондай-ақ басқару постыларының желдетуінің қабылдау саңылаулары қондырғылар мен рубканың көлденең алдыңғы қоршауына жүк танкілері жағына қарамаған немесе қондырғының борттық жағына немесе рубканың кеме ұзындығының 4% кеміндегі шекке тең, бірақ жүк танкілері жағына қараған қондырғылардың немесе рубканың шеттерінен 3 м кем емес қашықтықта орналасуы тиіс. Алайда бұл қашықтық 5 м аспауы қажет.

      Машина үй-жайының желдету каналдарының қабылдау және шығару саңылаулары мүмкіндігінше кеменің артқы жағына қарай орналасады. Осы саңылаулардың артқы жағынан тиеуге және түсіруге бейімделген мұнай құятын кемелердегі орналасуына ерекше назар аудару керек.

      3618. Жүк сорғылық бөлімшелерінің мәжбүрлі желдетуі, ал тарту желдеткіштерінің шығу саңылаулары ашық палубаға қауіпсіз орынға шығарылған. Осы Қағиданың желдету жүйесінің өнімділігі оңай тұтанатын будың жиналу мүмкіндігін болдырмауға әкелуге жеткілікті болуы тиіс. Ауа алмастыру саны жайдың жалпы алаңына байланысты сағатына 20 кем болмауға тиіс. Желдету каналдарының орналасуы барлық үй-жайды тиімді қамтамасыз етуі тиіс. Сорғыш желдетуі жалын қаупі болмайтын типтегі желдеткіштері пайдаланумен мәжбүрлі болуы тиіс. Ағын желдетуі табиғи болуы мүмкін. Жарық беру осы Қағиданың 5760-тармағына сәйкес желдетумен блокталуы тиіс.

      3619. Сорғыш арналарының қабылдау саңылаулары төсем астынан ауаның шығуын қамтамасыз ететіндей түрде болуы қажет. Бұл ретте түбіндегі бет, сондай-ақ сорғылық үй-жайдың төсеніші мен алаңы қабылдау саңылауларының орналасу орындарына ауаның еркін өтуіне кедергі келтірмейтіндей болуы тиіс.

      Сорғылар жайынан тыс осы каналдар газ өткізбейтіндей болуы тиіс және қағида бойынша басқа жайлардың желдету каналдарымен жалғанбайды.

      Сондай-ақ төсеніш астында орналасқан қабылдау саңылауларын су басқан жағдайда сорғылар үй-жайының авариялық желдетуі көзделеді. Осы мақсат үшін тарту каналында төменгі тордан төмен 2м биіктікте жабулармен жабдықталған, бас палубадан және жайдың төменгі торынан басқарылуы қажет қабылдау саңылауы көзделеді.

      Егер төменгі қабылдау саңылаулары арқылы сағатына кемінде 20 есе ауа алмасу және жоғары саңылау арқылы ең болмағанда төменгі қабылдау саңылауларына су толған жағдайда сағатына 15 мәрте ауа алмасу қамтамасыз етілетіндей қабылдау саңылауларының түйісуі таңдалған болса жабулар орналастырмауға рұқсат етіледі.

      Сорғылар жайының желдету жүйесі жүк құбырын және ол арқылы жүк танкілерін желдету үшін пайдаланылса, онда жүк құбырына желдету каналдарының қосылу орнында қосарлы бекітілетін арматура орналастырылады.

      3620. Жүк танкілері үй-жайларының желдеткіштерінің конструкциясы осы Қағиданың 368-тарауының талаптарына, ал олардың жетектік қозғалтқыштарының орналасуы осы Қағиданың 2733-тармағының талаптарына жауап беруі тиіс.

      3621. Жүк сорғылары жайлары желдетуінің тарту каналдарының сыртқы саңылаулары мұнай өнімдері буларының тұтану көздерін құрауы мүмкін орында кеменің ішіне кіретін кез келген саңылаудан ең кемінде 2 м тұруы қажет және желдетудің ағындық каналдарының қабылдау саңылауларына қатысты ағындық ауаның былғану мүмкіндігін болдырмайтындай орналасады.

      Каналдардың тарту желдетуінің сыртқы саңылаулары жалын тоқтататын арматурамен жабдықталады.

      Ағындық желдетудің қабылдау саңылаулары жүк палубасынан 2,4 кем емес және жүк танкілерінің кез келген саңылауларынан және тыныстау клапандарының шығу саңылауларынан кемінде 5м, бу қоспаларының еркін шығуы кезінде газ шығару құбырларының шығу шетінде және жылдамдығы жоғары құрылғымен жабдықталған газ шығару құбырларының шығу шетінен - кемінде 10 м тұруы тиіс.

      3622. Құрама кемелерде барлық жүк үй-жайлары және жүк үй-жайларымен аралас жабық кеңістіктер, жасанды желдетуге бейімді болады. Бұл желдетулер алмастырылатын желдеткіштермен жүзеге ауыстырылуға рұқсат етіледі.

      3623. Мұнай құятын кемелерде:

      1) қос корпусты және қос түпті кеңістіктер ауа беруге арналған қосулармен жабдықталады;

      2) егер инертті газ жүйесі талап етілсе, онда осы тармақтың

      1) тармақшасында көрсетілген кеңістік инертті газды бөлудің стационарлық жүйесіне жалғастырылады, сондай-ақ инертті газды бөлу жүйесі арқылы осындай кеңістікке жүк танкілерінен көмір қышқыл газдарының ағуын болдырмау құралдары көзделеді.

      Осындай кеңістіктер тұрақты түрде инертті газды бөлудің көздеріне қосылмаған жерде оларды қосуды қамтамасыз ететін құралдарды көздейді;

      3) қос корпусты кеңістіктерде көміртектің және тұтанатын булардың шоғырлануын өлшеу мүмкіндігі қамтамасыз етіледі. Бұл үшін атмосферадан сынама жинауға арналған стационарлық құбырлар және серпінді шлангтер, сондай-ақ тасымалды аспаптар пайдаланылады;

      4) атмосферадан сынама жинауға арналған стационарлық құбырлардың ішкі диаметрі, оларды төсеу, сондай-ақ материалдары олардың түйдектелуін болдырмайтындай болуы тиіс. Егер материал пластик болса, ол электр өткізетіндей, ал құбырлар берік жерлендірілген болуы тиіс.

292-тарау. Машина үй-жайлары мен туннельдерді желдету

      Ескерту. 292-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3624. А санатты машина үй-жайларын желдету дауылдық жағдайды, механизмдер мен қазандықтардың толық қуатпен жұмыс істеуіне қажетті ауаның жеткілікті ағынын қоса, сондай-ақ қызмет көрсететін персоналдың қауіпсіздігі мен ыңғайы үшін пайдаланудың барлық жағдайларында қамтамасыз етеді.

      Желдету үй-жайдың төменгі бөліктерінен, төсемдерден, отын жүйесінің жабдығы, тұратын және жұмсалатын цистерналар тұрған орындардан ауадан ауыр газдарды жоюды қамтамасыз етеді.

      Басқа машина үй-жайларын желдету олардың мақсатына сәйкес анықталады.

      Мұздатқыш машиналардың машина үй-жайларын желдетуге қойылатын талаптар осы Қағиданың 5975-5976-тармақтарында айтылған.

      3625. Жалпы құбырлардың туннельдерінде желдеткіш болуы тиіс. Халықаралық кеңістікте төселетін құбырлар туннелі жасанды сорғыш желдеткішпен жабдықталады.

      3626. Авариялық дизель-генератордың жайы (автоматты жіберілімді) жабық жайда пайдаланудың барлық жағдайында толық жүктеумен дизель-генератордың жұмыс істеуі үшін қажетті ауа ағынын қамтамасыз ететін автоматты құрылғымен жабдықталады.

      3627. Осы Қағиданың 2735-тармағында көрсетілген үй-жай машина үй-жайын желдетуден бөлектелуі мүмкін тәуелсіз жасанды сорғыш желдеткішпен немесе желдету құрылғысымен жабдықталады. Желдеткіштердің конструкциясы осы Қағиданың 374-тарауының талаптарына жауап беруі тиіс.

293-тарау. Бактарда отыны бар автокөлікті тасымалдауға арналған арнайы санаттағы үй-жайларды және жүк үй-жайларын, сондай-ақ еңкейтетін кемелердегі жабық үй-жайларды желдету

      Ескерту. 293-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3628. Бұл үй-жайлар басқа желдету жүйелеріне қарамастан, осындай үй-жайларда көлік құралдары болған барлық кезең бойы жұмыс істейтін сору жасанды желдету жүйесімен жабдықталады.

      Егер жеке үй-жайлардың тиімді жабулары болса, желдету арналары олардың әрқайсысы үшін бөлек болуы тиіс. Желдеткіштер қызмет көрсететін үй-жайлардан тыс басқарылады және ең болмағанда желдетудің мынадай еселігін қамтамасыз етеді:

      1) сағатына 10 ауа алмасу:

      бактарда отыны бар автокөлікті тасымалдауға арналған жүк үй-жайларында - жолаушылар саны 36 адамнан асатын жолаушылар кемелерінде;

      арнайы санаттағы үй-жайларда-барлық жолаушылар кемелерінде;

      осы Қағидалардың 533-тарауы 4-параграфының талаптарына жауап беретін электр жабдықтарымен көлденең тиеу тәсілі бар жабық жүк үй – жайларында - барлық кемелерде;

      2) барлық басқа кемелерде сағатына 6 ауа алмасу.

      Ескерту. 3628-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3629. Желдету тепе-тең ауа айналымын және тұрып қалатын аймақтардың болуын қамтамасыз етеді.

      3630. Жүйе желдеткіштердің берілуін және жұмысын бақылайтын аспаптармен жабдықталады. Аспаптар рульдік рубкада орналастырылады.

      Аталған аспаптардың орнына мына шаралар көзделуі қажет:

      1) әрбір желдеткіштің жұмысы туралы жарық дабылдамасы;

      2) желдеткіштің электр двигателінің жіберуі сәйкес блоктау желдету арнасының қақпағы ашық болған ғана мүмкін;

      3) желдеткіштің электр двигателінің өзд ерікімен тоқтатылуы туралы дыбыс дабылы.

      3631. Желдеткіштің конструкциясы осы Қағиданың 368-тарауының талаптарына жауап беруі тиіс.

      3632. Өрт кезінде желдету жүйесін берік жабуға арналған құрылғы көзделеді.

      3633. Желдету каналдары мен оларды жабу болаттан дайындалады.

      3634. Басқа арнайы санатты үй-жайдан өтетін арнайы санатты үй- жайының желдету каналдары болаттан дайындалады. Егер осы көлденең аймақтың бөлігі болып табылмайтын осындай желдету каналдары арнайы санатты үй- жайдан өтсе А типіндегі олардың оқшаулануы көзделеді. Желдету каналдары егер олар А конструкциялы болып табылмаса машина бөлімшесі арқылы өтпеуі тиіс.

294-тарау. Қауіпті жүктерді тасымалдауға бейімделген жүк үй-жайларын желдету1

      Ескерту. 294-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3635. Осы Қағиданың 2628-тармағында айтылған жағдайларда жабық жүк үй-жайларын, жүк үй-жайы бос кезіндегі көлем бойынша сағатына ауа ауыстырғыш 6 еселік әрбір үй-жай үшін жасанды сорғыш желдеткішпен жабдықталады.

      Бұл үй-жайлардың қиыстыру желдеткіші табиғи болуы мүмкін.

      Кеме қатынасы тіркелімімен келісу бойынша жасанды қиыстырғыш және табиғи сорғыш желдеткіш рұқсат етіледі.

      Желдеткіштің еселігін тасымалдау әдісін ескере отырып төмендетуге рұқсат етіледі (осы Қағидаға 284-қосымшаның 1 ескертуі).

      3636. Тиелген қауіпті жүктерді тасымалдауға арналған жабық үй-жайларды жабу үшін, кемінде осы Қағиданың 2632-тармағының 3)-тармақшасына сәйкес табиғи желдеткіш қажет.

      Бірақ тасымалдау шарты бойынша жасанды желдеткіш болуы қажет, егер желдеткіштің қажетті тиімділігін қамтамасыз ететін, ауыспалы желдеткіш қондырғы пайдаланылса, стационарлы жүйе қондырғысын көздемеуге рұқсат етіледі.

      3637. Желдеткіш жүк үй-жайына қарай және тоқтаған зона болмаған кезде бірқалыпты ауа ауыстыруды қамтамасыз етеді.

      Желдеткіш жүйесі қауіпті жүктердің жоғарғы немесе жүк үй-жайының төменгі бөлігінен ауаға қатысты жүк буының тығыздығына байланысты будың жойылуын қамтамасыз етеді.

      3638. Желдеткіштердің конструкциясы осы Қағиданың 374-тарауына жауап беруі тиіс.

      Желдеткіштердің электр қозғалқыштары жарылыстан қорғалатындай болып орындалуы тиіс. Оларды сорғыш газдың ағынында орналастыру ұсынылмадйы.

      Желдеткіштің қабылдау және шығару саңылауларын өлшемі 13х13 мм тормен қоршайды.

      3639. Қауіпті жүктерді тасымалдауға бейімделген, жеңіл тұтанатын және зиянды буларды немесе газдарды бөлетін, жүк үй-жайларының сорғыш желдеткішінің желдету бастары олардың шығатын булар немесе газдар басқа кеме үй-жайларына түспейтіндей етіп орнатылады.

      3640. Қауіпті жүктерді тасымалдау үшін жүк үй-жайларына қызмет ететін сорғыларды желдету үй-жайын ауа алмастыру сағатына кемінде 6 есе болатын жасанды сорғыш желдеткішпен жабдықтайды.

      3641. Өздігінен жануға ұшырайтын, ауамен және жүктермен жарылауға қауіпті қоспаларды құрайтын жүктерді тасымалдау кезінде, екі стационарлы немесе сағатына 6 есе ауа ауыстыруға тең, жалпы өнімділігі жарылысқа қауіпсіз орындалатын ауыспалы желдеткіш орнатылады.

      3642. Оралған өөңделген ядролық отынды, плутонды және жоғары радиоактивті қалдықтарды (ӨЯҚ-осы Қағиданың 2624-тармағы) тасымалдаушы кемелердің желдеткіш жүйесі мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) жабық жүк үй-жайларын, осы үй-жайларда кез келген уақытта қоршаған ортаның орташа температурасы 55 оС аспайтындай жеткілікті желдету немесе салқындату көзделеді;

      2) ӨЯҚ жүктерін тасымалдауға арналған жүк үй-жайларына қызмет ететін желдету немесе салқындату жүйелері, басқа үй-жайларға қызмет ететін ұқсас жүйелерден тәуелсіз болуы тиіс;

      3) Желдеткіш сияқты жабдықтарды пайдалану үшін қажетті компрессорлар, жылу ауыстырғыш апппараттар, салқындатқыш сұйықты беру жүйесі әрбір жүк үй-жайы үшін қайталанады.

      3643. Трюмдардың ашық контейнерлерінің жасанды желдетуі жүк трюмдарының төменгі бөлігіндегі арнайы каналдар көмегімен жүзеге асырылуы тиіс. Желдеткіштің еселігі жоғарғы палубадан төмен бос трюмнан бастап, сағатына 2 ауауысытрғыштан кем болмауы тиіс

295-тарау. Салқындататын үй-жайларды, көбікпен сөндіру станцияларын желдету

      Ескерту. 295-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3644. Салқындататын үй-жайлардың желдеткішіне қойылатын талаптар осы Қағиданың 5987-5990-тармақтарында келтірілген.

      3645. Жоғарғы палуба астында немесе ашық палубадан кіре алмайтын жерде орналасқан көбікпен өшіру және көлемді өшіру станциясын өінімділігі сағатына кемінде 6 рет ауыстырылатын тиімді тәуелсіз желдеткішпен жабдықтайды.

      Көмір қышқыл газымен өшіру станциясы сорғыш және қиыстыратын тәуелісіз жүйемен жабдықталады. Сорғыш каналдардың қабылдау сорғылары станцияның үй-жайының төменгі зонасында орналасады.

      3646. Жоғары көбікпен өшіру жүйесі станциясы, көбік генератораларының жұмыс істеуіне жеткілікті көлемде ауаның келуін қамтамасыз ететін құрылғымен жабдықталады.

296-тарау. Аккумуляторлық үй-жайлар мен жәшіктерді желдету

      Ескерту. 296-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3647. Аккумуляторлы үй-жайлардың және жәшіктердің желдеткіш жүйесі тәуелсіз болуы және желдететін үй-жайдың жоғарғы жағынан ауаның жойылуын қамтамасыз етуі тиіс.

      Сорғыш желдеткіштің каналдары газ өткізбейтін болуы тиіс.

      3648. Қиыстыратын ауа желдетілетін үй-жайдың төменгі зонасына қарай келтіріледі.

      3649. Каналдардың сыртқы ұштары оларға теңіз суының, атмосфералық тұнбалардың және қатты денелердің түсіп кету мүмкіндігі болмайтындай етіп орындалады.

      Жалын үзгіш арматура орнатылмайды.

      Сорғыш желдету каналдарының саңылаулары шығарылатын газдар өрт қаупін тудармайтын жерлерге шығарылады.

      3650. Батареясының зарядталу қуаты 2,0-102 Вт аспайтын аккумуляторлы жәшіктердің желдетпесін, газдың жойылуын қамтамасыз ететін жәшіктің төменгі және жоғарғы саңылаулары арқылы жүзеге асыруға рұқсат етіледі.

      3651. Аккумуляторлы үй-жайды немесе жәшікті желдету кезінде ауаның шығыны Q, м3/с мынадай формула бойынша анықталғаннан кем болмауы тиіс

      Q=3,06*10-5 In, (774)

      мұндағы I — газ шығару кезіндегі ең жоғары зарядталған ток, бірақ А зарядтау құрылығысының ең жоғары тоғынан 0,25 кем емес;

      n — батарея элементтерінің саны.

      3652. Аккумуляторлы үй-жайлардың немесе жәшіктердің табиғи сорғыш желдетпесінің қима каналы F, м2, мынадай формула бойынша анықталғаннан кем болмауы тиіс

      F=l,04Q, (775)

      мұндағы Q — осы Қағиданың (774) формуласы бойынша анықталған отын шығыны, бірақ 0,0004 м2 кем емес.

      3653. Үй-жайдың табиғи желдетпесін қабылдауға рұқсат етіледі, егер:

      1) осы Қағиданың (774) формуласы бойынша анықталған отын шығыны 2,36 х 10=2 м3/с кемірек құраса;

      2) желдеткіш каналының ауытқу бұрышы тік бұрыштан 45о құраса;

      3) канал буынының саны екеуден көп емес;

      4) желдеткіш каналдың ұзындығы 5 м аспаса;

      5) желдеткіш қимылы желдің бағытына қатысты болмаса;

      6) желдеткіш каналдың қимасы осы Қағиданың (775) формула бойынша анықталғаннан кем емес қабылданса.

      3654. Егер осы Қағиданың (776) формуласы бойынша анықталған отын шығыны 2,36-10-2 м3/с және одан жоғарыны құраса, аккумуляторлы үй-жай жасанды сорғыш желдеткішпен жабдықталады.

      3655. Сорғыш каналдардың және желдеткіштердің ішкі беттерін электролит буының іс-қимылынан қорғайды.

      3656. Желдеткіштердің қозғалтқыштары сорғыш газдың ағынында орналаспайды.

      Желдеткіштердің конструкциясы осы Қағиданың 374-тарауының талаптарына жауап беруі тиіс.

297-тарау. Мұнай жинайтын кемелердің үй-жайларын желдету

      Ескерту. 296-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3657. Жарылыс қаупі бар және қауіпсіз үй-жайларға қызмет көрсететін желдету жүйелері бір-бірінен тәуелсіз болуы тиіс. Осы Қағидалардың 532-тарауының 2-параграфында көрсетілген әртүрлі жіктеме аймақтарының үй-жайларына жеке жүйелермен қызмет көрсетіледі.

      Ескерту. 3657-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3658. Қауіпсіз үй-жайлар және әуе шлюздері оларда көршілес жарылысқа қауіпті үй-жайлармен салыстырғанда артық ауаны қамтамасыз ететін жасанды қиыстырғыш желдеткішпен жабдықталады

      3659. Желдеткіштерді және қауіпті үй-жайларда және әуе шлюздерінде артық қысымның түсуі бойынша сигнал беретін автоматты қосу көзделеді. Көрсетілгеннің орнына мыналарды көздеуге рұқсат етіледі:

      1) әрбір желдеткіштің жұмысы туралы жарықтық сигнал беру;

      2) желдеткіш каналдың тек ашық кезінде ғана желдеткіштің электр қозғалтқышының жұмыс істеу мүмкіндігін қамтамасыз ететін блоктау;

      3) желдеткіштің электр қозғалтқышының өз еркімен тоқтауы туралы дыбыстық сигнал беру.

      3660. Қиыстырғыш желдеткіштердің қабылдау саңылаулары ашық палубаларда жарылысқа қауіпті емес кеңістіктерде орналасады.

      3661. Сорғыш каналдардың саңылаулары ашық палубаларда жарылысқа қауіпті емес кеңістіктерде орналасады

      3662. 1 зонада орналасқан жарылысқа қауіпті үй-жайлар, еселігі сағатына 20 ауа ауыстырғыштан кем емес жасанды сорғыш желдеткішпен жабдықталады.

      Жабдық өзінің автоматты ауыстырып қосу кезінде сағатына 20 ауа ауыстырғыш еселік шартымен әуе ортасында газ концентрациясының үй-жайы жарылыстың төменгі шегінен (20 + 10) % жетсе, еселігі сағатына 10 ауа алмастырғыш желдеткіш жүйесін қолдануға рұқсат етіледі

      2 зонаның жарылысқа қауіпті үй-жайы еселігі сағатына 10 ауа ауыстырғыштан кем емес желдеткішпен жабдықталады.

      3663. Жарылысқа қауіпті сорғыш желдеткіштердің каналдары газ өткізбейтін, жеткілікті қаттылығы болуы тиіс және қауіпсіз үй-жайлар арқылы өтпеуі тиіс (желдеткіштер каналдары газ өтікзбейтін туннелде қауіпсіз үй-жайлар арқылы өту жағдайларын қоспағанда).

      3664. Үй-жайдың және әуе шлюздерінің жүйелері желдеткіштердің жұмысын бақылаушы құралдармен және басқа осы Қағиданың 3659-3662-тармақтарында көрсетілген құрылғыларымен жабдықталады.

298-тарау. Инертті газ жүйесінің жабдығын орнатуға арналған үй-жайларды желдету

      Ескерту. 298-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3665. Генераторларды, скрубберлерді және желдеткіштерді және олардың арматураларын қоса алғанда жүк танкілерінің жабдықтарын орнатуға арналған үй-жайлар бос үй-жай көлемі бойынша сағатына кемінде 6-есе ауа ауыстыруды қамтамасыз ететін, жасанды сорғыш желдеткішпен жабдықталады.

      Қиыстыратын желдеткіш табиғи болуы мүмкін.

      Жоғарыда көрсетілген жабдықты машиналық үй-жайда орналастыру кезінде осы Қағиданың 306-тарауының талаптары орындалады.

      3666. Осы Қағиданың 3497-тармағында көрсетілген үй-жайларды желдету үшін, ауыстыру еселігі осы Қағиданың 3665-тармағында көрсетілгеннен кем болмауы тиіс жасанды қиыстыру желдеткіш көзделеді.

13-кіші бөлім. Отын жүйесі
299-тарау. Сорғылар

      Ескерту. 299-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3667. Отынды айдау үшін механикалық жетегі бар, біреуі резервті болып табылатын екеуден кем емес сорғы көзделеді.

      Резервті сорғы ретінде кез келген осы мақсатқа жарамды сорғыларды, соның ішінде отынды сепараторының сорғысын пайдалануға рұқсат етіледі.

      Жалпы сыйымдылығы 500 кіші R2, R2-RSN, R3-RSN және R3 жүзу аудандары шектелген жүк кемелерінде резервті сорғы талап етілмейді.

      Тәуліктік отын шығыны 1 т кіші кемелерде бір қолға ұстайтын сорғы орнатуға рұқсат етіледі.

      3668. Егер отын цистерналары, оның ішінде диптанкалар, балласты цистерналар ретінде жүйелі түрде пайдаланылатын болса, оларда отын болған кезде осы цистерналардан балласты жүйені, сондай-ақ онда балласт табылған отын жүйесін ажырататын сенімді құрылғы көзделеді.

      Бұдан басқа кемелерден ластануды болдырмау бойынша Қағида талаптары орындалады.

      3669. отын айдаушы және май айдаушы сорғылар, сондай-ақсепараторлардың сорғылары жергілікті басқарудан басқаларында, оларорантылған үй-жайлардан тыс әрқаншан қолжетімді жерлерде оларды тоқтатуға арналған құрылғылары болады.

      3670. С нагнетательной и приемной сторон топливных и масляных насосов устанавливаются запорные клапаны.

      Отын сорғыларының қабылдау құбырларында отынның температурасын өлшейтін құрылғыны көздеу ұсынылады.

      Осы талаптар отынның тұтану температруасы 60 оС кіші қондырғыларға міндетті.

300-тарау. Құбырларды төсеу

      Ескерту. 300-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3671. Отын құбырлары қағида сияқты, басқа жүйелердің құбырларынан ажыратылады. Отын цистерналарын балластымен ауыстырған кезде осы Қағиданың 3668-тармағының талаптары орындалады.

      3672. Тұтану температурасы 60 оС кіші, сондай-ақ отыны 60 оС жоғары қыздырылған сұйық отынның құбырларын монтаждау кезінде көбінесе дәнекерлік жалғаулар пайдаланылады, сонымен бірге алмалы–салмалы жалғауларды ең кішіге апарады. 0,18 Н/мм2 және одан жоғары қысым астындағы мұндай құбырлар ашық, жеңіл қолжетімді, жарықтандырылған жерлерде орналастырылады.

      3673. Отын құбырлары іштен жану қозғалтқыштарының, турбиндардың, газ шығарушы құбырлардың, бу өткізгіштердің, бу қазандығының және олардың түтін құбырының үстіне салынбайды (отынды қыздыруға арналған бу құбырын қоспағанда). Осы аудандарда құбырлар алмалы-салмалы жалғанбайтын немесе олан экрандалған және тиісті жерлерде көрсетілген жабдықтарға немесе басқа да тұтану көзіне отынның түсіп кетуін болдырмайтын түптері орнатылу шартымен төтенше жағдайларда жоғарыда көрсетілген жабдықтардың үстіне отын құбырларын салуға рұқсат етіледі

      3674. Цистерналардағы сұйықтық деңгейін түзетуге арналған, сыйымдылығы 500 л жоғары цистернаның қабылдағыш отын құбырлары, егер мұндай құбырлар донаралық кеңістіктен тыс орналасса,, әрқашан, цистерна табылатын үй-жайдан тыс орналасқан қолжетімді жерлерден қашықтықтан жабылатын тікелей цистерналарда орнатылған бекіткіш клапандармен жабдықталады. Авариялық дизель-генератордың шығындық отын цистернасындағы қашықтық жетек басқа цистерналардың жетегінен бөлек жерде орналасады.

      Егер отын цистерналары екінші түптен жоғары орналасса және білік өткізгіштер немесе құбырлардың туннеліне, сондай-ақ басқа ұқсас үй-жайларға қосылатын болса, онда осы цистерналардың клапандары жергілікті басқарылатын болуына рұқсат етіледі, бірақ құбырда көрсетілген үй-жайдан тыс қолжетімді жерде клапандар көзделеді. Егер мұндай қосымша клапан машиналық үй-жайда орнатылса, оның осы үй-жайдан тыс қашықтықтан жабылу мүмкіндігі көзделеді.

      Шығын цистерналарында тез бекітілетін типті клапандар ұсынылады.

301-тарау. Отынды жылытуға арналған құрылғылар

      Ескерту. 301-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3675. Сұйық отынды жылыту үшін осы Қағидалардың 3368-тармағында көрсетілген жылу тасығыштарды қолдануға рұқсат етіледі. Отынды жылытуға арналған электр қыздырғыш құрылғыларды қолдану кезінде осы Қағидалардың 505-тарауының талаптары орындалады.

      Ескерту. 3675-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3676. Жылыту иректүтіктері және электр қыздырғыштың қыздыру бөлшектері цистерналардың неғұрлым төмен бөліктерінде орналасуы тиіс.

      3677. Шығыс және тұндыру цистерналарындағы қабылдау отын құбырларының ұштары, мүмкіндігінше иректүтіктер мен бөлшектер жалаңаштанбайтындай жылыту иректүтіктері мен электр қыздырғыштың бөлшектерінің үстінде орналасуы тиіс.

      3678. Отын мен майдың бу қыздырғыштарын немесе басқа қыздыру ортасы бар қыздырғыштарды пайдаланған кезде жылытатын ортаның температурасы тұтану температурасына жетпейтіндей жағдайда жүйе жоғарғы температуралы дабылнамамен жабдықталып немесе температуралық бақылау жүйесіне қосымша ағынның төмендеуін болдырмайтындай жағдай туғызу қажет.

      3679. Запас цистерналардағы отынды қыздырудың максималды температурасы отын тұтану температурасынан 15оС-дан төмен болуы тиіс.

      Шығыс, тұнба және басқа отын беру жүйесі бар цистерналардағы қозғалтқыштар мен қазандықтардың отынын қыздыру жоғарыда аталған деңгейден арттырылуы келесі жағдайларда жол беріледі:

      1) осы цистерналардың ауа құбырларының ұзындығы немесе суыту құрылғыларын қолдану шығатын булардың температурасын 60оС ден төмендетуге мүмкіндік береді немесе ауа құбырларының шығу ұштары тұтану көздерінен кемінде 3 м қашықтықта орналасқан;

      2) ұшқын қаупі бар эектр жабдықтары отын цистерналарының бу кеңістігінде орналаспаған;

      3) цистернаның жоғарғы бөлігінен және машина жайының ауа құбырынан булардың өту мүмкіндігі жоқ болғанда;

      4) жабық кеңістіктер жақсы желдетілетін коффердамдарды есептемегенде тікелей осы отын цистерналарының үстінде орналаспаған жағдайда;

      5) ауа құбырларының ұштары жалын тоқтататын торлармен жабдықталған жағдайда.

302-тарау. Отын цистерналарынан суды шығаруға арналған құрылғылар. Отын ағуын жинауға арналған құрылғылар

      Ескерту. 302-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3680. Шығыс және тұнба цистерналарын судан тазарту үшін өзі бекітілетін түрдегі клапандар және ағынды цистерналарға құбырлары қарастырылуы тиіс.

      Ағынды құбырларда қарау шынылары орнатылуы тиіс. Тұғырлар болған жағдайда шынылардың орнына ашық воронкалар қолдануға жол беріледі.

      3681. Отынның ағуы мүмкін жерлердегі цистерналар, сорғылар, сүзгілер және басқа жабдықтар тағандармен жабдықталуы тиіс.

      3682. Тағандардардың ағынды құбырлары ағынды цистерналарына тартылуы тиіс.

      Ағынды құбырларды сең суларына және құю цистерналарға тартуға жол берілмейді.

      3683. Ағынды құбырлардың ішкі диаметрі 25 мм-нен кем болмауы тиіс.

      3684. Ағынды құбырлар құбырдың ішкі диаметрінің саңылаулары кемінде ә дейін болатын цистернаның түбіне дейін тартылуы тиіс.

      Ағынды цистерна тұғыраралық кеңістікте орналасқан жағдайда сыртқы қаптамасы зақымданған жағдайда ағынды құбырлардың ашық ұштары арқылы машина жайларына судың енуіне жол бермейтін шұғыл шаралар қабылдануы тиіс.

      Ағынды цистерналардағы жоғарғы шекті деңгей бойынша ескерту дабылнамасы қарастырылуы тиіс.

      3685. Егер ағынды цистерна түрлі су өткізбейтін бөліктерде орналасқан тағандардың барлық ағынды құбырлар үшін ортақ болса, онда бір су толған бөліктен екіншіге ағынды құбырлардың ашық ұштары арқылы судың өтуіне жол бермейтін шұғыл шаралар қарастырылуы тиіс.

303-тарау. Отын қорының цистерналарын толтыру

      Ескерту. 303-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3686. Кемеге сұйық отынды қабылдау отынды барлық негізгі қор цистерналарына жеткізуді қамтамасыз ететін арматурамен жабдықталған тұрақты құбыры арқылы жүргізілуі тиіс.

      Катамаранды түрдегі кемелердегі отынды қабылдау құбырлары кеменің кез келген корпусының отын цистерналарын толтыруға, сондай-ақ отынды бір корпустың цистернасынан басқа корпустың цистернасына ауыстыруға мүмкіндік беруі тиіс.

      Отын толтыру құбырын цистернаның түбіне дейін құбырдың ішкі диаметрінің 1/4 кем емес саңылауы жағдайында жеткізілуі тиіс.

      3687. Жолаушылар кемелерінде отынды қабылдау үшін басқа жайлардан бөлектенген және ағынды отын цистерналарына апаратын ағынды құбырлармен жабдықталған арнайы қабылдау станциялары қарастырылуы тиіс.

      3688. Қосарланған тұғырдан жоғары орналасқан цистерналардың толықтыру құбырлары цистерналардың жоғарғы бөліктеріне жалғануы тиіс.

      Егер бұны жүзеге асыру мүмкін болмаса, тікелей цистерналарда орналастырылатын толықтыру құбырларының қайтпайтын клапандары болуы тиіс.

      Толықтыру құбыры қабылдау құбыры ретінде қолданылған жағдайда, қайтпайтын клапанның орнына цистерна орналасқан жайдан тыс қол жетімді жерге шығарылған қашықтықтан жабатын бекіту клапанын орналастырған жөн.

304-тарау. Отын цистерналары

      Ескерту. 304-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3689. Отын цистерналарының құрылымдық элементтері осы қағиданың үшінші бөлігінің талаптарына жауап беруі тиіс.

      3690. Машина жайларында отын цистерналарының орналасуы осы Қағиданың 183-тарауының талаптарына жауап беруі тиіс.

      3691. Ашық палубаларда және қондырмаларында, сондай-ақ атмосфераның ықпалына бейім басқа жерлерде орналасқан отын цистерналары күн сәулесінің әсерінен қорғалуы тиіс.

      3692. Шыны пластикті кемелерде (осы Қағиданың 721-тарауы) отын цистерналары тікелей тұрғын жайларға жанаспауы тиіс. Отын цистернасы және тұрғын жай арасындағы ауа кеңістігі тиімді желдетіліп тұруы тиіс.

      Әдетте отын цистерналары машина бөлімдерінде орналаспауы керек. Машина бөлімінде орналасқан жағдайда олар болаттан немесе сол сияқты материалдан жасалуы тиіс (осы Қағиданың 138-тарауы).

      3693. Отын цистерналары ауыз су және өсімдік майы цистерналарынан құрылымдық бөліктері осы Қағиданың 4-бөлімінің талаптарына жауап беруі тиіс коффердамдар арқылы бөлінуі тиіс.

      3694. Жалпы сиымдылығы 400 және одан артық кемелерде тарандық қалқалардың алдында орналасқан бөліктері отын немесе басқа жылдам тұтанатын заттарды тасымалдауға қолданылмауы тиіс.

      3695. Сынып символында басқа кемелердегі өртпен күресу белгісі бар кемелердегі отын цистерналары FF3WS белгісі бар кемелер үшін 24 сағат бойы және FF1, FF1WS, FF2 немесе FF2WS белгілері бар кемелер үшін 72 сағат бойы арнайы өрт сөндіру жүйесі сорғыларының жұмысын қамтамасыз ету үшін отын қорын қамтитын отын цистерналары болуы тиіс.

305-тарау. Іштен жану қозғалтқыштарына отын жеткізу

      Ескерту. 305-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3696. Отын жүйесінің жабдықтары осы қозғалтқышқа талап етілетін дәрежеде тиісінше дайындалған және тазартылған отынды жеткізуді қамтамасыз етуі тиіс.

      Басты және қосалқы қозғалтқыштарға отынды жеткізу отынның әр түрінің екі шығыс цистерналарынан жүргізілуі тиіс.

      Шығыс цистернасы ретінде пайдалануға дайындалған отынды қамтитын цистернаны ғана түсіну қажет, яғни отын таңбасы және қасиеттері жабдықты өндіруші көрсеткен талаптарға жауап беруі тиіс. Белгілі бір отын сұрпына арналған шығыс цистернасы тиісінше түрде таңбаланып, басқа мақсаттарға пайдаланылмауы тиіс.

      Әр цистернаның сиымдылығы басты және қосалқы қозғалтқыштар мен қазандықтардың мейлінше жоғары пайдалану жүктемесінде сегіз сағаттық жұмысқа жеткілікті дәрежеде болуы тиіс.

      Қалдық жинайтын цистернаны шығыс цистернасы ретінде пайдалануға жол берілмейді.

      Көбінесе кеңінен пайдаланылатын отын жүйелерінің талаптарына жауап беретін отынның әр түрі және барабар ауыстыру үшін екі шығыс цистернасы отын жүйесінің жабдықтары осы Қағиданың 354 және 355-қосымшаларында көрсетілген.

      Осы Қағиданың 354-қосымшасында көрсетілген б) сызбасы басты және қосалқы қозғалтқыштар барлық жүктемелермен ауыр отынды пайдаланатын жағдайға қолданылады. Ал басты қозғалтқыштарға қатысты – ауыр отын іске қосу және реверстер кезінде қолданылуы мүмкін.

      Осы Қағиданың 354 және 355-қосымшаларында көрсетілген б) сызбалары отынның бір түрінен екіншісіне жылдам ауысуға мүмкіндік беретін құралдар мен жүйелер пайдаланылғанда және теңізде барлық қалыпты пайдалану жағдайында отынның екі түрін де пайдалануға қабілетті жағдайда қолданылады.

      Осы талаптардан ауытқуға балық аулау кемелері, жалпы сиымдылығы 500-ден кем емес, сондай-ақ техникалық флот кемелері үшін, сондай-ақ ұзындығы 24 метрден кем кемелер үшін және тіреулік кемелер үшін Кеме қатынасы тіркелімімен жол беріледі.

      3697. Қозғалтқыштарға отынды жеткізу құбырларында орнатылатын отын сүзгілері оларды қозғалтқыш жұмысын тоқтатусыз тазалауды қамтамасыз етуі тиіс. Сүзгілердің құрылымы осы Қағиданың 243-тарауының талаптарына жауап беруі тиіс.

      3698. Отынды қозғалтқыштарға тартқан кезде келесі талаптар орындалуы тиіс:

      1) Әр қайсысы жеке үрлеу сорғысымен жабдықталған екі және одан артық қозғалтқышы бар жүйелерді қоспағандағы үрлеу сорғысы бар отын жүйесінде үрлеу сүзгісі жұмыстан шыққан кезде қозғалтқыштарға отынды жеткізуді қамтамасыз ететін құралдар қарастырылуы тиіс.

      2) Ортақ отын беру көзі бар екі және одан көп бас қозғалтқыштары бар құрылғылар құрамына кіретін қозғалтқыштардың отын жүйесінде әрбір қозғалтқышқа отынды беруді өшіру құралы қарастырылуы тиіс. Бөлуші арматураны басқару басқару бекетінен қашықтықтан жүзеге асырылуы тиіс (осы Қағиданың 2708-тармағының 11) тармақшасы)

      Жоғарыда аталған талаптардан шегінуге Кеме қатынасы тіркелімі жалпы сыйымдылығы 500-ден кем R2, R2-RSN, R3-RSN және R3 шектеулі жүзу ауданындағы жүк кемелеріне рұқсат етіледі.

      3699. Қозғалтқыш отынның түрлі сұрыптарында жұмыс істеген кезде қосалқы қозғалтқыштарға және басқа да тұтынушыларға жұмыс істеуіне жарамсыз отынның келуін болдырмайтын шаралар қолданылуы тиіс.

      3700. Авариялық ретінде қолдануға арналған дизель-генераторларға отынды жеткізу авариялық дизель-генератордың жайында орналасқан автономдық шығыс цистернасынан жүзеге асырылуы тиіс. Осы Қағиданың 5241-тармағының талаптарында көзделген жағдайларды қоспағанда және осы Қағиданың 3975 -тармағының талаптарын сақтаған жағдайда басқа тұтынушыларға осы цистернадан отынды пайдалануға жол берілмейді. Цистернаның көлемі авариялық дизель генератордың жұмысын осы Қағиданың 5231 және 5729-тармақтарының шарттарында көрсетілген уақыт бойы жұмысын қамтамасыз етуі тиіс. Кеменің тұрақтағы кезеңінде авариялық емес тұтынушылар үшін, сондай-ақ оның жұмыс істемей тұрған жағдайда (осы Қағиданың 2678-тармағы) тетіктерін іске қосуды қамтамасыз ететін авариялық дизель-генераторды пайдалану кезінде авариялық дизель-генератордың шығыс отын цистернасын автоматты толықтыруды қамтамасыз етуі тиіс, ол авариялық дизельгенератор шығыс цистернасының көлеміне сәйкес болады.

      3701. Отын жүйесі осы Қағиданың 354-тарауына сәйкес бақылау-өлшеу аспаптарымен жабдықталуы тиіс. Құбырларындағы қарау шынылары ыстыққа төзімді болуы тиіс.

      3702. Отын құбырларында отын бөлшектерінің жүйесі және қосындыларды пайдалану кезінде күтілетін, мейлінше жоғары шекті қысымды ескере отырып пайдаланылуы тиіс, ол қабылдау құбыры және аққан қалдықты жинау құбырына берілетін отын сорғыларымен жүзеге асырылатын пульсті қысым мен гидравликалық соққыларды қамтиды.

306-тарау. Қазандықтарға отын жеткізу

      Ескерту. 306-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3703. Жауапты маңыздағы (Осы Қағиданың 6-тарауы) бас қазандықтар мен қосалқы қазандықтарға механикалық шашыратумен сұйық отынды беру жүйесі кем дегенде екі отын сорғыларының жинағымен, қабылдау және арынды құбырлардағы сүзгілермен жабдықталуы тиіс.

      Әрбір жиынтық қызмет көрсетіліп отырған қазандықтардың толық бу өндіруіне есептелуі тиіс.

      Жергілікті басқарудағыдан бөлек отын сорғыларын тоқтату үшін өздері орналасқан жайлардан тыс жерден оңай қол жеткізілетіндей болуы тиіс.

      Бас қазандықтарға отынды жеткізу әдетте екі қазандықтардан жүзеге асырылуы тиіс.

      3704. Отынды қазандықтарға жіберу жүйесіне қызмет ететін сорғылар басқа мақсаттарда пайдаланылмауы тиіс.

      3705. Әрбір қазандықтың форсункасына отын беретін құбырларында қолмен жергілікті басқарудағы жылдам бекітілетін клапан орнатқан жөн.

      Бұл талап қолмен тұтатылатын қазандықтарға, сондай-ақ отынды форсункаларға беруі гравитациялық жүйедегі қазандықтарға қатысты.

      3706. Форсункаларға отын беретін құбырларындағы қазандықтарға отынды берудің гравитациялық жүйесі кезінде сүзгі қарастырылуы тиіс.

      3707. Бас қазандықты іске қосу оларды кемеден тыс жерден энергиямен жабдықтаусыз қамтамасыз етілуі мүмкіндігі қарастырылуы тиіс.

      3708. Егер жауапты мақсаттағы бас қазандықтар мен қосалқы қазандықтар үшін отын жүйелері балластық ретінде пайдаланылса, қалдық жинау цистерналарын қарастырған жөн.

      Екі шығыс цистернасы болған жағдайда шығыс цистернасын қарастырмауға болады.

      3709. Қазандықтардың отын құрылғылары осы Қағиданың 5-бөлімінің талаптарына жауап беруі тиіс.

      3710. Форсункаларға отын беретін құбырларындағы сәйкес орындарда термометрлер және манометрлер қарастырылуы тиіс.

307-тарау. Газ турбиналы қондырғыларға отын жеткізу

      Ескерту. 307-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3711. Бас ГТҚ-да кемінде екі отын айдайтын сорғы болуы тиіс – негізгі және резервтік, олардың біреуінде ГТҚ-дан жетек болуы тиіс. Резервтік сорғының берілуі негізгі сорғының берілуінен кем болмауы тиіс.

      Екі және одан көп ГТҚ болған жағдайда бір резервтік сорғы болғаны жеткілікті.

      3712. ГТҚ отын жүйесі осы Қағиданың 305 және 381-тарауының алаптарына жауап беруі тиіс.

308-тарау. Мұнай құятын кемелердегі қазандар үшін отын ретінде шикі мұнайды және мұнай жүктерінің қалдықтарын қолдану

      Ескерту. 308-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3713. Мұнай құятын кемелерде басты және қосалқы қазандықтарға отын ретінде осы тарауда баяндалған талаптарға сәйкес шикі мұнай немесе жүктің қалдықтары пайдаланыла алады.

      Бұл үшін Кеме қатынасы тіркеліміне мақұлдау үшін құбырлары мен сақтандыру қондырғыларының сұлбасы бар жалпы қондырғыларды орналастырудың сызбасы ұсынылуы тиіс.

      3714. Шикі мұнайды немесе жүк қалдықтарын қабылдау жүк танкілері ауданында орналастырылған жүк немесе арнайы танкілерден іске асырылуы тиіс. Олар газдан қауіпсіз аудандардан газға төзімді қалқасы бар коффердамдармен бөлінуі тиіс.

      3715. Қазандықтар мен форсункалардың конструкциясы шикі мұнайда жұмыс істеу үшін жарамдылығы дәлелденуі тиіс.

      Қазандықтардың сыртқы қабаты машина бөліміне қатысты газға төзімді болуы тиіс.

      Қазандықтардың өздері пайдалануға берілгенге дейін газға төзімділігі тексерілуі тиіс.

      Сорғылар, сүзгілер, сепараторлар мен қыздырғыштардың барлық жүйесі, егер ондай болса, онда сорғы-жүк жайында немесе қандай да бір қауіпті деп есептелетін және машина-қазандық бөлімшеден газға төзімді қабырғамен бөлінген басқа жайда орнатылады.

      Егер бу немесе ыстық судың көмегімен шикі мұнайды қыздыру қарастырылса, онда жылытушы иректүтіктердің құбырлары жоғарыда аталған жабдықтармен бірге орнатылған жеке бақылау цистернасына тартылуы тиіс.

      Бұл бақылау цистернасы осы Қағиданың 3534-тармағының мұнай тасушы кемелеріне қойылатын талаптарына сәйкес, ашық палубадағы қауіпсіз жерге шығарылатын ауа құбырымен жабдықталуы тиіс. Ауа құбырының шығу қуысы оңай шешілетін жалын тоқтататын арматурамен жабдықталуы тиіс.

      3716. Сорғылардың, сепараторлардың. жетек қозғалтқыштарының орналасуы осы Қағиданың 2733-тармағының талаптарына жауап беруі тиіс.

      3717. Сорғылар мұнайды сорғының сору кеңістігіне немесе құбырлардың сорушы бөлігіне тартқан сақтандыру клапандарымен жабдықталуы тиіс.

      Сорғыны қазандық фронтының немесе ОБП-ның жанында, сондай-ақ машина бөлімшесінен тыс жерде орналасқан бекеттен қашықтықтан тоқтату мүмкіндігі қарастырылуы тиіс.

      3718. Шикі мұнайды немесе жүк қалдықтарын қыздыру қажет болған жағдайда олардың температурасы автоматты түрде реттелуі тиіс, бұл орайда температура артуының дабылнамасы орнатылуы тиіс.

      3719. Шикі мұнай немесе жүк қалдықтарының құбырлары, сондай-ақ осы Қағиданың 3721-тармағында көрсетілгеніндей тұғырлардың ағызу құбырлары қабырғасының қалыңдығы осы Қағиданың 339-қосымшасының 5-бағанында келтірілген шарттарға сәйкес болуы тиіс.

      Бұл құбырлардың қосылуларының саны мейлінше аз болуы тиіс.

      Құбырлардың ағытылатын қосылулары фланц түрінде болуы тиіс және

      І сыныпты құбырларына арналған осы Қағиданың 341-қосымшасының талаптарына жауап беруі тиіс.

      Жоғарыда көрсетілген құбырлары машина және қазандық жайларының ауданындағы барлық ұзындығы бойынша металл арнаға жатқызылуы тиіс, ол газға төзімді болып, құбыр бөлімшесінің қабырғасына және жоғарыда аталған тұғырға тығыз қосылуы тиіс.

      Ішінде құбыр өтетін осындай арна отынды берудің қысымы түскен кезде немесе отын аққан кезде олар өзі сорғы бөлімшесіне ағуы үшін қазандық жаққа қарай көтеріңкі болуы тиіс.

      Сонымен қатар арна борттың ішкі қабатынан мидельдегі кеме енінің кемінде бестен бір (20 %) қашықтығында орналастырылуы тиіс.

      Арнаның арна ішінде орналасқан құбырлардың қосылу ауданында газ өткізбейтін қақпағы бар, газ өткізбейтін қарау құрылғылары, сондай-ақ сорғы бөлімшесінде орналасқан автоматты түрде жабылатын және шикі мұнай аққан жағдайда сорғы бөлімшесіне ағылатындай орнатылған кептіру құрылғысы болуы тиіс.

      Осы Қағиданың 3721-тармағында көрсетілген қалдық жинау цистернасы ағу пайда болғаны туралы тиісті дабылнамасы бар деңгейді білдіретін көрсеткіштермен жабдықталуы тиіс.

      Бұған қоса, осы арнаның ең жоғарғы бөлігінде мұнай тасушы кемелерге қойылатын осы Қағиданың 3534-тармағының талаптарына сәйкес ашық палубадағы қауіпсіз жерге шығарылған ауа құбыры орнатылуы тиіс. Ауа құбырының шығу қуысы оңай шешілетін жалын тоқтататын арматурамен жабдықталуы тиіс.

      Арна мыналарды қамтамасыз ету үшін үнемі инертті газ немесе пар жүйесіне қосылып тұруы тиіс:

      өрт немесе ағып кеткен жағдайында инертті газ немесе парды енгізу;

      отын ағып кеткен жағдайда жұмыс басталғанға дейін арнаны үрлеуді.

      3720. Осы Қағиданың 3719-тармағында аталған арна жалғанған қабырғалар ауданындағы беру құбырлары және мұнайды қайтаратын сорғы бөлімшесі жағынан қазандық фронты немесе ОБП жанындағы бекеттен қашықтықтан басқарылатын бекіту клапандарымен жабдықталуы тиіс.

      Бұл клапандар шикі мұнайды беру кезеңінде желдеткіштердің жұмысын қамтамасыз ету үшін осы Қағиданың 3722-тармағында аталған арнаның сору желдеткіштерімен блокталуы тиіс.

      3721. Қазандықтар тұғырлармен немесе форсункалардан, клапандардан және қосылулардан отынның ағып кетуі мүмкін барлық қалдықтары жиналатындай орналасқан, биіктігі кемінде 200 мм. ағыс науаларымен жабдықталуы тиіс.

      Тұғырлар және ағыс науаларының жоғарғы бөлігі оңай ағытылатын жалын тоқтататын арматурамен жабдықталуы тиіс.

      Отынды беру және қайтару құбырлары тұғыр немесе сұйық өткізбейтін тығыздағышы бар ағыс науалары арқылы өтіп және отын коллекторларына жалғануы тиіс.

      Құбырда әр коллекторға жылдам бекітілетін бақылау клапаны орнатылуы тиіс.

      Тұғыр немесе ағыс науасы сорғы бөлімшесіндегі қалдық жинайтын цистернаға отынды ағызу үшін ағыс құбырымен жабдықталуы тиіс. Бұл цистерна ашық палубадағы қауіпсіз жерге шығарылған ауа құбырымен жабдықталуы тиіс. Ауа құбырының шығу қуысы оңай шешілетін жалын тоқтататын арматурамен жабдықталуы тиіс.

      Жоғарыда аталған ағыс құбырының қазандық немесе машина жайына отынның қайтып баруын болдырмайтын құрылғысы болуы тиіс.

      3722. Қазандықтар форсунканың шүмектеріне ауаның келуіне бөгет жасамайтындай, өзінде форсункаларды, клапандарды және отын құбырларын мейлінше қамтитындай орналасқан тиісті қабықпен жабдықталуы тиіс.

      Қажет болған жағдайда қабықтың артында орналасқан отын құбырлары мен клапандарды қарау және оған қол жеткізу құрылғысы болуы тиіс.

      Қабықта ашық палубадағы қауіпсіз жерге шығарылған және оңай шешілетін жалын тоқтататын арматурамен жабдықталған арна болуы тиіс.

      Қабықтың ішінде қазандық жайға қарағанда неғұрлым төмен қысымды ұстап тұруға арналған ұшқыннан сақтайтын қанатшалары бар, механикалық жетекті, кем дегенде екі сору желдеткіш қарастырылуы тиіс.

      Аталған сору желдеткіштері тоқтатылған немесе жұмыс істеп тұрып, бұзылған жағдайда басқа желдеткішті қосуды қамтамасыз ететін автоматты құрылғымен жабдықталуы тиіс.

      Сору желдеткіштерінің қозғалтқыштары арнадан тыс жерде орналастырылуы тиіс, ал біліктер үшін газ өткізбейтін тығыздағыш қарастырылуы керек.

      Газ қауіпті аудандарда немесе қауіпті болуы мүмкін аудандарда (мысалы, қабықтың ішінде немесе шикі мұнайдың құбырларының арнасында) орнатылатын электр жабдықтары жарылыстан қорғалған түрде орындалуы тиіс.

      3723. Қазандыққа берілу және одан қазандық отынының қайту мүмкіндігі қарастырылуы тиіс, осыған байланысты қазандық жайында осы Қағиданың 306-тарауының және 12-бөлімінің 5-кіші бөлімінің талаптарына сәйкес жабдықтар орнатылуы тиіс.

      Форсункаларға қазандық отынын беру және олардан қайтару шикі мұнаймен жұмыс кезінде қазандық отынын беруді және қайтаруды автоматты түрде болдырмайтын механикалық блоктаушы құрылғының көмегімен іске асырылуы тиіс.

      3724. Қазандықтар орналасқан жайлар қалдық жиналатын аумақтарды болдырмайтындай жобаланған мәжбүрлеу желдеткішімен жабдықталуы тиіс. Желдеткіш ұшқын құраудың көзі болуы мүмкін электр жабдықтары, тетіктер және басқа құрылғылар орнатылған ауданда ерекше тиімді болуы тиіс. Бұл желдеткіш басқа жайлардың желдеткіштерінен бөлек болуы керек және осы Қағиданың 297- тарауының талаптарына жауап беруі тиіс.

      3725. Осы Қағиданың 3719-тармағында көрсетілген арнада, қазандықтар фронтын жабу қабығында, сору желдеткіштерінің ағысында және желдеткіштің тиімділігі төмендетілуі мүмкін барлық аумақтарда орнатылған, датчиктермен жабдықталған, ағып кетулерді анықтайтын қондырғы қарастырылуы тиіс.

      Қазандық фронтының, машина жайының және ОБП-да жарық және дыбыстық ескерту құрылғылары орнатылуы тиіс.

      3726. Тұтату алдында автоматты үрлеу үшін құралдар қарастырылуы тиіс.

      3727. Машина жайларына арналған қағидаларға сәйкес талап етілетін өртке қарсы стационарлық жүйеден тәуелсіз қосымша өртке қарсы қондырғы (осы Қағиданың 2363-тармағы) қарастырылуы тиіс, ол осы Қағиданың 3721-тармағында көрсетілген қазандық фронтына және тұғырға мақұлданған өрт сөндіру құрамын тікелей беру мүмкіндігін қамтамасыз етуі тиіс.

      Өрт сөндіру құрамын жеткізу қазандық қабығының (осы Қағиданың 3720-тармағы) сору вентиляторларын автоматты тоқтатуы тиіс.

      3728. Қазандық фронтының жанында, жақсы көрінетін жерде ескерту тақтайшасы орнатылуы тиіс, онда осы Қағиданың 3725-тармағында көрсетілген дабыл берілетіндігі туралы жарылу қаупі бар қоспалардың бар екендігі көрсетілуі тиіс, қызмет көрсетуші персонал шикі мұнайды жеткізу және қайтару құбырларға сорғы бөлімшесінде орнатылған, қашықтықтан басқарылатын клапандарды бірден өшіруі, тиісті сорғыларды тоқтатуы осы Қағиданың 3719-тармағында көрсетілген арнаға инертті газды беруі және қазандықтарды кәдімгі отынмен жұмысқа ауыстыруы тиіс.

      3729. Тіркеуші жануды әдеттегі басқаруға қосымша ретінде оталдырғыш форсунканы орнатуды талап ету құқығын өзіне қалдырады.

309-тарау. Отын ретінде табиғи газды (метанды) қолдану

      Ескерту. 309-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3730. Газ отынының құбырлары басқару бекеттері, тұрғын және қызметтік жайлар арқылы өткізілмеуі тиіс.

      Газ отынының құбырларын басқа жайлар арқылы өткізуге осы Қағиданың 3731 немесе 33732-тармақтарының талаптарын орындаған жағдайда жол беріледі.

      3731. Құбыр ішкі құбырда газ отыны қамтылған, қосарланған қабырғасы бар құбырлардың жүйесін құрайды. Бұл орайда, келесі шарттар орындалуы тиіс:

      1) қабырғалар арасындағы кеңістік отынның қысымынан артық қысымдағы инертті газбен толтырылуы тиіс;

      2) инертті газдың қысымы үнемі дабылнама жүйесімен бақылануы тиіс;

      3) дабылнама жүйесі іске қосылған жағдайда осы Қағиданың 3734-тармағында көрсетілген автоматты клапандар және осы Қағиданың 3735-тармағында көрсетілген басты газ клапаны инертті газдың қысымы газ отыны қысымынан төмен түскенше автоматты түрде жабылуы тиіс, ал осы Қағиданың 3734-тармағында көрсетілген желдеткіш клапаны автоматты түрде ашылуы тиіс;

      4) жүйе бас газ клапаны мен қозғалтқыш арасындағы газ отынын беру құбырдың ішкі бөлігі бас газ клапаны жабық болған кезде инертті газбен үрленіп тұратындай құрылуы тиіс.

      3732. Газ отынының құбыры құбырда немесе өнімділігі газ отыны ағысының жылдамдығын, конструкциясын және қорғаныс құбырлары мен арналаранының орналасуын ескеретін, жасанды сору желдеткіші бар арна арасындағы кеңістікте орнатылуы тиіс және сағатына кемінде 30 ауа алмасуды қамтамасыз етуі тиіс.

      Бұл орайда, келесі шарттар орындалуы тиіс:

      1) құбырлары мен арналардың сыртқы және ішкі қабырғаларының арасындағы қысым атмосфералықтан төмен деңгейде ұсталып тұруы тиіс;

      2) газдың төгілуі мен оның машина жайына берілуінің тоқтатылуын анықтау жабдығы қарастырылуы тиіс;

      3) электр қозғалтқыштар жарылыстан қорғалған түрде орындалып, құбырлар немесе клапандардан тыс жерде орналасуы тиіс;

      4) егер талап етілетін ауа ағыны желдеткіш жүйесімен қолданбаса, онда осы Қағиданың 3735-тармағында көрсетілген бас газ клапаны автоматты түрде жабылуы тиіс. Желдеткіш құбырларымен газ беріліп тұрғанда үнемі жұмыс жасап тұруы тиіс;

      5) желдеткіш жүйесінің ауа жинағыштары кері қайтармайтын құралдармен жабдықталуы тиіс. Егер ауа жинағыштарда газды анықтау датчиктері тұрса, онда аталған талаптар міндетті емес болып табылады;

      6) машина жайында орналасқан газ отынының құбырлары жүйесінің бөлігінде инерттеу және газсыздандыру көзделуі тиіс.

      3733. Газ отыны пайдаланылатын А санатындағы машина жайлары үшін осы Қағиданың 3731 немесе 3732-тармағында көрсетілген талаптардан бөлек, желдеткіштерге қосымша талаптар сақталуы тиіс:

      1) машина жайлары қалдық жинақталатын аумақтардың болуына жол бермейтін желдеткіш жүйесімен жабдықталуы тиіс. Желдеткіш электр жабдықтарын, тетіктерін немесе болуы мүмкін ұшқын құралу көздерінде аса тиімді болуы тиіс.

      Желдеткіш жүйесі басқа жайлардың желдеткішінен бөлек болуы тиіс және осы Қағиданың 292-тарауының талаптарына жауап беруі тиіс;

      2) машина жайлары газдың жинақталуы мен сыртқа шығуы мүмкін жерлерінде газды анықтаудың тиімді жүйесімен жабдықталуы тиіс. Газдың шоғырлануы жалынданудың төменгі шегінің 30 % - на жеткенде жарық және дыбыс дабылнамасы іске қосылуы тиіс, ал жалынданудың төменгі шегінің 60 %-на жеткенде машина жайына газ отының берілуі тоқтатылуы тиіс.

      3734. Газ отынын беру жүйесі үш автоматты клапандармен жабдықталуы тиіс. Олардың екеуі газ отынының қозғалтқышқа тарту жүйесінде жүйелі түрде орнатылуы тиіс. Үшінші клапан (желдеткіштің) жүйелі түрде орнатылған екі клапанның арасында орналасқан құбырдың бөлігінен газды әкету үшін ашық палубадағы қауіпсіз жерге орнатылады. Жүйе газ отынын беру құбырларындағы қысым белгіленген мәндерден ауытқыған кезде, клапандар жетегінің энергиясы жоғалғанда, осы Қағиданың 3731 және 3732 -тармағында көрсетілген шарттар бұзылғанда, сондай-ақ қандай да бір себеппен қозғалтқыш тоқтағанда жүйелі түрде орнатылған екі клапан автоматты түрде жабылып және үшінші клапан (желдеткіштің) автоматты түрде ашылатындай орнатылуы тиіс.

      Балама ретінде жүйелі түрде орнатылған екі клапанның бірі және желдеткіштің клапаны жоғарыда аталған функцияларды орындаған жағдайда бір корпуста біріктірілуі мүмкін.

      Үш клапан да қолмен басқарылуы тиіс.

      3735. Бас газ клапаны машина жайынан тыс жерде орнатылуы тиіс және оны машина жайынан тыс жерден жабуы үшін қашықтықтан басқару жетегі болуы тиіс.

      Ол мына жағдайларда автоматты жабылуы тиіс:

      газ отыны аққан жағдайда;

      осы Қағиданың 3731 және 3732-тармақтарында көрсетілген шарттар бұзылғанда;

      қозғалтқыш картерінде немесе қозғалтқыш ішпегінің температурасын бақылау жүйесінде май тұманы шоғырлануының датчигі іске қосылғанда.

      Бас газ клапаны блокталған газ клапандары іске қосылып кеткенде (осы Қағиданың 404- қосымшасы) автоматты жабылатындай болуы ұсынылады.

      3736. Газ құбырларында құбырдың салмағымен, ішкі қысыммен туындаған кернеуді, кеме корпусының иілімі мен жылдамдатудан туындайтын жүктемелерді ескере отырып, жеткілікті конструктивті беріктілігі болуы тиіс.

      3737. Осы Қағиданың 3731 және 3732-тармақтарында көрсетілген қорғаныс құбырларының немесе желдеткіш жүйесі арналарының конструкциясы газ құбыры жарылған жағдайдағы қысымның жылдам өсуіне шыдай алатындай жеткілікті берік болуы тиіс. Қорғаныс құбырларының немесе арналардың ажырайтын қосындыларының саны мейлінше аз болуы тиіс.

      3738. Газ құбырларының қосындылары әдетте толық пісірілген түйскен және тігіс тамырының сапасын қамтамасыз ететін арнайы шаралармен қамтылып, толықтай радиографталған болуы тиіс.

      Барлық түйіскен пісірілген қосындылар пісірілгеннен кейін материалына байланысты ыстықпен өңделуге жатады.

      Басқа қосындыларды қолдану әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімімен арнайы жеке қарастырылуы тиіс.

      3739. Газ отынын беруге арналған қондырғылар және оны сақтайтын ыдыстар келесі талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) газ отынын беру жүйесінің құрамына кіретін конструкция, газ компрессорларының басқару және қауіпсіздік жүйесі, қысымдағы ыдыстар және жылу алмасу аппараттары – Қағиданың сәйкес бөліктерінің талаптарына;

      2) жобалау, есептеулер кезінде дірілден, сондай-ақ компрессорлармен газ отынын берген кезде қысымның бүлкілдеуінен болатын газ құбырларының шаршап бұзылуы мүмкіндігін назарға алу қажет.

      3740. Қосотындық қозғалтқыштар мен ГОҚ-тарға газ отынын тарту осы Қағиданың 386 және 390-тарауларының талаптарына жауап беруі тиіс.

310-тарау. Тікұшақтарға отын құю жүйелері

      Ескерту. 310-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3741. Басқа кемелер мен тікұшақтарды жалындау температурасы 43оС-дан төмен отынмен жабдықтауға арналған отын жүйесі осы бөліктің талаптарына жауап беруі тиіс.

      3742. Отын сорғысы бір уақытта тек бір цистернадан отын алуы тиіс. Құбырлары болаттан немесе сол сияқты материалдан жасалып, мүмкіндігінше қысқа және зақымданудан қорғалған болуы тиіс.

      3743. Отын сорғысының алыстатылған қауіпсіз жерден тоқтататын құралдары болуы тиіс. Шығыс цистерналарының жетегі цистерналар орналасқан жерден тыс жылдам бекітілетін клапандармен жабдықталуы тиіс.

      3744. Отынмен толықтыру құбырда отынмен толықтыру шлангысындағы қысымның артуы рұқсат етілгеннен жоғары болуына жол бермейтін, сақтандыру құрылғысы қарастырылуы тиіс.

      3745. Қабылдау, сақтау және толықтыру жүйесінің барлық құбырлары мен жабдықтары электрлік үздіксіз және кеме корпусына сенімді түрде жерлендірілуі тиіс.

      3746. Әрбір отын цистернасында толықтырушы, шығыс, өлшейтін және ауа құбырлары болуы тиіс. Толықтырушы құбырдың ұшы цистерна түбінен 300 милиметрден биік орналаспауы тиіс. Жабық түрдегі деңгей өлшегіштерді орнату ұсынылады. Өлшеу құбыры цистернаның түбіне 30-50 милиметрдей жетпейтіндей аяқталуы және ашық палубаға шығарылуы тиіс.

      3747. Отын цистерналарының ауа құбырлары ашық палубадан кемінде 2,4 м биіктікке шығарылуы тиіс. Құбырлардың ашық ұштары ауаны алатын жерден және жалындану көздері орналасқан жабық жайларға апаратын қуыстардан, сондай-ақ жалындану қаупін туындатуы мүмкін палубалық тетіктер мен жабдықтардан кемінде 10 м қашықтықта орналасуы тиіс және Кеме қатынасы тіркелімі мақұлдаған жалынды тоқтатушы торлармен немесе басқа арматурамен жабдықталуы тиіс.

311-тарау. Шаруашылық мұқтаждарына арналған сұйытылған газ жүйелері

      Ескерту. 311-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3748. Қолданыстағы ұлттық стандарттың талаптарына сәйкес келетін газды қолдануға рұқсат беріледі.

      3749. Сұйытылған газ камбуздық пештерге, сондай-ақ сағатына бір килограмнан артық емес сұйытылған газды тұтынатын сұйықтықтарды ағыспен қыздырғыштарда қолданылады.

      Жолаушылар және мұнай тасушы кемелерде сұйытылған газды қолданудың әрбір жағдайы Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      3750. Кемеге тек қана стандартты балондарды орнатуға және техникалық қадағалаудың құзырлы органдары мақұлдаған газ түрін тұтынушыларға жол беріледі.

      3751. Егер жанғыштың жалыны сөніп қалса, сұйытылған газды тұтынушыларда газды беруді автоматты түрде тоқтататын құрылғы болуы тиіс.

      Тікелей ток қыздырғыштары үшін бұл құрылғыда бақылау жалыны болуы тиіс.

      3752. Баллондарды сақтау үшін ашық палубаға тікелей шығатын осы Қағидалардың 2191-тармағының талаптарына жауап беретін ашық палубадағы арнайы үй-жай көзделеді.

      Егер екіден көп емес баллонды сақтау көзделсе, оларды қондырмада немесе рубкада қоршалған жабық тауашада не болат шкафта орналастыруға жол беріледі.

      Бұдан басқа, баллондарды сақтауға арналған үй-жай мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) осы Қағидалардың 3588 және 3621-тармақтарының талаптарын ескере отырып, тиімді табиғи желдету қамтамасыз етілуі тиіс. Табиғи желдетуге қосымша осы Қағидалардың 3588-тармағының талаптарын ескере отырып, жасанды желдетуді қолдануға жол беріледі;

      2) қажет болған жағдайларда үй-жай ішіндегі температураны 50 °С-тан аспайтын деңгейде ұстап тұру үшін конструктивтік шаралар көзделеді;

      3) үй-жайдың электр жарығы және үй-жайдағы саңылаулардан 2 метрге дейінгі қашықтықтағы электр жабдығы осы Қағидалардың 438-тарауының талаптарына жауап беруі тиіс;

      4) есікте жарылыс қаупі туралы ескертетін және ашық отты пайдалануға және темекі шегуге тыйым салатын жазу болуы тиіс.

      Ескерту. 3752-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3753. Баллондарды орналастыру келесі талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) баллондар орналастырғанда клапандары жоғары болуы және жылдам ағытылатын қосылғыштармен бекітілуі тиіс. Сондай-ақ баллондарды жылдам босатудың басқа да шаралары қарастырылуы тиіс;

      2) баллонның басында әдетте, редукциялық клапан орнатылуы тиіс. Бұл жағдайда редукциялық клапанды сұйытылған газ құбырға қосу үшін мақұлданған түрдегі иілгіш шланг қолданылуы мүмкін;

      3) егер баллондар тобын коллекторға қосу қарастырылса, онда коллекторда орнатылған бір ғана редукциялық клапан қарастырылуы мүмкін. Бұл жағдайда баллондарды коллектормен жалғау мыс түтікшелерімен орындалуы тиіс;

      4) егер коллекторға бірден көп баллон жалғау қарастырылса, онда әрбір баллон және коллектор арасында бекіту клапаны немесе краны орнатылуы тиіс, ал жайда бір уақытта біреуден артық баллон пайдалануға тиым салынатын жазу болуы керек.

      3754. Газ тұтынушылары орнатылатын жайлар осы Қағиданың 2191 -тармағында сәйкес жабдықталуы тиіс және келесі талаптарға жауап беруі керек:

      1) әдетте жоғарғы палубадан төмен емес орналасуы және жану өнімдерін жоюға және жайдың төменгі бөлігінен ауаны алу үшін тиімді табиғи желдеткішпен жабдықталуы тиіс;

      2) егер жайдың бір бөлігі ашық палубадан төмен орналасса, ол жасанды желдеткішпен жабдықталуы тиіс;

      3) ағынды газ тұтынушылар жану өнімдерін шығару үшін жекелеген арналармен жабдықталуы тиіс;

      3755. Құбырлары тігіссіз болат немесе мыс құбырлардан орындалуы тиіс. Болат құбырлар тот басудан қорғалуы керек.

      3756. Құбырлары қабырғаларының қалыңдығы осы Қағиданың 339-қосымшасының 2 немесе 8 бағанының талаптарына жауап беруі тиіс.

      3757. Баллондардан газды тұтыну орнына дейінгі құбырлары ашық палубада өткізілуі және механикалық зақымданудан қорғалуы тиіс.

      3758. Құбырларының қосылуы пісірілген болуы тиіс. Бұрандалы немесе ернеулік қосылуларға тек қана бақылау-өлшеу аспаптары, газ тұтынушылары және арматураның қосылу орындарында жол беріледі.

      3759. Баллондар жайынан шыға берістегі құбырда жайдың сыртынан басқарылатын бекіту краны немесе клапан орнатылуы тиіс. Бұл кран немесе клапан бұрылыстың шектегішіне және жағдайының көрсеткішіне ие болуы тиіс.

      3760. Егер кемеде бірден артық тұтынушы қарастырылса онда, әрбір тұтынушыға қарай ортақ құбырдың тармақтарында бұрылыстың шектегішіне және жағдайының көрсеткішімен жабдықталған бекіту краны немесе клапан орнатылуы тиіс.

      Баллондарды сақтайтын жайда осындай крандарды немесе клапандарды орнату кезінде оларды жайдан тыс жерден басқару мүмкіндігі қамтамасыз етілуі тиіс, бұл ретте кранның немесе клапанның ортақ құбырда болуы талап етілмейді (осы Қағиданың 3759 -тармағы).

      3761. Редукциялық клапан жүйеде 5 кПа-дан артық емес қысымды қамтамасыз етуі тиіс.

      3762. Одан кейін редукциялық клапан немесе құбыр қысымы 7 кПа-ға дейін реттелген, газды ашық палубадағы қауіпсіз жерге бұрған сақтандыру клапанымен жабдықталуы тиіс.

      Егер редукциялық клапан мембрана үзілген немесе зақымдалған кезде төменгі қысымдағы газдың құбырына шығуы жабылатындай болып құрастырылса, онда сақтандыру клапанын орнату міндетті емес.

      3763. Арматура қоладан, жез немесе басқа тоттануға төзімді материалдан дайындалуы тиіс.

      3764. Баллондардан редукциялық клапандарға дейінгі сұйытылған газдың құбырлар мынадай жағдайларда сыналуы тиіс:

      цехта – 2,5 МПа гидравликалық қысымда;

      кемеде — 1,7 МПа ауа қысымында.

      Редукциялық клапандардан газды тұтынушыларға дейінгі сұйытылған газдың құбырлары кемеде монтаждалғаннан кейін 0,02 МПа ауа кысымындағы тығыздығына сыналуы тиіс.

312-тарау. Камбуз жабдығына арналған отын беру жүйесі

      Ескерту. 312-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3765. Камбуздық жабдықтардың жұмысы үшін тұтану температурасы 60оС-ден төмен емес отынды пайдалануға жол беріледі.

      3766. Камбуздың жайында орнатылған шығыс отын цистерналарының сиымдылығы тәуліктік қажеттіліктен артық емес болып есептелуі тиіс.

      3767. Шығыс құбырындағы бекіту клапаны камбуздан тыс жерден қол жетімді қашықтықтан басқарылуы тиіс. Жылдам бекітілетін түрдегі клапандарды қолдану ұсынылады.

      3768. Цистерналардан отын сорғыларынан және қыздырғыштардан жылу жабдықтарының жақын нүктесіне дейінгі қашықтығы 2 м-ден кем болмауы тиіс, ал жайдың жоспарында – 0,5 м-ден кем емес.

      3769. Егер камбуздың отын цистерналарының, сорғылардың және отын жүйесінің өзге де құрылғыларының мөлшері мүмкіндік берсе, олар арнайы қоршауларда орналастырылуы тиіс.

      3770. Форсункаларды қоса алғандағы сұйық отында жұмыс істейтін барлық жабдықтардың төменінде биіктігі 75 мм-ден кем емес қабырғалармен қоршалған, жабдықтың габариттерінен кемінде 100 мм. шығып тұратын тұғырлар (немесе қоршау тікелей болат палубада жасалуы тиіс) болуы тиіс.

14-кіші бөлім. Майлау майының жүйесі
313-тарау. Іштен жану қозғалтқыштарының, берілістер мен муфталардың май сорғылары

      Ескерту. 313-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3771. Бір басты қозғалтқышта циркулярлық майлауды тең беретін кемінде екі сорғы болуы тиіс – негізгі және резервтік, олардың бірінің қозғалтқыштан жетегі болуы тиіс.

      3772. Екі немесе одан да көп бас қозғалтқыштар болған жағдайда әрбір қозғалтқышқа бір май сорғысынан қарастырылса және әрбір қозғалтқыштың жұмысын қамтамасыз етуге жеткілікті тәуелсіз жетегі мен берілісі бар бір резервтік сорғы болса жеткілікті.

      Кеме жағдайында монтаждауға болатын кезде кемеде резервтік сорғы ретінде запас сорғы ұстауға жол беріледі.

      Бас қозғалтқыштардың майлау майлары жүйесін біріктіру әрбір жеке жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      3773. Үш және одан көп бас қозғалтқыш болған жағдайда сорғылардың саны және берілуі әрбір жеке жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе болып табылады.

      3774. Сыйымдылығы 500-ден кем емес R2, R2-RSN, R3-RSN және R3 шектеулі жүзі ауданындағы жалпы жүк кемелерінде бас қозғалтқыштарының санына қарамастан резервтік сорғылар қарастырылмайды.

      Бұл шарт R2 шектеулі жүзу ауданындағы келесі кемелерге қолданылмайды:

      бір бас қозғалтқышы бар сүйреткіштер;

      бір бас қозғалтқышы бар жолаушылар кемелері.

      3775. Автономды электр жетекті сорғылары бар бас қозғалтқыштардың турбоайдамалағыш майды майлау жүйесінде тең беретін резервтік сорғыны және майлау сорғысының кенеттен тоқтаған жағдайында еркін ағу кезінде турбоайдамалағыштарды майлауға жеткілікті май сиятын гравитациялық цистернаны қарастыру қажет.

      Цистернадағы ең төмен деңгейге рұқсат етілетін дабылнаманы және жұмыс істеп тұрған сорғы тоқтаған жағдайда резервтік сорғыны автоматты қосу қарастырылуы тиіс.

      Турбоайдамалағыштардың ішпектерінде майдың ағуын бақылайтын құралдар қарастыру қажет.

      3776. Басты тіс берілістерінің майлау сорғылары, сондай-ақ бас гидромуфтыларды толтыру сорғылары бас қозғалтқыштар үшін осы Қағиданың 3771-3774-тармақтарының талаптарына жауап беруі тиіс.

      3777. Әрбір қосалқы қозғалтқышта, сондай-ақ авариялық дизель-генератордың қозғалтқышында (осы Қағиданың 3974-тармағы) майды майлаудың тәуелсіз жүйесі болуы тиіс.

      Қосалқы қозғалтқыштардың жүйесін біріктіру әрбір жеке жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе пәні болып табылады.

      3778. Майлау майында жұмыс істейтін дейдвудты ішпектерді майлау осы Қағиданың 2813 және 2814-тармақтарының талаптарына жауап беруі тиіс.

314-тарау. Майлау майын Іштен жану қозғалтқыштарына және берілістерге жеткізу

      Ескерту. 314-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3779. Майлаудың ағыс-циркулярлық цистернасының конструкциясы және ондағы майдың жұмыс деңгейі, сондай-ақ сорғылардың сору түтікшелері осы түрдегі кеменің динамикалық және статикалық еңіс бұрыштары және дифференттері мейлінше жоғары орналасқан жағдайда май берудің тоқтатылуын болдырмайтындай болуы тиіс. Қозғалтқыштың картерінен ағыс-циркулярлық цистернасына жеткізілген ағызу құбырларының ұштары қозғалтқыш жұмыс істеп тұрған уақытта олар үнемі майға батып тұратындай орналастырылуы тиіс. Екі және одан да көп қозғалтқыштардың ағызу құбырлары өзара қосылмауы тиіс.

      3780. Майлау майы жүйесінің құбырлары отын мен майдың араласуына жол бермейтін сенімді құралдар болған жағдайда отынды араластыру үшін пайаланылуы мүмкін сепараторларға қосылуды есептемегенде, басқа мақсаттағы құбырдармен қосылмауы тиіс.

      Майларды араластырған кезде әр түрлі маркадағы майлардың араласуын болдырмайтын шаралар қарастырылуы қажет.

      3781. Циркуляциялық майлау жүйесінде майды тиімді тазалау көзделуі тиіс; бұл орайда мыналар орнатылуы қажет:

      1) тіс берілістері сорғысының соратын құбырда әдетте, — магнитті сүзгі;

      2) бас қозғалтқыштың соратын құбырында — 1 дөрекі тазалау сүзгісі (тор); бас қозғалтқыш сорғыларының айдаушы құбырда — екі паралель сүзгі, немесе бір қосарланған ауыстырылатын сүзгі, немесе бір өзі тазаланатын сүзгі. Сүзгінің конструкциясы осы Қағиданың 259-тарауының және 3697-тармағының талаптарына сәйкес болуы тиіс.

      3782. Әрбір май сүзгісінің өткізу қабілеттілігі сорғының ең жоғарғы беру күшінен 10 %-ға артпауы тиіс.

      3783. Майлау майының жүйесі осы Қағиданың 360-тарауына сәйкес бақылау-өлшеу аспаптарымен жабдықталуы тиіс.

      Май суытқыштағы майдың қысымын көрсететін манометр басқару бекетіне шығарылуы тиіс.

315-тарау. Бу турбиналары мен берілістердің май сорғылары

      Ескерту. 315-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3784. Бас турбогрегаттың май жүйесіне екі май сорғысымен қызмет көрсетілуі тиіс. Олардың әрқайсысының берілісі турбоагрегаттың мейлінше жоғары қуаттылық режимінде майлауын қамтамасыз етуі тиіс. Кем дегенде құбырлардың бірінің тәуелсіз жетегі болуы тиіс.

      Бір машина бөлімшесінде екі бас турбоагрегат орналасқан жағдайда екі турбоагрегатқа тәуелсіз жетекті бір резервтік сорғыны орнатуға жол беріледі.

      3785. Сорғылардың конструкциясы мен орналасуы оларға алдын ала құюсыз бөгетсіз іске қосуды қамтамасыз ететіндей болуы тиіс.

      3786. Басты турбоагрегаттардың майлау майы жүйесі әдетте, гравитациялық болуы тиіс. Бұл орайда бас май сорғысы істен шыққан жағдайда және негізгі қорек көздерінен май сорғыларының қозғалтқышына энергияның берілуі тоқтатылған жағдайда турбиналардан еркін май айдау кезінде майлау майын бас турбоагрегатқа беруді қамтамасыз ететін барлық шаралар қолданылуы тиіс.

      Майлау майының серпінді жүйесін қолдану әрбір жеке жағдайда Кеме қатынасы тіркелімінің арнайы қарауындағы нәрсе пәні болып табылады.

316-тарау. Майлау майын бу турбиналары мен берілістерге жеткізу

      Ескерту. 316-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3787. Барлық тармақтары тұтынушыларға тартылған циркуляциялық құбыр мыс, биметалл, мыс-никель немесе оларға барабар құбырлардан дайындалуы тиіс.

      3788. Бас турбоагрегаттың майлау майы жүйесінен майды алу тек қана бас тірек ішпегін басқаруға, реттеуге және қорғау органдарына, сондай-ақ майлау үшін алынуы тиіс.

      3789. Майлау майының әрбір жүйесінде майдың қысымы құлаған кезде іске қосылатын және бас турбоагрегаттың басқару бекетіне шығарылған дыбыс және жарық авариялық ескерту дабылнамасы болуы тиіс. Серпінді цистернада цистернаны босатқан кезде қалған уақытқа дейін қорғаныс органдары резервті сорғыны қоса алатындай май деңгейі қалған кезде дабылнаманың гравитациялық жүйесі әрекет етуі тиіс.

      3790. Майлаудың гравитациялық жүйесіндегі серпінді цистернаның сиымдылығы турбоагрегаттың есептік қуаттылығы режимінде майдың шығысы 5 минуттан кем болмауы тиіс.

      Цистерна қарау шынысы бар, жақсы жарықтанған және басқару бекетінен көрінетін ағызу құбырымен жабдықталуы тиіс. Құбыр қимасының ауданы сорғыдан арынды құбыдың қима ауданынан 1,25-тен кем болмауы тиіс.

      3791. Бас турбоагрегаттың майды майлау жүйесінде екі май суытқыш болуы тиіс, олардың бірі резервтік болуы керек.

      Бір машина бөлімшесінде екі турбоагрегат орналасқан жағдайда екі турбоагрегатқа да бір резервтік май суытқыш орнатуға жол беріледі.

      Май суытқыштардың суыту жүйесі осы Қағиданың 3808-тармағының талаптарына жауап беруі тиіс.

      3792. Бас турбоагрегаттардың майлау майының жүйесі және оларды беру осы Қағиданың 3776, 3781 және 3783-тармақтарының талаптарына жауап беруі тиіс.

      3793. Циркуляциялық құбырдың тармақтарында әрбір тұтынушыға баратын майдын санын реттеуге мүмкіндік беретін дроссель клапандар орнатылуы тиіс.

317-тарау. Мұнай цистерналары

      Ескерту. 317-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3794. Май цистерналары ауыз су және өсімдік майы цистерналарынан, конструктивті бөліктері осы Қағиданың 2-бөлімінің талаптарына жауап беруі тиіс, коффердамдар арқылы бөлінуі тиіс.

      3795. Турбиналық қондырғылы кемелердегі ағыс-циркулярлық цистерналар барлық жағдайларда тұғырдың сыртқы қабаты коффердаммен бөлінуі бөлінуі тиіс, оның конструктивті элементтері осы Қағиданың

      2-бөлігінің талаптарына жауап беруі тиіс.

      Басқа кемелер үшін мұндай коффердамдар орнату ұсынылады.

      Қозғалтқыш картерлерінің ағызу құбырларында коффердамдар болмаған жағдайда қайтарылмайтын немесе машина бөлімшесінің еденінің үстіне шығарылған жетекті бекіту клапандары орнатылуы тиіс.

      Бұл жағдайда жүйе цистерналарда жарықшақ болған жағдайда қозғалтқыш картерлерінен сорғылармен майды авариялық қабылдау үшін тиісті арматуралы құбырлармен жабдықталуы тиіс.

      Клапандардың машина бөлімшесі еденінің үстіне шығарылған жетектері болуы тиіс.

      3796. Жұмыс жағдайына дейін май жүйесін толтыру үшін жеткілікті сиымдылығы бар запас цистерна қарастырылуы тиіс.

      Цистернаны қосарланған тұғырдан тыс жерде орналастыру ұсынылады.

      R2 и R3 шектеулі жүзі аудандары кемелерінде запас цистерна қарастырылмауы мүмкін.

      3797. Қосарланған тұғырдан тыс жерде орналасқан цистерналардың қабылдау құбырлары тікелей цистерналарда орнатылған бекіту клапандарымен жабдықталуы тиіс.

      Гравитациялық майлау жүйелеріндегі цистерналарды қоспағанда, қалыпты жағдайда пайдаланғанда ашық күйінде болатын, сиымдылығы 500 литрден артық цистерналарда орнатылған мұндай клапандарда цистерна орналасқан жайдан тыс жерде орналасатын, үнемі қол жетімді жерде болатын қашықтықтан жабу құралы болуы тиіс.

      3798. Майды қыздыру құрылғысы осы Қағиданың 316-тарауының талаптарына жауап беруі тиіс.

      3799. А-санатындағы машина жайларында орналасқан (осы Қағиданың 187-тарауы) май цистерналары үшін мүмкіндігінше басқа машина жайларында машиналар мен тетіктердің қыздырылған беттерінде орналасқан май цистерналарға қатысты осы Қағиданың осы бөлігінің 300, 318-тарауларының және 3681, 2741, 2742 -тармақтарының талаптары орындалуы тиіс.

      3800. Ағып кеткен майлау майын жинау құрылғылары үшін осы Қағиданың 302-тарауының талаптары қолданылады.

      3801. ГТУ майлау майының жүйесі осы қондырғыға қатысты талаптар орындалатындай шамада осы Қағиданың 313-317-тарауларының талаптарына жауап беруі тиіс.

15-кіші бөлім. Сумен суыту жүйесі
318-тарау. Сорғылар

      Ескерту. 318-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3802. Бас қозғалтқыштардың сумен суыту жүйесі келесі талаптарға жауап беруі тиіс:

      1) бір бас қозғалтқышты борттан тыс сумен суыту жүйесі екі сорғымен жабдықталуы тиіс, олардың бірі резервтік болып табылады. Резервтік сорғының беру күші негізгі сорғының беру күшінен кем болмауы тиіс. Кем дегенде сорғылардың бірінде тәуелсіз жетек болуы керек.

      Бас қозғалтқышты тұщы сумен суыту жүйесі де осы талаптарға жауап беруі тиіс.

      Негізгі сорғылардың беру күшінен кем емес дәрежеде беретін, тұщы және борттан тыс суды алуға тәуелсіз жетегі бар бір ортақ резервтік сорғы ұстауға рұқсат беріледі; бұл орайда борттан тыс және тұщы судың араласуына жол бермейтін шаралар қолданылуы тиіс.

      2) әрқайсысы жеке суыту сорғысымен қызмет көрсетілетін екі және одан көп бас қозғалтқыштарды борттан тыс сумен суыту жүйесінде әрбір қозғалтқышты мейлінше жоғары жүктемемен жұмыс жасауын қамтамасыз ететін тәуелсіз жетегі бар бір резервтік сорғы орнатылуы тиіс.

      Егер кемеде кеме жағдайында монтаждауға болатын запас сорғы болса, резервтік сорғы қарастырылмауы мүмкін.

      Тұщы сумен суыту жүйесі де осы талаптарға жауап беруі тиіс.

      Берілу күші кез келген қозғалтқыштарды тұщы немесе борттан тыс сумен суытылуын қамтамасыз ете алатын тәуелсіз жетегі бар бір ортақ резервтік сорғы орнатуға жол беріледі; бұл орайда борттан тыс және тұщы судың араласуына жол бермейтін шаралар қолданылуы тиіс.

      3) бірнеше қозғалтқыштарды тәуелсіз жетегі бар бір сорғымен суытуды іске асыруға жол беріледі. Бұл жағдайда сорғының беру күші қозғалтқыштардың мейлінше жоғары жүктемеде жұмыс істеген кезінде бір мезгілде суытуға жеткілікті болуы тиіс. Бұл орайда бір мезгілде барлық қозғалтқыштарды суытатын беру күші негізгі сорғының беру күшінен кем емес бір резервтік сорғы қарастырылуы тиіс.

      Әрбір қозғалтқыштың алдындағы суытқыш құбырнда суытылатын судың мөлшерін реттеу үшін клапан қарастырылуы тиіс;

      4) автоматтандыру белгісі бар қондырғыларының сынып символында беру күші негізгі сорғылардың беру күшінен кем емес тұщы және борттан тыс суды суытуға арналған жекелеген резервтік сорғылар қарастырылуы тиіс;

      5) шектеулі жүзі аудандарындағы кемелерде арнайы резервтік құрылғыларды орнату міндетті емес болып табылады, алайда қозғалтқышты борттан тыс сумен тікелей суытудың мүмкіндігі қарастырылуы тиіс.

      Екі және одан да көп бас қозғалтқыштармен жабдықталған, R2, R2-RSN, R3-RSN және R3 шектеулі жүзу аудандарындағы кемелерде борттан тыс сумен тікелей суыту міндетті емес.

      3803. Ескекті электр қозғалтқыштарының май- ауамен суытқыштарында негізгілерге барабар резервтік суыту құрылғылары болуы тиіс.

      3804. Егер әрбір қосалқы қозғалтқыштарда сумен суытатын дербес сорғы болса, бұл қозғалтқыштар үшін резервтік сорғы талап етілмейді.

      Егер қосалқы қозғалтқыштар тобы үшін ортақ суыту жүйесі қарастырылса, онда тұщы және борттан тыс су жүйелері үшін бір резервтік сорғы болған жеткілікті.

      Бас және қосалқы қозғалтқыштардың біріктірілген суыту жүйесінде қосалқы қозғалтқыштарды суыту үшін резервтік сорғының болуы талап етілмейді.

      Тұрақты дайындықта болатын дизель-генераторлар үшін (ыстық резерв жағдайында) қажет болған жағдайда оларды ыстық сумен үнемі айдау қарастырылуы тиіс.

      3805. Резервтік суытқыш сорғылар ретінде тек қана таза су үшін қолданылатын балластық, құрғатушы немесе басқа да жалпы кемелік мақсаттардағы сорғылар қолданылуы мүмкін.

      Осы Қағиданың 2301 -тармағының талаптарын орындаған жағдайда өрт сорғыларын осы мақсаттарда қолдануға жол беріледі.

      3806. Поршендерді суытудың тәуелсіз жүйесінде негізгі сорғының беру күшінен кем емес резервтік сорғы қарастырылуы тиіс.

      3807 Форсункаларды суытудың тәуелсіз жүйесінде негізгі сорғының беру күшінен кем емес резервтік сорғы қарастырылуы тиіс.

      3808. Бас турбоагрегаттардың май суытқыштарына әдетте, бас конденсаторлардың циркуляциялық сорғыларымен қызмет көрсетілуі тиіс.

      Егер май суытқыштарға қызмет көрсету үшін жеке автономдық циркуляциялық сорғы қарастырылса, онда одан бөлек турбоагрегаттың есептік қуаттылығы режиміндегі май суытқышына циркуляциялық су шығысының беру күші кем дегенде 0,66-ны құрайтын резервтік сорғы қарастырылуы тиіс.

      Резервтік сорғы ретінде жалпы кемелік мақсаттағы кез келген сорғы пайдаланылуы мүмкін.

      3809. Дейдвудтық ішпектерді борттан тыс сумен тәуелсіз суыту және майлау жүйесінде беру күші негізгі сорғының күшінен кем емес күші бар резервтік сорғы қарастырылуы мүмкін. Ререзрвтік сорғы ретінде осы Қағиданың 3805-тармағында көрсетілген жалпы кемелік мақсаттағы борттан тыс су сорғысы пайдаланылуы мүмкін.

319-тарау. Құбырларды төсеу

      Ескерту. 319-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3810. Суды суыту жүйесіне кем дегенде екі кингстондармен қызмет көрсетілуі тиіс — машина бөлімшесінде орналасқан және өзара қосылған тұғырлық және борттық. Сиымдылығы кемінде 500-ді құрайтын R2, R2-RSN, R3-RSN және R3 шектеулі жүзу аудандарындағы жалпы жүк кемелеріндегі кингстондар саны әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімімен арнайы жеке қарастырылуы тиіс.

      3811. Қосалқы қозғалтқыштар және қосалқы турбиналардың конденсаторларын суыту жүйесінде дербес кингстондар қарастырылуы тиіс. Бұл орайда осы кингстондар машина бөлімшесінде орналасқан жағдайда, осы жүйелердің қабылдау құбырлары осы Қағиданың 3810-тармағында көрсетілген кингстондардан ортақ қабылдау магистраліне бөлу клапандары арқылы қосылуы керек.

      3812. Мұздық күшейткіші бар кемелердің және мұз жарғыштардың кингстондық және мұз жәшіктерінің құрылғыларына қойылатын талаптар осы Қағиданың 244- тарауыдың 1- параграфында көрсетілген.

320-тарау. Салқындатқыш су сүзгілері. Іштен жану қозғалтқыштарын салқындату

      Ескерту. 320-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3813. Іштен жанатын негізгі және қосалқы қозғалтқыштардың борттан тыс сумен суытудың қабылдау магистральдарында сүзгілер орналастырған дұрыс. Сүзгілер оларды ашқан кезде қысым жоқ екендігіне көз жеткізуге мүмкіндік беретін құрылғылармен жабдықталуы тиіс. Суытатын сорғылардың жұмысын тоқтатпастан сүзгілерді тазарту мүмкіндігі қарастырылуы тиіс.

      Турбиналық құрылғылардың суытатын су жүйесіне сүзгілерді орнату ұсынылады.

      3814. Қозғалтқышты тұщы сумен суыту жүйесінде қозғалтқыштағы судың мейлінше жоғары деңгейінен жоғары су деңгейі қарастырылатын кеміту цистернасы қарастырылуы тиіс. Кеміту цистернасы сорғылардың қабылдау құбырларына жалғануы тиіс және бірнеше қозғалтқыштардың суыту жүйесіне ортақ болуы мүмкін.

      Цистерна сұйықтық деңгейін бақылау құрылғысымен жабдықталуы тиіс.

      Қозғалтқыштарды суыту жүйесінде борттан тыс судың төгу құбырдың орналасуы, қозғалтқыштың су- маймен суытқыштардың ең жоғары суытылатын қуыстарын сумен толтыруды қамтамасыз етуі тиіс, сондай-ақ қалдық жиналатын аумақтардың құралуын болдырмауы керек.

      3815. Суыту жүйесі термометрлармен және суытылатын судың температурасын реттеуге арналған құрылғылармен жабдықталуы тиіс.

      Суыту жүйесін суытылатын судың шекті температурасын ескертетін дабылнамамен жабдықтау ұсынылады (осы Қағиданың 370-тарауы).

      3816. Авариялық ретінде пайдалануға арналған қозғалтқышты суыту жүйесі осы Қағиданың 3974-тармағының талаптарына жауап беруі тиіс.

      3817. Егер форсункалардың немесе поршендердің суыту жүйелерінде отын немесе май пайдаланылса, онда бұл жүйелер сәйкесінше осы Қағиданың 10-бөлімінің 13 немесе 14-кіші бөлімдерінің талаптарына жауап беруі тиіс.

321-тарау. Газ турбиналық қондырғыларды салқындату

      Ескерту. 321-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3818. Турбиналар корпустарын суыту жүйесі осы Қағиданың 320-тарауының талаптарына жауап беруі тиіс.

      3819. Турбиналардың корпусын сумен суыту тұщы сумен жүзеге асырылуы тиіс.

      Авариялық жағдайларда борттан тыс сумен суытуға жол беріледі.

      3820. Ауа суытқышты суыту жүйесі осы Қағиданың 3877, 3879 және 3881-тармақтарының талаптарына жауап беруі тиіс.

      Егер ауа суытқышқа судың берілуі тоқтатылған кезде ГТУдың 30-пайыздық есептік қуаттылығы қамтамасыз етілсе резервтік сорғы қарастырылмауына болады.

322-тарау. Кильді салқындату жүйелері

      Ескерту. 322-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3821. Іштен жану қозғалтқыштарын кильдік суыту жүйелерін

      Агс4 — Агс5 санаттарындағы мұзжарғыштар және мұздық күшейткіштері бар кемелерді қоспағанда, басқа кемелерге қолдануға жол беріледі. Осындай мұздық күшейту санаттары бар шектеулі жүзі ауданындағы кемелердің кильдік суыту жүйелерін қолдану әрбір жағдайда Кеме қатынасы тіркелімімен арнайы жеке қарастырылуы тиіс.

      3822. Бір бас қозғалтқышы бар кемелер үшін кем дегенде екі, борттан тыс суытқыштар қарастырылуы тиіс, олардың біреуі резервтік болып табылады.

      3823. Екі және одан көп бас қозғалтқыштары бар кемелер үшін әрбір қозғалтқыштың жұмысын қамтамасыз ететін бір резервтік суытқыш қарастырылуы тиіс. Шектеулі жүзу аудандарының екі және одан көп қозғалтқышы бар кемелері үшін резервтік суытқыш орнатылмауына болады.

      3824. Әрбір суытқыш ауаны бұратын құрылғымен жабдықталуы тиіс.

      3825. Суытылатын ортаны суытқыштарға тартатын және әкететін құбыр жолдарында бекіту клапандары орнатылуы тиіс.

      3826. Суытқышты құрғату немесе үрлеу мүмкіндігі қарастырылуы тиіс.

16-кіші бөлім. Сығымдалған ауа жүйесі
323-тарау. Ауа сақтағыштардың саны және іске қосу ауасының қоры

      Ескерту. 323-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3827. Бас қозғалтқыштардың сығымдалған ауа жүйесі барлық бас қозғалтқыштарды бір мезгілде қосуды және реверстеуді қамтамасыз етуі тиіс, ал қосу құрылғылары осы Қағиданың 352-тарауының талаптарына жауап беруі тиіс.

      ГОҚ-тің сығымдалған ауа жүйесіне қойылатын талаптар осы Қағиданың 377 -тарауында көрсетілген.

      3828. Бас қозғалтқыштарды қосу үшін және қозғалтқыштарды басқару жүйесінің жұмысы үшін сығымдалған ауаның запасын пайдаланылу өзара тәуелсіз болатындай орнатылған, кем дегенде екі ауасақтағышта немесе ауасақтағыштардың екі тобында сақталуы тиіс; бұл орайда осы екі ау сақтағышта немесе ауасақтағыштардың екі тобында 3829 және 3830 тармақтарында талап етілетін мөлшердің жартысынан кем болмайтындай сығымдалған ауаның запасы сақталуы тиіс (осы Қағиданың 3832-тармағы).

      Егер электротифон қолданылса, R2 және R3 шектеулі жүзу аумағының кемелерінде сиымдылығы осы Қағиданың 3829 және 3830 тармақтарының талаптарына жауап беретін бір ауасақтағышты орнатуға жол беріледі.

      3829. Бас қозғалтқыштарды қосу және реверстеуге арналған барлық ауа сақтағыштардағы сығымдалған ауаның запасы әрекетке дайындалған, бірақ жұмыс істемейтін әрбір қозғалтқыштың алдыға және артқа кезекпен он екі рет қосылуын, сондай-ақ қозғалтқыштарды басқару жүйесінің әрекетін қамтамасыз етуі тиіс.

      3830. Қозғалтқышты жүктемесіз қосу мүмкіндігін қамтамасыз ететін реттеуші қадамдағы бұрандамен немесе басқа тетіктермен қосылған бас қозғалтқыштарды қосу үшін сығымдалған ауаның жалпы запасы әрекетке дайындалған, бірақ жұмыс істемейтін әрбір қозғалтқыштың кем дегенде алты рет қосылуын орындау үшін жеткілікті болуы тиіс, ал екі қозғалтқыштан артық болған жағдайда — әрбір қозғалтқыш кемінде үш рет қосылуы тиіс. Бұл орайда, сондай-ақ қозғалтқыштарды басқару жүйесінің жұмысы қамтамасыз етілуі тиіс.

      3831. Қосалқы қозғалтқыштарды қосу үшін неғұрлым қуатты бір қозғалтқышты әрекетке дайындаған алты рет қосуды орындауға жеткілікті сиымдылығы бар, кем дегенде бір ауасақтағыш қарастырылуы тиіс.

      Кеме қатынасы тіркелімімен келісе отырып мұндай ауасақтағышты орнатпауға болады.

      Бұл жағдайда қосалқы қозғалтқыштарды қосу бас қозғалтқыштардың бір ауасақтағышынан немесе бір ауасақтағыштар тобынан қосу мүмкіндігі қарастырылуы тиіс.

      3832. Тифонның жұмысы және шаруашылық қажеттіліктер үшін осы Қағиданың 3828-тармағында көрсетілген бас қозғалтқыштардың бір ауасақтағышынан немесе бір ауасақтағыштар тобынан қосу ауасының запасын пайдалануға жол беріледі. Тифонның арнайы ауасақтағышы үшін немесе ауасақтағышта автоматтық үрлеу болған жағдайда немесе ауасақтағышта қысым жұмыс кезіндегіден кем дегенде 0,49 МПа-ға дейін құлаған кезде іске қосылатын дабылнаманы тифонның арнайы ауасақтағышы үшін ауасақтағыштағы сиымдылық шамасы артқан жағдайда бұған жол беріледі.

      Тифонға арналған арнайы ауасақтағышты орнатқан кезде оның сиымдылығы тифонның екі минут бойы тоқтаусыз әрекет ету шартынан анықталуы тиіс; бұл орайда компрессорды сағатпен беру тифонның сегіз минут бойы тоқтаусыз әрекет етуі үшін талап етілетінінен кем болмауы тиіс.

      Егер тифонның әрекет етуі үшін және оны басқа тұтынушыларға пайдалану үшін арналған ауасақтағыш орнатылса, онда оның сиымдылығы тифонға есептелген шамамен салыстыранда, көбейтілуі тиіс; бұл орайда ауасақтағышты автоматтық үрлеу немесе ауасақтағышта тек қана тифонға талап етілетін ауа запасы қалғанда дабылнаманың қосылуы қарастырылуы тиіс.

      Автоматтандыру белгісі бар кемелерде ауасақтағыштарды толтыру осы Қағиданың 673-тарауының талаптарына сәйкес іске асырылуы тиіс.

      3833. Осы Қағиданың 3831-тармағында көрсетілген қосалқы қозғалтқыштардың ауасақтағыштарын осы Қағиданың 3832 -тармағында көрсетілген басты қозғалтқыштардың ауасақтағыштарынан ауамен толтыруға жол беріледі; бұл орайда ауаның кері бағытта ауысу мүмкіндігін болдырмау қажет.

      3834. Авариялық дизель-генератордың іске қосу құрылғылары осы Қағидалардың 482-тарауының талаптарына жауап беруі тиіс.

      Сығылған ауа жүйесін авариялық дизель-генераторды іске қосу құралдарының бірі ретінде қолданған кезде ауа сақтағышты толтыру авариялық қозғалтқыш үй-жайының ішінде орнатылған қайтарылмайтын клапан арқылы бас және қосалқы қозғалтқыштардың іске қосу ауа сақтағыштарынан немесе авариялық Тарату қалқанынан қоректендірілетін электр компрессорынан жүргізілуі мүмкін.

      Ескерту. 3834-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

324-тарау. Компрессорлар

      Ескерту. 324-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3835. Кемелердегі негізгі компрессорлардың саны кемінде екеу болуға тиіс. Негізгі компрессорларды жалпы іске қосу осы Қағиданың 3829 және 3830- тармақтарында көрсетілген атмосфералық қысмнан бастап қосулар мен реверстердің санын орындау үшін қажет қысымға басты двигательдерді қосу үшін ауасақтағыштарды 1сағат ішінде толтыру үшін жеткілікті болуға тиіс. Жеке негізгі компрессорларды қосу бірдей болуға тиіс. Тәуелсіз приводты компрессорларды қосу барлық негізгі компрессорлардан талап етілетін қосылудың 50 %-нан кем болмауға, бірақ осы Қағиданың 3832-тармағына сәйкес тифонға аз ауа жұмсауы тиіс.

      3836. шектеулі аудандарда жүзетінкемінде 500 реверсивтік басты двигателі бар R2, R2-RSN, R3-RSN және R3 жүк кемелерінде тәуесіз приводы бар бір компрессорды, ал реверсивтік емес басты двигателі барларға бір ілулі компрессорды орнатуға жол беріледі. Іске қосылуының аралас жүйесі бар көрсетілген кемелер үшін ілулі бір компрессор орнатуға жол беріледі. Компрессорларды беру Осы Қағиданың 3835-тармағының талаптарына жауап беруі тиіс.

      3837. Бас және қосалқы двигательдері қысылған ауамен іске қосылатын кемелерде, кеменің істен шығу жағдайында кемінде 1 cағат ішінде негізгі қосу компрессорларын іске қосу мүмкіндігін қамтамасыз ететін қондырғылар көзделуі тиіс. Осы мақсатта қол компрессоры немесе двигателі қолмен қосылатын дизель компрессор қолданылуы мүмкін, егер ол ішкі жану двигателі арқылы іске қосылатын болса, олар сыйымдылығы дизель генераторлардың бірін немесе негізгі компрессорлардың бірін үш рет іске қосу үшін жеткілікті жеке ауасақтағышты толтырады.

      Осы тармақта көрсетілген ауасақтағыштарды толтыруы мүмкін компрессордың электр двигателінің авариялық дизель-генраторынан қоректену мүмкіндігі кезінде осындай қондырғыны орнату көзделмеуі мүмкін Көрсетілген талап иінді сыйымдылығы кемінде 500 жүзудің шектеулі аудандарына R2, R2-RSN, R3-RSN және R3 жүк кемелеріне тратылмайды.

325-тарау. Құбырларды төсеу

      Ескерту. 325-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3838. Ауа жіберетін компрессорлардың сықағыш құбырлары тікелей ауасақтағыштарға қосылуы, ал бас және қосалқы қозғалтқыштарға ауасақтағыштардың ауа жіберетін құбырлары компрессордың сықағыш құбырларына қарамастан жалғануы тиіс.

      3839. Осы Қағиданың 323-тарауында көрсетілген ауа жіберетін ауасақтағыштардың әрқайсысы осы қағиданың 324-тарауында көзделген негізгі компрессордың әрқайсысынан толтырылу мүмкіндігіне ие болуы керек. Ауа өткізу жағдайлары туралы – осы қағиданың 3833-тармағы.

      3840. Құбырда әр компрессордан кейін қайтарысыз-ілмек қақпақшалар орнатылуы тиіс.

      Әр қозғалтқышқа ауа жіберетін құбырда оның қақпақшасының алдында қайталамайтын қақпақша орнатылуы тиіс.

      Егер қозғалтқыштың конструкциясында жарылыстың таралуын болдырмайтын жабдықтар көзделген болса, онда мұндай қақпақшаны орнатуға міндетті емес (осы қағиданың 4033-тармағы).

      3841. Ауасақтағышқа келетін ауаның температурасы 90оС жоғары болмауы тиіс. Қажет болған жағдайларда салқындатқыштар қарастырылуы тиіс.

      3842. Құбырлар мүмкіндігінше тіп-тік су жіберу үшін бас қақпақшаның бағытында кішкене еңістікпен жүргізілуі тиіс.

      3843. Компрессорлар мен ауасақтағығыштардың арасындағы құбырларда су және майды тазарту үшін жабдықтар қарастырылуы тиіс, егер олар компрессорлардың өзінде болмаса.

      3844. Ауасақтағыштарда орнатылған сақтандыратын қақпақшалардан сығылған ауа машина орынжайынан тыс шығарылатын болса, онда құбырлардың көлденең қималардың алаңы сақтандыратын қақпақшалардың екі мәрте қиманың алаңынан кем болмауы тиіс, құбырларда су тазалайтын жабдықтар қарастырылу керек.

17-кіші бөлім. Нәрлі судың жүйесі
326-тарау. Сорғылар

      Ескерту. 326-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3845. Жауапты мақсаттағы әр бас және қосалқы қазан немесе қазан тобында тәуелсіз механикалық көтермесі бар кем дегенде екі нәрлі насос болуы керек.

      Жауапты емес мақсаттағы қосалқы, сондай-ақ пайдаға жаратушы қазандарды қоректендіру үшін, конструкциясы бойынша қыздырған кезде сусыз пайдаланылған газдармен жұмыс істей алатындар үшін, бір қоректендіру насостың болғаны жеткілікті.

      Қоректенуі қолмен реттелетін қазандар үшін әр насос қазандардың 1,50 есептік өнімділігінен, ал автоматты түрде реттелетіндердің – 1,15 олардың есептік өнімділігінен 1,15 кем бермеуі тиіс.

      Қоректендіру сорғыштың саны екіден көп болса, онда кез келген сорғыш істен шыққан жағдайда қалған сорғыштардың беретіндердің жиынтықтығы жоғарыда аталған бір сорғыштың беруінен кем болмауы тиіс.

      Тік ағатын қазанның әр қоректендіру сорғыштың беруі ессептіктен кем болмауы тиіс.

      3846. Бу жетегі бар қоректендіру сорғыштардың жаңа шыққан буды шығаратын жеке құбыры болу керек, оған жұмыс істеп тұрған барлық қазандардан шығатын бу жүргізілетін болады.

      3847. Еріксіз айналыммен жауапты мақсаттағы бас және қосалқы қазандар, сондай-ақ кіре берісте 270ҮС және төмен газ температурасымен екі тактілі дизельдің газ шығаратын жүйеге қосылатын жаратушы қазандар кем дегенде екі айналмалы, оның біреуі резервтегі сорғымен жұмыс істеу керек.

327-тарау. Құбырларды, цистерналарды төсеу

      Ескерту. 327-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3848. Қоректендіру жүйесі ашық болған кезде қоректендіру сорғылар жылы жәшіктен және нәрлі судың қосалқы цистерналарынан жылы суды қабылдау мүмкіндігі болуы керек.

      3849. Әрбір бас қазанды және жауапты мақсаттағы қосалқы қазанды қоректендіру жүйесі қазанды немесе қазандар тобын әрбір қоректендіру сорғы бір біріне тәуелсіз – бас және қосалқы екі қоректендіру құбарлар арқылы қамтамасыз ету мүмкіндігі арқылы жұмыс істеуі тиіс.

      Жауапты емес мақсаттағы қосалқы қазандар үшін нәрлі судың бір құбыры болған жеткілікті.

      3850. Нәрлі су жүйесіне май мен мұнай өнімдерінің тиюін болдырмау үшін конструктивті шара қолдану керек.

      3851. Жауапты мақсаттағы бас және қосалқы қазандардың нәрлі су жүйесі нәрлі судың тұзын бақылайтын автоматтандырылған жабдықтармен жабдықталуы тиіс.

      3852. Осы қағиданың 3847-тармағында көрсетілген еріксіз айналыммен жаратушы қазандар үшін айналмалы су шығынымен қамтамасыз етілуі тиіс, айналмалы су шығынымен қамтамасыз етілуі тиіс және шөгін жалындаған жағдайда артық жылу шығарушыны алу үшін есептік бу өндірушінің бес реттік мөлшерінен кем болмауы керек. Осы мақсатта жаратушы қазанның резервтегі айналмалы сорғысын немесе параметрі бойынша сай келетін сорғыны пайдалануға болады.

      3853. Әрбір газ құбырының жаратушы қазаны су даярлау, жылыту және оның сапасын өндірушінің талаптарына сәйкес келуін қамтамасыз ету үшін нәрлі суды ауасыздандыру құралдарымен қамтамасыз етілуі тиіс.

      3854. Нәрлі судың цистерналары сұйық жанармай, майлайтын және коффердамасымен өсімдік майының цистерналарынан бөлек тұру керек, олардың конструктивті элеметтері осы Қағиданың 4-бөлімінің талаптарына сәйкес келуі тиіс.

18-кіші бөлім. Бу құбырлары және үрлеу құбырлары

      Ескерту. Тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

328-тарау. Құбырларды төсеу және үрлеу

      Ескерту. 328-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3855. Өзара жалғанған екі және одан да көп қазан болған жағдайда әр қазанның бу құбырында жалпы магистральмен жалғанғанға дейін қайтарымсыз қақпақша орнату керек.

      Егер қазандарда орнатылған стопорлы қақпақшалар қайтарысыз-ілмек типті болса, бұл қақпақшаларды орнатпауға да болады.

      3856. Әр қазанның үлреу құбырында жалпы құбырмен жалғанғанға дейін қайтарысыз-ілмек қақпақшасы орнатылған жағдайда екі немесе одан да көп қазанның астыңғы және үстіңгі үрлеу қақпақшалардың бұрып әкететін жалпы құбыры болуы мүмкін.

      3857. Бу өткізгіштеріне байланысты механизмдер өзін-өзі өтеу (құбыр бұрылысы) есебінен немесе тиісті жерлерге компенсаторларды орналастыру арқылы жылу құбырларының кеңеюімен болатын кернеуден жеңілдетілуі керек.

      3858. Механизмдер мен жабдықтарға бу жеткізетін, қазандықтың қысымынан төмен болып есептелген құбырларда редукциялық қақпақшалар орнатылып, осы қағиданың 230-тарауының 4-параграфында көрсетілген талаптарға сәйкес орындалуы тиіс.

      3859. Егер сұйық жүкке арналған танктер мен отын цистерналарын булайтын құбырлар жүйесі қарастырылған болса, онда әрбір цистернаның жанында қайтарысыз-ілмек қақпақшалар орнатылуы тиіс.

      3860. Машина және қазандық орын-жайларында бу құбырлары осы орын-жайлардың жоғарғы жағында, бақылау және жөндеуге қол жететіндей жерде жүргізілуі тиіс.

      Жылыту және үрлеу құбарларды қоспағанда машина және қазандық орын-жайларындағы төсеніштердің астынан құбырлар өткізуге рұқсат берілмейді.

      Бу құбырларын отын цистерналарының жанында жүргізуге болмайды.

      Бу құбырларын оталғыш және бояғыш заттарды тасымалдайтын орын-жайларда жүргізуге болмайды.

      Бу температурасы 220оС-дан жоғары бу құбырларын мұнай құятын кемелердің жүк сорғы бөлімшелерінде өткізуге рұқсат берілмейді.

      3861. Бу құбырларын өткізу кезінде құбырлардан оқшаулаудың төменгі арақашықтығы ескерілуі тиіс:

      корпустық құрылысқа дейін – 50мм;

      кабельдік жолға дейін – 150 мм.

      3862. Бумен жылыту грелкалары корпустық құрылыстардан кем дегенде 50 мм арақашықтықта орнатылу керек. Егер құрылыстар жанатын материалмен көмкерілген болса, онда жылытатын элементтерге қарсы орнатылған учаскелер жанбайтын материалдан жасалған жылу оқшаулағыштан қорғалуы тиіс. Егер жылу оқшаулағыш болмаса, жылыту элеметтері жанатын 150 мм-ден кем емес жерде тұруы керек.

      3863. Жаңа буды өткізуші құбырлардағы механизмдерді гидравликалық соққылардан қорғау үшін конденсатты шығаратын құрылғыны алдын ала ойластыру қажет.

      3864. Құбырлардың бу шығаратын ашық шеттері машина және қазандық бөлімшелеріндегі төсеніштерден төмен шығарылуы керек (осы Қағиданың 3190-тармағы).

329-тарау. Жылу кеңейту бу құбырын есептеу

      Ескерту. 329-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3865. Жылудың кеңейтілуіне байланысты бу құбырларын есептеу өзекті жүйенің құрылыс механикасындағы жалпыға белгілі әдістерге негізделуі қажет. Есепті тіркеліммен келісіле отырылып, ЭЕМ-да немесе модельдеу үлгісімен жасауға болады.

      3866. Жылудың кеңейтілуіне бу құбырларын есептеуде кернеудің еркін таблицасы және бу құбырының есептелген учаскелерінің барлығына беріктіктің запасы болуы тиіс.

      Кернеуде релаксация туғызбайтын температурада жұмыс істейтін бу құбырлары монтаждық созылуларды және салқын күйде де монтаждық созылуларды ескере отырып, жылудың кеңейтілуіне есептелуі керек.

      Кернеудің релаксациясы кезінде жұмыс істейтін бу құбырлары салқын күйінде бірдей орын ауыстырумен (негізгі тіректің орын ауыстыруын қоса), алайда қарама-қарсылық белгісімен 100 пайыздық монтажды созылуға есептелуі тиіс. Егер осындай бу құбыры орын ауыстыруды ыстық күйінде қабылдаса, ол мұндай орын ауыстыруларға ыстық күйінде есептелуі керек. Содан кейін салқын күйінде (негізгі тіректің орын ауыстыруын қоса) 100 пайыздық монтажды созылуға есептелуі тиіс.

      Ескерту. Бу құбырларының релаксация және кернеулі жағдайларда да жұмыс істейтін температурасы:

      көміртекті болат құбырлар үшін —350 оС және одан жоғары;

      қоспалы болат құбырлар үшін — 420 оС және одан жоғары.

      3867. Арматура мен қалыпқа келтіретін элементтер (колена, тройниктер) жылудың кеңейтілуіне есептелгенде қатты күйінде қабылданады, олардың иілгіштігі есептелмейді.

      3868. Бу құбырындағы есептелген күштер қабырғаның қалыңдығын дұрыс жұқарту шегін ескере отырып, құбырлардың көлденең қимасының өлшемдері бойынша анықталуы керек. Құбырлардың осы өлшемдері бойынша орын ауыстырудан шығатын кернеу анықталады. Ішкі қысымнан шығатын кернеу қабырғаның қалыңдығын теріс жұқарту шегін ескере отырып, құбырлардың көлденең қимасының өлшемдері бойынша анықталуы керек.

      3869. Жіктің түбірі жағынан жапсарланған бу құбырлары жіктерінің барлық түрлеріне, екі жақты дәнекерленген жапсарлар мен флюс қабатының астымен автоматты доғалы электр дәнекермен жасалған жапсарларға, сонымен бірге үстіңгі қабаты тазаланған астына салынатын жойылатын шығыршықта орындалған жапсарлар үшін бу құбырындағы кернеуді есептеу формуласының азайту коэффиценті (ц = 1) бірлігіне теңестіріліп қолданылуы мүмкін.

      3870. Жалпы жағдайда құрастырушы реакциялар жазық учаске үшін үш есебінен және кеңістік үшін алты есебінен өзек жүйесінің құрылысы механикасында белгілі күштер әдісі бойынша анықталуы тиіс. Құрастырушы реакцияларды анықтау кезінде бу өткізгішінің кеңістік учаскесі оның үш алмастырушы жазық учаскесіне келтіріледі. Кеңістік учаскесін үш алмастырушы учаскеге келтіру қателігін төмендету үшін бу өткізгіші учаскесі қарастырылатын координат осьтерін сол учаскенің анағұрлым ұзын түзусызықты кескіндеріне параллель (немесе перпендикуляр) және оның доғалы кескіндерін мүмкіндігінше бұрмалаусыз немесе тік кескіндер түрінде координатты жазықтыққа проекцияланатындай орналастыру қажет.

      3871. Доғалық кескіннің к икемділік коэффициенті келесі формулалар бойынша анықталуы тиіс:

      10+12

2

      > 0,4 үшін K= -------- (775)

      1+12

2

      және 0,2 < л < 0,4 үшін К=1,65/

(776)

      мұндағы л —sR/r2 тең иілген құбырдың геометриялық коэффициенті;

      s — тік құбыр қабырғаларының қалыңдығы, мм;

      R — доғалы кескін қисығының радиусы, мм;

      r — тік құбырдың көлденең қиылысының орташа радиусы, мм.

      3872. Бу өткізгіштерін жылулық ұлғаюға есептегенде келесі анағұрлым артық кернеулер анықталуы тиіс:

      жұмыс қысымындағы ыстық бу өткізгішіндегі және ішкі қысымынсыз салқын бу өткізгішінде тік құбырда берілген кернеу;

      жұмыс қысымындағы ыстық бу өткізгішінде, сондай-ақ ішкі қысымсыз суық бу өткізгішінде иілген құбырдың ішкі соммалық кернеуі.

      Кернеуді анықтау кезінде л ? 1,44 -мен берілген қисық құбырлар тік құбырлар ретінде қарастырылуы мүмкін, және оларға арналған сомалық кернеу анықталмайды.

      Кеме құрамындағы бу өткізгіштерді гидравликалық сынау кезінде қысым сынағын өткізуде салқын бу өткізгіштеріндегі кернеулер де анықталуы керек.

      3873. Ішкі қысым, сондай-ақ иілу және бұралу сәттерінің әрекетіндегі тік құбырда келтірілген кернеу ус келесі формула бойынша анықталады:


(777)

      мұндағы

1— иілуден және ішкі қысымнан шыққан соммалық бойлық кернеу, МПа;

      s2 — ішкі қысымнан болатын сақиналық кернеу, МПа;

      s3 — ішкі қысымнан болатын радиалдық кернеу, МПа;

      t — бұралу кернеуі, МПа.

      3874. Иілген құбырдың сомалық жергілікті кернеуі иілу кернеуінің және ішкі қысымнан сақиналық кернеудің сомасы ретінде иілудің барлық түрлерінде (жазық, иілген құбырдың қисық жазықтығына қарай қалыпты және қисық) анықталуы тиіс.

      3875. Келтірілген және сомалық жергілікті кернеулер үшін ағымдық немесе ұзаққа жарамды беріктік шегіне қатысты қорлар келесі жағдайда қабылдануы керек:

      1,2 – бу өткізгіштердің жазық учаскелері үшін;

      1,5 – бу өткізгіштердің кеңістікті учаскелері үшін.

19-кіші бөлім. Конденсаттық құрылғылар
330-тарау. Жалпы ережелер. Сорғылар

      Ескерту. 330-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3876. Әр басты агрегат құбырының жұмыстың барлық есептік режимінде тұрақты вакуумды қамтамасыз ететін автономдық конденсациялық құрылғысы болуы керек.

      Қосалқы турбиналардың ортақ конденсациялық құрылғысы болуы мүмкін. Қозғалыс режимінде қосалқы құбыр генераторларынан шығарылған бу басты конденсаторға немес басты құбыр агрегаты сатысына жіберіледі.

      3877. Басты конденсаторға біреуі резервті болып табылатын екі айналымдық суыту сорғыштарымен қызмет көрсетілуі тиіс.

      Резервті сорғышты беру барлық тұтынушыларға айналымдық суыту суының есептік шығынының 30 пайызынан кем болмауы тиіс.

      Резервті сорғыш ретінде өткізгіштігі жеткілікті сорғыш қолданылуы мүмкін (осы Қағиданың 3805-тармағы).

      Екі валлдық құрылғысы бар кемелерде құбыр агрегаттарының екеуіне де бір резервті айналымдық сорғышты пайдалануға болады.

      Егер басты конденсаторға қызмет көрсету үшін бір уақытта екі сорғыштың жұмысы қарастырылған жағдайда олардың әрқайсысының өткізгіштігі барлық тұтынушыларға айналымдық судың есептік шығынының 50 пайызынан кем болмауы тиіс; бұл жағдайда резервті айналымдық сорғыш керек емес.

      3878. Егер қосалқы конденсатор барлық құбыр генераторларына ортақ болса, ол біреуі резервті болып саналатын екі айналымдық суыту сорғыштарымен қамтылуы тиіс.

      Резервті сорғыш ретінде өткізгіштігі жеткілікті кез келген сорғыш пайдаланыла алады.

      3879. Салқындататын судың өздігімен ағатын айналымы толық артқа жүру режимін қамтамасыз етуге өткізгіштігі жеткілікті айналымдық сорғыш орнатқан жағдайда ғана мүмкін. Бұл жағдайда резервті айналымдық сорғыш осы Қағиданың 3877-тармағы талаптарына жауап беруі тиіс.

      3880. Бу турбиналары құрылғысының конденсаттық жүйесі екі конденсаттық сорғышпен қамтылуы тиіс. Әр сорғыштың өткізгіштігі конденсаторға келіп түсетін бу мен конденсаттың ең жоғарғы есептік санынан 25 пайыздан кем емес шамаға артуы тиіс. Бір машина бөлімшесінде орналастырылған екі басты конденсатор құрылғысында резервті конденсаттық сорғыш екі конденсаторға ортақ болуы мүмкін.

331-тарау. Құбырларды төсеу. Бақылау-өлшеу аспаптары

      Ескерту. 331-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.01.2022 № 31 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3881. Құбырларды төсеу және оларды қосу осы Қағиданың 319-тарауының талаптарына сәйкес келуі тиіс.

      3882. Конденсат жиынтығы, келтеқұбыр және конденсат сорғы төменгі қатардағы құбырларды су баспайтындай жерге орналастырылуы, қажетті тірекпен қамтамасыз етілуі және конденсаттың сорғыға жайлап қосылуы керек.

      Конденсат жиынтығын тазалау үшін қылта болу керек.

      3883. Конденсат қондырғыларының эжекторлерінің соплосын бүлінуден және ластанып қалудан сақтау керек. Осы мақсатта құбырда металлдан жасалған қорғағыш торқапшық орнату керек.

      3884. Конденсат қондырғысы бақылау-өлшегіш құралдарымен және апаттық-ескерту дабылмен, атап айтқанда:

      1) конденсаторда конденсат деңгейін көрсететін;

      2) конденсаторда және эжекторларды салқындатқыштарда вакуумметрлермен және мановакуумметрлермен;

      3) эжекторға қосылатын бу құбырында манометрмен;

      4) суды суытатын келтеқұбырлардың конденсаторларында және эжекторларды салқындатқыштарда термометрлермен;

      5) конденсаттың тұздылығын анықтайтын жарық және дыбыс дабылымен тұз мөлшерін өлшейтін құралдармен жабдықталуы тиіс.

      ЖалғасыV11006982_2 қараңыз.

Об утверждении Правил классификации и постройки морских судов

Приказ и.о. Министра транспорта и коммуникаций Республики Казахстан от 12 мая 2011 года № 273. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 30 мая 2011 года № 6982.

      Сноска. В заголовок внесено изменение на казахском языке, текст на русском языке не меняется в соответствии с приказом Министра по инвестициям и развитию РК от 30.11.2017 № 829 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      В соответствии с подпунктом 48) пункта 3 статьи 4 Закона Республики Казахстан от 17 января 2002 года "О торговом мореплавании" ПРИКАЗЫВАЮ:

      1. Утвердить прилагаемые Правила классификации и постройки морских судов.

      Сноска. В пункт 1 внесено изменение на казахском языке, текст на русском языке не меняется в соответствии с приказом Министра по инвестициям и развитию РК от 30.11.2017 № 829 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2. Комитету транспорта и путей сообщения Министерства транспорта и коммуникаций Республики Казахстан (Килыбай Н.И.) в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить представление настоящего приказа в Министерство юстиции Республики Казахстан для государственной регистрации.

      3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на вице-министра транспорта и коммуникаций Республики Казахстан Дюсембаева Е. С.

      4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

И.о. Министра

А. Бектуров


  Утверждены
приказом и.о. Министра транспорта и
коммуникаций Республики Казахстан
от 12 мая 2011 года № 273

Правила классификации и постройки морских судов

      Сноска. В заголовок внесено изменение на казахском языке, текст на русском языке не меняется в соответствии с приказом Министра по инвестициям и развитию РК от 30.11.2017 № 829 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Часть 1. Общая часть
Раздел 1. Порядок классификации

Глава 1. Общие положения

      Сноска. Заголовок главы 1 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1. Настоящие Правила классификации и постройки морских судов (далее - Правила) разработаны в соответствии с Законом Республики Казахстан от 17 января 2002 года "О торговом мореплавании" и определяют порядок классификации и постройки морских судов, включая требования к элементам, устройствам и снабжению при строительстве морских судов, а также холодильных установок на судах.

      Сноска. В пункт 1 внесено изменение на казахском языке, текст на русском языке не меняется в соответствии с приказом Министра по инвестициям и развитию РК от 30.11.2017 № 829 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2. Классификационная деятельность Регистра судоходства включает в себя, рассмотрение и согласование технической документации на морские суда (далее - суда), техническое наблюдение за изготовлением материалов и изделий, постройкой судов с присвоением им класса, а также подтверждение, возобновление и восстановление класса на основании результатов освидетельствований за весь период эксплуатации каждого судна до его списания с оформлением и выдачей соответствующих документов.

      Для обеспечения безопасности судна, охраны человеческой жизни и предотвращения озоноразрушающего действия холодильных агентов на окружающую среду холодильные установки, устанавливаемые на классифицируемых Регистром судоходства судах подлежат освидетельствованию.

      3. Регистр судоходства осуществляет классификацию следующих морских судов, морских стационарных платформ в постройке и эксплуатации:

      1) пассажирских и наливных судов, буксиров, судов, предназначенных для перевозки опасных грузов, морских прогулочных судов пассажировместимостью более 12 человек - независимо от мощности главных двигателей и валовой вместимости;

      2) самоходных судов, не указанных в подпункте 1) настоящего пункта, с мощностью главных двигателей 55 кВт и более;

      3) судов, не указанных в подпунктах 1) и 2) настоящего пункта, валовой вместимостью 80 и более, либо с суммарной мощностью первичных двигателей 100 кВт и более;

      4) морских стационарных платформ различного назначения.

      4. Регистр судоходства осуществляет классификацию холодильных установок в следующих случаях:

      1) если холодильные установки работают на холодильных агентах группы II в соответствии с приложением 1 настоящих Правил;

      2) если в состав холодильных установок, работающих на холодильных агентах группы I, входят компрессоры с теоретическим объемом всасывания, равным 125 м3/ч и более;

      3) если холодильная установка обеспечивает функционирование систем, влияющих на безопасность судна.

      5. Технологические и специальные устройства судов рыболовных, кабельных, технического флота и специального назначения не подлежат освидетельствованию Регистром судоходства, за исключением оборудования, указанного в соответствующих нормах применяемых Правил.

      6. В настоящих Правилах применяются следующие понятия:

      1) лесовоз - сухогрузное судно, предназначенное для перевозки палубного лесного груза;

      2) навалочное судно - судно, в конструкцию которого входят одна палуба, бортовые подпалубные танки и бортовые скуловые танки в грузовых помещениях и которое предназначено преимущественно для перевозки навалочных грузов;

      3) спецперсонал - лица, не являющиеся членами экипажа, постоянно находящиеся на борту в связи с назначением судна (занятые добычей и обработкой живых ресурсов моря, научные, инженерно-технические работники, работники лабораторий, рабочие и другие);

      4) судно смешанного "река-море" плавания - самоходное грузовое судно, предназначенное для перевозок грузов по морским и внутренним водным путям (судно, которое по своим техническим характеристикам пригодно и в установленном порядке допущено к эксплуатации в целях судоходства по морским и внутренним водным путям);

      5) судно специального назначения - самоходное судно с механическим двигателем, которое в силу своего назначения имеет на борту специальный персонал более 12 человек, включая пассажиров (под указанными судами понимаются научно-исследовательские, экспедиционные, гидрографические, учебные суда, китобазы, рыбобазы и прочие суда, используемые для переработки живых ресурсов моря и не занятые их ловом);

      6) специальное рассмотрение - определение степени соответствия объекта технического наблюдения дополнительным требованиям;

      7) кормовой перпендикуляр - вертикальная линия в диаметральной плоскости судна, ограничивающая в кормовой оконечности длину судна L;

      8) носовой перпендикуляр - вертикальная линия в диаметральной плоскости судна, проходящая через точку пересечения летней грузовой ватерлинии с передней кромкой форштевня;

      9) палуба переборок - палуба, до которой доведены главные поперечные водонепроницаемые переборки деления судна на отсеки;

      10) промежуточные шпангоуты - дополнительные шпангоуты, установленные между основными;

      11) аварийные ватерлинии - ватерлинии поврежденного судна после затопления соответствующих отдельных отсеков или их комбинаций, регламентированных частью 6 настоящих Правил;

      12) непроницаемый под напором - термин, относящийся к закрытиям отверстий и означающий, что при действии давления жидкости с указанным напором она через эти отверстия не проникает;

      13) открытая палуба - палуба, полностью открытая воздействию окружающей среды сверху и не менее чем с двух сторон;

      14) носовой и кормовой перпендикуляры - вертикальные линии в диаметральной плоскости, проходящие соответственно через носовой и кормовой конец длины судна L;

      15) судно типа "А" - судно для перевозки только жидких грузов наливом;

      16) зерно - пшеница, кукуруза (маис), овес, рожь, ячмень, рис, сорго, семена бобовых и других культур и таковые в обработанном виде, если их свойства аналогичны свойствам зерна в натуральном виде;

      17) информация - Информация об остойчивости судна;

      18) отверстия, считающиеся открытыми - отверстия в верхней палубе или бортах корпуса, а также в палубах, бортах и переборках надстроек и рубок, устройства для закрывания которых в отношении непроницаемости при воздействии моря, прочности и надежности не отвечают требованиям подраздела 7 раздела 5 настоящих Правил. Малые отверстия, такие как забортные отверстия судовых систем и трубопроводов, фактически не влияющие на остойчивость при динамическом крене судна, не считаются открытыми;

      19) перегон - плавание судна вне пределов установленного ему района плавания;

      20) специальное устройство - система, постоянно установленная на судне для оперативной оценки его начальной остойчивости (креновые цистерны с указателями углов крена);

      21) аварийная ватерлиния - ватерлиния поврежденного судна после затопления одного или нескольких смежных отсеков;

      22) машинные помещения категории А - помещения и ведущие в них шахты, в которых расположены:

      двигатели внутреннего сгорания, используемые как главные механизмы;

      или двигатели внутреннего сгорания, используемые для других целей, если их суммарная мощность составляет не менее 375 кВт; или

      котлы, генераторы инертного газа, установки для сжигания мусора, работающие на жидком топливе, или установки жидкого топлива;

      23) арматура - запорные, регулирующие и предохранительные устройства, предназначенные для управления движением, распределения и регулирования расхода и других параметров перемещаемой среды путем полного или частичного открытия или закрытия проходного сечения;

      24) аварийное освещение - освещение помещений и пространств судна светильниками, получающими питание от аварийного или аварийного переходного источника электрической энергии;

      25) аварийный распределительный щит (далее - АРЩ) - распределительный шит, который предназначен для приема электрической энергии непосредственно от аварийного или аварийного переходного источника электрической энергии в случае выхода из строя основного источника электрической энергии и ее распределения аварийным потребителям;

      26) антистатическое заземление - электрическое соединение, обеспечивающее выравнивание потенциалов статического электричества конструктивных частей оборудования и корпуса судна за счет их непосредственного контакта или через проводники антистатического заземления.

      Проводниками антистатического заземления являются:

      металлические перемычки, соединяющие подлежащее антистатическому заземлению оборудование, экраны кабелей, трубопроводы между собой и/или с корпусом судна либо другим заземленным оборудованием;

      нанесенные на поверхности оборудования слои электропроводящих веществ: металлизации, проводящих пластмасс, компаундов, мастик, антистатических лакокрасочных покрытий;

      27) специальные электрические помещения - помещения или места, предназначенные исключительно для электрического оборудования и доступные только для обслуживающего персонала;

      28) автоматизированная установка - совокупность механизмов и устройств, оборудованных системой автоматизации;

      29) подсистема обобщенной (сгруппированной) аварийно-предупредительной сигнализации - конструктивная часть централизованной системы аварийно-предупредительной сигнализации, состоящая из отдельных дополнительных блоков (панелей), в которых сосредоточен ряд аварийно-предупредительных сигналов, формируемых путем объединения (группирования) сигналов, относящихся к отдельным механизмам или устройствам, в один обобщенный сигнал;

      30) система аварийно-предупредительной сигнализации (далее - АПС) - оборудование, предназначенное для сигнализации о достижении контролируемыми параметрами установленных предельных значений и об изменении нормальных режимов работы механизмов и устройств. Отдельные сигналы могут быть сгруппированы в обобщенные;

      31) система автоматизации - оборудование, предназначенное для автоматического и/или автоматизированного управления, регулирования, контроля, сигнализации и защиты механизмов и устройств;

      32) устройство автоматизации - часть системы автоматизации, составленная из элементов, соединенных в одно конструктивное и функциональное целое;

      33) элемент системы автоматизации - самостоятельное в конструктивном отношении изделие (датчик, реле, логический элемент), входящее в устройства и системы автоматизации;

      34) воздушная подушка - область повышенного давления воздуха между крышей отсека и уровнем балласта в нем;

      35) универсальная диаграмма - диаграмма остойчивости судна с неравномерной, пропорциональной синусам углов крена шкалой абсцисс, семейством кривых плеч остойчивости формы для различных водоизмещении и шкалой метацентрических высот (или аппликат центра тяжести судна) по оси ординат для построения прямых лучей, определяющих остойчивость веса;

      36) баржа - несамоходное грузовое судно, приспособленное для его буксировки или толкания;

      37) баржевоз (лихтеровоз) - сухогрузное судно, перевозящее грузы в судовых баржах (лихтерах);

      38) водоизмещение порожнем - водоизмещение судна без груза, топлива, смазочного масла, балластной, пресной, котельной воды в цистернах, провизии, расходных материалов, а также без пассажиров, экипажа и их вещей;

      39) место убежища - любая естественно или искусственно защищенная акватория, которая используется для укрытия судна при возникновении обстоятельств, угрожающих его безопасности;

      40) рыболовное судно - любое судно, используемое для промысла или для промысла и обработки улова (рыбы, китов, тюленей, моржей или других живых ресурсов моря);

      41) экипаж рыболовного судна - лица, занятые выполнением любых обязанностей на борту судна, связанных с его назначением;

      42) балласт - забортная вода, принимаемая в балластные отсеки с целью изменения посадки дока;

      43) балластный отсек - отсек в понтоне и башне дока, ограниченный водонепроницаемыми конструкциями, предназначенный для приема водяного балласта;

      44) высота борта дока D - расстояние, измеренное по вертикали в плоскости мидель-шпангоута, от основной плоскости до теоретической поверхности топ-палубы у наружного борта башни дока;

      45) ссадка порожнем dп - расстояние, измеренное в плоскости мидель-шпангоута по вертикали от основной плоскости до ватерлинии, соответствующей водоизмещению дока с остаточным и выравнивающим балластом без запасов и докуемого судна;

      46) предельная глубина погружения dпp - расстояние, измеренное в плоскости мидель-шпангоута по вертикали от основной плоскости до ватерлинии, соответствующей предельному погружению дока;

      47) самая высокая грузовая ватерлиния деления судна на отсеки - самая высокая ватерлиния, при которой еще выполняются требования части 6 настоящих Правил;

      48) длина судна L - 96 % длины по ватерлинии, проходящей на высоте, равной 85 % наименьшей теоретической высоты борта, или длина от передней кромки форштевня до оси баллера руля по той же ватерлинии, если эта длина больше;

      49) главный рулевой привод - механизмы, исполнительные приводы перекладки руля или поворотной насадки, силовые агрегаты рулевого привода, если последние имеются, а также вспомогательное оборудование и средства приложения крутящего момента к баллеру (румпель или сектор), необходимые для перекладки руля или поворотной насадки с целью управления судном в нормальных условиях эксплуатации;

      50) высота борта - вертикальное расстояние, измеренное на миделе от верхней кромки горизонтального киля или от точки притыкания внутренней поверхности наружной обшивки к брусковому килю до верхней кромки бимса верхней непрерывной палубы у борта, то есть палубы, ниже которой объем корпуса судна учитывается в расчетах остойчивости. На судах, имеющих закругленное соединение указанной палубы с бортом, высота борта измеряется до точки пересечения продолженных теоретических линий верхней непрерывной палубы и борта, как если бы это соединение было угловым. Если верхняя непрерывная палуба в продольном направлении имеет уступ и возвышенная часть палубы простирается над точкой измерения высоты борта, высота борта измеряется до условной линии, являющейся продолжением нижней части палубы параллельно возвышенной части;

      51) поправка на свободные поверхности - поправка, учитывающая снижение остойчивости судна, обусловленное влиянием свободных поверхностей жидких грузов;

      52) судно порожнем - полностью готовое судно, но без дедвейта. В состав дедвейта включается жидкий балласт;

      53) высота борта D - наименьшее расстояние, измеренное по вертикали от верхней кромки горизонтального киля или от линии притыкания внутренней поверхности обшивки к брусковому килю до внутренней линии притыкания палубы переборок к борту. На судах, имеющих закругленный ширстрек, это расстояние измеряется до пересечения продолженных внутренних поверхностей стального настила палубы переборок и бортовой обшивки у борта, как если бы это соединение было угловой конструкции. На неметаллических судах все указанное относится к наружным поверхностям палубы и обшивки;

      54) высота борта теоретическая - измеряется так же, как высота борта D, но до верхней кромки бимса палубы надводного борта;

      55) грузовая ватерлиния деления на отсеки - ватерлиния неповрежденного судна, применяемая при делении на отсеки;

      56) осадка деления на отсеки ds - осадка, соответствующая грузовой ватерлинии деления судна на отсеки;

      57) отсек - часть внутреннего пространства судна, ограниченная днищем, бортами, палубой переборок и двумя соседними поперечными водонепроницаемыми переборками или пиковой переборкой и оконечностью;

      58) самая высокая грузовая ватерлиния деления на отсеки - ватерлиния, соответствующая наибольшей осадке, при которой еще выполняются требования, предъявляемые к делению судна на отсеки;

      59) отсеки или помещения смежные - отсеки или помещения, отделенные друг от друга переборкой, палубой, платформой или другой подобной постоянной разделяющей их конструкцией без вырезов или с вырезами, имеющими закрытия;

      Отсеки и помещения, соприкасающиеся друг с другом углами, смежными не считаются.

      Отсеки и помещения, отделяющиеся друг от друга съемными (которые могут быть сняты в процессе обычной эксплуатации) конструкциями или имеющие незакрывающиеся вырезы в разделяющей их переборке или палубе, рассматриваются как одно общее помещение;

      60) первичное палубное покрытие - первый слой конструкции палубного настила, который непосредственно наносится на металлический настил палубы и включает в себя любое первичное покрытие, противокоррозионную мастику или клей, которые необходимы для защиты или приклеивания к металлическому настилу палубы. Другие слои в конструкции настила поверх металлического настила палубы являются покрытиями настила;

      61) сталь или другой равноценный материал - любой негорючий материал, который сам по себе или благодаря покрывающей его изоляции обладает к концу применимого огневого воздействия при стандартном испытании на огнестойкость конструктивными свойствами и огнестойкостью, равноценными стали (алюминиевый сплав с соответствующей изоляцией);

      62) транспортное средство без топлива в баках - автомобили, грузовики, тягачи, приводимые в движение двигателем внутреннего сгорания и имеющие пустыми топливную систему и топливные баки, а также отсоединенные от аккумулятора оба батарейных провода;

      63) центральный пост управления (далее - ЦПУ) - помещение, в котором расположены органы дистанционного управления главными и вспомогательными механизмами, винт регулирования шага (далее - ВРШ), главными и вспомогательными САУС, контрольно-измерительные приборы, приборы аварийно-предупредительной сигнализации и средства связи;

      64) главный распределительный щит (далее - ГРЩ) - распределительный щит, который предназначен для приема электрической энергии непосредственно от основного источника электрической энергии и распределения ее судовым потребителям;

      65) однородный груз - груз, имеющий постоянный удельный погрузочный объем;

      66) ответственные устройства первой категории - устройства, которые должны постоянно находиться в работающем (включенном) состоянии для обеспечения движения и управляемости судна. К таким устройствам относятся устройства, перечисленные в пункте 4734 настоящих Правил;

      67) первоначальные испытания - определенный объем контрольных испытаний, регламентированный специальной, одобренной Регистром судоходства программой и выполняемый во время освидетельствования предприятия;

      68) однослойная конструкция - конструкция, которая состоит из пластины, подкрепленной набором;

      69) судно типа "В" - судно, которое не соответствует требованиям, предъявляемым к судам типа "А";

      70) непрерывные подволоки или зашивки типа В - подволоки или зашивки, заканчивающиеся у конструкций типа А или В;

      71) валогенераторы - генераторы, приводимые в действие от главных механизмов и питающие судовую электрическую сеть или отдельные потребители;

      72) гидростатические кривые - кривые элементов теоретического чертежа судна;

      73) гальваническая искробезопасность - состояние оборудования и систем судна, при котором исключается возможность возникновения пожара или взрыва от электрических искрений при гальваническом контакте судна с береговым сооружением или другим судном, вызванном электрохимическими явлениями и блуждающими токами в окружающих морской воде и грунте;

      74) дедвейт - разность между водоизмещением судна по грузовую ватерлинию, соответствующую назначенному летнему надводному борту в воде с плотностью 1,025 т/м3, и водоизмещением порожнем;

      75) башня дока - часть корпуса плавучего дока, конструктивно соединяемая с понтоном или понтонами, предназначенная для обеспечения остойчивости дока при погружении и всплытии. Башня разделяется палубами, платформами, переборками на помещения и отсеки для размещения оборудования дока и балласта;

      76) грузоподъемность дока /\, тонна (далее - т) - масса наиболее тяжелого судна или нескольких судов, которые могут быть подняты доком при нормальных условиях эксплуатации;

      77) ширина дока В - расстояние, измеренное перпендикулярно к диаметральной плоскости, между теоретическими поверхностями бортов понтона;

      78) предельная линия погружения при доковании - огибающая ватерлиний, соответствующих максимально допустимым посадкам плавучих доков и наплавных судов при проведении доковых операций;

      79) стапель-палуба дока - палуба, на которую устанавливается докуемое судно;

      80) топ-палуба дока - верхняя палуба дока (верхняя палуба башен);

      81) свидетельство о признании изготовителя - документ, подтверждающий соответствие изготавливаемой предприятием продукции и условий ее производства требованиям Регистра судоходства и гарантирующий внесение предприятия в перечень признанных материалов и предприятий-изготовителей;

      82) сварочный материал - электрод, проволока, флюс, защитный газ, применяемые при сварке;

      83) система дистанционного автоматизированного управления (далее - ДАУ) - оборудование, предназначенное для управления механизмом с удаленного поста управления, обеспечивающее автоматическое выполнение промежуточных операций сбора и обработки информации об объекте и выработку команд исполнительным устройствам, реализующим задаваемый оператором режим работы механизма;

      84) двухслойная конструкция - конструкция, которая состоит из двух пластин, соединенных набором, расположенным между ними;

      85) расчетная палуба - палуба, составляющая верхний пояс поперечного сечения корпуса судна. Такой палубой допускается самая верхняя непрерывная палуба или палуба длинной средней надстройки, удлиненных бака и юта вне концевых участков или палуба квартердека вне переходного участка (пункт 527 настоящих Правил);

      86) расчетная осадка d - расстояние, измеренное по вертикали от основной плоскости дока до конструктивной ватерлинии (далее - КВЛ);

      87) самая высокая грузовая ватерлиния - ватерлиния, находящаяся на уровне самой высокой назначенной судну зональной или сезонной грузовой марки, включая грузовые марки для пресной воды;

      88) расчетная мощность - максимальная, не ограниченная по времени мощность, принимаемая в расчетах, регламентируемых настоящими Правилами;

      89) расчетная частота вращения - частота вращения, соответствующая расчетной мощности;

      90) расчетное давление - давление, по которому производится расчет на прочность;

      91) ответственные устройства второй категории - устройства, которые могут не находиться постоянно в работающем состоянии для обеспечения движения и управляемости, но которые необходимы для обеспечения безопасности судна. Эти устройства должны быть готовы к немедленному приведению их в действие. К таким устройствам относятся устройства, перечисленные в пункте 4735 настоящих Правил;

      92) отводящий провод - провод, электрически соединяющий молние-уловитель с заземлением;

      93) наплавленный металл - металл, получающийся в результате расплавления электродов или проволоки и не содержащий практически заметной примеси основного металла;

      94) грузовое судно - судно, не являющееся пассажирским, предназначенное для перевозки грузов;

      95) земснаряд - самоходное или несамоходное судно, предназначенное для извлечения грунта специальными устройствами (черпаками, всасывающими устройствами, грейферами) и не имеющее трюмов для размещения грунта и его транспортировки;

      96) пассажир - лицо, состоящее в договорных отношениях с перевозчиком и указанное в билете или ином документе, подтверждающем его право на проезд, либо осуществляющее по договору морской перевозки груза с согласия перевозчика сопровождение автотранспортного средства, животных и иного груза;

      97) пассажирское накатное судно (пассажирское судно ро-ро) - пассажирское судно, имеющее закрытые или открытые грузовые помещения с горизонтальным способом погрузки и выгрузки или помещения специальной категории.

      К пассажирским накатным судам относятся также паромы, то есть суда, осуществляющие на паромных переправах регулярные перевозки пассажиров и перевозки на открытой и/или закрытой палубе колесной техники с топливом в баках и/или железнодорожного подвижного состава с горизонтальным способом погрузки и выгрузки;

      98) плавучий кран (плавкран) - крановое сооружение на плавучем основании понтонного или близкого к нему типа, предназначенное для выполнения грузоподъемных и технологических (монтажных, подводных, гидротехнических, аварийно-спасательных, трубоукладочных) операций, которое используется также и для транспортировки грузов на палубе и/или в трюме;

      99) плавучий маяк - несамоходное судно, имеющее специальное оборудование (светотехнические устройства, средства туманной сигнализации, радиолокационные маяки), предназначенное для ограждения навигационных опасностей и ориентирования по нему судов с целью обеспечения безопасности мореплавания;

      100) сплошной лед - лед сплоченностью 10 баллов;

      101) судно в постройке - строящееся судно с момента закладки киля до получения документов, выдаваемых на судно. Под моментом закладки киля подразумевается следующая стадия:

      начало постройки, которое определяется как относящееся к данному судну;

      масса собранной части корпуса судна составляет не менее 50 т или 1 % расчетной массы всех материалов корпуса, в зависимости от того, которое из этих значений меньше;

      102) верхняя палуба - самая верхняя непрерывная по всей длине судна палуба;

      103) коэффициент общей полноты Сb, - коэффициент, определяемый при осадке d по летнюю грузовую ватерлинию, длине L и ширине В по формуле:

      Сb = Водоизмещение (м3) / LBd;

      104) летняя грузовая ватерлиния - ватерлиния, находящаяся на уровне центра круга грузовой марки при положении судна без крена и дифферента;

      105) полупереборка - переборка в отсеке или его части, основное назначение которой - обеспечение дополнительной опоры палубным конструкциям;

      106) конструктивная ватерлиния плавучего дока (далее - КВЛ) - ватерлиния плавучего дока, соответствующая его осадке с полными запасами, судном расчетной массы и необходимым количеством балласта;

      107) летняя грузовая ватерлиния - ватерлиния, находящаяся на уровне центра круга грузовой марки при положении судна без крена и дифферента;

      108) летняя лесная грузовая ватерлиния - ватерлиния, находящаяся на уровне верхней кромки летней лесной грузовой марки, если последняя судну назначена;

      109) длина плавучего дока L - расстояние, измеренное на уровне стапель-палубы параллельно основной линии между внутренними кромками торцевых переборок понтона;

      110) ящик - закрытое палубой сооружение на палубе надводного борта, не доходящее до бортов судна на расстояние более 4 % ширины судна В и не имеющее дверей, окон и других подобных отверстий в наружных стенках;

      111) давление ветра - условное расчетное давление ветра;

      112) кренящий момент от давления ветра - условный расчетный момент от действия ветра;

      113) площадь парусности - площадь проекции надводной части судна (кроме плавучего крана и кранового судна) на диаметральную плоскость в прямом положении;

      114) система, равноценная палубной системе пенотушения грузовых танков - система, обеспечивающая тушение горящего пролитого груза, пожара в поврежденных грузовых танках, а также препятствующая воспламенению еще не горящего пролитого груза;

      115) среда горючая - воспламеняющиеся жидкости, воспламеняющиеся сжатые, сжиженные и растворенные под давлением газы, воспламеняющиеся твердые горючие материалы и вещества, в том числе грузы, топливо, отделка, оборудование, изоляция, мебель;

      116) местный пост управления - пост, оборудованный органами управления, контрольно-измерительными приборами и, если необходимо, средствами связи, предназначенными для управления, расположенный вблизи механизма или непосредственно на нем;

      117) оборудование - различного рода фильтры, теплообменные аппараты, цистерны и другие устройства, служащие для обеспечения нормальной работы механической установки;

      118) общий пост управления - пост, предназначенный для одновременного управления двумя или несколькими главными механизмами, оборудованный контрольно-измерительными приборами, приборами аварийно-предупредительной сигнализации и средствами связи;

      119) пост управления грузовыми операциями (далее - ПУГО) - помещение или его часть, в котором расположены средства управления, контроля и сигнализации, связанные с выполнением грузовых операций, а на наливных судах, кроме того, - средства контроля и сигнализации параметров фуза, балласта, атмосферы фузовых и балластных танков и фузовых насосных отделений, а также сброса нефтесодержащих и промывочных вод;

      120) система - совокупность трубопроводов, механизмов, аппаратов, приборов, устройств и емкостей, предназначенных для выполнения определенных функций по обеспечению эксплуатации судна;

      121) трубопровод ответственного назначения - трубопровод, повреждение которого приводит к разливу горючей среды в машинных помещениях, затоплению, утечке токсичных сред, отказу системы, обеспечивающей работу главных и вспомогательных двигателей, потере хода или управления;

      122) вспомогательные паровые котлы ответственного назначения - котлы, которые снабжают паром вспомогательные механизмы, системы и оборудование, обеспечивающие ход судна, безопасность плавания и надлежащую перевозку груза; при этом на судне нет других источников энергии для приведения в действие этих механизмов, оборудования и систем в случае прекращения работы котлов;

      123) рабочее давление - максимально допускаемое давление при нормальном протекании рабочего процесса в продолжительном режиме, за исключением допускаемого кратковременного повышения давления во время действия предохранительного клапана или других предохранительных устройств;

      124) заземление - электрическое соединение заземляемой части электрического оборудования с корпусом судна;

      125) неответственные устройства - устройства, временное отключение которых не снижает безопасность плавания судна, безопасность находящихся на судне людей и сохранность груза;

      126) ответственные устройства - устройства, нормальная работа которых обеспечивает безопасность плавания судна, безопасность находящихся на судне людей и сохранность груза ответственные устройства подразделяются на устройства первой и второй категории;

      127) полуфабрикат - отливка, поковка, лист или труба в дальнейшем, при использовании по назначению, подвергающиеся механической и технологической обработке;

      128) высокотемпературная пайка (пайка твердым припоем) - способ пайки, при которой температура плавления припоя превышает 450 оС;

      129) коэффициент проницаемости помещения

- отношение объема, который может быть заполнен водой при полном затоплении помещения, к полному теоретическому объему помещения;

      130) зет-сталь - сталь с гарантируемым уровнем пластических свойств в направлении толщины проката, предназначенная для изготовления сварных конструкций, способная воспринимать значительные напряжения, перпендикулярные к поверхности проката;

      131) напряжения от крутильных колебаний - напряжения от переменного момента, наложенного на средний момент;

      132) система индикации - оборудование, предназначенное для получения информации о значениях определенных физических параметров и определенных состояниях механизмов и устройств;

      133) контейнеровоз - судно, предназначенное для перевозки грузов в контейнерах международного образца и имеющее ячеистые направляющие конструкции в трюмах;

      134) крановое судно - то же, что и плавучий кран, но на плавучем основании с судовыми или близкими к судовым обводами;

      135) судовая баржа (лихтер) - несамоходное грузовое судно, эксплуатируемое без экипажа и приспособленное для транспортировки на специально оборудованных судах (баржевозах, лихтеровозах) и буксировки (толкания) в пределах установленного ограниченного района плавания;

      136) транспортный понтон - несамоходное судно без экипажа, предназначенное для перевозки палубного груза и не имеющее люков на палубе, кроме небольших горловин для доступа внутрь корпуса, закрываемых крышками с уплотнительными прокладками;

      137) дата "контракта на постройку" судна - дата подписания контракта на строительство судна будущим судовладельцем и судостроителем;

      138) класс Регистра судоходства (класс) - совокупность условных символов и словесных характеристик, присваиваемых судам, другим плавучим сооружениям, а также морским стационарным платформам и характеризующих их конструктивные особенности, назначение и условия эксплуатации, определенные настоящими Правилами;

      139) собственник судна - физическое или юридическое лицо, которому принадлежит судно на праве собственности, независимо от того, эксплуатирует ли он его сам или передал в доверительное управление или иной вид управления другому лицу на законном основании;

      140) судовладелец - лицо, эксплуатирующее судно от своего имени независимо от того, является ли оно собственником судна или использует его на ином законном основании;

      141) разреженный лед - лед сплоченностью 4 - 6 баллов, в котором большинство льдин не соприкасаются между собой;

      сплоченный лед - лед сплоченностью 7 - 8 баллов, в котором большинство льдин соприкасаются между собой, образуя ледовые перемычки;

      142) высота борта судна D - расстояние по вертикали, метр (далее - м), измеренное на миделе, от верхней кромки горизонтального киля или от точки притыкания внутренней поверхности наружной обшивки к брусковому килю до верхней кромки бимса верхней палубы у борта. На судах, имеющих закругленное соединение верхней палубы с бортом, высота борта измеряется до точки пересечения продолженных теоретических линий верхней палубы и борта, как если бы это соединение было угловым;

      143) длина судна L - расстояние, м, измеренное на уровне летней грузовой ватерлинии от передней кромки форштевня до кормовой кромки рудерпоста или оси баллера руля (если рудерпост отсутствует), или 96 % длины судна, измеренной на уровне этой ватерлинии от передней кромки форштевня до крайней кромки кормовой оконечности судна, смотря по тому, что больше.

      Однако при этом L принимается не более 97 % длины судна, измеренной на уровне летней грузовой ватерлинии.

      При необычной форме носовой или кормовой оконечности судна L является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства;

      144) машинное отделение в корме - означает, что середина длины машинного отделения находится за пределами 0,3L в корму от миделя;

      145) осадка судна d - расстояние по вертикали, м, измеренное на миделе, от верхней кромки горизонтального киля или от точки притыкания внутренней поверхности наружной обшивки к брусковому килю до летней грузовой ватерлинии. У судов с лесным надводным бортом осадку следует измерять на борту до лесной летней грузовой марки;

      146) ширина судна В - наибольшая ширина, м, измеренная на миделе между наружными кромками шпангоутов;

      147) коффердамная переборка - переборка, имеющая две параллельные непроницаемые обшивки, подкрепленные стойками или горизонтальными балками либо без таковых, соединенные между собой листовыми элементами, перпендикулярными этим обшивкам: вертикальными (диафрагмами) и/или горизонтальными (платформами). При отсутствии диафрагм и платформ указанная конструкция рассматривается как две переборки, ограничивающие коффердам;

      148) квартердек - возвышенная уступом на неполномерную высоту твиндека кормовая часть верхней палубы;

      149) переходный участок квартердека - участок, измеренный от носовой кромки уступа до кормовой кромки настила верхней палубы, продолжающийся под палубой квартердека;

      150) длина килевой дорожки Lк - расстояние, измеренное в диаметральной плоскости параллельно основной линии, между наружными торцами концевых кильблоков;

      151) доковая масса судна /\с, т - масса судна порожнем с необходимыми для докования запасами и балластом, обеспечивающим требуемую посадку судна при доковании;

      152) кринолины - консольные конструкции дока, которые устанавливаются на торцевых переборках понтона дока в оконечностях на уровне стапель-палубы с целью увеличения ее полезной площади для производства доковых работ у выступающих за пределы стапель-палубы оконечностей судна;

      153) осадка судна d - вертикальное расстояние, измеренное на миделе от верхней кромки горизонтального киля или от точки притыкания внутренней (наружной - для судов с неметаллической обшивкой) поверхности наружной обшивки к брусковому килю до летней грузовой ватерлинии;

      154) теоретическая высота борта судна - вертикальное расстояние от верхней кромки горизонтального киля или от точки притыкания внутренней поверхности наружной обшивки к брусковому килю до верхней кромки бимса палубы надводного борта у борта;

      155) палуба возвышенного квартердека - верхний кормовой участок уступчатой палубы судна, нижний носовой участок которой принят за часть палубы надводного борта;

      156) средства активного управления судами (далее - САУС) - специальные движительно-рулевые устройства и их любое сочетание либо между собой, либо с главными движителями, способные создавать упор или тягу, направленные как под фиксированным углом к диаметральной плоскости судна, так и под изменяющимся углом, либо на всех ходовых режимах, либо на части режимов, включая малые хода, а также при отсутствии хода;

      157) вспомогательный рулевой привод - оборудование, не являющееся какой-либо частью главного рулевого привода, необходимое для управления судном в случае выхода из строя главного рулевого привода, за исключением румпеля, сектора или других элементов, предназначенных для той же цели;

      158) силовая система - гидравлическое устройство, предназначенное для создания усилия с целью поворота баллера руля или поворотной насадки, состоящее из силового агрегата или агрегатов рулевого привода и относящихся к ним трубопроводов и арматуры, а также исполнительного привода перекладки руля или поворотной насадки. Силовые системы могут иметь общие механические элементы, то есть румпель, сектор и баллер, или другие элементы, предназначенные для той же цели;

      159) длина судна - длина, как определено в Правилах о грузовой марке морских судов, утвержденных приказом Министра транспорта и коммуникаций Республики Казахстан от 20 мая 2011 года № 214 (зарегистрированный в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов за № 6967);

      160) ширина судна - наибольшая ширина, измеренная на уровне летней грузовой ватерлинии между наружными кромками шпангоута на судах с металлической обшивкой и между наружными поверхностями корпуса на судах с обшивкой из другого материала;

      161) длина деления судна на отсеки Ls:

      для пассажирских судов - наибольшая длина части судна, расположенной ниже палубы переборок;

      для грузовых судов - наибольшая теоретическая длина проекции судна на уровне или ниже палубы, ограничивающей максимальную вертикальную протяженность затопления Нmах, определенную в соответствии с пунктом 2037 настоящих Правил;

      162) длина судна Lл - длина судна по ватерлинии, соответствующей осадке dR.;

      163) длина судна L1 - 96 % полной длины по ватерлинии, проходящей на высоте, равной 85 % наименьшей теоретической высоты борта, или длина от передней кромки форштевня до оси баллера руля по той же ватерлинии, если эта длина больше;

      164) осадка судна dл - наименьшая из осадок судна: осадки, соответствующей ватерлинии, от которой установлена верхняя граница ледовых усилений корпуса, и осадки, при которой выполняются требования к ледовой непотопляемости, содержащиеся в главе 129 настоящих Правил;

      165) середина длины судна - середина длины Ls деления судна на отсеки;

      166) спрямление судна - процесс устранения или уменьшения крена и/или дифферента;

      167) кратность пены - отношение объема полученной пены к объему поданного водного раствора пенообразователя;

      168) тушение объемное - заполнение защищаемого помещения средой, не поддерживающей горения;

      169) вспомогательное средство активного управления судном - движительно-рулевое устройство, обеспечивающее движение судна и его управляемость на малых ходах или управляемость судном без хода при наличии основных средств движения и управления судном и используемое, либо совместно с последними, либо при неработающих основных средствах движения и управления;

      170) главное средство активного управления судном - движительно-рулевое устройство в составе пропульсивной установки;

      171) нерабочее состояние судна (равно, как и обесточивание) - состояние, при котором главные механизмы и котлы, а также обслуживающие их вспомогательные механизмы и оборудование не работают из-за отсутствия энергии. Кроме этого, отсутствует энергия для ввода в действие главных механизмов. Одновременно предполагается, что имеются исправный основной источник электроэнергии и другие вспомогательные механизмы ответственного назначения;

      172) корпус судна - все металлические части судна, имеющие надежное электрическое соединение с наружной металлической обшивкой. Для судов с токонепроводящим корпусом - специальный медный лист площадью не менее 0,5 м2 и толщиной не менее 2 мм, прикрепленный к наружной обшивке корпуса на уровне ниже ватерлинии при наименьшей осадке и используемый для заземления всех устройств, имеющихся на судне;

      173) электрическая установка малой мощности - электрическая установка судна с суммарной мощностью источников электрической энергии до 50 кВт (кВ.А);

      174) клеймо Регистра судоходства - клеймо, штемпель или пломбир определенного, регламентированного Регистром судоходства вида, которые наносятся на продукцию в конечном ее виде или в процессе изготовления с целью подтверждения осуществленного Регистром судоходства освидетельствования и идентификации продукции выданным на нее документам;

      175) сертификат предприятия - документ предприятия, удостоверяющий соответствие определенного объема конкретного вида продукции требованиям заказа и подтверждающий изготовление продукции в полном соответствии с существующей на предприятии технологией;

      176) свидетельство Регистра судоходства - документ, удостоверяющий соответствие определенного объема конкретного вида продукции требованиям Регистра судоходства и, если оговорено отдельно, требованиям заказа. Свидетельство выдается Регистром судоходства при осуществлении освидетельствования при изготовлении продукции;

      177) провар - сплавление основного металла с наплавленным металлом или сплавление металлов обеих свариваемых частей;

      178) квитирование - подтверждение принятия сигнала или вызова;

      179) слоистый разрыв - разрушение элементов сварных конструкций, изготовленных из листового проката или труб, как следствие значительных сварочных напряжений и/или внешних нагрузок в направлении, перпендикулярном к поверхности проката;

      180) трудновоспламеняющийся электроизоляционный материал - материал, выдерживающий испытания, указанные в требованиях Регистра судоходства;

      181) система защиты - оборудование, предназначенное для определенного автоматического воздействия на управляемую установку с целью предупреждения аварии или ограничения ее последствий;

      182) компетентная организация - организация, имеющая соответствующие знания и опыт в конкретной области, документы которой признаются Регистром судоходства;

      183) огнестойкость трубопровода - способность трубопровода сохранять прочностные и функциональные характеристики в течение установленного времени при воздействии пламени;

      184) трубопровод - совокупность труб, арматуры, фасонных элементов, соединений труб, любых внутренних и наружных облицовок, покрытий изоляции, деталей крепления и защиты труб от повреждений, предназначенных для транспортировки жидких, газообразных и многофазных сред, а также передачи давления и звуковых волн;

      185) фасонные элементы трубопроводов - колена, тройники, переборочные и палубные стаканы и другие детали трубопроводов, предназначенные для разветвлений линий трубопроводов, изменения направления движения транспортируемой среды и обеспечения непроницаемости корпусных конструкций;

      186) автоматическое топочное устройство котлов - устройство для сжигания жидкого топлива, работа которого осуществляется автоматически без непосредственного участия обслуживающего персонала;

      187) расчетная паропроизводительность котла - наибольшее количество пара расчетных параметров, производимое в течение 1 часа (далее - ч) котлом при продолжительном режиме работы;

      188) расчетная температура стенки - средняя, по толщине стенки, температура, принимаемая в зависимости от температуры среды и условий обогрева для определения допускаемых напряжений;

      189) безопасное напряжение - напряжение, не представляющее опасности для персонала. Это условие считается выполненным, если обмотки трансформаторов, преобразователей и других устройств для понижения напряжения являются электрически раздельными и пониженное напряжение этих устройств или источников электрической энергии не превышает:

      50 Вольт (далее - В) между полюсами при постоянном токе;

      50 В между фазами или между фазами и корпусом судна при переменном токе;

      190) дистанционное управление - дистанционное изменение частоты вращения, направления вращения, а также дистанционный пуск и остановка механизмов;

      191) судно обеспечения - судно, предназначенное в основном для перевозки снабжения и грузов к морским плавучим и стационарным установкам различного назначения и имеющее, как правило, надстройку в носовой и открытую грузовую палубу в кормовой части для обработки груза в море. При выполнении соответствующих требований Регистра судоходства судно используется для буксировочных работ;

      192) сухогрузное судно - судно, предназначенное для перевозки различных грузов (генеральных, контейнеров, леса, грузов насыпью, автомобилей с грузом и без груза), кроме жидких грузов наливом;

      193) комбинированное судно - судно, предназначенное для перевозки наливом сырой нефти и нефтепродуктов, а также насыпных грузов (нефтерудовозы, нефтенавалочные и другие суда);

      194) наплавное судно - сухогрузное судно, приспособленное для производства погрузочно-разгрузочных работ с использованием принципа докования в портах и защищенных акваториях;

      195) наливное судно - судно, предназначенное для перевозки жидких грузов наливом, в том числе:

      наливное (специализированное) судно - судно, предназначенное для перевозки наливом жидких грузов, иных чем нефть и нефтепродукты;

      нефтеналивное судно - грузовое судно, построенное или приспособленное для перевозки и хранения нефти и нефтепродуктов;

      196) спасательное судно - самоходное судно, предназначенное для оказания помощи судам, терпящим бедствие в море;

      197) дополнительные требования - не предусмотренные настоящими Правилами требования, вызванные особенностями объекта или условиями его эксплуатации, предъявляемые Регистром судоходства в письменном виде с целью обеспечения безопасности объектов технического наблюдения;

      198) очень сплоченный лед - лед, сплоченность которого равна или более 9 баллов, но менее 10 баллов;

      199) надстройка - закрытое палубой сооружение на верхней палубе, простирающееся от борта до борта или отстоящее от любого из бортов судна на расстояние не более 4 % ширины судна.

      Надстройка бывает сплошной, простирающейся по всей длине судна L, и раздельной, простирающейся только на определенном участке этой длины. И сплошные, и раздельные надстройки располагаются одним или несколькими ярусами;

      200) короткая рубка - любая рубка, не являющаяся длинной. Рубки судов длиной менее 65 м считаются короткими;

      201) короткая средняя надстройка - любая средняя надстройка, не являющаяся длинной. Надстройки судов длиной менее 65 м считаются короткими;

      202) концевые участки надстроек и рубок - участки, измеренные от концевых переборок, длиной, м, не менее определяемой по формуле:

      lк = 1,5(В2/2 + h). (163)

      203) палуба надстройки - палуба, ограничивающая ярус надстройки сверху. При наличии нескольких ярусов надстройки палубы надстройки называются: палуба надстройки первого, второго яруса, считая от верхней палубы;

      204) остаточный балласт - балласт, неоткачиваемый балластной системой дока;

      205) палуба безопасности - водонепроницаемая палуба в башнях дока, ограничивающая сверху балластные отсеки;

      206) сухой отсек - отсек ниже палубы безопасности (или ниже предельной линии погружения при отсутствии палубы безопасности), не предназначенный для приема водяного балласта;

      207) палубы первого, второго ярусов надстроек и рубок - палубы надстроек и рубок первого, второго ярусов, считая от палубы надводного борта;

      208) палуба переборок - палуба, до которой доведены главные поперечные водонепроницаемые переборки деления судна на отсеки.

      Палуба переборок может иметь уступ или уступы, образуемые как главными поперечными водонепроницаемыми переборками, идущими до киля, так и поперечными водонепроницаемыми переборками, не доходящими до него;

      209) наплавное судно - сухогрузное судно, приспособленное для производства погрузочно-разгрузочных работ с использованием принципа докования в портах и защищенных акваториях;

      210) запасы - топливо, пресная вода, провизия, масло, расходный материал;

      211) колодец - открытое пространство на верхней палубе длиной не более 30 % длины судна, ограниченное надстройками и сплошным фальшбортом, снабженным портиками;

      212) расчетный объем защищаемого помещения - валовый (полный) объем помещения, ограниченного водо- или газонепроницаемыми переборками и палубами, за вычетом объема расположенных в нем основных двигателей, редукторов, вспомогательных механизмов, бойлеров, конденсаторов, испарителей, цистерн, вентиляционных и газовыхлопных трубопроводов;

      213) помещение защищаемое - помещение, оборудованное одной из систем пожаротушения или автоматической сигнализацией обнаружения пожара;

      214) вспомогательные механизмы - механизмы, обеспечивающие работу главных механизмов, снабжение судна электроэнергией и другими видами энергии, а также функционирование систем и устройств, подлежащих освидетельствованию Регистром судоходства.

      К вспомогательным механизмам ответственного назначения относятся:

      генераторный агрегат, служащий основным источником электроэнергии;

      источник снабжения паром;

      конденсатный насос и устройства, служащие для поддержания вакуума в конденсаторах;

      устройства механической подачи воздуха к котлам;

      воздушный компрессор с воздушным баллоном, предназначенные для пуска или управления,

      а также механизмы, обеспечивающие работу или функционирование:

      систем питательной воды котлов;

      топливных систем котлов или двигателей;

      устройств подачи воды под давлением;

      гидравлических, пневматических или электрических систем управления главными механизмами, включая гребные винты регулируемого шага;

      215) стенки котлов, теплообменных аппаратов и сосудов под давлением - стенки паровых и водяных (газовых и жидкостных) пространств, а также стенки соединительных патрубков до запорных устройств и стенки корпусов запорных устройств;

      216) ледокол - самоходное судно, предназначенное для выполнения различных видов ледокольных операций с целью поддержания навигации в замерзающих бассейнах;

      217) нефтесборное судно - судно, предназначенное для сбора с поверхности моря сырой нефти и нефтепродуктов с температурой вспышки 60 оС и ниже;

      218) нефтесборное судно (>60 оС) - судно, предназначенное для сбора с поверхности моря нефтепродуктов с температурой вспышки более 60 оС;

      сборщик льяльных вод - судно, предназначенное для сбора льяльных вод из машинных помещений судов;

      219) ледоколы - специализированные суда, предназначенные для выполнения различных видов ледокольных операций: проводки судов во льдах, преодоления ледовых перемычек, прокладки канала, буксировки, околки, выполнения спасательных работ. При выполнении ледокольных операций используются два основных режима ледового плавания: непрерывный ход или работа набегами;

      220) суда ледового плавания - суда, предназначенные для самостоятельного плавания во льдах, включающего движение в разводьях между льдинами, преодоление стыков ледяных полей и участков относительно тонких сплошных льдов, или плавания во льдах под проводкой ледокола;

      221) мидель - поперечное сечение корпуса, проходящее через середину длины L;

      222) машинное отделение - машинное помещение, в котором находятся главные механизмы, а на судах с гребными электрическими установками - главные генераторы;

      223) машинные помещения - все машинные помещения категории А и все другие помещения, содержащие главные механизмы, валопроводы, котлы, установки жидкого топлива, паровые машины, двигатели внутреннего сгорания, электрогенераторы и другие основные электрические механизмы, станции приема топлива, установки вентиляции и кондиционирования воздуха, холодильные установки, рулевые машины, оборудование успокоителей качки и другие подобные помещения, а также шахты этих помещений;

      224) металл шва - металл, получающийся в результате сплавления при сварке основного и сварочного металлов или только основного металла;

      225) основные шпангоуты - вертикальные связи бортового набора, установленные в плоскости флоров или скуловых бракет на расстояние одной шпации друг от друга;

      226) наименьшая эксплуатационная осадка do - осадка, соответствующая наименьшей возможной в эксплуатации загрузке судна с учетом жидких грузов, включая балласт, необходимый для обеспечения надлежащей посадки и/или остойчивости судна;

      227) главные механизмы - механизмы в составе пропульсивной установки;

      228) зона защиты молниезащитного устройства - область, внутри которой пространство судна защищено от прямых ударов молнии;

      229) молниеуловитель - верхняя часть молниеотводного устройства, предназначенная для непосредственного восприятия атмосферных разрядов;

      230) основная электростанция - помещение, в котором расположен основной источник электрической энергии;

      231) основной металл - металл изделий, подвергающихся сварке;

      232) опционные суда - суда, включенные в контракт с условием дополнительного подтверждения их постройки (заказа) будущим судовладельцем;

      233) средняя часть - участок длины судна, равный 0,4L (пo 0,2L в нос и корму от миделя), если нет особых указаний;

      234) центральный пост управления (далее - ЦПУ) - пост управления, в котором сосредоточены средства управления и индикации:

      стационарной системы сигнализации обнаружения пожара;

      автоматической спринклерной системы пожаротушения и сигнализации обнаружения пожара, а также дистанционные пусковые устройства других противопожарных систем;

      панели индикации противопожарных дверей;

      закрытия противопожарных дверей;

      панели индикации водонепроницаемых дверей;

      закрытия водонепроницаемых дверей;

      вентиляторов;

      сигнализации общей/пожарной тревоги;

      системы внутрисудовой связи, включая телефоны;

      микрофонов внутрисудовой системы громкоговорящей связи.

      Центральный пост управление с постоянной вахтой в контексте настоящей части означает центральный пост управления, в котором непрерывно несет вахту ответственный член экипажа (подраздел 5 раздела 8 настоящих Правил);

      235) непроницаемая переборка - переборка, не пропускающая воду и другие жидкости;

      236) непроницаемая конструкция - конструкция, не пропускающая воду или другие жидкости;

      237) спецификационная скорость

0 - наибольшая скорость судна, уз, на тихой воде при осадке по летнюю грузовую ватерлинию и номинальной мощности энергетической установки.

      g = 9,81 м/с2 - ускорение свободного падения.

      р = 1,025 т/м3 - плотность морской воды;

      2) переход - плавание судна технического флота в пределах установленного ему района плавания;

      238) оборудование и системы противопожарные - активные средства противопожарной защиты, предназначенные для тушения пожара и ограничения его распространения по судну;

      239) пост пожарный (далее - ПП) - помещение, в котором сосредоточены предметы противопожарного снабжения, средства управления системами пожаротушения и/или сигнализации обнаружения пожара;

      240) снабжение противопожарное - переносные активные средства борьбы с пожаром (аппараты, инвентарь и расходные материалы), предназначенные:

      для тушения пожара;

      для обеспечения действий экипажа при тушении пожара;

      для обеспечения работы систем пожаротушения;

      241) изделие - в настоящей части под термином "изделие" понимаются полуфабрикаты, цепи и комплектующие к ним, а также тросы;

      242) защита конструктивная противопожарная - комплекс пассивных средств конструктивной противопожарной защиты, направленных:

      на предотвращение возникновения пожаров;

      на ограничение распространения огня и дыма по судну;

      на создание условий безопасной эвакуации людей из судовых помещений и с судна, а также для успешного тушения пожара;

      243) судно в эксплуатации - судно, которое не является судном в постройке;

      244) платформа - нижняя палуба, простирающаяся лишь на части длины или ширины судна;

      245) высота понтона Dп - расстояние, измеренное в диаметральной плоскости, от основной плоскости до теоретической поверхности стапель-палуб;

      246) понтон - часть корпуса дока, обеспечивающая плавучесть дока, которая определяется объемами его отсеков;

      247) палубный лесной груз - груз леса, перевозимый на открытых частях палубы надводного борта или надстройки. Термин не распространяется на древесную массу или на подобный ей груз;

      248) партия - ограниченное число полуфабрикатов или изделий, на которые распространяются результаты проведенных в установленном порядке испытаний;

      249) палуба надстройки, рубки или ящика - палуба, покрывающая соответственно надстройку, рубку или ящик;

      250) рубка - закрытое палубой сооружение на палубе надводного борта или на палубе надстройки, не доходящее до бортов судна на расстояние более 4 % ширины судна В и имеющее двери, окна и другие подобные отверстия в наружных переборках. Рубки располагаются одним или несколькими ярусами;

      251) палуба рубки - палуба, ограничивающая ярус рубки сверху.

      При наличии нескольких ярусов рубки палубы рубки называются: палуба рубки первого, второго яруса, считая от верхней палубы. Если рубка устанавливается на палубе надстройки первого, второго яруса, палуба рубки называется соответственно палубой рубки второго, третьего яруса;

      252) силовой агрегат рулевого привода:

      при электрическом рулевом приводе - электродвигатель с относящимся к нему электрооборудованием;

      при электрогидравлическом рулевом приводе - электродвигатель с относящимся к нему электрооборудованием и соединенным с ним насосом;

      при ином гидравлическом рулевом приводе - приводной двигатель и соединенный с ним насос;

      253) система управления рулевым приводом - устройство, посредством которого команды передаются с ходового мостика к силовым агрегатам рулевого привода. Системы управления рулевым приводом включают датчики, приемники, гидравлические насосы системы управления и относящиеся к ним двигатели, органы управления двигателями, трубопроводы и кабели;

      254) резервный источник электрической энергии - источник электрической энергии, независимый от основного и аварийного источников энергии судна;

      255) буксир - судно, предназначенное для буксировки и кантовки других судов и плавучих сооружений;

      256) стандарты - термин, который применительно к настоящим Правилам означает различного рода стандарты и другие нормативно-технические документы любых стран, согласованные или признанные Регистром судоходства;

      257) палуба надводного борта - палуба, от которой рассчитывается надводный борт;

      258) водонепроницаемая (аварийная) переборка - переборка, препятствующая распространению воды между судовыми помещениями в случае аварии;

      259) длина дока по стапель-палубе Lсп - расстояние, измеренное по стапель-палубе плавучего дока параллельно его основной линии между теоретическими поверхностями торцевых переборок понтона;

      260) стапель-палуба - палуба понтона дока, на которой устанавливаются доковые опорные устройства (кильблоки и клетки);

      261) палуба надводного борта - палуба, от которой измеряется надводный борт.

      При наличии у палубы судна уступа или уступов за палубу надводного борта принимается нижний участок этой палубы и условное его продолжение за уступ в нос или корму соответственно до крайней носовой или кормовой оконечности судна;

      262) жидкий груз - все имеющиеся на судне жидкости, включая груз наливных судов, жидкие судовые запасы, балласт, воду в успокоительных цистернах и плавательном бассейне;

      263) серийные суда - это суда, построенные на одной и той же верфи по одним и тем же чертежам.

      264) угол заливания - угол крена, при котором происходит заливание водой внутренних помещений судна через отверстия, считающиеся открытыми, или отверстия, которые могут быть открытыми в рабочем состоянии судна по условиям эксплуатации;

      265) испытание на огнестойкость стандартное - такое испытание, при котором соответствующие образцы переборок и палуб подвергаются нагреву в испытательной печи при температурах, приблизительно соответствующих стандартной кривой "время - температура";

      266) сауна - помещение с высокой температурой, обычно - 80-120 о С, поддерживаемой нагреваемой поверхностью (от электропечи). Это помещение также включает пространство, где расположена печь, и смежные ванные;

      267) системы водяных завес - системы, которые создают преграду в виде слоя воды достаточной толщины, поступающей через распылители, и применяются там, где огнестойкие конструкции не могут быть установлены;

      268) системы водяного орошения - системы, подающие воду на вертикальные или горизонтальные судовые конструкции;

      269) установки жидкого топлива - оборудование, используемое для подготовки и подачи жидкого топлива (подогретого или неподогретого) в котел, генератор инертного газа, установку для сжигания мусора или двигатель и включающее топливные насосы, сепараторы, фильтры и подогреватели с давлением топлива более 0,18 МПа;

      270) холодоноситель - вещество для отвода теплоты от охлаждаемых объектов и передачи его холодильному агенту.

      Примером холодоносителя является рассол;

      271) охлаждаемые помещения - грузовые помещения, оборудованные устройствами для поддержания пониженных температур и предназначенные для перевозки охлажденных и замороженных грузов;

      272) одобрение системы качества - действие уполномоченной на то организации, удостоверяющее, что обеспечивается необходимая уверенность в том, что должным образом идентифицированная система менеджмента качества предприятия отвечает требованиям Регистра судоходства;

      273) проба - часть полуфабриката или изделия либо специально изготовленная заготовка, из которой изготавливаются образцы для испытаний;

      274) сертификат выдается предприятием и удостоверяется подписью ответственного лица от контролирующего качество продукции органа предприятия;

      275) ширина башни по стапель-палубе bсп - расстояние, измеренное перпендикулярно к диаметральной плоскости, между теоретическими поверхностями внутреннего и наружного борта башни на уровне теоретической поверхности стапель-палубы;

      276) ширина стапель-палубы Bсп - расстояние, измеренное перпендикулярно к диаметральной плоскости, между линиями пересечения теоретических поверхностей внутренних бортов башен и стапель-палубы;

      277) грунтоотвозная шаланда - самоходное или несамоходное судно, предназначенное для транспортировки грунта;

      278) дноуглубительное судно - самоходное или несамоходное судно, предназначенное для извлечения и транспортировки грунта;

      279) накатное судно - судно, специально предназначенное для перевозки различной колесной техники (автомобилей, железнодорожного подвижного состава, гусеничной техники, трейлеров с грузом и без груза), грузовые операции на котором производятся преимущественно горизонтальным способом - накатом;

      280) стоечное судно - несамоходное плавучее сооружение с корпусом понтонного или судового образования, эксплуатирующееся в режиме стоянки на якоре или на грунте либо на швартовах у причальной стенки (берега). К таким судам относятся: плавучие доки, плавучие гостиницы и общежития, плавучие мастерские, плавучие силовые установки, плавучие суда-склады, плавучие хранилища нефтепродуктов и так далее;

      281) трюмный земснаряд - самоходное или несамоходное судно, предназначенное для извлечения грунта специальными устройствами (черпаками, всасывающими устройствами, грейферами) и имеющее трюмы для размещения грунта и его транспортировки;

      282) оператор морского терминала - лицо, владеющее на праве собственности или иных законных основаниях терминалом в морском порту;

      283) сплоченность - мера сплошности ледового покрова, характеризуемая отношением площади, занимаемой льдами, к общей площади рассматриваемого участка акватории (оценивается по 10-балльной шкале);

      284) нижние палубы - палубы, расположенные ниже верхней палубы.

      При наличии нескольких нижних палуб они называются: вторая, третья и считая от верхней палубы;

      285) разгружающий балласт - балласт, принимаемый в балластные отсеки с целью уменьшения поперечных и/или продольных изгибающих моментов и деформаций конструкций понтона и/или башен;

      286) топ-палуба - верхняя палуба башен дока;

      287) ширина башни по топ-палубе bтп - расстояние, измеренное перпендикулярно к диаметральной плоскости, между теоретическими поверхностями внутреннего и наружного борта башни на уровне теоретической поверхности топ-палубы;

      288) непроницаемый при воздействии моря - термин, относящийся к закрытиям отверстий в надводной части судна и означающий, что при накате волн и других возможных воздействиях моря вода через эти отверстия внутрь судна не проникает;

      289) опрокидывающий момент - условный расчетный минимальный кренящий момент, опрокидывающий судно;

      290) жидкости легковоспламеняющиеся - жидкости, смеси жидкостей или жидкости, содержащие твердые вещества в растворе или суспензии (краски, политуры, лаки), которые выделяют пары, воспламеняющиеся в закрытом сосуде при температуры 60оС и ниже;

      291) нижний предел воспламеняемости (далее - НПВ) - минимальная концентрация нефтяных газов и паров в воздухе, способная воспламеняться от источника зажигания с последующим распространением горения по смеси;

      292) системы пожаротушения стационарные - системы, предназначенные для подачи огнетушащего вещества к защищаемым помещениям или непосредственно в них и конструктивно связанные с корпусом судна;

      293) температура вспышки - температура в градусах Цельсия (испытание в закрытом тигле), при котором жидкость выделяет легковоспламеняющиеся пары в количестве, достаточном для воспламенения, установленная с помощью одобренного прибора;

      294) пропульсивная установка - комплекс механизмов и устройств, предназначенный для выработки, преобразования и передачи энергии, обеспечивающей движение судна на всех спецификационных режимах хода, и состоящий из движителей, валопроводов, главных судовых передач и главных двигателей;

      295) признанное предприятие - предприятие, внесенное в перечень признанных (одобренных) материалов и предприятий-изготовителей;

      296) сдаточные испытания - определенный требованиями Регистра судоходства или согласованной с ним документацией объем испытаний продукции, освидетельствуемой Регистром судоходства на основании результатов которых могут быть оформлены свидетельства Регистра судоходства;

      297) свидетельство о типовом одобрении - документ, подтверждающий соответствие изготавливаемой предприятием продукции требованиям Регистра судоходства и удостоверяющий внесение предприятия в перечень одобренных (признанных) материалов и предприятий-изготовителей;

      298) отделение холодильных машин - машинное помещение, в котором расположены механизмы и оборудование холодильных установок, предназначенное для производства искусственного холода;

      299) холодильный агент - рабочее вещество холодильного цикла;

      300) признанная лаборатория - лаборатория (центр), внесенная в перечень лабораторий (центров), имеющих аттестата об аккредитации испытательных лабораторий;

      301) зона термического влияния - прилегающий к сварному шву (или к наплавке) слой основного металла, в котором произошли структурные превращения под влиянием нагрева при сварке;

      302) палуба верхняя - самая верхняя непрерывная по всей длине судна палуба.

      Верхняя палуба может иметь уступ или уступы;

      303) навалочный груз - зерно и незерновой груз, состоящий из отдельных частиц и погруженный без тары;

      304) тушение поверхностное - охлаждение или смачивание горящих поверхностей либо ограничение доступа кислорода к ним;

      305) источник бесперебойного питания (далее - ИБП) - комбинация преобразователей (выпрямитель-инвертор), переключателей (байпас) и источника накопленной энергии в виде аккумуляторной батареи для поддержания напряжения на нагрузке в случае неисправности в сети питания;

      306) образец - изготовленное из пробы изделие определенной формы и размеров, на котором производится определение механических, технологических и других свойств материала при испытаниях;

      307) источник бесперебойного питания - устройство, которое при исчезновении на его входе энергии питания от основного и/или аварийного источников обеспечивает непрерывное наличие энергии на выходе в течение определенного времени;

      308) трехслойная конструкция - конструкция, которая состоит из двух пластин, соединенных между собой средним слоем из пенопласта, сот, причем средний слой является несущим и воспринимает нагрузку совместно с пластинами;

      309) длинная рубка - рубка, не имеющая расширительных или скользящих соединений, длиной не менее определяемой по формуле (162) настоящих Правил, но не менее 0,20L.

      Длинная средняя надстройка - надстройка длиной, м, не менее:

      l = 2lк, (162)

      но не менее 0,15L;

      310) удлиненный бак (ют) - у судов длиной 65 м и более бак (ют) длиной, м, не менее определяемой по формуле:

      l1 = 0,1L + lк. (164)

      311) переборка цистерны, грузового танка - переборка, ограничивающая балластную, топливную или иную цистерну, а также грузовой танк наливного судна;

      312) оконечности - части длины судна, расположенные за пределами средней части длины судна;

      313) шпация - расстояние между балками основного набора, принимаемое исходя из нормальной шпации по, м, определяемой по формуле а0 = 0,002L + 0,48;

      314) отбойная переборка - переборка с вырезами, устанавливаемая внутри отсека для уменьшения динамической нагрузки от перемещающейся в нем жидкости;

      315) амплитуда качки - условная расчетная амплитуда качки;

      316) диаграмма предельных моментов - диаграмма предельных статических моментов, по оси абсцисс которой отложены водоизмещение, дедвейт или осадка судна, а по оси ординат - предельные величины статических моментов массы по высоте, отвечающие совокупности различных требований настоящей части Правил к остойчивости судна;

      317) сырая нефть - любая нефть, которая встречается в естественном виде в недрах земли, независимо от того, обработана она или нет с целью ее транспортировки, включая сырую нефть, из которой могли быть удалены некоторые фракции перегонки, и сырую нефть, в которую могли быть добавлены некоторые фракции перегонки;

      318) выход - отверстие в переборке или палубе, снабженное закрытием и предназначенное для прохода людей;

      319) выходной путь - путь, ведущий от самого нижнего уровня настила машинного помещения к выходу из этого помещения;

      320) аварийный источник электрической энергии - источник электрической энергии, предназначенный для питания необходимых судовых потребителей при исчезновении напряжения на главном распределительном щите;

      321) аварийный переходный источник электрической энергии - источник электрической энергии, предназначенный для питания необходимых потребителей с момента исчезновения напряжения на шинах ГРЩ до момента включения на шины АРЩ аварийного генератора;

      322) основной источник электрической энергии - источник электрической энергии, предназначенный для питания всех электрических устройств и систем, необходимых для поддержания нормального эксплуатационного состояния судна и нормальных условий обитаемости на нем, не прибегая при этом к использованию аварийного источника электрической энергии;

      323) электростатическая искробезопасность - состояние оборудования и систем судна, при котором исключается возможность возникновения пожара или взрыва от разрядов статического электричества;

      325) высокорадиоактивные отходы - жидкие отходы, полученные на установке по переработке отработавшего ядерного топлива в результате первой стадии экстракционного цикла, или концентрированные отходы, полученные на последующих стадиях экстракционного цикла, или твердые вещества, в которые были преобразованы такие жидкие отходы;

      325) груз ОЯТ – отработавшее ядерное топливо, плутоний и высокорадиоактивные отходы в упаковке, перевозимые в качестве груза в соответствии с классом 7 МКМПОГ;

      326) МКМПОГ – Международный кодекс морской перевозки опасных грузов, принятый резолюцией MSC. 122(75) Комитета по безопасности на море ИМО, с поправками;

      327) МКМПНГ – Международный кодекс морской перевозки навалочных грузов, принятый MSC. 268(85) Комитета по безопасности на море ИМО, с поправками;

      328) кодекс ОЯТ - Международный кодекс безопасной перевозки отработавшего ядерного топлива, плутония и высокорадиоактивных отходов в упаковке на судах, одобренный резолюцией MSC.88(71) Комитета по безопасности на море ИМО, с поправками;

      329) опасные грузы – вещества, материалы и изделия, охватываемые МКМПОГ;

      330) опасные грузы навалом - любые материалы, иные, чем жидкость или газ, состоящий из смеси частиц, гранул или более крупных кусков материала, как правило, однородный по составу, на который распространяется МКМПОГ и который грузиться непосредственно в грузовые помещения судна без использования какой-либо промежуточной тары, в том числе такие же материалы, загруженные в судовые баржи;

      331) отработавшее ядерное топливо - материал, содержащий изотопы урана, тория и/или плутония, которые использовались для обеспечения самоподдерживающейся цепной ядерной реакции;

      332) плутоний - полученная в результате переработки смесь извлеченных из отработавшего ядерного топлива изотопов этого материала;

      333) упаковка – грузовая емкость, установленная МКМПОГ.

      диагностирование технического состояния - процесс определения причин отклонения диагностических параметров при проведении мониторинга технического состояния и/или установления неисправностей, как правило, безразборными методами, с целью осуществления технического обслуживания и ремонта по фактическому состоянию;

      334) прогнозирование технического состояния - процесс определения изменения технического состояния объекта контроля на предстоящий период времени, основанный на тенденции изменения значений диагностических параметров в предшествующий период;

      335) система мониторинга технического состояния - совокупность средств контроля и исполнителей, взаимодействующих с объектом контроля по требованиям, установленным соответствующей документацией;

      336) тенденция изменения диагностического параметра (тренд параметра) - закономерность изменения диагностического параметра во времени, представленная в графической или иной форме (предыстория изменения параметра);

      337) "жертвенный" патрубок - толстостенный цилиндрический участок трубы из углеродистой стали, предназначенный для смещения зоны контакта элементов трубопроводов, изготовленных из цветных металлов и сплавов, от ответственных стальных конструкций и оборудования;

      338) гибкое соединение - короткий металлический или неметаллический шланг с закрепленными заводским способом концевыми деталями (штуцерами или фланцами), готовый к установке;

      339) номинальное давление - максимально допустимое рабочее давление, определяемое в соответствии с пунктом 6672 настоящих Правил;

      340) огнестойкость - способность пластмассового трубопровода сохранять прочность и целостность (то есть способность действовать по назначению) при воздействии огня в течение определенного предписанного периода;

      341) пластмассы - термопластические (далее - термопласты) и термореактивные (далее - реактопласты) материалы с армированием и без него, такие как поливинилхлорид (далее - PVC) и армированная волокном пластмасса (далее - FRP);

      342) расчетное давление - максимальное рабочее давление, ожидаемое в условиях эксплуатации или наибольшее давление настройки срабатывания предохранительного клапана или устройства снижения давления, если они установлены;

      343) соединение - соединение труб склеиванием, наложением бандажных лент со связующими составами, сваркой;

      344) трубопровод/система трубопроводов - пластмассовые трубы, фасонные элементы, соединения и любые внутренние или внешние покрытия или облицовки, необходимые в соответствии с эксплуатационными условиями;

      345) фасонный элемент - погибы, колена, присоединяемые отростки, выполненные из пластмассы;

      346) котел на органическом теплоносителе - теплообменный аппарат, предназначенный для подогрева органического теплоносителя до требуемой температуры за счет использования энергии сжигаемого в нем топлива, выпускных газов двигателя, или электроэнергии;

      347) подогреватель органического теплоносителя - теплообменный аппарат, предназначенный для подогрева органического теплоносителя паром, водой, электроэнергией или органическим теплоносителем другого контура;

      348) рабочее давление в системе с органическим теплоносителем - самое высокое давление, которое может иметь место в процессе работы системы в любой ее части;

      349) система с органическим теплоносителем - система, в которой органический теплоноситель циркулирует в жидкой фазе;

      350) температура теплоносителя - температура, измеренная в центре поперечного сечения трубопровода;

      351) главный пост управления ГЭУ - пост управления главной пропульсивной установкой, на котором имеется вахта в условиях хода в море;

      352) местный пост управления - пост управления, располагаемый в месте установки системы, предназначенный для образования и введения в систему задающих параметров для полупроводниковых преобразователей частоты (далее - ППЧ), независимых от заданных параметров системы дистанционного управления и других внешних ограничений;

      353) азимутальный привод - привод, обеспечивающий поворот пропульсивного блока вокруг вертикальной оси;

      354) привод в гондоле (далее - ПП ГЭД) - пропульсивная система, в которой гребной электрический двигатель расположен в специально предназначенной для погружной поворотной гондоле судна;

      355) дублированный датчик - два отдельных датчика в отдельных корпусах, установленных для контроля одного и того же параметра;

      356) (AR) горячекатаная сталь - процесс прокатки стали при высокой температуре (деформация осуществляется и заканчивается в температурной области рекристаллизации аустенита, выше температуры нормализации) с последующим охлаждением на воздухе;

      357) (N) нормализация - процесс, включающий нагрев горячекатаной стали выше критической температуры АС3 в области рекристаллизации аустенита, ближе к нижней ее границе, с последующим охлаждением на воздухе. Этот процесс улучшает свойства стали за счет уменьшения величины зерна;

      358) (CR) контролируемая прокатка (нормализационная прокатка (NR) - процесс, при котором последние проходы при прокатке выполняются в области температуры нормализации, в результате чего обеспечивается получение металла, свойства которого в основном соответствуют свойствам после нормализации;

      359) (ТМ) термомеханическая обработка (термомеханическая контролируемая прокатка (ТМСР) - процесс, предполагающий строгий контроль температуры и степени деформации во время прокатки. Как правило, металл деформируется при температурах, близких к температуре Аr3; окончание деформации возможно в двухфазной области;

      360) (АсС)- процесс, при котором обеспечивается улучшение свойств стали за счет ее контролируемого охлаждения со скоростью большей, чем охлаждение на воздухе. Этот процесс выполняется непосредственно после завершения деформации при термомеханическом процессе;

      361) (QT) закалка и отпуск - процесс, включающий нагрев до температуры выше АС3 с последующим охлаждением с определенной скоростью, обеспечивающей получение упрочненной микроструктуры. Отпуск, соответствующий закалке - процесс повторного нагрева до температуры, не превышающей AС1, с целью улучшения микроструктуры и восстановления вязкости стали (KV);

      362) индикаторный след - присутствие заметного просачивания красящего вещества из несплошностей в материале, проявляющееся не ранее, чем через 10 минут после применения капиллярного дефектоскопического материала;

      363) круглый индикаторный след - след круглой или овальной формы, линейные размеры которого менее чем в три раза превышают поперечные (приложение 598 (1) настоящих Правил);

      364) линейный индикаторный след - след, продольные размеры которого, по крайней мере, в три раза превосходят поперечные (приложение 598 (2) настоящих Правил);

      365) порог чувствительности - раскрытие несплошности типа единичной трещины определенной длины, выявляемое с заданной вероятностью по заданным геометрическому или оптическому параметрам индикаторного следа;

      366) рядный индикаторный след - три и более индикаторных следа в одной линии, отделенные друг от друга расстоянием в 2 мм и менее (край от края) (приложение 598 (1) настоящих Правил);

      367) единичная контролируемая площадь - площадка поверхности, равная 100 см2, которая может иметь форму квадрата или прямоугольника со стороной не более 250 мм;

      368) цепная вставка - цепь с распорками в звеньях, устанавливаемая на конце швартовного троса, которая пропускается через судовой роульс и используется для соединения швартовного троса с палубным цепным стопором танкера;

      369) высокотемпературная пайка (пайка твердым припоем) - способ пайки, при которой температура плавления припоя превышает 450 оС;

      370) зона термического влияния - прилегающий к сварному шву (или к наплавке) слой основного металла, в котором произошли структурные превращения под влиянием нагрева при сварке;

      371) металл шва - металл, получающийся в результате сплавления при сварке основного и сварочного металлов или только основного металла;

      372) наплавленный металл - металл, получающийся в результате расплавления электродов или проволоки и не содержащий практически заметной примеси основного металла;

      373) основной металл - металл изделий, подвергающихся сварке;

      374) провар - сплавление основного металла с наплавленным металлом или сплавление металлов обеих свариваемых частей;

      375) сварочный материал - электрод, проволока, флюс, защитный газ, применяемые при сварке;

      376) аттестационная комиссия - группа специалистов аттестационного центра, ответственных за организацию и достоверность результатов работ по аттестации сварщиков;

      377) аттестационный центр - компетентная организация, уполномоченная Регистром судоходства проводить испытания по аттестации сварщиков согласно требованиям Правил Регистра судоходства;

      378) аттестация - совокупность действий по определению уровня квалификации сварщика с целью установления возможности его допуска к выполнению конкретного вида сварочных работ;

      379) допуск - специальная процедура, предусматривающая установление квалификации сварщика посредством его аттестации и выдачу официального документа - Свидетельства о допуске сварщика, удостоверяющего разрешение на право выполнения сварочных работ на объектах, подлежащих освидетельствованию Регистром судоходства, в пределах установленной документом области одобрения;

      380) область одобрения - пределы признания Регистром судоходства квалификации сварщика на основании выполненных при аттестации испытаний;

      381) образец - часть пробы, используемая для проведения испытаний разрушающими методами;

      382) проба - сваренная деталь, используемая при практических испытаниях по аттестации сварщиков;

      383) сварщик - лицо, выполняющее сварку металлов. Общее понятие для сварщика ручной сварки различными способами и сварщика-оператора установок для полуавтоматической и автоматической сварки;

      384) свидетельство о допуске сварщика - документ Регистра судоходства, удостоверяющий, что конкретный сварщик успешно выдержал испытания по аттестации в объеме требований Регистра судоходства и допускается к выполнению сварочных работ на конструкциях, подлежащих освидетельствованию Регистром судоходства;

      385) испытания в процессе производства - испытания, включая разрушающие, основанные на сварке образцов, полученных непосредственно в процессе изготовления продукции и прошедшие аналогичную с ней обработку. При этом, в зависимости от конкретных условий и возможностей, образцы могут вырезаться из забойных элементов (припуска) конструкций или изготавливаться в идентичных с продукцией условиях по одной и той же СПС;

      386) испытания по одобрению технологического процесса сварки - испытания, проводимые под техническим наблюдением и в объеме требований Регистра судоходства с целью получения подтверждения способности производителя выполнять сварку конкретных сварных соединений в условиях, близких к реальным, согласно требованиям СПС;

      387) отчетность по одобрению технологического процесса сварки - документы Регистра судоходства, содержащие исчерпывающую информацию о проведении испытаний по одобрению технологического процесса сварки. К этим документам относятся спецификация испытаний сварного соединения и протокол результатов испытаний;

      388) предварительные испытания технологического процесса сварки до начала производства - испытания по одобрению технологического процесса сварки, основанные на применении нестандартных образцов и проб, которые имитируют выполнение сварки в производственных условиях;

      389) свидетельство об одобрении технологического процесса сварки - документ Регистра судоходства, удостоверяющий, что применяемый на верфи или предприятии-изготовителе сварных конструкций технологический процесс сварки прошел испытания и одобрен Регистром судоходства для применения;

      390) спецификация процесса сварки (далее - СПС) - документ, составленный производителем сварных конструкций и содержащий всю необходимую информацию по сварке конкретного соединения, включая спецификацию материалов, метода сварки, деталей подготовки кромок и всех технологических параметров;

      391) предварительная пСПС - СПС, основанная на опыте предшествующей работы, а также на рекомендациях изготовителей сварочных материалов и основного металла, но не прошедшая утверждения и одобрения;

      392) стандартная процедура сварки - технологический процесс сварки, который прошел все предусмотренные требованиями настоящего раздела испытания и был одобрен Регистром судоходства для применения на конкретном предприятии-изготовителе сварных конструкций;

      393) интегрированная система - компьютерные системы, взаимосвязанные для обеспечения централизованного доступа к информации от датчиков и управления процессами;

      394) интерфейс - место обмена информацией (например: интерфейс входа/выхода для соединения с датчиками и исполнительными механизмами; интерфейс человек/машина, то есть мониторы, клавиатуры, манипуляторы и т. п. для взаимодействия оператора и компьютера; коммуникационный интерфейс для осуществления последовательной связи с другими компьютерами и периферийными устройствами);

      395) компьютер - программируемое электронное устройство, предназначенное для хранения и обработки данных в цифровой форме, производства расчетов или осуществления управления. Компьютер может быть моноблочным или состоять из нескольких взаимосвязанных единиц;

      396) компьютерная система - система, состоящая из одного или нескольких компьютеров с установленным программным обеспечением, периферийными устройствами и интерфейсами;

      397) программируемый логический контроллер (далее - PLC) - компьютерное устройство, выполненное в виде конструктивно самостоятельного функционального модуля и предназначенное для выполнения функций управления и контроля судовыми механизмами и процессами;

      398) монитор - электронное устройство отображения информации;

      399) периферийное устройство - устройство, выполняющее определенную вспомогательную функцию в системе (принтер, устройство хранения данных);

      400) программное обеспечение - программы, параметры и документация, связанные с обеспечением работы компьютерной системы;

      401) узел - точка подключения к шинам обмена информацией;

      402) единичный отказ в системе динамического позиционирования - отказ либо одного активного элемента (подруливающего устройства, его локальной системы управления, генератора системы питания, автоматизированного клапана), либо одного пассивного элемента (трубопровода, кабеля питания или управления, управляемого вручную клапана);

      403) резервирование (избыточность) системы динамического позициони-рования - дублирование или многократное резервирование ее элементов, при котором комплекс, состоящий из электроэнергетической системы питания и пропульсивных механизмов с их индивидуальными системами управления, работает под управлением компьютерной системы таким образом, что выход из строя отдельных систем управления, отдельных пропульсивных механизмов или элементов электроэнергетической системы питания не влияет на выполнение задачи удержания судна над точкой позиционирования;

      404) система динамического позиционирования (далее - СДП) - комплекс, предназначенный для автоматического и дистанционного автоматизированного управления пропульсивными механизмами судна с целью динамического удерживания его над точкой позиционирования с заданной точностью в условиях воздействия возмущающих внешних сил;

      405) система пропульсивных устройств (далее - механизмов) - система, предназначенная для выработки и поддержания в каждый момент времени соответствующих гидродинамических вектора и упора, способных компенсировать внешние воздействия на судно;

      406) система управления динамическим позиционированием - электрическая и электронная программируемая система, предназначенная для управления пропульсивными механизмами судна;

      407) электроэнергетическая система - система, предназначенная для обеспечения электрическим питанием комплекса во всех условиях эксплуатации, включая аварийные;

      408) система якорного позиционирования - комплекс систем, механизмов и устройств, предназначенных для удержания судна над точкой позиционирования с заданной точностью при воздействии внешних возмущающих сил, с помощью установленных якорных натянутых линий;

      409) якорное позиционирование с использованием вспомогательных движителей означает применение пропульсивной установки судна и его подруливающих устройств совместно с системой якорного позиционирования;

      410) линия киля - линия, проходящая в сечении мидель-шпангоута параллельно наклону киля

      Иные понятия, используемые в Правилах, применяются в соответствии с законодательством Республики Казахстан о торговом мореплавании.

      Сноска. Пункт 6 с изменением, внесенным приказом Министра по инвестициям и развитию РК от 28.03.2018 № 198 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Раздел 2. Классификация судов

Глава 2. Класс и символ судна

      Сноска. Заголовок главы 2 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения

      7. Присвоение судну класса Регистра судоходства означает подтверждение Регистром судоходства соответствия конструкции судна применимым требованиям Регистра судоходства, а его технического состояния - условиям эксплуатации судна, и принятие судна на учет Регистра судоходства на установленный период, с проведением всех видов освидетельствований.

      8. Регистр судоходства присваивает класс судну по результатам освидетельствования при его постройке, а также присваивает или возобновляет класс судну, находящемуся в эксплуатации.

      9. Возобновление класса судна означает подтверждение Регистром судоходства соответствия конструкции судна и его технического состояния условиям, на которых был ранее присвоен класс, и продление действия документов Регистра судоходства на установленный период.

      10. Класс судну присваивается или возобновляется Регистром судоходства на пятилетний период, в обоснованных случаях Регистр судоходства присваивает или возобновляет класс на меньший срок.

      11. Наличие у судна действующего класса Регистра судоходства означает, что техническое состояние судна полностью или в степени, признанной Регистром судоходства за достаточную, соответствует тем требованиям Регистра судоходства, которые на него распространяются в соответствии с назначением, условиями эксплуатации и символом класса судна.

      12. Действие класса автоматически приостанавливается в следующих случаях:

      1) непредъявление судна в целом или отдельных его элементов к назначенному периодическому или внеочередному освидетельствованию в предписанный срок (если очередное освидетельствование не завершено, или не предполагается его завершить до возобновления эксплуатации к установленной дате; если ежегодное освидетельствование не завершено в пределах 3-х (трех) месяцев от установленной даты ежегодного освидетельствования; если промежуточное освидетельствование не завершено в пределах 3-х (трех) месяцев от установленной даты третьего ежегодного освидетельствования в каждом периодическом цикле освидетельствований);

      2) если судно не предъявляется для завершения соответствующего освидетельствования или, если в требованиях Регистра судоходства не предусмотрено иное;

      3) после аварийного случая (судно предъявляется к внеочередному освидетельствованию в порту, где произошел аварийный случай, либо в первом порту захода, если аварийный случай произошел в море);

      4) введения не одобренных Регистром судоходства конструктивных изменений и/или изменений в снабжении судна в сторону уменьшения от предписанного настоящими Правилами;

      5) выполнения ремонта элементов судна без одобрения и/или без освидетельствования Регистром судоходства;

      6) эксплуатации судна с осадкой, превышающей регламентированной Регистром судоходства для конкретных условий, а также эксплуатации судна в условиях, не соответствующих присвоенному классу судна или установленным при этом Регистром судоходства ограничениям;

      7) несвоевременного выполнения предписанных конкретных требований, являющихся при предыдущем освидетельствовании судна условием присвоения или сохранения класса Регистра судоходства;

      8) приостановления по инициативе или по вине судовладельца процесса проводимого Регистром судоходства освидетельствования судна;

      9) вывода судна из эксплуатации на продолжительный (более трех месяцев) период для выполнения выставленных Регистром судоходства требований (кроме случая нахождения судна в ремонте для этих целей).

      13. Приостановленный, как указано в пункте 48 настоящих Правил, класс судна восстанавливается при удовлетворительных результатах соответствующего периодического или внеочередного освидетельствования, выполненного Регистром судоходства при предъявлении судна. При этом в случаях вывода судна из эксплуатации на продолжительный (более трех месяцев) период объем освидетельствования для восстановления класса судна устанавливается Регистром судоходства с учетом возраста судна, его состояния и срока вывода его из эксплуатации.

      На период от приостановления действия класса до его восстановления судно считается утратившим класс Регистра судоходства.

      Класс приостанавливается на срок не более шести месяцев.

      14. Класс судна снимается Регистром судоходства в следующих случаях:

      1) по окончании максимально установленного срока приостановления класса;

      2) когда восстановление класса, приостановленного, как указано в пункте 11 настоящих Правил, представляется Регистру судоходства и/или судовладельцу невозможным;

      3) когда судовладелец переводит судно в класс другого классификационного органа;

      4) по желанию судовладельца.

      Снятие класса судна означает прекращение действия Классификационного свидетельства.

      15. Класс судна аннулируется в связи с гибелью судна или его списанием.

      16. С присвоением класса Регистр судоходства принимает на технический учет морские самоходные суда валовой вместимостью 100 регистровых тонн и более и снимает с технического учета при снятии или аннулировании класса.

      17. Присваиваемый Регистром судоходства судну или плавучему сооружению класс состоит из основного символа и дополнительных знаков и словесных характеристик, определяющих конструкцию и назначение судна или плавучего сооружения.

      Дополнительные знаки и словесные характеристики добавляются к основному символу класса (в случае их применения) в последовательности, определенной положениями настоящей главы.

      18. Основной символ присваиваемого Регистром судоходства судну или плавучему сооружению класса состоит из знаков:

     

Т*,

Т*(указывается прежний класс),

Т

- для самоходных судов и плавучих сооружений;

     

Т**,

Т**(указывается прежний класс),

Т

- для несамоходных судов и плавучих сооружений с суммарной мощностью первичных двигателей 100 кВт и более;

     

Т***,

Т***(указывается прежний класс),

Т

- для прочих несамоходных судов и плавучих сооружений.

      19. В зависимости от того, по каким правилам и какой классификационной организацией освидетельствовано судно или плавучее сооружение, основной символ класса устанавливается следующим образом:

      1) судам и плавучим сооружениям, построенным по правилам и освидетельствованным Регистром судоходства, присваивается класс с основным символом:

Т*,

Т**,

Т*** (пункт 18 настоящих Правил);

      2) судам и плавучим сооружениям, которые полностью (либо их корпус, или механическая установка, механизмы, оборудование) построены и/или изготовлены по правилам другой признанной Регистром судоходства классификационной организации и освидетельствованы этой организацией при их постройке и изготовлении, при их классификации Регистром судоходства присваивается класс с основным символом с указанием в скобке прежде присвоенного класса:

Т*(),

Т**(),

Т***() (пункт 18 настоящих Правил);

      3) судам и плавучим сооружениям, которые полностью (либо их корпус, или механическая установка, или механизмы, или оборудование) построены и/или изготовлены без освидетельствования признанной Регистром судоходства классификационной организацией или вообще без освидетельствования классификационной организацией, при их классификации Регистром судоходства присваивается класс с основным символом:

Т

,

Т

или

Т

(пункт 18 настоящих Правил);

      4) судам и плавучим сооружениям, которым в силу особенностей их конструкции при их классификации невозможно присвоить основной символ класса из числа указанных в подпункте 2) пункта 19 настоящих Правил, присваивается класс с основным символом в виде

Т*, или

Т**, или

Т***.

      Указанное относится к случаям перехода судов и плавучих сооружений в класс Регистра судоходства из класса общества-члена Международной ассоциации классификационных обществ (далее - МАКО). Такая классификация является в каждом случае предметом особого рассмотрения Регистра судоходства.

Параграф 2. Знаки категорий ледовых усилений и
знаки полярных классов

      20. Знаки категорий ледовых усилений устанавливаются для ледоколов и судов ледового плавания в соответствии с требованиями настоящей главы.

      21. Если ледокол отвечает соответствующим требованиям Правил, к основному символу класса добавляется знак категории ледовых усилений (Icebreaker6).

      Ледокол указанной категории имеет следующие ориентировочные эксплуатационные характеристики - выполнение ледокольных операций в портовых и припортовых акваториях, а также в замерзающих неарктических морях при толщине льда до 1,5 м. Способен продвигаться непрерывным ходом в сплошном ледяном поле толщиной до 1,0 метра (далее - м).

Параграф 3. Категории судов ледового плавания

      22. Если самоходное судно ледового плавания отвечает соответствующим требованиям Правил, к основному символу класса добавляется один из следующих знаков категорий ледовых усилений: Ice1, Ice2, Iсе3. К основному символу класса несамоходного судна знак категории ледовых усилений не добавляется.

      23. Категории Ice1, Ice2, Iсе3, образующие группу неарктических категорий, распространяются на суда, предназначенные только для плавания в замерзающих неарктических морях (неарктические суда).

      24. Для буксиров, в зависимости от их соответствия категориям ледовых усилений, к основному символу класса добавляется один из следующих знаков: Iсе2, Iсе3.

      25. При выборе категории ледовых усилений неарктических судов рекомендуется использовать осредненные данные о допустимых условиях ледового плавания, приведенные в приложении 2 настоящих Правил.

Параграф 4. Знаки деления на отсеки и ограничения
района плавания

      26. Судам, отвечающим применимым требованиям раздела 7 в полной мере отвечающим требованиям подраздела 3 раздела 7 настоящих Правил, при затоплении одного любого, либо любых двух или трех смежных отсеков по всей длине судна при расчетных повреждениях борта, к основному символу класса добавляется знак деления на отсеки 1, 2 или 3, соответственно.

      27. Судам, отвечающим требованиям Правил, распространяющимся на суда, предназначенные для эксплуатации только в ограниченных районах плавания, к основному символу класса добавляется один из знаков Rl, R2, R2-RSN, R3-RSN или R3, указывающих на соответствующие каждому знаку ограничения, приведенные ниже:

      1) R1 - плавание в морских районах на волнении с высотой волны 3-процентной обеспеченности 8,5 м, с удалением от места убежища не более 200 миль и с допустимым расстоянием между местами убежища не более 400 миль;

      2) R2 - плавание в морских районах на волнении с высотой волны 3-процентной обеспеченности 7,0 м, с удалением от места убежища не более 100 миль и с допустимым расстоянием между местами убежища не более 200 миль;

      3) R2-RSN - смешанное (река-море) плавание на волнении с высотой волны 3-процентной обеспеченности 6,0 м, с удалением от места убежища:

      в открытых морях не более 50 миль и с допустимым расстоянием между местами убежища не более 100 миль,

      в закрытых морях не более 100 миль и с допустимым расстоянием между местами убежища не более 200 миль;

      4) R3-RSN - смешанное (река-море) плавание на волнении с высотой волны 3-процентной обеспеченности 3,5 м, с учетом конкретных ограничений по району и условиям плавания, обусловленных ветроволновыми режимами бассейнов, с установлением при этом максимально допустимого удаления от места убежища, которое не должно превышать 50 миль;

      5) R3 - портовое, рейдовое и прибрежное плавание в границах, установленных Регистром судоходства в каждом случае.

      Конкретные ограничения для работы плавучих кранов (выполнения грузоподъемных операций и плавания с перевозкой грузов на палубе и/или в трюме) устанавливаются Регистром судоходства в каждом случае;

      6) Berth-connected ship - для стоечных судов (с указанием координат места стоянки и географического района эксплуатации согласно приложению 225 настоящих Правил.

      28. Предусмотренные настоящим параграфом настоящих Правил ограничения определяют допустимые условия эксплуатации судна, обусловленные его остойчивостью и прочностью, которые указываются в Свидетельстве о годности к плаванию и в Классификационном свидетельстве.

      29. Конкретные ограничения по району и условиям плавания судам смешанного (река-море) плавания R3-RSN устанавливаются в виде географического названия бассейнов или их частей с указанием в необходимых случаях географической границы района плавания внутри бассейна, ограничений по удалению от места убежища и ограничений эксплуатации календарными сроками, или в виде указания рейса между конечными портами. При этом для установления ограничений, учитывающих ветроволновые режимы бассейнов, используются данные приложения 3 настоящих Правил либо данные из представляемых Регистру судоходства обоснований эксплуатации судна в определенном районе или рейсе, выполненные по одобренной Регистром судоходства методике.

      30. Вне зависимости от района плавания судам, остойчивость которых не отвечает требованиям раздела 6 настоящих Правил, предъявляемым к судам, плавающим севернее параллели 66о30' северной широты (далее - с.ш.), и южнее параллели 60о00' южной широты (далее - ю.ш.), либо в зимнее время в зимних сезонных зонах, установленных Правилами о грузовой марке морских судов, утвержденных приказом Министра транспорта и коммуникаций Республики Казахстан от 20 мая 2011 года № 124 (зарегистрированный в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов за № 6967, далее - Правила о грузовой марке), Регистром судоходства устанавливаются соответствующие ограничения о недопустимости эксплуатации судна в вышеуказанных зимних сезонных зонах и акваториях.

Параграф 5. Знаки автоматизации и управления
одним вахтенным на мостике.
Знак оснащенности судна средствами борьбы
с пожарами на других судах

      31. Судам и плавучим сооружениям, оборудование автоматизации которых отвечает требованиям раздела 17 настоящих Правил, к основному символу класса добавляется один из следующих знаков автоматизации:

      1) AUT1 - если объем автоматизации позволяет эксплуатацию механической установки без постоянного присутствия обслуживающего персонала в машинных помещениях и в центральном посту управления (ЦПУ);

      2) AUT2 - если объем автоматизации позволяет эксплуатацию механической установки одним оператором из ЦПУ без постоянного присутствия обслуживающего персонала в машинных помещениях;

      3) AUT3 - если объем автоматизации позволяет эксплуатацию механической установки судна с мощностью главных механизмов не более 2250 кВт без постоянного присутствия обслуживающего персонала в машинных помещениях и ЦПУ;

      4) AUT1-C, AUT2-C или AUT3-C - если автоматизация выполнена с применением компьютеров или программируемых логических контроллеров (PLC), отвечающих требованиям подраздела 7 раздела 17 настоящих Правил;

      5) AUT1-ICS, AUT2-ICS или AUT3-ICS если автоматизация выполнена с применением компьютерной интегрированной системы управления и контроля, отвечающей требованиям подраздела 7 раздела 17 настоящих Правил.

      32. Если навигационное оборудование самоходного судна, установленное на ходовом мостике, отвечает требованиям Регистра судоходства, управляемым одним человеком на ходовом мостике, то к основному символу класса судна добавляется знак ОМВО.

      33. Если на судне имеются дополнительные системы, оборудование и снабжение для борьбы с пожарами на других судах, буровых установках, плавучих и береговых сооружениях, и судно в отношении этих средств полностью отвечает соответствующим требованиям Правил, то к основному символу класса судна добавляется знак FF1WS, FF1, FF2WS, FF2 или FF3WS в зависимости от степени оснащенности судна этими средствами.

      Степень оснащенности судна средствами борьбы с пожарами на других объектах определяется соответствием состава противопожарных систем и оборудования, предписанным главой 169 настоящих Правил.

Параграф 6. Знак наличия системы динамического
позиционирования, знак судна, предназначенного для перевозки
охлажденных грузов

      34. Если судно оборудовано системой динамического позиционирования, соответствующей требованиям подраздела 8 раздела 16 настоящих Правил, то к основному символу класса судна добавляется один из знаков DYNPOS-1, DYNPOS-2 или DYNPOS-3 в зависимости от степени резервирования системы динамического позиционирования.

      35. Судам, предназначенным для перевозки или сохранения охлажденных грузов или продуктов лова в судовых грузовых помещениях и/или в термоизолированных контейнерах с использованием имеющейся на судне холодильной установки, классифицированной в соответствии с разделом 3 настоящих Правил и отвечающей требованиям раздела 14 настоящих Правил, к основному символу класса добавляется знак REF.

      Судам, предназначенным для перевозки или сохранения охлажденных грузов или продуктов лова в судовых грузовых помещениях и/или в термоизолированных контейнерах и использующих для поддержания требуемой температуры неклассифицированную холодильную установку, отвечающую соответствующим требованиям раздела 14 настоящих Правил, к основному символу класса добавляется знак (REF).

Параграф 7. Знак наличия главной гребной электрической
установки, знак наличия средств для защиты от обледенения

      36. Если судно оборудовано главной гребной электрической установкой, соответствующей требованиям подразделом 17 раздела 13 настоящих Правил, то к основному символу класса судна добавляется знак ЕРР.

      37. Если судно оборудовано средствами для эффективной защиты от обледенения, то к основному символу класса судна добавляется знак ANTI-ICE.

Параграф 8. Знак судна, предназначенного для перевозки
упакованного отработавшего ядерного топлива, плутония и
высокорадиоактивных отходов (груз ОЯТ), знак наличия прибора
контроля загрузки

      38. Судам, предназначенным для перевозки упакованного отработавшего ядерного топлива, плутония и высокорадиоактивных отходов и отвечающим требованиям главы 171 настоящих Правил, к основному символу класса добавляется один из следующих знаков:

      INF1 - для судна класса ОЯТ1;

      INF2 - для судна класса ОЯТ2;

      INF3 - для судна класса ОЯТЗ.

      39. Если судно оборудовано прибором контроля загрузки, соответствующим требованиям пункта 215 и приложения 4 настоящих Правил, то к основному символу класса судна добавляется знак LI.

Параграф 9. Знак наличия системы выдачи паров груза,
знак наличия системы инертного газа

      40. Если судно оборудовано системой выдачи паров груза, соответствующей требованиям главы 275 настоящих Правил, то к основному символу класса судна добавляется знак VCS.

      41. Если судно оборудовано системой инертного газа, соответствующей требованиям главы 282 настоящих Правил, то к основному символу класса судна добавляется один из следующих знаков:

      1) IGS-IG - если в качестве источника инертного газа в системе используется генератор инертных газов, работающий на основе сжигания топлива, и при этом выполняются требования параграф 9 главы 282 настоящих Правил;

      2) IGS-NG - если в качестве источника инертного газа в системе используется азотный генератор и при этом выполняются требования параграфа 12 главы 282 настоящих Правил;

      3) IGS-Pad - если система инертного газа предназначена только для создания изолирующего слоя в грузовых танках и при этом выполняются требования параграфа 11 главы 282 настоящих Правил. Этот знак допускается использовать для систем с подачей инертного газа из баллонов, а также для систем с использованием генераторов инертных газов и азотных генераторов, если их производительность недостаточна для присвоения им знаков IGS-IG или IGS-NG.

Параграф 10. Знак наличия системы мойки сырой нефтью, знак
наличия централизованной системы управления
грузовыми операциями

      42. Если судно оборудовано системой мойки сырой нефтью, соответствующей требованиям главы 278 настоящих Правил, то к основному символу класса судна добавляется знак COW.

      43. Если судно оборудовано постом управления грузовыми операциями, соответствующим требованиям пункта 2658 настоящих Правил, то к основному символу класса судна добавляется знак ССО.

Параграф 11. Знаки повышенной экологической безопасности,
знак соответствия судна требованиям по безопасной
замене балласта

      44. Судам, удовлетворяющим требованиям к дополнительным знакам символа класса определяющие конструктивные или эксплуатационные особенности судна к основному символу класса добавляется один из следующих знаков:

      1) ЕСО - если судно соответствует требованиям по контролю и ограничению эксплуатационных выбросов и сбросов, а также требованиям по предотвращению загрязнения окружающей среды в аварийных случаях, определяющие конструктивные или эксплуатационные особенности судна;

      2) ECO-S - если судно соответствует дополнительным требованиям по предотвращению загрязнения, определяющие конструктивные или эксплуатационные особенности судна.

      45. Если на судне имеется одобренное Руководство по безопасной замене балласта в море в соответствии с пунктом 1485 настоящих Правил и его балластные системы удовлетворяют требованиям главы 267 настоящих Правил, то к основному символу класса судна добавляется знак BWM.

Параграф 12. Словесная характеристика в символе класса

      46. Судам, соответствующим определенному объему требований Регистра судоходства, учитывающих конструктивные особенности судна и условия его эксплуатации, к основному символу класса добавляется соответствующая словесная характеристика.

      Настоящие Правила Регистра судоходства содержат определенные требования, выполнение которых допускает введение в символ класса следующих словесных характеристик:

      Bilge water removing ship - сборщик льяльных вод

      Bulk carrier - навалочное

      Catamaran - катамаран

      Container ship - контейнеровоз

      Crane vessel - крановое

      Docklift ship - наплавное

      Dredger - земснаряд

      Fishing vessel - рыболовное

      Floating crane - плавкран

      Floating dock - плавдок

      Hopper - грунтоотвозное

      Oil recovery ship - нефтесборное

      Oil tanker - нефтеналивное

      Oil/bulk carrier - нефтенавалочное

      Oil/bulk/ore carrier - нефтерудонавалочное

      Ore carrier - рудовоз

      Passenger ship - пассажирское

      Pontoon - понтон

      Ro-ro passenger ship - пассажирское накатное

      Ro-ro ship - накатное

      Salvage ship - спасатель

      Shipborne barge - судовая баржа

      Special purpose ship - специального назначения

      Supply vessel - судно обеспечения

      Tanker - наливное

      Tanker (water) - наливное (вода)

      Tanker (wine) - наливное (вино)

      Timber carrier - лесовоз

      Tug - буксир.

      Словесная характеристика в символе класса записывается на английском языке. По желанию судовладельца она записывается на двух языках: английском и русском (Oil tanker (нефтеналивное) (ESP).

      47. Специальные знаки и словесные характеристики в символе класса плавучих буровых установок, морских прогулочных судов указываются в соответствии с требованиями Регистра судоходства.

      Со словесной характеристикой "Tanker" указывается в скобках конкретный перевозимый судном груз ("Tanker (water)", "Tanker (wine)".

      Для судов ограниченного района плавания "Berth-connected ship" в качестве словесной характеристики указывается назначение судна из перечисленного в определении стоечного судна в соответствии с подпунктом 6) пункта 27 настоящих Правил.

      Если объем требований настоящих Правил, которому соответствует судно, позволяет, то в символе класса допускается записывать две и более словесные характеристики ("Passenger hydrofoil craft", "Supply vessel, Salvage ship, Tug"), либо словесная характеристика приводится в виде сложносокращенного слова ("Oil/bulk carrier", "Oil/bulk/ore carrier").

      Если нефтеналивное или нефтесборное судно отвечает требованиям, предъявляемым к судам, перевозящим или собирающим с поверхности моря и перевозящим нефтепродукты с температурой вспышки выше 60 оС, эта температура указывается в словесной характеристике ("Oil tanker" (>60 оC), "Oil/ore carrier" (>60 оC), "Oil recovery ship" (>60 оC).

      48. Для навалочных судов, полностью соответствующих требованиям настоящих Правил, после словесной характеристики добавляется знак CSR.

      При добавлении к основному символу класса словесной характеристики "Bulk carrier" для судов длиной 150 м и более при выполнении соответствующих требований настоящих Правил после словесной характеристики добавляется один из следующих знаков:

      1) ВС-А - судам, предназначенным для перевозки навалочных грузов плотностью 1 т/м3 и более, при максимальной осадке которых определенные трюмы остаются пустыми;

      2) ВС-В - судам, предназначенным для перевозки навалочных грузов плотностью 1 т/м3 и более, при загрузке всех трюмов;

      3) ВС-С - судам, предназначенным для перевозки навалочных грузов плотностью менее 1 т/м3.

      Для навалочных судов, в символе класса которых имеется знак ВС-А или ВС-В, грузовые трюмы которых спроектированы для погрузки/выгрузки при помощи грейферов массой каждого 20 т и более в соответствии с требованиями настоящих Правил, после указанного знака добавляется знак GRAB(X), где вместо X указывается масса грейфера в тоннах (GRAB(30t).

      Для всех других навалочных судов добавление знака GRAB(X) является добровольным.

      Если судно не было изначально спроектировано для погрузки и разгрузки в нескольких портах, после всех указанных знаков добавляется запись "(no MP)".

      При добавлении к основному символу класса самоходных судов словесных характеристик "Chemical tanker", "Oil tanker", "Bulk carrier", "Ore carrier" или их словообразований ("Oil/bulk carrier", "Oil/ore carrier") после словесной характеристики добавляется: (ESP), что указывает на необходимость предъявления этих судов к освидетельствованиям по расширенной программе (Oil/ore carrier (>60 оC)(ESP).

      48-1. Для судов, использующих газы или иные виды топлива с низкой температурой вспышки, в словесной характеристике указывается, что судно использует сжиженый природный газ в качестве топлива (LNG).

      Для целей данных Правил топливом с низкой температурой вспышки является газообразное или жидкое топливо с температурой вспышки ниже 60 °С.

      Сноска. Правила дополнены пунктом 48-1 в соответствии с приказом Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      48-2. Газовозам, перевозящим сжиженный природный газ и предназначенным для обеспечения передачи сжиженного природного газа на суда, использующие его в качестве топлива, после словесной характеристики Gas carrier в основном символе класса добавляется дополнительная словесная характеристика LNG bunkering ship.

      При наличии на судне дополнительных функций, связанных с обслуживанием судов, использующих сжиженый природный газ в качестве топлива, судну присваиваются следующие знаки, добавляемые после дополнительной словесной характеристики:

      RE – предусмотрен прием сжиженного природного газа из судна, работающего на газе, топливные емкости которого очищены от сжиженого природного газа;

      IG-Supply – предусмотрена подача инертного газа и сухого воздуха для обеспечения дегазации и аэрации в соответствии с пунктом 6.10.4 Международного кодекса по безопасности для судов, использующих газы или иные виды топлива с низкой температурой вспышки, с поправками, принятого резолюцией Международной морской организации MSC. 391 (95) (далее - Кодекс МГТ);

      BOG – предусмотрена система контроля и утилизации паров груза, образующихся в процессе бункеровки.

      Судно-бункеровщик сжиженного природного газа соответствует требованиям Международного кодекса постройки и оборудования судов, перевозящих сжиженные газы наливом, с поправками, принятого резолюцией Международной морской организации MSC. 370 (93).

      Сноска. Правила дополнены пунктом 48-2 в соответствии с приказом Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      49. Если выполнение определенного объема требований Правил, необходимого для введения в символ класса соответствующих знаков, подтверждается лишь при установленных Регистром судоходства ограничениях, то после символа класса в скобках указываются знаки и условия, при превышении которых эти знаки теряют силу.

Параграф 13. Дополнительные характеристики и
изменение знаков символа класса

      50. При выполнении определенных требований Регистра судоходства, обусловленных конструктивными особенностями либо эксплуатационными качествами судна, выполнение которых не отражается знаками и словесной характеристикой в символе класса, подтверждение соответствия судна таким требованиям удостоверяется записью.

      51. Для навалочных судов, в символе класса которых указаны знаки ВС-А, ВС-В или ВС-С, в судовых документах записываются ограничения, которые соблюдают в процессе эксплуатации как следствие условий загрузки, примененных при проектировании в следующих случаях:

      для знаков ВС-А и ВС-В указывается "maximum cargo density... t/m3", если максимальная плотность груза менее 3 т/м3;

      для знака ВС-А, кроме того, указывается допустимая комбинация определенных пустых грузовых трюмов, например: "cargo holds Nos. 2, 4,... may be empty".

Глава 3. Освидетельствования

      Сноска. Заголовок главы 3 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      52. Для осуществления освидетельствований судовладельцы, администрация судостроительных и судоремонтных предприятий, заводов-изготовителей и других предприятий обеспечивают работникам Регистра судоходства проведение освидетельствований судов, свободный доступ во все места, где выполняются работы, связанные с изготовлением и испытанием материалов и изделий, и обеспечивают все необходимые условия проведения освидетельствований.

      53. Судовладельцы, судостроительные и судоремонтные предприятия, проектные организации и заводы-изготовители руководствуются рекомендациями предъявляемыми Регистром судоходства или его работниками при осуществлении ими своей деятельности.

      54. Изменения, касающиеся материалов и конструкции судна, МСП и изделий, на которые распространяются требования правил, производимые судовладельцами, судостроительными и судоремонтными предприятий, проектными организациями и заводами - изготовителями, одобряются Регистром судоходства до их реализации.

      55. Спорные вопросы, возникающие в процессе деятельности Регистра судоходства, разрешаются путем переговоров.

      В случае недостижения взаимного согласия - споры и разногласия Сторон разрешаются в судебном порядке.

      56. Регистр судоходства отказывает от проведения освидетельствований, если судостроительная, судоремонтная организация или завод-изготовитель систематически нарушает правила, а также, если Сторона, заключившая с Регистром судоходства договор, нарушает его.

      57. При обнаружении дефектов материала или изделия, имеющего действующий документ, Регистр судоходства требует проведения дополнительных испытаний или соответствующих исправлений, а если не устраняются обнаруженные дефекты, аннулирует этот документ.

      58. В соответствующих частях настоящих Правил приводятся перечни материалов и изделий, освидетельствование при изготовлении которых осуществляется Регистром судоходства, а также регламентированные Регистром судоходства технологические процессы.

      Регистр судоходства по согласованию проводит освидетельствования материалов и изделий, не перечисленных в указанных выше перечнях.

      59. Изготовление материалов и изделий, относящихся к компетенции Регистра судоходства, производится по одобренной Регистром судоходства технической документации.

      60. При проведении освидетельствований Регистр судоходства проверяет выполнение конструктивных, технологических и производственных нормативов и процессов, не регламентированных настоящими Правилами, но влияющих на выполнение требований Регистра судоходства.

      61. Применение новых или впервые предъявляемых Регистру судоходства материалов, изделий или технологических процессов, отнесенных к номенклатуре Регистра судоходства, при постройке и ремонте судов, МСП, изготовлении материалов и изделий подлежит одобрению Регистром судоходства. Для этого образцы материала, изделия или новые технологические процессы после одобрения Регистром судоходства технической документации подвергают испытаниям в объеме, согласованном с Регистром судоходства.

      61-1. Для судов, использующих газы или иные виды топлива с низкой температурой вспышки, Регистром судоходства или признанным иностранным классификационным обществом разрабатывается и одобряется план освидетельствований системы хранения топлива в виде сжиженного газа.

      В плане освидетельствований указываются аспекты осмотра и/или подтверждения в процессе освидетельствований системы хранения топлива в виде сжиженного газа на протяжении срока службы системы и, в частности, любые необходимые виды освидетельствований в ходе эксплуатации, технического обслуживания и испытаний, которые были использованы как исходные данные при выборе расчетных параметров системы хранения топлива в виде сжиженного газа.

      Сноска. Правила дополнены пунктом 61-1 в соответствии с приказом Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      61-2. Проверки и техническое обслуживание электроустановок во взрывоопасных помещениях выполняются в соответствии с Межгосударственным стандартом ГОСТ IEC 60079-17-2007 "Взрывоопасные среды. Часть 17. Проверки и техническое обслуживание электроустановок".

      Применение эксплуатационных методов или процедур к арматуре, материалу, средству, прибору, единице оборудования, иных, чем указано в Кодексе МГТ, не допускается.

      Сноска. Правила дополнены пунктом 61-2 в соответствии с приказом Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      62. Освидетельствования Регистром судоходства при изготовлении материалов и изделий проводятся его работниками или поручаются им другой классификационной организации на основании договора о взаимозамещении.

      63. В установленных Регистром судоходства случаях предприятие-изготовитель подлежит освидетельствованию Регистром судоходства для проверки предприятия изготавливать материалы и изделия, отвечающие требованиям Регистра судоходства.

      64. В процессе освидетельствований при изготовлении материалы и изделия подвергаются необходимым освидетельствованиям и испытаниям в установленном Регистром судоходства порядке и объеме.

      65. Материалы и изделия, изготовленные в соответствии с требованиями Регистра судоходства, имеют установленные Регистром судоходства документы и в необходимых случаях клейма, и маркировку, позволяющие установить их соответствие этим документам.

      66. В обоснованных случаях, Регистр судоходства для отдельных изделий устанавливает специальные условия для их применения.

      67. Освидетельствования при постройке, восстановлении или переоборудовании судов и МСП проводят работники Регистра судоходства на основании одобренной Регистром судоходства технической документации. Объем осмотров, измерений и испытаний, проводимых при освидетельствованиях, устанавливается Регистром судоходства на основании действующих инструкций и в зависимости от конкретных условий.

      68. Освидетельствование судов и МСП в эксплуатации проводится в соответствии с Правилами Регистра судоходства.

Глава 4. Техническое наблюдение

      Сноска. Заголовок главы 4 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      69. Техническое наблюдение Регистром судоходства осуществляется по заявкам организаций на договорной основе.

      70. Номенклатура объектов технического наблюдения, объем и методы проверок, измерений и испытаний устанавливаются Правилами Регистра судоходства и в каждом случае подлежат уточнению при заключении договора с учетом конкретных условий производства.

      71. К договору на техническое наблюдение прилагается перечень контрольных проверок объектов и технологических операций, предъявляемый работнику Регистра судоходства.

      Указанные проверки осуществляются персоналом судостроительных или судоремонтных организаций и оформляются соответствующими документами.

      72. Судостроительные или судоремонтные организации обеспечивают работнику Регистра судоходства для осуществления технического наблюдения, следующие условия:

      1) представляют требуемую для работы техническую документацию;

      2) готовят объекты к проведению проверок;

      3) обеспечивают безопасность проведения технического наблюдения работником Регистра судоходства;

      4) обеспечивают присутствие должностных лиц, уполномоченных предъявлять работнику Регистра судоходства объекты к проверкам;

      5) своевременно направляют заявку в Регистр судоходства с указанием даты и места проведения проверок и испытаний объектов.

      73. При несоблюдении указанных условий проведения технического наблюдения работник Регистра судоходства отказывается от проведения проверок и участия в испытаниях и в срок, установленный Правилами Регистра судоходства, направляет в Регистр судоходства письменные обоснования отказа от проведения технического наблюдения.

      74. Материалы и изделия допускаются к установке на судах только при наличии на них документов Регистра судоходства.

      75. По согласованию с Регистром судоходства вместо выдачи документов на материалы и изделия, устанавливаемые на судах, допускается подтверждение документов организации-изготовителя на материалы и изделия массового выпуска, включая сменно-запасные части, путем их подписания и заверения личным штампом работника Регистра судоходства.

      76. Новые и впервые предъявляемые Регистру судоходства типовые материалы и изделия согласовываются Регистром судоходства для применения по назначению.

Глава 5. Техническая документация на суда

      Сноска. Заголовок главы 5 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения

      77. Общие требования, относящиеся к рассмотрению и одобрению (согласованию) технической документации на суда, материалы и изделия, приведены настоящих Правилах.

      78. В настоящей главе Правил приведены перечни документации технического и техно- рабочего проектов, а также рабочей документации для судна в постройке, представляемой Регистру судоходства на рассмотрение и одобрение.

      79. Требования к объему технической документации переоборудуемого, ремонтируемого или восстанавливаемого судна, при переклассификации судна, а также при первоначальном освидетельствовании судна, построенного без технического наблюдения Регистра судоходства или другой классификационной организации, приведены настоящих Правилах.

      80. Требования к объему технической документации на материалы и изделия для судов приведены в настоящих Правилах.

Параграф 2. Документация технического и технорабочего
проектов для судна в постройке

      81. До начала постройки судна на рассмотрение Регистру судоходства представляется проектная техническая документация, которая позволяет убедиться, что требования Регистра судоходства применительно к данному судну выполнены.

      82. Представляемая на рассмотрение следующая документация передается в трех экземплярах, укомплектованной перечнем, с учетом особенностей и типа судна:

      1) спецификация общесудовая (штамп об одобрении не ставится);

      2) чертежи общего расположения с указанием путей эвакуации;

      3) перечень комплектующего оборудования и материалов с указанием основных технических данных, предприятия-изготовителя и наличия одобрения Регистром судоходства или другим компетентным органом (штамп об одобрении не ставится);

      4) чертеж взрывоопасных зон и пространств;

      5) перечень режимных мероприятий, выполняемых судовладельцем при подготовке нефтесборного судна к выполнению операций по ликвидации разлива нефти;

      6) перечень мероприятий и технических решений, обеспечивающих электростатическую и гальваническую искробезопасность, включая описания и схемы размещения конструктивных средств и оборудования, предназначенных для этих целей;

      7) чертеж размещения на судне опознавательного номера ИМО в соответствии с требованиями Правил XI-1/3 Международной конвенции по охране человеческой жизни на море 1974 года с поправками (далее – СОЛАС-74) (для всех пассажирских судов валовой вместимостью 100 и более и для всех грузовых судов валовой вместимостью 300 и более).

      Сноска. Пункт 82 с изменением, внесенным приказом Министра по инвестициям и развитию РК от 28.03.2018 № 198 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      83. При последующем одобрении рабочей документации по корпусу представляются (на всех перечисленных конструктивных чертежах указывают размеры связей корпуса, их материал с указанием категорий согласно раздела 14 настоящих Правил, а также приводят характерные сечения и узлы, типы и размеры угловых швов):

      1) определение размеров связей конструкций корпуса, а также расчеты общей продольной прочности и устойчивости связей для всех спецификационных случаев загрузки судна, включая случаи погрузки и перевозки незерновых навалочных грузов (штамп об одобрении не ставится);

      2) мидель-шпангоут и типовые поперечные сечения с указанием расстояний между основными связями продольного и поперечного набора, главных размерений судна и их соотношений, символа класса судна;

      3) конструктивный продольный разрез с указанием шпации, границ участков длины судна, положения непроницаемых переборок, пиллерсов, расположения надстроек и рубок;

      4) конструктивные чертежи палуб и платформ с указанием величин расчетных нагрузок (в том числе от автопогрузчиков и контейнеров), положения и размеров вырезов, их подкреплений, конструкций окончания продольных комингсов;

      5) конструктивный чертеж двойного дна (днища). Предоставляют сечения по конструкции кингстонных ящиков и указывают давление в системе продувания. Для судов, предназначенных для перевозки навалочных грузов, и рудовозов указывается допустимая нагрузка на второе дно;

      6) растяжка наружной обшивки с указанием границ районов корпуса судна, положения и размеров вырезов в наружной обшивке, а для судна с ледовыми усилениями - также верхней и нижней границ ледового пояса и соответствующих им осадок носом и кормой (с учетом дифферента), расположения промежуточных шпангоутов. Для судов из стеклопластика растяжка наружной обшивки представляется, если обшивка имеет разную толщину;

      7) чертежи продольных и поперечных переборок, в том числе отбойных переборок цистерн (для цистерн указываются высоты переливных и воздушных труб);

      8) чертеж набора кормовой части и ахтерштевня;

      9) чертеж набора носовой части и форштевня;

      10) чертежи кронштейнов и выкружек гребных валов, а также неповоротных насадок;

      11) чертежи фундаментов под главные механизмы и котлы с конструкцией днища под ними и указанием типа и мощности механизма, а также указанием, что фундаменты соответствуют условиям технической документации поставщика главных механизмов и котлов или что специальные требования поставщика к фундаментам отсутствуют;

      12) чертеж надстроек и рубок;

      13) основные параметры амортизационной защиты корпуса от повреждений при швартовках (для судов, швартующихся в море к другим судам).

      84. Без последующего одобрения рабочей документации представляется документация, указанная в пункте 83 настоящих Правил, причем на чертеже (подпункт 5) пункта 83 настоящих Правил) двойного дна указываются таблицы напоров, отсеки, размеры и расположение горловин и других вырезов.

      Дополнительно представляются:

      1) схема контроля сварных швов и таблица сварки корпуса судна, содержащая следующие сведения:

      наименование соединяемых элементов и их толщину;

      форму или условные обозначения подготовки кромок;

      марки и категории основного металла;

      марки и категории сварочных материалов;

      способ сварки и положение шва в пространстве.

      Если перечисленные в подпункте 1) пункта 84 настоящих Правил сведения приведены в полном объеме в чертежах корпуса судна, таблицу сварки допускается не представлять;

      2) схема разбивки корпуса на секции с краткой технологией сборки и сварки (штамп об одобрении не ставится);

      3) описание принципиального технологического процесса стыкования частей корпуса на плаву, разработанного на основе признанных Регистром судоходства методов выполнения подобных работ;

      4) подробное описание технологического процесса изготовления корпуса, содержащее сведения о материалах, методах формования элементов корпуса, необходимых условиях, выполнение которых требуется при постройке корпуса, а также анализ местной и общей прочности конструкции (только для судов из стеклопластика);

      5) схема испытаний на непроницаемость корпусных конструкций;

      6) чертежи проходов трубопроводов, вентиляционных каналов, кабельных проходов. через переборки, палубы, второе дно, водонепроницаемые флоры и рамные связи;

      7) ведомость окраски корпуса;

      8) программа швартовных и ходовых испытаний;

      9) Инструкция по загрузке для судов длиной 65 м и более.

      85. При последующем одобрении рабочей документации по устройствам, оборудованию и снабжению представляются:

      1) схема расположения отверстий в корпусе, надстройках и рубках с указанием высоты комингсов и типа закрытий отверстий;

      2) расчет прочности закрытий отверстий (штамп об одобрении не ставится);

      3) чертежи общего расположения рулевого устройства, средств активного управления судами, якорного, швартовного и буксирного устройств;

      4) расчеты прочности и эффективности рулевого устройства и расчеты средств активного управления судами, якорного, швартовного и буксирного устройств, а также для буксиров - диаграмма тягового усилия (штамп об одобрении не ставится);

      5) чертежи сигнальных мачт и такелажа;

      6) расчет сигнальных мачт и такелажа (штамп об одобрении не ставится);

      7) чертеж общего расположения направляющих элементов для контейнеров в трюмах;

      8) расчет направляющих элементов для контейнеров в трюмах (штамп об одобрении не ставится);

      9) чертежи устройства и закрытия отверстий в переборках деления судна на отсеки.

      86. Без последующего одобрения рабочей документации необходимо представить документацию, указанную в пункте 84 настоящих Правил, и дополнительно:

      1) ведомость аварийного снабжения и его расположение;

      2) программу швартовных и ходовых испытаний;

      3) документацию, указанную в пункте 857 настоящих Правил.

      87. Документация по остойчивости (штампы об одобрении не ставятся) и маневренности, разработанная проектной, судостроительной или судоремонтной организациями, включает в себя:

      1) теоретический чертеж, таблицы координат теоретического чертежа;

      2) гидростатические кривые;

      3) кривые площадей и статических моментов шпангоутов;

      4) расчеты и кривые плеч остойчивости формы (пантокарены) с эскизами учитываемых объемов корпуса;

      5) сводную таблицу водоизмещения, положения центра тяжести, дифферента и начальной остойчивости для различных вариантов нагрузки;

      6) расчетные материалы, связанные с проверкой остойчивости судна по Правилам;

      таблицы масс для различных вариантов нагрузки судна с указанием распределения груза, топлива, пресной воды и жидкого балласта по цистернам;

      расчеты амплитуд качки и критерия погоды;

      схемы парусности и расчеты кренящих моментов;

      расчеты крена от скопления пассажиров и циркуляции; расчеты обледенения, углов заливания, поправок на влияние свободных поверхностей жидких грузов и запасов;

      схемы расположения отверстий в корпусе, надстройках и рубках;

      7) сводная таблица результатов проверки остойчивости по Правилам и диаграммы статической или динамической остойчивости;

      8) расчеты остойчивости при погрузке, выгрузке и размещении незерновых навалочных грузов;

      9) программа натурных маневренных испытаний.

      88. Документация по делению на отсеки состоит из:

      1) материалов по вероятностной оценке деления судна на отсеки (если требуются) и кривых предельных длин отсеков (штамп об одобрении не ставится);

      2) расчеты аварийной посадки и остойчивости судна, включая диаграммы статической остойчивости (штамп об одобрении не ставится);

      3) схема деления судна на отсеки, показывающая расположение всех водонепроницаемых конструкций и отверстий с указанием типа их закрытий, а также расположение устройств для выравнивания крена и дифферента поврежденного судна;

      4) пантокарены (для поврежденного судна), если это необходимо при принятом методе расчета аварийной остойчивости (штамп об одобрении не ставится);

      5) расчеты сечений перетоков и времени спрямления судна (штамп об одобрении не ставится);

      6) таблица координат угловых точек отсеков и цистерн.

      7) проект установки датчиков аварийно-предупредительной сигнализации появления воды в отсеках навалочного судна, включающий в себя техническое описание оборудования системы аварийно-предупредительной сигнализации;

      сертификат о типовом одобрении системы аварийно-предупредительной сигнализации;

      размещение системы аварийно-предупредительной сигнализации с обозначением на схеме общего расположения судна местоположения оборудования;

      документы с указанием креплений, защиты и методов испытаний оборудования аварийно-предупредительной сигнализации;

      список грузов, в 50 % смеси которых с морской водой датчики, закрытые защитным ограждением, работоспособны;

      описание процедур, необходимых для выполнения в случае появления сбоев в работе системы аварийно-предупредительной сигнализации;

      требования по техническому обслуживанию оборудования системы аварийно-предупредительной сигнализации.

      89. При последующем одобрении рабочей документации по противопожарной защите представляются:

      1) документы по конструктивной противопожарной защите:

      чертежи расположения противопожарных конструкций, включая двери и места прохода (вырезы) в этих конструкциях, с указанием категорий помещений согласно пунктам 2149, 2151, 2176 или 2185 настоящих Правил, а также номеров свидетельств о типовом одобрении на конструкции, двери и места прохода (вырезы);

      схемы или описание изоляции, зашивки, облицовки, покрытий палуб и других отделочных материалов в соответствии с главой 142 и пунктами 2109 - 2113 настоящих Правил;

      расчеты, требуемые пунктами 2108 и 2114 настоящих Правил;

      2) принципиальные схемы систем пожаротушения и системы обнаружения дыма путем забора проб воздуха с расчетами и другими данными, подтверждающими выполнение требований раздела 8 настоящих Правил;

      3) ведомость противопожарного снабжения с указанием номеров свидетельств о типовом одобрении на предметы снабжения.

      90. Без последующего одобрения рабочей документации представляется документация, указанная в пункте 98 настоящих Правил, и дополнительно:

      1) конструктивные чертежи узлов и деталей противопожарных конструкций;

      2) конструктивные чертежи изоляции, зашивки и палубных покрытий;

      3) чертежи расположения противопожарного снабжения;

      4) ведомость запасных частей и инструментов;

      5) программы испытаний систем пожаротушения;

      6) предварительный пожарный план (подпункт 8) пункта 105 настоящих Правил).

      91. При последующем одобрении рабочей документации представляются по механическим и котельным установкам:

      1) чертежи расположения механизмов и оборудования в машинных помещениях категории А в соответствии с главой 172 настоящих Правил с указанием выходных путей и в помещениях аварийных дизель-генераторов;

      2) схема и описание дистанционного управления главными механизмами со сведениями об оборудовании дистанционных постов управления органами управления, приборами индикации и сигнализации, средствами связи и другими устройствами;

      3) документы по валопроводу:

      чертеж общего вида валопровода;

      чертежи дейдвудной трубы и деталей дейдвудного устройства;

      чертежи валов (гребных, промежуточных, упорных);

      чертежи соединений валов и соединительных муфт;

      чертежи опорных и упорных подшипников валопровода и их крепления к фундаментам;

      расчет прочности валов и деталей их соединений (штамп об одобрении не ставится);

      расчет количества опор валопровода, координат их расположения и воспринимаемых нагрузок (штамп об одобрении не ставится);

      расчет посадки гребного винта и соединительных муфт валопровода (штамп об одобрении не ставится);

      расчеты на крутильные колебания в соответствии с требованиями подраздела 8 раздела 9 настоящих Правил (штамп об одобрении не ставится). В отдельных случаях требуется расчет осевых колебаний;

      схемы смазки и охлаждения дейдвудных подшипников и уплотнений дейдвудных устройств;

      расчет изгибных колебаний валопровода в соответствии с требованиями подраздела 5 раздела 9 настоящих Правил (штамп об одобрении не ставится);

      4) документы по гребному винту:

      чертеж общего вида гребного винта;

      чертежи лопасти, ступицы и деталей их крепления (для гребного винта со съемными лопастями и ВРШ);

      схемы систем изменения шага и управления винта регулируемого шага (далее - ВРШ) и их описание (на описаниях штамп об одобрении не ставится);

      чертежи основных деталей механизма изменения шага ВРШ, в том числе гидроцилиндры, силовые штанги, поршни, ползуны, трубы подвода масла к гидроцилиндру в ступице;

      расчет прочности лопасти гребного винта, а для винтов со съемными лопастями и ВРШ - также расчет крепления лопастей к ступице (штамп об одобрении не ставится);

      5) документы по средствам активного управления судном (далее - САУС):

      чертежи общего вида с необходимыми разрезами и узлами уплотнений;

      чертежи и расчеты гребного винта, валов, муфт, зубчатых колес и шестерен движительных колонок, водометов и подруливающих устройств (на расчетах штамп об одобрении не ставится);

      чертежи валов, передач, роторов, лопастей и механизма поворота лопастей крыльчатых движителей, а также расчеты прочности ведущего вала ротора, лопасти, передачи (на расчетах штамп об одобрении не ставится);

      чертежи подшипников и уплотнений;

      чертежи деталей корпуса и расчеты соединений, чертежи насадок винтов и тоннелей (на расчетах штампы об одобрении не ставятся);

      схемы систем охлаждения, смазки, гидравлики разворота колонок (лопастей ВРШ), а также данные трубопроводов перечисленных систем;

      расчеты и схемы электропривода для электроприводных САУС (на расчетах штамп об одобрении не ставится);

      документация по системам контроля, управления и защиты;

      расчеты крутильных колебаний (для главных САУС и систем динамического позиционирования) и ресурса подшипников качения (на расчетах штамп об одобрении не ставится).

      Дополнительно Регистр судоходства требует представление расчетов вращательных и маятниковых колебаний для винторулевых колонок в случае их применения в качестве главных САУС;

      спецификация материалов основных деталей;

      программа испытаний головного и опытного образца;

      описание, руководство по эксплуатации и обслуживанию (штамп об одобрении не ставится);

      6) документы по холодильным установкам (раздел 3 настоящих Правил).

      92. Без последующего одобрения рабочей документации следует представить документацию, указанную в пункте 90 настоящих Правил, в которой содержатся сведения по обработке и геометрии рабочих поверхностей, термической обработке, допускам сопрягаемых деталей, гидравлическим испытаниям, неразрушающему контролю, и дополнительно:

      1) расчет параметров центровки валопровода (штамп об одобрении не ставится);

      2) чертежи установки на фундаменты и узлов крепления главных механизмов, подшипников валопровода и котлов;

      3) ведомость запасных частей;

      4) программу швартовных и ходовых испытаний.

      93. При последующем одобрении рабочей документации для оборудования автоматизации представляются:

      1) перечень систем, устройств и элементов автоматизации, их техническое описание с указанием назначения и принципа действия, сведений о надежности и об одобрении Регистром судоходства;

      2) принципиальные и функциональные схемы систем аварийно-предупредительной сигнализации (далее - АПС), включая схемы питания;

      3) перечень контролируемых параметров с указанием типов приборов, заводов-изготовителей, сведений о надежности и об одобрении приборов Регистром судоходства;

      4) техническая документация по системам дистанционного автоматизированного управления (далее - ДАУ) главными двигателями и ВРШ:

      функциональные и принципиальные схемы, лицевые панели пультов ДАУ с указанием всех приборов, схемы питания ДАУ, схемы защиты, сигнализации и индикации параметров главных двигателей и ВРШ;

      5) функциональные и принципиальные схемы автоматизации систем главных двигателей (систем охлаждения, смазки, топливоподготовки);

      6) техническая документация по автоматизации вспомогательных двигателей и электростанции:

      функциональные и принципиальные схемы, лицевые панели пультов управления электростанцией с указанием всех приборов, схемы питания, схемы защит, сигнализации и индикации параметров вспомогательных двигателей и электрогенераторов;

      7) техническая документация по автоматизации котельной установки:

      функциональные и принципиальные схемы, лицевые панели пультов управления с указанием всех приборов, схемы питания, схемы защит, сигнализации и индикации параметров;

      8) функциональные и принципиальные схемы автоматизации компрессоров пускового воздуха, включая схемы защит, сигнализации и индикации;

      9) функциональные и принципиальные схемы автоматизации и дистанционного управления осушительной и балластной системами, схемы питания, сигнализации и индикации;

      10) функциональные и принципиальные схемы систем дистанционного измерения уровня в цистернах;

      11) чертежи лицевых панелей пультов и щитов систем управления и сигнализации в центральном пульте управления (далее - ЦПУ) и на ходовом мостике с указанием всех приборов;

      12) чертежи общего расположения оборудования автоматизации в ЦПУ и на ходовом мостике;

      13) ведомость запасных частей для отдельных систем автоматизации.

      94. Без последующего одобрения рабочей документации следует представить документацию, указанную в пункте 93 настоящих Правил, и дополнительно:

      1) функциональные и принципиальные схемы автоматизации систем, перечисленных в соответствующих разделах Правил, но не указанных в пункте 93 настоящих Правил;

      2) программу швартовных и ходовых испытаний;

      3) ведомость запасных частей для отдельных систем автоматизации.

      95. При последующем одобрении рабочей документации представляются по системам и трубопроводам:

      1) документы по общесудовым системам:

      схема осушительной системы;

      схема балластной системы;

      схемы креновой и дифферентной систем и устройств (автоматических и управляемых вручную) для выравнивания аварийной посадки судна контрзатоплением;

      схемы воздушных, переливных и измерительных труб;

      схемы систем вентиляции и кондиционирования воздуха жилых, служебных, грузовых, машинных и производственных помещений с нанесением водонепроницаемых и противопожарных переборок, расположения противопожарных заслонок, а также с указанием закрытий вентиляционных каналов и отверстий;

      схемы систем сточных и хозяйственно-бытовых вод, а также шпигатов с нанесением водонепроницаемых переборок, палубы надводного борта и расстояний от ватерлинии или палубы надводного борта до соответствующих отверстий, указанных в пунктах 3092 и 3094 настоящих Правил;

      схемы систем обогрева и продувания кингстонных ящиков, обогрева бортовой арматуры, подогрева жидкостей в цистернах, пропаривания цистерн;

      схема системы сжатого воздуха для тифонов, для продувания кингстонных ящиков;

      схемы систем гидравлики для приводов механизмов и устройств;

      схемы систем: грузовой, зачистной, сдачи паров груза, газоотводной (для нефтеналивных и комбинированных судов);

      расчеты систем: осушительной, балластной, сдачи паров груза;

      вентиляции помещений: аккумуляторных, грузовых насосных, закрытых помещений и трюмов, предназначенных для перевозки автотранспорта и подвижной техники (штамп об одобрении не ставится);

      схема системы органического теплоносителя;

      2) документы по системам механических установок:

      схемы систем свежего и отработавшего пара;

      схемы систем продувания котлов, механизмов и паропроводов;

      схема конденсатно-питательной системы;

      схема топливной системы;

      схема масляной системы,

      схемы систем охлаждения пресной и забортной водой;

      схема системы пускового воздуха;

      схема газовыпускных трубопроводов и дымоходов;

      чертеж оборудования кингстонных и ледовых ящиков;

      расчет системы пускового воздуха (штамп одобрения не ставится);

      расчет объема расходной топливной цистерны аварийного дизель-генератора (штамп одобрения не ставится).

      96. Без последующего одобрения рабочей документации представляется документация, указанная в пункте 95 настоящих Правил, в которой содержатся сведения по материалам, изоляции, изготовлению, монтажу, размещению, гидравлическим испытаниям, и дополнительно:

      1) чертежи глушителей и искрогасителей газовыпускных трубопроводов и дымоходов;

      2) программа швартовных и ходовых испытаний.

      97. При последующем одобрении рабочей документации по электрическому оборудованию представляются:

      1) принципиальные схемы генерирования и распределения электроэнергии от основных и аварийных источников: силовых сетей, освещения (до групповых щитов) и сигнально-отличительных фонарей;

      2) принципиальные схемы и общий вид главных и аварийных распределительных щитов, пультов управления и других распределительных устройств нетипового исполнения;

      3) результаты расчета необходимой мощности судовой электростанции для обеспечения режимов работы, указанных в пункте 4830 настоящих Правил, обоснование выбора числа и мощности генераторов, а также расчет мощности аварийных источников электрической энергии (штамп об одобрении не ставится);

      4) результаты расчета сечения кабелей с указанием их типов, токов и защиты (штамп об одобрении не ставится);

      5) принципиальные или развернутые схемы главного тока, возбуждения, управления, контроля, сигнализации, защиты и блокировки гребной электрической установки;

      6) результаты расчета необходимой мощности генераторов гребной установки для обеспечения работы во всех режимах (штамп об одобрении не ставится);

      7) результаты расчета токов короткого замыкания и анализ селективных свойств защитных устройств для установок с номинальным током генераторов или параллельно работающих генераторов выше 1000 А (штамп об одобрении не ставится);

      8) результаты расчета освещенности помещений и пространств (штамп об одобрении не ставится);

      9) принципиальные схемы электрического машинного телеграфа, телефонной связи, авральной сигнализации, сигнализации обнаружения пожара, сигнализации предупреждения о пуске системы объемного пожаротушения, сигнализации о закрытии водонепроницаемых и противопожарных дверей, сигнализации в помещения механиков;

      10) принципиальные схемы электроприводов ответственного назначения;

      11) схемы систем смазки электрических машин и систем воздушного охлаждения главных электрических машин;

      12) схемы защитного заземления, чертежи и, при необходимости, расчеты молниеотводных устройств для танкеров, газовозов, буровых установок и судов с неметаллическим корпусом;

      13) принципиальная схема трассы кабелей с указанием помещений, через которые она проходит;

      14) результаты расчета емкости аккумуляторных батарей аварийного освещения, сигнально-отличительных фонарей, авральной, пожарной сигнализации и средств объемного пожаротушения, пусковых устройств аварийного дизель-генератора (штамп об одобрении не ставится);

      15) результаты предварительных расчетов коэффициентов несинусоидальности напряжения в различных участках судовой сети при использовании силовых полупроводниковых устройств (штамп об одобрении не ставится);

      16) сведения об устанавливаемом электрооборудовании во взрывоопасных зонах, пространствах и помещениях с указанием его исполнения по каждому помещению;

      17) расчет ожидаемой эффективности защиты генераторных агрегатов от перегрузки путем отключения части потребителей с обоснованием числа ступеней отключения и перечнем отключаемых потребителей в каждой ступени (штамп об одобрении не ставится);

      18) схема и чертеж системы отключения и блокировки электрооборудования, не используемого при выполнении операций по ликвидации разлива нефти;

      19) инструкция по подготовке и эксплуатации электрооборудования при ликвидации разлива нефти, определяющая порядок отключения и блокировки электропотребителей, не имеющих свидетельств о взрывозащищенности (штамп об одобрении не ставится);

      20) чертежи расположения оборудования и прокладки кабелей во взрывоопасных зонах и пространствах. Документация (сертификаты компетентных органов), подтверждающая использование электрооборудования во взрывоопасных зонах и пространствах;

      21) документация на стационарные и переносные приборы для измерения и сигнализации взрывоопасных концентраций газов;

      22) расчет провалов напряжения при включении потребителя, имеющего наибольшую пусковую мощность (штамп об одобрении не ставится);

      23) ведомость устанавливаемого на судне электрического оборудования ответственного назначения с указанием технических характеристик и сведений об одобрении этого оборудования Регистром судоходства или другим компетентным органом;

      24) перечень мероприятий по обеспечению электромагнитной совместимости технических средств судна;

      25) ведомость запасных частей.

      98. Без последующего одобрения рабочей документации необходимо представить документацию, указанную в пункте 97 настоящих Правил, и дополнительно:

      1) чертежи прокладки кабельных трасс и их проходов через водонепроницаемые, газонепроницаемые и противопожарные переборки, палубы и платформы с указанием мероприятий по борьбе с помехами радиоприему;

      2) схемы основного и аварийного освещения помещений и мест расположения ответственных устройств, путей эвакуации, мест посадки в спасательные средства на палубе и за бортом (от групповых распределительных щитов);

      3) программу швартовных и ходовых испытаний;

      4) чертежи расположения и установки электрического оборудования во всех помещениях и пространствах судна;

      5) конструктивные сборочные чертежи (только для нетиповых изделий): главных и аварийных распределительных щитов, щитов электрической гребной установки, постов и пультов управления, специальных щитов, распределительных силовых и осветительных щитов;

      6) схемы и чертежи установки и размещения устройств для измерения неэлектрических величин (измерителей уровня, давления, температуры).

      99. Если предусматривается классификация холодильных установок, необходимо чтобы документация, указанная в пунктах 97 и 98 настоящих Правил, содержала сведения по электрическому оборудованию холодильной установки.

Параграф 3. Рабочая документация для судна в постройке

      100. Общими рабочими документами для судна в постройке являются:

      1) ведомости (перечни) аварийного, противопожарного и другого снабжения с указанием основных технических характеристик и мест его расположения на судне;

      ведомости запасных частей и специнструментов. Представляются по всем разделам, где это регламентируется настоящими Правилами;

      2) программы швартовных и ходовых испытаний;

      3) чертеж размещения на судне опознавательного номера ИМО в соответствии с требованиями Правил XI-1/3 СОЛАС-74 (для всех пассажирских судов валовой вместимостью 100 и более и для всех грузовых судов валовой вместимостью 300 и более).

      Сноска. Пункт 100 с изменением, внесенным приказом Министра по инвестициям и развитию РК от 28.03.2018 № 198 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      101. К документации по корпусу относятся:

      1) чертежи форштевня и ахтерштевня;

      2) чертежи секций и узлов основного корпуса, в том числе палуб, поперечных и продольных переборок, бортов, днища, двойного дна (с указанием расположения горловин и вырезов), цистерн вне двойного дна, являющихся частью корпуса;

      3) чертежи секций и узлов надстроек и рубок;

      4) чертежи машинно-котельных шахт, комингсов, тамбуров и других ограждений отверстий в корпусе судна;

      5) чертежи туннеля гребного вала, рецессов, шахт аварийных выходов;

      6) чертежи кронштейнов и выкружек гребных валов;

      7) чертежи фундаментов под главные механизмы, котлы и подшипники валопровода, фундаментов под вспомогательные механизмы, оборудование и устройства, включенные в номенклатуру;

      8) чертежи фальшборта;

      9) схема испытаний корпуса на водонепроницаемость;

      10) схема контроля сварных швов корпуса и надстроек с таблицей сварки, содержащей сведения, приведенные в подпункте 1) пункта 83 настоящих Правил;

      11) схема разбивки корпуса на секции;

      12) описание принципиального технологического процесса стыкования частей корпуса на плаву, разработанного на основе признанных Регистром судоходства методов выполнения подобных работ;

      13) ведомость окраски корпуса;

      14) Инструкция по загрузке для судов длиной 65 м и более (параграф 8 главы 11 настоящих Правил);

      15) Информация об остойчивости и прочности при погрузке, выгрузке и размещении незерновых навалочных грузов (пункт 218 настоящих Правил).

      102. К документации по устройствам, оборудованию и снабжению для судна в постройке относятся:

      1) чертежи общих видов узлов и деталей закрытий отверстий в корпусе, надстройках и рубках, в переборках деления судна на отсеки;

      2) чертежи общих видов узлов и деталей рулевого устройства, средств активного управления судами, якорного, швартовного, буксирного устройств, рангоута и такелажа, леерного ограждения;

      3) чертежи общих видов узлов и деталей устройств для разделения сыпучих грузов.

      103. Документация по остойчивости и маневренности для судна в постройке содержит предварительную Информацию об остойчивости и расчетные материалы, если эти материалы не вошли в состав документации, представляемой в соответствии с пунктом 87 настоящих Правил.

      104. Документация по делению на отсеки для судна в постройке содержит Информацию об аварийной посадке и остойчивости и расчетные материалы, на основании которых она составлена, если эти материалы не вошли в состав документации, представляемой в соответствии с пунктом 88 настоящих Правил.

      105. Документация по противопожарной защите для судна в постройке включает в себя:

      1) конструктивные чертежи узлов и деталей противопожарных конструкций;

      2) конструктивные чертежи изоляции, зашивки и палубных покрытий;

      3) конструктивные чертежи узлов и оборудования систем пожаротушения с необходимыми расчетами;

      4) чертежи расположения противопожарного снабжения;

      5) ведомость запасных частей и инструментов;

      6) программы испытаний систем пожаротушения;

      7) эксплуатационные схемы и инструкции по системам пожаротушения, которые должны быть на борту судна согласно раздела 8 настоящих Правил;

      8) пожарный план согласно главы 140 настоящих Правил (штамп об одобрении ставится по завершении постройки судна).

      106. Документация по системам и трубопроводам для судна в постройке включает в себя:

      1) чертежи судовых систем:

      осушительной;

      балластной;

      креновой и дифферентной, схема и конструкция устройств (автоматических и управляемых вручную) для выравнивания аварийной посадки судна контрзатоплением;

      воздушных, переливных, измерительных труб, указателей уровня жидкостей, систем дистанционного замера уровня в топливных цистернах, грузовых и сливных танках наливных судов;

      вентиляции жилых, служебных, грузовых, машинных и производственных помещений, конструкции заслонок и устройств для перекрытия вентиляционных и других отверстий, необходимых для обеспечения противопожарной безопасности судна;

      газоотводных труб и газоотводного оборудования (конструкции огнепреградителей, пламепрерывающих сеток, дыхательных клапанов и высокоскоростных устройств);

      сточно-фановой и шпигатов;

      грузовой и зачистной;

      подогрева жидкого груза;

      приема и перекачки топлива;

      органического теплоносителя;

      2) чертежи трубопроводов силовых установок:

      свежего и отработавшего пара и продувания;

      питательной воды, конденсата и испарительной установки;

      топливной;

      масляной;

      охлаждения;

      газовыхлопной и дымоходов;

      сжатого воздуха;

      подогрева топлива, воды и масла; конструктивные чертежи узлов и соединений нагревательных элементов;

      размещения и узлов крепления донной и бортовой арматуры;

      3) конструктивные чертежи узлов прохода трубопроводов и вентиляционных каналов через водонепроницаемые переборки и противопожарные конструкции, палубы и платформы.

      107. К документации по механическим и котельным установкам относятся для судна в постройке:

      1) чертежи установки и крепления главных механизмов и паровых котлов;

      2) чертежи оборудования топливных и масляных цистерн;

      3) чертежи глушителей и искрогасителей выхлопных и дымовых труб;

      4) чертежи валопровода и дейдвудного устройства:

      упорных, промежуточных и гребных валов;

      опорных, упорных подшипников и их креплений;

      соединительных муфт;

      дейдвудной трубы и деталей дейдвудного устройства (втулок, подшипников,

      5) чертежи гребного винта фиксированного шага (с деталями крепления съемных лопастей, если винт со съемными лопастями);

      6) чертежи гребного винта регулируемого шага (далее - ВРШ):

      ступицы в сборе;

      лопасти;

      гребного вала и крепления его к ступице;

      буксы масловвода в сборе;

      механизма изменения шага (далее - МИШ) в сборе;

      вала МИШ;

      7) чертежи установки и крепления САУС:

      чертежи винтов и крылаток (при применении ВРШ - подпункт 8) пункта 107 настоящих Правил);

      чертежи подшипников и уплотнений;

      чертежи валов, муфт, зубчатых колес, шестерен.

      Для движителей, не охватываемых требованиями Правил, перечень рабочих чертежей устанавливается Регистром судоходства в каждом отдельном случае.

      108. К документам по системам и устройствам автоматизации для судна в постройке относятся установочные и конструктивные чертежи блоков систем и устройств автоматизации, датчиков, сигнализаторов, приборов, а также щитов и пультов управления и контроля.

      109. Документация по электрическому оборудованию для судна в постройке включает в себя:

      1) схемы основного и аварийного освещения помещений и мест расположения ответственных устройств, путей эвакуации, мест посадки в спасательные средства на палубе и за бортом (от групповых распределительных щитов);

      2) чертежи прокладки кабельных трасс и их проходов через водонепроницаемые, газонепроницаемые и противопожарные переборки, палубы и платформы;

      3) конструктивные сборочные чертежи (только нетиповых изделий), включающие:

      главные распределительные щиты;

      щиты электрической гребной установки;

      аварийные распределительные щиты;

      посты и пульты управления;

      специальные щиты;

      распределительные силовые и осветительные щиты;

      4) схемы и чертежи установки и размещения устройств для измерения неэлектрических величин (измерителей уровня, давления, температуры);

      5) схемы и чертежи устройств по борьбе с помехами радиоприему;

      6) чертежи расположения и установки электрического оборудования во всех помещениях и пространствах судна;

      7) корректированные чертежи и схемы, предусмотренные в пункте 96 настоящих Правил.

      110. Документация по холодильным установкам приведена в параграфе 3 главы 7 настоящих Правил.

Раздел 3. Классификация холодильных установок
Глава 6. Класс и символ холодильных установок

      Сноска. Заголовок главы 6 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения

      111. Из перечисленных в пункте 4 настоящих Правил Регистр судоходства по желанию судовладельца классифицирует:

      1) холодильные установки, предназначенные для создания и поддержания необходимых температур и условий в грузовых охлаждаемых помещениях транспортных судов и в термоизолированных грузовых контейнерах;

      2) холодильные установки, предназначенные для создания и поддержания необходимых температур и условий в грузовых охлаждаемых помещениях, для холодильной обработки продуктов промысла (охлаждение, замораживание) и обеспечения работы технологического оборудования на рыболовных и прочих судах, используемых для переработки биологических ресурсов моря;

      3) холодильные установки, предназначенные для поддержания требуемого режима перевозки сжиженных газов наливом на газовозах.

      Прочие холодильные установки из числа указанных в пункте 4 настоящих Правил, считаются неклассифицируемыми.

      112. Основной символ класса холодильной установки состоит из знаков:

      REF

Т - для установки, построенной по Правилам и освидетельствованной Регистром судоходства;

      REF

Т(указывается прежний класс холодильной установки) - для установки, построенной по Правилам признанной Регистром судоходства классификационной организации, освидетельствованной этой организацией при постройке и классифицируемой впоследствии Регистром судоходства;

Т - для установки, построенной без освидетельствования признанной Регистром судоходства классификационной организации или вообще без освидетельствования классификационной организации, но классифицируемой впоследствии Регистром судоходства;

      REF

Т- для установки, построенной по правилам общества - члена МАКО, освидетельствованной этим обществом при постройке и классифицируемой впоследствии Регистром судоходства, если холодильная установка не в полной мере отвечает требованиям раздела 14 настоящих Правил.

      113. Если мощность холодильной установки позволяет производить охлаждение на судне груза, предварительно не охлажденного, за время, в течение которого обеспечивается его сохранность, то к основному символу класса добавляется знак способности к охлаждению груза - PRECOOLING.

      114. Если установка предназначена для охлаждения или замораживания продуктов промысла и отвечает соответствующим требованиям раздела 14 настоящих Правил, то к основному символу класса добавляется знак способности к охлаждению или замораживанию продуктов промысла - QUICK FREEZING.

      115. Если холодильная установка предназначена для охлаждения груза, перевозимого в термоизолированных контейнерах, и она отвечает соответствующим требованиям раздела 14 настоящих Правил, то к основному символу класса холодильной установки добавляется дополнительный знак холодильных установок - CONTAINERS.

      Если судно оборудовано в дополнение к холодильной установке системой регулирования состава газовой среды в охлаждаемых помещениях и/или в термоизолированных контейнерах, которая отвечает соответствующим требованиям раздела 14 настоящих Правил, то к основному символу класса холодильной установки добавляется знак СА.

      Если холодильная установка предназначена для поддержания требуемого режима перевозки сжиженных газов наливом на газовозе, и она отвечает соответствующим требованиям раздела 14 настоящих Правил, то к основному символу класса холодильной установки добавляется знак LG.

      Регистр судоходства присваивает класс холодильной установке с постройки судна, а также присваивает или возобнавляет класс холодильной установке на судне в эксплуатации.

      116. Присвоение или возобновление класса означает, что холодильная установка полностью или в степени, признанной Регистром судоходства за достаточную, соответствует тем требованиям Регистра судоходства, которые к ней относятся, а ее техническое состояние соответствует спецификационным расчетным условиям.

      117. После проведения соответствующего освидетельствования присваивается или возобновляется класс на холодильную установку.

      118. Регистр судоходства исключает или изменяет в символе класса соответствующий знак при изменении или нарушении условий, послуживших основанием для введения в символ класса данного знака.

      119. В случае обращения судовладельца Регистр судоходства также осуществляет классификационную деятельность применительно к объектам, не указанным в пункте 3 настоящих Правил.

Глава 7. Техническая документация холодильной установки

      Сноска. Заголовок главы 7 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Документация технического и технорабочего проектов
классифицируемой холодильной установки

      120. До начала постройки судна на рассмотрение Регистру судоходства представляется проектная техническая документация, содержащая сведения, что требования Правил Регистра судоходства к холодильной установке выполнены. В пунктах 121 и 122 настоящих Правил приведены примерные перечни документов, представляемых Регистру судоходства на рассмотрение.

      121. При последующем одобрении рабочей документации представляются:

      1) техническое описание холодильной установки (штамп об одобрении не ставится);

      2) расчет холодильной мощности с указанием тепловой нагрузки от каждого охлаждаемого грузового помещения и технологического потребителя холода (штамп об одобрении не ставится);

      3) чертежи общего расположения холодильной установки на судне;

      4) принципиальные схемы систем основной и аварийной вентиляции отделения холодильных машин и других помещений с оборудованием под давлением холодильного агента с указанием водонепроницаемых и противопожарных переборок, а также кратности воздухообмена;

      5) принципиальные схемы систем холодильного агента, холодоносителя, охлаждающей воды с указанием мест установки контрольно-измерительных приборов и приборов автоматики;

      6) схема системы воздушного охлаждения с указанием водонепроницаемых и противопожарных переборок;

      7) чертежи расположения оборудования в отделении холодильных машин с указанием выходных путей;

      8) чертежи расположения оборудования в охлаждаемых помещениях с указанием мест размещения приборов контроля температуры;

      9) чертежи узлов изоляционных конструкций охлаждаемых помещений с техническими данными изоляционных материалов;

      10) принципиальная схема системы водяных завес отделения холодильных машин (если холодильный агент группы II);

      11) чертежи общего расположения на судне морозильных и охлаждающих устройств и другого технологического холодильного оборудования;

      12) принципиальные схемы систем автоматического регулирования, защиты и сигнализации;

      13) перечень механизмов, сосудов и аппаратов холодильной установки с указанием технических характеристик, типа (марки), завода-изготовителя и сведений об одобрении Регистром судоходства (штамп об одобрении не ставится);

      14) перечень регулирующих и измерительных устройств, устройств защиты и сигнализации с указанием технических характеристик, типа (марки), завода-изготовителя и сведений об одобрении Регистром судоходства (штамп об одобрении не ставится);

      15) таблицы величин площадей ограждающих поверхностей охлаждаемых грузовых помещений со сведениями о расчетном коэффициенте теплопередачи каждой поверхности и осредненном коэффициенте теплопередачи изоляционной конструкции помещений (штамп об одобрении не ставится);

      16) чертежи воздухопроводов охлаждения груза в термоизолированных контейнерах с указанием разводки по судну;

      17) чертежи изоляции воздухопроводов с техническими данными изоляционных материалов;

      18) чертежи уплотнительных и гибких соединений с указанием данных по материалам;

      19) чертежи общего расположения установки регулирования состава газовой среды;

      20) перечень оборудования системы регулирования состава газовой среды, в том числе регулирующих приборов, автоматических устройств, и сведения об их одобрении Регистром судоходства.

      122. Без последующего одобрения рабочей документации следует представить документацию, указанную в пункте 121 настоящих Правил, и дополнительно:

      1) чертежи установки и крепления механизмов, сосудов и аппаратов;

      2) чертежи расположения трубопроводов холодильного агента, холодоносителя и охлаждающей воды с указанием узлов прохода через переборки, палубы и платформы;

      3) чертеж расположения станции аварийного слива холодильного агента за борт;

      4) ведомость запасных частей;

      5) программу испытаний с указанием метода создания расчетной тепловой нагрузки (включая расчет потребной мощности дополнительных нагревателей) и метода определения фактического осредненного коэффициента теплопередачи изоляционной конструкции грузовых охлаждаемых помещений.

Параграф 2. Документация технического и технорабочего
проектов неклассифицируемой холодильной установки.
Рабочая документация для холодильных установок

      123. При последующем одобрении рабочей документации представляется документация, указанная в подпунктах 3) - 5) пункта 121 (только для холодильного агента), в подпунктах 7), 10) и 11) пункта 121 (только в отношении устройств, работающих под давлением холодильного агента), в подпункте 12) пункта 121 (только в отношении защиты и сигнализации), в подпунктах 13), 14) пункта 121 настоящих Правил (только в отношении измерительных приборов в системе холодильного агента и устройств защиты и аварийной сигнализации).

      124. Без последующего одобрения рабочей документации представляется документация, указанная в пункте 123, а также в подпунктах 1) и 2) (только для холодильного агента) и подпункта 3) пункта 122 настоящих Правил.

      125. К рабочей документации для холодильных установок относятся:

      1) чертежи установки и крепления механизмов, сосудов, аппаратов;

      2) чертеж расположения трубопроводов холодильного агента;

      3) чертеж расположения трубопроводов холодоносителя и охлаждающей воды;

      4) чертеж системы воздушного охлаждения;

      5) чертеж системы водяных завес помещений холодильных машин;

      6) чертеж расположения станции аварийного слива холодильного агента за борт;

      7) инструкция по обслуживанию и эксплуатации холодильной установки (штамп об одобрении не ставится);

      8) ведомость запасных частей;

      9) программа испытаний.

      Для неклассифицируемой холодильной установки представляются документы, указанные в подпунктах 1), 2), 5) и 6) пункта 124 настоящих Правил.

Часть 2. Постройка судов
Раздел 4. Корпус
Подраздел 1. Принципы проектирования
Глава 8. Общие положения

      Сноска. Заголовок главы 8 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Область распространения

      126. Требования настоящего раздела Правил распространяются на стальные суда сварной конструкции длиной от 12 до 350 м, у которых соотношение главных размерений не превышает указанного в приложении 5 настоящих Правил.

      Требования настоящей части Правил не распространяются на нефтеналивные суда длиной 150 м и более и навалочные суда длиной 90 м и более.

      127. Размеры связей, обеспечивающих прочность корпусов судов, конструкция и главные размерения которых не регламентируются настоящими Правилами, являются предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

Параграф 2. Общие требования

      128. Все конструкции, регламентируемые настоящей частью Правил, подлежат освидетельствованию Регистром судоходства. С этой целью обеспечивается доступ для их освидетельствования.

      129. Необходимо чтобы конструкции, регламентируемые настоящей частью Правил, отвечали требованиям разделов 15 и 16 настоящих Правил и соответствовали одобренной технической документации, указанной в разделе 4 настоящих Правил.

      130. Испытание непроницаемости корпусов судов производится по нормативам, указанным в приложении 6 настоящих Правил.

Параграф 3. Основные положения по определению размеров связей

      131. Размеры элементов корпусных конструкций регламентируются при заданных настоящей частью Правил расчетных нагрузках, методах расчета и запасах прочности с учетом запаса на износ (параграф 5 главы 8 настоящих Правил).

      132. Определение размеров связей в Правилах производится по расчетным схемам, представляющим конструкции в виде стержневых систем, работающих на изгиб, сдвиг, продольное нагружение и кручение с учетом влияния смежных конструкций.

      133. В качестве расчетных характеристик материала конструкций корпуса в Правилах принимаются:

      RеН - верхний предел текучести, МПа;


п - расчетный нормативный предел текучести по нормальным напряжениям, МПа, определяемый по формуле:

п = 235/

, (1)

      где

- коэффициент использования механических свойств стали, определяемый по приложению 7 настоящих Правил;

- расчетный нормативный предел текучести по касательным напряжениям, МПа, определяемый по формуле:

= 0,57

n. (2)

      134. Требования к прочности конструктивных элементов и конструкций в целом при определении их размеров и прочностных характеристик формулируются в Правилах путем задания нормативных значений допускаемых напряжений для расчетных нормальных

и касательных

напряжений (где

и

- коэффициенты допускаемых нормальных и касательных напряжений соответственно).

      Значения

и

приводятся в соответствующих главах раздела 4 настоящих Правил.

      135. Требования устойчивости предъявляются к элементам конструкций, подверженным воздействию значительных сжимающих нормальных и/или касательных напряжений.

      136. Толщина элементов корпуса судна, определенная в соответствии с требованиями раздела 4 настоящих Правил, равна не менее, минимальной толщины, указанной для конкретных конструкций в соответствующих главах раздела 4 настоящих Правил.

      Для судов ограниченных районов плавания R2, R2-RSN, R3 и R3-RSN допускается уменьшением минимальной толщины элементов корпуса, но не более чем указано в приложении 8 настоящих Правил.

      Во всех случаях, если это специально не оговорено, толщина связей корпуса равна не менее 4 мм.

      137. Требования по определению размеров связей корпуса в настоящей части Правил основаны на предположении, что при постройке и в эксплуатации осуществляются меры по защите корпуса от коррозии в соответствии с действующими стандартами и иными действующими нормативными документами.

      138. По согласованию с судовладельцем допускается уменьшение размеров отдельных элементов корпуса до значений, согласованных с Регистром судоходства.

      Уменьшенные размеры, а также размеры, определенные в соответствии с требованиями настоящих Правил для 24-летнего срока эксплуатации судна, указывают в конструктивных чертежах корпуса, представляемых в Регистр судоходства для рассмотрения. В документы таких судов включается специальная отметка (пункт 50 настоящих Правил).

Параграф 4. Учет коррозионного износа

      139. Запас на износ /\s, мм, принимается для конструкций, планируемый срок службы которых превышает 12 лет, и определяется по формуле:

      /\s = и(Т - 12) , (3)

      где и - среднегодовое уменьшение толщины связи, мм/год, вследствие коррозионного износа или истирания, согласно пункта 140 настоящих Правил;

      Т - планируемый срок службы конструкции, годы; если срок службы специально не устанавливается, следует принимать Т = 24.

      Для конструкций, у которых планируемый срок службы меньше 12 лет, /\s = 0.

      В чертежах корпусных конструкций, планируемый срок службы которых принимался менее 24 лет, дополнительно указывают размеры, определенные при Т = 24. В документы таких судов вносится специальная отметка (пункт 50 настоящих Правил).

      140. При отсутствии специальных требований к условиям эксплуатации и средствам защиты корпуса от коррозии при определении размеров связей по Правилам следует руководствоваться данными по среднегодовому уменьшению толщины связей и, приведенными в приложении 9 настоящих Правил, в зависимости от группы судов и назначения помещения.

      В приложении 9 настоящих Правил предусмотрено разделение всех судов по условиям коррозионного износа на две группы:

      I - сухогрузные суда и аналогичные им по условиям эксплуатации;

      II - наливные суда, суда для навалочных грузов, комбинированные суда и аналогичные им по условиям эксплуатации.

      Для стенок, разделяющих отсеки разного назначения, и определяется как среднее значение для смежных отсеков.

      Для судов ограниченного района плавания, предназначенных для эксплуатации только в пресноводных бассейнах, величина и возможно уменьшение в 2,5 раза для группы I и в 1,2 раза для группы II; для судов, предназначенных для эксплуатации в пресноводных бассейнах только часть времени, и определяется линейной интерполяцией пропорционально этой части времени.

      В чертежах корпусных конструкций, размеры которых принимались с учетом уменьшенного значения и, дополнительно указывают размеры, определенные при и согласно приложению 9 настоящих Правил. В документы таких судов вносится специальная отметка (пункт 50 настоящих Правил).

      141. Коэффициент

учитывающий поправку на износ к площади сечения стенки и моменту сопротивления балок катаного профиля, определяется по формуле:


      где W' - момент сопротивления рассматриваемой балки согласно пункту 288 настоящих Правил;

      /\s -пункт 139 настоящих Правил.

Параграф 5. Учет требований международных конвенций

      142. Необходимо чтобы на пассажирских судах переборки пиков и машинного помещения, туннели гребных валов отвечали следующим требованиям1:

      1) устанавливается форпиковая или таранная переборка, которая была бы водонепроницаемой до палубы переборок. Эта переборка располагается на расстоянии не менее 5 % длины судна и не более 3 м плюс 5 % длины судна от носового перпендикуляра.

      Носовой перпендикуляр должен совпадать с передней кромкой форштевня на уровне самой высокой грузовой ватерлинии деления на отсеки, когда форштевень является контуром внешней поверхности корпуса в носовой оконечности и исключает любые выступающие части, кроме бульбового носа;

      2) если какая-либо часть корпуса судна ниже ватерлинии выступает за носовой перпендикуляр, например бульбовый нос, расстояние, оговоренное в подпункте 1) настоящего пункта, измеряется от точки, расположенной посередине длины такого выступа, либо на расстоянии, равном 1,5 % длины судна в нос от носового перпендикуляра, либо на расстоянии 3 м в нос от носового перпендикуляра, смотря по тому, какое из измерений дает наименьший результат;

      3) если имеется длинная носовая надстройка, форпиковая или таранная переборка на всех пассажирских судах продлевается непроницаемой при воздействии моря до следующей сплошной палубы, расположенной непосредственно над палубой переборок. Продолжение выполняют так, чтобы исключить возможность его повреждения носовой дверью при повреждении или отрыве носовой двери;

      4) продолжение, требуемое подпунктом 3) настоящего пункта, может не совпадать с переборкой, расположенной ниже палубы переборок, при условии, что все части продолжения не расположены в нос за пределы, указанные в подпунктах 1) или 2) настоящего пункта.

      Однако на судах, построенных до 1 июля 1997 г., учитывается следующее:

      если наклонная аппарель образует часть продолжения, то часть продолжения, которая находится выше 2,3 м над палубой переборок, выступает не более чем на 1 м в нос за пределы, указанные в подпунктах 1) или 2) настоящего пункта;

      если существующая аппарель не отвечает требованиям для принятия ее в качестве продолжения таранной переборки и положение аппарели не допускает расположения такого продолжения в пределах, указанных в подпунктах 1) или 2) настоящего пункта, то такое продолжение находится в пределах ограниченного расстояния в корму за пределы, указанные в подпунктах 1) или 2) настоящего пункта. Это ограниченное расстояние в корму не более того, которое необходимо для обеспечения работы аппарели без помех.

      Двери для проезда транспорта в продолжение таранной переборки выше палубы переборок открываются в нос. Необходимо чтобы это продолжение таранной переборки отвечало требованиям подпункта 3) настоящего пункта и было выполнено так, чтобы исключить возможность его повреждения аппарелью при повреждении или отрыве ее от корпуса судна;

      5) аппарели, не отвечающие указанным требованиям, не следует считать продолжением таранной переборки;

      6) ахтерпиковая переборка, а также носовая и кормовая переборки, отделяющие машинное помещение в нос и корму от грузовых и пассажирских помещений, также устанавливаются и быть водонепроницаемыми до палубы переборок.

      Ахтерпиковая переборка может, однако, иметь уступ ниже палубы переборок при условии, что степень безопасности судна в отношении деления на отсеки при этом не снижается;

      7) во всех случаях дейдвудные трубы заключают в водонепроницаемые помещения небольшого объема. Дейдвудный сальник располагается в водонепроницаемом туннеле гребного вала или другом, отделенном от отсека дейдвудной трубы водонепроницаемом помещении такого объема, чтобы в случае его затопления из-за просачивания воды через дейдвудный сальник предельная линия погружения не оказалась под водой.

      143. Необходимо чтобы на грузовых судах переборки пиков и машинного помещения и дейдвудные трубы отвечали следующим требованиям2:

      1) устанавливается таранная переборка, которая была бы водонепроницаемой до палубы надводного борта. Эта переборка располагается от носового перпендикуляра на расстоянии не менее 5 % длины судна или 10 м, смотря по тому, что меньше. В отдельных случаях разрешается иное расстояние, но не более 8 % длины судна;

      2) если какая-либо часть корпуса судна ниже ватерлинии выступает за носовой перпендикуляр, например бульбовый нос, расстояние, оговоренное в подпункте 1) пункта 143 настоящих Правил, измеряется от точки, расположенной посередине длины такого выступа, либо на расстоянии, равном 1,5 % длины судна в нос от носового перпендикуляра, либо на расстоянии 3 м в нос от носового перпендикуляра, смотря по тому, какое из измерений дает наименьший результат;

      3) переборка имеет уступы или выступы (рецессы) при условии, что они находятся в пределах, указанных в подпунктах 1) или 2) настоящего пункта;

      4) если имеется длинная носовая надстройка, таранная переборка продлевается непроницаемой при воздействии моря до палубы, расположенной непосредственно над палубой надводного борта. Допускается, чтобы продолжение таранной переборки не совпадало с переборкой, расположенной ниже палубы надводного борта, при условии, что оно находится в пределах, указанных в подпунктах 1) или 2) настоящего пункта, с исключением, допущенным в подпункте 5) настоящего пункта, и что часть палубы, образующая уступ, является надежно непроницаемой при воздействии моря;

      5) если имеются двери в носу, а наклонная грузовая аппарель образует часть продолжения таранной переборки, выступающей над палубой надводного борта, часть аппарели, которая находится выше 2,3 м над палубой надводного борта, выступает в нос за пределы, указанные в подпунктах 1) или 2) настоящего пункта. Необходимо чтобы аппарель была непроницаемой по всей ее длине при воздействии моря;

      6) число отверстий в продолжении таранной переборки, выступающей над палубой надводного борта, сводится к минимуму, совместимому с конструкцией и нормальной эксплуатацией судна;

      7) устанавливаются переборки, отделяющие машинное помещение в нос и корму от грузовых и пассажирских помещений, которые были бы водонепроницаемыми до палубы надводного борта;

      8) дейдвудные трубы заключают в водонепроницаемое помещение (помещения) небольшого объема. Возможно принятие других мер с целью сведения к минимуму опасности поступления воды внутрь судна при повреждении дейдвудных труб.

      Примечание : 1Для целей настоящего пункта "длина судна - длина, измеренная между перпендикулярами из крайних точек судна на уровне самойвысокой грузовой ватерлинии деления на отсеки". Определение "самая высокая грузовая ватерлиния деления на отсеки" предусмотрено в пункте 6 настоящих Правил.

      2Для целей настояшего пункта определения "палуба надводного борта", "длина судна" и "носовой перпендикуляр" предусмотрены Правилами о грузовой марке.

      144. Необходимо чтобы на пассажирских судах двойное дно соответствовало следующим требованиям:

      1) двойное дно устраивается на протяжении от форпиковой до ахтерпиковой переборки, насколько это практически возможно и совместимо с конструкцией и нормальной эксплуатацией судна.

      На судах длиной от 50 до 61 м двойное дно устраивают по меньшей мере от машинного помещения до форпиковой переборки или как можно ближе к ней.

      На судах длиной от 61 до 76 м двойное дно устраивают по меньшей мере вне машинного помещения и доводится до форпиковой и ахтерпиковой переборок или как можно ближе к ним.

      На судах длиной 76 м и более двойное дно устраивают в обе стороны от середины длины судна и доводится до форпиковой и ахтерпиковой переборок или как можно ближе к ним;

      2) если требуется устройство двойного дна, его высота соответствует требованиям пункта 358 настоящих Правил, а настил второго дна простирается от борта до борта судна таким образом, чтобы днище судна было защищено до поворота скулы. Такая защита днища считается удовлетворительной, если линия пересечения наружной кромки крайнего междудонного листа с обшивкой скулы нигде не располагается ниже горизонтальной плоскости, проходящей через точку А на миделе, как указано в приложении 10 настоящих Правил;

      3) небольшие колодцы, устроенные в двойном дне и предназначенные для осушения трюмов, не допускается иметь глубину более чем это необходимо. Во всех случаях глубина колодца не превышала высоты двойного дна в диаметральной плоскости минус 460 мм, и колодец не опускался ниже горизонтальной плоскости, упомянутой в подпункте 2) настоящего пункта Правил. Колодец, доходящий до обшивки днища, допускается только у кормового конца туннеля гребного вала. Прочие колодцы (например, для смазочного масла под главными двигателями) допускаются, если их устройство обеспечивает защиту, равноценную той, которая обеспечивается двойным дном, устроенным в соответствии с настоящим пунктом;

      4) двойное дно допускается не устраивать в районе водонепроницаемых отсеков небольшого размера, используемых исключительно для перевозки жидкостей, при условии, что безопасность судна с повреждением днища или борта при этом не снижается.

      145. Необходимо чтобы на грузовых судах, не являющихся наливными судами, двойное дно соответствовало следующим требованиям:

      1) двойное дно устраивают на протяжении от таранной до ахтерпиковой переборки, насколько это практически возможно и совместимо с конструкцией и нормальной эксплуатацией судна;

      2) высота двойного дна соответствует требованиям пункта 358 настоящих Правил, а настил второго дна простирается от борта до борта судна таким образом, чтобы днище судна было защищено до поворота скулы;

      3) небольшие колодцы, устроенные в двойном дне и предназначенные для осушения трюмов, имеют глубину не более, чем это необходимо. Колодец, доходящий до обшивки днища, допускается только у кормового конца туннеля гребного вала. Прочие колодцы допускаются, если их устройство обеспечивает защиту, равноценную той, которая обеспечивается двойным дном, устроенным в соответствии с настоящим пунктом;

      4) двойное дно допускается не устраиватся в районе водонепроницаемых отсеков, используемых исключительно для перевозки жидкостей, при условии, что безопасность судна в случае повреждения днища при этом не снижается.

      146. Штормовые портики в фальшборте устанавливаются согласно требованиям пунктов 125-135 Правил о грузовой марке.

      Нижние кромки штормовых портиков располагают возможно ближе к палубе, однако чтобы не затрагивали при этом ширстрек.

      Вместо штормовых портиков на судах длиной 65 м и более, как правило, предусматривается сплошная прорезь между фальшбортом и кромкой ширстрека.

      147. Необходимо чтобы конструкция водонепроницаемых палуб, шахт на пассажирских и грузовых судах соответствовала следующим требованиям:

      1) водонепроницаемые палубы, шахты, туннели, коробчатые кили и вентиляционные каналы которые имели бы такую же прочность, как и водонепроницаемые переборки на том же уровне. Водонепроницаемые вентиляционные каналы и шахты доводят, по меньшей мере, до палубы переборок на пассажирских судах и до палубы надводного борта на грузовых судах;

      2) если вентиляционная шахта, проходящая через надстройку, прорезает палубу переборок, необходимо чтобы шахта могла противостоять давлению воды, которая оказывается внутри ее, с учетом максимального угла крена, допустимого на промежуточных стадиях затопления;

      3) если вся шахта или ее часть, прорезающая палубу переборок, расположены на главной накатной палубе, необходимо чтобы шахта могла противостоять динамическому давлению при качке от перемещения воды, оказавшейся на палубе, где размещаются транспортные средства.

Глава 9. Материалы

      Сноска. Заголовок главы 9 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Сталь для корпусных конструкций

      148. Для изготовления элементов конструкций корпуса предусматривается применение судостроительной стали нормальной прочности категорий А, В, D и Е с пределом текучести ReH =235 МПа, а также стали повышенной прочности АН, DH, ЕН и FH категорий А32, D32, Е32 и F32 с пределом текучести ReH = 315 МПа, А36, D36, Е36 и F36 с пределом текучести ReH = 355 МПа, А40, D40, Е40 и F40 с пределом текучести ReH = 390 МПа.

      Применение сталей высокой прочности категорий D, E, F с пределом текучести 420 МПа и более является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      149. Если в направлении толщины элемента конструкции действуют высокие местные напряжения, то при толщине конструктивного элемента более 18 мм он изготавливается из зет-стали, если не были приняты конструктивные меры по предотвращению слоистого разрыва.

      150. При использовании плакированной стали механические свойства основного слоя применяют не ниже требуемых для категории стали, предписываемой пунктом 151 настоящих Правил.

      В качестве основного слоя применяется судостроительная сталь согласно главы 586 настоящих Правил.

Параграф 2. Выбор стали для корпусных конструкций

      151. Выбор стали для элементов конструкций корпуса, в том числе подверженных длительному воздействию низких температур, производится согласно приложениям 11, 12 и 13 настоящих Правил, для различных групп связей, исходя из фактически принятой для данного элемента толщины и расчетной температуры конструкций, определяемой по методике, согласованной с Регистром судоходства.

      152. Расчетная температура конструкций, постоянно или периодически соприкасающихся с атмосферой, выражается через минимальную расчетную температуру окружающего воздуха ТА. В качестве величины ТА при отсутствии каких-либо других указаний принимается минимальная среднесуточная температура воздуха, отмеченная за пятилетний период эксплуатации в наиболее неблагоприятных по условиям охлаждения акваториях.

      153. В любом случае величина ТА не выше:

      1) - 40оС (при эксплуатации с заходом в устья северных рек величина ТА не должна превышать - 50 см) - для ледоколов категорий Icebreaker9, Icebreaker8, Icebreaker7;

      2) - 30оС - для ледоколов категории Icebreaker6;

      3) - 10оС - для судов ледового плавания категорий Ice3, Ice2;

      4) 0оС - для судов ледового плавания категории Ice1, а также не имеющих ледовых усилений.

      154. Допускается приближенное определение расчетной температуры конструкций, исходя из установленной указанным путем величины ТА в соответствии с рекомендациями, приведенными в приложении 14 настоящих Правил.

      155. При расчетных напряжениях растяжения в продольных связях верхней палубы и борта (ширстречного пояса) от перегибающего изгибающего момента на тихой воде (

sw), превышающих величину 65/

, расчетная температура связей корректируют на величину

Тр = -10(

sw/ 65 - 1)оС.

      156. Расчетная температура конструкций, расположенных внутри охлаждаемых помещений, принимается равной температуре в охлаждаемом помещении.

      Расчетная температура конструкций, ограничивающих охлаждаемые помещения, принимается равной:

      1) температуре охлаждаемого помещения при отсутствии изоляции со стороны охлаждаемого помещения;

      2) температуре в помещении с неизолированной стороны при наличии изоляции со стороны охлаждаемого помещения и отсутствии ее с другой стороны;

      3) средней температуре в соседних помещениях при наличии изоляции с обеих сторон.

      157. Элементы конструкций корпуса в зависимости от уровня напряженности, наличия значительной концентрации напряжений, сложности оформления и изготовления узлов, а также предполагаемых последствий их разрушения для безопасности судна в целом подразделяются на три группы связей согласно приложению 15 настоящих Правил.

      Категория стали в зависимости от толщины элемента корпуса определяется в соответствии с приложением 17 настоящих Правил.

      158. Не упомянутые в приложении 15 настоящих Правил элементы корпусных конструкций, размеры которых регламентируются настоящей частью Правил, следует относить к группе I.

      159. Для конструкций с высоким уровнем концентрации напряжений, подверженных динамическим нагрузкам (в частности, при швартовке судов в море) или находящихся в условиях сложного напряженного состояния, требуется применение стали категории D или Е. Сталь категории А не допускается.

      160. В средней части судна ширина поясьев группы связей III или выполненных из сталей категорий Е или ЕН равна не менее 800 + 5L, мм, но может не превышать 1800 мм

      161. Для судов длиной менее 40 м по всей длине судна применяется сталь, предписываемая для групп связей согласно приложению 15 настоящих Правил, для района вне средней части судна.

      162. Листовые элементы ахтерштевня, рулей и кронштейнов гребных валов относят к группе связей II. Листовые элементы конструкции рулей в районе действия опорных усилий, то есть район нижней опоры полуподвесного руля или район верхней части подвесного руля, относят к группе связей III.

Параграф 3. Алюминиевые сплавы и антикоррозионные покрытия

      163. Настоящим разделом Правил предусматривается применение алюминиевых сплавов:

      при 12 < L < 40 м - для корпуса, надстроек и рубок;

      при L > 40 м - для надстроек и рубок.

      164. Необходимо чтобы внутренние поверхности балластных танков и цистерн имели защитные эпоксидные или эквивалентные им антикоррозионные покрытия, выполненные в соответствии с рекомендациями изготовителя. Наиболее предпочтительны светлые тона покрытий. Для судов валовой вместимостью 500 и более упомянутое покрытие выполняют в соответствии со Стандартом качества защитных покрытий (резолюции ИМО MSC.215(82) и MSC.216(82)). В необходимых случаях в дополнение к покрытиям возможно применение анодная зашита от коррозии.

Глава 10. Расчетные нагрузки

      Сноска. Заголовок главы 10 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения

      165. В настоящей главе приведены основные формулы для определения расчетных нагрузок, связанных с воздействием моря на корпус судна, и ускорений судна при качке, а также нагрузок от воздействия сухих и жидких грузов.

      166. Нагрузки от ударов волн в носовую часть днища и развал бортов, от воздействия колесной техники, тяжеловесов и аварийные нагрузки приводятся в главах, относящихся к соответствующим конструкциям.

      167. Правила определения значения и точки приложения расчетной нагрузки приводятся в главах, относящихся к конкретным конструкциям. Если подобные указания отсутствуют, нагрузка принимается на нижней кромке пластины, на середине расчетного пролета балки или в центре площади, воспринимающей распределенное давление.

      168. Основным параметром расчетных нагрузок и ускорений, воспринимаемых корпусом судна со стороны моря, является волновой коэффициент ст определяемый в зависимости от длины судна:



      169. Для судов ограниченного района плавания волновой коэффициент cw умножают на редукционный коэффициент

, определяемый согласно приложению18 настоящих Правил.

Параграф 2. Внешние нагрузки на корпус судна со стороны моря

      170. Расчетное давление р, кПа, действующее на корпус судна со стороны моря, определяется по формулам:

      для точек приложения нагрузок, расположенных ниже летней грузовой ватерлинии,

      р = рst + рw, (6)

      для точек приложения нагрузок, расположенных выше летней грузовой ватерлинии,

      р = рw , (7)

      где рst - статическое давление, кПа, определяемое по формуле рst = 10zi;

      zi - отстояние точки приложения нагрузки от летней грузовой ватерлинии, м;

      рw - пункт 171 настоящих Правил.

      171. Расчетное давление, обусловленное перемещениями корпуса относительно профиля волны, pw, кПа, определяется по формулам:

      для точек приложения нагрузок, расположенных ниже летней грузовой ватерлинии,

      рw = рw0 - 1,5 сwzi/d , (8)

      для точек приложения нагрузок, расположенных выше летней грузовой ватерлинии,

      рw = рw0 - 7,5 ахzi , (9)

      где рw = 5сwаuах;

      сw - пункты 168 и 169 настоящих Правил;

      аu = 0,8u0(L/103 + 0,4)/

+ 1,5;

      ах = kx(1 - 2x1/L) > 0,267;

      kx - коэффициент, равный 0,8 и 0,5 для поперечных сечений в нос и корму от миделя, соответственно;

      х1 - отстояние рассматриваемого поперечного сечения от ближайшего (носового или кормового) перпендикуляра, м;

      zi - пункт 170 настоящих Правил.

      В любом случае произведение аu, ах принимается не менее 0,6.

      Распределение нагрузки рw по контуру поперечного сечения судна показано в приложении 19 настоящих Правил.

Параграф 3. Ускорение судна при качке

      172. Расчетное ускорение а, м/с2, при качке судна на волнении определяется по формуле



      где ас - проекция ускорения центра тяжести судна на соответствующее направление;

      ак, аб - проекции ускорения в рассматриваемой точке от килевой и бортовой качки на соответствующие направления.

      Проекции ускорения для рассматриваемой точки на вертикальное (индекс z), горизонтально-поперечное (индекс у) и горизонтально-продольное направления (индекс х) определяются по следующим формулам:



      где

- приложение 18 настоящих Правил, (

=1 - для судов неограниченного района плавания);

      Тк и Тб - периоды килевой и бортовой качки, с, определяемые по формулам:



      где с - числовой коэффициент, определяемый по данным близкого по типу судна. В первом приближении с = 0,8;

      h - метацентрическая высота для наиболее неблагоприятных условий эксплуатации; для судна в полном грузу, если нет более точных данных, h

0,07В.

      Для наливного судна в балласте Тб в первом приближении определяют по формуле Тб

;

- расчетный угол дифферента, рад, определяемый по формуле:



-приложение 28 настоящих Правил (

= 1 для судов неограниченного района плавания).

      Ө - расчетный угол крена, рад, определяемый по формуле:



      х0 - отстояние рассматриваемой точки от поперечной плоскости, проходящей через центр тяжести судна, м;

      у0, z0 - отстояние рассматриваемой точки от диаметральной плоскости и от горизонтальной плоскости, проходящей через центр тяжести судна, соответственно, м.

      При L < 40 м в формулах (13) и (14) настоящих Правил принимается L = 40 м.

      173. Суммарное ускорение в вертикальном направлении az, м/с2, от всех видов качки определяется по формуле:



      где kа = 1,6(1 - 2,5 х1/L) > 0 в носовой части судна,

      kа = 0,5(1 - 3,33х1/L) > 0 в кормовой части судна;

      х1 - пункт 171 настоящих Правил.

      При L < 80 м в формуле (16) настоящих Правил принимается L = 80 м.

Параграф 4. Нагрузки от перевозимого груза, топлива

      174. Расчетное давление рг, кПа, на перекрытия грузовых палуб, платформ, двойного дна от штучного груза определяется с учетом сил инерции по формуле:



      где h - расчетная высота укладки груза, м;


r - плотность груза, т/м3;

      az - расчетное ускорение в вертикальном направлении согласно пункту 172 настоящих Правил, но не менее 20 кПа.

      175. Расчетное давление на конструкции, ограничивающие отсеки, предназначенные для перевозки жидких грузов и балласта на наливных судах, балластные цистерны сухогрузных судов, а также цистерны для балласта и топлива определяется в зависимости от их размеров, степени заполнения и высоты воздушной трубы. Под отсеком понимается танк или часть танка, заключенная между эффективными переборками. Эффективными переборками считаются как непроницаемые переборки, так и отбойные с общей площадью вырезов не более 10 % площади переборки.

      176. Расчетное давление

r, кПа, на конструкции полностью заполненных отсеков определяется по следующим формулам:


      где

r - плотность груза, балласта или топлива, т/м3, в зависимости от того, что применимо;

      az - расчетное ускорение в вертикальном направлении согласно пункту 172 настоящих Правил;

      zi - отстояние рассматриваемой связи от уровня палубы (крыши цистерны), измеренное в диаметральной плоскости, м;

      Ө и

- формулы (13) и (14) настоящих Правил;

z - высота воздушной трубы над палубой (крышей цистерны), м, но не менее 1,5 м для балластных цистерн сухогрузных судов и цистерн пресной воды, 2,5 м для танков наливных судов и цистерн топлива и масла; минимальные ограничения значения

z не устанавливаются для малых расширительных и масляных цистерн вместимостью менее 3 м3;

      рк - давление, кПа, на которое отрегулирован предохранительный клапан, если он установлен, но не менее 15 кПа для балластных цистерн сухогрузных судов и цистерн пресной воды, 25 кПа для танков наливных судов и цистерн топлива и масла; минимальные ограничения значения рк не устанавливаются для малых расширительных и масляных цистерн вместимостью менее 3 м3;

      l и b - длина и ширина отсека, измеренные на середине его высоты, м; если величина l и/или b по высоте отсека изменяется скачкообразно, измерение l и/или b выполняется посередине высоты каждой из частей отсека, где l и b изменяются незначительно;

      соответственно формулам (19) и (20) настоящих Правил используются для каждого измеренного значения l и b, в зависимости от того, что больше.

      177. Если по условиям эксплуатации предусмотрено частичное заполнение отсека при длине отсека l < 0,13L, и ширине отсека b < 0,6В, расчетное давление для указанных ниже конструкций рг, кПа, равна не менее:

      для борта, продольных переборок и примыкающей к ним крыши отсека на участках 0,25b от линии пересечения крыши отсека и борта или продольной переборки:

      рг =

г(5 - В/100)b; (23)

      для поперечных переборок и примыкающей к ним крыши отсека на участках 0,25l от линии пересечения крыши отсека и поперечной переборки:

      рг =

г(4 - L/100)l; (24)

      при этом l и b измеряются на уровне свободной поверхности жидкости.

      Для отсеков, имеющих l > 0,13L, и/или b > 0,6В, расчетное давление при частичном заполнении определяется по специальной методике, одобренной Регистром судоходства.

      178. Расчетное давление рг, кПа, на конструкции, ограничивающие трюм для навалочного груза, определяется по формуле:

      рг =

гgkг(1 + аz/g)zi, (25)

      где

г -пункт 174 настоящих Правил;

      kг = sin2

tg2(450 -

в.т./2)+cos2

,

      или

      kг = cos

,

      в зависимости от того, что больше;


- угол наклона стенки к основной плоскости, градусов;

в.т. - угол внутреннего трения навалочного груза, градусов;

      az - расчетное ускорение в вертикальном направлении согласно пункту 172 настоящих Правил;

      zi - отстояние по вертикали точки приложения нагрузки от уровня свободной поверхности груза, м,

      но не менее 20 кПа,

      Давление на второе дно определяется по формуле (25) настоящих Правил при kг = 1.

      179. Расчетное давление от штучного груза, действующее на конструкции в горизонтальной плоскости, определяется с учетом сил инерции. В формуле (10) настоящих Правил ускорение в горизонтально - поперечном направлении определяется по формуле:



      а в горизонтально-продольном - по формуле:



      где Ө,

- в соответствии с формулами (13) и (14) настоящих Правил.

Глава 11. Продольная прочность

      Сноска. Заголовок главы 11 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Основные положения, определения и обозначения

      180. Требования настоящей главы распространяются на суда неограниченного района плавания и ограниченных районов плавания R1 и R2 длиной 65 м и более и ограниченных районов плавания R2-RSN, R3-RSN и R3 длиной 60 м и более, имеющие соотношения главных размерений, указанные в пункте 126 настоящих Правил.

      Необходимо чтобы суда с широким раскрытием палубы и суда технического флота дополнительно соответствовали требованиям глав 29 и 34 настоящих Правил.

      181. Специальному рассмотрению Регистра судоходства подлежат суда, имеющие:

      1) соотношение главных размерений

      L/B < 5;

      B/D > 2,5 (для судов ограниченных районов плавания R2, R2-RSN, R3-RSN и R3 отношение B/D определяется в соответствии с приложением 6 настоящих Правил);

      2) коэффициент общей полноты сb, < 0,6;

      3) спецификационную скорость

0, превышающую скорость

, уз., которая определяется по формуле:


      где k = 2,2 при L < 100 м;

      k = 2,2 - 0,25(L - 100)/100 при L > 100

      Специальному рассмотрению подлежат суда, перевозящие грузы при высокой температуре, и суда необычной конструкции и/или назначения.

      182. Расчетные нагрузки, определяющие продольную прочность судна, включают изгибающие моменты и перерезывающие силы на тихой воде, волновые изгибающие моменты и перерезывающие силы и, кроме того, для судов с большим развалом бортов - изгибающие моменты, обусловленные ударом волн в развал бортов.

      Расчетные волновые и ударные нагрузки могут определяться как по формулам, приведенным в Правилах, так и по одобренной методике с учетом качки на волнении, долговременного распределения волновых режимов и района плавания.

      183. Перерезывающие силы, направленные вниз, считаются положительными, а вверх - отрицательными. Изгибающие моменты, вызывающие перегиб корпуса, считаются положительными, а вызывающие прогиб корпуса, - отрицательными.

      Интегрирование поперечных нагрузок для определения перерезывающих сил и изгибающих моментов на тихой воде производится от кормового конца длины судна в направлении носа, при этом поперечные нагрузки, направленные вниз, считаются положительными.

      Правило знаков для перерезывающих сил и изгибающих моментов показано в приложении 20 настоящих Правил.

      184. В настоящей главе приняты следующие обозначения:

      L1 - длина рассматриваемого отсека, м;

      В1 - ширина рассматриваемого отсека, м;

      АF - разность между площадями горизонтальной проекции верхней палубы (включая палубу бака) и летней грузовой ватерлинии на участке до 0,2L, в корму от носового перпендикуляра, м2;

      zF - расстояние по вертикали между летней грузовой ватерлинией и верхней палубой (с учетом палубы бака), измеренное на носовом перпендикуляре, м;

      I - фактический момент инерции рассматриваемого поперечного сечения корпуса относительно горизонтальной оси, см4;

      S - фактический статический момент части рассматриваемого поперечного сечения, лежащей выше или ниже уровня, для которого определяется толщина стенки, относительно нейтральной оси, см3;

      х - отстояние рассматриваемого поперечного сечения корпуса от кормового перпендикуляра, м.

Параграф 2. Изгибающие моменты и перерезывающие силы
на тихой воде

      185. Изгибающие моменты и перерезывающие силы на тихой воде рассчитываются для всех реально возможных в эксплуатации случаев распределения весовой нагрузки по длине судна, включая состояние загрузки судна в полном грузу и балласте, в начале и в конце рейса.

      Также рассчитываются изгибающие моменты и перерезывающие силы при расходовании содержимого каждого танка или цистерны судовых запасов (топлива, воды, масла) в течение рейса в случае, если вышеуказанные усилия будут больше усилий в начале или конце рейса. То же относится к случаям балластировки/дебалластировки судна в море. При этом частичное заполнение балластных цистерн, включая цистерны пиков, не включается в рассмотрение, кроме следующих случаев:

      1) рассчитанные изгибающие моменты и перерезывающие силы при всех уровнях заполнения балластных цистерн от порожнего состояния до полного заполнения не превышают максимальные расчетные значения;

      2) для навалочных судов рассмотрены все промежуточные случаи заполнения балластных цистерн от порожнего состояния до полного заполнения при затоплении каждого грузового трюма в соответствии с параграфом 5 главы 31 настоящих Правил.

      Как правило, при определении размеров конструктивных элементов набора корпуса судна рассматриваются следующие варианты загрузки:

      1) для сухогрузных судов, судов с широким раскрытием палубы, накатных судов, рефрижераторных судов, навалочных судов и рудовозов:

      равномерная загрузка при максимальной осадке;

      балластное состояние;

      специальные случаи: загрузка контейнерами или легким грузом при осадке меньше максимальной, тяжелые грузы, наличие пустых трюмов или неравномерная загрузка, наличие палубного груза (что применимо);

      специальная загрузка для коротких рейсов, если предусмотрено;

      временные состояния загрузки в процессе погрузки и выгрузки;

      состояние загрузки при постановке судна в док;

      2) для наливных судов:

      равномерная загрузка (исключая сухие отсеки и танки чистого балласта);

      частичная загрузка и балластное состояние как в начале, так и в конце рейса;

      предусмотренные варианты неравномерной загрузки;

      состояния загрузки в середине рейса, существенно отличающиеся от балластного, возникающие в процессе мойки танков либо подобных операций;

      временные состояния загрузки, возникающие во время приема/откачки груза;

      состояние загрузки при постановке судна в док;

      3) для комбинированных судов:

      состояния загрузки, оговоренные для сухогрузных и наливных судов;

      4) балластные случаи загрузки, в которых форпик, ахтерпик и/или другие балластные цистерны заполнены частично в начале, конце или в середине рейса, не рассматриваются как проектные случаи загрузки. Исключение составляют случаи, когда любое частичное заполнение цистерны не приводит к превышению допустимых пределов прочности. Понятие "любое частичное заполнение" в настоящем пункте подразумевает случаи загрузки, соответствующие пустой цистерне, полной цистерне и цистерне, заполненной по назначенный уровень.

      В случае, если частично заполненных цистерн несколько, то рассматриваются все комбинации, состоящие из пустых, полных и частично заполненных цистерн.

      Для рудовозов с большими бортовыми балластными танками в грузовой зоне, в случае если пустое и полное заполнение одной или максимум двух пар этих балластных танков приводит к дифференту, превышающему хотя бы одно из нижеперечисленных значений, достаточно продемонстрировать соответствие максимальному, минимальному и назначенному частичному уровням заполнения этих одной или максимум двух пар бортовых танков с тем, чтобы посадка судна не превышала любого из этих значений дифферента. Уровни заполнения всех остальных балластных бортовых танков рассматриваются между пустыми и полными. Вышеуказанные значения дифферента следующие:

      на корму 3 % длины судна;

      на нос 1,5 % длины судна;

      любой дифферент, при котором заглубление оси винта составляет 25 % его диаметра.

      Максимальные и минимальные уровни заполнения вышеупомянутых одной или максимум двух пар бортовых балластных танков включают в Инструкцию по загрузке.

      В случае загрузки судна грузом требования настоящего пункта распространяются только на цистерны пиков и не распространяются на случаи замены балласта в море методом последовательной замены.

      186. В результате рассмотрения реально возможных в эксплуатации случаев загрузки судна на тихой воде для любого сечения по длине судна определяют:

      наибольшие абсолютные значения изгибающего момента Msw при прогибе и перегибе судна;

      наибольшее абсолютное значение перерезывающей силы Nsw.

      Величины Msw и Nsw принимаются в дальнейшем в качестве расчетных для данного сечения.

      187. Для судов, не имеющих продольных переборок, при их неравномерной загрузке, когда чередуются загруженные и незагруженные грузовые помещения, эпюра перерезывающих сил на тихой воде корректируется уменьшением ее ординат на поперечных переборках на величину, равную сумме реакций продольных связей днища на этих переборках при его собственном изгибе (приложение 21 настоящих Правил).

      Реакции продольных связей днища на поперечных переборках определяют из расчета днищевого перекрытия согласно пункту 653 настоящих Правил. При этом в расчетных нагрузках не учитываются волновые нагрузки, указанные в пункте 171 настоящих Правил, и углы крена, дифферента и ускорения при качке, указанные в пункте 172 настоящих Правил.

      188. Если предусмотрены состояния загрузки судна, приводящие к регулярному изменению знака изгибающего момента на тихой воде (в полном грузу и балласте, в прямом и обратном рейсах), в сечении с максимальным размахом изгибающего момента (приложение 22 настоящих Правил) определяются его составляющие для их учета согласно пункту 197 настоящих Правил.

Параграф 3. Волновые изгибающие моменты
и перерезывающие силы

      189. Волновой изгибающий момент Mw, кН/м, действующий в вертикальной плоскости, в рассматриваемом поперечном сечении определяется по формулам:

      вызывающий перегиб судна



      вызывающий прогиб судна



      где cw - пункт 168 настоящих Правил;


- коэффициент, определяемый по приложениям 23 или 24 настоящих Правил;

      Cb - определяется согласно подпункту 103) пункта 6 настоящих Правил, но не менее 0,6.

      190. Волновая перерезывающая сила Nw, кН, в рассматриваемом поперечном сечении определяется по формулам:

      Положительная



      отрицательная



      сw - пункт 168 настоящих Правил;

      Cb - определяется согласно подпункту 103) пункта 6 настоящих Правил, но не менее 0,6;


1 и

2 - коэффициенты, определяемые по приложениям 25, 26 и 27 настоящих Правил.

      191. Для судов ограниченного района плавания волновые изгибающие моменты и перерезывающие силы, вычисляемые согласно пунктам 189 и 190 настоящих Правил, умножают на редукционный коэффициент

, определяемый по приложению 28 настоящих Правил, а также на коэффициенты

и

, определяемые по следующим формулам:


      где

n =

2(0,5 + 2,5sin

0) >

- при обычных обводах носовой оконечности (без бульба);

n =

2(1 +

2) > 1 - при бульбовой форме носовой оконечности;

- коэффициент полноты летней грузовой ватерлинии;

0 - угол между касательной к шпангоуту и вертикалью на уровне летней грузовой ватерлинии в сечении, расположенном на расстоянии

      0,4(1 - Сb)L < 0,1L от носового перпендикуляра, град;



      D1 = D + hк;

      hк - высота непрерывных продольных комингсов грузовых люков, м (при их отсутствии hк = 0);



      Приведенные выше требования распространяются на суда ограниченного района плавания длиной от 60 до 150 м. Применение этих требовании к судам иной длины является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

Параграф 4. Изгибающие моменты при ударе волн в развал бортов

      192. Изгибающие моменты при ударе волн в развал бортов определяются только для судов длиной от 100 до 200 м, у которых выполняется соотношение АF/LzF > 0,1.

      193. Изгибающий момент при ударе волн в развал бортов, вызывающий прогиб судна, МF, кН

м, в рассматриваемом поперечном сечении определяется по формуле

      MF = - kFcwBL2(Cb + 0,7)

F10-3, (35)

      где kF = 7(1 +

)c1c2, но не более 23;

      c1 = (L - 100)/30 при 100 < L < 130 м;

      c1 = 1 при 130 < L < 170;

      c1 = 1 - (L - 170)/30 при 170 < L < 200 м;

      c2 = 5AF/LzF - 0,5 при 0,l < AF/LzF < 0,3;

      c2 = AF/LzF + 0,7 при 0,3 < AF/LzF < 0,4;

      c2 = 1,1 при AF/LzF > 0,4;

      cw - пункт 168 настоящих Правил;


F - коэффициент, определяемый по приложению 29 настоящих Правил или приложению 30 настоящих Правил.

      194. Для судов ограниченного района плавания изгибающий момент при ударе волн в развал бортов МF, вычисленный согласно пункту 193 настоящих Правил, умножают на редукционный коэффициент

, определяемый по приложению 28 настоящих Правил. Для судов ограниченных районов плавания R3-RSN и R3 МF = 0.

Параграф 5. Момент сопротивления и момент
инерции поперечного сечения корпуса

      195. Настоящие требования регламентируют момент сопротивления и момент инерции поперечного сечения корпуса относительно горизонтальной нейтральной оси.

      196. Момент сопротивления рассматриваемого поперечного сечения корпуса (для палубы и днища) W, см3, равен не менее определяемого по формуле:

      Мт

      W = -----

103, (36)


      где Мт = |Msw + Mw| - расчетный изгибающий момент, кН/м, в рассматриваемом сечении, равный максимуму абсолютной величины алгебраической суммы составляющих моментов Msw и Mw в данном сечении;

      Msw -параграф 2 настоящей главы, кН

м;

      Mw - параграф 2 настоящей главы;

      175


= ----, МПа.


      197. В случаях, предусмотренных пунктом 188 настоящих Правил, момент сопротивления W, определенный согласно пункту 196 настоящих Правил, умножают на коэффициент m, определяемый по формуле:



      где

- абсолютные величины перегибающего и прогибающего моментов в сечении с максимальным размахом, кН

м (приложение 22 настоящих Правил), но не менее 1.

      198. Момент сопротивления W, см3, рассматриваемого поперечного сечения корпуса судна, для которого учитывается изгибающий момент от удара волн в развал бортов согласно параграфу 4 настоящей главы Правил, равен не менее определяемого по формуле:

      Мт

      W = ----

103, (38)


      где МТ = |Msw + Mw + МF| - расчетный изгибающий момент, кН?м, в рассматриваемом сечении, равный максимуму абсолютной величины алгебраической суммы составляющих моментов Msw, Mw и МF в данном сечении;

      Msw - наибольший прогибающий изгибающий момент на тихой воде в рассматриваемом сечении или наименьший перегибающий момент, если в данном сечении действуют только перегибающие моменты, кН

м;

      Mw - волновой изгибающий момент, вызывающий прогиб судна (параграф 3 настоящей главы);

      МF - параграф 4 настоящей главы;


- пункт 196 настоящих Правил.

      199. Момент сопротивления корпуса, определенный согласно пунктов 196-198 настоящих Правил, для наибольшего расчетного изгибающего момента, сохраняется постоянным в средней части судна (в пределах 0,4L). Однако, если максимум расчетного изгибающего момента находится вне пределов средней части судна, требование постоянства момента сопротивления распространяется по длине судна вплоть до сечения, в котором действует максимальный расчетный изгибающий момент.

      Момент сопротивления плавно уменьшается к оконечностям судна за пределами части судна, в которой он сохраняется постоянным.

      200. Для судов с острыми обводами, не имеющих цилиндрической вставки, по согласованию с Регистром судоходства допускается отступление от требований пункта 199 настоящих Правил.

      201. Во всех случаях момент сопротивления поперечного сечения корпуса в средней части судна (для палубы и днища), см3, равен не менее определяемого по формуле:

      Wmin = cwBL2(Cb + 0,7)

, (39)

      где cw - пункт 168 настоящих Правил.

      Для судов ограниченного района плавания минимальный момент сопротивления поперечного сечения корпуса в средней части судна (для палубы и днища), см3, равен не менее большей из величин Wmin1 или Wmin2, определяемых по следующим формулам:

      Wmin1 =

Wmin; (40)

      Wmin2 = 0,95

Wmin, (41)

      где

- приложение 28 настоящих Правил;

- формула (33) настоящих Правил;

- формула (34) настоящих Правил.

      202. Размеры всех непрерывных продольных элементов корпуса, обеспечивающих требуемый в пункте 201 настоящих Правил момент сопротивления корпуса, должны сохраняться неизменными в пределах средней части судна Однако в отдельных случаях с учетом типа судна, формы корпуса и возможных вариантов загрузки допускается плавное уменьшение размеров этих связей к концам средней части, принимая во внимание, что указанное уменьшение не приведет к ограничениям при выполнении погрузоразгрузочных операций.

      203. Момент инерции поперечного сечения корпуса I, см4, в средней части судна равен не менее определяемого по формуле:

      Imin = 3cwBL3b + 0,7), (42)

      где cw -пункт 168 настоящих Правил.

      Для судов ограниченного района плавания Imin умножают на редукционный коэффициент

0, определяемый по формуле:

      18


0 =

------- (43)

      (LD)max

      где

- приложение 28 настоящих Правил;

- пункт 133 настоящих Правил;

      (L/D)max - определяемое согласно приложению 6 настоящих Правил, максимально допустимое значение L/D для рассматриваемого района плавания.

Параграф 6. Толщина бортовой обшивки и обшивки
непрерывных продольных переборок

      204. Толщина бортовой обшивки s, мм, в рассматриваемом сечении по длине судна и высоте борта при отсутствии продольных переборок равна не менее определяемой по формуле:

      0,5 (Nsw + Nw) S

      s = ------------- --

102 (44)

I

      где Nsw - пункт 186 настоящих Правил, кН;

      Nw -пункты 190 и 191 настоящих Правил;


= 110/

, МПа.

      205. Толщина бортовой обшивки ss и толщина обшивки продольной переборки sl, мм, в рассматриваемом сечении корпуса при наличии двух плоских продольных переборок равна не менее определяемых по формулам:

      Nsw + Nw S

      ss = -------- --

s

102 ; (45)

I

      Nsw + Nw S

      sl = -------- --

l

102 ; (46)

I

      где Nsw, Nw,

-пункт 204 настоящих Правил;

s = 0,27;

l = 0,23.

      206. При наличии одной или более двух непрерывных плоских продольных переборок, а также продольных переборок с горизонтальными гофрами необходимая толщина борта и этих связей определяется расчетом по методике, одобренной Регистром судоходства.

      Соответствующий расчет потребуется также при двух непрерывных продольных переборках, если возможно существенно неравномерное распределение нагрузок по ширине судна.

Параграф 7. Расчет фактического момента сопротивления
поперечного сечения корпуса

      207. Момент сопротивления сечения корпуса определяется:

      для расчетной палубы Wd - для точек теоретической палубной линии у борта (нижняя кромка палубного стрингера);

      для днища Wb - для теоретической основной линии корпуса (верхняя кромка горизонтального киля).

      Для судов с надпалубными непрерывными продольными связями, включая ящик и непрерывные продольные комингсы, Wd определяется делением момента инерции сечения корпуса относительно горизонтальной нейтральной оси на величину zт, определяемую по формуле:

      zт = z(0,9 + 0,2y/B), (47)

      где z - расстояние от нейтральной оси до верхней кромки непрерывной надпалубной связи, учитываемой при определении Wd, м;

      у - горизонтальное отстояние от диаметральной плоскости корпуса до верхней кромки непрерывной надпалубной связи, учитываемой при определении Wd, м.

      При расчете zт принимаются такие z и у, которые приводят к максимальному значению zт.

      208. В расчете момента сопротивления сечения корпуса учитываются все непрерывные продольные связи, включая непрерывные продольные комингсы, и если конструкция предусматривает два ряда люков и более, участки палуб между ними (продольные межлюковые перемычки), при условии, что они эффективно поддерживаются продольными переборками, в том числе переборками подпалубных цистерн (вторыми бортами).

      Площадь поперечного сечения длинных средних надстроек или рубок должна учитываться с редукционным коэффициентом, который, как и напряжения в корпусе судна и надстройке (рубке), определяется по методике, одобренной Регистром судоходства.

      Непрерывные продольные комингсы судов с одинарными люками, расположенные не над указанными выше поддерживающими связями, учитываются при определении момента сопротивления сечения корпуса только на основании сответствующего расчета, выполненного по согласованной методике.

      Площадь поперечного сечения продольных межлюковых перемычек (далее - ПМП), не имеющих уступов по длине, включающих в себя настил палуб с продольным набором и продольные комингсы, не поддерживаемые продольными переборками, учитывается с редукционным коэффциентом ?, определяемым по формуле:

      0,65 + Сb L


= m + ---------

----------------, (48)

      3

lx +

l1 +

l2


      n - число ПМП по ширине судна;


lH - суммарная длина ПМП, м;

l1,

l2 - длина заделки ПМП в корме и в носу, м.

      При соединении конца ПМП со сплошной палубой и/или продольной переборкой (приложение 31 настоящих Правил).



      где

- площадь поперечного сечения одной ПМП, см2;

      Bl,2 - ширина судна в районе окончания ПМП, м;


- средняя толщина настила палубы на участке между продолжением ПМП и бортом вдоль длины заделки, мм.

      Для ПМП, оканчивающихся на поперечной перемычке, при условии

      10b"s'd > n

и b" > b'



l1,2 = 1,3n ------(b'/b" + 1),

      10s'd

      где s'd - средняя толщина листов настила поперечной перемычки, мм;

      b' - отстояние продольной кромки люкового выреза от плоскости симметрии ПМП, м;

      b" - длина поперечной перемычки, м.

      209. Большие вырезы (длиной более 2,5 м и/или шириной более 1,2 м), а также вырезы в гребенчатом наборе исключаются из площадей сечений, учитываемых в расчете момента сопротивления сечения корпуса.

      Меньшие по размерам вырезы (лазы, облегчающие вырезы, единичные вырезы для прохода сварных швов) возможно не учитывать, если выполняются следующие условия:

      суммарная ширина вырезов и неэффективных участков (приложение 32 настоящих Правил) в одном поперечном сечении корпуса не превышает 0,06 (В -

b) (где

b - суммарная ширина вырезов) или уменьшает момент сопротивления корпуса не более чем на 3 %;

      высота облегчающих вырезов, отверстий для протока воды и единичных вырезов в продольных элементах набора не превышает 25 % высоты стенки, а высота вырезов для прохода сварных швов не более 75 мм.

      210. При использовании стали повышенной прочности продольные непрерывные связи, выполненные из этой стали, должны простираться в нос и в корму за пределы средней части судна настолько, чтобы момент сопротивления сечения корпуса в месте изменения предела текучести стали имел величину не менее требуемой в данном сечении для идентичного корпуса, выполненного из обычной стали.

      211. Продольные непрерывные связи, отстоящие от горизонтальной нейтральной оси поперечного сечения корпуса далее чем на

      z WФАКТ, (49)

      ---

-----

W

=1

      где z - отстояние расчетной палубы (верхнего пояска непрерывного продольного комингса) или днища от нейтральной оси, м;


- коэффициент согласно приложению 28 настоящих Правил, для связей остальной части поперечного сечения корпуса;

      WФАКТ, W

=1 - фактический и требуемый при

? = 1 моменты сопротивления для палубы (непрерывного продольного комингса) или днища, соответственно,

      выполняют из стали с тем же пределом текучести, что и расчетная палуба (непрерывный продольный комингс) или днище.

Параграф 8. Контроль прочности при загрузке судна

      212. К средствам контроля прочности при загрузке судна относятся Инструкция по загрузке, утверждаемая заводом - изготовителем, и прибор контроля загрузки, с помощью которых возможно определить, что изгибающие моменты и перерезывающие силы на тихой воде, а также скручивающие и поперечные нагрузки при любом состоянии загрузки судна не превышают допускаемых значений.

      213. Применительно к обеспечению средствами контроля прочности при загрузке суда подразделяются на категории I и II.

      К судам категории I относятся:

      1) суда с широким раскрытием палубы, для которых учитываются суммарные напряжения от вертикального и горизонтального изгиба корпуса, а также от скручивающих и поперечных нагрузок;

      2) суда, на которых возможна неравномерная загрузка, тоесть груз и/или балласт могут быть распределены неравномерно;

      3) химовозы и газовозы.

      К судам категории II относятся:

      1) суда, общее расположение которых допускает лишь незначительные изменения в распределении груза и балласта;

      2) суда, эксплуатирующиеся на определенных и регулярных грузовых линиях, для которых Инструкция по загрузке, утверждаемая заводом - изготовителем, дает всю необходимую информацию;

      3) суда, составляющие исключение из категории I, в том числе суда длиной менее 120 м, при проектировании которых учитывается неравномерность распределения груза или балласта.

      214. Инструкция по загрузке представляет собой одобренный Регистром судоходства документ, содержащий:

      2) данные о вместимости балластных танков и о производительности средств заполнения и откачки этих танков;

      3) величину максимально допустимой нагрузки на единицу поверхности настила второго дна;

      4) величину максимально допустимой нагрузки на трюм;

      5) инструкции общего характера по погрузке и разгрузке в отношении прочности корпуса, включая любые ограничения по наихудшим условиям эксплуатации во время загрузки, разгрузки, операций с водяным балластом и рейса;

      6) любые специальные ограничения, например, по наихудшим условиям эксплуатации, если применимо;

      7) где требуются — расчеты на прочность: максимальные разрешенные усилия и моменты, воздействующие на корпус судна при загрузке, разгрузке и в рейсе.

      Информация составляется на государственном, русском и/или английском языках.

Глава 12. Вибрация конструкций корпуса, технические нормы

      Сноска. Заголовок главы 12 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения, техническая документация

      219. Настоящая глава регламентирует предельно допустимые уровни вибрации (далее — нормы вибрации) корпусных конструкций морских водоизмещающих судов.

      220. Нормы вибрации установлены из условия обеспечения прочности корпусных конструкций и надежности работы установленных на судне механизмов, приборов и оборудования.

      221. Применение норм настоящей главы не исключает необходимости выполнения санитарных норм и других требований к допустимым параметрам вибрации на рабочих местах, в жилых, служебных и других судовых помещениях.

      222. Нормы вибрации судовых механизмов и оборудования приведены в части 8 настоящих Правил.

      223. Измерения вибрации проводятся на головном судне серии и на судах единичной постройки. Метод, объем и порядок измерения вибрации одобряется Регистром судоходства.

      224. По специальному согласованию с Регистром судоходства допускаются обоснованные отступления от настоящих норм.

      225. После проведения швартовных и ходовых испытаний в Регистр судоходства представляется отчет о результатах измерения вибрации, утвержденный руководством организации, выполнившей оценку вибрационных характеристик судна. Если проведены дополнительные мероприятия для уменьшения вибрации, необходимо чтобы отчет содержал сведения об этих мероприятиях, а также результаты повторных измерений вибрации для подтверждения эффективности использованных мер.

Параграф 2. Измеряемые параметры вибрации

      226. В настоящей главе в качестве основных приняты следующие параметры вибрации:

      среднее квадратическое значение виброскорости, измеряемое в треть-октавных полосах частот, а в случае необходимости — в октавных полосах частот;

      среднее квадратическое значение виброускорения, а в обоснованных случаях — среднее квадратическое или пиковое значение виброперемещения.

      227. Параметры вибрации измеряются в абсолютных единицах или в логарифмических единицах (децибелах) относительно стандартных пороговых значений колебательной скорости или ускорения, равных, соответственно, 5

10-5 мм/с и 3

10-4 м/с2.

      228. Измерения выполняются в следующих направлениях:

      при измерении общей вибрации — в каждом из трех взаимно перпендикулярных направлений относительно судна: вертикальном, горизонтально-поперечном и горизонтально-продольном;

      при измерении местной вибрации — в направлении, перпендикулярном плоскости судовых конструкций (палубы, борта, переборки) или в направлении наименьшей жесткости судовой балки.

      229. Допустимые средние квадратические значения виброскорости и виброускорения корпуса и надстроек, а также судовых конструкций указаны в приложениях 33 и 34 настоящих Правил.

      230. При измерении параметров в октавных полосах частот допускаемые значения, указанные в приложении 34 настоящих Правил для средних геометрических частот 2, 4, 8, 16, 31, 5 и 63 Гц, возможно увеличение в 1,41 (

) раза или на 3 дБ по сравнению с табличными значениями.

      231. Допускаемые значения, указанные в приложениях 33 и 34 настоящих Правил, не допускается превышение при спецификационных режимах хода судна, а также при отсутствии хода, если такой режим является спецификационным.

Глава 13. Требования к размерам элементов конструкции корпуса

      Сноска. Заголовок главы 13 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения, обозначения

      232. В настоящей главе изложены общие требования к элементам обшивки (настила) и набора корпуса.

      233. Под листовым элементом понимается участок обшивки или настила, ограниченный подкрепляющим набором. К листовым элементам относятся участки настилов палуб, платформ, второго дна и участки обшивки днища, борта, переборок, а также стенок балок рамного набора.

      234. В настоящем разделе Правил под набором корпуса понимаются балки основного и рамного набора, которые подкрепляют листовые конструкции. Балки рамного набора являются также опорами для балок основного набора. К балкам основного набора относятся продольные балки по палубам, бортам, продольным переборкам, настилу второго дна и днищу, стойки и горизонтальные балки переборок, шпангоуты, бимсы, балки бракетных флоров. К балкам рамного набора относятся рамные бимсы, карлингсы, рамные шпангоуты, бортовые стрингеры, флоры, днищевые стрингеры, вертикальный киль, рамные стойки и горизонтальные рамы переборок.

      235. Размеры балок основного и рамного набора определяются требуемыми моментом сопротивления, моментом инерции, площадью поперечного сечения стенки, толщиной стенки и свободного пояска, а также его шириной.

      Геометрические характеристики поперечного сечения балок, если нет особых указаний, определяются с учетом присоединенного пояска.

      Если балка устанавливается не перпендикулярно к присоединенному пояску, момент сопротивления увеличивают пропорционально 1/cos

(где

— угол, градусов, между плоскостью стенки балки и перпендикуляром к обшивке (настилу) в рассматриваемом поперечном сечении балки). При

= 150 увеличение момента сопротивления, как правило, не требуется.

      236. Округление требуемых размеров связей, кроме толщины, производится, как правило, в сторону увеличения. Толщина листов округляется до ближайших 0,5 или целого числа миллиметров.

      Величины минусовых допусков по толщине применяемого листового материала должны соответствовать параграфу 5 главы 586 настоящих Правил.

      237. В настоящей главе приняты следующие обозначения:

      l — длина пролета рассматриваемой балки, определяемая согласно пункту 238 настоящих Правил, м;

      р — расчетное давление в точке приложения нагрузки, определяемое в соответствующих главах Правил, кПа;

      а — расстояние, м, между рассматриваемыми балками основного или рамного набора, продольного или поперечного; при расположении балок на разных расстояниях под а понимается полусумма отстояний соседних балок от рассматриваемой балки;

      h — высота стенки балки, см;

      I — фактический момент инерции корпуса относительно горизонтальной нейтральной оси, см4;

      zi, — расстояние, измеренное по вертикали от горизонтальной нейтральной оси корпуса до центра площади сечения рассматриваемой продольной связи, м;


n — расчетный нормативный предел текучести, МПа, по нормальным напряжениям, определяемый согласно пункту 133 настоящих Правил;

n — расчетный нормативный предел текучести, МПа, по касательным напряжениям, определяемый согласно пункту 133 настоящих Правил;

s — запас на износ, мм, определяемый согласно пункту 139 настоящих Правил.

Параграф 2. Пролет и присоединенный поясок балки

      238. Длина пролета балки основного и рамного набора l измеряется вдоль свободного пояска балки как расстояние между ее опорными сечениями. Если не оговорено особо, при установке концевых книц опорные сечения принимаются посередине длины кницы. При этом положение опорного сечения выбирается таким образом, чтобы высота концевой кницы в нем не превышала высоты стенки рассматриваемой балки (приложение 35 настоящих Правил).

      Для криволинейной балки длина пролета принимается равной длине хорды, соединяющей ее опорные сечения.

      239. Толщина присоединенного пояска принимается равной его средней толщине в рассматриваемом сечении балки набора.

      240. Ширина присоединенного пояска ап м, балок основного набора определяется по формулам:

      ап = l/6, (50)

      ап = 0,5(а1 + а2), (51)

      в зависимости от того, что меньше.

      241. Ширина присоединенного пояска балок рамного набора сп, м, определяется по формуле:

      сп = kc, (52)

      где с = 0,5(с1 + с2);

      с1, с2 — отстояние рассматриваемой рамной балки от ближайших рамных балок того же направления, расположенных по обе стороны от рассматриваемой балки, м;

      k — коэффициент, определяемый по приложению 36 настоящих Правил в зависимости от с, приведенного пролета lпр и числа балок и, поддерживаемых рассматриваемой рамной балкой.

      Для свободно опертых по концам рамных балок длина приведенного пролета lпр = l, для жестко заделанных балок lпр = 0,6 l. Условия опирания концов балок набора (жесткая заделка, свободная опора) определяются, исходя из общеинженерных принципов с учетом реальной конструкции (наличие книц, приварка стенок, поясков), и характеризуются наличием или отсутствием действия изгибающего момента в опорном сечении балки.

      242. Ширина присоединенного пояска комингсов грузовых люков принимается равной 1/12 их пролета, но не более половины расстояния между грузовым люком и бортом для продольного комингса и половины расстояния между грузовым люком и поперечной переборкой (или ближайшим к грузовому люку бимсом) для поперечного комингса грузового люка.

      243. Ширина присоединенного пояска рамных балок, расположенных перпендикулярно к направлению гофров, принимается равной 15s и 20s для коробчатых и волнистых гофров, соответственно (где s — толщина гофрированных листов обшивки или настила, мм) или 0,1с (с — пункт 241 настоящих Правил), мм, в зависимости от того, что меньше.

      244. Если по ширине присоединенного пояска рамных балок установлены параллельные им балки основного набора, при определении момента сопротивления и момента инерции рамных балок учитываются полные площади поперечных сечений указанных балок основного набора.

      245. Определение момента сопротивления и момента инерции поперечного сечения рамных балок, если площадь присоединенного пояска меньше площади свободного пояска, является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства. Указанное распространяется на рамные балки гофрированных конструкций.

Параграф 3. Размеры элементов конструкции корпуса

      246. Момент сопротивления W, см3, балок основного набора катаного профиля равен не менее:

      W = W'

к, (53)

      где W' — момент сопротивления рассматриваемой балки, см3, определяемый согласно пункту 247 настоящих Правил;


к — множитель, учитывающий поправку на износ, определяемый согласно пункту 141 настоящих Правил.

      Необходимо чтобы момент сопротивления составных сварных балок соответствовал требованиям пункта 247 настоящих Правил, при этом толщина элементов профиля увеличивается на величину запаса на износ

s.

      247. Момент сопротивления рассматриваемой балки без учета запаса на износ, см3, определяется по формуле:

      Ql

103

      W' = -------, (54)



      где Q = pal — поперечная нагрузка на рассматриваемую балку, кН;

      m,

— коэффициенты изгибающего момента и допускаемых напряжений, определяемые в соответствующих главах настоящей части Правил.

      248. Площадь поперечного сечения стенки балки основного и рамного набора с учетом вырезов (нетто)

с, см2, равна не менее:

      для балок набора катаного профиля


с =

'с

к, (55)

      где

      10Nmax


'с = -------, (56)


      Nmax,

— максимальное значение перерезывающей силы и коэффициент допускаемых касательных напряжений, определяемые в соответствующих главах Правил;

к — пункт 141 настоящих Правил;

      для составных сварных балок требуемая площадь поперечного сечения стенки определяется по формуле (56) настоящих Правил с последующим увеличением толщины на величину

s.

      249. Толщина настила или обшивки s, мм, загруженных поперечной нагрузкой, равна не менее:

      s =

, (57)

      где m,

— коэффициенты изгибающего момента и допускаемых напряжений, определяемые в соответствующих главах Правил;

      k = 1,2 — 0,5а/b, но не более 1;

      а и b — меньший и больший размеры сторон опорного контура листового элемента, м.

      250. Размеры гофрированных конструкций удовлетворяют следующим требованиям:

      1) толщина коробчатых гофров должна определяться по формуле (57) настоящих Правил, принимая, а равной большей из величин b и с (приложение 38 настоящих Правил).

      При этом необходимо чтобы было выдержано соотношение

      b/s < 0,06

, (58)

      где b — ширина грани гофра, параллельной плоскости переборки, м (приложение 38 настоящих Правил).

      Угол

(рисунок а) приложения 38 настоящих Правил) не принимается менее 400;

      2) толщина волнистых гофров s, мм, равна не менее:


, (59)

      где

0 — половина угла раствора гофра (рисунок б) приложения 38 настоящих Правил), рад;

      R — радиус гофра, м;


— коэффициент допускаемых напряжений, определяемый в соответствующих главах Правил.

      При этом необходимо чтобы было выдержано соотношение:

      R/s < 17/ReH; (60)

      3) момент сопротивления поперечного сечения гофра определяется согласно пунктов 246 и 247 настоящих Правил, причем Q = pd0l (d0 — приложение 38 настоящих Правил.

      Неразвернутая ширина и момент сопротивления гофров определяют по формулам, приведенным в приложении 37 настоящих Правил (линейные размеры даны в сантиметрах,

и

0 — в градусах).

      Коэффициент

определяется по формуле:

(61)

      При вычислении

угол

0 принимается в радианах

      251. Коэффициенты допускаемых напряжений

и

, определяемые в соответствующих главах Правил, увеличивают для судов ограниченных районов плавания R2 и R2-RSN на 5 %, R3-RSN и R3 на 10 %, если они не зависят от коэффициентов kВ и kD согласно формуле (86) настоящих Правил.

Параграф 4. Устойчивость элементов конструкции корпуса

      252. Устойчивость продольных балок основного и рамного набора, листов обшивки и настилов конструкций корпуса в средней части судов неограниченного района плавания и ограниченных районов плавания R1 и R2 длиной 65 м и более, ограниченных районов плавания R2-RSN, R3-RSN и R3 длиной 60 м и более обеспечивается при действии сжимающих напряжений от продольного изгиба корпуса.

      Действующие сжимающие напряжения

с, МПа, определяются по формуле:

      МТ


с = ---- zi·105 > 30/

, (62)

      I

      где МТ — расчетный изгибающий момент, кН·м, в рассматриваемом сечении, равный максимуму абсолютной величины алгебраической суммы составляющих моментов;

      МТ = |Msw + Мw| — для продольных связей, расположенных ниже нейтральной оси;

      МТ = |Msw + Мw + MF|— для продольных связей, расположенных выше нейтральной оси;

      Msw — параграф 2 главы 11 настоящих Правил, кН·м;

      Мw — параграф 3 главы 11 настоящих Правил;

      MF — параграф 4 главы 11 настоящих Правил.

      В качестве расчетного изгибающего момента МТ для продольных связей, расположенных ниже нейтральной оси, принимают наибольший момент, вызывающий перегиб судна, а для продольных связей, расположенных выше нейтральной оси — наибольший момент, вызывающий прогиб судна.

      Устойчивость бортовой обшивки и обшивки продольных переборок в рассматриваемом сечении корпуса при наличии двух плоских продольных переборок обеспечивается при действии касательных напряжений

с, МПа, определяемых по формулам:

      для бортовой обшивки при отсутствии продольных переборок

      Nsw + Nw S

     

с = -------- ---

102; (63)

      2s I

      для бортовой обшивки при наличии двух продольных переборок

      Nsw + Nw c

     

с = -------- ---

s

102; (64)

      ss I

      для обшивки переборок при наличии двух продольных переборок

      Nsw + Nw c

     

с = -------- ---

l

102; (65)

      sl I

      где Nsw — перерезывающая сила на тихой воде в рассматриваемом сечении корпуса, определяемая согласно параграфу 2 главы 11 настоящих Правил, кН;

      Nw — волновая вертикальная перерезывающая сила, определяемая согласно пункту 190 настоящих Правил;

      s — фактическая толщина бортовой обшивки при отсутствии продольных переборок, мм;

      ss, sl — фактическая толщина бортовой обшивки и продольной переборки при наличии в рассматриваемом сечении двух продольных переборок, мм;

      S, I — параграф 1 главы 11 настоящих Правил;


s,

l —пункт 205 настоящих Правил.

      Касательные напряжения при наличии одной или более двух непрерывных плоских продольных переборок, а также продольных переборок с горизонтальными гофрами, определяются по методике, одобренной Регистром судоходства.

      253. Устойчивость продольных элементов конструкции корпуса считается обеспеченной, если выполняются условия:

      k

c <

cr;

      (66)


с <

cr,

      где k = 1 – для пластин и продольных балок рамного набора;

      k = 1,1 – для продольных балок основного набора;


с,

c – пункт 252 настоящих Правил;

cr,

сr –пункт 254 настоящих Правил.

      Возможно уменьшение коэффициента k для пластин для судов ограниченных районов плавания: R1 — на 10 %, R2 и R2-RSN — на 15 %, R3-RSN и R3 — на 20 %. В этом случае при определении фактического момента сопротивления поперечного сечения корпуса согласно параграфа 7 главы 11 настоящих Правил, учитывается редуцирование сжатых пластин, то есть при

cr <

c пластины, за исключением примыкающих к продольным балкам участков шириной 0,25 короткой стороны опорного контура, включаются в сечение эквивалентного бруса с редукционным коэффициентом

n, определяемым по формуле:

n =

cr/

c. (67)

      254. Критические напряжения

cr и

сr, МПа, определяются по формулам:


      где

е,

е — эйлеровы нормальные и касательные напряжения, определяемые согласно пунктам 255 и 256 настоящих Правил.

      255. Эйлеровы напряжения

е, МПа, для продольных балок основного и рамного набора при проверке устойчивости определяются по следующим формулам:

      1) для продольных балок основного набора, не теряющих боковую устойчивость,


е = 206i/

l2, (69)

      где i — момент инерции балки, см4, с учетом присоединенного пояска, вычисленный для толщины, уменьшенной на величину

s (

s — приложение 41 настоящих Правил);

— площадь поперечного сечения балки, см2, с учетом присоединенного пояска, вычисленная для толщины, уменьшенной на величину

s (

s —приложение 41 настоящих Правил);

      ширина присоединенного пояска принимается как расстояние между балками;

      2) для продольных балок основного набора при проверке боковой устойчивости


е = (203/l2)(iw/ip)(m2 + k/m2) + 79310it/iр, (70)

      где k = 0,05сl4/iw;

      m — число полуволн согласно приложению 39 настоящих Правил.

      it — момент инерции балки, см4, при чистом кручении профиля без присоединенного пояска, определяемый по формулам:

      hcs3c

      it = -----

10-4 — для балок полосового профиля;

      3

      1

      it = --[hcs3c + bпs3п(1 - 0,63sп/bп)]

10-4

      3 — для балок углового, полособульбового, симметричного полособульбового или таврового профиля;

      ip — полярный момент инерции балки, см4, относительно точки притыкания профиля к пластине, определяемый по формулам:

      hcs3c

      it = -----

10-4 — для балок полосового профиля,

      3

      h3csc

      ip =(---- + h2cbпsп)

10-4

      3 — для балок углового, полособульбового, симметричного полособульбового или таврового профиля;

      iw — секториальный момент инерции балки, см6, относительно точки протыкания профиля к пластине, определяемый по формулам:

      h3cs3c

      iw = -----

10-6 — для балок полосового профиля;

      36

      sпb3h3c

      iw = ------

10-6

      12 — для балок таврового и симметричного полособульбового профиля;

      b3пh3c

      iw = -----------[sп(b2п + 2bпhc + 4h2c)+ 3scbпhc]

10-6

      12(bп + hc)

      — для балок углового и полособульбового профиля;

      hc — высота стенки балки, мм;

      sc — толщина стенки балки, мм, уменьшенная на величину

s (

s —приложение 41 настоящих Правил)

      bп — ширина свободного пояска, мм, для углового и таврового профиля или ширина головки, мм, для полособульбового или симметричного полособульбового профиля;

      sп — толщина свободного пояска или высота головки полособульба, мм, уменьшенная на величину

s (

s — приложение 41 настоящих Правил). Для балок полособульбового или симметричного полособульбового профиля sп принимается как средняя высота головки;

      с — жесткость пластины, поддерживаемой продольными балками, определяемая по формуле:

      068,7fs24кpf1 scf1 3

      0 с = ------------------- ;

      1,330кsubp4h24cs 3

      (1 + ---------

10per-6

      as3c

      kр = 1 –

с/

е > 0 (для балок углового, полособульбового, симметричного полособульбового и таврого профиля kр следует принимать не менее 0,1);

с — сжимающее напряжение согласно пункту 252 настоящих Правил;

е — эйлерово напряжение поддерживаемой пластины согласно пункту 287 настоящих Правил;

      s — толщина поддерживаемой пластины, мм, уменьшенная на величину

s (

s — приложение 41 настоящих Правил);

      а — расстояние между продольными балками, м;

      3) для рамных балок


е = 7,83(sс/hc)2·105 — для стенок рамных балок; (71)

      устойчивость свободных поясков рамных балок проверяется при соотношении

      bп/sп > 15,

      где bп — ширина свободного пояска, мм, для углового профиля или половина ширины пояска для таврового профиля;

      sп — толщина свободного пояска, мм.

      256. Эйлеровы нормальные уе и касательные

е напряжения, МПа, листовых элементов определяются как для прямоугольных пластин по формулам:

е = 0,1854n(s'/b)2; (72)

е = 0,1854n(s'/b)2; (73)

      где n — коэффициент, зависящий от вида нагружения пластин и отношения сторон (приложение 40 настоящих Правил);

      s' — фактическая толщина пластины, мм, уменьшенная на величину

s, определяемую по приложению 41 настоящих Правил;

      b — сторона пластины, перпендикулярная направлению действия нормальных сжимающих напряжений; при действии на пластину касательных напряжений за b принимается меньшая сторона пластины, м.

      257. Момент инерции i, см4, ребер жесткости по стенкам балок рамного набора (пункт 278 настоящих Правил) должен быть не менее определяемого по формулам:

      для ребер жесткости, нормальных к свободному пояску рамной балки,

      i =

аs3·10-3; (74)

      для ребер жесткости, параллельных свободному пояску рамной балки,

      (

+ 0,1аs)l2

      i = 2,35 ------------, (75)



      где

— коэффициент, определяемый по приложению 42 настоящих Правил в зависимости от отношения высоты стенки рамной балки h к расстоянию между ребрами а;

      а — расстояние между ребрами жесткости, см;

      s — фактическая толщина стенки, мм.


— фактическая площадь поперечного сечения ребра жесткости, см2;

      l — пролет ребра жесткости, м;


—согласно пункту 133 настоящих Правил.

Параграф 5. Конструкции из алюминиевых сплавов

      258. Размеры связей из алюминиевых сплавов определяются пересчетом соответствующих размеров связей стальных конструкций. Пересчет необходимо производить по формулам, указанным в приложении 43 настоящих Правил, без учета ограничений минимальных размеров связей стальных конструкций.

      259. Размеры поперечных сечений ахтерштевня и форштевня, брускового киля и кронштейнов гребного вала должны быть в 1,3 раза больше размеров сечений, предписываемых при применении стали.

      260. Если сплошные сварные (угловые и стыковые) швы расположены в районах максимальных напряжений, в зависимости от применяемого алюминиевого сплава и метода сварки следует учитывать уменьшение прочности в районе сварного шва.

      261. По согласованию с Регистром судоходства допускается применение биметаллических (сталь — алюминий) прессованных элементов для соединения конструкций из стали и из алюминиевых сплавов.

Глава 14. Сварные конструкции и соединения

      Сноска. Заголовок главы 14 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие требования

      262. Изменения формы или сечения связей в сварных конструкциях корпуса выполняются плавными. Необходимо чтобы все вырезы имели скругленные углы и гладкие кромки.

      263. По длине корпуса предусматривается плавное изменение размеров профилей и толщины листов продольных связей.

      Изменение системы набора и толщины листов расчетной палубы, днища, а также бортов и продольных переборок не выполняется в районах изменения прочностных свойств стали.

      264. Необходимо обеспечивать непрерывность возможно большего числа основных продольных связей, а в районах их окончания предусматривать плавное изменение сечений наряду с другими мерами, способствующими уменьшению концентрации напряжений.

      266. Длина участка листа настила или обшивки между концом балки и стенкой, ближайшей к ней, перпендикулярной по направлению к связи, принимается меньшей, однако не более 4s или 60 мм в зависимости от того, что меньше (s — толщина листа, мм).

      267. В настоящем разделе Правил к конструкциям, подверженным интенсивной вибрации, отнесены конструкции корпуса, расположенные в местах установки устройств, механизмов и оборудования, являющихся вероятными источниками вибрации.

      При этом для всех типов судов к районам интенсивной вибрации относятся районы, расположенные под нижней непрерывной на протяжении машинного отделения платформой и ограниченные:

      в кормовой оконечности — сечением, отстоящим в нос от ступицы гребного винта на два его диаметра, однако не менее чем до переборки ахтерпика;

      в машинном отделении — переборками отсека.

      Переборки, ограничивающие отсек машинного отделения, переборка ахтерпика, а также нижняя непрерывная платформа в указанных районах по длине судна рассматриваются как конструкции, подверженные интенсивной вибрации.

      268. В местах окончания фальшборта, скуловых килей и деталей, привариваемых к корпусу, а также, как правило, полос ватервейса, высота их постепенно уменьшается на длине не менее 1,5 высоты этих связей. Необходимо чтобы концы фальшборта плавно сходили на нет. Указанное рекомендуется также для концов участков ватервейса.

      269. Необходимо чтобы сварные соединения, сварочные материалы, методы сварки, контроля и испытаний сварных соединений соответствовали требованиям раздела 16 настоящих Правил.

Параграф 2. Соединения балок набора

      270. Соединение балок набора, как правило выполняется встык. По согласованию с Регистром судоходства допускается соединение внахлестку, за исключением районов интенсивной вибрации, соединений балок рамного набора и районов, подверженных большим сосредоточенным нагрузкам.

      Кницы изготовливаются из материала, имеющего, как правило, такой же предел текучести, как и материал соединяемых балок набора.

      271. Соединения балок основного набора:

      1) размеры книц с, см, измеренные в соответствии с приложением 44 настоящих Правил, если нет других указаний, определяются по формуле:

      с = 5

, (76)

      где W — момент сопротивления сечения закрепляемой балки, требуемый Правилами, см3;

      s — толщина кницы, мм.

      Толщина кницы принимается равной толщине стенки закрепляемой балки. Возможно ее уменьшение на 1 мм, если толщина стенки больше 7 мм; на 2 мм, если толщина стенки больше 12 мм.

      Если кница соединяет две балки разного профиля, при определении размеров кницы используются характеристики меньшего профиля.

      Высота кницы h (приложение 44 настоящих Правил) равна не менее 0,7 требуемого размера с.

      Указанные размеры книц относятся к случаю, когда соединяемые балки не привариваются одна к другой или торцы балок не привариваются к листам обшивки (настила). При этом, зазор не превышает 40 мм или 25 % с (в зависимости от того, что меньше), в противном случае потребуется соответствующее увеличение с;

      2) при длине свободной кромки кницы l, мм, (приложение 44 настоящих Правил) больше 45s (s — толщина кницы, мм) необходимо наличие фланца (пояска). Ширина фланца принимается не менее 50 мм, ширина пояска — не менее 75 мм. Толщина пояска не должна быть меньше толщины кницы. Необходимо чтобы ширина фланца (пояска) соответствовала требованиям пункта 308 настоящих Правил;

      3) размеры книц уменьшаются:

      на 10 % — если балки привариваются одна к другой или к листам обшивки (настила);

      на 15 % — при наличии фланца или пояска; на 25 % — если балки привариваются одна к другой, а кницы имеют фланец или поясок;

      4) в районах интенсивной вибрации угловые соединения балок, как правило, выполняются при минимальных размерах участков обшивки (настила), не подкрепленных набором (приложение 45 настоящих Правил);

      5) при наличии зазора между торцом бимса и шпангоутом в районе усиления бортов судов, швартующихся в море, в районе AI судов категории Iсе3 бимсовая кница имеет поясок или фланец.

      272. Соединения балок рамного набора рекомендуется выполнять скругленными кницами с плавным изменением высоты стенок и размеров пояска.

      273. Высота и ширина книц, соединяющих балки рамного набора между собой или с переборками, равны (если нет особых указаний) не менее высоты стенки рамной балки (или меньшей из соединяемых рамных балок). Толщина кницы принимается равной меньшей толщине стенки соединяемых рамных балок. Зазоры в соединениях рамных балок не допускаются.

      274. В соединениях балок рамного набора кницы имеют по свободной кромке поясок или отогнутый фланец. Если свободные пояски книц переходят в пояски балок рамного набора, то при различных размерах свободных поясков балок ширина и толщина свободного пояска по кромке кницы плавно изменяются. Площадь свободного пояска (или фланца) приставной кницы следует принимать не менее 0,8 площади меньшего пояска соединяемых балок рамного набора.

      Если расстояние между концами кницы, мм, превышает 160s

(s — толщина кницы, мм), параллельно линии, соединяющей концы кницы, на расстоянии а, равном 1/4 высоты кницы или 35 ее толщинам (в зависимости от того, что меньше), устанавливается подкрепляющее ребро, момент инерции которого регламентируется формулой (75) настоящих Правил.

      В зависимости от размеров и конфигурации книц предусматриваются дополнительные подкрепления книц ребрами жесткости (пункт 280 настоящих Правил) и бракетами.

      275. Радиус скругленных книц не должен быть меньше высоты меньшей из соединяемых рамных балок.

      Стенки и пояски в районе скругления подкрепляются ребрами жесткости и кницами (приложение 46 настоящих Правил).

      276. Необходимо чтобы конструкции узлов соединения балок основного набора с поддерживающими их балками рамного набора соответствовали стандартам.

Параграф 3. Конструкция балок рамного набора

      277. Высота h и толщина стенок sc рамных балок (и балок основного набора составного профиля), а также площадь их поперечного сечения регламентируются в соответствующих главах настоящего раздела Правил. Ширина свободного пояска рамной балки b, мм, измеренная от ее стенки, равна не более:

      b = 200sп/

, (77)

      где sп — толщина пояска рамной балки, мм.

      Как правило, толщина пояска не превышает утроенной толщины стенки.

      278. Стенки рамных балок (за исключением тех, устойчивость которых проверяется согласно параграфу 4 главы 13 настоящих Правил) при h/sc > 60

(h и sc, мм, — пункт 277 настоящих Правил) подкрепляются ребрами жесткости и кницами (приложение 47 настоящих Правил).

      279. При h/sc > 160

) стенки рамных балок подкрепляются ребрами жесткости, параллельными свободному пояску рамной балки (рисунок а) приложения 47 настоящих Правил). При h/sc < 160

подкрепление выполняется как указано на рисунках б), в) приложения 47 настоящих Правил.

      Расстояние между ребрами жесткости (ширина неподкрепленного поля стенки балки), мм, равна не более, а = 90sc

.

      По согласованию с Регистром судоходства допускается конструкция, показанная на рисунке г) приложения 47 настоящих Правил.

      На участках протяженностью 0,2l, но не меньше чем 1,5h от опор (где l и h — пролет и высота рамной балки соответственно), расстояние а уменьшается в 1,5 раза.

      Ребра жесткости, нормальные к свободному пояску рамной балки, поддерживающей балки основного набора (например, продольные балки, стойки переборок, шпангоуты), устанавливаются не далее чем в плоскости каждой второй балки основного набора.

      Изменение указанных расстояний между ребрами жесткости допускается на основе результатов прямого прочностного расчета.

      280. Толщина ребра жесткости равна не менее 0,8sc. Момент инерции ребер жесткости определяется согласно пункту 288 настоящих Правил.

      281. Кницы (бракеты), подкрепляющие рамные балки, устанавливаются у концов книц, закрепляющих рамные балки, в районах скруглений, а также у распорок и в пролете рамной балки (рисунки а) и в) приложения 47 настоящих Правил). В любом случае расстояние между кницами (бракетами) не превышает 3,0 м или 15bп (bп — полная ширина пояска, мм), в зависимости от того, что меньше.

      Толщина подкрепляющих книц принимается не менее требуемой для стенки рамной балки. Кницы должны доводиться до свободного пояска. Если ширина свободного пояска, измеренная от стенки рамной балки до свободной кромки превышает 150 мм, кницы привариваются к свободному пояску; при этом ширина привариваемого участка кницы по крайней мере на 10 мм меньше ширины свободного пояска. Если ширина пояска, симметричного относительно стенки рамной балки, превышает 200 мм, следует предусматривать также малые кницы, устанавливаемые с противоположной стороны стенки, в плоскости подкрепляющей кницы. Ширина подкрепляющих книц, измеренная у основания, не должна быть менее половины их высоты.

      Наличие пояска или фланца является обязательным при длине свободной кромки кницы l > 60s (где s — толщина кницы, мм). Ширина пояска или фланца равна не менее l/s.

      282. В стенках балок рамного набора допускаются вырезы для облегчения конструкции, прохода балок.

      Суммарная высота вырезов в одном сечении не превышает 0,5 высоты балки. Для рамных бимсов, карлингсов и рамных балок водонепроницаемых переборок сухогрузных судов эту величину допускается увеличить до 0,6 высоты балки.

      Расстояние от кромок любых вырезов в балках рамного набора до кромок вырезов для прохода балок основного набора принимается не менее высоты последних. Отверстия в стенках рамных балок, за исключением вырезов для прохода балок основного набора, располагается на расстоянии не менее половины высоты рамной балки от конца книц, закрепляющих ее. При невозможности выполнения этого требования наличие отверстий компенсируют местным утолщением стенки, установкой заделок.

      Во всех случаях площадь поперечного сечения рамной балки (за вычетом вырезов) равна не менее требуемой в соответствующих главах настоящей части Правил.

      Требования к вырезам во флорах, в днищевых стрингерах и вертикальном киле предусмотрены пунктом 352 настоящих Правил.

Параграф 4. Детали сварных конструкций

      283. В местах окончания балок набора их пояски и/или стенки следует срезать "на ус" в зависимости от конструкции узла.

      284. Ширина фланца (пояска) книц или бракет допускается не менее восьми толщин кницы (бракеты), если нет специальных указаний в соответствующих главах настоящей части Правил.

      285. Кромки книц, поясков и стенок балок обвариваются вокруг и не имеют кратеров. Указанное относится также к вырезам для водо- и воздухопротоков, прохода балок и сварных швов.

      Если эти вырезы доводятся до обшивки (настила), их длина, измеренная по обшивке (настилу), должна соответствовать пункту 298 настоящих Правил.

      286. Сварные швы располагаются в наименее напряженных сечениях конструкции, по возможности дальше от мест резкого изменения сечения связей, вырезов и мест, деформированных в холодном состоянии.

      287. Стыковые соединения поясков пересекающихся балок, воспринимающих динамически переменную нагрузку (например, в районах интенсивной вибрации), выполняют с плавными переходами при помощи специальных крестовин.

      288. Следует избегать скученности сварных швов, пересечений их под острым углом, а также близкого расположения параллельных стыковых швов или угловых швов со стыковыми. Расстояние между параллельными сварными швами независимо от их направления должно быть не менее:

      200 мм — между параллельными стыковыми швами;

      75 мм — между параллельными угловым и стыковым швами;

      50 мм — между параллельными угловым и стыковым швами на длине не более 2 м.

      По согласованию с Регистром судоходства допускается уменьшение расстояния между сварными швами.

      Угол между двумя стыковыми швами принимают не менее 60о (приложение 48 настоящих Правил).

      289. Монтажные стыки (пазы) листов обшивки и настилов располагаются от параллельных им переборок, палуб, настила второго дна и рамных связей на расстоянии не менее 200 мм.

      В монтажных стыках сварных балок набора стык стенки балки располагается на расстоянии не менее 150 мм от стыка пояска той же балки.

      По согласованию с Регистром судоходства допускается совмещение стыков стенки и пояска в следующих случаях:

      при обеспечении полного провара в соединении стенки с пояском на участке не менее 100 мм в каждую сторону от стыка и неразрушающем контроле стыка каждой третьей балки;

      при перекрытии стыка элементами набора (кницами, бракетами, установленными в плоскости стенки) на протяжении не менее ширины пояска в каждую сторону от стыка.

Параграф 5. Типы и размеры угловых швов

      290. Расчетная толщина а, мм, угловых швов тавровых соединений при ручной и полуавтоматической сварке равна не менее:

      а =

s, (78)

      где

— коэффициент прочности сварного шва, принимаемый по приложению 49 настоящих Правил. Для конструкций в грузовых танках наливных судов указанное значение а увеличивается на 0,05;

— коэффициент, принимаемый по приложению 51 настоящих Правил, в зависимости от отношения шага шва t, мм, к длине приварки l, мм (приложение 50 настоящих Правил);

      s — меньшая толщина соединяемых деталей, мм.

      Соотношение между катетом углового шва и высотой равнобедренного треугольника, вписанного в сечение валика (приложение 52 настоящих Правил), принимается равным k = 1,4а или а = 0,7k. При замене предусмотренной ручной сварки автоматической толщина или катет шва (в зависимости от того, что принято в основу расчета) уменьшают, но не более чем на 30 % для однослойных швов. Для многослойных швов величина указанного уменьшения является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      Если толщина более тонкого из соединяемых элементов менее 0,5 толщины более толстого элемента, размеры швов подлежат особому рассмотрению Регистром судоходства.

      Толщина углового шва а равна не менее:

      2,5 мм при s < 4 мм;

      3,0 мм при 4 < s < 10 мм;

      3,5 мм при 10 < s < 15 мм;

      0,25s при s > 15 мм.

      Назначаемые по расчету размеры угловых швов принимают не более а < 0,7s (k < s).

      291. Соединения внахлестку, если они допускаются (пункт 270 настоящих Правил), выполняются по периметру непрерывным швом с коэффициентом прочности 0,4. Величина перекроя равна не менее b = 2s + 25, но не более 50 мм (где s - меньшая толщина соединяемых деталей, мм).

      292. Соединения балок основного набора (бимсов, продольных подпалубных балок, шпангоутов, стоек переборок) с поддерживающими их связями (карлингсами, рамными бимсами, бортовыми стрингерами, горизонтальными рамами) выполняются швом с коэффициентом прочности 0,35.

      При этом площадь поперечного сечения

, см2, сварных швов, соединяющих стенки балок основного набора с поддерживающими их связями, равна не менее определяемой по формуле:

= 25pal/

n, (79)

      где р — условная нагрузка, указанная в соответствующих главах настоящей части Правил, кПа;

      а — расстояние между балками, м;

      l — пролет балки, м;


n — пункт 133 настоящих Правил.

      Площадь поперечного сечения

сварных швов определяется как сумма произведений толщины углового шва на длину шва каждого участка соединения балки с поддерживающей связью.

      293. Связи, разрезающиеся на связях другого направления находятся в одной плоскости. Величина несовпадения плоскостей допускается не более половины толщины разрезаемой связи. Если непрерывность этих связей достигается непосредственной приваркой к стенке конструкции, на которой они разрезаются, толщина углового шва определяется в зависимости от толщины разрезаемой связи, или сварка должна выполняться со сквозным проваром. При толщине более тонкой из соединяемых деталей меньше 0,7 толщины более толстой детали, толщину углового шва следует определять с соблюдением конкретных условий нагрузки в этом районе пересечения.

      294. Если продольные балки разрезаются на поперечных переборках, конструкция соединения должна отвечать следующим требованиям:

      1) при установке книц с обеих сторон переборки в одной плоскости площадь сварного шва

1, см2, соединяющего кницы (и торцы балок, если они привариваются) с поперечными переборками (рисунок а) приложения 53 настоящих Правил), равна не менее определяемой по формуле:

1 = 1,75S0, (80)

      где S0 — площадь поперечного сечения продольной балки (без присоединенного пояска), см2;

      2) при установке одной непрерывной кницы, ввариваемой в соответствующую прорезь в листе переборки (рисунок б) приложения 53 настоящих Правил) площадь поперечного сечения кницы в плоскости переборки должна быть не менее 1,25 S0;

      3) протяженность книц lкн, мм, вдоль продольных балок равна не менее определяемой по формуле:

      1,75S0 - S1

      lкн = -----------

102, (81)

      2а

      где S1 — площадь сварного шва, соединяющего торцы балок с поперечными переборками, см2;

      а — принятая расчетная толщина углового шва, соединяющего кницу с продольной балкой, мм.

      295. Для угловых сварных соединений конструкций из листов толщиной более 18 мм, в которых возникают чрезмерные напряжения в направлении толщины при сварке или вследствие приложения внешних нагрузок, следует использовать зет-сталь (пункт 149 настоящих Правил) или предусматривать конструктивные меры, препятствующие возникновению слоистого разрыва. Во всех случаях обеспечивается снижение уровня остаточных напряжений.

      296. Двусторонние непрерывные швы предусматриваются (примечание 1 приложения 49 настоящих Правил):

      1) в районе 0,25L, от носового перпендикуляра у судов длиной 30 м и более — для приварки набора к днищевой обшивке, а при одинарном дне в этом районе — также для сварки стенок вертикального киля, днищевых стрингеров и флоров с их поясками;

      2) в районе AI судов с ледовыми усилениями категории Iсе3 — для приварки связей бортового набора к наружной обшивке;

      3) в районе установки фундаментов устройств, механизмов и оборудования, являющихся вероятными источниками вибрации (пункт 267 настоящих Правил) — для приварки набора к днищевой обшивке и к настилу второго дна, подпалубного набора к настилу палубы;

      4) в ахтерпике;

      5) в районах у опор и у концов балок — для приварки балок к листам настилов или обшивки (пункт 298 настоящих Правил);

      6) в цистернах (включая цистерны двойного дна), кроме предназначенных только для топлива или смазочного масла;

      7) для конструкций, обеспечивающих непроницаемость.

      297. Односторонние непрерывные швы не допускаются:

      1) в районах 0,2L от носового перпендикуляра — для приварки бортового набора к обшивке и 0,25L, от носового перпендикуляра — для приварки набора к днищевой обшивке;

      2) в районах интенсивной вибрации (пункт 267 настоящих Правил);

      3) в районе ледовых усилений судов;

      4) для приварки бортового набора судов, швартующихся в море к судам или морским сооружениям;

      5) в соединениях, где угол между стенкой профиля и листом отличается от прямого угла более чем на 100.

      298. Для всех типов прерывистых швов длина приварки l (приложение 50 настоящих Правил) не принимается менее 15а (а — пункт 290 настоящих Правил) или 50 мм, в зависимости от того, что больше. Расстояние между приварками (tl) для цепного и гребенчатого швов, (t — 2l)/2 для шахматного шва) не должно превышать 15s (где s — толщина листа настила (обшивки) или стенки профиля, в зависимости от того, что меньше, мм). В любом случае расстояние между приварками (длина выреза у гребенчатого набора) не превышает 150 мм.

      299. Прерывистые или непрерывные односторонние швы, соединяющие балки набора с листами обшивки или настила, заменяются в районах у опор и у концов балок двусторонними непрерывными швами, имеющими ту же толщину шва, что и прерывистый (односторонний непрерывный) шов на остальной длине балки. Длина участков с двусторонними швами равна не менее суммы длины кницы и высоты профиля, если устанавливается кница, и удвоенной высоты профиля, если кница отсутствует. В местах прохода балок через поддерживающие конструкции (рамные бимсы, карлингсы, флоры) указанное усиление предусматривается с каждой стороны от опоры. При применении односторонних непрерывных швов по противоположной стороне стенки присоединяемой детали на расстояниях, не превышающих 500 мм, предусматриваются приварки длиной не менее 50 мм. Толщина шва приварки такая же, как у одностороннего непрерывного шва.

      300. Шахматные точечные швы и односторонние прерывистые (г) и д) приложения 50 настоящих Правил) допускаются в конструкциях рубок и надстроек второго яруса и ярусов, расположенных выше, на закрытых участках палуб надстроек первого яруса, шахт и выгородок внутри корпуса, не испытывающих вибрационных и ударных нагрузок и не подверженных действию усиленной коррозии, при условии, что максимальная толщина листа или стенки профиля не превышает 7 мм. Диаметр точки d, мм, равен не менее определяемого по формуле:

      d = 1,12

, (82)

      где t — шаг точечного шва (приложение 50 настоящих Правил);

      tmах = 80 мм;

      a, s — пункт 290 настоящих Правил.

      Если по формуле (82) настоящих Правил, d > 12 мм, следует уменьшить шаг или выбрать другой тип шва.

      301. Гребенчатый набор не допускается:

      1) в районах 0,2L, от носового перпендикуляра — для бортового набора и 0,25L, от носового перпендикуляра — для соединения набора с днищевой обшивкой;

      2) в районе интенсивной вибрации (пункт 267 настоящих Правил);

      3) в районе I ледового пояса — для бортового и днищевого набора, а также для бортового набора судов, швартующихся в море к судам или морским сооружениям;

      4) в соединении вертикального киля с горизонтальным;

      5) для балок набора палуб и второго дна — в районах, где возможна перевозка контейнеров, трейлеров и колесной техники, а также для балок набора верхней палубы под рубками в местах окончания последних на расстоянии менее 0,25 высоты рубки от пересечения боковой и концевой переборок.

      302. В гребенчатом наборе (приложение 50 настоящих Правил) предусматривается круговая обварка гребенок. Высота выреза в стенке профиля не должна превышать 0,25 высоты профиля или 75 мм, в зависимости от того, что меньше. Вырезы выполняются с закруглением по радиусу не менее 25 мм. Расстояние между кромками соседних вырезов l (длина гребенки) равна не менее длины выреза. Вырезы в шпангоутах, бимсах, стойках и подобных конструкциях отстоят от концов балок, а также от мест пересечения с поддерживающими конструкциями (палубными, бортовыми стрингерами, карлингсами) не менее чем на две высоты профиля, а от концов книц — не менее чем на 0,5 высоты профиля.

      303. В наборе цистерн (включая цистерны двойного дна и танки наливных судов) должны быть предусмотрены отверстия, обеспечивающие свободный доступ воздуха к воздушным трубам и перетекание жидкости.

      Вырезы в продольных балках рекомендуется выполнять эллиптической формы с отстоянием кромки выреза от настила палубы или днищевой обшивки не менее, чем на 20 мм.

      В районах вырезов для водо- и воздухопротоков, для проходов профилей и сварных швов швы должны выполняться двусторонними по обе стороны выреза на длине 50 мм.

      304. Если приварка элементов конструкции таврового соединения угловым швом невозможна, допускается сварка пробочным швом (рисунок а) приложения 54 настоящих Правил) или прорезным швом в шип (рисунок б) приложения 54 настоящих Правил).

      Длина l и шаг t назначаются так же, как для сварки гребенчатым швом в соответствии с пунктом 302 настоящих Правил.

      Сварка пробочным швом выполняется с круглыми или удлиненными прорезями, толщина шва составляет 0,5 толщины листа. Концы прорезей при сварке пробочным швом должны иметь, как правило, форму полукруга. Удлиненные прорези следует располагать длиной в направлении присоединяемых деталей (рисунок б) приложения 54 настоящих Правил).

      Сплошная заварка прорези не допускается.

      В районах интенсивной вибрации (пункт 267 настоящих Правил) вместо сварки прорезным или пробочным швом рекомендуется применять сварные швы с полным проваром на остающейся подкладке (в) приложения 54 настоящих Правил).

      305. Для конструкций из алюминиевых сплавов в соединениях, указанных в приложении 49 настоящих Правил, не допускается:

      1) применять прерывистые швы (за исключением гребенчатого набора);

      2) применять гребенчатый набор в районах интенсивной вибрации (пункт 267 настоящих Правил).

      Толщина швов равна не менее 3мм, но не более 0,5s (s — пункт 290 настоящих Правил).

Подраздел 2. Общие требования к конструкциям корпуса

      Сноска. Заголовок подраздела 8 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 15. Общие требования

      Сноска. Заголовок главы 15 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      306. Требования настоящего раздела распространяются на морские суда всех типов и назначений с учетом дополнительных требований подраздела 3 раздела 4 настоящих Правил.

      В настоящем подразделе приводятся требования к конструкциям корпуса: обшивке, настилам, балкам основного и рамного набора, пиллерсам, штевням, фундаментам.

      307. В настоящем разделе приняты следующие обозначения:

      L1 — длина отсека, м, измеряемая следующим образом:

      при плоских переборках — как расстояние между обшивкой переборок;

      при гофрированных переборках — как расстояние между осями гофров или осями трапецеидальных коробок на уровне второго дна;

      при коффердамных переборках — как расстояние между средними осями коффердамов;

      В1 — ширина отсека, м, измеряемая посередине его длины следующим образом:

      при одинарном борте — как расстояние между бортами или как расстояние между бортом и продольной переборкой на уровне верхней кромки флора;

      при двойном борте — как расстояние между внутренними бортами или между внутренним бортом и продольной переборкой;

      при наличии бортовых скуловых цистерн — как расстояние между скуловыми цистернами на уровне второго дна или между продольной переборкой и скуловой цистерной;

      при наличии нескольких продольных переборок — как расстояние между продольными переборками или между ближайшей к борту продольной переборкой и соответствующим бортом;

      l — пролет балок, м, согласно пункту 238 настоящих Правил, если не установлены специальные требования;

      h — высота стенки балок, см;

      а — расстояние, м, между рассматриваемыми балками основного или рамного набора, продольного или поперечного;

      при расположении балок на разных расстояниях под а понимается полусумма отстояний соседних балок от рассматриваемой балки;

      s — толщина листов, мм;

      W — момент сопротивления балок, см3;

      I — момент инерции балок, см4;


s — добавка к толщине листа на износ, мм (пункт 139 настоящих Правил);

к — коэффициент, учитывающий поправку к моменту сопротивления балок на износ (пункт 141 настоящих Правил).

Глава 16. Наружная обшивка

      Сноска. Заголовок главы 16 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения и обозначения

      308. В настоящей главе приводятся требования к толщине наружной обшивки днища и борта, толщине и ширине ширстрека, горизонтального киля, шпунтовых поясьев, а также к минимальной строительной толщине этих связей и оформлению вырезов в них. Требования относятся ко всем районам по длине судна и высоте борта, если специально не оговорены дополнительные требования к толщине обшивки.

      309. В настоящей главе применяются следующие обозначения:

      pst — расчетное статическое давление согласно пункту 170 настоящих Правил;

      pw — расчетное давление, обусловленное перемещением корпуса судна относительно профиля волны согласно пункту 171 настоящих Правил;

      рг — расчетное давление от перевозимого жидкого груза, балласта или топлива согласно пункту 176 настоящих Правил.

Параграф 2. Конструкция

      310. Не допускаются вырезы в верхней кромке ширстрека, а также в наружной обшивке борта, если отстояние верхней точки выреза от расчетной палубы менее половины высоты выреза. Иные случаи являются предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      Прямоугольные вырезы в наружной обшивке борта должны иметь углы с радиусом скругления не менее 0,1 высоты или ширины выреза в зависимости от того, что меньше, но не менее 50 мм.

      Во всех случаях, когда при наличии вырезов ожидают значительного ослабления общей или местной прочности корпуса, в районе вырезов быть предусматривают подкрепления.

      Подкрепления в форме утолщенных вварных листов обязательны для вырезов, расположенных в пределах района, отстоящего от миделя на 0,35L, у которых отстояние верхней точки выреза от расчетной палубы менее высоты выреза. Минимальная ширина утолщенного вварного листа, измеренная от верхней или нижней точки выреза, составляет 0,25 высоты или длины выреза в зависимости от того, что меньше; общая ширина, измеренная вне выреза принимается больше минимальной не менее чем на 0,25 высоты или длины выреза в зависимости от того, что меньше. Минимальное отстояние конца утолщенного вварного листа от ближайшей к нему точки выреза, измеренное вдоль судна, составляет 0,35 высоты или длины выреза в зависимости от того, что меньше. Углы утолщенного вварного листа скругляются. Толщина утолщенного вварного листа равна не менее:

      1,5s при s < 20 мм;

      30 мм при 20 < s < 24 мм;

      l,25s при s > 24 мм,

      где s — толщина наружной обшивки борта в районе выреза.

      Допускается установка утолщенного вварного листа по всему периметру выреза.

      311. Допускается применение закругленного перехода от ширстрека к палубному стрингеру. При этом радиус закругления ширстрека равен не менее 15 его толщин. Вырезы в пределах закругления не допускаются.

Параграф 3. Нагрузки на наружную обшивку,
размеры листовых элементов наружной обшивки

      312. Внешнее давление р, кПа, на наружную обшивку днища и борта определяется по формуле:

      р = рst + рw. (83)

      Для судов с двойным дном и двойными бортами, предназначенными для размещения жидкого балласта, а также для наливных судов без двойного дна и без двойного борта дополнительно определяется давление изнутри р = рг по формулам пункта 176 настоящих Правил. Если рst > рw, при определении давления изнутри необходимо учесть противодавление, определяемое по формуле:

      р = рг – (рstрw). (84)

      При этом для судов с двойным дном и двойными бортами pst и pw определяются согласно параграфу 2 главы 10 настоящих Правил для судна в балласте.

      313. В качестве расчетного принимается внешнее давление или давление изнутри в зависимости от того, что больше.

      Давление рw выше летней грузовой ватерлинии равна не менее pmin, кПа, определяемого по формуле:

      pmin = 0,03L + 5. (85)

      При L > 250 м принимается L = 250 м.

      Для судов ограниченного района плавания возможно уменьшение величины pmin умножением на коэффициент

r, определяемый по приложению 8 настоящих Правил.

      314. Толщина наружной обшивки днища и борта равна не менее определяемой по формуле (57) настоящих Правил. При этом:

      m = 15,8;

      для днищевой обшивки


= 0,3kВ < 0,6 в средней части судна длиной 65 м и более при поперечной системе набора;

= 0,6 в средней части судна длиной 12м при поперечной системе набора.

      При 12 < L < 65м

определяется линейной интерполяцией, принимая

= 0,45 при L = 65м.

= 0,6 в средней части судна при продольной системе набора;

= 0,7 в оконечностях в пределах участков 0,1L от носового или кормового перпендикуляра.

      Для промежуточных районов между средней частью и указанными участками оконечностей

определяется линейной интерполяцией;

      для бортовой обшивки в районе (0,4 — 0,5)D от основной плоскости


= 0,6 в средней части судна;

= 0,7 в оконечностях в пределах участков 0,1L от носового или кормового перпендикуляра.

      Для промежуточных районов между средней частью и указанными участками оконечностей

определяется линейной интерполяцией.

      Для района ниже 0,4D от основной плоскости

определяется линейной интерполяцией между

для днищевой обшивки и

для бортовой обшивки в районе (0,4 — 0,5)D от основной плоскости.

      Для района выше 0,5D от основной плоскости

определяется линейной интерполяцией между

на уровне расчетной палубы и

для бортовой обшивки в районе (0,4 — 0,5)D от основной плоскости.

на уровне расчетной палубы определяется так же, как

для днищевой обшивки, но параметр kВ заменяется на параметр kD.

      kВ = WВФ/

W; kD = WDФ/

W, (86)

      где W — требуемый Правилами момент сопротивления корпуса в средней части согласно параграфу 5 главы 11 настоящих Правил при

= 1;

      WВФ и WDФ — фактические моменты сопротивления корпуса для днища и палубы в средней части судна согласно параграфу 7 главы 11 настоящих Правил;


— коэффициент использования механических свойств стали, определяемый согласно пункту 133 настоящих Правил, той связи корпуса, для которой определяется

.

      315. Устойчивость днищевой обшивки, надскулового пояса, ширстрека и подширстречного пояса в средней части судна длиной более 65 м проверяется согласно параграфу 4 главы 13 настоящих Правил.

      316. Толщина скулового пояса принимается равной толщине обшивки днища или борта в зависимости от того, что больше.

      317. Ширина горизонтального киля bк, мм, равна не менее определяемой по формуле:

      bк = 800 + 5L, (87)

      при этом bк не превышает 2000 мм.

      Толщина горизонтального киля на 2мм больше толщины обшивки днища.

      318. Ширина ширстрека bs, мм, равна не менее определяемой по формуле (87) настоящих Правил, при этом bs не следует принимать более 2000 мм.

      Толщина ширстрека в средней части судна равна не менее толщины прилегающих листов обшивки борта или настила палубы (палубного стрингера), в зависимости от того, что больше. В оконечностях ширстрек имеет толщину, равную толщине бортовой обшивки в данном районе.

      319. Листы наружной обшивки, примыкающие к ахтерштевню, а также листы, расположенные в местах крепления лап кронштейнов гребных валов, имеет толщину s, мм, не менее определяемой по формулам:

      s = 0,lL + 4,4 при L < 80 м; (88)

      s = 0,055L + 8 при L > 80 м. (89)

      При L > 200 м принимается L = 200 м.

      Указанная толщина обеспечивается после выполнения горячей гибки, если таковая применялась.

      320. Толщина шпунтовых поясьев наружной обшивки, непосредственно примыкающих к брусковому килю, равна не менее толщины, требуемой для горизонтального киля, а их ширина — не менее половины ширины, требуемой для горизонтального киля согласно пункту 317 настоящих Правил.

      321. Во всех случах толщина наружной обшивки s, мм, равна не менее определяемой по формулам:

      smin = 3,1 + 0,12L при L < 30; (90)

      smin = (5,5 + 0,04L)

при L > 30, (91)

      где

— согласно пункту 133 настоящих Правил;

      При L > 300 м принимается L = 300 м.

      Для судов неограниченного района плавания и ограниченного района плавания R1, если принятая шпация меньше нормальной (параграф 3 главы 8 настоящих Правил), допускается уменьшение минимальной толщины наружной обшивки пропорционально отношению принятой шпации к нормальной, но не более чем на 10 %.

Параграф 4. Специальные требования

      322. Ширстрек изготавливают из той же стали, что и расчетная палуба. Верхняя кромка ширстрека гладкая, а ее углы скруглены в поперечном направлении.

      323. На судах длиной 65 м и более в районе 0,6L, средней части, как правило, не допускается приварка каких-либо деталей к верхней кромке ширстрека или к скруглению ширстрека.

      324. Крепление скуловых килей к наружной обшивке следует осуществлять через промежуточный элемент — накладную полосу, привариваемую по периметру к наружной обшивке сплошным угловым швом. Соединение скуловых килей с этим элементом относительно слабее, чем соединение самого элемента с наружной обшивкой. Однако оно должно быть достаточно надежным, чтобы сохранить скуловые кили в обычных условиях эксплуатации судна. Промежуточный элемент следует выполнять непрерывным по длине скулового киля. Скуловые кили оканчиваются на подкрепленном участке наружной обшивки при плавном уменьшении их высоты у концов.

      Скуловой киль и промежуточный элемент изготавливают из той же стали, что и наружная обшивка в этом районе.

      325. Толщина стенки приварных патрубков донной и бортовой арматуры принимается не менее толщины наружной обшивки, определенной согласно пункту 321 настоящих Правил, или 12 мм, в зависимости от того, что больше.

Глава 17. Одинарное дно

      Сноска. Заголовок главы 17 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения, конструкция

      326. В настоящей главе приводятся требования к днищевому набору на судах без второго дна и в местах, где второе дно отсутствует, а также к флорам, вертикальному килю, днищевым балкам, элементам их соединения — кницам и бракетам.

      327. В настоящей главе применяются следующие обозначения:

      L1 — длина рассматриваемого отсека (трюма, танка, машинного отделения), м;

      B1 — ширина рассматриваемого отсека, м;

      Вх — ширина судна в рассматриваемом сечении, м, на уровне летней грузовой ватерлинии.

      328. Для одинарного дна наливных судов длиной 80 м и более предусматривается продольная система набора.

      329. Необходимо чтобы конструкция вертикального киля соответствовала следующим требованиям:

      1) вертикальный киль располагается вдоль всего судна, насколько это практически возможно. На судах длиной более 65 м рекомендуется применять конструкцию с неразрезным между поперечными переборками вертикальным килем;

      2) при продольной системе набора по обеим сторонам вертикального киля между флорами, а также между флором и поперечной переборкой предусматривают кницы с фланцами. Отстояние книц друг от друга, или от флора, или от поперечной переборки не должно превышать 1,2 м.

      Кницы доводят до свободного пояска вертикального киля, если его стенка подкреплена вертикальными ребрами жесткости, или до второго снизу горизонтального ребра жесткости, если стенка вертикального киля подкреплена горизонтальными ребрами жесткости.

      Кницы у днищевой обшивки доходят до ближайшей продольной днищевой балки и привариваться к ней.

      330. При поперечной системе набора флоры, как правило, устанавливают на каждом шпангоуте.

      Если флоры разрезаются на вертикальном киле, пояски флоров приваривают встык к пояску вертикального киля. Если фактический момент сопротивления флоров менее чем в 1,5 раза превышает требуемый согласно подпункту 2) пункта 339 настоящих Правил, ширина их поясков в местах притыкания к пояску вертикального киля должна быть удвоена, или устанавливают горизонтальные кницы соответствующих размеров.

      Допускается замена пояски флоров отогнутыми фланцами.

      Флоры с отогнутыми фланцами не допускаются в районе машинного отделения, в ахтерпике, а на судах длиной 30 м и более — также на протяжении 0,25L от носового перпендикуляра.

      331. При продольной системе набора, если вертикальный киль выше флора в месте их соединения, в плоскости стенки флора по обеим сторонам вертикального киля устанавливают кницы. Кница приваривается к свободному пояску флора, стенке и свободному пояску вертикального киля. Свободная кромка кницы подкрепляется пояском, угол ее наклона к пояску флора не должен превышать 450.

      Такие же требования предъявляются к соединению стрингера с флором, если в месте их соединения стрингер выше флора.

      332. На сухогрузных судах расстояние между днищевыми стрингерами, а также расстояние от вертикального киля или борта судна до днищевого стрингера не превышает 2,2 м.

      Стенки днищевых стрингеров разрезаются на флорах и привариваются к ним.

      Пояски стрингеров привариваются к пояскам флоров.

      333. На наливных судах днищевые стрингеры, если они устанавливаются, образовывают с вертикальными стойками поперечных переборок и усиленными подпалубными балками замкнутые рамы.

      Высокие стрингеры, имеющие высоту, равную высоте вертикального киля, а также низкие стрингеры, имеющие высоту, равную высоте флоров, при L1/B1 < 1 непрерывные между поперечными переборками.

      334. В машинном отделении вертикальный киль отсутствует, если продольные балки машинного фундамента простираются от носовой переборки до кормовой машинного отделения и заканчиваются за переборкой кницами согласно пункту 342 настоящих Правил.

      335. Устойчивость вертикального киля и днищевых стрингеров в средней части судов длиной 65 м и более обеспечивается в соответствии с параграфом 4 главы 13 настоящих Правил.

      Подкрепление стенок вертикального киля, днищевых стрингеров и флоров выполняется в соответствии с параграфом 3 главы 14 настоящих Правил.

      336. Соединение продольных днищевых балок с поперечными переборками обеспечивает сохранение эффективной площади сечения этих балок.

Параграф 2. Нагрузки на конструкции одинарного дна,
размеры связей одинарного дна

      337. Расчетным давлением на конструкции одинарного дна сухогрузных судов является внешнее давление, определенное по формуле (83) настоящих Правил для судна в балласте. В качестве осадки в балласте при определении pst в формуле (83) настоящих Правил принимается величина 0,6 осадки по летнюю грузовую ватерлинию.

      Если для сухогрузного судна предусматривается плавание в полном грузу с отдельными пустыми трюмами, то для этих трюмов статическое давление pst в формуле (83) настоящих Правил определяется при осадке по летнюю грузовую ватерлинию.

      338. В качестве расчетного давления на конструкции одинарного дна наливных судов принимается внешнее расчетное давление по формуле (83) настоящих Правил при осадке по летнюю грузовую ватерлинию или суммарное давление по формуле (84) настоящих Правил, в зависимости от того, что больше.

      339. Необходимо чтобы при поперечной системе набора днищевой набор соответствовал следующим требованиям:

      1) высота флоров в диаметральной плоскости равна не менее 0,055В1. В любом случае В1 не следует принимать меньше 0,6Вх. Уменьшение высоты флоров допускается не более чем на 10 % при обеспечении требуемого момента сопротивления флора.

      В машинном отделении высота стенки флора между продольными фундаментными балками равна не менее 0,65 требуемой высоты в диаметральной плоскости. При этом уменьшение момента сопротивления флора по сравнению с требованиями подпункта 2) настоящего пункта Правил более чем на 10 % не допускается.

      На расстоянии 0,31Вх от диаметральной плоскости высота флоров равна не менее 50 % требуемой высоты в диаметральной плоскости;

      2) момент сопротивления флоров в диаметральной плоскости принимают не менее определяемого в пунктах 246 и 247 настоящих Правил. При этом:

      m = 13;


= 0,6;

      l = В1, но не менее 0,6Вх;

      р — согласно пункту 365 настоящих Правил, но не менее 35 кПа для сухогрузных судов и 85 кПа для наливных судов.

      На участках длиной 0,05Вx от борта площадь сечения стенки флора допускают не менее определяемой в пункте 248 настоящих Правил. При этом:

      Nmax = 0,4pal;


= 0,6.

      При определении р и l применяются ограничения, указанные выше;

      3) момент сопротивления вертикального киля больше момента сопротивления флора в диаметральной плоскости согласно подпункту 2) настоящего пункта Правил не менее чем в 1,6 раза. Высота вертикального киля равна высоте флора в месте их соединения;

      4) момент сопротивления днищевого стрингера допускается не меньше момента сопротивления флора в диаметральной плоскости согласно подпункту 2) настоящего пункта Правил. Высота стрингера равна высоте флора в месте их соединения.

      340. При продольной системе набора связи днища наливных судов в районе грузовых танков отвечают следующим требованиям:

      1) продольные днищевые балки должны иметь момент сопротивления не менее определяемого в пунктах 246 и 247 настоящих Правил. При этом:

      р — согласно пункту 358 настоящих Правил;

      l — длина пролета, равная расстоянию между флорами или флором и поперечной переборкой, м;

      m = 12;


= 0,45kВ < 0,65 в средней части судна;

= 0,65 в оконечностях в пределах участков 0,1L от носового или кормового перпендикуляра.

      Для промежуточных районов между средней частью и указанными участками оконечностей

определяется линейной интерполяцией.

      kВ определяется по формуле (86);

      2) момент сопротивления флора равен не менее определяемого в пунктах 246 и 247 настоящих Правил, площадь сечения стенки флора за вычетом вырезов равен не менее определяемой в пункте 248 настоящих Правил. При этом:

      р — согласно пункту 338 настоящих Правил;

      l = В1;


=

= 0,6;

      для бортового танка

      m = 18;

      Nmax = 0,35pal;

      для среднего танка

      m = mф;

      Nmax = 0,7пфраl;

      mф и nф определяются по приложению 55 настоящих Правил, в зависимости от параметра м и числа флоров в пределах танка;


=

4/3(L1/B1)3;

= Wф/Wк;

      Wф — момент сопротивления флора, отвечающий настоящим требованиям;

      Wк — момент сопротивления вертикального киля, отвечающий требованиям подпункту 3) пункта 340 настоящих Правил.

      Значение параметра

задается произвольно, но не более 0,6; значение параметра

равен не более 1,5.

      Момент сопротивления флора принимают не менее

Wк;

      3) момент сопротивления вертикального киля допускают не менее определяемого в пунктах 246 и 247 настоящих Правил, площадь сечения стенки вертикального киля равна не менее определяемой в пункте 248 настоящих Правил. При этом:

      р — согласно пункта 338 настоящих Правил;

      l = L1;

      m = тк;

      Nmax = 0,7nк pal;

      mк и nк определяются по приложению 55 настоящих Правил, в зависимости от параметра м и числа флоров в пределах танка; м определяется согласно подпункту 2) пункта 340 настоящих Правил;


= 0,35kВ < 0,6 в средней части судна;

= 0,6 в оконечностях в пределах участков 0,1L от носового или кормового перпендикуляра.

      Для промежуточных районов между средней частью и указанными участками оконечностей

определяется линейной интерполяцией.

= 0,6;

      kВ определяется по формуле (86) настоящих Правил.

      Момент сопротивления вертикального киля равен не менее Wф/

, где Wф — момент сопротивления флора, отвечающий требованиям подпункта 2) пункта 340 настоящих Правил пункта;

— согласно подпункту 2) пункта 340 настоящих Правил;

      4) на судах длиной 200 м и более в средних и бортовых танках предусматривают днищевые стрингеры посередине расстояния между продольной переборкой и вертикальным килем, а также между продольной переборкой и бортом.

      Момент сопротивления высоких днищевых стрингеров при их установке согласно пункту 333 настоящих Правил равен не менее 0,5 момента сопротивления вертикального киля. При этом допускается снижение моментов сопротивления вертикального киля согласно подпункту 3) пункта 340 настоящих Правил и флора согласно подпункту 2) пункта 340 настоящих Правил на 15 %.

      Момент сопротивления низких днищевых стрингеров при их установке согласно пункту 333 настоящих Правил должен быть не менее момента сопротивления флора;

      5) взамен требований подпунктов 2) – 4) пункта 340 настоящих Правил размеры флоров, вертикального киля и днищевых стрингеров выбирают на основании расчета днищевого перекрытия как стержневой системы. Расчетные нагрузки при этом выбираются согласно пункту 338 настоящих Правил, коэффициенты допускаемых напряжений — согласно подпунктов 2) и 3) пункта 340 настоящих Правил, граничные условия — в зависимости от распределения груза по длине и ширине судна и типа конструкций, смежных с рассчитываемой; обязателен учет влияния книц;

      6) в машинном отделении толщина стенок флоров и днищевых стрингеров допускают не менее толщины стенки вертикального киля.

      Если стрингер одновременно является стенкой фундамента, его толщина равна не менее толщины стенки фундамента согласно параграфу 2 главы 23 настоящих Правил. Высота флоров увеличивается в соответствии с высотой установки фундамента.

      341. Связи одинарного дна имеет толщину, s, мм, не менее определяемой по формулам:

      smin = 5,3 + 0,04L, при L < 80 м; (92)

      smin = 6,5 + 0,025L при L > 80 м. (93)

      При L > 250 м принимается L = 250 м.

      У вертикального киля smin увеличивают на 1,5 мм, но не превышает толщину горизонтального киля; у флоров толщина стенки не превышает толщину наружной обшивки днища.

      Минимальная толщина связей одинарного дна наливных судов также отвечает требованиям параграфа 3 главы 33 настоящих Правил в зависимости от того, что больше.

Параграф 3. Специальные требования

      342. Крепление концов днищевых связей и подкрепления стенок рамных балок отвечают следующим требованиям:

      1) вертикальный киль и днищевые стрингеры крепятся к поперечным переборкам кницами. Размеры книц установлены пунктом 272-274 настоящих Правил;

      2) на сухогрузных судах высоту книц уменьшают до половины высоты вертикального киля, если поясок вертикального киля приваривается к поперечной переборке. Кницы не устанавливаются при уширении пояска вертикального киля в месте его притыкания к поперечной переборке не менее чем в два раза. Если вертикальный киль не устанавливается в машинном отделении, то в местах обрыва вертикальный киль за переборкой заканчивается плавно снижающейся кницей, имеющей длину, равную удвоенной высоте вертикального киля, но не менее трех шпаций;

      3) на наливных судах флоры крепятся к рамным шпангоутам и/или рамным стойкам продольных переборок кницами. Размеры книц установлены пунктом 272-274 настоящих Правил.

      343. При поперечной системе набора вырезы во флорах допускаются диаметром не более 0,5 их высоты в данном месте. Кромка выреза не располагается от пояска флора ближе, чем на 0,25 его высоты в данном месте. Расстояние между кромками соседних вырезов составляет не менее высоты флора. Листы флора при наличии выреза подкрепляют вертикальными ребрами жесткости.

      344. В стенках стрингеров и флоров предусматривают отверстия для протока воды.

Глава 18. Двойное дно

      Сноска. Заголовок главы 18 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения, конструкция

      345. В главе приводятся требования к конструкциям двойного дна, включающим набор днища до верха закругления скулы, настил второго дна с набором, вертикальный или туннельный киль, стрингеры и полустрингеры, междудонный лист с подкрепляющими их ребрами жесткости, бракеты, кницы и промежуточные подкрепляющие стойки в междудонном пространстве, кингстонные ящики и сточные колодцы.

      Дополнительные требования к устройству двойного дна на пассажирских судах приведены в пункте 144, на грузовых судах, не являющихся наливными судами, — в пункте 145, на контейнерных судах — в главе 28, на навалочных и нефтенавалочных судах — в главе 30, на рудовозах и нефтерудовозах — в главе 31, на ледоколах — в главе 38 настоящих Правил.

      346. На наливных судах длиной 80 м и более, судах для навалочных грузов и рудовозах, а также на нефтенавалочных и нефтерудовозах применяется продольная система набора двойного дна.

      347. Вертикальный киль продлевается как можно дальше в нос и в корму к штевням и по возможности соединяться с ними. В средней части судна на длине не менее 0,6L вертикальный киль, как правило, непрерывный. При продольной системе набора двойного дна по обеим сторонам вертикального киля устанавливаются бракеты, которые доводят до ближайшей продольной балки или облегченного стрингера и приварены к ним. Расстояние между бракетами не превышает 1,2 м.

      348. Вместо вертикального киля устанавливается туннельный киль, состоящий из двух стенок, расположенных по обе стороны от диаметральной плоскости. Ширина туннельного киля обеспечивает доступ ко всем его конструкциям. Ширина туннельного киля более 1,9 м является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      По днищу и настилу второго дна между стенками туннельного киля в плоскости каждого шпангоута устанавливают поперечные балки с кницами или бракеты.

      При продольной системе набора по обеим сторонам туннельного киля на каждой шпации устанавливают бракеты, по конструкции аналогичные бракетам вертикального киля.

      Если туннельный киль, устанавливаемый только на части длины судна, прерывается и переходит в вертикальный, стенки туннельного и вертикального килей перекрывают друг друга на длине не менее одной шпации и заканчиваются кницами с поясками. При этом, если места перехода расположены в пределах 0,6L средней части судна, длина книц равна не менее трех шпаций, в остальных районах — не менее двух.

      349. Конструкции днищевых стрингеров и междудонного листа отвечают следующим требованиям:

      1) расстояние между днищевыми стрингерами, днищевым стрингером и вертикальным килем или междудонным листом, измеренное на уровне настила второго дна, не превышает 4,2 м при поперечной системе набора и 5,0 м при продольной системе набора;

      2) при продольной системе набора двойного дна возможна установка облегченных стрингеров (панели с большими вырезами — подпункты 2) и 4) пункт 352 настоящих Правил) вместо продольных балок по днищу и второму дну;

      3) если на судне устанавливаются два симметричных относительно диаметральной плоскости туннеля, их конструкции являются предметом специального рассмотрения Регистром судоходства;

      4) в районе машинного отделения расположение днищевых стрингеров согласовывается с расположением фундаментов под механизмы, котлы и упорные подшипники так, чтобы по крайней мере одна из продольных балок фундамента была совмещена в одной плоскости с днищевым стрингером. В плоскости второй продольной балки фундамента в этом случае предусматривают дополнительный стрингер.

      При невозможности совмещения стрингеров с продольными балками фундамента под каждой из них устанавливают дополнительные стрингеры.

      По согласованию с Регистром судоходства вместо дополнительных стрингеров допускают полустрингеры, приваренные только к настилу второго дна и флорам;

      5) наклонный междудонный лист, если он устанавливается, продолжается по всей длине двойного дна.

      350. Расположение и конструкция флоров отвечают следующим требованиям:

      1) при поперечной системе набора двойного дна сплошные флоры должны быть установлены на каждом шпангоуте:

      в машинном и котельном отделениях;

      в носовой оконечности в районе 0,25L, от носового перпендикуляра;

      в трюмах, предназначенных для перевозки тяжелых грузов и руды, а также в тех случаях, когда в трюме предусматривается систематическая работа грейферами;

      на судах, которые во время отлива при стоянке могут оказаться на грунте.

      В прочих районах допускается установка сплошных флоров через пять шпаций или 3,6 м в зависимости от того, что меньше. В этом случае между ними устанавливают открытые флоры (бракетные или облегченные).

      Бракетные флоры состоят из нижних (по днищу) и верхних (по второму дну) балок, соединенных бракетами у вертикального киля, днищевых стрингеров и междудонного листа (приложение 56 настоящих Правил).

      Облегченные флоры состоят из листовых панелей, имеющих между стрингерами большие вырезы плавной формы (приложение 57 настоящих Правил);

      2) при продольной системе набора двойного дна сплошные флоры, как правило, устанавливают на расстоянии, не превышающем двух шпаций:

      в машинном и котельном отделениях;

      в носовой оконечности в районе 0,25L, от носового перпендикуляра;

      в трюмах, предназначенных для перевозки тяжелых грузов и руды, а также в тех случаях, когда в трюме предусматривается систематическая работа грейферами;

      на судах, которые во время отлива при стоянке могут оказаться на грунте.

      В прочих районах допускается установка сплошных флоров через пять шпаций или 3,6 м в зависимости от того, что меньше. Если вместо продольных балок днища и второго дна установлены облегченные стрингеры (подпункт 2) пункта 349 настоящих Правил), указанное расстояние между сплошными флорами может быть увеличено, но не более чем в два раза.

      При поперечной системе набора борта и продольной системе набора двойного дна между сплошными флорами на каждом шпангоуте устанавливают бракеты, подкрепляющие междудонный лист, доведенные до ближайших продольных балок днища и второго дна или до ближайшего дополнительного стрингера и приваренные к ним (приложение 58 настоящих Правил).

      В районе фундамента под главный двигатель сплошные флоры устанавливают на каждом шпангоуте и доводят до ближайшего стрингера, расположенного вне фундамента;

      3) независимо от требований, указанных в подпунктах 1) и 2) пункта 350 настоящих Правил, сплошные флоры устанавливаются:

      под пиллерсами и концами продольных полупереборок;

      под седлами и по концам фундаментов котлов;

      под поперечными переборками и наклонными листами нижних трапецеидальных коробок гофрированных переборок;

      под концами книц стоек переборок диптанков при поперечной системе набора двойного дна;

      под фундаментами опорных подшипников.

      В указанных случаях установка флоров по всей ширине судна не обязательна. Допускается установка частичных флоров с доведением их до ближайшего к подкрепляемой конструкции днищевого стрингера.

      351. Расположение ребер жесткости по стенкам вертикального и туннельного килей, стрингеров и флоров должно отвечать следующим требованиям:

      1) при поперечной системе набора и высоте сплошных флоров более 900 мм устанавливают вертикальные ребра жесткости. Расстояние между ребрами допускают не более 1,5м. Расстояние между вертикальными ребрами жесткости по облегченным флорам не должно превышать 2,2 м.

      При продольной системе набора ребра жесткости по сплошным флорам должны быть установлены в плоскости продольных балок днища и второго дна. Ребра должны быть доведены до продольных балок и приварены к ним.

      Ребра жесткости должны быть установлены под пиллерсами, у концов книц концевых стоек продольных полупереборок;

      2) по непроницаемым участкам сплошных флоров должны быть установлены вертикальные ребра жесткости на расстоянии не более 0,9 м друг от друга.

      352. Вырезы и лазы отвечают следующим требованиям:

      1) для доступа ко всем частям двойного дна предусматривают необходимое число вырезов (лазов) в настиле второго дна, стрингерах и флорах. Размеры всех вырезов (в том числе и для облегчения) отвечают требованиям стандартов или других нормативных документов, признанных Регистром судоходства.

      Вырезы для водо- и воздухопротока и для прохода сварных швов — пункт 303 настоящих Правил;

      2) вырезы в вертикальном киле, стрингерах и флорах имеют плавную закругленную форму. Наименьшая допускаемая высота панели, примыкающей к обшивке днища или к настилу второго дна, приведена в приложении 59 настоящих Правил. Минимальная высота панели в районе выреза, кроме того, равна не менее 1/8 длины выреза.

      Указанная в приложении 59 высота панели уменьшается при условии соответствующего подкрепления панели. Кроме того, необходимо чтобы панели облегченных стрингеров и флоров отвечали требованиям подпункта 5) пункта 362 настоящих Правил, и, если высота панели h0, мм, больше 25s

(где s — толщина стенки облегченного стрингера или флора, мм), свободная кромка панели подкрепляется;

      3) расстояние между кромками соседних вырезов в вертикальном киле, днищевых стрингерах и сплошных флорах принимают не менее половины длины большего выреза.

      Отстояние кромок вырезов во флорах от продольных переборок, вертикального киля, днищевых стрингеров, наклонного междудонного листа и внутренних кромок бортовых скуловых цистерн равна не менее половины высоты вертикального киля в данном районе. Отстояние кромки выреза в облегченном флоре от стрингера принимают не менее четверти высоты вертикального киля.

      В исключительных случаях допускают отступление от этих требований;

      4) в стенке облегченного стрингера между соседними флорами и в стенке облегченного флора между соседними стрингерами разрешается делать один или несколько последовательных вырезов. В последнем случае между вырезами устанавливаются вертикальные ребра жесткости. Длина одного выреза не превышает 1,2 принятой высоты вертикального киля и 0,7 расстояния между флорами (стрингерами) или между флором (стрингером) и вертикальным ребром жесткости (приложение 57 настоящих Правил), в зависимости от того, что меньше. Расстояние между кромками вырезов в облегченных стрингерах и флорах не меньше половины высоты вертикального киля в данном районе;

      5) вырезы, как правило, не допускаются:

      в вертикальном киле на протяжении 0,75L, от носового перпендикуляра;

      в вертикальном киле и стрингерах (облегченных стрингерах) под пиллерсами и на участках, примыкающих к поперечным переборкам (между переборкой и крайним флором при поперечной системе набора; на расстоянии, равном высоте двойного дна, при продольной системе набора);

      во флорах под пиллерсами и у продольных полупереборок;

      во флорах в районе окончания книц, подкрепляющих в поперечном направлении фундаменты под главные механизмы;

      во флорах между бортом (вторым бортом) и ближайшим облегченным стрингером, если расстояние между флорами увеличено согласно подпункту 2) пункта 378 настоящих Правил.

      В исключительных случаях вырезы в указанных районах допускают при условии надлежащего подкрепления стенок вблизи вырезов;

      6) в бракетах допускаются круглые облегчающие отверстия диаметром не более 1/з ширины или высоты бракеты, в зависимости от того, что меньше.

      353. При наличии двойного борта настил второго дна проходит через обшивку внутреннего борта до наружной обшивки. В плоскости обшивки внутреннего борта устанавливают днищевой стрингер. Вместо настила второго дна внутри двойного борта или дополнительного днищевого стрингера в плоскости обшивки внутреннего борта допускается установка фестонных листов.

      354. Соединение продольных балок днища и второго дна с непроницаемыми флорами обеспечивает сохранение эффективной площади сечения указанных балок.

Параграф 2. Нагрузки на конструкции двойного дна

      355. Внешнее давление на конструкции двойного дна определяется по формуле (83) настоящих Правил.

      Для расчетного случая "в балласте" величина zi, в формуле (7) настоящих Правил должна отсчитываться от расчетной балластной ватерлинии.

      356. Нагрузки на конструкции двойного дна изнутри определяется следующим образом:

      1) расчетное давление на двойное дно от штучного груза — согласно пункту 174 настоящих Правил;

      2) расчетное давление на двойное дно от жидкого груза или балласта — согласно пункту 175 настоящих Правил;

      3) расчетное давление на двойное дно от навалочного груза — согласно пункту 178 настоящих Правил;

      4) нагрузки при испытаниях — по формуле:

      р = 7,5h, (94)

      где hн — вертикальное отстояние настила второго дна от верха воздушной трубы, м;

      5) нагрузки от аварийного затопления отсеков двойного дна — по формуле:

      р = 10,5(d – h), (95)

      где h — фактическая высота двойного дна, м.

      357. Суммарное расчетное давление на двойное дно определяется как разность внешнего давления р и давления груза (балласта) изнутри рг. При этом величина рг определяется как наименьшая из величин противодавления, определяемых согласно подпунктам 1) – 3) пункта 356 настоящих Правил при р > рг, и как наибольшая из этих величин при р < рг.

      Если трюм в процессе эксплуатации может оставаться пустым, в качестве расчетного принимается внешнее давление р.

Параграф 3. Размеры связей двойного дна

      358. Высота двойного дна h, м, у вертикального киля определяется по формуле:

      L - 40 d

      h = ------ + 0,04В + 3,5 ---, (96)

      570 L

      но при этом быть не менее 0,65 м.

      359. Вертикальный киль и стрингеры отвечают следующим требованиям:

      1) толщина вертикального (туннельного) киля, мм, равна не менее определяемой по формуле:

      h

      s =

кh ---

, (97)

      hФ

      где h – требуемая согласно подпункту 1) пункта 358 настоящих Правил высота вертикального киля, м;

      hФ — фактическая высота вертикального киля, м;


—пункт 133 настоящих Правил;

s —пункт 139 настоящих Правил;

к = 0,03L + 8,3, но не более 11,2.

      Во всех случаях толщина вертикального киля принимают не менее, чем на 1 мм больше толщины сплошного флора.

      Толщина стрингеров допускается не менее толщины сплошных флоров;

      2) устойчивость стенки вертикального киля и днищевых стрингеров, а также устойчивость установленных по ним продольных ребер жесткости обеспечиваютв соответствии с параграфом 4 главы 13 настоящих Правил;

      3) в оконечностях на протяжении 0,1L от носового и кормового перпендикуляров толщина стенки вертикального киля допускается на 10 % меньше его толщины в средней части судна, определенной для стали, применяемой в оконечностях, но не менее, минимальной толщины согласно пункту 366 настоящих Правил.

      Толщина стенок туннельного киля равна не менее 0,9 толщины, требуемой для вертикального киля в данном районе;

      4) толщина непроницаемых участков вертикального киля и стрингеров принимают не менее определяемой по формуле (57) настоящих Правил. При этом:

      р — согласно формул (21) и (22) настоящих Правил, на уровне середины высоты вертикального киля (стрингера), в зависимости от того, что больше (при отсутствии предохранительного клапана принимается рк = 0); m = 15,8;

      если вертикальный киль (стрингер) подкреплен вертикальными бракетами или ребрами жесткости, в средней части судна:


= 0,6kB < 0,75 при L > 65 м;

= 0,75 при L = 12 м.

      При 12 < L < 65 м

определяется линейной интерполяцией, принимая

= 0,68 при L = 65 м;

      если вертикальный киль (стрингер) подкреплен горизонтальными ребрами жесткости, в средней части судна


= 0,75;

      в оконечностях в пределах участков 0,1L, от носового или кормового перпендикуляра


= 0,85.

      Для промежуточных районов между средней частью и указанными участками оконечностей

определяется линейной интерполяцией;

      kB определяется по формуле (83) настоящих Правил.

      Толщина непроницаемых участков вертикального киля и стрингеров принимают не более толщины примыкающих к ним листов наружной обшивки.

      360. Флоры отвечают следующим требованиям:

      1) толщина сплошных флоров, мм, равна не менее определяемой по формуле:

      s =

k

+

s, (98)

      где

= 0,12L — 1,1, но не более 6,5 — при поперечной системе набора;

= 0,023L + 5,8 — при продольной системе набора;

      k = k1k2;

      k1, k2 — коэффициенты, определяемые соответственно по приложениям 60 и 62 настоящих Правил;

      а — расстояние между ребрами жесткости, м, но не более фактической высоты двойного дна;


— пункт 133 настоящих Правил;

s —пункт 139 настоящих Правил;

      2) стенки флоров подкрепляют ребрами жесткости согласно пункту 278 настоящих Правил.

      Толщина стенок сплошных флоров smin, мм, в районе от форпиковой переборки до 0,25L от носового перпендикуляра, в машинном отделении и пиках, а также в трюмах судов, которые при стоянке во время отлива оказываются на грунте или разгрузка которых систематически производится грейферами, равна не менее:

      при поперечной системе набора

      smin = 0,035L + 5; (99)

      при продольной системе набора

      smin = 0,035L + 6; (100)

      3) непроницаемые флоры имеют толщину не менее определяемой по формуле (57) настоящих Правил. При этом:

      р — согласно формуле (22) настоящих Правил, на уровне середины высоты флора;

      m = 15,8;


= 0,85.

      Во всех случаях толщина непроницаемых флоров допускается не менее требуемой для сплошных флоров в данном районе судна.

      361. Настил второго дна и междудонный лист отвечают следующим требованиям:

      1) толщина настила второго дна, включая крайний междудонный лист, равна не менее определяемой по формуле (57) настоящих Правил. При этом:

      m = 15,8;

      р — максимальное расчетное давление согласно пункта 356 настоящих Правил;


= 0,6kВ < 0,8 в средней части судна длиной 65 м и более при поперечной системе набора;

= 0,8 в средней части судна длиной 12 м при поперечной системе набора.

      При 12 < L < 65 м

определяется линейной интерполяцией, принимая

= 0,7 при L = 65 м,

= 0,8 в средней части судна при продольной системе набора;

= 0,9 в оконечностях в пределах участков 0,1L от носового или кормового перпендикуляра.

      Для промежуточных районов между средней частью и указанными участками оконечностей

определяется линейной интерполяцией;

      kВ определяется по формуле (83) настоящих Правил;

      2) в любом случае толщина настила второго дна smin, мм, равна не менее определяемой по формулам:

      smin = (3,8 + 0,05L)

при L < 80 м; (101)

      smin = (5 + 0,05L)

при L > 80 м; (102)

      где

— согласно приложению 7 настоящих Правил.

      При L > 260 м принимается L = 260 м.

      Для судов неограниченного района плавания и ограниченного района плавания R1, если принятая шпация меньше нормальной (параграф 3 главы 8 настоящих Правил), допускается уменьшение минимальной толщины настила второго дна пропорционально отношению принятой шпации к нормальной, но не более чем на 10 %. Во всех случаях минимальная толщина равна не менее 5,5 мм.

      Кроме того, толщина настила второго дна в трюмах, в которые принимается водяной балласт, а также в грузовых (балластных) отсеках наливных судов принимается не менее определяемой в параграфе 3 главы 32 настоящих Правил.

      В машинном отделении и в трюмах под грузовыми люками при отсутствии деревянного настила smin увеличивают на 2 мм.

      В трюмах при отсутствии деревянного настила, если предусматривается выполнение грузовых операций грейферами, smin увеличивают на 4 мм;

      3) устойчивость настила второго дна и междудонного листа в средней части судна длиной 65 м и более обеспечивают в соответствии с параграфом 4 главы 13 настоящих Правил.

      362. Необходимо чтобы балки основного набора по днищу и второму дну соответствовали следующим требованиям:

      1) момент сопротивления продольных балок по днищу и второму дну, а также нижних и верхних балок бракетных флоров и туннельного киля равен не менее определяемого в пункте 246 настоящих Правил. При этом:

      р — расчетное давление, определяемое для продольных балок днища и нижних балок бракетных флоров и туннельного киля согласно пункта 355 настоящих Правил, для продольных балок второго дна и верхних балок бракетных флоров и туннельного киля — согласно пункту 356 настоящих Правил, кПа;

      m = 12;

      l — расчетный пролет балки, м, определяемый: для продольных балок по днищу и второму дну — как расстояние между флорами, для нижних и верхних балок бракетных флоров — как расстояние между концами бракет или между концом бракеты и днищевым стрингером, для туннельного киля — как расстояние между стенками;

      для продольных балок днища


= 0,45 kB < 0,65 в средней части судна;

= 0,65 в оконечностях в пределах участков 0,1L от носового или кормового перпендикуляра.

      Для промежуточных районов между средней частью и указанными участками оконечностей

определяется линейной интерполяцией;

      для продольных балок второго дна


= 0,6 kB < 0,75 в средней части судна;

= 0,75 в оконечностях в пределах участков 0,1L от носового и кормового перпендикуляра.

      Для промежуточных районов между средней частью и указанными участками оконечностей

определяется линейной интерполяцией;

      для нижних балок бракетных флоров и туннельного киля

= 0,65;

      для верхних балок бракетных флоров и туннельного киля

= 0,75;

      kB определяется по формуле (83) настоящих Правил;

      2) при наличии промежуточных подкрепляющих стоек между балками днища и второго дна, установленных по середине их пролета, момент сопротивления этих балок может быть уменьшен на 35 %;

      3) если отношение длины пролета продольной балки по днищу или второму дну к ее высоте меньше 10, площадь стенки балки равна не менее определяемой по формуле (55) настоящих Правил при Nmax = 0,5pal (р, l — расчетное давление и расчетный пролет балки согласно подпункту 1) настоящего пункта,

=

, где

определяется в подпункте 1) настоящего пункта при kB = 1,25;

      4) устойчивость продольных балок днища и второго дна в средней части судна длиной 65 м и более обеспечивают в соответствии с параграфом 4 главы 13 настоящих Правил;

      5) момент сопротивления панели, примыкающей к обшивке днища или настилу второго дна, по центру выреза облегченных днищевых стрингеров и флоров удовлетворяют требованиям подпункта 1) пункта 362 настоящих Правил соответственно к продольным и поперечным балкам по днищу и второму дну. При этом расчетный пролет l принимается, равным наибольшей длине выреза за вычетом радиуса его закругления. В состав сечения панели включается присоединенный поясок обшивки днища (настила второго дна) согласно пунктам 239 и 240 настоящих Правил, а также поясок или горизонтальное ребро жесткости, подкрепляющее свободную кромку панели, если таковые устанавливаются.

      363. Необходимо чтобы ребра жесткости по непроницаемым участкам вертикального (туннельного) киля, стрингеров и флоров соответствовали следующим требованиям:

      1) момент сопротивления вертикальных ребер по непроницаемым участкам вертикального (туннельного) киля, стрингеров и флоров, должен быть не менее определяемого по пункту 246 настоящих Правил. При этом:

      р — по формуле (22) настоящих Правил, на уровне середины высоты вертикального ребра;

      l — длина пролета ребра, определяемая как расстояние между балками, к которым приваривается ребро, или, если ребро не находится в плоскости днищевых балок и балок второго дна, как высота двойного дна, м;

      m = 8 и 10 для ребер, срезанных "на ус" и приваренных к балкам основного набора днища и второго дна соответственно;


= 0,75;

      2) момент сопротивления горизонтальных ребер жесткости по вертикальному (туннельному) килю и стрингерам допускают не менее определяемого в пункте 246 настоящих Правил. При этом:

      р — по формуле (22) настоящих Правил на уровне рассматриваемого продольного ребра;

      l — расстояние между флорами или флорами и бракетами (пункт 347 настоящих Правил), м;

      m = 12;


= 0,5kВ < 0,75 в средней части судна;

= 0,75 в оконечностях в пределах участков 0,1L от носового или кормового перпендикуляра.

      Для промежуточных районов между средней частью и указанными участками оконечностей

определяется линейной интерполяцией;

      kВ определяется по формуле (83) настоящих Правил;

      3) устойчивость горизонтальных ребер жесткости по вертикальному (туннельному) килю и стрингерам в средней части судов неограниченного района плавания и ограниченных районов плавания R1 и R2 длиной 65 м и более, ограниченных районов плавания R2-RSN, R3-RSN и R3 длиной 60 м и более обеспечивают в соответствии с параграфом 4 главы 13 настоящих Правил.

      364. Необходимо чтобы промежуточные подкрепляющие стойки между продольными балками днища и второго дна, а также между нижними и верхними балками бракетных флоров соответствовали следующим требованиям:

      1) площадь поперечного сечения промежуточных стоек f, см2, равна не менее определяемой по формуле:

      5 pal


= ______ + 0,1h

s, (103)

n

      где р — расчетное давление, определяемое как наибольшая из величин р или рг согласно пунктам 355 или 356 настоящих Правил в зависимости от того, что больше, кПа;

      l — длина расчетного пролета подкрепляемых балок, м;


= 0,6;

      h —высота поперечного сечения стойки, см;

      2) момент инерции промежуточных стоек i, см4, равен не менее определяемого по формуле:

      i = 0,01

l2

n, (104)

      где

— площадь поперечного сечения стоек согласно подпункту 1) пункта 364 настоящих Правил;

      l — длина стойки, м.

      365. Толщина бракет вертикального (туннельного) киля и междудонного листа, а также бракет бракетных флоров и бракет, соединяющих продольные балки по днищу и второму дну с непроницаемыми флорами, если балки на них разрезаются, принимают не менее толщины сплошных флоров, принятой в данном районе.

      Длина бракет у вертикального киля и междудонного листа в плоскости бракетного флора должна быть не менее 0,75 высоты вертикального киля. Свободные кромки бракет должны иметь фланцы или пояски. Днищевой стрингер в плоскости бракетного флора должен быть подкреплен вертикальным ребром жесткости, профиль которого выбирается таким же, как профиль верхней балки флора.

      Длина бракет, соединяющих продольные балки по днищу и настилу второго дна с непроницаемыми флорами, равна не менее 2,5 высоты днищевой балки (приложение 62 настоящих Правил).

      Размеры книц, с помощью которых закрепляются поперечные балки туннельного киля, определяются согласно пункту 271 настоящих Правил.

      366. Внутри двойного дна элементы конструкции, включая балки основного набора, ребра жесткости, кницы, имеют толщину smin, мм, не менее определяемой по формулам:

      smin = 0,045L + 3,9 при L < 80 м; (105)

      smin = 0,025L + 5,5 при L > 80 м. (106)

      При L > 250 м принимается L = 250 м.

      smin вертикального киля должна быть увеличена на 1,5 мм.

      367. В районе трюмов, предназначенных для перевозки тяжелых грузов, прочность связей двойного дна должна быть проверена расчетом прочности днищевого перекрытия на действие расчетных нагрузок согласно параграфу 2 главы 18 настоящих Правил в соответствии с требованиями подпункта 1) пункта 653 настоящих Правил.

Параграф 4. Специальные требования

      368. Прерывистое двойное дно и подкрепления в местах изменения высоты двойного дна оформляются с учетом следующих требований:

      1) в местах, где двойное дно прерывается, обеспечивают плавный переход от продольных связей двойного дна к продольным связям за его пределами.

      Настил второго дна постепенно (на длине не менее трех шпаций) переходит в пояски вертикального киля и днищевых стрингеров одинарного дна. Ширина этих поясков у границы двойного дна равна не менее половины расстояния между соседними днищевыми стрингерами.

      Междудонный лист продолжают за пределы двойного дна в виде кницы, имеющей высоту, равную высоте междудонного листа, а длину не менее трех шпаций, с пояском или фланцем по свободной кромке;

      2) при изменении высоты двойного дна со сломами один слом располагается на поперечной переборке, другой — на сплошном флоре. Допускается, однако, чтобы оба слома были расположены на сплошных флорах; в этом случае конструкция является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства;

      3) при изменении высоты двойного дна с уступом последний, как правило, располагается на поперечной переборке.

      В месте уступа предусматривают перепуск настила второго дна, имеющего меньшую высоту, на участке длиной три шпации при L > 80 м и длиной две шпации при L < 80 м. В нос (или в корму) от окончания участка перепуска настила второго дна выполняют общие требования для прерывистого двойного дна.

      При расположении уступа вне района 0,5L средней части судна, а также при высоте уступа менее 660 мм конструкция двойного дна в районе перепуска в каждом случае является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства;

      4) в районе уступа обеспечивают непрерывность и снижение концентрации напряжений в местах изменения высоты вертикального киля, днищевых стрингеров, междудонных листов и продольных балок второго дна (при продольной системе набора).

      369. Сточные колодцы, кингстонные и ледовые ящики отвечают следующим требованиям:

      1) необходимо чтобы сточные колодцы на грузовых судах, по возможности, отвечали требованиям подпункта 3) пункта 144 настоящих Правил.

      Объем сточных (осушительных) колодцев указан в разделе 10 настоящих Правил.

      Толщина стенок и дна сточного колодца превышает толщину водонепроницаемых флоров не менее чем на 2 мм;

      2) толщина флоров, стрингеров и настила второго дна, являющихся стенками кингстонных и ледовых ящиков, принимают на 2 мм больше, чем требуется согласно пунктов 359-361 настоящих Правил.

      В любом случае толщина стенок кингстонных и ледовых ящиков допускают не менее требуемой в пункте 314 настоящих Правил для наружной обшивки в рассматриваемом районе.

      370. При устройстве топливных цистерн в двойном дне, помимо общих требований к их устройству, горловины в настиле второго дна для доступа в цистерны в районе машинного и котельного отделений имеют комингсы высотой не менее 0,1 м.

      371. Если фундаментная рама главного двигателя и упорный подшипник устанавливаются непосредственно на настил второго дна, под опорными частями фундаментной рамы и упорного подшипника необходимо предусматривать вварные опорные листы толщиной не менее требуемой пунктом 531 настоящих Правил. Размеры вварных опорных листов обеспечивают размещение упорных элементов и крепление механизма и быть во всяком случае не менее опорных частей фундаментной рамы механизма. При установке фундаментной рамы и упорного подшипника на настил второго дна в районе их установки предусматривают по ширине каждого вварного опорного листа два стрингера или стрингер и полустрингер, верхняя часть которых высотой не менее 0,2 высоты стрингера имеет толщину, равную толщине утолщенного листа, либо по всей высоте иметь толщину, требуемую в параграфе 2 главы 24 настоящих Правил для стенки фундамента.

      Между стрингерами с учетом расположения отверстий под болты крепления механизма устанавливают продольное ребро жесткости размерами, указанными выше для верхней части стрингеров.

      Для двигателей малой мощности по согласованию с Регистром судоходства допускается установка по ширине утолщенного листа только одного стрингера.

      372. Настил углубления под картер двигателя, а также части стрингеров и флоров, ограничивающих его, имеют толщину на 2мм больше толщины настила второго дна в этом районе.

      Минимальное расстояние от настила углубления до днищевой обшивки должно быть не менее 460 мм.

Глава 19. Бортовой набор

      Сноска. Заголовок главы 19 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения, конструкция

      373. В главе приводятся требования к шпангоутам, рамным шпангоутам, продольным бортовым балкам, бортовым стрингерам, распоркам, соединяющим рамные шпангоуты и рамные стойки продольных переборок наливных судов, а также к конструкциям двойного борта.

      374. Двойным бортом считается бортовая конструкция, состоящая из наружной и внутренней непроницаемых обшивок, подкрепленных шпангоутами или продольными балками либо без таковых, соединенных между собой листовыми элементами, перпендикулярными этим обшивкам: вертикальными (диафрагмами) и (или) горизонтальными (платформами). При отсутствии диафрагм и платформ внутренняя обшивка с набором рассматривается как продольная переборка и отвечает требованиям главы 21 настоящих Правил.

      375. При поперечной системе набора борта предусматривается установка бортовых стрингеров. На наливных судах с двумя и более продольными переборками между бортовыми стрингерами и горизонтальными рамами продольныхпереборок рекомендуется устанавливать распорки.

      При поперечной системе набора борта рекомендуется устанавливать, а при продольной системе набора борта устанавливаются рамные шпангоуты. Плоскость их установки совпадает с плоскостью установки сплошных флоров, а также с плоскостью рамных бимсов, если таковые имеются. На наливных судах с двумя и более продольными переборками между рамными шпангоутами и рамными стойками продольных переборок рекомендуется устанавливать распорки.

      376. Необходимо чтобы конструкции двойного борта соответствовали следующим требованиям:

      1) при одинаковой системе набора наружного и внутреннего бортов рекомендуется располагать шпангоуты или продольные балки обоих бортов в одной плоскости. При этом между шпангоутами или горизонтальными балками наружного и внутреннего бортов соответственно допускается установка распорок, располагаемых посередине пролета соответствующих балок;

      2) диафрагмы или платформы подкрепляют ребрами жесткости согласно пункту 278 настоящих Правил. При этом меньшая сторона панели

      подкрепляемой диафрагмы или платформы, мм, не превышает 100s

, где s — толщина диафрагмы или платформы, мм;

      3) для доступа ко всем частям двойного борта диафрагмы и платформы имеют необходимое число вырезов (лазов). Суммарная ширина вырезов в одном сечении диафрагмы или платформы не должна превышать 0,6 ширины двойного борта.

      Кромки вырезов в диафрагмах и платформах, расположенных на участках в пределах 1/4 пролета от их опор, подкрепляют поясками или ребрами жесткости. Расстояние между кромками соседних вырезов равна не менее длины этих вырезов.

      Вырезы, кроме шпигатов для перетока жидкости и газа, как правило, не допускаются:

      в платформах — на участках длиной не менее трех шпаций или 1,5 ширины двойного борта, в зависимости от того, что меньше, от поперечных переборок или полупереборок, являющихся опорами платформы;

      в диафрагмах — на участках длиной не менее 1,5 ширины двойного борта от настила палуб и/или двойного дна, являющихся опорами диафрагмы.

      377. В машинном отделении бортовой набор усиливают установкой рамных шпангоутов и стрингеров.

      Рамные шпангоуты устанавливают на расстоянии, не превышающем 5 нормальных шпаций или 3 м в зависимости от того, что больше. Расположение рамных шпангоутов согласовывают с положением двигателя; их устанавливают по крайней мере у каждого из торцов двигателя. По высоте борта рамные шпаноуты доводят до ближайшей непрерывной в районе машинного отделения платформы. В плоскости рамных шпангоутов предусматривают рамные бимсы.

      Бортовые стрингеры в машинном отделении располагаются таким образом, чтобы измеренное по вертикали расстояние между ними, а также между бортовым стрингером и палубой или настилом второго дна (верхней кромкой флора) не превышало 2,5 м.

      Отклонение от нормальной шпации может быть допущено в следующих пределах:

      для судов неограниченного района плавания и ограниченного района плавания R1 от 0,75а0 до 1,25а0;

      для судов ограниченного района плавания, R2 и R2-RSN от 0,7а0 до 1,25а0;

      для судов ограниченного района плавания R3 и R3-RSN от 0,65а0 до 1,25а0;

      В форпике и ахтерпике шпация должна быть не более 0,6 м, между переборкой форпика и сечением 0,2L в корму от носового перпендикуляра — не более 0,7 м. Отклонение от указанных шпаций является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      Во всех случаях шпация основного набора не должна превышать 1 м.

Параграф 2. Нагрузки на конструкции борта

      378. Расчетное давление на конструкции наружного борта определяется согласно параграфу 3 главы 16 настоящих Правил. В районе цистерн следует учитывать дополнительное расчетное давление согласно пункту 175 настоящих Правил.

      379. Расчетное давление на конструкции двойного борта определяется следующим образом:

      1) расчетное давление на обшивку и набор внутреннего борта определяется согласно пункта 175 или 178 настоящих Правил в зависимости от вида перевозимого груза и использования междубортного пространства в качестве цистерн, но не менее, расчетного давления на конструкции водонепроницаемых переборок согласно пункту 442 настоящих Правил;

      2) расчетное давление на диафрагмы и платформы при определении размеров их поперечного сечения выбирается согласно параграфу 3 главы 16 настоящих Правил;

      3) расчетное давление на непроницаемые участки диафрагм и платформ, ограничивающие цистерны в междубортном пространстве, определяется согласно пункту 175 настоящих Правил.

Параграф 3. Размеры связей бортовых конструкций

      380. Момент сопротивления трюмных шпангоутов сухогрузных судов и шпангоутов наливных судов при поперечной системе набора равен не менее определяемого в пункте 246 настоящих Правил. При этом:

      р — согласно параграфу 2 главы 19 настоящих Правил; при этом величина р для наружного борта допускается не менее определяемой по формулам:

      pmin = 10z + 0,3L + 1 при L < 60 м; (107)

      pmin = 10z + 0,15L + 10 при L > 60 м, (108)

      где z — отстояние середины пролета шпангоута от летней грузовой ватерлинии, м;

      l — длина пролета между соседними опорами, измеряемая согласно пункту 238 настоящих Правил, м;

      опорами шпангоута являются днище, палуба или платформа, бортовые стрингеры, если не оговорено иное;

      m = 12 для одинарного борта при определении момента сопротивления в опорном сечении шпангоута с учетом попадающей в это сечение кницы, если таковая установлена, а также для шпангоутов наружного и внутреннего бортов в составе конструкции двойного борта;

      m = 18 для одинарного борта при определении момента сопротивления в пролете шпангоута;


= 0,65 для шпангоутов наружного борта;

= 0,75 для шпангоутов внутреннего борта.

      Для судов ограниченного района плавания величина pmin уменьшается умножением на коэффициент

r, определяемый по приложению 18 настоящих Правил.

      381. Момент сопротивления шпангоутов в междупалубных помещениях равен не менее определяемого в пункте 246 настоящих Правил. При этом:

      р — расчетное давление согласно параграфу 2 главы 19 настоящих Правил;

      l — длина пролета между соседними опорами, измеряемая согласно пункта 238 настоящих Правил, м;

      опорами шпангоута являются палубы и платформы;

      m = 10 для шпангоутов одинарного борта;

      m = 12 для шпангоутов наружного и внутреннего бортов в составе конструкции двойного борта;


= 0,65 для шпангоутов наружного борта;

= 0,75 для шпангоутов внутреннего борта.

      Указанное выше относится к случаю, когда нижний конец шпангоута в твиндеке не усилен кницей. Если нижний конец шпангоута подкреплен кницей высотой не менее 0,1l и момент сопротивления шпангоута у палубы с учетом кницы не менее 1,75 момента сопротивления, определенного выше, момент сопротивления шпангоута в твиндеке уменьшают на 30 %.

      382. Момент сопротивления продольных бортовых балок всех судов принимают не менее определяемого в пункте 246 настоящих Правил. При этом:

      р — согласно параграфу 2 главы 19 настоящих Правил;

      а — расстояние между продольными балками, м;

      l — среднее расстояние между рамными шпангоутами или диафрагмами, м;

      m = 12;

      для наружного борта


= 0,65 в районе (0,4 — 0,5)D от основной плоскости.

      Для района ниже 0,4D от основной плоскости

определяется линейной интерполяцией между

для днищевых продольных балок по подпункту 1) пункта 368 настоящих Правил и

в районе (0,4 — 0,5)D от основной плоскости.

      Для района выше 0,5D от основной плоскости

определяется линейной интерполяцией между

для продольных балок расчетной палубы по пункту 408 настоящих Правил и

в районе (0,4 — 0,5)D от основной плоскости.

      Для внутреннего борта

определяется как для горизонтальных балок продольных переборок наливных судов согласно пункту 450 настоящих Правил.

      Устойчивость трех верхних и трех нижних балок в средней части судна длиной 65 м и более обеспечивают в соответствии с параграфом 4 главы 13 настоящих Правил.

      383. Момент сопротивления бортовых стрингеров при поперечной системе набора борта принимают не менее определяемого в пункте 246 настоящих Правил. При этом:


определяется так же, как для продольных бортовых балок наружного борта согласно пункта 382 настоящих Правил;

      р — согласно пункта 378 настоящих Правил;

      l — расстояние между рамными шпангоутами, а при их отсутствии между поперечными переборками, включая концевые кницы, м;

      а — расстояние между бортовыми стрингерами, м;

      m = 18 при отсутствии распорок;

      m = 27,5 при наличии распорок.

      Площадь поперечного сечения стенки бортового стрингера за вычетом вырезов, см2, принимают не менее определяемой в пункте 248 настоящих Правил. При этом:

      Nmax = npal;

      n = 0,5 при отсутствии распорок;

      n = 0,4 при наличии одной распорки;

      n = 0,375 при наличии двух распорок;

      n = 0,35 при наличии трех распорок;


= 0,65.

      При наличии рамных шпангоутов размеры сечения бортового стрингера могут быть выбраны на основании расчета бортового перекрытия как стержневой системы. Расчетные нагрузки выбираются согласно пункту 378 настоящих Правил, коэффициенты допускаемых напряжений — согласно настоящему пункту. При наличии распорок в расчете учтывают взаимодействие бортового перекрытия и перекрытия продольной переборки, соединенных распорками.

      384. Момент сопротивления рамных шпангоутов сухогрузных судов в трюмах и междупалубных помещениях, в танках наливных судов принимают не менее определяемого в пунктах 246 и 247 настоящих Правил. При этом:

      р — согласно пункта 378 настоящих Правил;

      l — расстояние между верхней кромкой флора одинарного дна или настилом второго дна и нижней кромкой рамного бимса, м;

      а — расстояние между рамными шпангоутами, м;

      m = 10 для шпангоутов в междупалубных помещениях;

      m = 11 в трюмах и танках при отсутствии распорок;

      m = 18 при наличии одной или двух распорок;

      m = 27,5 при наличии трех распорок;


= 0,65.

      Площадь поперечного сечения стенки рамного шпангоута за вычетом вырезов, см2, равна не менее определяемого в пункте 248 настоящих Правил. При этом:

      Nmax = npal;

      n = 0,5 при отсутствии распорок;

      n = 0,375 при наличии одной распорки;

      n = 0,35 при наличии двух и более распорок;


= 0,65.

      Размеры сечения рамных шпангоутов при поперечной системе набора выбирают на основании расчета бортового перекрытия согласно требованиям пункта 383 настоящих Правил. Коэффициенты допускаемых напряжений при этом выбирается согласно требованиям настоящего пункта.

      Высота стенки рамного шпангоута на однопалубных судах принимают переменной по высоте борта с уменьшением ее у верхнего конца и увеличением у нижнего. Это изменение высоты не превышает 10 % ее среднего значения.

      Требования к подкреплениям рамных шпангоутов — параграф 3 главы 14 настоящих Правил.

      385. Площадь поперечного сечения распорки

, см2, устанавливаемой между балками рамного набора борта и продольной переборки, равна не менее определяемой по формуле:

      10рааi


= к ------ + 0,05

hi

s, (109)

cr

      где p — расчетное давление на уровне центра распорки, определяемое согласно параграфу 3 главы 16 или пункту 443 настоящих Правил в зависимости от того, что больше, кПа;

      а — расстояние между рамными шпангоутами с распорками, м;

      аi — средняя высота площади борта, поддерживаемая распоркой, м;


hi — периметр поперечного сечения распорки, см;

      k = 2,5 — коэффициент запаса устойчивости;


cr — критические напряжения согласно пункту 254 настоящих Правил при эйлеровых напряжениях, МПа, вычисляемых по формуле:

е = 206i/

l2,

      где i — минимальный момент инерции сечения распорки, см4;

      l — длина распорки, измеренная между внутренними кромками рамных связей борта и продольной переборки, м;

      f определяется по формуле (109) настоящих Правил.

      386. Бортовой набор в машинном отделении и цистернах отвечают следующим требованиям:

      1) размеры шпангоутов в машинном отделении определяются согласно пункту 380 настоящих Правил. При этом:

      l — длина пролета, измеряемая между бортовыми стрингерами, или нижним бортовым стрингером и настилом второго дна (верхней кромкой флора), или верхним бортовым стрингером и нижней кромкой бимса.

      Размеры продольных балок определяются согласно пункту 382 настоящих Правил.

      Размеры рамных шпангоутов определяются согласно пункту 384 настоящих Правил. При этом:

      l — длина пролета, измеряемая от настила второго дна (верхней кромки флора) до нижней кромки рамного бимса;

      2) для судов длиной менее 30 м в машинном отделении допускается не устанавливать рамные шпангоуты и бортовые стрингеры, требуемые согласно пункту 377 настоящих Правил, при условии, что момент сопротивления основного шпангоута, см3, будет не менее определяемого по формуле:

      W = 1,8 W1, (110)

      где W1 — момент сопротивления основного шпангоута согласно подпункту 1) настоящего пункта;

      3) в районе балластных и топливных цистерн сухогрузных судов длиной 30 м и более размеры бортового набора отвечают требованиям к бортовому набору наливных судов в районе танков согласно пунктам 380, 382, 384 настоящих Правил.

      Момент сопротивления бортовых стрингеров при поперечной системе набора борта прнимают не менее определяемого в пунктах 246 и 247 настоящих Правил. При этом:


= 0,65;

      m = 10.

      В остальном выполняются требования пункта 383 настоящих Правил;

      4) рамные шпангоуты в машинном отделении имеют высоту профиля не менее 0,1 пролета и толщину стенки не менее 0,01 высоты стенки плюс 3,5 мм;

      5) высота стенки бортового стрингера в машинном отделении равна высоте стенки рамного шпангоута.

      Толщина стенки бортового стрингера допускается на 1мм меньше толщины рамного шпангоута. Толщина свободного пояска бортового стрингера равна толщине свободного пояска рамного шпангоута.

      387. Диафрагмы и платформы двойного борта отвечают следующим требованиям:

      1) моменты сопротивления и площади сечения диафрагм и платформ должны отвечать требованиям к моментам сопротивления и площадям сечения стенки бортовых стрингеров согласно пункту 383 настоящих Правил и рамных шпангоутов согласно пункту 384 настоящих Правил при расчетном давлении, определяемом согласно подпункту 2) пункта 379 настоящих Правил.

      В любом случае толщина диафрагмы и платформы, мм, равна не менее определяемой по формуле:

      smin = 0,018L + 6,2; (111)

      2) ребра жесткости, подкрепляющие диафрагмы и платформы, отвечают требованиям пункта 280 настоящих Правил;

      3) платформы в средней части судна и подкрепляющие их неразрезные продольные ребра жесткости, если таковые имеются, в районах 0,25D над основной плоскостью и 0,25D ниже расчетной палубы отвечают требованиям к устойчивости продольных балок набора согласно пункту 253 настоящих Правил;

      4) толщина непроницаемых участков диафрагм и платформ равна не менее определяемой по формуле (57) настоящих Правил. При этом:

      р — согласно подпункту 3) пункта 379 настоящих Правил;

      m = 15,8;


= 0,9;

      5) момент сопротивления ребер жесткости, подкрепляющих непроницаемые участки диафрагм и платформ, равен не менее определяемого в пункте 246 настоящих Правил. При этом:

      р — согласно подпункту 3) пункта 379 настоящих Правил;

      l — длина пролета ребра жесткости, равная для ребер жесткости, параллельных бортовой обшивке, расстоянию между диафрагмами, для ребер жесткости, перпендикулярных бортовой обшивке, — расстоянию между внутренними кромками балок основного набора наружного и внутреннего бортов, если ребро приваривается к ним, и ширине двойного борта, если концы ребра срезаются "на ус", м;

      m = 12 для неразрезных ребер жесткости, параллельных бортовой обшивке;

      m = 10 для ребер жесткости, перпендикулярных бортовой обшивке, и привариваемых к их основному набору;

      m = 8 в остальных случаях;


= 0,75.

      388. При наличии больших вырезов в палубе, ширина которых превышает 0,7 ширины судна, по согласованию с Регистром судоходства может потребоваться усиление диафрагм и шпангоутов наружного и внутреннего бортов, связанное с податливостью верхней палубы и определяемое расчетом (параграф 4 главы 28 настоящих Правил).

      389. Толщина обшивки внутреннего борта отвечает требованиям к толщине обшивки продольных переборок наливных судов согласно пункту 444 настоящих Правил при расчетном давлении, определяемом согласно подпункту 1) пункта 379 настоящих Правил. В любом случае эта толщина равна не менее определяемой по формуле (129) настоящих Правил.

      390. Распорки между шпангоутами или продольными балками наружного и внутреннего бортов согласно подпункту 1) пункта 376 настоящих Правил отвечают требованиям к промежуточным стойкам двойного дна согласно пункту 364 при расчетном давлении, определяемом в пункте 378 или подпункту 1) пункта 379 настоящих Правил, в зависимости от того, что больше.

      При установке распорок возможно уменьшение на 35 % момента сопротивления шпангоутов согласно пунктов 380 и 381 и продольных балок согласно пункту 382 настоящих Правил.

      391. Элементы конструкций бортового набора в танках (грузовых и балластных) наливных судов, трюмах, в которые может приниматься водяной балласт, и цистернах имеют толщину не менее требуемой параграфом 3 главы 32 настоящих Правил.

Параграф 4. Специальные требования

      392. При поперечной системе набора борта обеспечивают надежное соединение нижних концов шпангоутов с днищевыми конструкциями с помощью скуловых книц или других эквивалентных им по прочности конструкций. Скуловые кницы отвечают следующим требованиям:

      1) по высоте скуловые кницы полностью перекрывают скулу. Свободная кромка скуловой кницы имеет фланец или подкрепляется пояском, размеры которых выбираются согласно подпункту 2) пункта 271 настоящих Правил.

      Толщина скуловой кницы принимается равной толщине сплошных флоров в рассматриваемом районе корпуса, но не превышает толщину стенки шпангоута более чем в 1,5 раза.

      Размеры вырезов в скуловых кницах такие, чтобы ни в одном месте ширина листа с одной стороны выреза была не менее 1/3 ширины кницы.

      В любом случае размеры скуловых книц равны не менее требуемых в пункте 271 настоящих Правил;

      2) конструкция крепления конца шпангоута к скуловой книце такая, чтобы ни в одном сечении момент сопротивления не был меньше требуемого для шпангоута;

      3) при наклонном междудонном листе двойного дна скуловая кница доводится до настила второго дна, а ее поясок (фланец) приваривают к этому настилу;

      4) при горизонтальном междудонном листе двойного дна или поперечной системе набора одинарного дна ширина скуловой кницы выбирается из условия, чтобы момент сопротивления ее сечения в месте соединения с настилом второго дна или верхней кромкой флора не менее чем в два раза превышал момент сопротивления шпангоута.

      Свободный поясок (фланец) скуловой кницы приваривают к настилу второго дна, или свободному пояску (фланцу) флора, либо срезан "на ус". В случае приварки свободного пояска (фланца) в месте приварки стенка флора подкрепляется вертикальным ребром жесткости или кницей, также приваренными к настилу второго дна или пояску (фланцу) флора.

      Высота скуловой кницы равна не менее ее ширины;

      5) при продольной системе набора одинарного дна скуловая кница доводится по крайней мере до ближайшей к борту продольной балки днища и приварена к ней. Момент сопротивления кницы в сечении, перпендикулярном наружной обшивке, где кница имеет наибольшую ширину, не менее чем в два раза превышает момент сопротивления шпангоута.

      393. Верхние концы шпангоутов во всех помещениях доводят до палуб (платформ) с минимальным зазором. Бимсы палуб (платформ) с поперечной системой набора доводят с минимальным зазором до внутренней кромки шпангоута.

      Для верхних палуб (за исключением судов, швартующихся в море) допускается конструкция, в которой бимсы доводятся до наружной обшивки с минимальным зазором, а шпангоуты — до бимсов.

      Размеры книц, подкрепляющих верхние концы шпангоутов, отвечают требованиям пункта 271 настоящих Правил. При продольной системе набора палубы кница доводится по крайней мере до ближайшей к борту продольной балки палубы и приварена к ней.

      394. Если шпангоут разрезан на палубе, крепление его нижнего конца выполняют с помощью кницы, отвечающей требованиям пункта 271 настоящих Правил. Кница не устанавливается, если концы разрезанного шпангоута приварены к настилу палубы сверху и снизу и обеспечен полный провар.

      395. Бортовые стрингеры крепятся к рамным шпангоутам кницами, доходящими до свободного пояска рамного шпангоута и приваренными к нему.

      396. При наличии распорок в бортовых танках наливных судов стенки рамных шпангоутов или бортовых стрингеров в местах крепления распорок подкрепляют ребрами жесткости, являющимися продолжением свободных поясков распорок. Необходимо чтобы крепление распорки к рамному шпангоуту (бортовому стрингеру) отвечало требованиям пунктов 272-275 настоящих Правил.

Глава 20. Палубы и платформы

      Сноска. Заголовок главы 20 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения, конструкция

      397. В главе приводятся требования к конструкциям палуб и платформ судов, у которых ширина одинарных люковых вырезов не превышает 0,7 ширины судна в районе выреза. Дополнительные требования к палубам и платформам судов с большей шириной вырезов и длиной вырезов, превышающей 0,7 расстояния между центрами поперечных перемычек между вырезами, а также судов с двойными и тройными люковыми вырезами приведены в главе 28 настоящих Правил.

      Там же приведены требования к консольным бимсам.

      Требования к палубам и платформам накатных судов приведены в главе 29 настоящих Правил.

      Требования к комингсам грузовых люков судов для навалочных грузов приведены в главе 30 настоящих Правил.

      Настоящая глава содержит требования к настилу, балкам основного и рамного набора палуб и платформ: продольным подпалубным балкам, бимсам, рамным бимсам, карлингсам, концевым люковым бимсам, продольным и поперечным комингсам грузовых люков, отбойному листу в танках наливных судов.

      Дополнительные требования к участкам верхней палубы, расположенным под надстройками, приведены в подпунктах 1) – 3) пунктов 552 – 554 настоящих Правил.

      398. На наливных судах длиной 80 м и более, судах для навалочных грузов и рудовозах, а также нефтенавалочных и нефтерудовозах применяется продольная система набора расчетной палубы в районе грузовых трюмов (танков).

      Расстояние между рамными бимсами при продольной системе набора не превышает расстояние между флорами.

      399. Обеспечивается конструктивная непрерывность карлингсов расчетной палубы в средней части судна. Если карлингсы разрезаются на поперечных переборках, их стенки привариваются к поперечным переборкам и крепиться к ним кницами.

      Стенки поперечных комингсов, рамных и концевых люковых бимсов, а также поперечных отбойных листов подкрепляют ребрами жесткости и кницами (параграф 3 главы 14 настоящих Правил).

      Соединение поясков карлингса и концевого люкового бимса выполняется с помощью крестовины (пункт 287 настоящих Правил), толщина которой равна большей толщине этих поясков.

      400. В углах люков, расположенных на расчетной палубе, концы продольных комингсов загнуты по линии закругления выреза угла люка и сварены встык с поперечным комингсом или продолжены за угол люка в виде кницы. Обеспечивают плавное окончание кницы над стенкой расположенного под палубой карлингса.

      Верхние кромки комингса-карлингса подкрепляют поясками, а нижние кромки имеют обделку, обеспечивающую закругленность кромок.

      Верхняя кромка вертикального продольного комингса грузового люка гладкая, а ее углы скруглены в поперечном направлении.

      401. Карлингсы и рамные бимсы в местах установки пиллерсов подкрепляют кницами или бракетами.

      В местах соединения рамных бимсов с карлингсами при разной высоте их стенок стенка карлингса подкрепляется кницами, устанавливаемыми в плоскости рамного бимса. Кницы приваривают к свободному пояску рамного бимса, стенке и свободному пояску карлингса.

      В местах соединения карлингсов с обыкновенными бимсами стенка карлингса подкрепляется вертикальными ребрами жесткости.

      402. Соединение продольных подпалубных балок с поперечными переборками обеспечивает сохранение эффективной площади сечения указанных балок.

      403. У наливных судов при наличии двух продольных переборок устанавливают отбойный лист в диаметральной плоскости.

Параграф 2. Нагрузки на палубные конструкции

      404. Расчетное давление на открытых участках верхней палубы равна не менее, определяемого по формуле:

      р = 0,7рw > рmin, (112)

      где pw — волновая нагрузка на уровне палубы согласно пункту 171 настоящих Правил;

      рmin = 0,1L + 7 в носовой оконечности в пределах 0,2L от носового перпендикуляра;

      рmin = 0,015L + 7 в средней части и в корму от средней части судна; в промежуточном районе между носовой оконечностью и средней частью судна pmin определяется линейной интерполяцией. У судов ограниченного района плавания величину pmin уменьшают умножением на коэффициент

r, определяемый по приложению 18 настоящих Правил.

      405. Для верхних открытых палуб, предназначенных для перевозки палубного груза (за исключением леса и кокса), расчетное давление принимается равным давлению груза рг, определенному по формуле (17) настоящих Правил. Для верхних открытых палуб, предназначенных для перевозки леса и кокса, величина h в формуле (17) настоящих Правил принимается равной 0,7 высоты укладки леса и кокса на палубе.

      Для нижних палуб и платформ расчетное давление следует принимать согласно пункту 174 настоящих Правил. Для палуб, у которых снизу к бимсам или продольным подпалубным балкам подвешивается груз, расчетное давление должно быть соответственно увеличено.

      Для палуб и платформ, предназначенных для размещения экипажа, пассажиров и оборудования, расчетное давление определяется по формуле (17) настоящих Правил, при этом произведение h

гg должно быть не менее 3,5 кПа.

      Для платформ в машинном отделении минимальное расчетное давление 18 кПа.

      Водонепроницаемые нижние палубы и платформы дополнительно рассчитываются на нагрузки при испытаниях, кПа, определяемые по формуле:

      р = 7,5hи, (113)

      где hи — вертикальное отстояние настила палубы (платформы) от верха воздушной трубы, м.

      406. Расчетное давление на конструкции палуб и платформ, ограничивающие отсеки, предназначенные для перевозки жидкостей, определяется согласно пункту 175 настоящих Правил.

Параграф 3. Размеры палубных связей

      407. Толщина настила палубы соответствует следующим требованиям:

      1) толщина настила расчетной палубы вне линии люковых вырезов с учетом продольных подпалубных балок основного и рамного набора обеспечивает получение требуемого в параграфе 5 главы 11 настоящих Правил момента сопротивления поперечного сечения корпуса для расчетной палубы.

      Принятая толщина настила расчетной палубы в средней части судна отвечает требованию устойчивости (параграф 4 главы 13 настоящих Правил);

      2) толщина настила палуб и платформ равна не менее определяемой по формуле (57) настоящих Правил. При этом:

      m = 15,8;

      р — согласно параграфу 2 главы 20 настоящих Правил;

      для расчетной палубы:


= 0,3kD < 0,6 в средней части судна длиной 65м и более при поперечной системе набора;

      kD определяется по формуле (86) настоящих Правил;


= 0,6 в средней части судна длиной 12 м при поперечной системе набора.

      При 12 < L < 65м

определяется линейной интерполяцией, принимая

= 0,45 при L = 65 м.

= 0,6 в средней части судна при продольной системе набора;

= 0,7 в оконечностях в пределах участков 0,1L от носового и кормового перпендикуляра.

      Для промежуточных районов между средней частью и указанными участками оконечностей

определяется линейной интерполяцией;

      для второй непрерывной палубы, расположенной выше 0,75D от основной плоскости:


= 0,65kD < 0,8 в средней части судна длиной 65 м и более при поперечной системе набора;

      kD определяется по формуле (86) настоящих Правил;


= 0,8 в средней части судна длиной 12 м при поперечной системе набора.

      При 12 < L < 65 м

определяется линейной интерполяцией, принимая

= 0,73 при L = 65 м.

= 0,8 в средней части судна при продольной системе набора;

= 0,9 в оконечностях в пределах участков 0,1L от носового или кормового перпендикуляра.

      Для промежуточных районов между средней частью и указанными участками оконечностей

определяется линейной интерполяцией;

      для остальных нижних палуб и платформ

= 0,9;

      3) при кормовом расположении машинного отделения толщина настила и размеры продольных балок палубы перед ютом и кормовой рубкой не уменьшают на участке длиной не менее ширины выреза для машинной шахты, считая в корму от носовой переборки юта (кормовой рубки).

      Если носовая кромка выреза машинной шахты расположена от носовой переборки юта (кормовой рубки) на расстоянии, меньшем ширины выреза, требуется дополнительное усиление палубы в этом районе;

      4) если толщина настила расчетной палубы принимается меньше толщины обшивки борта, предусматривают палубный стрингер. Ширина палубного стрингера верхней палубы b, мм, равна не менее определяемой по формуле

      b = 5L + 800 < 1800, (114)

      а толщина палубного стрингера равна не менее толщины бортовой обшивки;

      5) толщина листов настила палуб и платформ smin, мм, равна не менее:

      для верхней палубы между бортом и линией больших вырезов (палубы танков наливных судов) в средней части судна:

      smin = (4 + 0,05L)

при L < 100 м; (115)

      smin = (7 + 0,02L)

при L > 100 м; (116)

      для верхней палубы в оконечностях судна и внутри линии больших вырезов, а также для второй палубы:

      smin = (4 + 0,04L)

при L < 100 м; (117)

      smin = (7 + 0,01L)

при L > 100 м; (118)

      для третьей и других нижележащих палуб и платформ:

      smin = (5 + 0,01L)

; (119)

      где

— согласно пункту 133 настоящих Правил.

      При L > 300 м принимается L = 300 м.

      Для судов неограниченного района плавания и ограниченного района плавания R1, если принятая шпация меньше нормальной (параграф 3 главы 8 настоящих Правил), допускается уменьшение минимальной толщины настила палуб и платформ пропорционально отношению принятой шпации к нормальной, но не более чем на 10 %.

      Во всех случаях минимальная толщина равна не менее 5,5 мм.

      Толщина листов настила и конструктивных элементов палуб (в том числе перфорированных) в районе отсеков, предназначенных для перевозки жидкостей, равна не менее требуемой в параграфе 3 главы 32 для наливных судов и не менее требуемой формулой (130) настоящих Правил для остальных судов.

      408. Момент сопротивления поперечного сечения продольных подпалубных балок равен не менее определяемого в пунктах 246 и 247 настоящих Правил. При этом:

      р — согласно параграфу 2 главы 20 настоящих Правил;

      m = 12;

      для верхней палубы


= 0,45 kD < 0,65 в средней части судна;

= 0,65 в оконечностях в пределах участков 0,1L от носового или кормового перпендикуляра.

      Для промежуточных районов между средней частью и указанными участками оконечностей

определяется линейной интерполяцией;

      для остальных палуб


= 0,75.

      kD определяется по формуле (86) настоящих Правил.

      409. При поперечной системе набора палуб размеры бимсов удовлетворяют следующим требованиям:

      1) момент сопротивления бимсов равен не менее определяемого в пункте 246 настоящих Правил. При этом:

      р — согласно параграфу 2 главы 20 настоящих Правил;

      m = 10;


= 0,65;

      2) момент инерции бимсов iб, см4, верхней палубы в средней части судна длиной 65 м и более определяется из расчета устойчивости палубного перекрытия как стержневой системы согласно параграфу 4 главы 13 настоящих Правил.

      Для бимсов, имеющих две и более промежуточные жесткие опоры, взамен расчета перекрытия требуемый момент инерции определяется по формуле:

      iб = 6,33(s/a)3l4

·10-3, (120)

      где l — пролет бимса между опорами, м;


= 1 при

c < 0,5ReH;

= 4

при

с > 0,5ReH;

      Х =

2/(4 – 1,5

4);

= 4

(a/s)2, но не более 1;

c — сжимающие напряжения согласно пункту 252 настоящих Правил;

      s — фактическая толщина настила палубы, мм.

      410. Размеры подпалубного рамного набора: рамных бимсов, карлингсов, комингсов люков и концевых люковых бимсов — выбираются на основании расчета палубного перекрытия как стержневой системы, за исключением случаев, указанных в пунктах 411-414 настоящих Правил. Расчетные нагрузки выбираются согласно параграфа 2 главы 20 настоящих Правил. При наличии пиллерсов в зависимости от их расположения учитывают взаимодействие палубного перекрытия с выше- и/или нижележащими конструкциями.

      Коэффициенты допускаемых напряжений принимаются:

      для расчетной палубы

      при расчете карлингсов и продольных комингсов люков, совпадающих с карлингсами,


= 0,35kD < 0,65 в средней части судна длиной 65 м и более;

      kD определяется по формуле (86) настоящих Правил;


= 0,65 в средней части судна длиной 12 м.

      При 12 < L <65 м

определяется линейной интерполяцией, принимая

= 0,5 при L = 65 м;

= 0,65 в оконечностях в пределах участков 0,1L от носового или кормового перпендикуляра.

      Для промежуточных районов между средней частью и указанными участками оконечностей

определяется линейной интерполяцией;

      при расчете рамных бимсов и полубимсов, комингсов люков, не совпадающих с карлингсами, и концевых люковых бимсов:


= 0,65;

      при расчете рамных связей по касательным напряжениям


= 0,65;

      для рамных связей остальных палуб и платформ


=

= 0,7.

      Подпалубный рамный набор верхней палубы в средней части судна также отвечает требованиям пункта 415 настоящих Правил.

      411. У наливных судов с продольной системой набора при наличии двух продольных переборок и отсутствии карлингсов размеры подпалубного рамного набора в среднем танке отвечают следующим требованиям:

      1) момент сопротивления сечения рамного бимса равен не менее определяемого в пунктах 246 и 247 настоящих Правил, площадь сечения стенки рамного бимса за вычетом вырезов равна не менее определяемой в пункте 248 настоящих Правил. При этом:

      р — согласно параграфу 2 главы 20 настоящих Правил;


и

— согласно пункту 410 настоящих Правил;

      l = В1, где В1 — ширина среднего танка, м;

      m = mф;

      Nmax = 0,7nфраl;

      mф и nф определяются по приложению 55 настоящих Правил в зависимости от параметра м и числа рамных бимсов в пределах танка;


=

4/3(L1/В1)3;

= Wб/Wо.л,

      где L1 — длина танка, м;

      Wб — момент сопротивления рамного бимса, отвечающий настоящим требованиям;

      Wо.л — момент сопротивления сечения отбойного листа, отвечающий настоящим требованиям.

      Значение параметра а задается произвольно, но не более 0,6; значение параметра м не более 1,5.

      Момент сопротивления рамного бимса не менее

Wо.л;/

      2) момент сопротивления отбойного листа не менее определяемого в пунктах 246 и 247 настоящих Правил, площадь сечения стенки отбойного листа за вычетом вырезов не менее определяемой в пункте 248 настоящих Правил. При этом:

      р — согласно параграфу 2 главы 20 настоящих Правил;


и

— согласно пункту 410 настоящих Правил, для карлингсов;

      l = L1;

      а — расстояние между отбойным листом и продольной переборкой, м;

      m = mк;

      Nmax = 0,7nкраl;

      mк и nк определяются по приложению 55 настоящих Правил в зависимости от параметра м и числа рамных бимсов в пределах танка; м определяется согласно подпункту 1) пункта 411 настоящих Правил.

      Момент сопротивления отбойного листа также не менее Wб/

, где Wб — момент сопротивления рамного бимса, отвечающий требованиям подпункта 1) пункта 411 настоящих Правил;

— согласно подпункту 1) пункта 411 настоящих Правил.

      По свободной кромке отбойный лист подкрепляют пояском, имеющим площадь сечения не менее площади сечения свободного пояска рамного бимса.

      412. Рамные бимсы наливных судов с одной продольной переборкой, наливных судов с двумя продольными переборками при отсутствии карлингсов и усиленных продольных балок (только в бортовых танках), а также рамные полубимсы, рамные бимсы и поперечные комингсы люков сухогрузных судов, которые можно рассматривать как балки на жестких опорах, имеют момент сопротивления сечения не менее, определяемого в пунктах 246 и 247, площадь сечения стенки за вычетом вырезов не менее определяемой в пункте 248 настоящих Правил. При этом:

      р — согласно параграфу 3 главы 20 настоящих Правил;


и

— согласно пункту 410 настоящих Правил;

      m = 10;

      Nmax = 0,5раl.

      413. Карлингсы и продольные комингсы люков отвечают следующим требованиям:

      1) карлингсы и продольные комингсы люков, которые можно рассматривать как балки на жестких опорах, имеют момент сопротивления сечения не менее определяемого в пунктах 246 и 247 настоящих Правил, площадь сечения стенки за вычетом вырезов не менее определяемой в пункте 248 настоящих Правил. При этом:

      р — согласно параграфу 2 главы 20 настоящих Правил;


и

— согласно пункту 410 настоящих Правил;

      Nmax = 0,5раl;

      m = 10 для разрезных карлингсов, продольных комингсов люков;

      m = 12 для непрерывных карлингсов, продольных комингсов люков при определении момента сопротивления в опорном сечении с учетом попадающей в это сечение кницы, если таковая установлена;

      m = 18 для непрерывных карлингсов, продольных комингсов люков при определении момента сопротивления в пролете карлингса, продольного комингса люка;

      2) для судов длиной менее 30 м толщина стенки карлингса принимается не более толщины настила палубы, толщина стенки комингса люков на 1 мм больше толщины настила палубы;

      3) если продольные комингсы люков верхней расчетной палубы оканчиваются кницами, протяженность кницы по палубе lк, м:

      lк > 0,75hк при ReH < 315;

      (121)

      lк > 1,5hк при ReH = 390 МПа,

      где hк — высота комингса над палубой, м.

      Для промежуточных значений ReH протяженность кницы определяется линейной интерполяцией;

      4) если на крышках грузовых люков предусмотрена перевозка контейнеров или любого другого груза, размеры подкрепления стенки комингса назначаются с учетом восприятия ими как вертикальной, так и горизонтальной составляющей сил инерции при бортовой качке судна.

      414. Если балка подпалубного рамного набора рассматривается как изолированная, момент сопротивления ее сечения равен не менее определяемого в пунктах 246 и 247 настоящих Правил. При этом расчетные нагрузки и коэффициент

выбираются так же, как в пункте 410 настоящих Правил;

      m = 10.

      Площадь сечения стенки такой балки равна не менее определяемой по формуле (55) настоящих Правил. При этом коэффициент k определяется так же, как в пункте 410 настоящих Правил;

      Nmax = 0,5раl,

      р — согласно параграфу 2 главы 20 настоящих Правил.

      415. Размеры рамного подпалубного набора верхней палубы в средней части судна длиной 65 м и более удовлетворяют условиям устойчивости согласно параграфу 4 главы 13 настоящих Правил, определяемых расчетом палубного перекрытия как стержневой системы.

      При продольной системе набора и отсутствии карлингсов или в случае, когда карлингсы являются жесткими опорами для рамных бимсов, взамен расчета перекрытия требуемый момент инерции рамных бимсов I, см4, определяется по формуле:

      Iб = 0,76(l/с)3

i

, (122)

      где l — пролет рамного бимса между опорами, м;

      c —расстояние между рамными бимсами, м;

      а1 — расстояние между продольными подпалубными балками, м;

      i — фактический момент инерции подпалубной балки с присоединенным пояском, см4;


= 1 при 1,15

с < 0,5ReH;

= 4,6(1 – 1,15

с/ReH) при 1,15

с > 0,5 ReH;

      Х определяется по формуле (120) настоящих Правил, при l = 1,15

;

с — сжимающее напряжение согласно пункту 252 настоящих Правил;

e — фактические эйлеровы напряжения продольных подпалубных балок, определяемые согласно пункту 255 настоящих Правил.

Параграф 4. Специальные требования

      416. Требования к оформлению люковых вырезов, приведенные ниже, относятся к одинарным вырезам, размеры которых не превышают указанных в параграфе 1 главы 20 настоящих Правил.

      Предполагается, что вырезы расположены большей стороной вдоль судна. При другом расположении вырезов их оформление является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      417. Для расчетной палубы в средней части судна на участке протяженностью 0,6L при L > 65 м и 0,5L при 40 < L < 65 м размеры скругления углов вырезов грузовых люков и машинно-котельных шахт отвечают следующим требованиям:

      если скругление выполнено по дуге окружности радиуса r, м,

      r > 0,1ab1; (123)

      если скругление выполнено по дуге эллипса с отношением длины продольной полуоси d1, м, к длине поперечной полуоси с1, м, равным 2,

      c1 > 0,07ab1, (124)

      где а = 1, если углы выреза не подкреплены утолщенными вварными листами;

      а = 0,7, если углы выреза подкреплены утолщенными вварными листами;

      b1 = с при c < с0 для смежных кромок последовательно расположенных вырезов;

      b1 = b при с > с0 для смежных кромок последовательно расположенных вырезов и для всех остальных случаев;

      с — расстояние между смежными кромками последовательно расположенных вырезов (размер перемычки между вырезами), м;

      b — ширина выреза, м;



      l — длина выреза, м.

      Размеры утолщенных вварных листов, подкрепляющих углы вырезов, соответствуют указанным в приложении 63 настоящих Правил или требуемым в пункте 421 настоящих Правил, где r определяется по формуле (123) настоящих Правил, если скругление выполнено по дуге окружности; r = с1 для поперечных размеров вварного листа и r = d1 для его продольных размеров, если скругление выполнено по дуге эллипса, и с1 определяется по формуле (124) настоящих Правил.

      418. Для расчетной палубы вне участка, указанного в пункте 417 настоящих Правил, а также для второй непрерывной палубы, расположенной выше 0,75D от основной плоскости, в средней части судна согласно параграфу 3 главы 8 настоящих Правил, размеры скруглений вырезов, требуемые в пункте 417 настоящих Правил, уменьшают вдвое. При этом минимальный размер скругления не принимается менее 0,2 м.

      Для остальных районов, прочих палуб и платформ, а также на судах длиной менее 40 м минимальный размер скруглений углов вырезов грузовых люков и машинно-котельных шахт принимается равным 0,15 м.

      419. Размеры скруглений углов вырезов грузовых люков палуб (независимо от их расположения по длине и высоте корпуса судна), подвергающихся воздействию низких температур, отвечают требованиям к аналогичным конструкциям расчетной палубы, расположенным в средней части судна (пункт 417 настоящих Правил).

      420. В районе А (приложение 63 настоящих Правил) не следует располагать стыки листов палубного настила и стенок комингсов, стыковые соединения продольных балок основного и рамного набора, выполнять отверстия, приваривать к настилу палуб скобы, рамы, а также монтажные детали.

      В районе С (приложение 63 настоящих Правил) допускается располагать лишь малые вырезы, как правило, круглой или эллиптической формы, с минимальным размером выреза, не превышающим 20s (где s — толщина палубного настила, мм). Следует по возможности избегать выхода сварных швов на продольные кромки вырезов.

      Если палубный настил прерывается у комингса грузового люка (или шахты машинного отделения) и приваривается к нему, применяется сварка с полным проваром. Если палубный настил прорезает комингс, необходимо чтобы свободные кромки настила внутри люка были гладкими: к ним не привариваются какие-либо детали.

      Если продольный комингс грузового люка заканчивается кницей, конец ее не совмещается со стыком листов палубного настила.

      421. При необходимости компенсации потерянной площади поперечного сечения палубы в районе изолированного выреза выполняется подкрепление, конструкция которого показана в приложении 64 настоящих Правил. Значение коэффициента k выбирается в зависимости от соотношения толщины палубного настила s, толщины подкрепляющего листа s1 и ширины выреза b, но не следует принимать его менее чем k = 0,35s/C1.

      422. Толщина листов палубного настила между поперечными кромками соседних, последовательно расположенных вырезов грузовых люков и машинных шахт (пункт 417 настоящих Правил) в пределах их ширины за вычетом поперечных размеров скругления должна быть не менее указанной в подпункте 5) пункта 407 настоящих Правил.

      У поперечных кромок изолированных вырезов толщина smin допускается на участке, показанном в приложении 65 настоящих Правил.

      При продольной системе набора настил палубы на участке между поперечными комингсами грузовых люков дополнительно подкрепляют установкой на каждом шпангоуте разрезных поперечных ребер.

      423. Одинарные вырезы в расчетной палубе и второй непрерывной палубе, расположенной выше 0,75D от основной плоскости, на участках в средней части судна, указанных в пунктах 417 и 418 настоящих Правил, при L > 40 м на ширине от борта до линии вырезов грузовых люков должны иметь возможно меньшие размеры и располагаться на достаточном удалении от углов вырезов грузовых люков и машинно-котельных шахт, а также концов надстроек.

      Прямоугольные и круглые вырезы в указанных районах могут не подкрепляться, если их ширина (диаметр) менее 20 толщин настила палубы в районе выреза или 300 мм, в зависимости от того, что меньше.

      424. Не допускаются вырезы в утолщенных листах, подкрепляющих углы грузовых люков и машинно-котельных шахт, а также в утолщенных листах палубного стрингера у концов надстроек и книц, которыми заканчиваются продольные комингсы.

      Не требуется подкреплять вырезы (в том числе и прямоугольные), расположенные внутри линии вырезов грузовых люков не далее 0,25b от диаметральной плоскости и 0,5b от поперечных кромок грузового люка (где b — ширина грузового люка, м).

      Подкрепление изолированных вырезов, расположенных на участке, показанном в приложении 64 настоящих Правил, не требуется.

      425. Если на расчетной палубе расстояние между кромкой выреза и бортом (продольным комингсом люка) меньше двойной ширины выреза, независимо от ширины и формы выреза необходимо выполнение подкреплений. При этом указанное выше расстояние не должно приниматься менее 75 мм.

      Углы прямоугольных вырезов должны быть скруглены по радиусу. Как правило, rmin = 0,1b (где b — ширина выреза, м). Минимальный радиус скругления во всех случаях не должен приниматься менее двух толщин настила в районе выреза или 50 мм, в зависимости от того, что больше.

      426. Толщина комингсов вентиляторов (вентиляционных труб, каналов, шахт) на палубе надводного борта и квартердека, а также на открытых палубах надстроек, расположенных в пределах 0,25L от носового перпендикуляра, s, мм, равна не менее определяемой по формуле:

      s = 0,01dк + 5, (125)

      где dк — внутренний диаметр или длина большей стороны сечения комингса,мм.

      При этом толщина s допускается не менее 7, но может не превышать 10 мм.

      427. На судах ограниченных районов плавания R2, R2-RSN, R3-RSN и R3 длиной менее 24 м толщина комингсов вентиляторов s, мм, равна не менее определяемой по формулам:

      s = 0,01d + 4 (126)

      или

      s = sпал + 1, (127)

      в зависимости от того, что больше,

      где d — внутренний диаметр или длина большей стороны сечения комингса, мм;

      sпал — толщина настила палубы, мм.

      428. Толщина комингсов на палубах первого яруса надстроек, расположенных вне пределов 0,25L от носового перпендикуляра, допускается на 10 % меньше требуемой для комингсов на палубе надводного борта и возвышенном квартердеке.

      Если толщина стального настила палубы меньше 10 мм, в районе комингса устанавливают вварной или накладной лист толщиной не менее 10 мм, длиной и шириной не менее двойного диаметра или удвоенной длины большей стороны сечения комингса.

      При надежной перевязке комингса с подпалубным набором установка вварного или накладного листа не требуется.

      429. Если комингс вентиляторов имеет высоту более 0,9 м и при этом не поддерживается соседними корпусными конструкциями, необходима установка книц, крепящих комингс к палубе.

      Высота комингсов вентиляторов определяется согласно главы 73 настоящих Правил.

      430. Необходимо чтобы конструкция комингсов сходных и световых люков была эквивалентной по прочности конструкции комингсов грузовых люков; при этом толщина комингсов не принимается менее 7 мм, но не превышает толщины палубы у комингса.

Глава 21. Переборки, туннель гребного вала

      Сноска. Заголовок главы 21 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения

      431. В настоящей главе приводятся требования к переборкам различных типов, туннелю гребного вала и коффердамам. Требования к коффердамным переборкам приведены в главе 31 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 431 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      432. Общее число поперечных водонепроницаемых переборок, включая переборки форпика и ахтерпика, как правило, не менее, указанного в приложении 66 настоящих Правил. Эти требования относятся только к грузовым судам и являются минимальными.

      433. Если предусматривается обеспечение непотопляемости судна, число и расположение водонепроницаемых переборок (а также частичных водонепроницаемых переборок) следует принимать в соответствии с требованиями раздела 7 настоящих Правил.

      434. В отдельных случаях Регистром судоходства допускается уменьшение числа переборок, при этом расстояние между соседними водонепроницаемыми переборками, как правило, не должно превышать 30м. Увеличение этого расстояния является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистра судоходства.

      435. Все водонепроницаемые поперечные переборки, расположенные между форпиковой и ахтерпиковой переборками, как правило, доводятся до палубы надводного борта.

      436. Переборки пиков и машинного помещения, туннели гребных валов соответствуют также требованиям пунктов 142 или 143 настоящих Правил.

      437. Отсеки, предназначенные для перевозки жидких грузов и балласта, у которых l > 0,13L и/или b > 0,6В, являются предметом специального рассмотрения Регистром судоходства (где l и b — длина и ширина отсека, измеренные на середине его высоты, м).

Параграф 2. Конструкция

      438. Непроницаемые переборки бывают плоскими или гофрированными. Отбойные переборки с вырезами бывают плоскими.

      К конструкции продольных непроницаемых переборок, непроницаемых переборок шахт лага, эхолота, аварийного выхода, туннеля гребного вала предъявляются те же требования, что и к поперечным непроницаемым переборкам.

      Допускается устройство водонепроницаемых уступов и выступов переборок.

      Продольные переборки наливных судов на всем протяжении района грузовых танков (включая насосные отделения и коффердамы) непроницаемы, за исключением третьей переборки в диаметральной плоскости, которая выполняется как отбойная.

      В пересечениях продольных и поперечных переборок должна быть обеспечена конструктивная непрерывность продольных переборок. Окончание продольных переборок должно быть плавным.

      Полупереборки должны быть плоскими.

      439. Гофрированные продольные переборки имеют, как правило, горизонтальное расположение гофров. Поперечные переборки бывают как с вертикальным, так и с горизонтальным расположением гофров.

      Плоские переборки подкрепляют стойками или горизонтальными балками. Стойки и горизонтальные балки плоских переборок, а также вертикальные и горизонтальные гофры гофрированных переборок поддерживаются горизонтальными рамами или рамными стойками соответственно.

      Горизонтальные рамы и рамные стойки подкрепляют согласно требованиям параграфа 3 главы 14 настоящих Правил.

      Полупереборки подкрепляют стойками.

      440. Необходимо чтобы крепление концов балок набора переборок соответствовало следующим требованиям:

      1) концы стоек и горизонтальных балок переборок, как правило, закрепляются кницами, отвечающими требованиям пункта 271 настоящих Правил. Для закрепления концов основного набора переборки форпика ниже палубы надводного борта установка книц обязательна;

      2) кницы, крепящие стойки поперечных переборок к настилам палуб и второго дна (обшивке днища), при поперечной системе набора доводят до ближайшего к переборке бимса или флора и приваривают к ним.

      Кницы, крепящие горизонтальные балки переборок к борту или другой переборке, при поперечной системе набора последних доводят до ближайшего к переборке шпангоута или стойки переборки и приваривают к ним;

      3) если стойки переборок разрезаются на палубах, платформах или горизонтальных рамах и кницы не устанавливаются, концы стоек приваривают к настилу палубы, платформы или стенке горизонтальной рамы, либо срезаны "на ус";

      4) закрепление концов рамных стоек и горизонтальных рам необходимо чтобы отвечало требованиям пунктов 272-275 настоящих Правил.

      Кницы горизонтальных рам поперечных переборок при отсутствии на одной высоте с ними горизонтальных рам продольных переборок и/или бортовых стрингеров доводят до ближайшей стойки продольной переборки и/или ближайшего шпангоута и приваривают к ним.

      Если рамная стойка поперечной переборки не лежит в одной плоскости с вертикальным килем или днищевым стрингером, в двойном дне под кницей, крепящей нижний конец рамной стойки, устанавливется бракета.

      441. Необходимо чтобы крепление гофрированных переборок соответствовало следующим требованиям:

      1) в местах присоединения гофрированной переборки с горизонтальными гофрами к палубе и днищу (второму дну), с вертикальными гофрами к бортам и продольным переборкам предусматривают плоские переходные участки, конструкция, толщина и подкрепление которых должны отвечать требованиям к плоским переборкам;

      2) закрепление концов гофров выполняется непосредственной приваркой их к настилу второго дна (обшивке днища), бортовой обшивке, настилу палуб. Обращают внимание на исключение при этом "жестких точек" (пункт 306 настоящих Правил) в указанных конструкциях;

      3) требования к креплению гофрированных переборок судов для навалочных грузов определены в параграфе 2 главы 30 настоящих Правил.

Параграф 3. Нагрузки на переборки

      442. Расчетное давление р, кПа, на конструкции водонепроницаемых переборок и туннеля гребного вала определяется по формуле:

      р =

zп,(128)

      где

= 10 для конструкций форпиковой переборки;

= 7,5 в остальных случаях;

      zп — отстояние, измеренное в диаметральной плоскости, от точки приложения расчетной нагрузки до ее верхнего уровня, м;

      верхним уровнем нагрузки являются:

      палуба переборок — для водонепроницаемых переборок и туннеля гребного вала;

      верхняя кромка форпиковой переборки — для форпиковой переборки.

      При установке на палубе переборок в плоскости водонепроницаемых переборок или в непосредственной близости от них частичных водонепроницаемых переборок zп измеряется до верхней кромки последних.

      В любом случае расчетное давление для конструкций водонепроницаемых переборок равно не менее 12 кПа, а для конструкций форпиковой переборки — не менее 16 кПа.

      443. Расчетное давление на переборки цистерн, грузовых танков и трюмов для водяного балласта определяется согласно пунктов 175-177 настоящих Правил.

      Расчетное давление на отбойные переборки и отбойные листы определяется по формулам (23) и (24) настоящих Правил, но допускается не менее рmin = 25 кПа.

      Расчетное давление на переборки, ограничивающие трюмы для тяжелого навалочного груза, определяется согласно пункту 178 настоящих Правил.

Параграф 4. Размеры связей переборок

      444. Толщина обшивки переборок равна не менее определяемой по формуле (57) настоящих Правил. При этом:

      р — согласно параграфу 3 главы 21 настоящих Правил;

      m = 15,8;

      для продольных переборок наливных судов длиной 65 м и более при поперечной системе набора в средней части:


= 0,55kВ < 0,8 на уровне основной плоскости;

      kВ определяется по формуле (86) настоящих Правил;


= 0,55kD < 0,8 на уровне верхней палубы;

      kD определяется по формуле (86) настоящих Правил;


= 0,8 в районе (0,4 — 0,5)D от основной плоскости.

      Для промежуточных районов по высоте борта

определяется линейной интерполяцией.

= 0,8 при L = 12 м.

      При 12 < L < 65 м

определяется линейной интерполяцией, принимая

= 0,68 при L = 65 м на уровнях основной плоскости и верхней палубы.

= 0,9 в оконечностях в пределах участков 0,1L от носового или кормового перпендикуляра.

      Для промежуточных районов между средней частью и указанными участками оконечностей

определяется линейной интерполяцией.

= 0,9 для всех остальных переборок.

      445. Листы обшивки водонепроницаемых переборок судов длиной 50м имеют толщину менее на 0,5мм, а на судах длиной 40м и менее — на 1мм. Для промежуточных значений длины судна уменьшение толщины определяется линейной интерполяцией.

      446. Толщина верхнего и нижнего поясьев продольных переборок наливных судов отвечает требованиям к бортовой обшивке согласно параграфу 3 главы 16 настоящих Правил с учетом давления от жидкого груза.

      447. Толщина обшивки водонепроницаемых переборок и переборок масляных цистерн smin, мм, равна не менее:

      smin = 4 + 0,02L. (129)

      При L > 150 м принимается L = 150 м.

      Толщина нижних листов переборок должна быть на 1 мм больше указанной и не менее 6 мм.

      Для переборок цистерн (за исключением масляных) толщина обшивки, поясков и стенок балок набора smin, мм, равна не менее определяемой по формуле:

      smin = 5 + 0,015L; (130)

      6,0 < smin < 7,5 мм.

      Минимальная толщина обшивки переборок наливных судов в районе грузовых и балластных танков равна не менее требуемой в параграфе 3 главы 32 настоящих Правил.

      448. Листы обшивки переборок имеют толщину, не превышающую толщины соответствующих поясьев наружной обшивки и настила палуб при одинаковых пролетах пластин и пределах текучести стали. Указанное также относится к соотношению толщин нижних листов переборок и настила второго дна (днища).

      Ширина нижнего и верхнего поясьев переборок определяется согласно пункту 457 настоящих Правил.

      В местах прохода дейдвудных труб листы переборок имеют удвоенную толщину.

      449. Толщина гофрированных переборок определяется согласно пункту 250 настоящих Правил с учетом требований к моменту сопротивления стоек или горизонтальных балок согласно пункту 450 настоящих Правил.

      450. Момент сопротивления стоек или горизонтальных балок переборок равен не менее определяемого в пунктах 246 и 247 настоящих Правил. При этом:

      р — согласно параграфу 3 главы 20 настоящих Правил;

      m — приложение 67 настоящих Правил;

      для горизонтальных балок продольных переборок наливных судов длиной

      65 м и более в средней части:


= 0,55kВ < 0,75 на уровне основной плоскости;

      kВ определяется по формуле (86) настоящих Правил;


= 0,55kD < 0,75 на уровне верхней палубы;

      kD определяется по формуле (86) настоящих Правил;


= 0,75 в районе (0,4 — 0,5)D от основной плоскости.

      Для промежуточных районов по высоте борта

определяется линейной интерполяцией.

= 0,75 при L = 12 м.

      При 12 < L <65 м

определяется линейной интерполяцией, принимая

= 0,65 при L = 65 м на уровнях основной плоскости и верхней палубы.

= 0,75 в оконечностях в пределах участков 0,1L от носового или кормового перпендикуляра.

      Для промежуточных районов между средней частью и указанными участками оконечностей

определяется линейной интерполяцией.

= 0,75 для всех остальных балок набора.

      451. Для гофров m = 10, для вертикальных гофров переборок, верхние и нижние концы которых крепятся к палубе и днищу или второму дну с помощью соответственно поперечных балок прямоугольного или трапецеидального сечения и опор трапецеидального сечения, m = 13.

      Горизонтальные балки продольных переборок, расположенные на расстоянии 0,15D от палубы и днища, отвечают требованиям устойчивости согласно параграфу 4 главы 13 настоящих Правил.

      452. Толщина стенок и поясков балок набора и подкрепляющих их книц у переборок цистерн (за исключением масляных) должна быть не менее требуемой формулой (130) настоящих Правил, у переборок наливных судов в районе грузовых и балластных танков — не менее требуемой в параграфе 3 главы 32 настоящих Правил.

      453. Необходимо чтобы рамный набор переборок соответствовал следующим требованиям:

      1) у рамных стоек переборок, в конструкции которых отсутствуют горизонтальные рамы, и у горизонтальных рам переборок, в конструкции которых отсутствуют рамные стойки, момент сопротивления сечения и площадь сечения стенки за вычетом вырезов равен не менее определяемых в пунктах 2246-248 настоящих Правил. При этом:

      Nmax = npal;

      р — согласно параграфу 3 главы 20 настоящих Правил;

      m, n определяются по приложению 68 настоящих Правил, в зависимости от числа распорок, устанавливаемых в бортовых танках между рамным набором переборки и борта, для продольных переборок наливных судов;

      для рамного набора других переборок, у которых имеются рамные стойки, но нет горизонтальных рам или имеются горизонтальные рамы, но нет рамных стоек, т и п определяются по приложению 69 настоящих Правил;

      l — длина пролета, включающая кницы, м;


— для горизонтальных рам продольных переборок наливных судов определяется так же, как для горизонтальных балок тех же переборок согласно пункту 450 настоящих Правил;

      для остального рамного набора

= 0,75;

= 0,75;

      2) в случаях, когда в составе конструкции переборки имеются и рамные стойки, и горизонтальные рамы, размеры этих балок определяют по расчету перекрытия как стержневой системы при действии расчетных нагрузок согласно параграфу 3 главы 21 настоящих Правил и коэффициентах допускаемых напряжений согласно подпункту 1) пункта 453 настоящих Правил;

      3) у рамных балок гофрированных переборок в качестве расчетного принимается наименьшее по высоте поперечное сечение, ширина присоединенного пояска принимается согласно пункту 243 настоящих Правил;

      4) толщина стенок и поясков рамных балок и подкрепляющих их книц и ребер у переборок цистерн (за исключением масляных) равна не менее требуемой формулой (130) настоящих Правил, у переборок наливных судов в районе грузовых и балластных танков — не менее требуемой в параграфе 3 главы 32 настоящих Правил.

      454. Размеры элементов отбойных переборок и отбойных листов в отсеках, предназначенных для перевозки жидких грузов и балласта, отвечают следующим дополнительным требованиям:

      1) в отбойных переборках общая площадь вырезов должна быть не больше 10 % площади всей переборки. Число и размеры вырезов в верхних и нижних поясьях бывают минимальными.

      Толщина и ширина верхнего и нижнего листов отбойных переборок принимается в соответствии с требованиями к обшивке переборок цистерн или грузовых (балластных) танков в зависимости от назначения;

      2) отбойный лист подкрепляют набором, отвечающим требованиям к набору отбойных переборок.

      Свободная кромка отбойного листа подкрепляют горизонтальной балкой или свободным пояском. Их момент сопротивления отвечает требованиям к основному набору отбойных переборок.

      Если отбойный лист выполняет функции рамной подпалубной балки, то он соответствует требованиям главы 20 настоящих Правил.

      455. Необходимо чтобы размеры элементов полупереборок соответствовали следующим требованиям:

      1) толщина обшивки полупереборки равна не менее требуемой формулой (129) настоящих Правил;

      2) стойки полупереборок, поддерживающие рамные и концевые люковые бимсы, соответствовали требованиям для соответствующих пиллерсов (глава 23 настоящих Правил).

      В любом случае эйлеровы напряжения стойки

е, МПа, определяемые согласно пункту 507 настоящих Правил, равны не менее:

е = 200

. (131)

      Момент инерции и площадь сечения стойки, используемые для определения ее эйлеровых напряжений, должны вычисляться с учетом присоединенного пояска обшивки полупереборки шириной, равной половине расстояния между стойками;

      3) если полупереборка непосредственно воспринимает нагрузку от воздействия груза, необходимо чтобы размеры ее элементов соответствовали требованиям к переборкам трюмов для указанного груза.

      456. Размеры элементов туннеля гребного вала, включая его выгородки и рецесс, а также непроницаемых переборок шахт лага, эхолота, аварийного выхода отвечают требованиям, предъявляемым к размерам элементов водонепроницаемых переборок.

      Если туннель гребного вала проходит через отсек, предназначенный для перевозки жидкого груза и балласта, необходимо чтобы размеры его элементов соответствовали требованиям, предъявляемым к размерам элементов непроницаемых переборок, ограждающих указанный отсек.

      При сводчатой форме крыши туннеля гребного вала толщина настила крыши может быть уменьшена на 10 %.

      Толщина настила крыши туннеля гребного вала под грузовыми люками увеличивается на 2 мм.

Параграф 5. Специальные требования

      457. Ширина нижнего пояса переборки, считая от уровня второго дна, или, если оно отсутствует, от днища судна, допускают не менее 0,9 м у судов длиной 40 м и более и не менее 0,4 м у судов длиной 12 м. Для промежуточных значений длины судна ширина указанного пояса определяется линейной интерполяцией. При этом, если двойное дно подходит к переборке только с одной стороны, нижний пояс переборки должен выступать не менее чем на 0,3 м над уровнем второго дна.

      В котельном отделении нижний пояс переборки выступает над настилом не менее чем на 0,6 м.

      458. Верхняя кромка нижнего пояса обшивки поперечных переборок в грузовых танках наливных судов допускается не менее чем на 100мм выше верхних концов книц продольных днищевых балок. Ширина верхнего и нижнего поясьев обшивки продольных переборок равна не менее 0,1D однако допускается не более 1,8 м.

      459. Необходимо чтобы коффердамы и ограждающие их переборки соответствовали следующим требованиям:

      1) ширина вертикальных коффердамов, предусматриваемых пунктами 2243, 2742, 3693, 3795, главы 327 настоящих Правил, если в других частях Правил не предусмотрены иные требования, составляет одну шпацию, но не менее 0,6 м, а высота горизонтальных коффердамов — не менее 0,7 м.

      Во всех случаях размеры коффердамов выбирается таким образом, чтобы обеспечивался доступ в них для осмотра и ремонта.

      Взамен коффердамов устраиваются коффердамные переборки согласно главе 30 настоящих Правил, если Правилами не предусмотрено иное;

      2) коффердамы, примыкающие к грузовым танкам и топливным цистернам, были бы водонепроницаемыми.

      Переборки, отделяющие коффердамы от цистерн и танков, должны отвечать требованиям к переборкам этих цистерн и танков.

      Переборки коффердамов, заполняемых водой, должны отвечать требованиям к переборкам цистерн.

      Переборки коффердамов, которые обеспечивают непроницаемость, но не заполняются водой, отвечают требованиям к водонепроницаемым переборкам.

      Необходимо чтобы переборки коффердамов, которые не обеспечивают непроницаемость, отвечали требованиям к полупереборкам согласно пункту 455 настоящих Правил, исключая требование к стойкам, поддерживающим рамные и концевые люковые бимсы. Они имеют вырезы при условии скругления углов и соответствующего подкрепления. Указанные вырезы, как правило, не выполняются в верхних и нижних поясьях продольных переборок.

Глава 22. Носовая и кормовая оконечности

      Сноска. Заголовок главы 22 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения и конструкция

      460. В настоящей главе приводятся требования к следующим конструкциям: форпику и бульбу, если последний предусматривается, днищу в районе 0,25 L в корму от носового перпендикуляра, борту в районе 0,15 L в корму от носового перпендикуляра, конструкциям, расположенным в корму от переборки ахтерпика, а также конструкциям усилений днища и борта в носу в районе действия ударного давления.

      В настоящей главе принимается, что верхней границей форпика и ахтерпика является непроницаемая палуба или платформа, расположенная непосредственно над летней грузовой ватерлинией.

      461. В настоящей главе приняты следующие обозначения:

      dн — наименьшая расчетная осадка (на носовом перпендикуляре), м;


х — угол между вертикалью и прямой линией, соединяющей точки пересечения летней грузовой ватерлинии и верхней открытой палубы с бортом судна в поперечном сечении, отстоящем на расстоянии 0,05L от носового перпендикуляра (приложение 70 настоящих Правил), град;

х — угол между касательной к ватерлинии, расположенной посередине вертикального расстояния между летней грузовой ватерлинией и верхней открытой палубой на носовом перпендикуляре, и линией, параллельной диаметральной плоскости, в поперечном сечении судна, отстоящем на расстоянии 0,05L от носового перпендикуляра (приложение 71 настоящих Правил), град.

      462. Предусматриваются следующие системы набора оконечностей:

      поперечная — для днища в пиках;

      поперечная или продольная — для остальных конструкций.

      463. Флоры в форпике устанавливаются на каждом шпангоуте. Их высота равна не менее требуемой в пункте 358 настоящих Правил, но не более 2,25 м, толщина — не менее требуемой формулой (98) настоящих Правил при k = 1 и а = 0,6 м, однако нет необходимости делать их толще днищевой обшивки в данном районе. Стенки флоров подкрепляют вертикальными ребрами жесткости, устанавливаемыми на расстоянии не более 0,6 м друг от друга.

      Пояски флоров имеют толщину не менее толщины флоров и ширину согласно пункту 277 настоящих Правил.

      464. В диаметральной плоскости устанавливается днищевой стрингер, являющийся продолжением вертикального киля в районе трюмов и состоящий из разрезных на флорах листов с пояском по верхней кромке. Высота и толщина листов днищевого стрингера, а также толщина и ширина его пояска такие же, как у флоров.

      Если установка вертикальных листов стрингера невозможна, пояски флоров соединяют между собой в диаметральной плоскости угольником, тавровой балкой или балкой другого профиля, имеющего ширину и толщину полок такие же, как у поясков флоров.

      465. При поперечной системе набора борта форпика, по крайней мере, до палубы, расположенной непосредственно над летней грузовой ватерлинией, устанавливают бортовые стрингеры. Расстояние между бортовыми стрингерами, измеренное по вертикали, не должно, как правило, превышать 2 м.

      Бортовые стрингеры поддерживаются распорными бимсами, установленными через шпангоут и опирающимися по возможности на продольную переборку в диаметральной плоскости.

      Свободная кромка бортовых стрингеров подкрепляют пояском, имеющим толщину не менее толщины стенки стрингера и ширину согласно пункту 277 настоящих Правил. Стенка стрингера на каждом шпангоуте подкрепляется кницами с размерами сторон не менее 1/2 высоты стенки стрингера, а в местах установки распорных бимсов — не менее требуемых в пункте 271 настоящих Правил. Толщина книц равна не менее толщины стенки стрингера.

      Вместо распорных бимсов бортовые стрингеры поддерживаются рамными шпангоутами, установленными не далее 3 м друг от друга.

      Вместо бортовых стрингеров с распорными бимсами или рамными шпангоутами рекомендуется установка проницаемых платформ. В этом случае расстояние между платформами увеличивают до 2,5 м. Бимсы проницаемых платформ устанавливаются на каждом шпангоуте.

      Если в конструкции с распорными бимсами или рамными шпангоутами расстояние от основной плоскости до ближайшей палубы или платформы превышает 9 м, посередине этого расстояния устанавливается проницаемая платформа, у которой общая площадь вырезов не превышает 10 % ее площади.

      466. При продольной системе набора борта форпика расстояние между рамными шпангоутами предусматривается не более 2,4 м. В местах прохода или закрепления рамных шпангоутов на палубах и платформах устанавливают рамные бимсы.

      Флоры, в плоскости которых отсутствуют рамные шпангоуты, соединяются кницами с ближайшими бортовыми продольными балками.

      467. Носовой бульб подкрепляют платформами, расстояние между которыми по вертикали не превышает 2м. Бимсы платформы устанавливаются на каждом шпангоуте.

      Если протяженность бульба в нос от носового перпендикуляра превышает 0,03L, в диаметральной плоскости устанавливается проницаемая переборка, подкрепленная стойками на каждом шпангоуте.

      При протяженности бульба менее 0,03L он подкрепляется установкой в диаметральной плоскости рамной балки, являющейся продолжением вертикального киля.

      Конструкция носовой оконечности при наличии бульба обеспечивает свободное прохождение якоря мимо бульба при антикрене 5о.

      В районе возможного касания якоря предусматривают промежуточные шпангоуты, а также увеличение толщины наружной обшивки бульба.

      468. Конструкция днища в носовой оконечности вне форпика на судне с одинарным дном отвечает требованиям параграфов 1, 2 главы 17 настоящих Правил и дополнительно следующим требованиям:

      1) в районе 0,25L от носового перпендикуляра при поперечной системе набора расстояние между днищевыми стрингерами, а также от вертикального киля или борта судна до днищевого стрингера не должно превышать 1,1 м.

      В грузовых танках наливных судов при продольной системе набора и минимальной осадке на носовом перпендикуляре менее 0,035L посередине между флорами устанавливается дополнительная поперечная связь с пояском по свободной кромке. Высота этой связи равна не менее высоты продольных днищевых балок;

      2) в нос от грузовых танков:

      При поперечной системе набора как продолжение каждой второй продольной днищевой балки грузовых танков устанавливают интеркостельные стрингеры с пояском по свободной кромке, протянутые в нос насколько это практически возможно. Высота и толщина стенок стрингеров, а также размеры поясков принимаются такими же, как у флоров.

      При продольной системе набора расстояние между флорами предусматривают не более 2,8 м. Между вертикальным килем и продольной переборкой или конструкцией, которой она заканчивается, с каждого борта устанавливают интеркостельный стрингер, имеющий размеры флоров.

      469. Конструкция двойного дна в носовой оконечности вне форпика удовлетворяют требованиям параграфа 1 главы 18 настоящих Правил и приведенным ниже требованиям.

      В районе 0,25L от носового перпендикуляра расстояние между стрингерами равна не более 2,2 м. В этом районе при поперечной системе набора дополнительно устанавливают полустрингеры, приваренные к днищу и флорам. Расстояние между стрингерами и полустрингерами не должно превышать 1,1 м. Эти полустрингеры продлевают по возможности дальше в нос, а их свободные кромки подкрепляют фланцами или поясками.

      470. Флоры подкрепляют ребрами жесткости в плоскости каждого полустрингера и в плоскости каждой продольной балки днища при продольной системе набора.

      На судах длиной более 80м с минимальной осадкой на носовом перпендикуляре менее 0,025L в районе 0,25L от носового перпендикуляра кромки вырезов в стенках флоров, стрингеров и вертикального киля подкрепляются.

      471. При поперечной системе набора борта в районе 0,15L от носового перпендикуляра, вне форпика, на уровне бортовых стрингеров форпика устанавливают интеркостельные бортовые стрингеры. Высота и толщина стенки стрингера равны, соответственно, высоте и толщине стенки шпангоута. Бракеты, образующие стенку стрингера, приваривают к стенкам шпангоутов и наружной обшивке. На свободной кромке стрингер имеет свободный поясок толщиной не менее толщины стенки и шириной согласно пункту 277 настоящих Правил.

      Допускается конструкция интеркостельного бортового стрингера из того же профиля, что и шпангоуты.

      Поясок (фланец) стрингера не следует приваривать к пояскам шпангоутов.

      Интеркостельные стрингеры крепятся к переборкам кницами.

      . Если расстояние между шпангоутами не превышает их удвоенной высоты, допускается выполнять интеркостельные стрингеры без свободного пояска или фланца. При этом их толщина s, мм, равна не менее s = l/4s +

s или s = 0,05h в зависимости от того, что больше, где l — протяженность свободной кромки стрингера между шпангоутами, мм; h — высота стрингера, мм.

      473. На судах, имеющих характеристику (

0/

) > 1,5 или значительный развал шпангоутов в носу, предусматривают рамные шпангоуты и поддерживаемые ими бортовые стрингеры. Расстояние между рамными шпангоутами не превышает 5 шпаций.

      474. При продольной системе набора борта в носу вне форпика расстояние между рамными шпангоутами допускается не более 3 м. В трюмах всех судов, а также в твиндеках и надстройках судов, имеющих характеристику (

0/

) > 1,5 или значительный развал шпангоутов в носу, предусматривается установка между рамными шпангоутами вертикальной интеркостельной связи, имеющей размеры бортовых продольных балок. Конструкция указанной связи аналогична конструкции интеркостельных бортовых стрингеров, требуемых при поперечной системе набора. Интеркостельная связь заканчивается на верхней и нижней бортовых продольных балках трюма, твиндеков и надстройки. Каждая вторая бортовая продольная балка соединяется с рамными шпангоутами кницами, доведенными до свободного пояска шпангоута.

      475. В районе до 0,1L от носового перпендикуляра пролет рамных бимсов открытых палуб не превышает 3 м, а пролет карлингсов - 3,6 м.

      В районе до 0,2L от носового перпендикуляра момент сопротивления сечения рамных бимсов открытых палуб равен не менее требуемого для карлингсов при одинаковых пролетах и расстояниях между балками.

      476. Конструкция в корму от переборки ахтерпика имеет достаточную жесткость в вертикальной и горизонтальной плоскостях. С этой целью требуется установка дополнительных продольных переборок или платформ, утолщение настила палубы и наружной обшивки, а также перевязка продольных связей днища и верхней палубы пиллерсами или раскосами. Если свес кормы велик или ширина ахтерпика в каком-либо сечении превышает 20 м, рекомендуется установка дополнительных продольных проницаемых переборок по правому и левому борту.

      При наличии плоского участка днища требуются дополнительные подкрепления для восприятия нагрузок от ударного давления.

      477. Флоры в ахтерпике отвечают требованиям пункта 463 настоящих Правил.

      На одновинтовых судах флоры поднимают над дейдвудной трубой не менее чем на 0,8м. Если это требование окажется практически невыполнимым, сверху дейдвудной трубы на каждом шпангоуте устанавливаются поперечные связные полосы с поясками по обеим кромкам. Толщина этих полос допускается не менее толщины флора. При длине полосы более 1,5 м на ее середине устанавливается ребро жесткости.

      Флоры с отогнутыми фланцами не допускаются.

      478. На судах длиной более 200м флоры доводятся до платформы, расположенной выше дейдвудной трубы. В продольном направлении следует подкреплять флоры бракетами, установленными в диаметральной плоскости, как правило, по всей высоте флоров. Выше дейдвудной трубы установка бракет обязательна. Следует доводить бракеты до старнпоста. Бракеты не устанавливаются, если над флорами установлен отбойный лист, нижняя кромка которого расположена ниже поясков флоров не менее чем на 0,8 м.

      Вырез во флорах для пропуска дейдвудной трубы следует подкреплять пояском. Вырезы во флорах, расположенные ниже дейдвудной трубы, подкрепляются поясками или ребрами жесткости.

      479. При поперечной системе набора борта ахтерпика конструкция распорных бимсов и стрингеров, бимсовых книц, соединения шпангоутов со стрингерами, расстановка и конструкция рамных шпангоутов и проницаемых платформ соответствовуют требованиям пункта 465 настоящих Правил. Расстояние между бортовыми стрингерами, измеренное по вертикали, не превышает 2,5 м. При этом пролет шпангоута, измеренный по борту, не превышат 3,5 м.

      На двух- и многовинтовых судах с крейсерской и транцевой кормой расстояние между стрингерами, измеренное по борту, не превышает 2 м;

      при этом один из стрингеров устанавливается у верхней кромки выкружки или в плоскости кронштейна гребного вала. При установке рамных шпангоутов расстояние между ними не должно быть более 2,4 м.

      При продольной системе набора борта ахтерпика выполняются соответствующие требования пункта 465 настоящих Правил.

      480. Концы балок набора ахтерпика (включая набор палуб, платформ и переборок), а также концы горизонтальных и, по возможности, вертикальных ребер жесткости флоров закрепляются (пункт 265 настоящих Правил).

      Пояски флоров и рамных бимсов ахтерпика срезаются на "ус" в местах соединения флоров и рамных бимсов с продольными переборками. При этом стойки переборок крепятся к пояскам флоров кницами, установленными с обеих сторон переборок.

      Указанное относится также к узлам соединения карлингсов и днищевых стрингеров с поперечными переборками.

      481. Расстояние между обыкновенными или поворотными шпангоутами такими, как в середине длины судна, но не более 750 мм. В диаметральной плоскости устанавливается стрингер одинаковой высоты с флорами. При наличии транцевой кормы и/или плоского участка днища устанавливают днищевые стрингеры, расположенные на расстоянии не более 2 м друг от друга.

      При полной крейсерской корме и при пролете шпангоута от верхней кромки флоров до ближайшей палубы более 2,5 м предусматриваются дополнительные подкрепления в виде рамных шпангоутов и бортового стрингера.

      482. При использовании пиков в качестве цистерн рекомендуется установка в диаметральной плоскости отбойной переборки.

Параграф 2. Нагрузки на конструкции оконечностей

      483. Расчетное давление на конструкции в оконечностях судна определяется при действии эксплуатационных нагрузок, указанных в главах 16-21 настоящих Правил, а также экстремальных нагрузок, приведенных в пунктах 484-485 настоящих Правил.

      Размеры конструктивных элементов носовой оконечности в районе действия ударного давления проверяют на действие экстремальных нагрузок:

      согласно пункту 484 настоящих Правил для судов длиной более 65 м с минимальной осадкой на носовом перпендикуляре менее 0,045L;

      согласно пункту 485 настоящих Правил для судов с характеристикой

0/

> 1,5 или имеющих значительный развал шпангоутов в носу.

      484. Экстремальные значения расчетного гидродинамического давления PSL, кПа, при ударах волн в днище носовой оконечности определяются с помощью формулы:

      р = 5,5C1C2

r

(1 – 5dн/L)(1 – x1/lд)·103, (132)

      где C1 =

при L < 200 м;

      С1 = 5

при L > 200 м;

      С2 = 0,134

0(l – 17,1dн/L)/

;

      lд = (0,22 + l,5C2)L;


0 —параграф 3 главы 8 настоящих Правил;

r — согласно пункту 169 настоящих Правил (для судов неограниченного района плавания цr = 1);

      bх — ширина судна в рассматриваемом поперечном сечении на уровне 0,04B от основной плоскости, но не более 0,8B, м;

      x1 — отстояние рассматриваемого поперечного сечения от носового перпендикуляра, но не более lд, м.

      По формуле (132) настоящих Правил определяются наибольшая величина р (далее — pmах) и соответствующая ей величина x1 (далее — хmах) путем вычисления р в ряде сечений в пределах участка ld, и устанавливается расчетное давление PSL (приложение 72 настоящих Правил) по формуле

      PSL = рн + (рmax – рн1/(хmax – 0,05L)

      при 0 < х1 < xmax – 0,05L;

      PSL = рmax (133)

      при xmax – 0,05L < х1 < xmax + 0,05L;

      PSL = рmax(0,05L– х1)/( 0,45L– xmax)

      при xmax + 0,05L < х1 < 0,5L,

      где рн = 0,5pmax при наличии носового бульба;

      рн = 0 при отсутствии носового бульба.

      Действие гидродинамического давления, определяемого по формуле (133) настоящих Правил, распространяется на высоту 0,04В от основной плоскости.

      485. Экстремальные значения расчетного гидродинамического давления PSL, кПа, при ударах волн в борт носовой оконечности определяются по формуле:

      PSL = 0,9C3C

, (134)

      где C3 = 2,2 + l,5 tg

x;

      С4 =

0(0,6 – 20/L)(1,2 – 0,2

х/60)sin

x + 0,6

;

0 — согласно параграф 3 главы 8 настоящих Правил;

х и

х — согласно пункту 461 настоящих Правил.

      Действие ударного давления распространяется по высоте на часть борта, расположенную выше балластной ватерлинии, а по длине — на часть борта, простирающуюся в корму до поперечного сечения, отстоящего на 0,01

0L от носового перпендикуляра, и в нос до пересечения верхней палубы с форштевнем (приложение 70 настоящих Правил).

Параграф 3. Размеры конструктивных элементов оконечностей

      486. Толщина наружной обшивки, размеры конструктивных элементов одинарного и двойного дна, а также бортового набора при действии эксплуатационных нагрузок, определяемых в главах 16, 17, 18, 19 настоящих Правил, должны отвечать требованиям параграфов 3 главы 16, 2 главы 17, 3 главы 89 и 3 главы 19 настоящих Правил. Кроме того, при определении размеров конструктивных элементов форпика и ахтерпика выполняются следующие требования:

      1) момент сопротивления шпангоутов определяется по формулам (53) и (54) настоящих Правил. При этом:

      m = 12;

      l — расстояние между бортовыми стрингерами, измеренное по обшивке;

      2) размеры распорных бимсов отвечают требованиям пункта 507 настоящих Правил;

      3) при определении момента сопротивления и площади сечения рамных шпангоутов следует принимать:

      m = 10;

      Nmax = 0,5pal, (135)

      где р — расчетное давление согласно параграфу 2 главы 19 настоящих Правил, кПа;

      а — расстояние между рамными шпангоутами, м;

      l — пролет рамного шпангоута, измеренный между верхней кромкой флора и палубой (платформой), ограничивающей форпик (ахтерпик), или ближайшей к днищу проницаемой платформой, если она имеется, либо между проницаемыми платформами, палубой и проницаемой платформой за вычетом высоты рамного бимса соответствующей палубы (платформы), м;

      4) толщина настила и набор проницаемой платформы отвечает требованиям параграфа 3 главы 20 настоящих Правил для платформ в оконечностях. При определении расчетной нагрузки по формуле (17) настоящих Правил, hprg должно быть не менее 3,5 кПа.

      Толщина настила проницаемых платформ smin, мм, определяется по формуле:

      smin = (5 + 0,02L)

, (136)

      но при этом быть не менее 5 мм.

      При L > 300 м принимается L = 300 м;

      5) если форпик (ахтерпик) используется в качестве цистерн, размеры их конструктивных элементов отвечает также требованиям, предъявляемым к конструктивным элементам цистерн.

      487. Размеры конструктивных элементов днища носовой оконечности в районе действия экстремальных нагрузок, определяемых согласно пункту 484, должны отвечать требованиям параграфов 3 главы 16, 2 главы 17 или 3 главы 18 настоящих Правил и следующим дополнительным требованиям:

      1) толщина обшивки определяется по формуле (57) настоящих Правил. При этом:

      р = 0,4PSL, (137)

      где PSL определяется по формуле (133) настоящих Правил.

      m = 15,8;


= 0,7;

      2) момент сопротивления балок основного набора, см3, равен не менее определяемого по формуле:


, (138)

      где р определяется по формуле (137) настоящих Правил;


= 0,65;

      m = 16, если балки проходят, не разрезаясь, через стенки опорных конструкций;

      m = 8, если балки разрезаны на опорах;

      m = 28, если с обеих сторон опорной конструкции опорные сечения балки подкреплены кницами, высота и длина которых не менее 1,5 высоты балки;


к — пункт 141 настоящих Правил;

      3) площадь поперечного сечения балки основного набора, см2, или сварных швов, соединяющих разрезные балки с опорными конструкциями, равна не менее:


, (139)

      где р определяется по формуле (137) настоящих Правил;


= 0,65;

hi — длина периметра сечения балки, см;

s —пункту 139 настоящих Правил.

      В площадь поперечного сечения балки включается площадь стенки, а также площадь участка сечения обшивки шириной b1 = 3s (где s — толщина обшивки, мм). Свободный поясок балки полосо-бульбового профиля в площадь поперечного сечения включается полностью. Свободный поясок балки таврового профиля в площадь сечения включается частью своей ширины b2 = 3sп (где sп — толщина свободного пояска балки, мм);

      4) толщина стенки флора, днищевого стрингера, вертикального киля s, мм, равна не менее определяемой по формуле:


, (140)

      где р определяется по формуле (137) настоящих Правил;

      а и b — среднее расстояние, м, соответственно между флорами и стрингерами (вертикальным килем и стрингером); наличие полустрингеров при определении b не учитывается;


= 0,65;

      h —высота флора, стрингера, вертикального киля соответственно, м;


s — согласно пункту 139 настоящих Правил.

      488. Размеры конструктивных элементов борта носовой оконечности в районе действия экстремальных нагрузок, определяемых согласно пункту 485 настоящих Правил, отвечают требованиям параграфа 3 главы 16 и параграфа 3 главы 19 настоящих Правил, а также следующим дополнительным требованиям:

      1) толщина обшивки определяется по формуле (57) настоящих Правил. При этом:

      р = 0,5PSL, (141)

      где PSL определяется по формуле (134) настоящих Правил;

      m = 15,8;


= 0,7;

      2) момент сопротивления балки основного набора отвечает требованиям подпункта 2) пункта 487 настоящих Правил при действии расчетной нагрузки, определяемой по формуле (141) настоящих Правил;

      3) площадь поперечного сечения балки основного набора отвечает требованиям подпункта 3) пункта 487 настоящих Правил при действии расчетной нагрузки, определяемой по формуле (141) настоящих Правил.

      489. Размеры шпангоутов в кормовом подзоре не меньше, чем размеры шпангоутов в ахтерпике, если их пролет не превышает 2,5 м. При большем пролете размеры шпангоутов соответственно увеличивают. Толщина флоров и стрингеров не менее требуемой согласно пункту 490 настоящих Правил.

      490. Бортовые стрингеры форпика и ахтерпика имеют площадь сечения стенки

c, см2, не менее определяемой по формуле:

c = 12+0,45L. (142)

      Ширина бортового стрингера b, м, равна не менее определяемой по формуле

      b = 0,24 + 0,005L L < 80 м;

      (143)

      b = 0,4+0,003L L > 80 м.

      Толщина стенки бортового стрингера, мм, равна не менее:

      smin = (5 + 0.02L)

, (144)

      но не менее 5 мм.

      При L > 300 м принимается L = 300 м.

      491. Толщина наружной обшивки бульба равна не менее 0,08L + 6, но принимается не более 25 мм. При этом толщина нижних поясьев наружной обшивки бульба допускается не менее определяемой в подпункте 1) пункта 487 настоящих Правил для сечения на носовом перпендикуляре.

Параграф 4. Специальные требования

      492. Требования настоящего параграфа применяются к конструкции носовых объемных дверей типа "визор", которые представляют собой объемные секции носовой оконечности судна, механически соединяемые с бортовыми или подпалубными конструкциями и способные перемещаться в вертикальном направлении для обеспечения погрузки колесной техники и/или других транспортных средств.

      493. Толщина обшивки носовых объемных дверей типа "визор" предусматривается не менее требуемой для соответствующих участков наружной обшивки согласно параграфу 3 главы 22 настоящих Правил;

      494. Момент сопротивления балок основного набора не менее требуемого для соответствующих районов носовой оконечности согласно параграфу 3 главы 22 настоящих Правил. При этом расчетная нагрузка, кПа, равна не менее определяемой по формуле:

      рmin = 0,8(1,5

0 + 0,6

)2. (145)

      Площадь сечения стенки балки равна не менее определяемой по формуле (55) настоящих Правил. При этом:

      Nmax = 0,5pal, (146)

      где р — расчетная нагрузка согласно пунктов 171 или 485 настоящих Правил в зависимости от того, что больше, но не менее pmin по формуле (145) настоящих Правил, кПа;


= 0,7;

      495. Принимаются конструктивные меры для обеспечения жесткого закрепления балок основного набора и поддерживающих их рамных балок носового объемного лацпорта.

      496. Размеры рамных балок определяются на основании расчета прочности с использованием расчетных нагрузок согласно пунктов 171 или 485 настоящих Правил, в зависимости от того, что больше, но не менее pmin по формуле (145) настоящих Правил, и коэффициентов допускаемых напряжений

=

= 0,6.

      497. Конструкция рамных балок отвечает требованиям параграфа 3 главы 14 настоящих Правил.

      498. У судов с неповоротными насадками в районе крепления насадок следует устанавливать поперечные переборки или рамные связи.

      499. В районах криволинейных участков корпуса (подъем днища, развал бортов) рекомендуется устанавливать набор под углом к наружной обшивке, близком к прямому.

      500. На многовинтовых судах прочность и жесткость конструкций в районе крепления дейдвудной трубы, кронштейнов и мортир гребных валов является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

Глава 23. Пиллерсы и распорные бимсы

      Сноска. Заголовок главы 23 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения и конструкция

      501. В главе приводятся требования к размерам пиллерсов, устанавливаемых в корпусе, надстройках и рубках, и к распорным бимсам в пиках.

      В настоящей главе приняты следующие обозначения:

      l — длина пиллерса (распорного бимса), м, измеренная: для пиллерса — между свободным пояском карлингса (или рамного бимса, если пиллерс поддерживает рамный бимс) и настилом палубы (или второго дна); для распорного бимса — между внутренними кромками шпангоутов левого и правого борта или от внутренней кромки шпангоута до прочной опоры в диаметральной плоскости судна;


— площадь поперечного сечения пиллерса (распорного бимса), см2;

      i — наименьший момент инерции поперечного сечения пиллерса (распорного бимса), см4;

      d0 — наружный диаметр пиллерса, мм.

      502. Как правило, оси пиллерсов в междупалубных помещениях и трюмах располагаются на одной вертикали, концы пиллерсов подкрепляются кницами.

      Если нижний конец трубчатого пиллерса при нагрузке P < 250 кН не имеет книц, настил палубы (второго дна) под ним усиливается установкой накладного или утолщенного вварного листа (P — согласно пункту 505 настоящих Правил).

      Стенка балки набора, к которой крепится верхний конец пиллерса, подкрепляется кницами, чтобы обеспечить передачу нагрузки на пиллерс.

      503. Пиллерсы устанавливаются на сплошные флоры и стрингеры, которые подкрепляют вертикальными бракетами. Вырезы во флорах и стрингерах под пиллерсами не допускаются.

      При нагрузке Р > 250 кН (Р — согласно пункту 505 настоящих Правил) пиллерсы устанавливаются на пересечении сплошных флоров и стрингеров, либо флор (стрингер) в месте установки пиллерса подкрепляется вертикальными бракетами, соединенными с соседними флорами (стрингерами).

      504. Концы пиллерсов крепятся кницами или иными одобренными Регистром судоходства конструкциями, обеспечивающими надежную передачу усилий на нижележащие конструкции корпуса:

      в цистернах, под водонепроницаемыми платформами, палубными рубками, концевыми переборками надстроек, брашпилями, лебедками, шпилями;

      в носовой оконечности судов, имеющих спецификационную скорость

0 > 1,5

или значительный развал шпангоутов в носу.

Параграф 2. Расчетные нагрузки

      505. Нагрузка на пиллерс Р, кН, определяется по формуле:

      Р = plmbm +

, (147)

      где р —расчетное давление на вышележащую палубу согласно параграфу 2 главы 20 настоящих Правил, кПа;

      lm — расстояние, измеренное вдоль карлингсов между серединами их пролетов, м;

      bm — средняя ширина площади палубы, поддерживаемой пиллерсом, включая грузовые люки, расположенные в рассматриваемом районе, м;


(plmbm)i — сумма нагрузок от расположенных выше пиллерсов, определенных с учетом параграфа 2 главы 20 настоящих Правил, которые передаются на рассматриваемый пиллерс, кН.

      506. Нагрузка на распорный бимс Р, кН, определяется по формуле:

      Р = рас, (148)

      где р = pst+pw — расчетное давление на борт судна в месте расположения распорного бимса, определяемое согласно пунктов 170 и 171 настоящих Правил, кПа;

      а — расстояние между шпангоутами, на которых устанавливаются распорные бимсы, м;

      с — полусумма пролетов шпангоута, измеренных по вертикали, примыкающих сверху и снизу к рассматриваемому бимсу, м.

Параграф 3. Размеры пиллерсов и распорных бимсов

      507. Площадь поперечного сечения пиллерсов и распорных бимсов

, см2, равна не менее определяемой методом последовательных приближений по формуле:

= 10kP/

cr +

, (149)

      где Р — согласно параграфу 2 главы 23 настоящих Правил;

      k = 2 —коэффициент запаса устойчивости;


cr — критические напряжения согласно пункту 254 настоящих Правил при эйлеровых напряжениях, вычисляемых по формуле:

;

— надбавки на износ, см2, определяемые по следующим формулам:

      для трубчатых пиллерсов


= 0,03d0

s;

      для коробчатых пиллерсов


= 0,1

hi

s;

      где

hi — длина периметра поперечного сечения, см;

      для пиллерсов и распорных бимсов составного профиля (двутавровых, из швеллеров)


= 0,05

hi

s;

s —пункт 139 настоящих Правил.

      508. Толщина стенок трубчатых пиллерсов s, мм, принимается не менее определяемой по формуле:

      s = (d0/50) + 3,5. (150)

      Толщина стенок пиллерсов составного профиля (коробчатых, из швеллеров или двутавровых) s, мм, равна не менее определяемой по формуле:

      s = hп/50, (151)

      где hп — высота стенки профиля, мм.

      Толщина стенки пиллерса, как правило, не менее 6 мм.

      На малых судах по согласованию с Регистром судоходства допускается уменьшение толщины стенок пиллерсов до 5 мм при сохранении требуемой площади поперечного сечения.

Глава 24. Штевни, кили, кронштейны руля и гребного вала, неповоротные насадки гребного винта

      Сноска. Заголовок главы 24 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения, конструкция

      509. В главе приводятся требования к конструкции и размерам форштевня, ахтерштевня (рудерпоста, старнпоста), подошвы ахтерштевня, кронштейнов полуподвесного руля и гребных валов, брускового киля, неповоротной насадки гребного винта.

      510. Рекомендуется использовать брусковый или листовой форштевень сварной конструкции. В нижней части форштевень соединяется с брусковым или горизонтальным килем и по возможности с вертикальным килем.

      Листовая часть сварного форштевня должна быть подкреплена поперечными бракетами. Необходимо чтобы расположение бракет по высоте форштевня было согласовано с набором корпуса. Поперечные бракеты, подкрепляющие листовой форштевень, устанавливаются не реже чем через 1 м ниже летней грузовой ватерлинии и не реже чем через 1,5 м выше ее. Бракеты по длине перекрывают стыковые соединения форштевня с наружной обшивкой, доводится до ближайших шпангоутов и приваривается к ним.

      Отдельные бракеты, которые не доводят до набора, за исключением бракет в районе ледового пояса на судах с ледовыми усилениями, имеют заднюю кромку, образованную по плавной кривой.

      При достаточно большом радиусе закругления форштевня рекомендуется в его диаметральной плоскости устанавливать ребро жесткости со свободным пояском.

      511. Необходимо чтобы конструкция ахтерштевня одновального судна соответствует следующим требованиям:

      1) размеры ахтерштевня такие, чтобы конструктивные зазоры между гребным винтом, с одной стороны, ахтерштевнем и рулем, с другой стороны (приложение 74 настоящих Правил), были не менее, указанных в приложении 73 настоящих Правил;

      2) следует выполнять подошву ахтерштевня с плавным подъемом в корму;

      3) старнпост имеет подкрепляющие поперечные бракеты у сварного ахтерштевня и ребра жесткости у литого ахтерштевня. Бракеты и ребра устанавливаются не реже чем через 1 м; их расположение согласовывается согласовано с набором корпуса;

      4) ахтерштевень надежно закрепляют в корпусе судна.

      Нижняя часть ахтерштевня протягивается в нос от старнпоста и крепится своими бракетами (ребрами) не менее чем к трем флорам при L > 120 м и не менее чем к двум флорам при L < 120м. На малых судах указанное крепление выполняют к одному флору.

      Рудерпост протягивается выше кормового подзора на величину, достаточную для его крепления к транцевому флору.

      На судах длиной L > 80м, а также на судах с крейсерской кормой старнпост также протягивается вверх на величину, достаточную для его крепления к дополнительному транцевому флору.

      Толщина транцевого и дополнительного транцевого флоров увеличивают по сравнению с толщиной флоров ахтерпика. Как правило, их следует доводить до ближайшей палубы или платформы.

      512. Конструкция ахтерштевня двухвального судна отвечает требованиям к конструкции старнпоста одновального судна согласно пункту 511 настоящих Правил. Допускается крепление нижней части ахтерштевня, протягиваемой в нос, не менее чем к двум основным флорам.

      513. Ахтерштевень трехвального судна отвечает требованиям к ахтерштевню одновального судна согласно пунктов 511 и 519 настоящих Правил.

      514. Рулевой кронштейн полуподвесного руля надежно соединяют с соответствующими флорами ахтерпика и его диаметральной отбойной переборкой.

      Кронштейн сварной конструкции внутри подкрепляют поперечными бракетами; основные его несущие связи доведят до ближайшей палубы или платформы; толщина флоров, с которыми соединяется кронштейн, увеличивается по сравнению с толщиной флоров ахтерпика.

      515. Лапы двухлапных кронштейнов бортовых гребных валов располагаются по отношению друг к другу под углом, близким к 900. Осевые линии лап пересекаются на оси гребного вала.

      Конструкция кронштейнов гребных валов, лапы которых располагаются под углом, меньшим 800 и большим 1000, и дополнительные подкрепления корпуса судна в районе таких кронштейнов являются предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      Расположение кронштейнов относительно корпуса обеспечивает возможно больший зазор между кромкой лопасти гребного винта и корпусом, но не менее 25 % диаметра гребного винта.

      516. Наружная и внутренняя обшивки неповоротной насадки гребного винта подкрепляют набором, расположение и размеры элементов которого определяются в соответствии с пунктом 986 настоящих Правил.

      Поперечные диафрагмы в насадке, как правило, располагаются в плоскости флоров ахтерпика.

      В месте крепления насадки к корпусу судна обеспечивают плавный переход от насадки к корпусу. В нижней части насадка соединяется с корпусом. При креплении насадки к корпусу судна кронштейнами обеспечивается их надежная конструктивная перевязка с набором кормовой оконечности корпуса и внутренним набором насадки. Конструкция кронштейнов отвечает требованиям пункта 515 настоящих Правил. В верхней и нижней частях обшивки насадки предусматриваются спускные пробки из материала, не подверженного коррозии.

Параграф 2. Расчетные нагрузки, размеры форштевня,
ахтерштевня, кронштейнов руля и гребного вала,
брускового киля и неповоротной насадки гребного винта

      517. Расчетная нагрузка для конструкций подошвы ахтерштевня и кронштейна полуподвесного руля принимается равной условной расчетной реакции нижней опоры пера руля R4 в соответствии с пунктом 945 настоящих Правил. При этом в формулах (444) - (446) настоящих Правил коэффициент

4 следует принимать равным нулю.

      518. Форштевень отвечает следующим требованиям:

      1) брусковый форштевень на участке от киля до летней грузовой ватерлинии имеет площадь поперечного сечения

, см2, не менее определяемой по формуле:

= 1,3L – 4. (152)

      Площадь сечения форштевня уменьшается для судов ограниченных районов плавания:

      R2 и R2-RSN — на 10 %;

      R3-RSN и R3 — на 20 %.

      Выше летней грузовой ватерлинии площадь сечения форштевня постепенно уменьшатся до 70 % площади, установленной выше;

      2) толщина листов сварного форштевня s, мм, определяется по формуле:

      s = (0,085L + 5,5)

, (153)

      где

— согласно пункту 133 настоящих Правил, но при этом быть не менее 7 мм.

      При L > 220 м принимается L = 220 м;

      Толщина листов форштевня уменьшается для судов ограниченных районов плавания:

      R2 и R2-RSN — на 5 %;

      R3-RSN и R3 — на 10 %.

      Толщина листов форштевня выше летней грузовой ватерлинии постепенно уменьшается до толщины прилегающих к форштевню листов наружной обшивки.

      Толщина и ширина листов форштевня в месте их соединения с горизонтальным килем не менее толщины и ширины последнего.

      При уменьшении расстояния между бракетами, подкрепляющими форштевень, на 0,5м против требуемого в пункте 510 настоящих Правил толщина листов форштевня уменьшается на 20 %. При меньшем снижении расстояния между бракетами допустимое уменьшение толщины листов форштевня определяется линейной интерполяцией;

      3) толщина бракет, подкрепляющих форштевень, равна не менее толщины наружной обшивки, примыкающей к форштевню.

      Толщина стенки и полки ребра, подкрепляющего форштевень в диаметральной плоскости, равна не менее толщины его бракет.

      519. Необходимо чтобы ахтерштевень одновального судна отвечал следующим требованиям:

      1) старнпост сплошного прямоугольного сечения на участке от киля до кормового подзора имел длину ls и ширину bs сечения, мм, не менее определяемых по формулам:

      ls =1,30L + 95; bs =1,60L + 20 при L < 120м;

      (154)

      ls = 1,15 L + 110; bs = 0,675L + 130 при L > 120 м.

      Размеры сечения старнпоста уменьшают для судов ограниченных районов плавания:

      R2 и R2-RSN — на 5 %,

      R3-RSN и R3 — на 10 %.

      Выше кормового подзора площадь сечения ахтерштевня плавно уменьшается. При этом площадь его сечения нигде не становится меньше 40 % требуемой площади старнпоста, отвечающей указанным выше размерам;

      2) основные размеры поперечного сечения старнпоста литого ахтерштевня с рулем, имеющим верхнюю и нижнюю опоры, устанавливаются согласно приложению 75 настоящих Правил в зависимости от базовой толщины s0, мм, определяемой по следующим формулам:

      s0 = 0,1L + 4,4 при L < 200 м;

      (155)

      s0 = 0,06L + 12,4 при L > 200 м.

      Толщина ребер жесткости равна не менее чем на 50 % больше толщины обшивки, примыкающей к ахтерштевню;

      3) основные размеры поперечного сечения старнпоста сварного ахтерштевня с рулем, имеющим верхнюю и нижнюю опоры, устанавливаются по приложению 76 настоящих Правил, где s0 — согласно подпункту 2) пункта 519 настоящих Правил. Толщина поперечных бракет равна не менее чем на 20 % больше толщины обшивки, примыкающей к ахтерштевню.

      Допускается применение сварного старнпоста иной конструкции, эквивалентной по прочности указанной;

      4) толщина стенки дейдвудного яблока после обработки отверстия составляет не менее 30 % диаметра гребного вала;

      5) момент сопротивления сечения подошвы ахтерштевня относительно вертикальной оси Wп, см3, равен не менее определяемого по формуле:

      Wп = 8

p4xs

. (156)

      Момент сопротивления сечения рудерпоста относительно горизонтальной продольной оси Wp, см3, равен не менее определяемого по формуле:

      Wp = 8(1 – б)R4lр

. (157)

      Здесь

= 0,85 при наличии рудерпоста;

= 1 при отсутствии рудерпоста или, если рудерпост съемный;

      R4 — согласно параграфу 2 главы 24 настоящих Правил;

      xs — отстояние рассматриваемого сечения подошвы ахтерштевня от оси вращения руля, м (не следует принимать xs менее 0,5lп и более lп);

      lп — длина пролета подошвы ахтерштевня, измеряемая от оси вращения руля до начала скругления около старнпоста, м;

      lр — длина пролета рудерпоста, измеряемая по вертикали от середины толщины подошвы ахтерштевня на оси вращения руля до начала скругления в верхней части рудерпоста, м;


— согласно пункту 133 настоящих Правил.

      Момент сопротивления сечения подошвы ахтерштевня относительно горизонтальной поперечной оси должен быть не менее 0,5 Wп, где Wп — согласно формуле (156) настоящих Правил. Момент сопротивления сечения рудерпоста относительно горизонтальной поперечной оси равен не менее 0,5 Wp, где Wp — согласно формуле (157) настоящих Правил;

      6) размеры сечений элементов ахтерштевня допускается определять на основании прямого расчета прочности, принимая значение коэффициента допускаемых напряжений

= 0,55 и внешние нагрузки согласно главы 47 настоящих Правил.

      520. Размеры сечения ахтерштевня двухвального судна отвечают требованиям к размерам сечения старнпоста одновального судна согласно пункту 519 настоящих Правил со следующими изменениями:

      1) возможно уменьшение ширины сечения ахтерштевня сплошного прямоугольного сечения на 50 % против требуемой в подпункте 1) пункта 519 настоящих Правил;

      2) возможно уменьшение размеров сечения ахтерштевня литой или сварной конструкции против требуемых соответственно в подпунктах 2) и 3) пункта 519 настоящих Правил, из расчета, чтобы моменты сопротивления их сечений относительно горизонтальных продольной и поперечной осей уменьшились не более чем на 50 %. При этом толщина стенок ахтерштевня равна не менее 7мм.

      521. У кронштейна полуподвесного руля с одной петлей на кронштейне момент сопротивления сечения относительно горизонтальной продольной оси, см3, равен не менее определяемого по формуле:

      W = 12R4zs

, (158)

      где R4 — согласно параграфу 2 главы 24 настоящих Правил;

      zs — отстояние по вертикали от середины толщины петли руля на кронштейне до рассматриваемого сечения, м (не следует принимать zs менее 0,5lк и более lк;

      lк — длина пролета кронштейна, измеряемая по вертикали от середины толщины петли руля на кронштейне до точки пересечения оси кронштейна с наружной обшивкой, м;


— согласно пункту 133 настоящих Правил.

      У кронштейна сварной листовой конструкции толщина листовых элементов во всех случаях равна не менее 7мм.

      Размеры элементов кронштейна допускается определять на основании прямого расчета прочности, принимая коэффициент допускаемых напряжений

= 0,35 и внешние нагрузки согласно главы 47 настоящих Правил.

      522. Площадь поперечного сечения каждой из лап кронштейна бортовых гребных валов равна не менее 60 % площади сечения гребного вала в плоскости кронштейна, толщина сечения лапы — не менее 45 %, а толщина ступицы — не менее 35 % диаметра вала. Длина ступицы принимается согласно пункту 2811 настоящих Правил.

      Кронштейны сварной конструкции имеют прочность не менее, указанной выше. Толщина листов при этом равна не менее 7мм.

      Площадь сечения сварного шва, крепящего каждую лапу к корпусу, должна быть не менее 25 % площади поперечного сечения гребного вала. При креплении лап фланцами толщина последних должна быть не менее 25 % диаметра вала.

      523. Брусковый киль имеет высоту hs и ширину bs поперечного сечения, мм, не менее, определяемой по формулам:

      hs = 1,3L +100;

      bs = 0,7L + 8 L < 60 м; (159)

      bs = 0,4L + 26 L > 60 м.

      Возможно уменьшение высоты и ширины сечения брускового киля для судов ограниченных районов плавания:

      R2 и R2-RSN — на 5 %;

      R3-RSN и R3 — на 10 %.

      524. Толщина наружной и внутренней обшивок неповоротной насадки соответствуют параграфу 2 главы 49 настоящих Правил с учетом следующего:

      ширина среднего пояса внутренней обшивки принимается не менее расстояния от 0,03Dн в нос от концевых кромок лопастей винта до 0,07 Dн в корму от кромок, где Dн — внутренний диаметр насадки гребного винта;

      толщина носового участка внутренней и наружной обшивок равна не менее требуемой для бортовой обшивки (пункт 314 настоящих Правил) для поперечной системы набора.

      Ширина крепления насадки гребного винта к корпусу судна равна не менее 0,15Dн.

      Площадь поперечного сечения соединения допускается не менее требуемой подпунктом 5) пункта 519 настоящих Правил для подошвы ахтерштевня. При наличии опоры пера руля в пятке ахтерштевня соединение насадки гребного винта с подошвой ахтерштевня является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      525. Для двухвинтовых судов, когда насадка гребного винта не закреплена к корпусу судна в нижней части, ширина верхнего крепления ее к корпусу приниматеся не менее 0,3Dн.

      Если насадка гребного винта крепится к корпусу судна с помощью кронштейнов, необходимо чтобы их прочность соответствовала требованиям пункта 522 настоящих Правил.

      В районе крепления насадки гребного винта к корпусу толщина элементов набора равна не менее требуемой формулой (490) настоящих Правил.

Глава 25. Фундаменты под механизмы и котлы

      Сноска. Заголовок главы 25 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения, конструкция фундаментов

      526. В главе приводятся требования к конструкции и размерам фундаментов под главные механизмы и котлы, палубные, промысловые, грузовые, вспомогательные и другие механизмы, агрегаты и устройства.

      527. Требования главы являются минимальными. Также выполняются указания, касающиеся конструкции и размеров деталей фундамента, которые содержатся в технической документации механизма, агрегата или устройства, устанавливаемого на этот фундамент.

      528. Необходимо чтобы конструкция фундамента соответствовала следующим общим требованиям:

      1) фундамент имеет прочную и жесткую конструкцию, обеспечивающую надежное крепление механизма, агрегата или устройства и передачу усилий на набор корпуса, обладающий достаточной прочностью. При необходимости набор подкрепляют;

      2) конструкция исключает резонансную вибрацию фундамента в целом и его элементов на всех спецификационных режимах работы механизма;

      3) при установке фундамента на непрерывные продольные связи расчетной палубы и двойного дна (днища) в районе 0,5L средней части судна длиной более 65 м высота продольных стенок фундамента по концам уменьшается постепенно и плавно. Если длина продольной стенки более чем в 6 раз превышает ее высоту, стенка и ее опорный лист изготавливают из такой же стали, как и связь палубы или двойного дна (днища), на которой она установлена. Элементы фундамента не заканчиваются на неподкрепленных участках настилов (обшивки). Крепление фундамента к верхней кромке ширстрека является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства;

      4) конструкция фундамента обеспечивает доступ для осмотра настила (обшивки) под ним. Исключается скопление воды под фундаментом.

      В отдельных случаях по согласованию с Регистром судоходства допускается выполнение конструкции фундамента герметичной с заполнением внутренней полости химически нейтральным материалом с хорошей адгезией.

      529. Фундамент под главные механизмы и котлы, как правило, состоит из двух продольных вертикальных листов (стенок) (для среднеоборотных двигателей и двигателей большой мощности — из четырех стенок (по две с каждой стороны двигателя)) и горизонтальных поясков (опорных листов), предназначенных для непосредственного крепления к ним механизма (котла). Стенки подкрепляют бракетами (кницами) с поясками (фланцами) по свободным кромкам.

      У фундамента с четырьмя стенками опорный лист крепится к двум стенкам, расположенным по одну сторону механизма; в наружных стенках имеются вырезы для доступа в фундамент. У среднеоборотных двигателей эти вырезы не доходят до опорного листа. Наружные стенки выполняются наклонными.

      Все стенки совмещаются с основными или дополнительными днищевыми стрингерами.

      530. Установка механизмов и другого оборудования на наружной обшивке корпуса, на непроницаемых переборках, палубах и платформах (в том числе на стенках и крышах цистерн), на настиле второго дна и обшивке туннеля гребного вала допускается при креплении их к балкам набора, к специально установленным ребрам жесткости (пункт 265 настоящих Правил) или на кронштейнах, соединенных с балками набора или ребрами жесткости.

      Установка малогабаритных механизмов и оборудования на указанные выше конструкции на наварышах не допускается.

Параграф 2. Размеры конструкций фундаментов

      531. Толщина деталей фундамента главного механизма или котла s, мм, равна не менее определяемой по формуле

      s = k0

+ k1, (160)

      где Q — масса механизма (котла) в рабочем состоянии, т;

      k0 — коэффициент, определяемый по приложению 77 настоящих Правил;

      k1 — коэффициент, определяемый по приложению 78 настоящих Правил.

      532. Толщина деталей фундамента главного двигателя внутреннего сгорания s, мм, определяется по формуле:

      s = k2

+ k3, (161)

      где N — спецификационная мощность двигателя, кВт;

      k2, k3 — коэффициенты, определяемые по приложению 79 настоящих Правил, но при этом быть не менее требуемой в пункте 531 настоящих Правил.

Глава 26. Надстройки, рубки, квартердек

      Сноска. Заголовок главы 26 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения, определения и обозначения

      533. В настоящей главе приводятся требования к конструкциям коротких и длинных средних надстроек, у которых продольные стенки совпадают с бортами судна, а также коротких средних надстроек с несовпадающими с бортом продольными стенками, бака, юта, удлиненных бака и юта с совпадающими с бортом стенками, коротких рубок и квартердека.

      Возможность и объем применения требований настоящей главы к длинным надстройкам с несовпадающими с бортом продольными стенками, а также к длинным рубкам являются предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      534. В настоящей главе применяются следующие обозначения:

      В2 — ширина палубы надстройки или рубки, измеренная посередине ее длины, за вычетом ширины вырезов грузовых люков, машинных шахт, если таковые имеются, м;

      h — высота первого яруса надстройки или рубки, м;

      l1 — длина надстройки (рубки), измеренная между концевыми переборками; длина бака (юта), измеренная от носового (кормового) перпендикуляра до концевой переборки бака (юта), м;

      Вх — ширина судна на уровне верхней палубы в рассматриваемом сечении, м;

      b — ширина рубки, м.

Параграф 2. Конструкция

      535. Для первого яруса длинной средней надстройки вне концевых участков, удлиненного бака (юта) вне концевого участка должны выполняться требования, предъявляемые к верхней палубе согласно главы 20 настоящих Правил и борту в районе верхнего междупалубного помещения согласно глав 16 и 19 настоящих Правил.

      536. Нижний пояс бортовой обшивки и обшивки продольных переборок коротких средних надстроек, концевых участков длинных средних надстроек первого яруса и удлиненного бака (юта), нижний пояс бортовых стенок коротких стальных рубок и концевых участков длинных стальных рубок, установленных на расчетной палубе, изготавливают из стали той же категории, с тем же пределом текучести, что и расчетная палуба в данном районе. Ширина нижнего пояса равна не менее 0,5h.

      537. Концевые переборки надстроек и рубок, по возможности, располагаются в одной плоскости с поперечными переборками корпуса или возможно ближе к ним.

      Внутри надстроек и рубок предусматривают рамные шпангоуты или рамные стойки, переборки или полупереборки, установленные в плоскости рамных связей и переборок нижележащих конструкций корпуса. Рамные стойки концевых переборок должны располагаться в одной плоскости с рамными стойками переборок корпуса.

      538. Нижние концы стоек концевых переборок надстроек и рубок первого яруса приваривают к палубе. Нижние концы стоек боковых переборок рубки первого яруса закрепляют к палубе кницами.

      539. Предусматривают необходимые подкрепления конструкций рубок и надстроек в местах установки спускоподъемных устройств для спасательных и дежурных шлюпок, а также для спасательных плотов.

Параграф 3. Расчетные нагрузки

      540. Расчетные нагрузки на борта надстроек и палубы надстроек и рубок отвечают следующим требованиям:

      1) расчетное давление на борта надстроек определяется согласно параграфу 3 главы 16 настоящих Правил;

      2) расчетное давление на открытые участки палуб надстроек и рубок определяется по формуле:

      р =

рw, (165)

      но должно быть не менее рmin,

      где pw — волновая нагрузка на уровне палубы согласно пункту 171 настоящих Правил;


= 0,9 для палубы бака, палубы удлиненного бака или части палубы длинной средней надстройки в пределах участка 0,2L от носового перпендикуляра;

= 0,8 для палубы юта, палубы удлиненного юта или части палубы длинной средней надстройки в пределах участка 0,2L от кормового перпендикуляра;

= 0,7 для палуб коротких средних надстроек и рубок, палуб длинных надстроек и рубок удлиненных бака и юта, расположенных в пределах средней части судна.

      Для участков палуб длинной средней надстройки и рубок, удлиненных бака и юта, расположенных вне средней части судна и вне пределов участков, отстоящих на 0,2L от носового или кормового перпендикуляра,

определяется линейной интерполяцией.

      Для палуб надстроек и рубок первого яруса рmin, кПа, определяется по следующим формулам:

      для палуб бака, удлиненного бака или части палубы длинной средней надстройки в пределах участка 0,2L от носового перпендикуляра

      рmin = 0,1L + 7;

      для палуб юта, удлиненного юта или части палубы длинной средней надстройки в пределах участка 0,2L от кормового перпендикуляра

      рmin = 0,015L + 4 при L < 80 м;

      рmin = 0,03L + 2,8 при L >80 м;

      для палуб средней надстройки и рубок, удлиненных бака и юта, расположенных в пределах средней части судна,

      pmin = 0,015L + 4;

      для участков палуб средней надстройки и рубок, удлиненных бака и юта, расположенных вне средней части судна и вне пределов участков, отстоящих на 0,2L от носового или кормового перпендикуляра, pmin определяется линейной интерполяцией.

      Для палуб надстроек и рубок второго и других вышележащих ярусов

      pmin = 2 кПа.

      Для судов длиной более 250 м при определении pmin принимается L = 250 м.

      Для судов ограниченного района плавания величина pmin уменьшают умножением на коэффициент

, определяемый по приложению 18 настоящих Правил.

      541. Давление на концевые переборки надстроек и рубок и боковые переборки рубок р, кПа, определяется по формуле:

      р = 5,1nc2(kz0 – z1), (166)

      где n — коэффициент, определяемый по приложению 80 настоящих Правил;

      с2 = 0,3 + 0,7bх, при этом с2 > 0,5;

      k = 1,0 +

при x1/L < 0,45;

      k = 1,0 + 1,5

при x1/L > 0,45;

      для боковых переборок рубок коэффициент k принимается переменным по длине переборки. С этой целью рубка разбивается на равные участки длиной не более 0,15L каждый; при этом за величину х1 принимается расстояние между кормовым перпендикуляром и серединой рассматриваемого участка;

      Сb — не принимается меньше 0,6 и больше 0,8;

      для кормовых концевых переборок, расположенных в нос от миделя, принимается Сb = 0,8;

      z0 — принимается согласно приложению 81 настоящих Правил;

      z1 — вертикальное расстояние от летней грузовой ватерлинии до середины ширины рассматриваемого листа или пролета стойки.

      542. Приведенные значения коэффициента п относятся к судну, имеющему надводный борт, равный минимальному базисному для судов типа "В", и стандартную высоту надстроек согласно главы 5 Правил о грузовой марке. Если палуба, на которой находится рассматриваемый ярус надстройки, вследствие увеличенного надводного борта по сравнению с базисным, находится по высоте выше установленного стандартного положения, то соответствующее ее положению значение коэффициента n определяется линейной интерполяцией между значениями этого коэффициента для надстроек со стандартным и фактическим положением палуб под надстройками.

      В любом случае расчетное давление не принимается менее, указанного в приложении 82 настоящих Правил.

      Для судов ограниченного района плавания возможно уменьшение расчетного давления умножением на коэффициент

, определяемый по приложению 18 настоящих Правил.

Параграф 4. Размеры конструкций надстроек, рубок и квартердека

      543. Толщина бортовой обшивки коротких и длинных средних надстроек, бака и юта, удлиненных бака и юта определяется согласно пункту 314 настоящих Правил при действии расчетных нагрузок согласно подпункту 1) пункта 540 настоящих Правил. Для коротких средних надстроек, бака и юта

= 0,7.

      Для длинной средней надстройки, удлиненных бака и юта вне концевых участков

определяется согласно пункту 314 настоящих Правил;

      в сечениях у концевых переборок

= 0,7;

      в пределах концевых участков

определяется линейной интерполяцией.

      Толщина бортовой обшивки длинных средних надстроек, удлиненных бака и юта отвечают требованиям пункта 321 настоящих Правил.

      Во всех случаях толщина бортовой обшивки коротких средних надстроек, бака и юта smin, мм, равна не менее:

      для надстроек нижнего яруса

      smin = (4,5 + 0,025L)

; (167)

      для надстроек остальных ярусов

      smin = (4 + 0,02L)

, (168)

      где

— согласно приложению 8 настоящих Правил;

      При L > 300 м принимается L = 300 м.

      544. Для судов неограниченного района плавания и ограниченного района плавания R1, если принятая шпация меньше нормальной (параграф 3 главы 8 настоящих Правил), допускается уменьшение минимальной толщины пропорционально отношению принятой шпации к нормальной, но не более чем на 10 %. Для судов длиной 30 м и более во всех случаях минимальная толщина не менее 5 мм.

      545. Толщина настила палуб коротких и длинных средних надстроек, бака и юта, удлиненных бака и юта, короткой и длинной рубок определяется согласно подпунктов 1) и 2) пункта 407 настоящих Правил при действии расчетных нагрузок согласно подпункту 2) пункта 540 настоящих Правил. Для коротких средних надстроек, бака, юта и коротких рубок

= 0,7.

      Для длинной средней надстройки, удлиненных бака и юта вне концевых участков

определяется как для расчетной палубы согласно подпункту 2) пункта 407 настоящих Правил; в сечениях у концевых переборок

= 0,7; в пределах концевых участков

определяется линейной интерполяцией.

      Толщина настила палуб длинных средних надстроек, удлиненных бака и юта, длинных рубок отвечает требованиям подпункта 5) пункта 407 настоящих Правил для верхней палубы между бортом и линией больших вырезов.

      546. Во всех случаях толщина настила палуб коротких средних надстроек, бака и юта, коротких рубок smin, мм, равна не менее определяемой по формулам:

      для открытой палубы бака:

      smin = (4 + 0,04L)

при L > 100 м;

      (169)

      smin = (7 + 0,01L)

при L > 100 м;

      для палуб надстроек и рубок нижнего яруса в остальных случаях:

      smin = (5 + 0,01L)

; (170)

      для палуб надстроек и рубок остальных ярусов:

      smin = (4 + 0,01L)

, (171)

      где

— согласно пункту 133 настоящих Правил.

      При L > 300 м принимается L = 300 м.

      547. Для судов неограниченного района плавания и ограниченного района плавания R1, если принятая шпация меньше нормальной (параграф 3 главы 8 настоящих Правил), допускается уменьшение минимальной толщины пропорционально отношению принятой шпации к нормальной, но не более чем на 10 %. Для судов длиной 50 м и более во всех случаях минимальная толщина допускается не менее 5 мм. Для судов длиной менее 50 м минимальная толщина может быть уменьшена до 4 мм, а для судов длиной менее 20 м — до 3 мм по согласованию с Регистром судоходства.

      548. Толщина листов обшивки концевых переборок надстроек, бортовых и концевых переборок рубок равна не менее определяемой по формуле (57) настоящих Правил. При этом:

      m = 15,8;


= 0,6;

s = 0;

      р — согласно пункту 541 настоящих Правил.

      Толщина обшивки боковых переборок рубок допускают не более толщины бортовой обшивки надстроек согласно пункту 543 настоящих Правил при их одинаковом расположении по длине судна и высоте борта.

      Толщина нижнего листа обшивки концевых переборок первого яруса надстроек (рубок) увеличивается на 1 мм по сравнению с расчетной. Ширина нижнего листа принимается не менее 0,5 м.

      Если носовая переборка рубки выполнена скругленной в плане по всей ширине рубки, то толщину ее обшивки возможно уменьшить на 0,5мм по сравнению с расчетной.

      549. Во всех случаях толщина обшивки концевых переборок надстроек, бортовых и концевых переборок рубок smin, мм, равна не менее определяемой по формулам:

      для нижнего яруса

      smin = (5 + 0,01L)

; (172)

      для остальных ярусов

      smin = (4 + 0,01L)

, (173)

      где

— согласно пункту 165 настоящих Правил.

      При L > 300 м принимается L = 300 м.

      Во всех случаях для судов длиной 50 м и более минимальная толщина равна не менее 5 мм. Для судов длиной менее 50 м минимальную толщину возможно уменьшить до 4 мм, а для судов длиной менее 20 м — до 3 мм по согласованию с Регистром судоходства. Уменьшение минимальной толщины не допускается для носовой переборки средней надстройки и незащищенной носовой переборки юта судов длиной 20 м и более.

      550. Набор бортов, палуб и концевых переборок бака, юта, средней надстройки, квартердека и рубок отвечает следующим требованиям:

      1) необходимо чтобы бортовой набор надстроек отвечал требованиям к бортовому набору в междупалубных помещениях согласно пунктов 381 - 384 настоящих Правил при использовании расчетных нагрузок согласно подпункту 1) пункта 540 настоящих Правил. Для продольных балок и бортовых стрингеров короткой средней надстройки, бака и юта

= 0,65.

      Для продольных балок и бортовых стрингеров длинной средней надстройки, удлиненных бака и юта вне концевых участков

определяется согласно пунктов 382 и 383 настоящих Правил;

      в сечениях у концевых переборок

= 0,65;

      в пределах концевых участков

определяется линейной интерполяцией;

      2) подпалубный набор надстроек и рубок удовлетворяет требованиям пунктов 408 - 415 настоящих Правил при использовании расчетных нагрузок согласно подпункту 2) пункта 540 настоящих Правил. Для продольных балок и карлингсов короткой средней надстройки, бака и юта

= 0,65.

      Для продольных балок и карлингсов длинной средней надстройки, удлиненных бака и юта вне концевых участков

определяется согласно пунктов 408 и 410 настоящих Правил;

      в сечениях у концевых переборок

= 0,65;

      в пределах концевых участков

определяется линейной интерполяцией;

      3) момент сопротивления стоек концевых переборок надстроек, бортовых и концевых переборок рубок равен не менее определяемого согласно пункту 246 настоящих Правил. При этом:


= 0,6;

к = 1;

      р — согласно пункту 541 настоящих Правил;

      m = 12, если нижний конец стойки крепится к палубе кницей;

      m = 10, если нижний конец стойки приварен к палубе;

      m = 8, если нижний конец стойки срезан "на ус".

      Момент сопротивления стоек бортовых переборок рубок принимают не более момента сопротивления шпангоутов надстроек согласно подпункту 1) настоящего пункта Правил при их одинаковом расположении по длине судна и высоте борта.

      551. Размеры связей переборок и полупереборок внутри надстроек и рубок, если не оговорено иное, отвечают требованиям пункта 455 настоящих Правил.

Параграф 5. Специальные требования

      552. Районы верхней палубы, расположенные под длинной средней надстройкой, удлиненными баком и ютом вне концевых участков, отвечают требованиям главы 20 настоящих Правил для второй палубы. К районам верхней палубы, расположенным подконцевыми участками длинной средней надстройки, удлиненных бака и юта, применяются промежуточные требования между требованиями к верхней палубе и второй палубе.

      553. Необходимо чтобы в местах установки концевых переборок выполнялись следующие требования:

      1) если концевая переборка надстройки не совпадает с поперечной переборкой корпуса, в нижележащем помещении под концевой переборкой предусматриваются полупереборки, пиллерсы или, по крайней мере, усиление шпангоутов и бимсовых книц;

      2) если концевая переборка длинной рубки не совпадает с поперечной переборкой в нижележащем помещении, в плоскости боковых переборок рубки под палубой, на которой она расположена, устанавливают короткие карлингсы длиной не менее трех шпаций в нос и корму от концевой переборки рубки;

      3) в сечении, где концевые переборки надстроек и рубок опираются на продольные подпалубные связи, а боковые переборки рубок — на поперечные подпалубные связи расположенной ниже палубы (переборки и полупереборки, карлингсы, рамные бимсы), стенки указанных подпалубных связей подкрепляют кницами или бракетами.

      554. Конструкция у концов надстроек отвечает следующим требованиям:

      1) у концов средней надстройки, удлиненных бака и юта, расположенных в районе 0,6L средней части судна длиной 65 м и более, бортовая обшивка продолжается за концевую переборку и плавно по кривой сводится к борту на длине d1, м (приложение 83 настоящих Правил), определяемой по формуле:

      d1 > 0,2(В2/2 + h) (174)

      По согласованию с Регистром судоходства возможно уменьшение величины d1 при условии увеличения толщины нижнего пояса бортовой обшивки надстройки, ширстрека и палубного стрингера в районе, указанном в приложении 83 настоящих Правил;

      2) если конец надстройки (бака, юта) расположен в пределах участка длиной 0,1L от носового или кормового перпендикуляра, а также на судах длиной менее 65 м, размер d1 согласно пункту 554 настоящих Правил допускается уменьшить в два раза. Если конец надстройки расположен вне указанных участков и вне района 0,6L средней части судна, размер d1 определяется линейной интерполяцией;

      3) притупление нижней части криволинейной кромки выступающей части бортовой обшивки надстройки удаляют и подвергают механической обработке.

      Криволинейная кромка подкрепляется полосой, смещенной вниз от кромки на 50 мм. Концы полосы срезаются "на ус".

      Устройство вырезов в выступающей части бортовой обшивки надстройки, как правило, не допускается. Соединение этих листов с фальшбортом делают подвижным;

      4) у концов короткой средней надстройки, продольные стенки которой не совпадают с бортом судна, крепление концов продольных стенок к палубе выполняют так же, как у рубок согласно пункту 555 настоящих Правил, либо обеспечивают плавный переход скругленной кницей от продольной стенки надстройки к короткому карлингсу, подкрепляющему палубу под этой стенкой, с одновременным усилением палубного стрингера в районе, указанном в приложении 83 настоящих Правил.

      555. Соединение боковых переборок рубки с концевой переборкой, расположенной в районе 0,6L средней части судна длиной 65 м и более выполняется по скруглению радиусом r, м, определяемым по формуле:

      r =

, (175)

      где b — ширина рубки около концевой переборки, м.

      556. Углы прямоугольных вырезов в наружных боковых переборках и палубе длинных рубок надлежащим образом скругляют и имеют обделочные рамки. Вырезы для дверей в упомянутых боковых переборках, расположенные в районе 0,6L средней части судна дополнительно подкрепляют утолщенными листами согласно приложению 84 настоящих Правил, а в пределах участка протяженностью не менее высоты рубки от концевой переборки, если рубка располагается на расчетной палубе, такие вырезы не допускаются.

      Если вырезы для дверей в боковых переборках располагаются вне средней части судна или рубка короткая, утолщенные листы согласно приложению 84 настоящих Правил устанавливаются только внизу выреза.

      При расстоянии между расширительными или скользящими соединениями менее трех высот рубки требуется только скругление углов вырезов. Вырезы для иллюминаторов и окон по верхней и нижней кромкам подкрепляют горизонтальными ребрами.

      557. Требования к устройству квартердека на судах длиной более 90 м являются предметом специального рассмотрения Регистром судоходства. На судах длиной 90 м и менее конструкция уступа в месте соединения верхней палубы с палубой квартердека отвечают следующим требованиям:

      1) настил верхней палубы в месте уступа продлевают в корму от уступа на три шпации у судов длиной 60 м и более и на две шпации у судов длиной менее 60 м. У судов длиной менее 40 м допускается чтобы настил верхней палубы в корму от уступа не продолжался;

      2) палубный стрингер верхней палубы продлевают дальше настила верхней палубы на три шпации при L > 60 м и на две шпации при L <60 м.

      Палубный стрингер верхней палубы при этом суживается от полной своей ширины до ширины, равной высоте шпангоута, к которому он приваривается;

      3) стрингер квартердека продлевается в нос в виде кницы, плавно сходящей к борту на расстоянии, равном трем шпациям. Выступающие за уступ листы палубного стрингера квартердека подкрепляют ребрами жесткости, а свободные кромки листов поясками или фланцами;

      4) ширстрек квартердека продлевают в нос от конца листа палубного стрингера, выступающего за переборку уступа, не менее чем на 1,5 высоты уступа и плавно сведен "на нет" к верхней кромке ширстрека борта судна. Остальные конструктивные требования определяются согласно подпункту 4) пункта 554 настоящих Правил.

      5) между палубами в месте уступа следует установить по ширине судна на расстоянии не более 1,5 м друг от друга вертикальные диафрагмы толщиной не менее толщины листов переборки уступа.

      Листы диафрагм подкреплятюся вертикальными стойками.

      Вертикальные стойки имеют момент инерции поперечного сечения (с присоединенным пояском) не менее определяемого по формуле (74) настоящих Правил.

      Горизонтальные кромки диафрагм приваривают к палубам, а вертикальные кромки с одной стороны к переборке уступа, а с другой — к специальной опорной переборке, состоящей из сплошного листа, идущего по всей ширине судна и приваренного к палубам. Опорная переборка имеет толщину не менее толщины листа переборки уступа и допускается иметь вырезы между диафрагмами;

      6) при установке опорной переборки у концов диафрагм устанавливают кницы (приложение 85 настоящих Правил);

      7) если квартердек примыкает к средней надстройке, он продлевается от уступа внутрь средней надстройки на две шпации, однако не менее чем на величину возвышения надстройки над квартердеком.

      Палубный стрингер квартердека продлевается дальше в нос на две шпации с постепенным уменьшением ширины, как указано в подпункте 2) пункта 556 настоящих Правил.

      Подкрепления между верхней палубой и квартердеком в месте уступа соответствует подпунктам 5) и 6) пункта 557 настоящих Правил с учетом, что уступ расположен по длине судна.

      Выступающие в корму за надстройку листы ее бортовой обшивки в этом случае плавно по кривой сводятся "на нет" к ширстреку на длине не менее 1,5 высоты уступа (подпункт 1) пункта 554 настоящих Правил);

      8) если уступ квартердека расположен не далее 0,25L от кормового перпендикуляра, подкрепления отвечают следующим требованиям:

      на судах длиной более 60 м опорную переборку, расположенную по всей ширине судна, подкрепляющая свободные вертикальные кромки диафрагм, возмодно не устанавливать;

      свободные кромки диафрагм в этом случае подкрепляют пояском или фланцем шириной не менее 10 толщин листа диафрагм;

      на судах длиной 60 м и менее настил верхней палубы возможно не продолжать в корму за уступ по всей ширине судна, однако стрингер верхней палубы, а также стрингер и ширстрек квартердека протягивают соответственно в нос и в корму, как указано в подпунктах 3), 4) настоящего пункта Правил.

      558. Для конструкций рубок допускается применение алюминиевых сплавов. Палубы жилых и служебных помещений, расположенных над машинными и грузовыми помещениями, должны быть стальными.

      Конструктивные элементы рубки из алюминиевых сплавов определяются пересчетом согласно параграфу 5 главы 13 настоящих Правил. Минимальные размеры конструкций принимаются одинаковыми с минимальными размерами для стальной рубки.

      Определение степени участия рубок из алюминиевых сплавов в общем изгибе корпуса и напряжений в корпусе судна и рубке выполняется по методике, согласованной с Регистром судоходства.

      559. Связи вертолетных площадок и поддерживающие их конструкции отвечают следующим требованиям:

      1) необходимо чтобы связи вертолетной площадки в соответствии с ее расположением по длине судна и высоте борта соответствовали требованиям к связям открытой палубы согласно главы 20 настоящих Правил или палуб надстройки (рубки) согласно пункту 545 и подпункту 2) пункта 550 настоящих Правил. В любом случае расчетное давление равно не менее: pmin = 2 кПа;

      2) связи вертолетной площадки отвечали бы требованиям к связям палуб, предназначенных для перевозки груза согласно главы 20 настоящих Правил. Расчетная нагрузка определяется согласно пункту 174 настоящих Правил, исходя из наибольшей массы вертолетов и оборудования, размещаемых на этой площадке в процессе эксплуатации и дополнительного давления 0,5 кПа от снежного покрова или льда;

      3) связи вертолетной площадки отвечают требованиям к связям палубы накатных судов согласно главы 29 настоящих Правил. При этом расчетная нагрузка в условиях посадки вертолета определяется, исходя из следующего:

      Q0 — условная нагрузка на ось;

      принимается равной максимальному взлетному весу вертолета, кН;

      n0 = 2 — условное число колес на оси;

      n = 1 — число колес в группе;

      u

= 0,3

0,3 м2 — размеры отпечатка колеса;

      kд =1,5 — коэффициент динамичности;

      4) если вертолетная площадка не является палубой надстройки или рубки, ее опорные конструкции соответствуют требованиям к пиллерсам согласно главы 23 настоящих Правил и (или) полупереборкам согласно пункту 455 при действии расчетных нагрузок согласно подпунктов 1) – 3) настоящего пункта Правил;

      5) если вертолетная площадка имеет конструкции, выступающие за линию борта, требования к ней являются предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

Глава 27. Машинные шахты

      Сноска. Заголовок главы 27 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения, конструкция

      560. Вырезы в палубах и платформах над машинными отделениями ограждают прочными машинными шахтами.

      Возможно шахты не предусматривать только в том случае, если помещение, расположенное на палубе или платформе, является частью машинного отделения.

      561. Если в палубе в районе машинного отделения имеются большие вырезы, в районе машинной шахты предусматривают дополнительные пиллерсы и рамные бимсы.

      562. Нижний пояс обшивки продольной стенки части шахты, расположенной на расчетной палубе в районе 0,6L средней части судна длиной 65 м и более, изготавливают из стали той же категории, с тем же пределом текучести, что и расчетная палуба в этом районе.

      563. При устройстве в расчетной палубе выреза для машинной шахты выполняют требования пункта 416 настоящих Правил о подкреплении палубы в углах вырезов и при необходимости компенсации вырезов.

Параграф 2. Размеры конструкций машинных шахт

      564. Часть шахты, расположенная в закрытых помещениях (междупалубных помещениях, юте, средней надстройке, рубке), должна отвечать требованиям к полупереборкам согласно пункту 455 настоящих Правил. Расстояние между стойками не должно превышать 0,9 м.

      Толщину обшивки части шахты, расположенной в юте, средней надстройке или рубке, возможно уменьшить против указанной на 0,5 мм.

      565. Часть шахты, расположенная ниже палубы переборок, отвечает требованиям пунктов 440, 444-453 настоящих Правил для водонепроницаемых переборок, если при обеспечении непотопляемости она рассматривается как непроницаемая конструкция.

      566. Часть шахты, расположенная выше открытой палубы, отвечает требованиям главы 26 настоящих Правил для рубок, расположенных в том же районе судна. При определении расчетной нагрузки по формуле (165) настоящих Правил следует принимать с2 = 1.

      Сноска. Пункт 566 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 28. Фальшборт

      Сноска. Заголовок главы 28 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Обшие положения, конструкция

      567. Фальшборт прочной конструкции устанавливают в местах, указанных в главе 85 настоящих Правил.

      Конструкция фальшборта в средней части судна длиной 65 м и более такая, чтобы фальшборт не принимал участия в общем изгибе корпуса.

      568. Высота фальшборта от верхней кромки стального настила палубы, а при наличии деревянного настила — от верхней кромки последнего до верхней кромки планширя или поручня отвечает требованиям пункта 1654 настоящих Правил.

      569. Обшивка фальшборта в районе 0,6L средней части судна длиной 65 м и более не приваривается к верхней кромке ширстрека. Вне указанного района, а также на судах длиной менее 65 м вырезы в фальшборте для проходов выполняются с обеспечением плавного (при радиусе не менее 100 мм) перехода обшивки фальшборта к ширстреку.

      В районе до 0,07L от носового перпендикуляра приварка обшивки фальшборта к ширстреку обязательна.

      570. Фальшборт подкрепляют стойками, расстояние между которыми равна не более 1,8 м. При креплении стензелей для лесного палубного груза к фальшборту, а также в носовой оконечности на участке до 0,07L от носового перпендикуляра расстояние между стойками должно быть не более 1,2 м. При значительном развале бортов, а также для судов с минимальным надводным бортом в указанном районе потребуется установка стоек на каждом шпангоуте.

      571. Стойки располагаются в плоскости бимсов, книц конструкций и привариваться к планширю, фальшборту и палубе. Соединение стоек с фальшбортом предусматривается на длине не менее 1/2 высоты фальшборта.

      При приварке стоек к палубе необходимо предусматривать в них отверстия достаточных размеров для протока воды к шпигатам. На участке под стойкой сварное соединение бимса (кницы) с настилом палубы не должно быть слабее соединения стойки с палубой.

      Непосредственно под нижними концами стоек не допускаются вырезы в стенках бимсов и зазоры между торцом шпангоута и палубой.

      Вырезы для облегчения стойки предусматривают не более 1/2 ее ширины в каждом сечении.

      Свободные кромки стоек подкрепляют фланцами или поясками.

      Как правило, фланцы (пояски) стоек не привариваются к настилу палубы и к планширю.

      Фланцы (пояски), устанавливаемые по наружной кромке стойки, не привариваются к ребру жесткости (фланцу), подкрепляющему нижнюю кромку фальшборта, имеющего сплошной вырез.

      572. Планширь имеет фланец (поясок) или изготавливается из полособульбового профиля.

      Нижняя кромка фальшборта над сплошной прорезью подкрепляется горизонтальным ребром жесткости или фланцем.

      В районе швартовных клюзов, киповых планок и креплений обухов для вант предусматривают дополнительные подкрепления фальшборта.

      573. Требования к устройству штормовых портиков в фальшборте изложены в пункте 146 настоящих Правил.

Параграф 2. Нагрузки на фальшборт, размеры связей фальшборта

      574. Расчетным давлением на фальшборт р, кПа, является внешнее давление, определяемое по формуле (9) настоящих Правил. При этом оно принимается не менее:

      pmin = 0,02L + 14, (176)

      но не менее 15 кПа.

      При L > 300 м принимается L = 300 м.

      У судов ограниченного района плавания величина рmin уменьшается умножением на коэффициент

, определяемый по приложению 18 настоящих Правил.

      575. Толщина обшивки фальшборта s, мм, определяется по формулам:

      s = 0,065 L +1,75 при L < 60 м и

      (177)

      s = 0,025 L + 4,0 при L > 60 м,

      но при этом равна не менее 3,0 и не более 8,5 мм.

      Толщина фальшборта надстроек, расположенных вне 1/4 длины судна от носового перпендикуляра, а также фальшборта второго яруса рубок или надстроек возможно уменьшить на 1 мм.

      Для третьего и вышерасположенных ярусов рубок толщина фальшборта допускается не более толщины, требуемой для обшивки боковых переборок рубки третьего яруса.

      576. Момент сопротивления стойки фальшборта, примыкающей к настилу палубы, равен не менее определяемого в пункте 246 настоящих Правил. При этом:

      р — согласно параграфу 2 главы 27 настоящих Правил;

      m = 2;


= 0,65.

      Если в фальшборте делаются вырезы для проходов или предусматриваются расширительные соединения, момент сопротивления стоек у концов этих вырезов или расширительных соединений увеличивают на 25 %.

      Ширина верхнего конца стойки равна ширине планширя.

      577. Если по условиям эксплуатации не исключено воздействие на фальшборт палубного груза, размеры стоек фальшборта определяются из расчета прочности на действие указанного груза с учетом крена судна, определяемого по формуле (14) настоящих Правил, и ускорения в горизонтально-поперечном направлении, определяемого по формулам (11) настоящих Правил;

      коэффициент допускаемых напряжений определяется согласно пункту 576 настоящих Правил.

Подраздел 3. Требования к конструкциям специализированных судов
Глава 29. Суда с широким раскрытием палубы

      Сноска. Заголовок главы 29 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения и обозначения

      578. Требования настоящей главы являются дополнительными к подразделам 1 и 2 настоящего раздела настоящих Правил.

      579. Требования к конструкции палуб, исключая требования к консольным бимсам, распространяются на суда с одинарными, двойными или тройными грузовыми люками, образующими раскрытую часть палубы, отвечающим следующим условиям:

      b/B > 0,7; l/lm > 0,7.

      Требования настоящей главы выполняются по всей длине района грузовых трюмов, включая и машинное отделение, если оно расположено между грузовыми трюмами.

      580. Требования к конструкциям крепления контейнеров и конструкциям корпуса, воспринимающим усилия от указанных креплений, распространяются на контейнеровозы любых типов.

      581. Консольным бимсом считается рамный полубимс, для которого поддерживающее влияние продольного комингса люка не принимается во внимание в расчете палубного перекрытия на прочность согласно пункту 410 и устойчивость согласно пункту 415 настоящих Правил.

      582. В настоящей главе применяются следующие обозначения:

      b — ширина раскрытой части палубы, определяемая как расстояние между крайними по обоим бортам продольными кромками люковых вырезов, м;

      l — длина люкового выреза, м;

      lm — расстояние между центрами поперечных перемычек, ограничивающих вырез, м;

      с — расстояние между поперечными кромками смежных вырезов, м;

      n — общее число двадцатифутовых контейнеров, перевозимых судном.

Параграф 2. Конструкция

      583. Для судов длиной 80 м и более предусматривается продольная система набора палубы и днища.

      584. Продольные связи верхней палубы и бортов допускаются непрерывными в районе, указанном в пункте 579 настоящих Правил.

      585. Оформление концов непрерывных продольных комингсов грузовых люков отвечает требованиям главы 14 и параграфа 1 главы 20 настоящих Правил. Не рекомендуется соединять непрерывные продольные комингсы с носовой переборкой кормовой надстройки и кормовой переборкой бака.

      586. Как правило, не допускается резкое изменение по длине площади сечения или формы конструкций, указанных в пункте 584 настоящих Правил. При необходимости введения подобных изменений принимают меры к снижению концентрации напряжений и обращено особое внимание на обеспечение устойчивости конструкций.

      587. Соединение носового конца продольной межлюковой перемычки с палубой при наличии одинарного выреза грузового трюма, расположенного в нос от места закрепления этой перемычки, является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      588. Поперечные и продольные межлюковые перемычки рекомендуется выполнять с поперечным сечением коробчатой формы.

      589. Поперечные межлюковые перемычки надежно соединяют с подпалубным набором и рамными шпангоутами, в плоскости которых они установлены. Если настил поперечных перемычек расположен в плоскости верхних поясков непрерывных продольных комингсов грузовых люков, конструкция их соединения с палубой и бортом является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      590. В настиле палубы, расположенном внепосредственной близости от мест присоединения поперечных и продольных межлюковых перемычек, не допускаются вырезы.

      591. Вырезы при большом раскрытии палуб:

      1) радиус скругления r, м, (приложение 86 настоящих Правил) смежных углов последовательно расположенных вырезов грузовых люков на верхней палубе равен не менее определяемого по формуле:

      r = kb, (178)

      где k = 0,025 при c/b < 0,04;

      k = 0,050 при с/b > 0,2;

      промежуточные значения k определяются линейной интерполяцией.

      Величину r у продольных межлюковых перемычек возможно уменьшить на 40 %.

      Ниже приведены минимальные радиусы скруглений углов вырезов:

      у палубного стрингера rmin = 300 мм;

      у продольных межлюковых перемычек rmin = 250 мм.

      В углах вырезов предусматривают утолщенные вварные листы (приложение 86 настоящих Правил);

      2) в районах сопряжений открытых и закрытых частей корпуса (у машинного отделения, в носу) радиус скругления углов вырезов грузовых люков равен не менее определяемого по формуле:

      r = 0,07b; (179)

      3) конструкции углов вырезов на участках изменения числа рядов вырезов грузовых люков являются предметом специального рассмотрения Регистром судоходства;

      4) общие требования к конструкциям вырезов в палубах — предусмотрены в пункте 416 настоящих Правил.

      592. Консольные бимсы устанавливаются в одной плоскости с рамными шпангоутами. Их соединение должно отвечать требованиям пунктов 272-275 настоящих Правил.

      Минимальные подкрепления консольных бимсов ребрами жесткости соответствуют схеме приложения 87 настоящих Правил.

      593. На контейнеровозах под вертикальными направляющими стойками или угловыми фитингами контейнеров в двойном дне предусматривают жесткие связи или установливают подкрепления: балки, кницы или бракеты. Настил второго дна в этих местах утолщают или в него вваривают гнезда под угловые фитинги.

      Указанное также относится к подкреплениям под гнезда для крепления оттяжек.

      Аналогичные утолщения настила и подкрепления под гнезда угловых фитингов и креплений оттяжек предусматривают в конструкции палубы.

Параграф 3. Расчетные нагрузки

      594. Расчетный изгибающий момент на тихой воде определяется согласно параграфу 2 главы 11 настоящих Правил.

      595. Волновой изгибающий момент, действующий в вертикальной плоскости, определяется согласно параграфу 3 главы 11 настоящих Правил.

      596. Расчетный волновой изгибающий момент, действующий в горизонтальной плоскости Mh, кН•м, определяется по формуле:

      Mh = 250khcwBL2Cb

h10-3, (180)

      где kh =

(d/b + 0,3);

= 1 — 4d/L ;

      cw —пункт 174 настоящих Правил;


h = 0,5 (1 – cos

);

      x — отстояние рассматриваемого поперечного сечения от кормового перпендикуляра, м.

      597. Расчетные составляющие волнового крутящего момента, кН•м, определяются по формулам:


; (181)

; (182)

. (183)

      Здесь k1 = 2

X0[1 + 3,6(CWL – 0,7)]В/L;

      k2 = 10

1

;

1 = 1 – 8d/L;

      X0 = 1 – 4CWLB/L;

      CWL — коэффициент полноты летней грузовой ватерлинии;


— пункт 596 настоящих Правил;

      е — отстояние по вертикали от центра кручения до точки, лежащей на 0,6d выше основной линии;

      положение центра кручения определяется по методике, одобренной Регистром судоходства;



      x —пункт 596 настоящих Правил.

      598. Для контейнерных судов расчетный статический крутящий момент Mts, кН•м, определяется по формуле:

      Mts = 30

В, (184)

      где n — общее число двадцатифутовых контейнеров, перевозимых судном.

      599. Для судов ограниченного района плавания волновой изгибающий момент, действующий в горизонтальной плоскости (пункт 596 настоящих Правил) и составляющие волнового крутящего момента (пункт 597 настоящих Правил) умножают на редукционный коэффициент

, определяемый согласно приложению 28 настоящих Правил.

      600. Расчетные нагрузки для консольных бимсов определяются согласно параграфу 2 главы 10 настоящих Правил.

      601. Расчетные нагрузки, воздействующие на крепление контейнеров, определяются с учетом сил инерции за счет ускорений, возникающих при качке, согласно пункту 172 настоящих Правил. Расчетное значение массы контейнеров международного класса серии 1:

      24,0 — т для двадцатифутовых контейнеров,

      30,5 — т для сорокафутовых контейнеров.

      При расчете прочности креплений контейнеров, располагаемых на открытой верхней палубе, учитываются нагрузки от давления ветра, направленного перпендикулярно диаметральной плоскости судна. Расчетное значение давления ветра:

      р = 1,0 кПа

Параграф 4. Размеры конструктивных элементов

      602. Суммарные напряжения

, МПа, в продольных связях расчетной палубы, вычисленные по формуле (185) в любом сечении не превышают 190/

.

=

sw +

ts + k

w, (185)

      где

sw — нормальные напряжения, МПа, в рассматриваемом сечении от действия изгибающего момента на тихой воде, определяемые по формуле:

; (186)

      Msw —параграф 2 главы 11 настоящих Правил, кН•м;


— фактический момент сопротивления корпуса для палубы согласно параграфу 7 главы 11 настоящих Правил;

ts — нормальные напряжения, МПа, в рассматриваемом сечении от действия статического крутящего момента Мts (пункт 598 настоящих Правил), определяемые по формуле:

(187)

      Bts — бимомент в рассматриваемом сечении по длине открытой части судна при действии статического крутящего момента Mts, кН•м2;


— главная секториальная площадь в рассматриваемой точке сечения, м2;

      Iw — главный секториальный момент инерции, м6;

      Bts,

, Iw определяются по методике, одобренной Регистром судоходства;

w — нормальные напряжения, МПа, в рассматриваемом сечении от действия волнового изгибающего момента в вертикальной плоскости, определяемые по формуле:

;

      Мw —параграф 3 главы 11 настоящих Правил;

      k

— коэффициент увеличения напряжений от изгиба в вертикальной плоскости за счет учета изгиба в горизонтальной плоскости и кручения, определяемый по формуле:

      k

=



=

h/

w ;

h — нормальные напряжения, МПа, в рассматриваемом сечении от действия расчетного волнового изгибающего момента в горизонтальной плоскости, определяемые по формуле:

; (188)

      Мh —пункт 596 настоящих Правил;


— фактический момент сопротивления корпуса относительно вертикальной оси, проходящей через диаметральную плоскость, см3, определяемый по формуле:


      Iz — фактический момент инерции корпуса относительно вертикальной оси, см22;

      у — половина ширины судна в рассматриваемом сечении, м;


=

tw/

w

tw — суммарные напряжения стесненного кручения, МПа, при действии крутящих моментов Mtw1, Mtw2, Mtw3, определяемые по формуле:

tw =

; (189)

— нормальные напряжения стесненного кручения, МПа, при действии крутящих моментов ,Mtw1 Mtw2, Mtw3 (пункт 597 настоящих Правил), определяемые по формуле:

(190)

      Вi — бимоменты в рассматриваемом сечении по длине открытой части судна при действии Mtw1, Mtw2, Mtw3, соответственно, кН•м2, определяемые по методике, одобренной Регистром судоходства.

      603. Определяют кинематические параметры стесненного кручения.

      Удлинение диагонали люкового выреза при скручивании корпуса не превышает 35 мм. Если по расчету удлинение диагонали люкового выреза превышает 35 мм, по специальному согласованию с Регистром судоходства принимают меры по подкреплению люковых вырезов. Расчет выполняется по методике, одобренной Регистром судоходства.

      604. Обеспечивается устойчивость продольной межлюковой перемычки между опорами, а также ее элементов по отношению к сжимающим напряжениям от общего изгиба.

      605. Если отношение длины люкового выреза к ширине участка палубы от борта до продольной кромки ближайшего люкового выреза больше 10, требуется выполнение по одобренной Регистром судоходства методике расчета деформации указанного участка палубы в горизонтальной плоскости и учета полученных результатов при оценке напряженного состояния палубы, проектировании люковых закрытий и бортового набора.

      606. Необходимо чтобы размеры консольных бимсов и примыкающих к ним рамных шпангоутов отвечали следующим требованиям:

      1) момент сопротивления консольного бимса, см3, в сечении у конца бимсовой кницы равен не менее определяемого по формуле:

      W = (

pal + Q)

к•103 , (191)

      где р — интенсивность расчетной нагрузки на настил палубы, поддерживаемой консольным бимсом, согласно пункта 599 настоящих Правил, кПа;

      а — расстояние между смежными консольными бимсами, м;

      l — длина пролета консольного бимса, измеренная от сечения у конца бимсовой кницы до продольного комингса люка, примыкающего к этому бимсу, м;

      Q — расчетная нагрузка, передаваемая на консольный бимс крышкой люка, кН, определяемая по формуле:

      Q =

р1ab1;

      р1 — интенсивность расчетной нагрузки на крышку люка, примыкающего к консольному бимсу, согласно пункту 600 настоящих Правил, кПа;

      b1 — ширина выреза люка, примыкающего к консольному бимсу, м;


= 0,6;

к — согласно пункту 141 настоящих Правил.

      Площадь сечения стенки консольного бимса равна не менее определяемой в пункте 248 настоящих Правил. При этом:


= 0,6;

      Nmах = pal + Q для сечения у конца бимсовой кницы;

      Nmах = Q для сечения у продольного комингса люка, примыкающего к консольному бимсу;

      2) момент сопротивления рамного шпангоута, соединенного с консольным бимсом верхней палубы, в сечении у конца бимсовой кницы равен не менее определяемого по формуле (191) настоящих Правил.

      Момент сопротивления рамного шпангоута, соединенного с консольным бимсом нижней палубы и расположенного ниже этой палубы, в сечении у конца бимсовой кницы соответствует тому же требованию, но возможно уменьшение на величину момента сопротивления рамного шпангоута, расположенного выше этой палубы, в сечении у конца примыкающей к ней кницы.

      607. Размеры конструкции крепления контейнеров определяют на основании расчетов прочности от действия расчетных нагрузок, отвечающих требованиям пункта 601 настоящих Правил, а возникающие при этом напряжения не превышают допускаемых, вычисленных по следующим коэффициентам допускаемых напряжений:


=

= 0,75.

      Прочность конструкций корпуса, воспринимающих усилия от конструкций крепления контейнеров, проверяют расчетом на действие этих усилий, а возникающие при этом напряжения не превышают допускаемых, предусмотренных в подразделе 2 раздела 4 настоящих Правил, для соответствующих конструкций.

Глава 30. Накатные суда

      Сноска. Заголовок главы 30 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения, конструкция

      608. Требования настоящей главы распространяются на накатные суда, пассажирские накатные суда и являются дополнительными по отношению к подразделам 1 и 2 раздела 4 настоящих Правил.

      Требования настоящей главы применяются также к палубам и двойному дну судов, имеющих колесные транспортные средства для погрузки и выгрузки.

      609. В настоящей главе применяются следующие обозначения:

      Q0 — статическая нагрузка на ось транспортного средства, кН;

      n0 — число колес на оси;

      n — число колес, образующих расчетное пятно нагрузки (для единичного колеса n = 1);

      u — размер отпечатка колеса, перпендикулярный к оси вращения, м;


— размер отпечатка колеса, параллельный оси вращения, м;

      е — ширина промежутка между отпечатками соседних колес, м;

      la — размер расчетного пятна нагрузки, расположенный параллельно меньшей стороне пластины (поперек балок набора), м;

      lb — размер расчетного пятна нагрузки, расположенный параллельно большей стороне пластины (вдоль балок набора), м;

      а, b — меньшая и большая стороны пластины соответственно, м;

      l — длина пролета рассматриваемой балки (пункт 238 настоящих Правил), м.

      610. Для грузовых палуб и двойного дна накатных судов и автомобильных паромов, как правило, предусматривается продольная система набора. Иные конструкции указанных перекрытий подлежат специальному рассмотрению Регистром судоходства.

      611. Конструкция закрепления съемных палуб, устанавливаемых временно при перевозке автомобилей, исключают восприятие этими палубами продольных усилий при общем изгибе корпуса.

      Правилами предусматривается конструкция съемных палуб, состоящая из листового настила с приваренным к нему набором, включающим балки рамного набора и продольные балки. Другие конструкции съемных палуб подлежат специальному рассмотрению Регистром судоходства.

Параграф 2. Нагрузки от колесных транспортныхсредств

      612. Расчетные нагрузки определяются исходя из спецификационных характеристик транспортных средств, перевозимых на судне и применяемых при погрузке и выгрузке; при этом в документации проекта, представляемой на рассмотрение Регистру судоходства, указывается статическая нагрузка на ось транспортного средства, число колес на оси, ширина промежутка между соседними колесами, размеры отпечатка колес и тип шин.

      Если конкретные характеристики отпечатков колес отсутствуют, следует руководствоваться пунктом 616 настоящих Правил.

      613. Расчетные размеры пятна нагрузки la и lb выбираются, как габаритные размеры отпечатка группы из наибольшего числа колес, при соответствии следующим условиям:

      при расчете требуемой толщины настила отпечатки всех колес группы полностью вписываются в пределы пластины (то есть la < a и lb < b — приложение 89 настоящих Правил);

      при расчете момента сопротивления и площади поперечного сечения балки основного набора отпечатки всех колес группы полностью вписываются в пределы двух смежных с рассматриваемой балкой пластин (то есть lа < 2а и lb < l — приложение 88 настоящих Правил).

      Объединение колес в группу возможно при любом расстоянии между отпечатками, при условии, что габаритные размеры группы соответствуют указанным ограничениям.

      Если возможно положение расчетного пятна нагрузки (вдоль или поперек балок основного набора), то за расчетный принимается случай lb > lа (то есть расположение пятна длинной стороной вдоль балок основного набора).

      614. Рассматривают нагрузку при движении транспортных средств в процессе погрузки и выгрузки в порту и нагрузка от перевозимых транспортных средств при качке судна в море.

      615. Расчетная нагрузка Q, кН, определяется по формуле:

      Q = kдQ0

, (192)

      где kд =

1

2 — коэффициент динамичности при движении транспортных средств в процессе погрузки и выгрузки;

1 — коэффициент, равный:

      1,10 и 1,05 — для транспортных средств (кроме вилочных погрузчиков), имеющих нагрузку на ось менее 50 кН, 50 кН и более соответственно;

      1,0 — для вилочных погрузчиков;


2 — коэффициент, равный:

      1,03 и 1,15 — для пневматических и литых резиновых шин, соответственно;

      1,25 — для колес со стальным ободом;

      kд = 1 + az/g — коэффициент динамичности при качке судна;

      az — ускорение в рассматриваемом сечении судна согласно пункту 172 настоящих Правил.

      Если нагрузка между осями транспортного средства распределена неравномерно, в качестве расчетной принимается наибольшая нагрузка на ось (для вилочных погрузчиков нагрузка на переднюю ось).

      616. При отсутствии спецификационных данных о размерах отпечатков колес транспортных средств размер отпечатка, перпендикулярный к оси вращения колеса и, м, определяется по формулам:

      для колес с литыми шинами

      u = 0,01Q0/n0 при Q0/n0 < 15 кН;

      (193)

      u = 0,15 + 0,001 (Q0/n0 – 15) при Q0/n0 > 15 кН;

      для колес с пневматическими шинами

      u = 0,15 + 0,0025 Q0/n0 при Q0/n0 < 100 кН;

      (194)

      u = 0,4 + 0,002(Q0/n0 – 100) при Q0/n0 > 100 кН.

      Размер отпечатка колеса, параллельный оси вращения

, м, определяется по формуле:

=

, (195)

      где pk — статическое удельное давление, кПа, принимаемое по приложению 90 настоящих Правил.

      617. Если размеры отпечатков колес принимаются согласно пункту 616 настоящих Правил, расчетная нагрузка Q увеличивается на 15 %.

      618. Расчетная нагрузка для железнодорожных рельсов Q, кН, определяется по формуле:

      Q = 0,5kдQ0n1, (196)

      где kд = 1,1—при движении транспортного средства в процессе погрузки и выгрузки;

      kд = 1 + az/g — при качке судна;

      az — ускорение в рассматриваемом сечении судна согласно пункту 172 настоящих Правил;

      n1 — число колес транспортного средства, расположенных в пределах расчетного пролета балки, поддерживающей железнодорожные рельсы.

      619. Расчетные нагрузки для рамных балок бортов и стационарных палуб соответствуют наиболее неблагоприятному размещению всех видов перевозимого на палубах груза (включая штучный груз, контейнеры, колесные транспортные средства) и учитывают статические и инерционные силы, обусловленные качкой судна. Значения ускорений определяют согласно пункту 172 настоящих Правил.

      620. Расчетная нагрузка Q, кН, для рамных балок съемных палуб определяется по формуле:

      Q = kд(pc + pd)a2l, (197)

      где kд — согласно пункту 615 настоящих Правил;

      рс — статическая нагрузка на палубу от перевозимого груза, кПа;

      pd — статическая нагрузка от собственной массы палубы, кПа;

      а2 — среднее расстояние между рамными балками, м.

      Величина (pc + рd) не принимается менее 2,5 кПа.

Параграф 3. Размеры связей палуб и бортов

      621. Толщина настила s, мм, равна не менее:

      s =

(198)

      где Q — согласно параграфу 2 главы 29 настоящих Правил;

      k0 — коэффициент, учитывающий влияние общего изгиба корпуса судна:

      k0 =

— для средней части верхней (расчетной) палубы при действии нагрузок в море;

      k0 = 1 — в остальных случаях;

      k1 = 0,83/


      k2 = 0,84/

– 0,185;

      k3 = 0,18/lb + 0,38;


— фактический момент сопротивления корпуса для палубы согласно параграфу 7 главы 11 настоящих Правил.

      622. Момент сопротивления балок основного набора W, см3, равен не менее определенного согласно пункту 246 настоящих Правил. При этом:

      Q — согласно параграфу 2 главы 29 настоящих Правил;

      m =

;

      kа = 1 – 0,204(lа/а)2 + 0,045(lа/а)3;


= 0,8/k0 — при погрузке/выгрузке в порту;

= 0,7/k0 — при действии нагрузок в море;

      k0 — коэффициент, определенный в пункте 621 настоящих Правил.

      623. Площадь поперечного сечения стенки балок основного набора

c, см2 равна не менее определенной согласно пункту 248 настоящих Правил. При этом:

      Nmax = Qka(1 – 0,47lb/l) и (199)


,

      где Q — согласно параграфу 2 главы 30 настоящих Правил;

      kа,

— коэффициенты, определенные в пункте 622 настоящих Правил.

      624. Толщина настила, момент сопротивления и площадь поперечного сечения стенки балок основного набора съемных палуб определяется согласно пунктам 621, 622 и 623 настоящих Правил, при этом, если балки основного набора являются свободно опертыми на рамные балки, коэффициент т определяется по формуле:

      m =

, (200)

      где kа — коэффициент, определенный в пункте 622 настоящих Правил,

      В противном случае коэффициент m определяется так же, как для балок набора стационарных грузовых палуб согласно пункту 622 настоящих Правил.

      625. Момент сопротивления продольных балок W, см3, поддерживающих железнодорожные рельсы, равен не менее определенного согласно пункту 246 настоящих Правил. При этом:

      Q — согласно 618 настоящих Правил;

      m — определяемом по формуле:

      m =

, (201)

      где k5 = 0 — при n1 = 1

      k5 = 0,5n1 —при n1 > 2;

      n1 —пункт 618 настоящих Правил;

      е2 — среднее расстояние между центрами колес, расположенных в пределах расчетного пролета балки, м;


= 0,7/

;

      k0 — коэффициент, определенный в пункте 621 настоящих Правил.

      626. Размеры рамных балок бортов и стационарных грузовых палуб, а также пиллерсов определяются прямым расчетом по методикам, одобренным Регистром судоходства.

      627. Момент сопротивления рамных балок съемных палуб W, см3, равен не менее определенного согласно пункту 246 настоящих Правил. При этом:

      Q — согласно пункту 630 настоящих Правил;

      m = 12 — для жестко заделанных рамных балок;

      m = 8 — для свободно опертых рамных балок;


= 0,7.

Параграф 4. Специальные требования

      628. На уровне нижней грузовой палубы накатных судов, осуществляющих паромные переправы, устанавливается привальный брус, защищающий борт и оконечности судна отповреждений при швартовке.

      629. На грузовых палубах железнодорожных паромов под каждым рельсом устанавливается продольная балка.

      630. Если на судах, перевозящих железнодорожные вагоны, предусматривается конструкция грузовых палуб с утопленными в настил рельсами, фактический момент сопротивления и площадь стенки рамного бимса определяется для сечения, расположенного в углублении для рельса. При этом обеспечивается конструктивная непрерывность присоединенного пояска рамного бимса в месте его пересечения с рельсом. В любом случае конструкция узла пересечения утопленных в настил рельсов с рамными бимсами специально согласовывается с Регистром судоходства.

      631. Если рельсы палуб для перевозки железнодорожных вагонов соединены с настилом палубы сваркой по всей длине, торцы рельсов свариваются с полным проваром.

Глава 31. Суда для навалочных грузов и нефтенавалочные суда

      Сноска. Заголовок главы 31 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения

      632. Требования настоящей главы распространяются на навалочные суда и комбинированные суда для перевозки навалочных грузов и сырой нефти (нефтепродуктов) наливом длиной менее 90 м.

      633. Определение размеров связей конструкций, ограничивающих грузовые трюмы, производится на основе соответствующих требований подразделов 1 и 2 раздела 4 настоящих Правил в предположении заполнения трюма навалочным или жидким грузом (балластом) с учетом назначения рассматриваемого трюма. За окончательное принимается наибольшее значение соответствующей характеристики прочности связи.

      634. Требования к конструкциям, не упомянутым в настоящей главе, приведены в подразделах 1 и 2 раздела 4 настоящих Правил.

      Во всех случаях требования к корпусу и его конструкциям не ниже предъявляемых подразделами 1 и 2 раздела 4 настоящих Правил.

      635. В качестве основного конструктивного типа принимается однопалубное судно с кормовым расположением машинного отделения, с горизонтальным или близким к горизонтальному двойным дном в трюмах (уклон настила второго дна к диаметральной плоскости не более 3о), с бортовыми подпалубными и скуловыми цистернами, с одинарными или двойными бортами, с междутрюмными переборками плоскими, гофрированными или коффердамного типа, предназначенное в основном для перевозки навалочных грузов.

      636. На комбинированных судах длина трюмов не превышает 0,1L. Допустимость трюмов большей длины на этих судах является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      637. Словесная характеристика и знак "(ESP)" присваиваются судам в следующих случаях:

      1) словесная характеристика "Bulk carrier" и знак "(ESP)" присваивают морским самоходным однопалубным судам, предназначенным для перевозки сухих грузов навалом, с двойным дном, со скуловыми и подпалубными цистернами, с одинарными или двойными бортами. Типовые миделевые сечения приведены в приложении 91 настоящих Правил.

      Навалочные суда с одинарными бортами — такие навалочные суда, у которых один или несколько грузовых трюмов ограничены по бортам только наружной обшивкой или двумя водонепроницаемыми обшивками, одна из которых является наружной, и расстояние между которыми:

      меньше чем 760 мм — у навалочных судов, киль которых был заложен, или судно находилось в схожем состоянии;

      меньше чем 1000 мм — у навалочных судов, киль которых был заложен, или судно находилось в схожем состоянии;

      2) словесная характеристика "Ore/Bulk/Oil carrier" и знак "(ESP)" присвивают морским самоходным однопалубным судам, предназначенным для перевозки нефтяных грузов наливом или сухих грузов навалом, включая руду, с двойными бортами и с двойным дном, со скуловыми и подпалубными цистернами ниже верхней палубы. Типовое миделевое сечение приведено на рисунке б) приложения 91 настоящих Правил.

Параграф 2. Конструкция

      638. Палуба, участки бортов в районе бортовых подпалубных цистерн и наклонные стенки подпалубных цистерн имеют продольную систему набора. Участки настила палубы между поперечными комингсами соседних грузовых люков дополнительно подкрепляют на каждом шпангоуте разрезными поперечными ребрами.

      Двойное дно выполняется по продольной системе набора. Допускается применение стрингерной конструкции двойного дна с заменой всех продольных балок по днищу и второму дну стрингерами (подпункт 2) пункта 349 настоящих Правил).

      Для одинарного борта между подпалубной и скуловой бортовыми цистернами предусматривается применение поперечной системы набора.

      Для двойного борта и в бортовых скуловых цистернах применяют как продольную, так и поперечную систему набора.

      Поперечные водонепроницаемые переборки бывают плоскими с вертикальными стойками, гофрированными с вертикальным расположением гофров или коффердамного типа.

      639. По продольному комингсу люка устанавливают горизонтальные ребра жесткости. На каждом втором шпангоуте комингс подкрепляют вертикальными бракетами, установленными между пояском комингса и палубой.

      640. Угол наклона стенок подпалубных цистерн к горизонту равен не менее 30о.

      Внутри бортовых подпалубных цистерн в плоскости трюмных поперечных переборок устанавливаются переборки, в обшивке которых допускаются, как правило, лишь отверстия минимально возможных размеров для перетока жидкости и доступа внутрь цистерн. Обшивка поперечных переборок в подпалубной цистерне должна подкрепляться стойками. Концы вертикальных стоек закрепляются кницами.

      В плоскости рамных бимсов в подпалубной цистерне устанавливаются поперечные рамные связи.

      В плоскости каждой бракеты, подкрепляющей продольный комингс грузового люка, внутри цистерны устанавливают бракеты, подкрепляющие листы вертикальной стенки цистерны, находящейся в плоскости продольного комингса. Эти бракеты доводят до ближайших к диаметральной плоскости продольных балок палубы и наклонной стенки цистерны.

      Кроме того, на каждой шпации в нижнем углу цистерны устанавливают кницы, расположенные в плоскости книц, крепящих трюмный шпангоут к наклонной переборке цистерны. Эти кницы доводят до ближайших к нижнему углу цистерны продольных балок борта и наклонной стенки цистерны и привариваться к ним, а также перекрывать кницы шпангоутов.

      641. Угол наклона стенок бортовых скуловых цистерн к горизонту в грузовых трюмах равен не менее 45о. Как правило, протяженность цистерн по ширине судна на уровне второго дна не менее чем 0,125В на один борт.

      В плоскости поперечных переборок и каждого второго сплошного флора устанавливают поперечные диафрагмы. В диафрагмах допускаются отверстия для перетока жидкости и вырезы (лазы) для доступа внутрь цистерны. Суммарная высота вырезов в сечении диафрагмы в направлении по нормали к обшивке цистерны от линии, проведенной через центр выреза (лаза) перпендикулярно этой нормали, до обшивки нигде не превышает 0,5 высоты этого сечения. Кромки вырезов (лазов) подкрепляют поясками или ребрами жесткости. Обшивка диафрагмы подкрепляется ребрами жесткости, соответствующими требованиям к ребрам жесткости флоров согласно пункту 278 настоящих Правил.

      Внутри цистерн, выполненных по продольной системе набора, в плоскости каждого шпангоута устанавливают бракеты, доведенные до продольных балок наклонной стенки и борта и приваренные к ним. Необходимо чтобы указанные бракеты перекрывали кницы шпангоутов.

      У крайнего днищевого стрингера, являющегося стенкой скуловой цистерны с поперечной системой набора, в плоскости каждого шпангоута устанавливают бракеты, доведенные до ближайших продольных балок днища и второго дна и приваренные к ним.

      642. Конструкция одинарного борта в пределах грузовой зоны отвечает следующим требованиям:

      1) шпангоуты трюмов, примыкающих к таранной переборке, усиливают для предупреждения избыточных деформаций наружной обшивки. Как альтернатива, бортовая обшивка первого трюма подкрепляется рамными стрингерами, являющимися продолжением рамных стрингеров форпика;

      2) крепление концов шпангоутов осуществляется кницами. Протяженность нижней и верхней книц по высоте, измеренная у наружной обшивки, равна не менее 0,125 длины пролета шпангоута. Ширина нижней и верхней книц на уровне притыкания шпангоута к скуловой и подпалубной цистерне равна не менее половины высоты стенки шпангоута;

      3) шпангоуты изготавливаются из симметричного профиля. Стенка шпангоута переходит в стенку кницы, а свободные пояски шпангоутов продолжаются полным сечением по свободным кромкам книц. При этом уголки книц, примыкающие к подпалубной и скуловой цистернам притупляют, а свободные пояски в месте их окончания срезают "на ус". Переход стенки шпангоута в стенку кницы осуществляется по скруглению радиусом r, мм, не менее определяемого по формуле:

      r = 0,4

/sкн , (202)

      где bкн — ширина свободного пояска, мм,

      sкн — толщина кницы, мм;

      4) шпангоуты, изготовленные из стали нормальной прочности, могут выполняться из несимметричного профиля. В этом случае свободные пояски книц срезают "на ус", а уголки книц притуплены;

      5) если в соединении шпангоута с подпалубной цистерной шпангоут или его кница перекрывают горизонтальный участок наклонной стенки, обеспечивают перекрой кницей места слома, а угол между плоскостью пояска шпангоута (кницы) и наклонной стенкой цистерны равен не менее 30о;

      6) отношение высоты стенки шпангоута к толщине стенки не должно превышать следующих величин:

      60

— для симметричных профилей;

      50

— для несимметричных профилей;

      7) отношение ширины свободного пояска шпангоута (по одну сторону от стенки) к толщине свободного пояска не должно превышать 10

;

      8) в случае, если шпангоуты первого носового трюма, выполнены из несимметричного профиля, каждая пара шпангоутов взаимно подкрепляется бракетами, предотвращающими заваливание шпангоутов. Бракеты привариваются к наружной обшивке, стенкам и пояскам шпангоутов;

      9) шпангоуты и закрепляющие их бракеты приваривают двусторонним непрерывным швом к наружной обшивке и обшивке подпалубных и скуловых цистерн. Свободные пояски шпангоутов и книц также приваривают к стенкам двусторонним непрерывным швом. При этом коэффициент прочности сварного шва

(пункт 290 настоящих Правил) принимается равным:

      0,44 — для приварки стенок шпангоута к наружной обшивке на участках протяженностью 0,25 длины пролета шпангоута от верхнего и нижнего концов шпангоута, а также для приварки стенок книц к обшивке подпалубных и скуловых цистерн;

      0,4 — для приварки стенок шпангоутов к наружной обшивке вне пределов указанных выше концевых участков.

      В местах, где форма корпуса не позволяет выполнить эффективные угловые швы, требуется специальная подготовка кромок стенок шпангоутов и бракет с целью обеспечения равнопрочных соединений.

      643. Концы стоек плоских переборок крепится к настилу второго дна и палубным конструкциям кницами.

      644. Необходимо чтобы коффердамные переборки отвечали следующим требованиям:

      1) в конструкции коффердамных переборок, согласно пункту 6 настоящих Правил, обязательно наличие двух непроницаемых обшивок, диафрагм и (или) платформ. Допускается установка стоек или горизонтальных балок для подкрепления обшивок;

      2) стойки или горизонтальные балки, подкрепляющие обе обшивки, одинаковые, образовывают замкнутые рамы и проходят через платформы или, соответственно, диафрагмы, не разрезаясь. Стойки обеих обшивок располагаются в одной плоскости, параллельной диаметральной плоскости; горизонтальные балки обеих обшивок располагаются в одной плоскости, параллельной основной плоскости.

      Между стойками или горизонтальными балками обеих обшивок допускается установка распорок, располагаемых посередине их пролета;

      3) диафрагмы или платформы подкрепляют ребрами жесткости согласно пункту 278 настоящих Правил. При этом меньшая сторона панели подкрепляемой диафрагмы или платформы, мм, не превышает 100s

, где s — толщина диафрагмы или платформы, мм;

      4) для доступа ко всем частям коффердамной переборки диафрагмы и платформы имеют необходимое число вырезов (лазов). Суммарная ширина вырезов в одном сечении диафрагмы или платформы не превышает 0,6 толщины коффердамной переборки.

      Вырезы, кроме шпигатов для перетока жидкости и газа, как правило, не допускаются:

      в платформах — на участках длиной не менее 1,5 толщины коффердамной переборки от продольных переборок или борта, являющихся опорами платформы;

      в диафрагмах — на участках такой же длины от настила второго дна или верхней точки нижней трапецеидальной опоры переборки, если таковая имеется, и настила верхней палубы или нижней точки поперечной подпалубной балки прямоугольного или трапецеидального сечения — верхней опоры переборки, если таковая имеется, которые являются опорами диафрагмы.

      Кромки вырезов в диафрагмах и платформах, расположенных на участках в пределах 1/4 пролета от их опор, подкрепляют поясками или ребрами жесткости. Расстояние между кромками смежных вырезов равно не менее длины этих вырезов.

      645. Поперечные переборки с вертикальными гофрами имеют у бортов плоские участки шириной не менее 0,08В. Верхние концы этих переборок крепятся к палубе поперечными балками прямоугольного или трапецеидального сечения, отвечающими требованиям пункта 648, нижние концы крепятся либо непосредственно к настилу второго дна, либо к устанавливаемым на втором дне опорам трапецеидального сечения, отвечающим требованиям пункта 647 настоящих Правил. Наличие трапецеидальных опор обязательно у переборок трюмов для тяжелого навалочного груза.

      У нижнего основания гофров предусматривают вертикальные и наклонные листы, зашивающие впадины гофров с обеих сторон переборки. Высота зашивающих листов у нефтенавалочных судов - не менее 0,1 пролета гофра, а толщина — не менее толщины нижнего пояса гофра.

      646. При креплении нижних концов вертикальных гофров непосредственно к настилу второго дна в плоскости прямых (ориентированных поперек судна) граней гофров устанавливают флоры толщиной не менее толщины нижнего пояса гофрированной переборки.

      В этом случае боковые (ориентированные вдоль судна) грани прямоугольных гофров находятся в одной плоскости с продольными балками второго дна или стрингерами. Боковые грани трапецеидальных гофров располагаются так, чтобы в пересечении их с продольными связями второго дна было исключено появление жестких точек.

      647. Необходимо чтобы конструкция нижней трапецеидальной опоры поперечной переборки отвечала следующим требованиям:

      1) опора устанавливается на второе дно под переборкой поперек судна. Она имеет верхний горизонтальный лист, ширина которого не меньше высоты гофров переборки, и два наклонных листа, опирающихся на сплошные флоры. Высота опоры не превышает 0,15D. Установка опор большей высоты является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства;

      2) на флорах, служащих опорами наклонных листов трапецеидальных опор, продольные балки второго дна разрезаются и крепятся к ним кницами. Между флорами в плоскости продольных балок в двойном дне необходимо устанавливать бракеты, имеющие толщину не менее толщины флора, подкрепленные ребрами жесткости;

      3) внутри опоры в плоскости вертикального киля и днищевых стрингеров устанавливаются диафрагмы. В диафрагмах допускаются отверстия для перетока жидкости и вырезы-лазы для доступа внутрь опоры. Необходимо чтобы размеры вырезов, их подкрепление, а также подкрепления диафрагм удовлетворяли аналогичным требованиям к диафрагмам скуловых цистерн согласно пункту 640 настоящих Правил;

      4) внутри опоры в плоскости продольных балок второго дна горизонтальный и наклонный листы опоры подкрепляют ребрами жесткости, образующими замкнутую раму.

      648. Необходимо чтобы конструкция верхней поперечной балки прямоугольного или трапецеидального сечения гофрированной переборки отвечала следующим требованиям:

      1) балка устанавливается под палубой над переборкой поперек судна. Она имеет нижний горизонтальный лист, ширина которого не менее высоты гофров переборки, и два вертикальных или наклонных листа. Высота балки составляет примерно 0,1 расстояния между бортовыми подпалубными цистернами. Размеры балки обеспечивают доступ внутрь этой балки;

      2) внутри балки горизонтальный и вертикальные (наклонные) листы должны подкрепляются ребрами жесткости.

      Ребра жесткости устанавливаются в плоскости продольных балок палубы, образуя с ними замкнутые рамы.

      Допускается установка горизонтальных ребер жесткости. В этом случае внутри балки предусматривают рамы, которые служили бы промежуточными опорами для этих ребер жесткости, а также бракеты, обеспечивающие эффективное закрепление верхних концов гофров;

      3) если угол между наклонным листом балки и вертикальной плоскостью превышает 30о, в плоскости прямых граней трапецеидальных гофров внутри балки устанавливаются бракеты, обеспечивающие эффективное закрепление верхних концов гофров.

Параграф 3. Расчетные нагрузки

      649. Расчетные нагрузки для связей второго дна, бортов и поперечных переборок определяются соответственно согласно параграфов 3 главы 16, 2 главы 18, 2 главы 19 и 3 главы 21 настоящих Правил с учетом наиболее тяжелого из предполагаемых навалочных грузов, жидкого груза (балласта) или отсутствия груза в зависимости от того, что предусмотрено.

      650. Расчетное давление на обшивку и набор наклонных листов скуловых цистерн и листов нижних трапецеидальных опор поперечных переборок определяется согласно пункту 178 для наиболее тяжелого из предусмотренных навалочных грузов, согласно пункту 175 для жидкого груза взависимости от того, что предусмотрено. В любом случае расчетное давление не меньше определяемого по формуле (21) настоящих Правил, а для трапецеидальных опор — также согласно пункту 442 настоящих Правил.

      651. Расчетное давление на обшивку и набор продольных переборок подпалубных цистерн и листов верхних поперечных балок прямоугольного или трапецеидального сечения поперечных переборок определяется согласно пункту 175 настоящих Правил для трюмов, заполняемых жидким грузом (балластом). В любом случае расчетное давление не меньше определяемого по формуле (21) настоящих Правил, а для верхних поперечных балок — также согласно пункту 442 настоящих Правил.

      652. Если скуловые и (или) подпалубные цистерны, нижние опоры и (или) верхние балки поперечных переборок, пространство внутри коффердамных переборок и (или) двойного борта используются в качестве цистерн, при определении расчетного давления учитывается давление изнутри согласно пункту 175 настоящих Правил.

Параграф 4. Размеры конструктивных элементов

      653. Размеры конструктивных элементов двойного дна отвечают следующим требованиям:

      1) размеры вертикального киля, стрингеров и флоров определяются на основании расчетов прочности днищевых перекрытий при расчетном давлении, указанном в параграфе 3 главы 31 настоящих Правил, и следующих коэффициентах допускаемых напряжений:

      для вертикального киля и стрингеров:


= 0,3kВ < 0,6 — в средней части судна при определении напряжений в наружной обшивке;

= 0,35kВ < 0,6 — в средней части судна при определении напряжений в настиле второго дна;

= 0,6 — в оконечностях в пределах участка 0,1L от носового или кормового перпендикуляра.

      Для промежуточных районов между средней частью и указанными участками оконечностей

определяется линейной интерполяцией;

      для флоров:


= 0,6;

      при проверке прочности по касательным напряжениям

= 0,6.

      kВ определяется по формуле (86) настоящих Правил.

      Если по условиям эксплуатации предусматривается чередование пустых и загруженных трюмов, это учитывают в расчете прочности днищевого перекрытия при определении коэффициентов податливости заделок вертикального киля и днищевых стрингеров на опорном контуре перекрытия. Допускается учет конечной податливости заделок концов флоров за счет жесткости на кручении скуловых цистерн. Перекрытие рассматривается как система перекрестных связей (стержневая идеализация).

      2) момент сопротивления балок основного набора днища определяется согласно пункту 362 настоящих Правил при следующих коэффициентах допускаемых напряжений:

      для продольных балок:


= 0,4kВ < 0,65 — в средней части судна;

= 0,65 — в оконечностях в пределах участка 0,1L от носового или кормового перпендикуляра.

      Для промежуточных районов между средней частью и указанными участками оконечностей

определяется линейной интерполяцией;

      для поперечных балок:


= 0,65.

      kВ определяется по формуле (86) настоящих Правил;

      3) момент сопротивления балок основного набора второго дна определяется согласно пункту 362 настоящих Правил при расчетном давлении согласно параграфу 3 главы 31 настоящих Правил и следующих коэффициентах допускаемых напряжений:

      для продольных балок:


= 0,5kВ 0,75 — в средней части судна;

= 0,75 — в оконечностях в пределах участка 0,1L от носового или кормового перпендикуляра.

      Для промежуточных районов между средней частью и указанными участками оконечностей

определяется линейной интерполяцией;

      для поперечных балок:


= 0,75.

      kВ определяется по формуле (86) настоящих Правил.

      654. Необходимо чтобы размеры конструктивных элементов скуловых цистерн отвечали следующим требованиям:

      1) толщина обшивки наклонной стенки равна не менее определяемой по формуле (57) настоящих Правил. При этом:

      m = 15,8;

      р — расчетное давление согласно параграфу 3 главы 31 настоящих Правил;


принимается как для обшивки продольных переборок наливных судов согласно пункта 444 настоящих Правил, но не более чем для настила второго дна согласно подпункту 1) пункта 361 настоящих Правил.

      Толщина нижнего листа обшивки равна не меньше толщины примыкающего к нему листа второго дна. Толщина остальных листов обшивки, мм, равна не менее определяемой по формуле:

      s = (7 + 0,035L)

, (203)

      но не более толщины нижнего листа,

      где

принимается по приложению 8 настоящих Правил.

      Если трюм и/или цистерна используется для перевозки нефти, нефтепродуктов или балласта, толщина равна не менее требуемой в параграфе 3 главы 33 настоящих Правил;

      2) момент сопротивления основного набора наклонной стенки равен не менее определяемого в пунктах 246 и 247 настоящих Правил. При этом:

      р — расчетное давление согласно параграфу 3 главы 31 настоящих Правил;

      m = 10 — для поперечных балок;

      m = 12 — для продольных балок;


принимается как для балок основного набора продольных переборок наливных судов согласно пункту 450 настоящих Правил, но не более, чем для балок основного набора второго дна согласно подпункта 3) пункта 653 настоящих Правил.

      Продольные балки отвечают требованиям устойчивости согласно пункту 253 настоящих Правил;

      3) толщина обшивки диафрагм допускается не менее толщины примыкающих к ним сплошных флоров. Ребра жесткости, подкрепляющие диафрагмы с вырезами, отвечают требованиям к ребрам жесткости, подкрепляющим флоры, согласно пункту 277 настоящих Правил.

      Толщина обшивки и размеры подкрепляющего набора водонепроницаемых диафрагм соответствуют требованиям к переборкам цистерн согласно пунктам 444 и 445 настоящих Правил.

      655. Если крепление концов шпангоута осуществляется непосредственно к наклонным стенкам цистерн (без переходного горизонтального участка), момент сопротивления опорного сечения Woп, см3, равен не менее, определяемого по формуле:

      Woп = W0/cos2

, (204)

      где W0 — требуемый момент сопротивления опорного сечения шпангоута согласно пункту 392 настоящих Правил, см3;


— угол наклона стенки цистерны к основной плоскости, град.

      656. Размеры шпангоутов отвечают требованиям пункта 408 настоящих Правил, а также следующим требованиям:

      1) толщина стенки шпангоута sw min, мм, равна не менее определяемой по формуле:

      sw min = k(7 + 0,03L), (205)

      где k = 1,15 — для шпангоутов первого носового трюма,

      k = 1,0 — для шпангоутов остальных трюмов;

      2) толщина кницы, соединяющий нижний конец шпангоута со скуловой цистерной, принимают не менее толщины стенки шпангоута или sw min + 2, мм, в зависимости от того, что больше. Толщина кницы, соединяющий верхний конец шпангоута с подпалубной цистерной, равна не менее толщины стенки шпангоута;

      3) фактический момент сопротивления шпангоута в опорном сечении с учетом попадающей в это сечение кницы и присоединенного пояска наружной обшивки принимают не менее, удвоенного требуемого момента сопротивления в пролете шпангоута.

      657. Необходимо чтобы размеры конструктивных элементов подпалубных цистерн отвечали следующим требованиям:

      1) толщина обшивки вертикальной и наклонной стенок равна не менее определяемой по формуле (57) настоящих Правил. При этом:

      m = 15,8;

      р — расчетное давление согласно параграфу 3 настоящей главы Правил;


принимается как для обшивки продольных переборок наливных судов согласно пункта 444 настоящих Правил.

      Толщина обшивки вертикальной стенки и примыкающего к ней листа наклонной стенки, мм, равна не менее определяемой по формуле:

      smin = 10 + 0,025L. (206)

      Для остальных листов обшивки наклонной стенки толщина равна не менее определяемой по формуле (130) настоящих Правил. Если трюм и (или) цистерна используется для перевозки нефти, нефтепродуктов или балласта, толщина допускается не менее требуемой в параграфе 3 главы 33 настоящих Правил;

      2) момент сопротивления продольных балок вертикальной и наклонной стенок равен не менее определяемого в пунктах 246 и 247 настоящих Правил. При этом:

      р — расчетное давление согласно параграфу 3 настоящей главы Правил, но не менее 25 кПа;

      m = 12;


принимается как для горизонтальных балок продольных переборок наливных судов согласно пункта 450 настоящих Правил.

      Продольные балки вертикальной и наклонной стенок отвечают требованиям устойчивости согласно пункту 253 настоящих Правил;

      3) момент сопротивления поперечной рамной балки наклонной стенки приниматеся не менее определяемого в пункте в пунктах 246 и 247, а площадь сечения ее стенки — не менее определяемой в пункте 248 настоящих Правил. При этом:

      Nmax = 0,5pal;

      р — расчетная нагрузка согласно параграфу 3 настоящей главы Правил, но не менее 25 кПа;

      m = 10;


=

= 0,75;

      4) момент сопротивления и площадь поперечного сечения стенки рамного бимса внутри цистерны отвечают требованиям пункта 412 настоящих Правил.

      Необходимо чтобы момент сопротивления и площадь поперечного сечения стенки рамного шпангоута внутри цистерны соответствовали бы требованиям пункта 384 настоящих Правил при m = 10.

      Момент сопротивления и площадь поперечного сечения стенки рамной стойки вертикальной стенки цистерны вычисляются как средние значения указанных величин для рамного бимса и рамной балки наклонной стенки;

      5) толщина обшивки переборок, устанавливаемых в цистернах в плоскости поперечных переборок трюмов, принимается не менее толщины листов этих переборок на том же отстоянии от настила второго дна. Ребра жесткости, подкрепляющие обшивку переборок, соответствуют требованиям к основному набору переборок цистерн согласно пункту 450 настоящих Правил;

      6) толщина бракет, подкрепляющих вертикальную стенку цистерны, и книц, устанавливаемых в нижнем углу цистерны, равна не менее 10 мм.

      658. В любом случае толщина обшивки трюмных переборок и их гофров равна не менее 10 мм.

      В длину пролета вертикальных гофров трюмных переборок не включается высота верхней поперечной балки прямоугольного (трапецеидального) сечения, нижней трапецеидальной опоры и двойного дна.

      659. Размеры конструктивных элементов нижней трапецеидальной опоры поперечной переборки отвечают следующим требованиям:

      1) толщина горизонтального и наклонного листов допускается не менее определяемой по формуле (57) настоящих Правил. При этом:

      m = 15,8;

      р — расчетное давление согласно параграфу 3 настоящей главы Правил;


= 0,9.

      Толщина горизонтального листа и верхнего пояса наклонного листа равна не менее толщины гофра, примыкающего к опоре. Толщина нижнего пояса наклонного листа допускается не менее толщины настила второго дна. Толщина остальных поясьев наклонного листа равна не менее, определяемой по формуле (203) настоящих Правил. Если трюм и/или опора используется для перевозки нефти, нефтепродуктов или балласта, толщина равна не менее требуемой в параграфе 3 главы 33 настоящих Правил;

      2) момент сопротивления ребер жесткости наклонного листа принимают не менее определяемого в пунктах 246 и 247 настоящих Правил. При этом:

      р — расчетное давление согласно параграфу 3 настоящей главы Правил;

      m = 10;


= 0,75.

      Момент сопротивления ребер жесткости горизонтального листа равен не меньше момента сопротивления ребер жесткости наклонного листа;

      3) толщина диафрагм допускается не меньше толщины днищевых стрингеров. Размеры вырезов в диафрагмах и их подкрепления отвечают требованиям к вырезам и подкреплениям диафрагм скуловых цистерн согласно подпункту 3) пункта 654 настоящих Правил.

      660. Необходимо чтобы размеры конструктивных элементов верхней поперечной балки прямоугольного или трапецеидального сечения поперечной переборки отвечали следующим требованиям:

      1) толщина горизонтального и вертикального (или наклонного) листов равна не менее определяемой по формуле (57) настоящих Правил. При этом:

      m = 15,8;

      р — расчетное давление согласно параграфу 3 настоящей главы Правил;


= 0,9.

      Толщина горизонтального листа и нижнего пояса вертикального (наклонного) листа принимается не менее толщины гофра, примыкающего к балке. Если вертикальный лист лежит в одной плоскости с поперечным комингсом люка, его толщина равна не менее толщины этого комингса согласно пункту 663 настоящих Правил. Такой же принимается толщина верхнего пояса наклонного листа, если его верхняя кромка отстоит от поперечного комингса люка меньше чем на 0,4 м. В любом случае толщина вертикального или наклонного листов равна не менее определяемой по формуле (130) настоящих Правил. Если трюм и (или) внутреннее пространство балки используется для перевозки нефти, нефтепродуктов или балласта, толщина равна не менее требуемой в параграфе 3 главы 33 настоящих Правил;

      2) момент сопротивления ребер жесткости, подкрепляющих вертикальный или наклонный лист, равен не менее определяемого в пункте 246 и 247 настоящих Правил. При этом:

      р — расчетное давление согласно параграфу 3 настоящей главы Правил, но не менее 25 кПа;

      m = 12 — для горизонтальных ребер жесткости;

      m = 10 — для остальных ребер жесткости;


= 0,75.

      Момент сопротивления ребер жесткости, подкрепляющих горизонтальный лист, допускается не меньше момента сопротивления ребер жесткости, подкрепляющих вертикальный или наклонный лист;

      3) момент сопротивления рамной балки вертикального или наклонного листа, устанавливаемой в случае применения горизонтальных ребер жесткости согласно подпункту 2) пункта 648, равен не менее определяемого в пунктах 246 и 247 настоящих Правил, а площадь сечения ее стенки — не менее определяемой в пункте 248 настоящих Правил. При этом:

      Nmax = 0,5pal;

      р — расчетная нагрузка согласно параграфу 3 настоящей главы Правил, но не менее 25 кПа;

      m = 10;


=

= 0,75.

      Размеры сечения рамных балок, устанавливаемых на горизонтальный лист и под палубой, равны не меньше требуемых для рамной балки вертикального (наклонного) листа;

      4) толщина бракет, устанавливаемых внутри балки для обеспечения эффективного закрепления верхних концов гофров, предусматривается не менее толщины этих гофров в верхней части переборки.

      661. Размеры конструктивных элементов коффердамных переборок отвечают следующим требованиям:

      1) толщина обшивки коффердамных переборок равна не менее определяемой по формуле (57) настоящих Правил. При этом:

      m = 15,8;

      р — расчетное давление согласно параграфу 3 настоящей главы Правил;


= 0,9.

      Толщина обшивки равна не менее определяемой по формуле (130) настоящих Правил или согласно пункту 658 настоящих Правил в зависимости от того, что больше. Если трюм или пространство внутри коффердамной переборки используется для перевозки нефти, нефтепродуктов или балласта, толщина обшивки равна не менее требуемой в параграфе 3 главы 33 настоящих Правил;

      2) момент сопротивления балок основного набора, подкрепляющих обшивку коффердамных переборок, равен не менее определяемого в пунктах 246 и 247 настоящих Правил. При этом:

      р — расчетное давление согласно параграфу 3 настоящей главы Правил, но не менее 25 кПа;

      m = 12;


= 0,75;

      3) если в составе конструкции коффердамной переборки имеются только диафрагмы или только платформы, их момент сопротивления равен не менее определяемого в пункте 246 и 247 настоящих Правил, а площадь сечения — не менее определяемой в пункте 248 настоящих Правил. При этом:

      Nmax = 0,5pal — для платформ;

      Nmax = 0,65pal — для диафрагм;

      р — расчетная нагрузка согласно параграфу 3 настоящей главы Правил, но не менее 25 кПа;

      l — длина пролета, м, равная:

      для диафрагм — расстоянию между настилами палубы и второго дна в диаметральной плоскости;

      для платформ — ширине судна в районе установки переборки для судов с одинарным бортом, расстоянию между обшивками внутренних бортов для судов с двойными бортами;

      m = 10;


=

= 0,75;

      4) если в составе конструкции коффердамной переборки имеются и диафрагмы, и платформы, их толщина определяется на основании расчета перекрытия как стержневой системы при действии расчетных нагрузок согласно параграфу 3 настоящей главы Правил, но не менее 25 кПа и при коэффициентах допускаемых напряжений

=

= 0,75;

      5) в любом случае толщина диафрагм и платформ коффердамных переборок равна не менее требуемой по формуле (111) настоящих Правил. Если пространство внутри коффердамной переборки используется в качестве топливной или балластной цистерны, толщина диафрагм и платформ не менее требуемой в параграфе 3 главы 33 настоящих Правил;

      6) необходимо чтобы ребра жесткости, подкрепляющие диафрагмы и платформы, отвечали требованиям пункта 280 настоящих Правил;

      7) необходимо чтобы толщина непроницаемых участков диафрагм и платформ и подкрепляющие их ребра жесткости отвечали требованиям к переборкам цистерн согласно пунктам 444 и 450 настоящих Правил;

      8) необходимо чтобы распорки между балками основного набора, подкрепляющими обшивки коффердамных переборок, отвечали требованиям к промежуточным стойкам двойного дна согласно подпункту 2) пункта 364 при расчетном давлении согласно параграфу 3 настоящей главы Правил, но не менее 25 кПа.

      При установке распорок момент сопротивления балок основного набора согласно подпункту 2) пункта 661 настоящих Правил возможно уменьшить на 35 %.

      662. Толщина комингсов грузовых люков не менее определяемой по формуле (205) настоящих Правил.

      Толщина продольных комингсов люков, мм, не менее определяемой по формуле:

      s = 17а, (207)

      где а — расстояние по вертикали между горизонтальными ребрами жесткости по стенке комингса или между нижним ребром жесткости и настилом палубы, м.

      Необходимо чтобы ребра жесткости, подкрепляющие стенки комингса, отвечали требованиям пункта 278 настоящих Правил. Толщина стенок ребер жесткости и бракет, подкрепляющих стенки комингса, равна не менее 10 мм.

      Необходимо чтобы ширина свободного пояска комингса соответствовали требованиям пункта 277 настоящих Правил.

      663. Толщина бортовой обшивки одинарного борта в районе между скуловыми и подпалубными цистернами smin, мм, равна не менее определяемой по формуле:

      smin =

. (208)

Параграф 5. Специальные требования

      664. Все внутренние поверхности грузовых трюмов (за исключением плоских участков настила второго дна и участков обшивки скуловых цистерн, расположенных на ~ 300 мм ниже окончания шпангоутных книц) и все внутренние и наружные поверхности комингсов грузовых люков и люковых закрытий имеют эффективное защитное покрытие (эпоксидное или аналогичное ему), предохраняющее эти конструкции от коррозии. При выборе типа покрытия принимают во внимание характер перевозимого груза и условия эксплуатации.

      665. Необходимо чтобы все суда для навалочных грузов и комбинированные суда отвечали следующим требованиям:

      1) суда имеют в носовой части бак, расположенный выше палубы надводного борта. В случае если вышеуказанное требование ограничивает грузовые операции, то кормовую переборку бака возможно сместить в нос от носовой переборки носового грузового трюма при условии, что длина бака составляет не менее 7 % длины судна в корму от носового перпендикуляра, где длина судна предусмотрена подпунктом 12) пункта 4 Правил о грузовой марке. Высота бака не менее стандартной высоты, определенной согласно Международной конвенции о грузовой марке 1966 года с учетом Протокола к данной конвенции 1988 года, с поправками, или на 0,5 м выше поперечного носового комингса люка носового трюма № 1 в зависимости от того, что больше. При этом расстояние между кормовой кромкой палубы бака и поперечным носовым комингсом люка носового трюма № 1 по всей ширине корпуса судна не превышает величину, м, определяемую по формуле:

     

, (209)

      где HF – высота бака, м;

      НС – высота поперечного носового комингса люка носового трюма № 1, м.

      Установка волнореза на палубе бака для защиты поперечного носового комингса и люковых крышек носового трюма № 1 не допускается. При необходимости установки волнореза для иных целей, отстояние волнореза в диаметральной плоскости от кормовой кромки палубы бака не менее 2,75 его высоты;

      2) толщина нетто (без надбавки на износ) комингсов люков равна не менее, определяемой по формуле:

      snet = 14,9a

, (210)

      где а — расстояние между ребрами жесткости, м;

      pcoam — давление, равное 220 кПа. Если требования подпункта 1) пункта 665 настоящих Правил не выполняются, давление для поперечного носового комингса люка носового трюма № 1 принимают равным 290 кПа.

      Толщина нетто, увеличенная на 1,5 мм, принимается в качестве минимальной строительной толщины.

      В любом случае толщина комингса не меньше 11 мм;

      3) момент сопротивления поперечного сечения продольных и поперечных ребер жесткости комингсов люков при толщине нетто всех элементов сечения, см3, равен не менее определяемого по формуле:

      Wnet =

, (211)

      где а и рсоат — подпункт 2) пункта 665 настоящих Правил;

      l — пролет ребра жесткости, м;

      m — коэффициент, равный:

      16 — для концевых пролетов ребер жесткости, срезанных "на ус",

      12 — в районе углов люков;

      ср — отношение пластического к упругому моменту сопротивления поперечного сечения ребра жесткости с присоединенным пояском шириной, равной 40snet где snet — толщина нетто комингса. При отсутствии точных данных ср допускается принимать равным 1,16.

      Толщина нетто всех элементов поперечного сечения, увеличенная на 1,5 мм, принимается в качестве минимальной строительной толщины;

      4) стойки (бракеты) комингсов люков отвечают следующим требованиям:

      момент сопротивления поперечного сечения стоек (бракет), установленных в плоскости бимсов, при толщине нетто всех элементов сечения равен не менее, определяемого по формуле:

      Wnet =

, (212)

      где а — расстояние между стоиками, м, установленными в плоскости бимсов;

      рсоат — подпункт 2) пункта 665 настоящих Правил;

      Нс — высота комингса люка, м.

      При определении фактического момента сопротивления свободный поясок стойки комингса допускается учитывать только в случае, если он приварен к настилу палубы с полным проваром, и в его плоскости под настилом установлены ребра, кницы или бракеты соответствующих размеров.

      Толщина нетто стенки стоек, установленных в плоскости бимсов, равна не менее определяемой по формуле:

      snet =

, (213)

      где h — высота стенки стойки, мм, в месте ее присоединения к настилу палубы;

      а и Нс — формула (212) настоящих Правил;

      рсоат — подпункт 2) пункта 665 настоящих Правил.

      Толщина нетто всех элементов поперечного сечения, увеличенная на 1,5 мм, принимается в качестве минимальной строительной толщины.

      Расчеты прочности для стоек, установленных не в плоскости бимсов, являются в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства. В этих расчетах допускаемые напряжения принимают равными 0,8 и 0,46 предела текучести стали соответственно для нормальных и касательных напряжений.

      Стенка стойки соединяется с палубным настилом двусторонним непрерывным сварным швом с расчетной толщиной не менее 0,44s, где s — минимальная строительная толщина стенки стойки, мм. При этом часть сварного шва протяженностью не менее 15 % его длины, начиная от "свободного" торца стойки, выполняется с глубоким проваром (разделкой кромок с двух сторон).

      Прочность подпалубных конструкций, воспринимающих усилия от стоек комингса, проверяется по допускаемым нормальным и касательным напряжениям, равным, соответственно, 0,95 и 0,5 предела текучести стали;

      5) продольные и поперечные ребра жесткости, стойки и листовые элементы комингсов грузовых люков подлежат замене, если фактическая остаточная толщина элемента комингса будет меньше tnet + 0,5 мм.

      Если фактическая остаточная толщина будет больше tnet + 0,5 мм, но меньше tnet + 1,0 мм, то вместо замены допускается нанесение защитного покрытия в соответствии с технологией изготовителя или ежегодное выполнение замеров остаточной фактической толщины. В случае нанесения покрытия оно поддерживается в техническом состоянии "хорошее".

      Сноска. Пункт 665 с изменением, внесенным приказом Министра по инвестициям и развитию РК от 28.03.2018 № 198 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 6. Контроль прочности при загрузке судна

      666. Рудовозы, нефтенавалочные суда и нефтерудовозы длиной 150 м и более снабжаются одобренной Регистром судоходства Инструкцией по загрузке, представляющей собой одобренным Регистром судоходства прибором контроля загрузки.

      667. Инструкция по загрузке представляет собой одобренный Регистром судоходства документ, содержащий:

      1) варианты загрузки, принятые в качестве расчетных при определении размеров элементов набора корпуса судна, включая допускаемые величины изгибающих моментов и перерезывающих сил на тихой воде;

      2) результаты расчета изгибающих моментов, перерезывающих сил на тихой воде и, если требуется, ограничений вследствие скручивающих нагрузок;

      3) результаты расчетов и допускаемые значения изгибающих моментов и перерезывающих сил на тихой воде в состоянии затопления одного трюма согласно пункту 665 настоящих Правил;

      4) перечень грузовых трюмов или сочетаний грузовых трюмов, которые остаются пустыми при наибольшей осадке. Если ни один из трюмов не остается пустым при наибольшей осадке, то об этом указывают в Инструкции по загрузке;

      5) наибольшую допускаемую и наименьшую требуемую массу груза и содержимого двойного дна каждого трюма как функцию осадки на середине длины трюма;

      6) наибольшую допускаемую и наименьшую требуемую массу груза и содержимого двойного дна каждой пары смежных трюмов как функцию средней осадки на их длине. Эта средняя осадка определяется как средняя величина осадок на серединах длины этих трюмов;

      7) для грузов, иных, чем навалочные, наибольшую допустимую нагрузку на настил двойного дна совместно с характеристикой типа груза (плотностью или удельным погрузочным объемом);

      8) наибольшую допустимую нагрузку на палубу и люковые закрытия. Если судно не одобрено для перевозки груза на палубе или люковых закрытиях, то об этом указывается в Инструкции по загрузке;

      9) наибольшую скорость балластировки судна, согласованную со скоростью производства погрузоразгрузочных работ.

      668. В дополнение к требованиям подпункта 1) пункта 185 настоящих Правил следующие варианты загрузки как в начале, так и в конце рейса включают в Инструкцию по загрузке:

      1) чередующаяся загрузка легким и тяжелым грузом при наибольшей осадке, если применимо;

      2) равномерная загрузка легким и тяжелым грузом при наибольшей осадке;

      3) балластные состояния. Для судов, имеющих балластные трюмы, смежные с цистернами двойного дна, для повышения прочности, целесообразно, чтобы балластные трюмы были заполнены, когда цистерны двойного дна пусты;

      4) варианты загрузки для коротких рейсов, когда судно загружается по максимальную осадку, но с ограниченным количеством запасов;

      5) промежуточные варианты загрузки при погрузке/разгрузке в порту;

      6) варианты загрузки палубным грузом, если применимо;

      7) типовые последовательности загрузки от начала погрузки до полного дедвейта для загрузки однородным грузом, неполной загрузки и загрузки с чередующимся заполнением трюмов, если применимо. Типовые последовательности разгрузки для вышеупомянутых состояний также предусматривают. Типовые последовательности загрузки/разгрузки так разрабатывают, чтобы не превышать соответствующих ограничений по прочности. Типовые последовательности загрузки разрабатываются с учетом скоростей загрузки и откачки балласта;

      8) типовые последовательности замены балласта в море, если требуется.

      669. Прибор контроля загрузки представляет собой одобренное Регистром судоходства устройство цифрового типа, как определено в пункте 215 настоящих Правил, в дополнение к требованиям пункта 215 настоящих Правил, позволяющее устанавливать, что следующие параметры не превышают допускаемых величин:

      1) масса груза и содержимое двойного дна на длине каждого трюма, как функция осадки на середине длины трюма;

      2) масса груза и содержимого двойного дна любых двух смежных трюмов, как функция средней осадки на длине этих трюмов;

      3) изгибающий момент и перерезывающие силы на тихой воде для случая аварийного затопления согласно пункту 665 настоящих Правил.

      670. Условия одобрения прибора контроля загрузки, изложенные в пункте 215 настоящих Правил, дополняются следующими:

      1) одобрением допускаемых значений изгибающих моментов, действующих на корпус судна, для всех проверяемых сечений;

      2) одобрением допускаемых значений перерезывающих сил, действующих на корпус судна, для всех проверяемых сечений;

      3) одобрением ограничений массы груза и содержимого двойного дна для каждого трюма, как функции от осадки;

      4) одобрением ограничений массы груза и содержимого двойного дна для каждых двух смежных трюмов, как функции от осадки.

Глава 32. Рудовозы и нефтерудовозы

      Сноска. Заголовок главы 32 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения

      671. Требования настоящей главы распространяются на суда для перевозки руды и других навалочных грузов, а также на комбинированные суда для перевозки руды и нефти (нефтепродуктов).

      672. Требования к конструкциям, не упомянутым в настоящей главе, должны приниматься в соответствии с подразделами 1 и 2 раздела 4 настоящих Правил с учетом уточнений, содержащихся в главе 31 настоящих Правил в отношении конструкций, подверженных воздействию тяжелых навалочных и жидких грузов.

      Во всех случаях требования к корпусу и его конструкциям не ниже предъявляемых подразделами 1 и 2 раздела 4 настоящих Правил.

      673. В качестве основного конструктивного типа принято однопалубное судно с кормовым расположением машинного отделения, с продольными переборками, отделяющими центральный отсек для руды от бортовых отсеков, с двойным дном по всей ширине или только в центральной части между продольными переборками.

      674. Словесная характеристика и знак "(ESP)" присваиваются судам в следующих случаях:

      1) словесная характеристика "Ore carrier" и знак "(ESP)" присваивается морским самоходным однопалубным судам, имеющим две продольные переборки и двойное дно на протяжении грузовой части и предназначенным для перевозки рудных грузов только в центральных трюмах. Типовое миделевое сечение приведено в приложении 92 настоящих Правил;

      2) словесная характеристика "Combination carrier" — общий термин, применяемый к судам, предназначенным для перевозки нефтяных грузов наливом и сухих грузов навалом; при этом вышеуказанные грузы неперевозятся одновременно, за исключением остатков нефти в отстойных танках;

      3) словесная характеристика "Ore/oil carrier" и знак "(ESP)" присваивают морским самоходным однопалубным судам, имеющим две продольные переборки и двойное дно на протяжении грузовой части и предназначенным для перевозки рудных грузов в центральных трюмах или нефтяных грузов в центральных трюмах и бортовых танках. Типовые миделевые сечения приведены в приложении 93 настоящих Правил.

Параграф 2. Конструкция

      675. Палуба и днище (двойное дно) имеют продольную систему набора. По бортам и продольным переборкам допускается применение как продольной, так и поперечной системы набора. Участки настила палубы между поперечными комингсами соседних грузовых люков подкрепляются в поперечном направлении согласно пункту 638 настоящих Правил.

      Поперечные переборки бывают плоскими с вертикальными стойками, гофрированными с вертикальным расположением гофров или коффердамного типа.

      676. Флоры в центральных и бортовых отсеках устанавливаются в одной поперечной плоскости и образовывают совместно с рамным набором бортов, продольных переборок и палубы единые рамные поперечные конструкции.

      677. Если поперечные переборки бортовых отсеков не совпадают с поперечными переборками центральных отсеков, в плоскости последних в бортовых отсеках устанавливают усиленные кольцевые рамы.

      В этом случае в бортовых отсеках обеспечивают сбеги наклонных стенок трапецеидальных опор, установленных под переборками в центральных отсеках.

      678. Продольные переборки выполняются, как правило, плоскими с горизонтальными или вертикальными подкреплениями.

      Допускается установка продольных переборок с небольшим наклоном к вертикали или со сломом.

      679. Если второе дно в бортовых отсеках отсутствует, в плоскости настила второго дна центрального отсека в бортовых отсеках по флорам устанавливают кницы или бракеты достаточной протяженности.

      680. В плоскости продольных переборок внутри нижних трапецеидальных опор и верхних поперечных балок прямоугольного или трапецеидального сечения поперечных переборок устанавливаются диафрагмы. Необходимо чтобы диафрагмы нижних трапецеидальных опор отвечали требованиям подпункта 3) пункта 647 настоящих Правил; диафрагмы верхних поперечных балок — требованиям к переборкам подпалубных цистерн согласно пункту 640 настоящих Правил.

Параграф 3. Расчетные нагрузки, размеры конструктивных элементов и специальные требования

      681. Расчетное давление на конструкции, ограничивающие центральный трюм, определяются согласно пункту 178 настоящих Правил из условия загрузки его рудой или другим тяжелым навалочным грузом.

      682. Конструкции, которые в процессе эксплуатации испытывают одностороннее давление жидкого груза (балласта), проверяют на расчетное давление жидкого груза согласно пункту 175 настоящих Правил.

      683. Размеры конструктивных элементов грузовых помещений, предназначенных только для перевозки навалочных грузов или навалочных грузов и нефти, нефтепродуктов или балласта, отвечают требованиям подраздела 2 раздела 4 и параграфа 4 главы 31 настоящих Правил.

      Размеры конструктивных элементов грузовых помещений, предназначенных только для перевозки нефти, нефтепродуктов или балласта, отвечают требованиям подраздела 2 раздела 4 и параграфа 4 главы 33 настоящих Правил.

      684. Необходимо чтобы размеры конструктивных элементов продольных переборок отвечали требованиям параграфа 4 главы 21 настоящих Правил при расчетном давлении согласно параграфу 3 настоящей главы Правил.

      В любом случае толщина обшивки продольной переборки не менее требуемой формулой (206) или, если в любом отсеке, ограниченном этой переборкой, перевозится нефть, нефтепродукты или балласт, не менее требуемой в параграфе 3 главы 33 настоящих Правил в зависимости от того, что больше.

      685. Размеры конструктивных элементов диафрагм нижних трапецеидальных опор поперечных переборок, устанавливаемых в плоскости продольных переборок, отвечают требованиям подпункта 3) пункта 659 настоящих Правил.

      686. Размеры конструктивных элементов диафрагм верхних поперечных балок поперечных переборок, устанавливаемых в плоскости продольных переборок, отвечают требованиям к поперечным переборкам внутри подпалубных цистерн согласно подпункту 5) пункта 656 настоящих Правил.

      687. Необходимо чтобы все рудовозы имеют в носовой части бак, расположенный выше палубы надводного борта. Расположение и размеры бака, а также толщина и размеры ребер жесткости, стоек и листовых элементов комингсов грузовых люков отвечали требованиям настоящих Правил.

Глава 33. Наливные суда

      Сноска. Заголовок главы 33 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения

      688. Требования настоящей главы распространяются на наливные суда, химовозы, а также нефтесборные и газовозы, насколько это применимо, однопалубные суда с кормовым расположением машинного отделения, с одинарным или двойным дном;

      с одной, двумя или тремя продольными переборками. На конструктивные элементы корпусов наливных судов, не упомянутые в настоящей главе, распространяются требования подразделов 1 и 2 раздела 4 настоящих Правил.

      689. Словесная характеристика и знак "(ESP)" присваиваются судам в следующих случаях:

      1) словесная характеристика "Oil tanker" и знак "(ESP)" присваивается морским самоходным судам, имеющим встроенные танки и предназначенным для перевозки нефтяных грузов наливом. Вышеуказанные словесная характеристика и знак присваиваются нефтеналивным судам одинарными или двойными бортами, с одинарным или двойным дном, а также нефтеналивным судам альтернативного конструктивного типа, например, с нижней промежуточной палубой. Типовые миделевые сечения приведены в приложении 94 настоящих Правил;

      2) словесная характеристика "Chemical tanker" и знак "(ESP)" присвивают морским самоходным однопалубным судам, имеющим встроенные танки, предназначенные для перевозки химических грузов наливом. Эти словесные характеристики присваивают нефтеналивным судам с одинарными или двойными бортами, с одинарным или двойным дном, а также нефтеналивным судам альтернативного конструктивного типа. Типовые миделевые сечения приведены в приложении 95 настоящих Правил.

Параграф 2. Конструкция, расчетные нагрузки

      690. Размеры коффердамов определяются согласно пункту 459 настоящих Правил

      691. Гофрированные продольные переборки допускаются на судах длиной менее 180 м.

      Продольные гофрированные переборки должны иметь горизонтальное расположение гофров, а их верхние и нижние поясья на расстоянии 0,1D от палубы и днища выполняются плоскими.

      В соединениях между продольными и поперечными переборками верхние и нижние поясья обшивки продольных переборок выполняют непрерывными.

      692. Палуба и днище в районе грузовых танков имеют продольную систему набора, а борта и продольные переборки — продольную или поперечную. На судах длиной менее 80 м допускается поперечная система набора палубы и днища. На судах длиной более 180 м рекомендуется продольная система набора бортов и продольных переборок. При продольной системе набора расстояние между балками рамного поперечного набора соответствует расстоянию между флорами (пункты 331 и 350 настоящих Правил).

      693. Размеры продольных балок по палубе, днищу, бортам и продольным переборкам в средней части судна неизменны. Обеспечивается конструктивная непрерывность продольных балок по палубе, днищу, а также бортам и продольным переборкам на расстоянии 0,1D от палубы и днища соответственно.

      На судах длиной 150 м и более указанные продольные балки проходят через поперечные переборки, не разрезаясь.

      694. Рамные балки набора (вертикальный киль, днищевые стрингеры, рамные стойки переборок, отбойный лист, усиленные подпалубные балки, рамные шпангоуты, флоры, бортовые стрингеры и горизонтальные рамы переборок) в районе грузовых танков по возможности образовывают замкнутые рамы.

      695. Соединение элементов основного и рамного набора выполняется согласно параграфу 2 главы 14 настоящих Правил. Стенки рамных балок подкрепляют ребрами жесткости согласно пункту 278 настоящих Правил. Момент инерции ребер жесткости определяется согласно пункту 257 настоящих Правил.

      696. Расчетные нагрузки на конструкции корпуса наливных судов, если нет специальных указаний в настоящей главе, принимаются согласно главы 10 и соответствующим главам подраздела 2 раздела 4 настоящих Правил.

Параграф 3. Размеры конструктивных элементов,
специальные требования

      697. Размеры конструктивных элементов наливных судов определяются согласно подразделу 2 раздела 4 настоящих Правил с учетом указаний настоящей главы.

      Толщина smin, мм, элементов конструкций, ограничивающих грузовые и балластные танки, а также элементов, находящихся внутри этих танков, не менее определяемой по формулам:

      smin = 5,5 + 0,035L при L < 80 м;

      (214)

      smin = 6,7 + 0,02L при L > 80 м.

      При L > 290 м принимается L = 290 м. При этом минимальная толщина балок основного набора не требуется более 11,5 мм.

      698. Число вырезов для доступа в коффердамы, насосные отделения, грузовые и балластные танки должно быть минимально необходимым. Они располагаются на возможно большем расстоянии от концевых переборок надстроек. Не допускается располагать люки в бортовых танках в одном поперечном сечении с люком в центральном танке.

      Вырезы под люки имеют либо форму окружности, либо эллипса с большей осью, ориентированной вдоль судна. Сохраняется непрерывность подпалубных балок основного и рамного набора. Толщина комингса грузовых люков при его высоте менее 750 мм равна 10 мм, а при 750 мм и более — 12 мм. Комингсы высотой более 750 мм, если они имеют длину более 1,25 м, подкрепляются ребрами жесткости.

      699. Леерное ограждение, фальшборт, переходный мостик или устройство, его заменяющее, устанавливаются согласно главы 85 настоящих Правил.

      Переходный мостик, если он устанавливается, имеет конструкцию, исключающую его участие в общем изгибе корпуса.

Глава 34. Суда технического флота

      Сноска. Заголовок главы 34 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения

      700. Требования настоящей главы распространяются на суда технического флота, выполняющие дноуглубительные работы, и плавучие краны. Районы, где производятся указанные работыи/или транспортировка грунта, называются районами эксплуатации. Перемещение судна между районами эксплуатации называется морским переходом.

      701. К судам технического флота относятся:

      1) земснаряды — самоходные или несамоходные суда, извлекающие грунт (ил, песок, гравий, глину или подобные им материалы) специальными устройствами (черпаками, всасывающими устройствами, грейферами) и не имеющие трюмов для размещения грунта и его транспортировки;

      2) трюмные земснаряды — самоходные суда, имеющие специальные устройства для извлечения грунта и один или два трюма специальной конструкции для размещения или транспортировки грунта;

      3) шаланды — самоходные и несамоходные суда, предназначенные для транспортировки грунта и не имеющие устройств для его извлечения. Бывают однокорпусными и раскрывающимися двухкорпусными;

      4) плавучие краны и крановые суда —определения предусмотрены в пункте 6 настоящих Правил.

      702. В качестве основного конструктивного типа судов дноуглубительного флота, рассматриваемого в настоящей главе, принято однопалубное судно с корпусом судовых обводов или понтонной формы, имеющее прорезь или технологические вырезы в корпусе.

      Понтонная форма корпуса применяется только на судах ограниченных районов плавания R2, R2-RSN, R3-RSN и R3.

      Использование понтонной формы для судов ограниченного района плавания R1 и для судов неограниченного района плавания является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      703. Требования настоящей главы распространяются на земснаряды, однокорпусные и раскрывающиеся двухкорпусные трюмные земснаряды и шаланды, плавучие краны и крановые суда.

      704. Для раскрывающихся трюмных земснарядов и шаланд техническому наблюдению Регистра судоходства подлежат конструкции палубных и рубочных шарниров, гидропрессов и их крепленияк корпусу, а также продольные и поперечные конструкции между корпусами и рубками.

      705. В настоящей главе предусмотрены следующие обозначения:

      d1 — наибольшая осадка, допускаемая при дноуглублении в районах эксплуатации, м;

      d2 — осадка на морском переходе, м;


— водоизмещение при осадке d1 или d2, m;

п — водоизмещение порожнем без грунтовой смеси, м;

— площадь мидель-шпангоута, соответствующая осадке d1 или d2, м2;

      lт — полная длина грунтового трюма, м;

      hт.ф — высота трюмного флора, м;

      lт.ф — пролет трюмного флора, измеренный посередине его высоты между продольными переборками грунтового трюма, м;

      Н1 — расстояние от середины высоты трюмного флора до палубы у борта, м;

      Н2 — отстояние от основной плоскости до верхней кромки комингса, м;

      hк — высота комингса над линией палубы у борта, м;

      В2 — расстояние между бортом и продольной переборкой на уровне полувысоты трюмного флора, м;

      B3— расстояние между бортом и продольной переборкой на уровне палубы, м;

      Qrp — максимальная масса грунтовой смеси, содержащейся в грунтовом трюме, m;

      Pгр — плотность грунтовой смеси, определяемая как отношение массы грунта в трюме при максимальной осадке судна d1 к объему трюма по верхний уровень перелива или по верхнюю кромку комингса трюма, если перелив отсутствует, т/м3; принимается не более 1,8;

      Ак.б, Ат.ф. — площадь, заключенная в контуре поперечного сечения килевой балки, трюмного флора соответственно, м2; если килевая балка и/или трюмный флор представляют собой обычную балку (стенка с пояском), принимается Ак.б = Ат.ф. = 0;

      bк.б — ширина килевой балки на нижнем участке, м;

      bдн — ширина днища от борта (от продолжения линии борта) до точки пересечения продольной переборки грунтового трюма с днищем, м;

      bпл — ширина верхнего пояска комингса, м;

      а — расстояние между шпангоутами, стойками переборок, между продольными балками при продольной системе набора, м;

      b — расстояние между поперечными рамами, м;

      l1, l2 — длина верхнего и нижнего поясков трюмного флора, измеренная от продольной переборки грунтового трюма до килевой балки, м;

      Rб, Rт.ф. — осевая сила, действующая на трюмный бимс и флор, соответственно, кН;

      N — расчетная осевая сила, кН;


s — добавка к толщине листа на износ, мм (пункт 139 настоящих Правил);

К — коэффициент, учитывающий поправку на износ к моменту сопротивления балок (пункт 141 настоящих Правил).

      Схема некоторых обозначений приведена в приложении 96 настоящих Правил.

Параграф 2. Конструкция

      706. Конструкция основного корпуса отвечает требованиям подраздела 2 раздела 4 настоящих Правил с учетом приведенных в настоящей главе указаний и дополнений.

      К специфическим конструкциям судов дноуглубительного флота относятся:

      1) продольные и поперечные переборки грунтового трюма;

      2) трюмные флоры и бимсы;

      3) килевые балки, комингсы грунтового трюма;

      4) диафрагмы или кольцевые рамы в бортовых отсеках (пункт 716 настоящих Правил).

      Для плавучих кранов предусматривается подкрепление под неподвижную опорную колонну верхнего строения в виде барабана, крестовины и опорного контура (приложение 97 настоящих Правил). Иная конструкция подкреплений является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      707. Наружная обшивка отвечает следующим требованиям:

      1) углы вырезов в днищевой обшивке для грунтовых трюмов и прорези скругляют. В углах вырезов устанавливают утолщенные листы, размеры которых согласовываются с Регистром судоходства;

      2) как правило, не допускается выполнять сливные отверстия в ширстреке в районе грунтового трюма. При необходимости устройства этих отверстий их верхняя кромка должна располагаться не ближе 800 мм от линии палубы у борта. Радиус закругления в углах вырезов не менее 150 мм;

      3) соединение в угол обшивки борта или продольной переборки прорези с днищевой обшивкой должно выполняться через элемент из профильной стали (пруток, брусок).

      708. Одинарное дно отвечает следующим требованиям:

      1) вертикальный киль в районе грунтового трюма и в районе прорези земснарядов неустанавливается;

      2) высота флоров в бортовых отсеках трюмных земснарядов и шаланд при поперечной системе набора и в районе прорези земснарядов не менее 1/18 В1.

      Ширина отсека В1 принимается равной:

      в районе грунтового трюма — ширине судна за вычетом ширины грунтового трюма у днища, но не менее 0,6В;

      в районе прорези — ширине судна за вычетом ширины прорези;

      3) в бортовых отсеках трюмных земснарядов и шаланд должны быть установлены днищевые стрингеры, если ширина отсека между бортом и продольной переборкой превышает 3,5 м при поперечной системе набора и 4 м — при продольной.

      У раскрывающихся шаланд днищевые стрингеры при продольной системе набора могут не устанавливаться;

      4) днищевой набор в насосных отделениях трюмных земснарядов должен быть таким же, как и в машинном отделении.

      В районе размещения грунтовых насосов высота флоров и стрингеров возможно уменьшить при сохранении требуемого момента сопротивления и площади стенки, или Регистру судоходства представляют расчет, подтверждающий достаточную прочность днищевого перекрытия в данном районе;

      5) для плавкранов в районе 0,2L от носового перпендикуляра по всей ширине корпуса сплошные флоры устанавливаются на каждом шпангоуте и устанавливают дополнительные днищевые поперечные или продольные балки на расстоянии не более 0,35 м друг от друга.

      709. Двойное дно должно отвечать следующим требованиям:

      1) вертикальный киль заменяют двумя днищевыми стрингерами, расположенными симметрично относительно диаметральной плоскости на расстоянии друг от друга, не превышающем 1 м, и постепенно переходящими в стенки килевой балки или продольные переборки прорези (приложение 98 настоящих Правил);

      2) в двойном дне под нижними кницами продольных переборок грунтового трюма или прорези и кницами килевой балки устанавливают дополнительные стрингеры, продленные от конца кницы не менее чем на три шпации.

      710. Бортовой набор отвечает следующим требованиям:

      1) на плавкранах, земснарядах, работающих с шаландами, и на шаландах предусматривают следующие подкрепления бортового набора:

      два ряда прочных привальных брусьев — один на уровне палубы или ниже ее на 200 мм, а другой на 200 — 300 мм выше самой нижней ватерлинии на миделе;

      верхний и нижний привальные брусья на земснарядах соединяют вертикальными привальными брусьями, установленными в плоскостях шпангоутов;

      на уровне нижнего привального бруса рекомендуется устанавливать бортовой стрингер согласно пункту 383 настоящих Правил, который учитывается при определении размеров шпангоутов, или интеркостельный бортовой стрингер;

      2) подкрепления бортового набора плавкранов в районе 0,2L от носового перпендикуляра выполняются согласно пункту 713 настоящих Правил. Рамные шпангоуты устанавливаются на расстояниях, непревышающих четырех шпаций;

      3) промежуточные шпангоуты того же профиля, что и основные, устанавливают в форпике плавкранов и на участках протяженностью от кормового транца в нос на 0,1L и к диаметральной плоскости на 0,1В по всей высоте борта. Протяженность и крепление концов промежуточных шпангоутов отвечает требованиям главы 38 настоящих Правил.

      711. Палубы и платформы отвечают следующим требованиям:

      1) углы вырезов в настиле палубы в районе грунтового трюма и прорези скругляют. В углах вырезов устанавливаются утолщенные листы, размеры которых являются предметом специального рассмотрения Регистром судоходства;

      2) трюмные бимсы в бортовых стенках грунтового трюма устанавливают в плоскости рамных шпангоутов, если в этих местах не установлены полу переборки.

      712. Водонепроницаемые переборки отвечают следующим требованиям:

      1) поперечные переборки, установленные по концам трюма, простираются от борта до борта;

      2) на многочерпаковых земснарядах параллельно продольным переборкам прорези нарасстоянии не менее 600 мм от них устанавливают защитные переборки.

      Необходимо чтобы протяженность защитных переборок была достаточной для предотвращения затопления судна при повреждении обшивки прорези предметами, захваченными черпаками.

      Защитная переборка предусматривается и у поперечной переборки, которой заканчивается прорезь. Размеры набора и толщина обшивки защитных переборок определяются как для прочных водонепроницаемых переборок сухогрузных судов. Внутри коффердама, образованного продольной переборкой прорези и защитной переборкой, набор состоит из бракет с вырезами. Коффердамы доступны для осмотра;

      3) продольные переборки прорези земснарядов в районе перемещения рамы защищают от возможного повреждения рамой;

      4) продольные переборки грунтового трюма и прорези продлевают кницами в местах их окончания по палубе и днищу. Длина и высота книц не менее 0,25D а толщина не менее толщины обшивки продольной переборки. Кницы подкрепляют ребрами жесткости и имеют поясок по свободной кромке. Верхнюю кницу продолжают карлингсом, а нижнюю — стрингером не менее чем на три шпации за пределами конца кницы;

      5) переборки крестовины плавкранов жестко связывают с переборками опорного контура, которые доводятся до ближайших поперечных и продольных переборок (бортов, транцев).

      713. На судах с понтонной формой обводов носовой и кормовой оконечностей регламентируются следующие требования к конструкции:

      1) форпиковая и ахтерпиковая переборки устанавливают на расстоянии 0,1L от носового и кормового транцев, но не менее чем на одну шпацию от линии соединения наклонной и плоской частей днища;

      2) шпангоутное расстояние в пиках не более 550 мм;

      3) днищевой набор на протяжении 0,15L от носового и кормового перпендикуляров состоит из сплошных флоров, поставленных на каждом шпангоуте, при расстоянии между стрингерами не более 1 м;

      Размеры флоров и стрингеров определяются как для средней части судна;

      4) на протяжении 0,2L от носового и кормового перпендикуляров борт усиливают рамными шпангоутами и бортовыми стрингерами.

      Рамные шпангоуты устанавливаются через 3 — 4 шпации.

      Бортовые стрингеры устанавливают так, чтобы расстояние между стрингерами, измеренное по борту у флора, ближайшего к форпиковой переборке, расстояние от стрингера до верхней кромки флора, а также от стрингера до палубы не превышало 2 м.

      Основные шпангоуты, устанавливаемые между рамными, определяются по пункту 738 настоящих Правил как для средней части судна при отсутствии стрингеров.

      Бортовые стрингеры предусматривают того же профиля, что и рамные шпангоуты и заканчиваются на переборке или рамном шпангоуте (подпункт 2) пункт 386 настоящих Правил).

      Конструкция и крепление концов рамных шпангоутов принимаются согласно параграфу 4 главы 19 настоящих Правил;

      5) транцевые переборки подкрепляются вертикальными стойками, установленными на расстоянии не более 0,5 м, и горизонтальными рамами, расположенными на уровне бортовых стрингеров.

      В плоскости днищевых стрингеров устанавливаются рамные стойки. Размеры рамных стоек и горизонтальных рам должны быть одинаковыми с размерами рамных шпангоутов и бортовых стрингеров в форпике. Вертикальные стойки принимаются такими же, как и шпангоуты. Крепление концов стоек кницами должно соответствовать требованиям параграфа 2 главы 21 настоящих Правил для водонепроницаемых переборок.

      714. Конструктивные требования к отдельным связям корпуса раскрывающихся судов предусматривают следующее:

      1) раскрывающиеся суда состоят из двух отдельных полукорпусов с несимметричными обводами, соединенных друг с другом шарнирами, расположенными над палубой у концов грунтового трюма. При разгрузке полукорпуса поворачиваются вокруг общей горизонтальной продольной оси, лежащей в диаметральной плоскости судна, гидравлическими устройствами.

      Конструкция каждого полукорпуса отвечает требованиям подраздела 2 раздела 4 настоящих Правил с учетом параграфа 2 главы 34 настоящих Правил и выполняют по поперечной, продольной или смешанной системе набора. В районе грунтового трюма в бортовых отсеках устанавливаются поперечные рамы с максимальным расстоянием между ними согласно подпункту 1) пункта 716 настоящих Правил;

      2) в местах установки шарниров раскрывающихся трюмных земснарядов и шаланд предусматривают подкрепления настила и набора палубы. Проушины шарниров рекомендуется пропускать через палубы;

      3) конструкция раскрывающихся судов содержит упоры, устанавливаемые между полукорпусами в нос и в корму от грунтового трюма. Упоры устанавливаются на уровне днища и палубы и предотвращают продольное смещение корпусов относительно друг друга;

      4) размеры книц, соединяющих балки набора в каждом из полукорпусов, принимаютсогласно подпункту 3) пункта 716 настоящих Правил;

      5) продольные переборки и комингсы грунтового трюма продлеваются кницами согласно подпункту 4) пункта 712 и подпункту 7) пункта 716 настоящих Правил.

      715. Крепление дноуглубительных устройств предусматривают следующее:

      1) в районе расположения черпаковой и рамоподъемной башен набор основного корпуса усиливают.

      Опоры рамоподъемной башни оканчиваются у палубы. В этом случае под ними предусматривают пиллерсы, рамные стойки или установлены

      Опоры черпаковой башни продолжают до днища и надежно соединяют с продольным и поперечным набором или под опорами устанавливают поперечные переборки;

      2) предусматривают необходимые подкрепления в местах установки рабочих устройств на грейферных, штанговых и других земснарядах.

      716. Специфические конструкции предусматривают следующее:

      1) при любой системе набора корпуса однокорпусных трюмных земснарядов и шаланд в районе грунтового трюма предусматривается установка поперечных рам, состоящих из следующих элементов:

      сплошных платформ или кольцевых рам в бортовых отсеках и коробчатой килевой балке;

      трюмного флора в нижней части грунтового трюма, соединяющего килевую балку с продольными переборками грунтового трюма;

      трюмного бимса внутри грунтового трюма на уровне главной палубы и верха комингса при его высоте более 0,2 м (трюмные бимсы не устанавливаются, если выполнены требования подпункта 10) пункта 742 настоящих Правил);

      рамной стойки по комингсу грунтового трюма.

      Максимальное расстояние между рамами не более b = (0,012L+2,9) м;

      2) конструкция диафрагм отвечают требованиям пункта 376 настоящих Правил. Диафрагмы при их ширине более 1 м подкреплены вертикальными или горизонтальными ребрами жесткости. При продольной системе набора устанавливаются горизонтальные ребра в плоскости продольных балок борта и переборки. Диафрагмы заменены водонепроницаемыми (проницаемыми) переборками, конструкция которых отвечает требованиям параграфа 2 главы 21 настоящих Правил;

      3) кольцевая рама в бортовом отсеке, устанавливаемая вместо диафрагмы, состит из рамного шпангоута и рамной стойки, флора и рамного бимса. Рамные стойка и шпангоут соединяют горизонтальными распорками, расположенными таким образом, чтобы расстояние между ними, между распоркой и флором или рамным бимсом не превышало 3 м. Вместо распорок применяют раскосы, соединяющие рамную стойку со скуловой и бимсовой кницей. Распорки и раскосы отсутствуют, если в бортовом отсеке устанавливаются платформы на тех же расстояниях, что и распорки.

      Кницы, соединяющие элементы кольцевой рамы в бортовом отсеке, имеют длину сторон не менее 1/12 большего пролета соединяемых балок. По свободной кромке кница имеет поясок шириной, равной ширине пояска большей из соединяемых балок. Толщина кницы равна толщине стенки большей из соединяемых балок;

      4) трюмные флоры состоят из стенки с вырезами и поясками по верхней и нижней кромкам или быть объемной коробчатой конструкции треугольного сечения.

      Толщина стенки трюмного флора принимается равной толщине обшивке продольных переборок грунтового трюма на соответствующей высоте.

      Стенка трюмного флора между вырезами подкрепляются ребрами жесткости, устанавливаемыми через 900 мм.

      Верхний поясок трюмного флора выполняется из трубы, прутка, профиля или полосы, нижний поясок — из полосы толщиной не менее толщины днищевой обшивки.

      Трюмные флоры соединяются с продольной переборкой грунтового трюма и килевой балкой кницами, ширина и высота которых равна 1/10 длины верхнего пояска флора. Толщина книц принимается равной толщине вертикального листа флора. При равной высоте флора и килевой балки, кницы у килевой балки не устанавливаются. Конструкция трюмных флоров коробчатой конструкции аналогична конструкции килевой балки. При коробчатой конструкции флоров нижний и верхний пояски флоров привариваются к обшивке бортовых отсеков и килевой балки;

      5) килевая балка в грунтовом трюме, как правило, выполняется замкнутой коробчатой конструкции. Толщина обшивки боковых стенок равна толщине продольных переборок грунтового трюма на соответствующей высоте, но не менее 8 мм для судов длиной 60 м и менее, и 10 мм — для судов длиной более 60 м. Толщина нижнего листа килевой балки не менее толщины горизонтального киля. При поперечной системе набора стойки в верхней части килевой балки соединяются кницами, толщина которых не менее толщины флора, высота— не менее 2,5 высоты профиля стойки.

      Если ширина килевой балки у днища превышает 1 м, но не более 2 м, по днищу килевой балки устанавливается продольная балка высотой, равной половине высоты флора. При ширине килевой балки свыше 2 м вместо указанной балки между флорами устанавливается интеркостельный стрингер, имеющий размеры флора. Флоры в килевой балке принимаются такими же как и в бортовых отсеках при соответствующей системе набора.

      Килевая балка заканчивается сверху бруском, угольником или накладкой из листа толщиной, равной толщине боковой обшивки килевой балки.

      Стенки коробчатой килевой балки продлевают за поперечные переборки трюма кницами, длина и высота которых равна высоте килевой балки, а толщина равна толщине стенки килевой балки;

      6) трюмные бимсы состоят из стенки с вырезами и поясками по верхней и нижней кромкам и выполняться коробчатой конструкции треугольной или иной формы.

      Трюмные бимсы рекомендуется крепить к продольной переборке грунтового трюма кницами, высота и ширина которых равна высоте трюмного бимса, а толщина равна толщине его стенки.

      Трюмные бимсы подкрепляются пиллерсами, опирающимися на коробчатый киль, если он установлен;

      7) комингс грунтового трюма выполняют по поперечной или продольной системе набора. По верхней кромке комингса устанавливают поясок шириной не менее 1/10 высоты комингса и толщиной не менее толщины комингса.

      При продольной системе набора комингс подкрепляется продольными балками, устанавливаемыми не более чем через 900 мм.

      При поперечной системе набора между рамными стойками устанавливаются вертикальные стойки на каждом шпангоуте.

      Продольные комингсы грунтового трюма продлевают за концы трюма кницами длиной не менее 1,5 высоты комингса; под кницами устанавливают карлингсы, протянутые не менее чем на три шпации от конца кницы;

      8) барабан плавкрана проходит через верхнюю палубу непрерывно. Горизонтальные сварные швы на участке протяженностью 0,2h вверхи вниз от верхней палубы (где h — расстояние между днищем и верхней палубой в месте установки барабана) не допускаются;

      9) внутри барабана, в плоскости верхней палубы и платформы, устанавливаются диафрагмы;

      10) для листовых элементов наружной обшивки специфических конструкций в районе грунтового трюма толщиной 20 мм и более применяется сталь не ниже категории D. Использование листов толщиной 50 мм и более является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

Параграф 3. Расчетные нагрузки

      717. Необходимо чтобы расчетные нагрузки соответствовали следующим требованиям:

      1) расчетные нагрузки на конструкции основного корпуса определяются подразделами 1 и 2 раздела 4 настоящих Правил при осадках d1, d2 и волновом коэффициенте cw в районах эксплуатации и морского перехода. При этом для случая эксплуатации волновой коэффициент cw принимается не более 2(D + hк – d1);

      2). экстремальное значение расчетной нагрузки для оконечностей в условиях морского перехода определяется по параграфу 2 главы 22 настоящих Правил при осадке в сечении 0,1L от носового перпендикуляра. Для транцевой переборки принимаются углы

х = 0 и

х = 90о;

      3). расчетные изгибающие моменты и перерезывающие силы у судов технического флота длиной 60 м и более определяются для случаев морского перехода и эксплуатации.

      Для случая морского перехода грунтовой трюм принимается заполненным водой по действующую ватерлинию (или пустым, если такой случай возможен), запасы и снабжение приняты полностью, все устройства — в походном положении.

      Для случая эксплуатации грунтовой трюм принимается заполненным однородным грунтом по верхний уровень перелива (комингса), запасы отсутствуют, осадка равна d1, устройства — в походном состоянии.

      Волновые изгибающие моменты и перерезывающие силы определяются согласно параграфу 3 главы 11 настоящих Правил.

      718. Раскрывающиеся суда должны соответствовать следующим требованиям:

      1) у раскрывающегося судна общий изгибающий момент на тихой воде и на волнении создается как вертикальными, так и горизонтальными силами. Изгибающие моменты рассчитываются вначале в системе координат

Gu, а затем пересчитываются для главных осей инерции х и у каждого полукорпуса (приложение 99 настоящих Правил). Расчетным является случай полной загрузки грунтового трюма при наибольшей осадке судна. Рассматривается изгиб грунтового трюма каждого полукорпуса в отдельности. Палубные шарниры и гидроцилиндры предполагаются опорами, расположенными у концов грунтового трюма.

      Кроме того, рассматриваются следующие случаи:

      плавание в районе эксплуатации с грунтом в трюме, устройства в походном состоянии;

      морской переход с водой в трюме или в балласте (трюм порожний, если это технически возможно); запасы и снабжение приняты полностью, все устройства в походном состоянии;

      2) вид опорных конструкций и зазор между двумя полукорпусами в носовой и кормовой оконечностях трюма определяют условия расчета горизонтальных моментов.

      Если опорные конструкции, установленные на уровне палубы или днища в нос и в корму от грунтового трюма, обеспечивают отсутствие зазора между полукорпусами, а длина опорных конструкций создает достаточную заделку при действии поперек грунтового трюма горизонтальных сил, то расчет горизонтальных сил выполняется при условии, что у каждой оконечности грунтового трюма полукорпус жестко защемлен.

      В противном случае считается, что полукорпус свободно оперт;

      3) вертикальный изгибающий момент в любом сечении M

, кН•м, действующий на каждый полукорпус, определяется по формуле:

      M

= 0,5(Mswx + Мwx), (215)

      где Mswx — изгибающий момент на тихой воде, определяемый интегрированием нагрузки судна с соединенными корпусами для случаев загрузки, указанных в подпункте 1) пункта 717 настоящих Правил, кН•м;

      Mwx — волновой изгибающий момент для судна с соединенными корпусами, определенный по параграфу 3 главы 11 настоящих Правил, кН•м.

      Вертикальные моменты считаются положительными при перегибе и отрицательными — при прогибе;

      4) горизонтальный изгибающий момент Мhi, кН•м, действующий на каждый полукорпус, в сечениях посередине и у концов грунтового трюма определяется по формуле:

      Мhi =

+

, (216)

      где

,

— горизонтальные изгибающие моменты в рассматриваемом сечении на тихой воде и волнении соответственно, кН•м.

      Горизонтальные моменты считаются положительными, если внешний борт одного полукорпуса подвергается растягивающим напряжениям.

      Горизонтальный момент, действующий на полукорпус, зависит от принятой заделки у концов трюма.

      Если полукорпус у концов грунтового трюма считается жестко защемленным, горизонтальный момент определяется по следующим формулам:

      на тихой воде:

      в сечении посередине трюма

      Mswh = 0,10

; (217)

      в сечениях у концов грунтового трюма

      M'swh = -0,10pl2, (218)

      где р = 0,5g(

гpH

d

) (здесь р — в кН/м);

      на волнении:

      в сечении посередине трюма

      Mwh = Mwx

(

1 +

2

); (219)

      в сечениях у концов грунтового трюма

      Mwh = – Mwx

(

3 +

4

); (220)

      где

1 = 0,6lт/L — 0,103;

2 = 0,50lт/L — 0,100;

3 = 0,85lт/L — 0,112;

4 = 0,37lт/L — 0,050;

      Е = ub + 0,7)

;

      u = 1,35L/100 — 0,215.

      В случае, если заделка полукорпуса у концов грунтового трюма отсутствует, горизонтальный момент в сечении посередине трюма определяется по формулам:

      на тихой воде:

      Msw = 0,15

; (221)

      на волнении:

      Mwh = Mwx

(1 +

5

); (222)

      В сечениях у концов грунтового трюма горизонтальные изгибающие моменты на тихой воде и на волнении равны нулю.

      Для определения знака Mwh и M'wh следует учитывать знак Mwx.

      Принимается, что на морском переходе Mswh, и M'swh равны нулю независимо от условий заделки.

      719. Изгибающие моменты, действующие на корпус плавучего крана, определяются для случаев работы в районе эксплуатации и морского перехода.

      Для случая работы в районе эксплуатации расчетный вертикальный изгибающий момент Мэкспл, кН•м, определяется по формуле:

      Мэкспл = Msw + Mg + Mw, (223)

      где Msw — изгибающий момент на тихой воде согласно параграфу 2 главы 11 настоящих Правил, кН•м;

      Mg — изгибающий момент от массы груза, подвешенного на гаке плавкрана, кН•м. В условиях морского перехода Mg принимается равным нулю;

      Mw — изгибающий момент на волнении для районов эксплуатации и морского перехода, определяемый по согласованной с Регистром судоходства методике для установленных длины и высоты волны.

      720. Расчетное давление

гр, кПа, на переборки, ограничивающие грунтовой трюм, на конструкции закрытой водонепроницаемой килевой балки определяется по формуле:

      Pгр =

грgzi, (224)

      где zi — отстояние точки приложения нагрузки от верхнего уровня перелива (верхней кромки комингса), м.

      721. Расчетная нагрузка р1, кПа, на полупереборку (диафрагму) или кольцевую раму бортового отсека на уровне полувысоты трюмного флота от давления грунта с учетом внешнего противодавления определяется по формуле:

      р1 = g(0,8PгрН1 – 1,5

грhк – 0,1

Н1

), (2257)

      где

= 0 при D < 4 м;


      722. Расчетная нагрузка р2, кПа, действующая в вертикальной плоскости от давления грунта с учетом противодавления воды на трюмный флор, определяется по формуле:


(226)

      723. Расчетная нагрузка р3, кПа, действующая в горизонтальной плоскости от давления грунта на пояски трюмного флора, определяется по формулам:

      для верхнего пояска

      р'3 =

грhт.ф.; (227)

      для нижнего пояска

      р"3 =

грhт.ф.; (228)

      724. Расчетная нагрузка р4, кПа, на элементы набора и обшивку комингса грунтового трюма определяется по формуле:

      р4 =

грhk , (229)

      но не менее 15 кПа.

      725. Расчетная осевая сила N, кН, действующая на уровне полувысоты трюмного флора на диафрагму или поперечную раму бортового отсека, определяется по формуле:

      N = gbH1[0,40

грH1 + 0,63

грhк – 0,03

H1m], (230)

      где m = 0 при D < 3,5 м;

      m = 1 при D > 3,5 м, d1/D < 0,75;

      m = (9D — 31,5)(d1/D — 0,75) при D > 3,5 м, d1/D > 0,75;

      726. Расчетная осевая сила Rт.ф., кН, действующая на трюмный флор, определяется по формуле:

      Rт.ф. = 0,163g

[

гр

(3DН2) –

(d1 – 0,5cw)2(3D – d1 + 0,5cw].(231)

      727. Расчетная осевая сила, действующая на трюмные бимсы Rб, кН, определяется по следующим формулам:

      1) для бимса, установленного на уровне палубы

      Rб = R1 — R2 — R3 — R4, (232)

      где R1 — сила давления грунта на бимс, определяемая по формуле:



      R2 — сила внешнего гидростатического давления на бимс, определяемая по формуле:



      R3 — реакция от опорного изгибающего момента в месте соединения диафрагмы с трюмным флором, определяемая по формуле:



      R4 — сила от опорных реакций трюмного флора, определяемая по формуле:



      2) для бимса, установленного у верхнего пояска комингса

      Rб =

гр

. (233)

      728. Расчетная нагрузка на палубу равна не менее 20 кПа.

      729. Расчетные нагрузки на конструкции каждого полукорпуса для раскрывающихся судов определяются согласно пунктам 717 – 728 настоящих Правил.

      730. На раскрывающихся трюмных земснарядах и шаландах горизонтальная статическая сила Fг, кН, в каждом гидропрессе, необходимая для удержания корпуса в закрытом состоянии, определяется по формуле (приложение 100 настоящих Правил):

      Fг =

[– Fha1 + Faa2 +

(g

b1g

nb2gQгрb3)], (234)

      где n1 — число гидропрессов;

      Fh — горизонтальная сила давления воды на корпус, определяемая по формуле Fh= 0,5

lт(d1 – 0,5c)2;

      Fd — горизонтальная сила давления грунта на корпус, определяемая по формуле Fd = 0,5

грglт2 – c)2;

      с — приложение 99 настоящих Правил;

      а1, а2, а3, b1, b2, b3 — плечи сил, м (приложение 100 настоящих Правил).

      В качестве расчетной силы Fp принимается максимальное давление, создаваемое гидропрессом, при Fр > Fг.

      Горизонтальная статическая сила в каждом шарнире Fш, кН, определяется по формуле:

      Fш =

[Fh + n1FгFd

(FрFг)], (235)

      где а4 — плечо силы, м, действующей на упор.

      Горизонтальная статическая сила, действующая на каждый упор, определяется по формуле:

      Fуп =

(FшFг), (236)

      где n2 — число упоров.

      Вертикальные составляющие статических сил в шарнирах принимаются равными нулю.

      731. Динамические силы, действующие на гидроцилиндры и палубные шарниры, определяются расчетом качки судна на волнении, при различных курсовых углах, порожнем и в грузу. На основании этих расчетов определяются максимальные вертикальные и горизонтальные силы, действующие на шарниры, и максимальные горизонтальные силы, действующие на гидропрессы. Расчет выполняется по методике, согласованной с Регистром судоходства.

Параграф 4. Размеры конструктивных элементов

      732. Размеры элементов корпуса определятюся согласно подразделов 1 и 2 раздела 4 настоящих Правил с учетом указаний, приведенных в настоящей главе.

      733. Требуемый момент сопротивления поперечного сечения корпуса однокорпусного судна длиной 60 м и более определяется в параграфе 5 главы 11 настоящих Правил для палубы, днища и верхней кромки комингса грунтового трюма с учетом установленных районов эксплуатации и морского перехода. Принимается большая из величин, полученная для района эксплуатации или для морского перехода (подпункт 3) пункта 717 и пункт 718 настоящих Правил).

      Для раскрывающихся трюмных земснарядов и шаланд требуемый момент сопротивления определяется в условиях, когда оба полукорпуса соединены (пункт 718 настоящих Правил).

      734. При расчете фактического момента сопротивления поперечного сечения корпуса в районе фунтового трюма в соответствии с параграфом 7 главы 11 настоящих Правил учитываются все непрерывные продольные связи, продольные переборки и комингсы фунтового трюма с продольным набором, 85 % общей площади продольных связей килевой балки при условии их надлежащей перевязки с продольным набором за пределами фунтового трюма и наличии поперечных связей, регламентируемых Правилами, внутри трюма.

      По одобренной Регистром судоходства методике засчитывается в фактический момент сопротивления непрерывный палубный настил с продольным набором над грунтовым трюмом и отбойная переборка в трюме.

      735. Продольная прочность каждого полукорпуса раскрывающихся трюмных земснарядов и шаланд проверяется на действие изгибающих моментов в вертикальной и горизонтальной плоскостях при косом изгибе (приложение 99 настоящих Правил):

      1) нормальные напряжения, возникающие в точках поперечного сечения корпуса при косом изгибе, определяются в миделевом сечении и по сечению у концевых переборок грунтового трюма (со стороны трюма), если корпуса в этом месте можно считать жестко защемленными.

      Напряжения и, МПа, определяются по формуле:


= (Мх

Mу

)•10-3, (237)

      где Мх = M

cos

Mh sin

;

      My = M

sin

+ Mh cos

;

      M

, Mh — подпункты 3) и 4) пункта 718 настоящих Правил;

— угол поворота главных осей инерции (положительное значение угла

— поворот оси Gu против часовой стрелки), определяется по формуле:

      tg2

=

; (238)

=

ui

i dSi — центробежный момент инерции относительно осей Gu, G

, м4, без учета запаса на износ связей;

      ui,

i — координаты центра тяжести площади i-й связи по осям Gu, G

, м;

      dSi — площадь i-й связи, м2;

      Iu, I

— моменты инерции поперечного сечения полукорпуса относительно осей Gu, G

, м4, без учета запаса на износ связей;

      х, у — координаты рассматриваемой точки сечения относительно главных осей Gx, Gy (приложение 99 настоящих Правил), м.;

      Iх, Iу — моменты инерции поперечного сечения полукорпуса относительно главных осей без учета запаса на износ связей, м4;

      2) действующие в поперечном сечении полукорпуса нормальные напряжения (для судостроительной стали нормальной прочности) не превышать:

      для нижней кромки палубного стрингера — 150 МПа;

      для верхней кромки горизонтального киля — 145 МПа;

      в пояске комингса — 165 МПа;

      3) допускаемые касательные напряжения для элементов из судостроительной стали нормальной прочности, участвующих в продольном изгибе, принимаются 115 МПа. При этом приведенные напряжения

eq =

в сечениях, где действуют значительные нормальные у и касательные ф напряжения (у концов грунтового трюма), не более 170 МПа;

      4) обеспечивается устойчивость сжатых связей согласно параграфу 4 главы 13 настоящих Правил.

      736. Днищевой набор отвечает следующим требованиям:

      1) при поперечной системе набора днища в бортовых отсеках момент сопротивления и размеры флоров определяются согласно подпункту 1) пункта 339 настоящих Правил; при этом в качестве В1 принимается удвоенная ширина бортового отсека по днищу;

      2) при продольной системе набора одинарного дна в бортовых отсеках продольные днищевые балки имеют момент сопротивления не менее определенного согласно подпункту 1) пункта 340 настоящих Правил. Флоры устанавливаются в плоскости поперечных рам, их момент сопротивления и площадь поперечного сечения не менее определенных согласно подпунктов 3) и 4) пункта 340 настоящих Правил. Момент сопротивления и высота стрингера не менее требуемых для флора. Высота стенки флора не менее 0,13 В1 (подпункт 1) пункта 736 настоящих Правил);

      3) размеры элементов днищевого набора в каждом полукорпусе раскрывающихся судов определяются согласно пункту 340 настоящих Правил; при этом за ширину B1 принимается ширина одного полукорпуса в данном месте. Вертикальный киль на раскрывающихся судах отсутствует;

      4) элементы двойного дна в районе грунтового трюма определяются как для сухогрузных судов с двойным бортом согласно главы 18 настоящих Правил с учетом пункта 710 настоящих Правил, вне района грунтового трюма — как для сухогрузных судов с одним бортом по требованиям этих же пунктов.

      Расстояние между сплошными флорами не превышает максимального расстояния между рамами, указанного в подпункте 1) пункта 716 настоящих Правил;

      5) для плавкранов днищевые поперечные балки имеют момент сопротивления согласно главы 17 настоящих Правил, а дополнительные днищевые продольные балки — такой же момент сопротивления, как основные продольные балки;

      6) при определении момента сопротивления и высоты флоров плавкранов согласно главы 17 настоящих Правил за величину B1 принимается пролет флоров между бортом и продольной переборкой либо между продольными переборками, но не менее 0,4 полной ширины судна;

      7) при продольной системе набора днища размеры флоров и днищевых продольных балок плавкранов вне района двойного дна определяются согласно пункту 340 настоящих Правил.

      737. Наружная обшивка соответствует следующему:

      1) размеры листовых элементов определяются согласно параграфу 3 главы 16 настоящих Правил.

      Толщина днищевых поясьев, с которыми соединены продольные переборки грунтового трюма или прорези, увеличивается на 15 % по сравнению с толщиной днищевой обшивки. При отсутствии килевой балки толщина днищевых поясьев, примыкающих к продольной переборке грунтового трюма, увеличивают на 50 %;

      2) толщина бортовой обшивки у концов фунтового трюма не менее требуемой параграфом 6 главы 11 настоящих Правил;

      3) толщина днищевой и бортовой обшивкина протяжении 0,15L от носового и кормового перпендикуляров на судах с понтонной формой корпуса не менее толщины обшивки в средней части;

      4) толщина обшивки продольной переборки прорези равной толщине бортовой обшивки в данном райне, но не менее 8 мм;

      5) для раскрывающихся судов толщина наружной обшивки определяется с учетом пункта 735 настоящих Правил.

      Увеличение толщины днищевых поясьев у продольной переборки грунтового трюма не требуется;

      6) для плавкранов толщина днищевой обшивки на протяжении 0,2L от носового перпендикуляра по всей ширине корпуса увеличивается на 30 % по сравнению с минимальной согласно пункту 321 настоящих Правил.

      В форпике и на участках протяженностью от углов кормового транца в нос на 0,1L и к диаметральной плоскости на 0,1В по всей высоте борта предусматривают увеличение толщины бортовой обшивки до величины на 30 % более минимальной согласно пункту 321 (подпункт 2) пункта 710 настоящих Правил).

      В других районах по длине корпуса минимальная толщина наружной обшивки увеличивается на 10 % по сравнению с предписываемой пунктом 321 настоящих Правил;

      7) толщина обшивки носового и кормового транцев плавкранов не менее требуемой согласно подпункту 3) настоящего пункта Правил.

      738. Размеры элементов бортового набора определяются согласно главы 19 настоящих Правил с учетом пунктов 710 и 716 настоящих Правил, а также следующих требований:

      1) момент сопротивления шпангоутов в бортовых отсеках при поперечной системе набора определяется согласно пункту 380 настоящих Правил как для сухогрузных судов.

      Допускается при наличии бортового стрингера на уровне привального бруса определять пролеты основных шпангоутов согласно пункту 374 как для шпангоутов наливных судов при условии, что конструкция стрингера отвечает требованиям подпункта 2) пункта 738 настоящих Правил. При отсутствии поперечных рам допускается установка раскосов в плоскости горизонтальных рам продольных переборок;

      2) размеры бортовых стрингеров определяются согласно пункту 383 настоящих Правил, как при установке рамных шпангоутов. Высота стенки стрингера не менее 0,08l (где l — пролет стрингера, измеренный между рамными шпангоутами или между ними и непроницаемыми поперечными переборками) или 2,5 высоты профиля шпангоута в зависимости от того, что больше. Бортовые стрингеры устанавливаются в плоскости распорок поперечных рам;

      3) момент сопротивления продольных бортовых балок определяется согласно пункту 382 настоящих Правил при значениях

для сухогрузных судов;

      4) рамные шпангоуты, являющиеся частью поперечной рамы, имеют момент сопротивления и площадь поперечного сечения не менее требуемых в пункте 384 настоящих Правил для наливных судов.

      Пролет рамного шпангоута измеряется между внутренними кромками флора и внутренней кромкой бимса палубы.

      Высота стенки рамного шпангоута не менее 0,1l или 2,5 высоты профиля продольных балок (в зависимости от того, что больше) и принимают переменной с уменьшением у верхнего конца и увеличением у нижнего на 10 % по сравнению со средним значением;

      5) момент сопротивления стоек продольной переборки прорези не менее требуемого для шпангоутов борта;

      6) момент сопротивления основных и промежуточных шпангоутов плавкранов в форпике увеличивают на 20 % по сравнению с требуемым в подпункте 2) пункта 487 настоящих Правил;

      7) момент сопротивления рамного шпангоута плавкрана W, см3, в районе, указанном в подпункте 3) пункта 710 настоящих Правил, не менее:

      W = 0,95(300 +

bpl2)

к, (239)

      где l — пролет рамного шпангоута, измеренный между палубой и верхней кромкой флора, м;

      р — согласно параграфу 3 настоящей главы Правил, но не менее 0,5

gl, кПа;

      8) размеры элементов набора носового и кормового транцев плавкранов не менее требуемых согласно подпунктов 2) – 4) и 6) пункта 738 настоящих Правил.

      739. Палубы отвечают следующим требованиям:

      1) толщина настила расчетной палубы в средней части принимается не менее толщины ширстрека. Минимальная толщина палубного настила дноуглубительных судов определяется согласно пункту 408 настоящих Правил, как для расчетной палубы. Для плавкранов минимальная толщина верхней палубы увеличивается на 10 % по сравнению с предписываемой пунктом 408 настоящих Правил, как для расчетной палубы;

      2) сжимающие напряжения в палубе

с определяются при действии составляющих изгибающего момента согласно параграфу 3 настоящей главы Правил. Должны быть выполнены требования параграфа 4 главы 13 настоящих Правил к устойчивости;

      3) рамные бимсы в бортовых отсеках, являющиеся частью поперечной рамы, имеют высоту, равную 2/3 высоты флора, а толщину и поясок, равные толщине и пояску рамной стойки. При этом высота рамного бимса не менее 2,5 высот продольной подпалубной балки;

      4) для плавучих кранов момент сопротивления карлингсов определяется согласно пункту 246 настоящих Правил при

= 0,6 и m = 12;

      5) толщина палубного настила под фундаментами специальных устройств, установленных на палубе (кран-балок сосунов, перегрузочных устройств, грейферных кранов), и в местах прохода через палубу специальных металлоконструкций (черпаковых и рамоподъемных башен) увеличивается на 25 %.

      740. Размеры элементов набора бортов и палуб, толщина настила палуб, набора и обшивки переборок и комингсов раскрывающихся судов определяются с учетом пункта 735 настоящих Правил.

      Если рамные стойки и шпангоуты соединены раскосами или распорками, размеры стоек, шпангоутов и раскосов определяют расчетом и представляют на рассмотрение Регистру судоходства.

      741. На судах с понтонной формой корпуса размеры бортовых стрингеров в носовой оконечности назначаются согласно пункта 495 настоящих Правил, высота и толщина стенки рамных стоек и шпангоутов принимаются равными ширине и толщине стрингера.

      742. Специальные конструкции судов дноуглубительного флота:

      1) момент сопротивления W, см3, диафрагмы бортового отсека, за вычетом вырезов или суммарный момент сопротивления рамных стойки и шпангоута поперечной рамы в сечении на уровне полувысоты трюмного флора не менее определяемого по формуле:


, (240)

      где Н1 — приложение 96 настоящих Правил;

      m = 12;


= 0,6;

      р1 —пункт 721 настоящих Правил;

      2) площадь поперечного сечения

, см2, диафрагмы или суммарная площадь поперечного сечения стенок рамных стойки и шпангоута поперечной рамы на уровне полувысоты трюмного флора не менее:

=

, (241)

      где N — согласно пункту 725 настоящих Правил;


= 0,65;

i =

sbi;

      bi — характерный размер связи (полуширина палубы, высота стенки продольного элемента набора), см.

      Отдельные элементы поперечной рамы (флор, рамные стойка, шпангоут и бимс) имеют размеры не менее требуемых в соответствующих пунктах настоящей главы для этих связей;

      3) момент сопротивления W, см3, площадь сечения стенки трюмного флора

ст, см2, за вычетом вырезов, площадь поперечного сечения флора с поясками

0, см2, не менее определяемых по формулам:

р2

к; (242)

ст =

Ак.б) + 0,1

i; (243)

0 =

+ 0,1

i, (244)

      где m = 12;


= 0,45;

=0,2;

= 0,45;

      р2 —пункт 722 настоящих Правил;

      Rт.ф —пункт 726 настоящих Правил;


i —подпункт 2) пункта 742 настоящих Правил;

      4) момент сопротивления поясков трюмного флора в горизонтальной плоскости W, см3, и площадь их сечения

п, см2, не менее определяемых по формулам:

      для верхнего пояска


(245)

     

п =

р'3 + 0,1

i; (246)

      для нижнего пояска


к; (247)

п =

+ 0,1

i; (248)

      где l1, l2 — приложение 96 настоящих Правил;

      m = 24;

      m1 = 12;


= 0,6;

= 0,45;

,

—пункт 723 настоящих Правил;

i — подпункт 2) пункта 742 настоящих Правил;

      5) момент сопротивления поперечного сечения рамных стоек, горизонтальных рам и балок основного набора продольных переборок грунтового трюма определяется как для бортового набора согласно пункту 738 настоящих Правил с заменой р согласно параграфу 2 главы 19 настоящих Правил на ргр по пункту 720 настоящих Правил. При этом для стоек продольной переборки m = 11 и

= 0,75.

      Высота стенки рамной стойки не менее 0,12l и принимают переменной с уменьшением у верхнего конца и увеличением у нижнего на 10 % по сравнению со средним значением.

      Две верхние продольные балки принимаются такими же, как и третья от палубы балка.

      Кроме того, три верхние и три нижние продольные балки проверяют согласно пункту 255 настоящих Правил.

      Высота горизонтальной рамы равна высоте рамной стойки;

      6) толщина листов обшивки продольных и поперечных переборок грунтового трюма определяется согласно пункту 280 при р = ргр (ргр — пункт 719 настоящих Правил),

= 0,7, m = 15,8.

      Толщина верхнего пояса продольной переборки фунтового трюма на 0,1D ниже палубы не менее толщины ширстрека. Толщина нижнего пояса продольной переборки на 0,1D от основной линии не менее толщины днищевой обшивки;

      7) минимальная толщина обшивки переборок грунтового трюма равна: 8 мм — для судов длиной менее 60 м и 10 мм — для судов длиной 80 м и более. Для промежуточных значений L минимальная толщина определяется линейной интерполяцией;

      8) момент сопротивления W, см3, вертикальных стоек (основных и рамных) комингса грунтового трюма не менее определяемого по формуле1

      1Для рамных стоек а заменяется на b.


к, (249)

      где р4 —пункт 724 настоящих Правил;

      m = 15 — для рамных стоек при установке бимсов в плоскости поперечных рам у верха комингса;

      m = 6 — для рамных стоек при отсутствии бимсов у верха комингса;

      m = 15,6 — для основных стоек при поперечной системе набора;

= 0,6.

      Момент сопротивления W, см3, продольных балок и пояска комингса не менее определяемого по формуле:


к, (250)

      где zi — отстояние от верха комингса до балки, но не менее полувысоты комингса, м;

      m = 12;


= 0,2.

      Площадь сечения

ст, см2, стенки рамной стойки комингса у палубы не менее определяемой по формуле:

ст =

+ 0,1

i; (251)

      где

= 0,45;

i — подпункт 2) пункта 742 настоящих Правил.

      Толщина обшивки продольного (поперечного) комингса определяется как для продольной (поперечной) переборки грунтового трюма при ргр согласно пункту 720 настоящих Правил, измеренном на уровне палубы, но принимается не менее толщины верхнего пояса продольной переборки.

      Высота стенки рамной стойки у палубы не менее 0,12 hк, а толщина — не менее толщины комингса.

      Принятая толщина обшивки комингса и момент инерции продольных балок и пояска комингса отвечает требованиям устойчивости согласно параграфу 4 главы 13 настоящих Правил;

      9) площадь поперечного сечения трюмных бимсов, установленных в трюме на уровне палубы и/или комингса

б, см2, не менее определяемой по формуле:

б = 0,085Rб + 0,1

i, (252)

      где

i — подпункт 2) пункта 742 настоящих Правил.

      Если к бимсам приложена нагрузка от устройства днищевых закрытий, прочность их проверяют по приведенным напряжениям согласно формуле:


eq =

< 0,75

n, (253)

      где

mах = 10Rб/

б + (Мизг/W)103;

ср = 10Nпep/

ст;

      Мизг, Nпep — максимальный изгибающий момент, кН•м, и перерезывающая сила, кН, от поперечной нагрузки;

      W — фактический момент сопротивления бимса, см3;


б,

ст — площадь полного сечения бимса и сечения его стенок соответственно, см2;

      10) при отсутствии бимсов на уровне палубы в плоскости поперечных рам часть конструкции комингса с верхним участком бортового отсека, расположенного на 0,1D ниже палубной линии (приложение 101 настоящих Правил) имеет момент сопротивления в горизонтальной плоскости W, см3, не менее определяемого по формуле:


к, (254)

      Толщина палубного настила s, мм, не менее определяемой по формуле:

      s =

+

s, (255)

      где В3 — приложение 101 настоящих Правил;

      11) размеры элементов конструкций корпуса в местах установки шарниров и гидропрессов раскрывающихся судов определяется прямым расчетом на действие статических и динамических сил в соответствии с пунктом 730 настоящих Правил.

      Расчеты подлежат рассмотрению Регистром судоходства;

      12) гидравлические прессы располагаются в специальных отсеках у концов трюма. Расчет прочности фундаментов и креплений гидравлических прессов производится на действие сил, определяемых согласно подпункту 11) настоящего пункта Правил, и подлежит рассмотрению Регистром судоходства.

      743. Специфические конструкции плавучих кранов:

      1) диаметр барабана D0, м, под неподвижной опорной колонной верхнего строения в сечении у верхней палубы не менее определяемого по формуле:

      D0 = 0,37М/Р, (256)

      где М — суммарный изгибающий момент от груза и массы подвижной части верхнего строения, приложенный к опорной колонне, кН•м;

      Р — суммарное вертикальное усилие от груза и массы подвижной части верхнего строения, приложенное к опорной колонне, кН;

      2) толщина обшивки барабана в сечении у верхней палубы определяется расчетом при воздействии суммарного изгибающего момента согласно подпункту 1) пункта 743 настоящих Правил и горизонтальной составляющей от нагрузки в случае использования расчетной грузоподъемности крана при высоте подъема от уровня воды на максимальном вылете.

      Допускаемые напряжения для стали нормальной прочности не превышают величин:

= 140 МПа и

= 80 МПа.

      Устойчивость обшивки барабана по всей его высоте обеспечивают до величины

cr = 2,5ReH. Расчеты представляются на рассмотрение Регистру судоходства;

      3) момент инерции поперечного сечения Imin, см4, вертикальной стойки барабана (если стойки устанавливаются) не менее определяемого по формуле:

      Imin = (1,03l – 1,80y)s3, (257)

      где l — пролет стойки, измеренный между днищем и платформой или платформой и палубой в зависимости от того, что больше, м. При отсутствии платформы измеряется расстояние между днищем и палубой;

      у — расстояние между стойками, измеренное по хорде, м;

      s — толщина обшивки барабана в сечении посередине пролета стойки, мм;

      4) толщина листов переборок крестовины и опорного контура не менее определенной согласно пункту 444 настоящих Правил, при

= 0,70;

s > 4 мм для переборок крестовин и

s > 2 мм для переборок опорного контура.

      Для кранов грузоподъемностью более 100 т напряженное состояние элементов набора и обшивки переборок крестовины и опорного контура при нагрузках, передаваемых от опорной колонны в случае использования расчетной грузоподъемности крана на максимальном вылете проверяется по методике, согласованной с Регистром судоходства;

      5) толщина листов настила верхней палубы и днища s', мм, у барабана не менее определяемого по формуле:

      s' =

s, (258)

      где s — подпункт 2) пункта 743 настоящих Правил;


= 0,6 и 0,4 — для листов настила верхней палубы и днища, соответственно.

      Размеры утолщенного листа принимаются в соответствии с приложением 102 настоящих Правил.

Параграф 5. Специальные требования

      744. Если в процессе нормальной эксплуатации судов технического флота предусматривается посадка на грунт, днище такого судна имеет следующие специальные подкрепления:

      1) толщина днищевой обшивки плоской части днища увеличена на 20 % по сравнению с требуемой;

      2) днищевая обшивка при отсутствии второго дна и при поперечной системе набора между днищевыми стрингерами подкреплена продольными ребрами жесткости.

      В плоскости продольных ребер по флорам устанавливаются вертикальные ребра жесткости. Продольные ребра жесткости проходят через вырезы во флорах и привариваются к ним;

      3) днищевая обшивка при отсутствии второго дна и при продольной системе набора подкреплена между флорами дополнительными флорами высотой не менее 2,5 высот днищевой продольной балки и толщиной, равной толщине основных флоров. Основные флоры подкреплены вертикальными ребрами жесткости, установленными в плоскостях днищевых продольных балок. Расстояние между днищевыми стрингерами не более 2,2 м. Продольные балки по скуле имеют размеры не менее требуемых для днища;

      4) в двойном дне при поперечной системе набора сплошные флоры устанавливаются на каждом шпангоуте, днищевые стрингеры устанавливаются друг от друга, от борта или продольных переборок на расстоянии, не более 2,5 м. Между днищевыми стрингерами днищевая обшивка подкрепляется продольными ребрами жесткости. В плоскости этих продольных ребер по флорам устанавливаются вертикальные ребра жесткости. Продольные ребра жесткости проходят через вырезы во флорах и привариваются к ним.

      В двойном дне при продольной системе набора флоры устанавливаются на каждом втором шпангоуте, а стрингеры — через 2,5 м;

      5) в местах расположения ниши для вертикальных направляющих бортового сосуна предусматривают следующие подкрепления корпуса:

      бортовой набор подкрепляют не менее чем тремя рамными шпангоутами размерами, требуемыми для машинного отделения, и не менее чем тремя интеркостельными стрингерами, продленными на три шпации от крайних рамных шпангоутов, которые устанавливаются не ближе 50 мм от края нити;

      бортовая обшивка в районе ниши выполнена из согнутого вварного листа, вертикальный стыковой шов вварного листа располагается не ближе 100 мм от края ниши;

      палубный стрингер в районе ниши утолщен на 60 % на длине одной шпации в нос и корму от рамных шпангоутов.

      745. На плавкраны, в спецификации которых указанные районы эксплуатации являются глубоководными и посадка на грунт при любых возможных кренах и дифферентах плавкрана исключается, требования пункта 743 настоящих Правил не распространяются.

      746. Толщина основных конструктивных элементов, которые особенно подвержены абразивному износу от воздействия смеси грунта и воды (в частности, при применении специальных методов загрузки и выгрузки), увеличивается. По согласованию с Регистром судоходства эти элементы изготавливают из специальных износоустойчивых материалов.

      747. Грунтовые насосы располагаются в отдельных отсеках, ограниченных водонепроницаемыми переборками.

      748. На участках палубы, где располагается тяжелое дноуглубительное (грузоподъемное) оборудование, а также при транспортировке на палубе плавкранов и земснарядов негабаритных тяжелых грузов, размеры элементов палубного набора определяются расчетом при следующих условиях:

      бимсы считаются жестко заделанными на опоре;

      учитывается вид нагрузки (сосредоточенная, частично распределенная);

      приведенные напряжения для элементов из обычной стали

еq, МПа, должны удовлетворять условию:

еq =

, (259)

      где

,

— нормальные и касательные расчетные напряжения в рассматриваемом сечении, соответственно.

      Результаты расчетов являются предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

Глава 35. Рыболовные суда и суда специального назначения, используемые для переработки живых ресурсов моря

      Сноска. Заголовок главы 35 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения и обозначения

      749. Требования настоящей главы распространяются на рыболовные суда, имеющие средства кормового или бортового траления, и суда специального назначения, предназначенные для переработки, хранения и/или транспортировки продуктов промысла.

      750. Требования к конструкциям корпуса, неупомянутым в настоящей главе, приведены в подразделах 1 и 2 раздела 4 настоящих Правил. Во всех случаях требования к конструкциям корпуса не должны быть ниже указанных в подразделах 1 и 2 раздела 4 настоящих Правил.

      751. В настоящей главе приняты следующие обозначения:

      bс — ширина слипа, м;

      G1 — наибольшая спецификационная масса улова, которую может поднять специальное колесное или иное транспортное устройство, т;

      G2 — масса подвижной части специального колесного или иного транспортного устройства для подъема улова, т;

      G — масса технологического оборудования, т;

      Sn — площадь палубы, на которой расположено технологическое оборудование, м2;

      а — расстояние между рассматриваемыми балками основного или рамного набора, м;

      l — длина пролета рассматриваемой балки, (пункт 238 настоящих Правил);

      b — высота распределения расчетной нагрузки вдоль балки набора;


s — добавка к толщине листа на коррозию и износ, мм (пункт 139 настоящих Правил);

к — коэффициент, учитывающий поправку на износ к моменту сопротивления балки (пункт 141 настоящих Правил).

      752. Требования к судам, швартующимся в море, предусматривают применение амортизационной защиты корпуса, обеспечиваемой пневматическими кранцами, а также иными амортизационными средствами, эквивалентными по энергоемкости и удельным контактным усилиям. Эти требования предусматривают швартовку судов при волнении неболее 6 баллов.

      Для швартовок судов на волнении менее 4 баллов с применением указанной амортизационной защиты усиления бортов и надстроек не требуются.

      753. Расположение районов ледовых усилений для рыболовных судов и судов специального назначения, швартующихся в море определяется следующим образом:

      1) по высоте корпуса судна:

      район А от линии, расположенной ниже балластной ватерлинии на величину h до линии выше летней грузовой ватерлинии на величину h. Величина h определяется по приложению 103 настоящих Правил;

      район В от верхней границы района А до верхней палубы;

      район С от верхней палубы до палубы надстройки 1 яруса, включая бак и ют;

      2) по длине судна район А располагается между сечениями, в которых ширина судна на уровне летней грузовой ватерлинии равна (В — 3 м).

      Протяженность района А судов специального назначения должна быть не менее 0,36L в нос и в корму от миделя;

      3) для судов специального назначения по длине судна дополнительно выделяется один или несколько причальных участков, размеры которых определяются сечениями в нос и в корму на 0,05L от, соответственно, носовой и кормовой кромок группы плавучих кранцев, обеспечивающих стоянку одного отшвартованного судна для всех заданных вариантов швартовки. Границы причальных участков определяют при крайних положениях кранцев для всех заданных вариантов швартовки.

      754. Рыболовные суда, предназначенные для систематического промысла в ледовых условиях, имеют следующие категории ледовых усилений:

      1) рыболовные суда, предназначенные для систематического промысла в ледовых условиях, имеют категорию ледовых усилений не ниже Iсе3 в соответствии с требованиями главы 38 настоящих Правил;

      2) рыболовные суда, предназначенные для систематического промысла в ледовых условиях, имеющие ледовые усиления категории Iсе3, отвечают требованиям главы 38 настоящих Правил, а также дополнительным требованиям, изложенным в подпункте 4) пункта 754, пунктах 760, 764 и 769 настоящих Правил;

      3) к рыболовным судам с ледовыми усилениями категории Аrс4 и выше дополнительных требований не предъявляется;

      4) если у рыболовного судна с ледовыми усилениями категории Iсе3 длина носового заострения грузовой ватерлинии превышает 0,25L, допускается выделение промежуточного района ледовых усилений, границы которого определяются как для судна с ледовыми усилениями категории Аrс4.

Параграф 2. Конструкция

      755. Конструкция слипа предусматривает следующее:

      1) кормовая оконечность судов, имеющих кормовой слип и/или устройства для кормового траления, усиливается дополнительными продольными и поперечными связями (рамными балками, распорками, переборками и полупереборками).

      При устройстве слипа рекомендуется избегать плоской формы днищевой части кормового подзора.

      Соединения стенок слипа с обшивкой транца и палубы слипа с днищевой обшивкой имеет радиус скругления не менее 200 мм. Допускается выполнять указанное соединение прутком диаметром не менее 70 мм;

      2) боковые стенки слипа протягивают вниз, как правило, до наружной обшивки, а в нос — до ахтерпиковой переборки с плавным переходом в продольные рамные связи палуб;

      3) если предусматривается подъем улова волоком, для палубы слипа рекомендуется применение продольной системы набора с установкой рамных бимсов на расстоянии, не превышающем 4 шпаций. Расстояние между продольными балками настила слипа не более 600 мм.

      На судах, где предусмотрен подъем улова на специальном транспортном устройстве, для палубы слипа предусматривается поперечная система набора.

      756. Конструкции судов, имеющих устройства для бортового траления должна предусматривать следующее:

      1) на судах длиной более 30 м рекомендуется устройство бака;

      2) в районе установки каждой траловой дуги, определяемом как расстояние между сечениями, расположенными на три шпации в нос и в корму от концов дуги, предусматривают следующие ледовые усиления:

      установка промежуточных шпангоутов от верхней палубы до уровня не менее чем на 0,5 м ниже уровня балластной ватерлинии с моментом сопротивления сечения не менее 75 % требуемого в пункте 409 настоящих Правил для шпангоутов в данном междупалубном помещении;

      верхние и нижние концы промежуточных шпангоутов крепятся к палубам, платформам или продольным интеркостельным связям, устанавливаемым между основными шпангоутами; продольные интеркостельные связи имеют тот же профиль, что и промежуточные шпангоуты и располагаются на одной линии; верхняя продольная интеркостельная связь отстоит от верхней палубы не далее чем на 350 мм;

      стойки фальшборта устанавливаются на каждом шпангоуте.

      757. Конструкции в производственных помещениях соответствуют следующему:

      1) если в производственном помещении, расположенном выше палубы переборок, число переборок меньше, чем требуется в пункте 432 настоящих Правил, а расстояние между переборками, ограничивающими это помещение, превышает 30 м, то на палубе переборок в местах установки переборок подпалубой с каждого борта предусматривают полупереборки шириной не менее 0,5 высоты междупалубного пространства и толщиной не менее толщины верхнего листа соответствующих водонепроницаемых переборок под палубой, на которой расположено рассматриваемое производственное помещение.

      Полупереборки подкрепляют горизонтальными ребрами жесткости согласно пункту 278 настоящих Правил. Допускается подкрепление полупереборок вертикальными стойками с установкой между бортом и ближайшей стойкой горизонтальных ребер согласно подпункту 4) пункта 759 настоящих Правил.

      Полупереборки соединяются рамными бимсами, поддерживаемыми необходимым числом пиллерсов. Возможно принятие других конструктивных решений, признанные Регистром судоходства эквивалентными;

      2) при расположении над производственными помещениями многоярусных рубок выполняют требования пункта 553 настоящих Правил, по установке в этих помещениях жестких связей (переборок, полупереборок).

      758. Стойки фальшборта на рыболовных судах устанавливаются не более чем через две шпации.

      759. Конструкция ледовых усилений судов, швартующихся в море, соответствует следующему:

      1) в районах ледовых усилений судов, швартующихся в море, должна быть применена поперечная система набора бортов. На однопалубных судах в указанных районах система набора палубы и днища также поперечная. На многопалубных судах следует предусматривать поперечную систему набора для палубы, находящейся на уровне расположения амортизационной защиты. Применение продольной системы набора бортов допускается только в верхнем междупалубном помещении. При этом расстояние между рамными шпангоутами не превышает трех шпаций или 2,4 м, в зависимости от того, что меньше;

      2) в районе А по всей его длине для рыболовных судов и в пределах причальных участков для судов специального назначения рекомендуется устанавливать промежуточные шпангоуты;

      3) во всех случаях рекомендуется применять симметричные профили и обеспечивать минимально возможную высоту профиля при требуемом моменте сопротивления;

      4) поперечные переборки на участке между бортом и ближайшей к нему стойкой переборки имеют горизонтальные ребра высотой не менее 75 % высоты стойки. Расстояние между ребрами при длине судна L < 80 м не более 600 мм, а при L > 150 м — не более 800 мм. Для судов промежуточной длины указанное расстояние определяется линейной интерполяцией. Концы ребер приваривают к стойке, а у борта срезаны "на ус";

      5) фальшборт имеет наклон к диаметральной плоскости не менее 1/10 или отстоять от борта не менее чем на 1/10 своей высоты.

      6) расположение скуловых килей на обшивке по возможности такое, чтобы касательная к обводу шпангоута, проходящая через крайнюю свободную кромку скулового киля, составляла с вертикалью угол не менее 15o для судовдлиной L < 80 м. Для судов длиной L > 150 м этот угол - 0o. Для судов промежуточной длины величина указанного угла определяется линейной интерполяцией;

      7) крепление нижних концов трюмных шпангоутов отвечают требованиям пункта 392 настоящих Правил.

      Крепление нижних концов шпангоутов в междупалубных помещениях отвечает требованиям пункта 394 настоящих Правил. При этом торцы шпангоутов приваривают к настилу палубы.

      Верхние концы шпангоутов доведят до настила палуб и приваривают к ним, а бимсы — до внутренней кромки шпангоутов с минимальным зазором. Бимсовые кницы имеют поясок или фланец.

      Концы промежуточных шпангоутов закрепляют на продольных интеркостельных связях, палубах или платформах;

      8) крепление бортовых продольных балок к поперечным переборкам осуществляется кницами. Высота и ширина книц определяются согласно пункту 271 настоящих Правил;

      9) стойки фальшборта, приваренного к ширстреку, имеют конструкцию, предотвращающую повреждение настила палубы под ними при навале.

      760. Конструкция ледовых усилений категории Iсе3, рыболовных судов предназначенных для систематического промысла в ледовых условиях, помимо требований главы 38 настоящих Правил отвечать следующим требованиям:

      1) при монотонной поперечной системе набора следует устанавливать, по крайней мере, один разносящий стрингер в каждом перекрытии, расположенном в районах ледовых усилений AI, A1I, BI, CI;

      2) бульбообразная форма обводов носовой оконечности не рекомендуется;

      3) в форпике расстояние между стрингерами и их размеры, а также размеры форштевня отвечает требованиям главы 38 настоящих Правил для судов с ледовыми усилениями категории Аrс4;

      4) в кормовой оконечности предусматривается выступ (ледовый зуб), расположенный в корму от руля для его защиты на заднем ходу.

Параграф 3. Расчетные нагрузки

      761. Расчетные нагрузки на конструкции слипа определяются следующим образом:

      1) расчетное давление р, кПа, на стенки и палубу слипа на судах, где предусмотрен подъем улова волоком, определяется по формуле:

      р = 6,5bc. (260)

      При ширине слипа, изменяющейся по его длине, в качестве расчетной следует принимать минимальную ширину;

      2) расчетная нагрузка, р, кН, для набора палубы слипа на судах, где предусмотрен подъем улова на специальном транспортном устройстве, определяется по формуле:

      р = 27

, (261)

      где пк — число колесных осей устройства.

      762. Расчетное давление р, кПа, для палуб, на которых установлено технологическое оборудование, определяется по формуле:

      р = 15

. (262)

      763. Расчетное давление, р, кПа, на борта и бортовые стенки надстроек судов, швартующихся в море, определяются по следующим формулам:

      в районе А

      р =

1

2(190 + 51

); (263)

      в районах В и С

      р =

1

2(129 + 59

), (264)

      где

1 — принимается по приложению 104 настоящих Правил в зависимости от водоизмещения судна и волнения, на котором предусматривается швартовка судна;

2 — принимается по приложению 105 настоящих Правил в зависимости от назначения судна и района усилений;

— расчетное водоизмещение судна, т. Для рыболовного судна

— водоизмещение по летнюю грузовую ватерлинию. Для судна специального назначения

— водоизмещение наибольшего из швартующихся к нему судов. В любом случае

не приниматеся более 7500 т и менее 464 т;

      z — отстояние середины пролета рассчитываемой связи от летней грузовой ватерлинии, м.

      Если для судна специального назначения высота надводного борта hс больше высоты надводного борта hр судна, водоизмещение которого принято расчетным в формулах (263) и (264) настоящих Правил, то величину z уменьшают на разность (hсhр).

      Во всех случаях z > 1,0. z = 1,0 — для района А.

      764. Параметры ледовой нагрузки для рыболовных судов с ледовыми усилениями категории Iсе3, предназначенных для систематического промысла в ледовых условиях, определяются в соответствии со следующими указаниями:

      1) параметры нагрузки в носовом районе ледовых усилений (А) определяются в соответствии с требованиями главы 38 настоящих Правил для ледовой категории Iсе3. В случае применения бульбообразной формы обводов носовой оконечности угол наклона шпангоута

определяется, как указано в подпункте 1) пункта 826 настоящих Правил, для судов с ледовыми усилениями категории Аrс4;

      2) параметры ледовой нагрузки в промежуточном районе ледовых усилений (A1) принимаются равными:


= 0,75рАI ,

= 0,75рАII , (265)

      b

= bA ,

,

      где

;

; bA;

— параметры ледовой нагрузки в носовом районе (А), определяемые согласно требованиям главы 38 настоящих Правил с учетом подпункта 1) настоящего пункта;

      3) интенсивность ледовой нагрузки, кПа, в среднем районе ледовых усилений (В) определяется по формуле:

      рВI = роВIkВ, (266)

      где роВI — интенсивность ледовой нагрузки в среднем районе согласно подпункта 3) пункта 826 настоящих Правил;

      kВ = 2k1, но не менее 1;

      k1 =

(lk/L – 0,18);

      r =



— водоизмещение по летнюю грузовую ватерлинию, т;

      Рb — мощность на гребных валах, определяемая с учетом отбора мощности на режиме траления, кВт;

      lk — расстояние от носового перпендикуляра до сечения в кормовой части корпуса, где начинается уменьшение ширины летней ГВЛ, м.

      Высота и длина распределения ледовой нагрузки на средний район (bB и l

) определяются согласно подпункту 3) пунктов 827 и 828 настоящих Правил;

      4) интенсивность ледовой нагрузки, кПа, в кормовом районе ледовых усилений (С) определяется по формуле:

      рСI = роСIkс (267)

      где роСI — интенсивность ледовой нагрузки в кормовом районе согласно подпункту 4) пункта 826 настоящих Правил.

      kс = 2,5k1, но не менее 1;

      k1 — подпункт 3) пункта 764 настоящих Правил.

      Высота и длина распределения ледовой нагрузки на кормовой район (bС и l

) определяются согласно подпункту 3) пункта 827 и подпункту 4) пункта 828 настоящих Правил.

Параграф 4. Размеры конструктивных элементов

      765. Требования к размерам связей слипа предусматривают следующее:

      1) момент сопротивления продольных балок, бимсов, рамных бимсов палубы слипа определяется согласно пункту 246 настоящих Правил. При этом:

      р — согласно формулам (260) или (261) настоящих Правил;

      m — определяется согласно приложению 106 настоящих Правил для судов, где предусмотрен подъем улова волоком;

      m = 9,3l2(

)1/4 — для судов, где предусмотрен подъем улова на специальном устройстве;

= 0,6.

      2) момент сопротивления, см3, поперечного сечения стоек слипа не менее определяемого согласно формуле (53) настоящих Правил при расчетной нагрузке р согласно формуле (260) настоящих Правил,

= 0,9, m = 17,0 и 22,6 для рыболовных судов и судов специального назначения. Пролет стойки l принимается равным наибольшему расстоянию от палубы слипа до ближайшей вышележащей палубы либо расстоянию между двумя палубами, примыкающими к стенке слипа, но не менее 2,6 м.

      На судах, ведущих пелагический лов, момент сопротивления сечения стойки, см3, не менее, определяемого по формуле:

      W = 45,5

к. (268)

      Во всех случаях момент сопротивления поперечного сечения стоек слипа не менее требуемого в пункте 381 настоящих Правил для шпангоутов верхнего твиндека и надстройки;

      3) протяженность утолщенных участков настила палубы слипа по его длине:

      в районе нижнего скругления — не менее ширины слипа, считая в нос от торца слипа,

      в районе верхнего скругления — не менее двойной ширины слипа;

      4) на участке скругления соединения стенки слипа с обшивкой транца толщина пояса обшивки шириной не менее 700 мм, считая от настила палубы слипа, не менее 20 мм. При этом допускается установка дублирующих листов.

      В случае установки приварной сегментной полосы диаметром не менее 70 мм по линии сопряжения скругления с плоской частью стенки, но не далее 200 мм от транца, толщину обшивки допускается принимать в соответствии с требованиями подпункта 6) пункта 765 настоящих Правил;

      5) на судах, не ведущих пелагический лов, поясья обшивки стенок слипа в районе соединения с транцем и вдоль палубы слипа имеют утолщения до величины не менее требуемой в подпункте 6) пункта 765 настоящих Правил.

      Утолщенные поясья обшивки стенки по длине слипа имеют ширину не менее 0,4 ширины слипа или 1,0 м, в зависимости от того, что больше. Нижняя кромка этих поясьев совпадает с палубой слипа на судах, где предусмотрен подъем улова волоком, и располагается на уровне поверхности укладки улова на судах, где подъем осуществляется на специальном транспортном устройстве.

      Протяженность утолщенного участка обшивки стенки в районе транца, считая в нос от линии сопряжения скругления с плоской частью стенки, не менее 0,5 ширины слипа;

      6) толщина настила палубы и обшивки стенок слипа, мм, на судах, где предусмотрен подъем улова волоком, не менее определяемой по формуле (53) настоящих Правил. При этом:

      m,

s — принимаются по приложению 107 настоящих Правил;

      р — согласно формуле (260) настоящих Правил;


= 0,8;

      k = 1,0.

      7) при наличии на палубе слипа дублирующих листов в районе нижнего и верхнего скругления или устройств, исключающих истирание настила палубы тросами, допускается принимать толщину настила, как для средней части слипа;

      8) на судах, ведущих пелагический лов, толщина нижнего пояса обшивки стенки слипа s, мм, от палубы слипа до уровня по крайней мере на 100 мм выше верхней сегментной полосы не менее определяемой по формуле:

      s = 2•104

+ 1, (269)

      где as — расстояние между смежными кромками продольных сегментных полос, м;

      9) при любом способе подъема улова толщина настила палубы слипа для всех судов на 2 мм больше требуемой в пункте 321 настоящих Правил, для наружной обшивки. Указанная толщина выдерживается на длине от торца слипа до линии, расположенной не менее чем на 600 мм выше уровня переборок в этом районе длины судна. В нос от этого района толщина настила слипа на 2 мм больше требуемой в подпункте 5) пункта 407 настоящих Правил для настила верхней палубы в оконечностях;

      10) толщина листов наружной обшивки кормового подзора на участке длиной не менее 1,0 м, считая в нос от торца слипа, и шириной не менее ширины слипа на 1 мм больше по сравнению с требуемой в пункте 314 настоящих Правил.

      766. Требования к размерам связей судов, имеющих устройство для бортового траления.

      1) на судах длиной более 30 м толщина бортовой обшивки и ширстрека в районе между траловыми дугами, определяемом как расстояние между сечениями, расположенными на три шпации в нос от носового конца траловой дуги и в корму от кормового конца кормовой траловой дуги, увеличивают на 1 мм по сравнению с требуемой в пункте 314 настоящих Правил;

      2) в районе установки каждой траловой дуги, определяемой согласно подпункту 2) пункта 756 настоящих Правил, предусматривают следующие усиления:

      увеличение толщины ширстрека на 2 мм;

      увеличение толщины пояса обшивки, примыкающего к ширстреку, до толщины ширстрека в районе между траловыми дугами;

      увеличение толщины палубного стрингера на 3 мм по сравнению с требуемой в пункте 407 настоящих Правил;

      увеличение толщины листов фальшборта на 2 мм по сравнению с требуемой в пункте 575 настоящих Правил.

      767. Требования к размерам связей в трюмах и производственных помещениях предусмотрены следующие требования:

      1) момент сопротивления сечения бимсов и продольных подпалубных балок, на которых размещается технологическое оборудование для обработки улова, определяется согласно параграфу 3 главы 20 настоящих Правил при расчетной нагрузке согласно пункту 762 настоящих Правил, если она больше требуемой в параграфе 2 главы 20 настоящих Правил;

      2) в трюмах и производственных помещениях, в которых размещается засоленный улов или соль без тары и упаковки или которые подвергаются воздействию отходов обработки улова и морской воды, толщина настилов и обшивки увеличивается на 1 мм по сравнению с требуемой соответствующими главами Правил. В случае упомянутого воздействия с обеих сторон конструкции соответствующая толщина увеличивается на 2 мм;

      3) толщина вертикальных стенок комингсов, не являющихся одновременно карлингсами, не менее толщины настила палубы или 7 мм, в зависимости от того, что больше.

      768. Требования к размерам связей судов, швартующихся в море, соответствуют следующим требованиям:

      1) толщина бортовой обшивки и ширстрека судов длиной менее 80 м на 1 мм больше требуемой в пункте 321 настоящих Правил;

      2) толщина бортовой обшивки и ширстрека, мм, в районах усилений не менее определяемой по формуле:

      s =

, (270)

      где а — расстояние между шпангоутами, м. При наличии промежуточных шпангоутов а — расстояние между основными и промежуточными шпангоутами;

      р — согласно пункту 763 настоящих Правил;

      kп = 1,1;


s = 4,0 мм — в районе А при использовании рассматриваемого борта для траления;

s = 1,2 мм — в районах В и С;

s =3,0 мм — в остальных случаях;

      3) момент сопротивления шпангоутов, см3, в районе А должен быть не менее определяемого по формуле:


, (271)

      где р — согласно формулы (263) настоящих Правил;

      а — расстояние между основными шпангоутами, м;

      b = 1,5 м;

      m = 20,4k1k2(l + k3k4);

      k1, k2, k3 — принимаются по приложению 108 настоящих Правил в зависимости от числа установленных разносящих стрингеров;

      k4 = 0 — при отсутствии промежуточных шпангоутов;

      k4 = 0,69 — если концы промежуточных шпангоутов оканчиваются на продольных интеркостельных связях;

      k4 = 1,0 — если закрепление концов основных и промежуточных шпангоутов одинаково;

      kп = 1,1;

      l — пролет шпангоута, измеренный по хорде, между верхней кромкой настила второго дна или пояска флора и нижней кромкой палубы у борта (бортового стрингера при наличии рамных шпангоутов), м.

      4) момент сопротивления шпангоутов, см3, в районах В и С не менее определенного по формуле (271) настоящих Правил. При этом р принимается согласно формулы (264) настоящих Правил. При фактической толщине наружной обшивки более 8 мм р уменьшают на величину, определяемую по формуле:


р =

, (272)

      где s — фактическая толщина обшивки, мм, но не более 20 мм;

      l — пролет шпангоута, м;


— предел текучести материала обшивки, МПа;

      а — расстояние между основными шпангоутами, м;

      b = 2,2м;

      m = 25,0

;

      k1 = 1,3 — для района В судов специального назначения;

      k1 = 1 — в остальных случаях;

      k2 = 1 — при отсутствии разносящих стрингеров;

      k2 = 1,12 +

— при одном разносящем стрингере;

      k2 = 1,15+

— при двух и более разносящих стрингерах;

=

— отношение моментов сопротивления разносящего стрингера и шпангоута;

      k3 = 2а — в районе причального участка судов специального назначения и в районе (0

0,25)L от носового перпендикуляра рыболовных судов;

      k3 = 2а – 0,1 — в районе (0

0,20)L от кормового перпендикуляра рыболовных судов;

      k3 = 2а – 0,2 — в остальных случаях;

      k4 = 1 — при отсутствии промежуточных шпангоутов;

      k4 =

(1 + 0,5k1k3) — при наличии промежуточных шпангоутов; коэффициент k3 определяется так же, как и k3, но при а, равном расстоянию между основными и промежуточными шпангоутами;

      kn = 1,1;

      5) при продольной системе набора в междупалубных помещениях момент сопротивления бортовых продольных балок, см3, не менее определяемого по формуле:

      W = 24

, (273)

      где р — определяется по формуле (264) настоящих Правил;

      а — расстояние между продольными балками, м;

      ар — расстояние между рамными шпангоутами, м;

      6) если бортовые стенки надстроек судов, швартующихся в море, имеют наклон к диаметральной плоскости не менее 1/10 или отстоят от борта не менее чем на 1/10 своей высоты, то их дополнительное усиление согласно пункту 767 настоящих Правил, не требуется.

      Если наклон бортовых стенок надстроек или их отстояние от борта менее указанного, усиления их шпангоутов и наружной обшивки определяются линейной интерполяцией между требованиями пунктов 769 и 314, 381 настоящих Правил.

      769. Размеры связей ледовых усилений рыболовных судов ледовой категории Iсе3, предназначенных для систематического промысла в ледовых условиях, определяются согласно параграфу 4 главы 38 настоящих Правил при параметрах ледовой нагрузки, определенных согласно пункту 764 с учетом следующего уточнения. При определении толщины наружной обшивки в промежуточном районе ледовых усилений согласно пункту 815 настоящих Правил, следует принимать среднегодовое уменьшение толщины наружной обшивки вследствие коррозионного износа и истирания равными u = 0,25 мм/год.

Параграф 5. Специальные требования

      770. Конструкции слипа соответствует следующему:

      1) обшивка транца защищена от износа наклонными приварными сегментными полосами диаметром не менее 70 мм;

      2) по линии сопряжения скругления с плоской частью стенки, но не далее 200 мм от транца, установлены приварные сегментные полосы диаметром не менее 70 мм;

      3) на судах, ведущих пелагический лов, стенки слипа подкреплены продольными приварными сегментными полосами диаметром не менее 70 мм, расстояние между осями которых не превышает 200 мм. Кромка верхней сегментной полосы располагается на расстоянии не менее 650 мм от настила палубы слипа;

      4) рекомендуется устанавливать устройства, исключающие истирание настила палубы слипа тросами при подъеме улова. При тяговом усилии лебедки на каждом тросе более 30 кН установка таких устройств обязательна.

      Вместо устройств, исключающих истирание настила, допускается установка дублирующих листов в районе усиления верхнего и нижнего скругления слипа по всей его ширине, а также дублирующих полос шириной не менее 400 мм у стенок слипа на остальной длине.

      771. Фальшборт, ширстрек и бортовая обшивка в районе установки каждой траловой дуги согласно подпункту 2) пункта 756 настоящих Правил, выше уровня балластной ватерлинии защищают наклонными приварными сегментными полосами.

      772. В производственных помещениях, где размещаются механизмы для обработки продуктов промысла, Регистр судоходства требует усиление бортов в случае, если высота твиндека превышает 3,5 м.

      773. При определении требуемых размеров ахтерштевня судов длиной L < 60 м за расчетную длину и ширину старнпоста сплошного прямоугольного сечения принимаются размеры, увеличенные на 10 % по сравнению с определенными согласно пункту 520 настоящих Правил.

Глава 36. Суда обеспечения

      Сноска. Заголовок главы 36 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения, конструкция

      774. Требования настоящей главы распространяются на суда обеспечения. На конструктивные элементы, не оговоренные в настоящей главе, распространяются требования подразделов 1 и 2 раздела 4 настоящих Правил.

      775. В конструкции судов обеспечения предусмотрены продольные привальные брусья. В носовой оконечности между продольными привальными брусьями дополнительно установлены наклонные привальные брусья.

      776. Внутренние фальшборты (комингсы) и аналогичные конструкции, ограждающие палубный груз, надлежащим образом соединены с балками набора палубы. Размеры указанных конструкций подлежат согласованию с Регистром судоходства;

      777. В районах кормовых роллеров, а также в других местах, подверженных высоким нагрузкам, предусмотрены подкрепления наружной обшивки;

      7778. В местах приложения сосредоточенных нагрузок (например, от якорей ПБУ) предусмотрены дополнительные подкрепления палуб.

      779. Бортовые стенки надстроек и фальшборт имеют наклон к диаметральной плоскости не менее 1/10 или отстоять от борта не менее чем на 1/10 своей высоты.

      780. Нижние концы стоек носовых переборок рубок первого яруса соединяются с подпалубным набором кницами. Нижние концы остальных стоек привариваются к палубам. Соединение стоек с бимсами выполняется кницами.

      781. Стойки фальшборта, приваренного к ширстреку, имеют конструкцию, предотвращающую повреждение под ними настила палубы при навале;

      782. Требуются дополнительные подкрепления плоского участка днища в корме для восприятия нагрузок от ударного давления.

Параграф 2. Расчетные нагрузки,
размеры конструктивных элементов

      783. Расчетные нагрузки на конструкции корпуса принимаются согласно подразделам 1 и 2 раздела 4 настоящих Правил.

      784. Толщина бортовой обшивки на 1 мм больше требуемой параграфом 3 главы 16 настоящих Правил. При этом во всех случаях толщина бортовой обшивки принимается не менее 9,0 мм.

      785. Толщина настила палубы определяется согласно параграфу 3 главы 20 настоящих Правил, однако равна не менее 8,0 мм.

      786. Размеры балок набора палубы определяются согласно параграфу 3 главы 20 настоящих Правил при расчетной нагрузке, соответствующей спецификационной, но не менее 35 МПа.

      787. Размеры рамных балок и поддерживающих их пиллерсов определяются исходя из веса палубного груза, а также усилий от буксирных лебедок, опор отдельных грузовых площадок сосредоточенных нагрузок. При этом учитываются вертикальная и горизонтальная составляющие сил инерции при качке. В первом приближении допускается применять ускорения, определенные согласно параграфу 3 главы 10 настоящих Правил.

      788. Момент сопротивления трюмных, твиндечных шпангоутов и шпангоутов бака не менее определенного согласно пункту 768 настоящих Правил при р, определяемом по формуле (263) настоящих Правил,

1 = 1,16,

2 = 1,0.

      789. Момент сопротивления стоек носовых, кормовых и боковых переборок рубок на палубе бака не менее требуемого подпунктом 2) пункта 550 настоящих Правил. При этом условный напор р, кПа, не принимается менее указанного в приложении 109 настоящих Правил;

      790. Толщина листов носовых, кормовых и боковых переборок принимается не менее 6,5 мм для носовой переборки первого яруса и 6,0 мм — для остальных переборок. Указанная толщина определена для расстояния между стойками 0,6 м. При расстояниях, больших 0,6 м, толщина увеличивается пропорционально увеличению расстояния.

      791. Толщина листов фальшборта не менее 7 мм, а ширина нижнего конца стойки, измеренная по сварному шву, — не менее 360 мм. Расстояние между стойками не превышает двухшпаций или 1,3 м, в зависимости от того, что меньше.

Параграф 3. Специальные требования

      792. При устройстве двойного борта конструкции и размеры элементов набора внутреннего борта соответствуют требованиям главы 19 настоящих Правил. Если усилия, действующие на шпангоуты наружного борта, непосредственно передаются на горизонтальные балки или вертикальные стойки внутреннего борта, размеры указанных элементов являются предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      793. Применение гребенчатого набора и односторонних швов в соединениях набора с бортовой обшивкой не допускается.

Глава 37. Буксиры

      Сноска. Заголовок главы 37 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения и конструкция

      794. Требования настоящей главы распространяются на буксиры всех назначений и районов плавания.

      795. На конструктивные элементы, не оговоренные в настоящей главе, распространяются требования подразделов 1 и 2 раздела 4 настоящих Правил.

      796. В настоящей главе приняты следующие обозначения:

      bs — ширина поперечного сечения штевня, мм;

      ls — длина поперечного сечения штевня, мм.

      797. Сплошные флоры должны быть установлены на каждом шпангоуте.

      В местах, где второе дно отсутствует, флоры имеют симметричный свободный поясок.

      798. При пролете основных шпангоутов, превышающем 3,0 м, устанавливают разносящие бортовые стрингеры по длине судна, за исключением машинного отделения.

      799. В машинном отделении рамные шпангоуты устанавливаются от второго дна (поясков флоров) до верхней палубы на расстоянии не более 4-х шпаций друг от друга. Рамные шпангоуты располагаются у концов главного двигателя.

      800. На уровне верхней палубы и палубы удлиненного бака предусматривается привальный брус.

      801. В местах приложения сосредоточенных нагрузок (например, от буксирных лебедок) предусматривают дополнительные подкрепления.

      802. Форштевень портовых буксиров выше летней грузовой ватерлинии имеет скругленную форму.

Параграф 2. Расчетные нагрузки, размеры конструктивных
элементов и специальные требования

      803. Расчетные нагрузки на конструкции корпуса буксира принимаются в соответствии с требованиями подразделов 1 и 2 раздела 4 настоящих Правил.

      804. Минимальная толщина листов наружной обшивки и настила верхней палубы, а также обшивки водонепроницаемых переборок не менее 5 мм.

      805. Листы наружной обшивки, примыкающие к форштевню, имеют толщину не менее, указанной в пункте 319 настоящих Правил.

      При расположении машинного отделения в корме толщина наружной обшивки в районе машинного отделения не менее требуемой для средней части судна.

      806. При определении момента сопротивления рамных шпангоутов согласно пункту 384 настоящих Правил, за расчетный пролет принимается расстояние, измеренное между настилом второго дна (верхней кромкой флора) и верхней палубой у борта.

      807. Размеры разносящих бортовых стрингеров определяются согласно пункту 471 настоящих Правил.

      808. Брусковый форштевень сплошного прямоугольного сечения на участке от киля до летней грузовой ватерлинии имеет размеры сечения не менее определяемых по формулам:

      ls = l,6L + 100; (274)

      bs = 0,5L + 25. (275)

      Размеры и расположение бракет, подкрепляющих форштевень, принимаются согласно подпункту 3) пункта 518 настоящих Правил.

      Форштевень протягивают в корму за переборку форпика не менее чем на три шпации.

      Для буксиров-кантовщиков не допускается уменьшение площади сечения форштевня и его размеров (при листовой конструкции) выше летней грузовой ватерлинии.

      Листовая часть форштевня подкрепляется на всем протяжении поперечными бракетами, установленными, по крайней мере, через 0,6 м, без уменьшения толщины листов, определяемой согласно подпункту 2) пункта 518 настоящих Правил.

      809. Старнпост сплошного прямоугольного сечения на участке от киля до кормового подзора имеет размеры сечения не менее определяемых по формулам:

      ls = 1,5L + 100; (276)

      bs = 1,8L + 25. (277)

      Крепление ахтерштевня к набору согласно подпункту 4) пункта 511 настоящих Правил независимо от длины буксира выполняется к двум флорам.

      810. Толщина листов фальшборта принимается согласно пункту 575 настоящих Правил, но не менее 4 мм.

      Момент сопротивления стоек фальшборта определяется согласно пункту 576 настоящих Правил, при m = 1,5. Стойки фальшборта устанавливаются, по крайней мере на каждом втором шпангоуте. Стойки фальшборта, привариваемого к ширстреку, имеют конструкцию с податливым элементом.

      Фальшборт имеет наклон к диаметральной плоскости не менее 7o.

      811. На буксирах длиной более 40 м неограниченного района плавания предусмотрено число водонепроницаемых переборок не менее четырех.

Глава 37-1. Суда, использующие газы или иные виды топлива с низкой температурой вспышки

      Сноска. Правила дополнены пунктом 37-1 в соответствии с приказом Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения

      811-1. Обеспечивается соответствие судов, использующих газы или иные виды топлива с низкой температурой вспышки, требованиям СОЛАС-74 и Кодекса МГТ.

      811-2. Требования данной главы применяются к пассажирским судам, перевозящим более 12 пассажиров, и грузовым судам валовой вместимостью 500 и более регистровых тонн, совершающих международные рейсы, и:

      1) использующих топливо с низкой температурой вспышки, контракт на постройку которых заключен 1 января 2017 или после этой даты;

      2) использующих топливо с низкой температурой вспышки, кили которых заложены или которые находятся в подобной стадии постройки 1 июля 2017 года или после этой даты;

      3) использующих топливо с низкой температурой вспышки, которые сданы в эксплуатацию 1 января 2021 года или после этой даты;

      4) которые, независимо от даты постройки, были переоборудованы для использования топлива с низкой температурой вспышки с 1 января 2017 года или после этой даты;

      5) которые, независимо от даты постройки, с 1 января 2017 года или после этой даты начали использовать иные виды топлива с низкой температурой вспышки, чем те, для использования которых они были до 1 января 2017 года первоначально одобрены.

      811-3. Требования настоящей главы не распространяются на газовозы, указанные в правиле VII/11.2 СОЛАС-74.

Параграф 2. Конструкция и устройство судна

      811-4. Судно конструируется в соответствии с требованиями раздела 5 части А-1 Кодекса МГТ.

      Конструкция судна одобряется Регистром судоходства или признанным иностранным классификационным обществом с указанием в свидетельстве о безопасности грузового судна по конструкции или свидетельстве о безопасности пассажирского судна, что данное судно соответствует требованиям части G главы II-1 СОЛАС-74 и использует в качестве топлива сжиженный природный газ.

      811-5. Использование альтернативных конструкций допускается при их соответствии требованиям правила II-1/55 СОЛАС-74 и одобрении Регистра судоходства или признанного иностранного классификационного общества.

      811-6. Обеспечивается, чтобы судовая конструкция устройств подачи и хранения топлива и бункеровки являлась безопасной и пригодной для приема и хранения топлива в требуемом состоянии и без утечек.

      Система конструируется так, чтобы не возникало необходимости в отводе газов при всех нормальных условиях эксплуатации, включая периоды перерыва в работе, если это не является необходимым по соображениям безопасности.

      811-7. На судне предусматриваются трубопроводы, устройства хранения и средства сброса избыточного давления с соответствующей конструкцией, изготовленные и установленные с учетом специфики их применения.

      811-8. Судовые механизмы, системы и их компоненты конструируются, изготавливаются, устанавливаются, эксплуатируются, получают техническое обслуживание таким образом, чтобы была обеспечена их безопасная и надежная работа.

      811-9. Системы хранения топлива и машинные помещения, заключающие источники, через которые газ может выйти в помещения, необходимо располагать на судне таким образом, чтобы пожар или взрыв в любом из них не приводил к недопустимой потере мощности или не выводил из строя оборудование в других помещениях.

      811-10. Для обеспечения безопасной и надежной работы на судне предусматриваются системы управления, аварийно-предупредительной сигнализации, контроля и отключения.

      811-11. Предусматриваются стационарные средства обнаружения газа, пригодные для всех соответствующих помещений на судне.

Глава 38. Ледовые усиления судов ледового плавания и ледоколов

      Сноска. Заголовок главы 38 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения и требования

      812. Требования настоящей главы применяются к самоходным судам ледового плавания и ледоколам, а также к судам, которые приравнивают к ним по условиям плавания во льдах.

      813. Требования настоящей главы являются дополнительными по отношению к требованиям других, применимых к конкретному судну, глав Правил, и регламентируют минимально необходимый уровень прочности при действии ледовой нагрузки и конструкцию корпуса судна в зависимости от знака категории ледовых усилений в символе класса.

      Расчетные зависимости настоящей главы непосредственно применяются только для судов ледового плавания и ледоколов с традиционной формой обводов корпуса, отвечающих требованиям пункта 815 настоящих Правил. Возможность отступления от требований пункта 815 настоящих Правил, а также использования нетрадиционной формы носовой оконечности (ложкообразной, плоскогранной) является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства;

      814. В Правилах предполагается, что в эксплуатации судовладелец будет руководствоваться требованиями ледового паспорта судна, разработанного компетентной организацией и конкретизирующего условия безопасной эксплуатации судна во льдах, в зависимости от знака категории ледовых усилений, ледовых условий и ледокольного обеспечения.

      815. Требования к форме корпуса:

      1) параметры формы корпуса

,

0,

,

, град, измеряются в соответствии с приложениями 110 – 113 настоящих Правил.

      2) значения параметров формы корпуса судов ледового плавания находятся в пределах, указанных в приложении 114 настоящих Правил.

      3) значения параметров формы корпуса ледоколов отвечают следующим требованиям.

      В районе 0 — 0,25L от носового перпендикуляра в пределах эксплуатационных осадок применяются прямые и выпуклые ватерлинии. Угол входа указанных ватерлиний

0 находится в диапазоне

0 = 22о

30о.

      Угол

в пределах эксплуатационных осадок не превышает:

      30о — для ледоколов с ледовыми усилениями категорий Icebreaker6, Icebreaker7;

      25о — для ледоколов с ледовыми усилениями категорий Icebreaker8, Icebreaker9.

      Поперечное сечение форштевня выполняется в виде трапеции с выпуклой передней гранью.

      Для ледоколов с традиционной формой носовой оконечности рекомендуется выполнять углы наклона шпангоутов в соответствии с приложением 115 настоящих Правил. При отступлении от требований приложения 115 настоящих Правил величина ледовых нагрузок является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      Форма шпангоутов в районе конструктивной ватерлинии принимается прямолинейной или умеренно выпуклой.

      Проекция конструктивной ватерлинии на горизонтальную плоскость перекрывает концы лопастей бортовых гребных винтов.

      Зазор между концами лопастей и обшивкой не менее, указанного в приложении 116 настоящих Правил;

      816. Районы ледовых усилений.

      1) по длине корпуса районы ледовых усилений подразделяются на:

      носовой — А;

      промежуточный — А1;

      средний — В;

      кормовой — С.

      По высоте борта и по днищу районы ледовых усилений подразделяются на:

      район переменных осадок и приравненные к нему районы — I;

      от нижней кромки района I до верхней кромки скулового пояса — II;

      скуловой пояс — III;

      от нижней кромки скулового пояса до диаметральной плоскости — IV;

      2) протяженность районов ледовых усилений судов ледового плавания определяется согласно приложениям 117 и 120 настоящих Правил.

      Ледовая ГВЛ определяется как огибающая сверху всех возможных в процессе ледовой эксплуатации судна ватерлиний (без крена).

      Для судов с ледовыми усилениями категорий Ice1, Ice2, Iсе3 промежуточный район усилений не выделяется. В этом случае следует считать, что кормовая граница носового района совпадает с носовой границей среднего района усилений;

      3) протяженность районов ледовых усилений ледоколов определяется согласно приложениям 121 и 118 настоящих Правил;

      4) в зависимости от категории ледовых усилений требования главы распространяются на районы ледовых усилений, отмеченные в приложении 119 настоящих Правил знаком "+". Отсутствие в графе приложения 119 настоящих Правил знака "+" означает, что на данный район усилений требования главы не распространяются.

Параграф 2. Конструкция

      817. Конструкция бортовых перекрытий с поперечной системой набора предусматривает следующее:

      1) перекрытие включает вертикальные балки основного набора, называемые обыкновенными шпангоутами, вертикальные рамные связи, называемые рамными шпангоутами и продольные балки, называемые стрингерами.

      Обыкновенные шпангоуты разделяются на:

      основные, расположенные в плоскости флоров или скуловых бракет;

      промежуточные, не расположенные в плоскости флоров или скуловых бракет.

      Наличие в перекрытии промежуточных шпангоутов не обязательно.

      Между каждыми двумя соседними основными шпангоутами допускается установка не более одного промежуточного шпангоута.

      Стрингеры разделяются на:

      разносящие, обеспечивающие совместную работу шпангоутов при воздействии локальных ледовых нагрузок. Разносящие стрингеры рекомендуется выполнять интеркостельными;

      несущие, обеспечивающие передачу усилий от непосредственно воспринимающих ледовую нагрузку обыкновенных шпангоутов на рамные шпангоуты или поперечные переборки.

      Допускаются следующие конструкции бортовых перекрытий:

      перекрытие с монотонной поперечной системой набора. Состоит из обыкновенных шпангоутов одинакового профиля и разносящих интеркостельных стрингеров;

      перекрытие с рамной поперечной системой набора. Состоит из обыкновенных шпангоутов, несущих стрингеров и рамных шпангоутов. Наряду с несущими стрингерами допускается установка разносящих стрингеров.

      При наличии двойного борта роль рамных шпангоутов выполняют вертикальные диафрагмы, несущих стрингеров — горизонтальные диафрагмы.

      2) крепление концов основных шпангоутов удовлетворяет требованиям параграфа 4 главы 19 настоящих Правил. На ледоколах на каждом основном шпангоуте устанавливают сплошные флоры. Крепление концов промежуточных шпангоутов отвечает следующим требованиям.

      На судах с ледовыми усилениями категорий Ice1, Ice2, Ice3 при монотонной системе набора допускается закрепление нижних концов промежуточных шпангоутов на продольной интеркостельной связи, установленной на 1000 мм ниже нижней границы района I.

      При системе набора с рамными шпангоутами на судах с ледовыми усилениями категорий Ice1, Ice2, Ice3, за исключением района А категории Ice3, допускается закрепление нижних концов промежуточных шпангоутов на продольной связи (которая выполняется интеркостельной), установленной на 1000 мм ниже несущего стрингера, располагающегося ниже нижней границы района I (приложение 124 настоящих Правил). При этом площадь стенки и пластический момент сопротивления указанного несущего стрингера не менее, требуемых для стрингера, установленного в районе I.

      На судах с ледовыми усилениями категорий Ice1, Ice2, Ice3 при монотонной системе набора допускается закрепление верхних концов промежуточных шпангоутов на продольной интеркостельной связи, установленной на 500 мм выше верхней границы района I.

      При системе набора с рамными шпангоутами на судах с ледовыми усилениями категорий Ice1, Ice2, Ice3 допускается закрепление верхних концов промежуточных шпангоутов на продольной связи (которая выполняется интеркостельной), установленной на 500 мм выше несущего стрингера, располагающегося выше верхней границы района I (приложение 124 настоящих Правил). При этом площадь стенки и предельный момент сопротивления указанного несущего стрингера не менее, требуемых для стрингера, установленного в районе I;

      4) на судах с ледовыми усилениями категорий Ice1, Ice2, Ice3 в районе I это расстояние не превышает 3 м.

      По высоте борта стрингеры располагаются в районах грузовой и балластной ватерлиний. Если на этом уровне располагается палуба или платформа, то установка стрингера не требуется. Стрингеры крепятся к переборкам при помощи книц.

      818. Определение опорных сечений балок в перекрытиях с поперечной системой набора осуществляется при соблюдении следующих условий:

      1) опорные сечения обыкновенных и рамных шпангоутов образуются только на опорных конструкциях.

      Опорными конструкциями для шпангоутов считаются горизонтальные перекрытия (палубы, платформы, днище). Опорная конструкция состоит из настила (палуб, платформ, второго дна) и соединенного с ним набора (бимсы, полубимсы, флоры, скуловые бракеты). При отсутствии второго дна использование приводимых ниже формулировок следует осуществлять в предположении, что настил условно расположен на уровне свободных поясков флоров;

      2) опорное сечение обыкновенного шпангоута считается защемленным, если выполняется хотя бы одно из следующих условий:

      шпангоут соединен с набором опорной конструкции;

      шпангоут пересекает настил опорной конструкции.

      Опорное сечение считается свободно опертым, если обыкновенный шпангоут не соединен с набором опорной конструкции и закончен на ее настиле.

      Если обыкновенный шпангоут оканчивается на продольной интеркостельной связи (разносящем стрингере), то его конец считается свободным, то есть опорное сечение отсутствует;

      3) положение опорного сечения шпангоута (обыкновенного или рамного) определяется следующим образом.

      Если шпангоут соединен только с настилом опорной конструкции, то опорное сечение совпадает с плоскостью настила.

      Если шпангоут соединен с набором опорной конструкции, то опорное сечение:

      совпадает с плоскостью свободного пояска балки опорной конструкции при бескничном соединении;

      располагается у конца кницы при установке книц с прямолинейной или скругленной подкрепленной кромкой;

      располагается посередине катета кницы при установке книц со скругленной свободной кромкой;

      4) при определении условий закрепления и положения опорных сечений типовых конструкций наряду с требованиями подпунктов 2) и 3) пункта 818 настоящих Правил рекомендуется руководствоваться данными приложения 125 настоящих Правил (положение опорного сечения на эскизах приложения 125 настоящих Правил указано стрелкой).

      819. Конструкция бортовых перекрытий с продольной системой набора должна предусматривать следующее:

      1) допускается конструкция бортового перекрытия с продольной системой набора, состоящего из продольных балок и рамных шпангоутов. Между рамными шпангоутами устанавливают дополнительные интеркостельные шпангоуты (подпункт 3) настоящего пункта Правил.

      При наличии двойного борта роль рамных шпангоутов выполняют вертикальные диафрагмы. Если в конструкции двойного борта имеются горизонтальные диафрагмы, они рассматриваются как платформы; на них распространяются требования пунктов 820 и 840 настоящих Правил к платформам. Применение продольной системы набора на ледоколах не рекомендуется;

      2) продольные балки, разрезаемые на листовых конструкциях (пункт 820 настоящих Правил), с обеих сторон от листовой конструкции крепится кницами, а стенки продольных балок привариваются к листовой конструкции;

      3) установка дополнительных шпангоутов требуется на ледоколах в случае, если расстояние между рамными шпангоутами превышает 2,0 м.

      Независимо от категории ледовых усилений способ закрепления концов дополнительных шпангоутов применяется тот же, что и для промежуточных шпангоутов судов с ледовыми усилениями категорий Ice1, Ice2, Ice3 при поперечной монотонной системе набора согласно подпункту 3) пункта 817 настоящих Правил.

      820. К листовыми конструкциям, под которыми понимаются прилегающие к наружной обшивке участки настилов палуб, платформ и второго дна, обшивки поперечных переборок, стенок рамных шпангоутов, несущих бортовых и днищевых стрингеров, вертикального киля, сплошных и облегченных флоров, скуловых бракет, применяются следующие требования:

      1) для перечисленных в настоящем пункте листовых конструкций корпусных связей устанавливаются следующие размеры участков, на которые распространяются требования к листовым конструкциям:

      переборки форпика и ахтерпика ледоколов — на всей ширине; остальных категорий — на ширине 1,2 м от наружной обшивки;

      прочие переборки в районах I, II ледоколов, палубы и платформы ледоколов — на ширине 1,2 м от наружной обшивки;

      остальные связи — на ширине 0,6 м от наружной обшивки;

      2) на участках листовых конструкций, указанных в подпункте 1) настоящего пункта Правил, не допускается использовании его фрированных конструкций с расположением гофров вдоль наружной обшивки (то есть не допускаются вертикальные гофры на поперечных переборках и продольные гофры на палубах или платформах);

      3) листовые конструкции ледоколов подкрепляются ребрами жесткости, установленными в направлении, близком к перпендикулярному к наружной обшивке. При этом расстояние между ребрами жесткости не превышает значений, указанных в приложении 126 настоящих Правил.

      Листовые конструкции судов с ледовыми усилениями категорий Ice1, Ice2, Ice3, Аrс4 (кроме района I) допускается подкреплять ребрами жесткости, установленными в направлении, близком к параллельному наружной обшивке;

      4) узлы пересечения листовых конструкций с основным набором должны выполняться согласно приложению 127 настоящих Правил. При этом подкрепляющие листовую конструкцию ребра жесткости, расположенные в плоскости балок основного набора, закрепляют на указанных балках. Возможно использование других способов соединения стенок балок основного набора с листовой конструкцией, признанных Регистром судоходства эквивалентными;

      5) если балки основного набора разрезаются на листовой конструкции, то в плоскости каждой балки с обеих сторон листовой конструкции установлены кницы, а стенки балки приваривают к листовой конструкции;

      6) к узлам пересечения (соединения) листовых конструкций палуб и платформ с основным набором предъявляются следующие дополнительные требования.

      При поперечной системе набора борта шпангоуты крепятся к бимсам при помощи книц.

      При продольной системе набора борта бимсы крепятся к наружной обшивке борта кницами, доведенными до ближайшей продольной балки;

      7) расстояние от кромки выреза или лазав листовой конструкции до наружной обшивки не менее 0,5 м. Расстояние от кромки выреза или лаза в листовой конструкции до кромки выреза для прохода балки через листовую конструкцию не менее высоты этой балки.

      821. Конструкция форпика и ахтерпика предусматривает следующее:

      1) в форпике и ахтерпике ледоколов в диаметральной плоскости установливается продольная переборка, приваренная к форштевню или ахтерштевню, а нижние концы всех шпангоутов соединяют с флорами или бракетами;

      2) в форпике ледоколов вместо стрингеров и рядов распорных бимсов (пункт 465 настоящих Правил) следует устанавливать платформы с облегчающими вырезами, расстояние между которыми, измеренное по хорде обвода борта, не превышает 2,0 м;

      3) бортовые стрингеры и распорные бимсы в ахтерпике (пункт 477 настоящих Правил) ледоколов устанавливают так, чтобы расстояние между стрингерами, измеренное по хорде обвода борта, было не более 2,0 м. Размеры стенок стрингеров не менее определенных по формулам:

      высота h = 5ш + 400 мм;

      толщина s = 0,05L + 7 мм.

      Вместо рядов распорных бимсов и стрингеров рекомендуется применять платформы с облегчающими вырезами;

      4) на ледоколах бортовые стрингеры в форпике и ахтерпике, как правило, продолжением бортовых стрингеров, установленных в районах А и С (подпункт 4) пункта 817 настоящих Правил);

      5) бортовые стрингеры в форпике и ахтерпике имеют по свободной кромке поясок толщиной не менее толщины стенки и шириной не менее десяти толщин. Узлы пересечения шпангоутов со стрингерами соответствуют приложению 127 настоящих Правил, а кницы доводятся до свободного пояска стрингера.

      822. Конструкция штевней соответствует следующим требованиям:

      1) у судов с ледовыми усилениями категорий Ice1, Ice2, Ice3 допускается применение форштевней комбинированной (из бруска или прутка с приваренными к нему утолщенными листами) или листовой конструкции, а при длине судна менее 150 м и острых носовых обводах применяется конструкция согласно приложению 128 настоящих Правил (величина s определяется по формуле (348) настоящих Правил.

      У судов с ледовыми усилениями категорий Ice1, Ice2, Ice3 допускается применение ахтерштевней комбинированной конструкции;

      2) у судов с ледовыми усилениями категорий Ice1, Ice2, Ice3 на всем протяжении от киля до ближайшей палубы или платформы, расположенной выше уровня Н1, указанного в пункте 841 настоящих Правил, и приложении 144 настоящих Правил, форштевень, если это возможно, подкрепляют вертикальным листом высотой не менее hв (приложение 144 настоящих Правил) с пояском по свободной кромке или продольной переборкой в диаметральной плоскости. Толщина этого листа равна не менее толщины бракет, подкрепляющих форштевень (подпункт 4) пункта 822 настоящих Правил). На ледоколах вместо вертикального листа устанавливается продольная переборка;

      3) на участке форштевня, указанном в подпункте 3) пункта 822 настоящих Правил, не реже чем через 0,6 м друг от друга устанавливают поперечные бракеты высотой не менее 0,6 м, которые доходят до ближайшего шпангоута и соединяются с ним. Бракеты, устанавливаемые в плоскости бортовых стрингеров, соединяются с ними. У форштевня комбинированной или листовой конструкции бракеты перекрывают стык листов форштевня и наружной обшивки. Выше палубы или платформы, расположенной на расстоянии не менее величины Н1 (подпункт 1) пункта 841 и приложения 144 настоящих Правил) над верхней границей района I расстояние между бракетами постепенно увеличивается до 1,2 м для ледоколов и до 1,5 м — для судов прочих категорий.

      Толщину бракет следует принимать не менее половины толщины листов форштевня. Свободные кромки бракет на ледоколах подкрепляют поясками, концы которых привариваются к шпангоутам. Бортовые стрингеры в форпике соединяются с бракетами, установленными в их плоскости.

      При малой остроте обводов носовой оконечности дополнительно потребуется установка на листы форштевня вертикальных ребер жесткости;

      4) при наличии противоледового выступа ахтерштевня зазор между ним и пером руля не более 100 мм. Противоледовый выступ надежно соединяют с ахтерштевнем. Закрепляют противоледовый выступ на листовых конструкциях не допускается;

      5) у ледоколов нижняя пятка ахтерштевня приподнята над основной линией с уклоном 1:8, начиная от старнпоста.

      823. Конструкция днищевого перекрытия соответствует следующим требованиям:

      1) на ледоколах от переборки форпика до переборки ахтерпика устанавливают двойное дно;

      2) на ледоколах сплошные флоры устанавливают на каждом основном шпангоуте,;

      3) в установленных согласно приложению 119 настоящих Правил районах ледовых усилений по днищу не допускается использование бракетных флоров;

      4) на ледоколах высота вертикального киля не менее определяемой по формуле

      h =

(9L + 800), (278)

      где

= 1 — для ледоколов;

      5) на ледоколах расстояние между днищевыми стрингерами не превышает 3,0 м.

      824. Специальные требования:

      1) на ледоколах от форпиковой до ахтерпиковой переборки, как правило, устанавливают двойной борт;

      2) если стенка балки или листовая конструкция значительно наклонена к наружной обшивке (угол между ними менее 50о), то рекомендуется перейти к поворотному набору или наклонной листовой конструкции (приложение 128 настоящих Правил). В противном случае принимают специальные меры по предотвращению заваливания балки или выпучивания листовой конструкции.

Параграф 3. Ледовая нагрузка

      825. Ледовая нагрузка — условная расчетная нагрузка на корпус судна от воздействия льда, определяющая уровень требований к размерам конструкций в зависимости от знака категории ледовых усилений, формы корпуса и водоизмещения судна.

      Ледовая нагрузка определяется тремя параметрами:

      р — интенсивностью ледовой нагрузки, характеризующей величину максимального давления в зоне силового контакта корпуса со льдом, кПа;

      b — высотой распределения ледовой нагрузки, характеризующей максимальный поперечный размер зоны силового контакта корпуса со льдом, м;

      lн — длиной распределения ледовой нагрузки, характеризующей максимальный продольный размер зоны силового контакта корпуса со льдом, м.

      Ледовая нагрузка предназначена только для определения размеров элементов конструкций ледовых усилений по формулам настоящей главы. Использование параметров ледовой нагрузки для проверочных расчетов прочности по иным методикам и программам без согласования с Регистром судоходства не допускается.

      Параметры ледовой нагрузки, определяемые согласно пунктам 826 - 831 настоящих Правил, применимы только для судов ледового плавания и ледоколов, имеющих форму обводов корпуса, отвечающую требованиям подпунктов 2) и 3) пункта 815 настоящих Правил. Ледовая нагрузка для судов ледового плавания и ледоколов, имеющих иную форму обводов корпуса, является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      826. Интенсивность ледовой нагрузки, кПа, для судов ледового плавания определяется по следующим формулам:

      1) в районе AI

      рAI = 2500а1

m

, (279)

      где а1 — коэффициент, принимаемый по приложению 129 настоящих Правил в зависимости от категории ледовых усилений;


— водоизмещение по летнюю грузовую ватерлинию, т;

т — максимальное в пределах района значение коэффициента формы v, определяемого в сечениях х = 0; 0,05L; 0,1L... от носового перпендикуляра на уровне ледовой ГВЛ (для судов с ледовыми усилениями категорий Ice1, Ice2, Ice3 в рассмотрение включаются только расчетные сечения с х < 0,58b, где b — приложение 129 настоящих Правил), определяемое по формулам:

m = (0,278 +

)

при

;

m = (0,343 –

)

при

;

      x— отстояние рассматриваемого сечения от носового перпендикуляра, м;


— углы наклона летней грузовой ватерлинии, измеряемые согласно приложениям 110 и 112 настоящих Правил (при х = 0), град.;

— углы наклона шпангоутов на уровне летней грузовой ватерлинии, измеряемые согласно приложению 111 настоящих Правил, град.;

      Если в расчетном сечении судов с ледовыми усилениями категорий Ice1, Ice2, Ice3

> 0 и

= 0, то следует полагать, что в этом сечении

m = 0,72.

      Если в расчетном сечении судов с ледовыми усилениями категорий Ice1, Ice2, Ice3 угол

меньше 3о, допускается не включать это сечение в рассмотрение при вычислении

m;

      2) в районе AII


= 2500а2

m

, (280)

      где а2 — коэффициент, принимаемый в соответствии с приложением 129 настоящих Правил в зависимости от категории ледовых усилений;


m — определяется способом, указанным в подпункте 1) пункта 808 настоящих Правил;

—подпункт 1) пункта 826 настоящих Правил;

      3) в районе BI

      рBI = 1200а3

, (281)

      где а3 — коэффициент, принимаемый по приложению 129 настоящих Правил в зависимости от категории ледовых усилений;


—подпункт 1) пункта 826 настоящих Правил;

      4) в районе CI для судов с ледовыми усилениями категорий Ice2, Ice3

      рСI = а4 рBI , (282)

      где а4 — коэффициент, принимаемый по приложению 129 настоящих Правил в зависимости от категории ледовых усилений;

      рBI — подпункт 3) пункта 826 настоящих Правил.

      5) в районах II, III и IV интенсивность ледовой нагрузки определяется как часть интенсивности ледовой нагрузки района I в соответствующем районе по длине:

      pkl = aklpk, (284)

      где k = А, А1, В, С;

      l = II, III, IV;

      akl — коэффициент по приложению 130 настоящих Правил.

      827. Высота распределения ледовой нагрузки, м, определяется по следующим формулам:

      1) в районах AI, АII, АIII, AIV

      bA = С1k

um, (285)

      где С1 — коэффициент, принимаемый по приложению 131 настоящих Правил в зависимости от категории ледовых усилений;

      k

=

, но не более 3,5;

— подпункт 1) пункта 826 настоящих Правил;

      um — максимальное в пределах района значение коэффициента формы u, определяемого в сечениях х = 0; 0,05L; 0,1\L. от носового перпендикуляра на уровне ледовой ГВЛ (для судов с ледовыми усилениями категорий Ice1, Ice2, Ice3 в рассмотрение включаются только расчетные сечения с х < 0,58b, где b —приложение 129 настоящих Правил), определяемое по формулам:

      um = kВ(0,635 +

)

при

< 0,25;

      um = kВ(0,862 –

)

при

> 0,25;


      х,

,

— подпункт 1) пункта 826 настоящих Правил.

      Если в расчетном сечении судов с ледовыми усилениями категорий Ice1, Ice2, Ice3

> 0 и

= 0, то следует полагать, что в этом сечении um = 0,92.

      Если в расчетном сечении судов с ледовыми усилениями категорий Ice1, Ice2, Ice3 угол

меньше 3о, допускается не включать это сечение в рассмотрение при вычислении um;

      2) в районах A1I, A1II, A1III, A1IV


= C2k

um, но не более 1,25АI/

I, (286)

      где C2 — коэффициент, принимаемый по приложению 131 настоящих Правил в зависимости от категории ледовых усилений;

      k

— подпункт 1) пункта 827настоящих Правил;

      um — определяется способом, указанным в подпункте 1) рункта 809 настоящих Правил;

      bА — подпункт 1) пункта 827 настоящих Правил;

      рАI — подпункт 1) пункта 827 настоящих Правил;


I — подпункт 2) пункта 827 настоящих Правил.

      Во всех случаях высота распределения bАI не менее определяемой по формуле


= рВIbВ/

I , (287)

      где

I — подпункт 2) пункта 826 настоящих Правил;

      рВI — подпункт 3) пункта 826 настоящих Правил;

      bВ — подпункт 3) пункта 827 настоящих Правил.

      3) в районах BI, ВII, BIII, BIV

      bВ = С3С4k

, (288)

      где С3 — коэффициент, принимаемый по приложению 131 настоящих Правил в зависимости от категории ледовых усилений;

      С4 — коэффициент, принимаемый по приложению 132 настоящих Правил в зависимости от минимального угла наклона борта к вертикали в среднем районе ледовых усилений на уровне летней грузовой ватерлинии;

      k

— подпункт 1) пункта 827 настоящих Правил;

      4) в районах CI, СII, СIII, CIV

      bС = 0,8bВ — для судов с ледовыми усилениями категорий Iсе2, Iсе3;

      где bА — подпункт 1) пункта 827 настоящих Правил;

      bВ — подпункт 3) пункта 827 настоящих Правил.

      828. Длина распределения ледовой нагрузки, м, определяется по следующим формулам:

      1) в районах AI, АII, АIII, AIV


= 11,3

, но не менее 3,5

, (290)

      где bА, k

— подпункт 1) пункта 827 настоящих Правил;

— угол

в расчетном сечении района А, для которого величина параметра и максимальна (подпункт 1) пункта 827 настоящих Правил);

      2) в районах A1I, A1II, A1III, A1IV


= 11,3

, но не менее 3

, (291)

      где

— подпункт 2) пункта 827 настоящих Правил;

— угол в в расчетном сечении района А1, для которого величина параметра и максимальна (подпункт 1) пункта 827 настоящих Правил);

      k

— подпункт 1) пункта 827 настоящих Правил;

      3) в районах BI, BII, BIII, BIV


= 6bВ, но не менее 3

, (292)

      где bВ — подпункт 3) пункта 827 настоящих Правил;

      k

— подпункт 1) пункта 827 настоящих Правил;

      4) в районах CI, СII, СIII, CIV


= 6bС, но не менее 3

, (293)

      где bС — подпункт 4) пункта 827 нстоящих Правил;

      k

— подпункт 1) пункта 827 настоящих Правил.

      829. Интенсивность ледовой нагрузки для ледоколов определяется по формулам, приведенным ниже:

      1) в районе AI

      рAI = kр

, (294)

      где

— интенсивность ледовой нагрузки в районе AI, определенная согласно подпункту 1) пункта 826 настоящих Правил как для судна, номер категории ледовых усилений которого совпадает с номером категории ледокола;


      N

— суммарная мощность на гребных валах ледокола, МВт;

      N0 — определяется по приложению 133 настоящих Правил;

      2) в районах A1I, BI и CI

      рkI = аkрАI , (295)

      где рАI — подпункт 1) пункта 826 настоящих Правил,

      аk — коэффициент, определяемый по приложению 134 настоящих Правил в зависимости от района по длине и категории ледокола;

      k = А1, В, С;

      3) в районах II, III и IV интенсивность ледовой нагрузки определяется как часть интенсивности ледовой нагрузки района I в соответствующем районе по длине:

      рmп = аmпрmI, (296)

      где m = А, А1, В, С;

      n = II, III, IV;

      аmn — коэффициент, определяемый по приложению 135 настоящих Правил.

      830. Высота распределения ледовой нагрузки для ледоколов принимается одинаковой во всех районах и определяется согласно подпункту 1) пункта 827 настоящих Правил, то есть как для носового района судна, номер категории ледовых усилений которого совпадает с номером категории ледокола. При определении um значения u вычисляются только для сечений, попадающих в носовой район ледовых усилений ледокола.

      831. Длина распределения ледовой нагрузки для ледоколов принимается одинаковой во всех районах и определяется согласно подпункту 1) пункта 828 настоящих Правил, то есть как для носового района судна, номер категории ледовых усилений которого совпадает с номером категории ледокола. При определении

m рассматриваются только сечения, попадающие в носовой район ледовых усилений ледокола.

Параграф 4. Размеры конструкций ледовых усилений

      832. Толщина наружной обшивки sн, мм, в районах ледовых усилений не менее определяемой по формуле:

      sн = sн0 +

sн0 , (297)

      где sн0 = 15,8а0

;

sн0 = 0,75Тu;

      а0 =

;

      р — интенсивность ледовой нагрузки в рассматриваемом районе согласно пунктов 826 или 829 настоящих Правил, кПа;

      с = b — если перекрытие в рассматриваемом районе имеет поперечную систему набора, при этом с не превышает расстояние между разносящими стрингерами или листовыми конструкциями;

      с = l — если перекрытие в рассматриваемом районе имеет продольную систему набора;

      b — высота распределения ледовой нагрузки в рассматриваемом районе согласно пункта 827 или 830 настоящих Правил, м;

      l — расстояние между соседними поперечными связями, м;

      а — расстояние между балками главного направления, м;

      Т — планируемый срок службы судна, годы;

      u — среднегодовое уменьшение толщины наружной обшивки вследствие коррозионного износа и истирания, мм/год, принимаемое по приложению 136 настоящих Правил. При выполнении мероприятий по защите наружной обшивки от коррозионного износа и истирания (нанесение специальных покрытий, применение плакированных сталей) определение величины и является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      833. Определение требуемых и фактических геометрических характеристик балочных конструкций осуществляется в следующем порядке:

      1) приводимые в пунктах 834 – 838 настоящих Правил, соотношения для определения требуемых геометрических характеристик поперечных сечений балочных конструкций — предельного момента сопротивления W и площади стенки А — основываются на критерии предельной прочности. При расчете величин W и А целесообразно принимать во внимание рекомендации подпунктов 2) – 6) настоящего пункта Правил;

      2) требуемая величина предельного момента сопротивления W пропорциональна коэффициенту k, который изменяется в зависимости от соотношения требуемой площади стенки А и фактической Аф (принятой при подборе профиля), то есть:

      W = W0k; k = k(

);

= А/Аф , (298)

      где W0 — требуемое значение W без учета запаса по площади стенки, определяемое согласно подпунктам 1) пунктов 833, 834, 836, 837, 838 настоящих Правил.

      При отсутствии запаса по площади стенки (А = Аф,

= 1) величина W максимальна (k = 1). Увеличение фактической площади стенки по сравнению с требуемой (

< 1) позволяет снизить значение W (при

= 0,9 — 0,8; k = 0,7

0,63). Таким образом, обеспечивается гибкая процедура подбора профиля, позволяющая исключить избыточные запасы материала, но предполагающая выполнение при расчете нескольких приближений. В качестве первого приближения в зависимостях (304), (513),(326), (335) настоящих Правил рекомендуется принимать:


      где i — индекс типа балки (ш — шпангоут, с — стрингер, р — рамный шпангоут, б — продольная балка);

      F, j — подпункт 1) пункта 834 настоящих Правил;

      3) в перекрытиях с рамными шпангоутами предусматривается процедура учета избыточных запасов материала, возникающих в процессе подбора профилей балок за счет превышения фактическими предельным моментом сопротивления Wф и площадью стенки Аф требуемых значений W и А. Наличие избыточных запасов характеризуется коэффициентами:


i < 1;

i =

< ki , (300)

      где ki,

i, W0i — формула (298) настоящих Правил;

      i — формула (299) настоящих Правил.

      Если в перекрытии с поперечной системой набора фактические геометрические характеристики обыкновенного шпангоута превышают требуемые (

ш < 1,

ш > kш), то за счет этого снижаются требуемые геометрические характеристики несущего стрингера и рамного шпангоута (для последнего учитывается и наличие избыточных запасов у несущего стрингера (

с < 1,

с > kс)). Аналогично в перекрытии с продольной системой набора предусмотрено снижение требований к рамному шпангоуту при наличии избыточного запаса у продольных балок (

б < 1,

б > kб);

      4) в тех случаях, когда процедуры подбора профиля согласно подпункту 2) пункта 823 и учета избыточных запасов материала согласно подпункту 3) пункта 823 настоящих Правил, представляются излишне сложными, допускается выполнение упрощенного расчета, в котором принимается:


i = 0,9;

      kш =

— для обыкновенных шпангоутов; (301)

      ki = 0,63 — для остальных типов балок;


i = ki.

      Конкретные указания по порядку выполнения упрощенного расчета содержатся непосредственно в пунктах 823 – 838 настоящих Правил.

      В случае применения полосового профиля для обыкновенных шпангоутов выполнение упрощенного расчета не допускается.

      Следует учитывать, что упрощенный расчет приводит к увеличению размеров балочных конструкций;

      5) при подборе профилей балок в фактическую площадь стенки Аф, см2, включаются участки свободного и присоединенного поясков шириной, равной толщине стенки (приложение 137 настоящих Правил).

      При наличии вырезов в стенках балок допускается не учитывать их только для несущих стрингеров в случае, если вырезы удалены от опорных сечений. Требования к площади стенки шпангоутов (обыкновенных и рамных) проверяются по нетто-сечению;

      6) для вычисления фактического предельного момента сопротивления балок конструкций ледовых усилений рекомендуется использовать формулу:

      Wф = h(

пр – 0,5

ст – C), см3, (302)

      где С = 0 при

пп >

пр;

      С =

при

пп <

пр;

пр — площадь профиля балки без присоединенного пояска обшивки, см2;

ст = 0,1 [h – 0,05(tп + tпп)]s, см2;

      h — высота профиля, измеренная от середины толщины присоединенного пояска до середины толщины свободного пояска, см, (приложение 137 настоящих Правил);

      s — толщина стенки профиля, мм;


пп = 0,1bппtпп — площадь присоединенного пояска обшивки, см2;

      tпп — толщина присоединенного пояска обшивки, принимаемая равной средней толщине обшивки на ширине присоединенного пояска, мм;

      tп — толщина свободного пояска, мм (для полособульбового профиля принимается tп = 1,5s);

      bпп — ширина присоединенного пояска, см, принимаемая равной:

      расстоянию между обыкновенными шпангоутами — для обыкновенных и рамных шпангоутов при поперечной системе набора;

      расстоянию между продольными балками — для продольных балок при продольной системе набора;

      1/6 пролета рамного шпангоута между палубами или платформами, или рамной шпации — в зависимости от того, что меньше — для рамного шпангоута при продольной системе набора;

      1/6 рамной шпации — для стрингера при системе набора с рамными шпангоутами;

      полусумме расстояний до двух соседних балок того же направления или 1/6 пролета балки в зависимости от того, что меньше — во всех остальных случаях.

      Для катаного профиля в случае

пп >

пр допускается полагать:

      Wф =

пр(y0 + 0,05tпп) , см3, (303)

      где у0 — отстояние центра тяжести поперечного сечения профиля без присоединенного пояска от обшивки, см, (приложение 137 настоящих Правил).

      834. На обыкновенные шпангоуты в перекрытиях с монотонной системой набора и в перекрытиях с рамными шпангоутами при поперечной системе набора распространяются следующие требования:

      1) предельный момент сопротивления обыкновенного шпангоута Wш, см3, должен быть не менее определяемого по формуле:

      Wш = kшWш0 , (304)

      где kш =

kш =

— при выполнении упрощенного расчета согласно подпункту 4) пункта 833 настоящих Правил;

      F = 1 при k = 4;

      F = 0,5 при k < 4;

      k – коэффициент, равный:

      для перекрытий с монотонной системой набора — согласно приложению 138 настоящих Правил;

      для перекрытий с рамными шпангоутами — 4;

      j – коэффициент, равный:

      для перекрытий с монотонной системой набора — числу защемленных опорных сечений двух смежных шпангоутов, j < 4;

      для перекрытий с рамной системой набора — согласно приложению 139 настоящих Правил;


ш = Ашф;

      Аш – подпункт 2) настоящего пункта;

      Аф – подпункт 3) настоящего пункта;



      Wш0 =

pbalYkkE

ш;

      р — интенсивность ледовой нагрузки в рассматриваемом районе согласно пунктов 826 или 829 настоящих Правил, кПа. Если в пределах перекрытия расположена нижняя граница района I, и при этом требования главы распространяются на районы I и II ледовых усилений (подпункт 4) пункта 816 настоящих Правил), то в качестве р следует принимать следующие величины:

      р = pkI — если расстояние от настила верхней опорной конструкции перекрытия до нижней границы района I превышает 1,2b;

      в противном случае р = pkII ;

      pkI, pkII — интенсивность ледовой нагрузки в районах I и II (пункт 826 настоящих Правил);

      b — высота распределения ледовой нагрузки в рассматриваемом районе согласно пункта 827 или 830 настоящих Правил, м. Если b > l, то при вычислении Wшo и Аш принимается b = l;

      а — расстояние между обыкновенными шпангоутами, измеренное по борту, м;

      l — расчетная длина пролета шпангоута, м, определяемая согласно приложению 138 настоящих Правил для монотонной системы набора и приложения 139 настоящих Правил для рамной системы набора;

      Y = 1 – 0,5

;

=

, но не более 1;

      kk — коэффициент, равный 0,9 в случае кничного соединения обыкновенных шпангоутов с несущими стрингерами в бортовом перекрытии с рамными шпангоутами, в остальных случаях — 1,0;

      Е — коэффициент, равный:



      где lл — часть длины пролета l, перекрытая районом ледовых усилений, м;


ш = 1 + kи

, при выполнении упрощенного расчета согласно подпункту 4) пункта 815 настоящих Правил, допускается принимать

ш = 1,15;

      sшф — фактическая толщина стенки шпангоута, мм;


s — пункт 141 настоящих Правил;

      kи = 0,9 — для катаного профиля,

      kи = 0,85 — для сварного профиля;

      2) площадь стенки обыкновенного шпангоута Аш, см2, не менее определяемой по формуле:


, (305)

      где k2 =

;

      k3 =

или

      k3 = 0,7, в зависимости от того, что больше;



      р, а, b, l, k,

— подпункт 1) пункта 834 настоящих Правил, при этом b и l не следует принимать более, чем расстояние между концами книц;


      hш — высота стенки шпангоута, см, для симметричного полособульба следует принимать hш = 0,89hпр, для несимметричного полособульба hш = 0,84hш;

      hпp — высота катаного профиля, см;


s —пункт 139 настоящих Правил;

      3) фактическая площадь стенки Аф, см2,определяется согласно подпункту 5) пункта 833 настоящих Правил. При выполнении упрощенного расчета согласно подпункту 4) пункта 833 настоящих Правил, величина Аф, как минимум, на 10 % больше требуемой площади стенки;

      4) толщина стенки обыкновенного шпангоута sш, мм, принимается не менее большей из следующих величин:

      sш =

, (306)

      sш = 0,0114hш

, (307)

      где ks = 1,4

, но не менее ks = 1,0;

      Wш — подпункт 1) пункта 834 настоящих Правил;

      Wшф — фактический предельный момент сопротивления обыкновенного шпангоута, определяемый согласно подпункту 6) пункта 833 настоящих Правил, см3 (в первом приближении или при выполнении упрощенного расчета согласно подпункту 4) пункта 833 настоящих Правил, принимается Wшф = Wш);

      р, а — подпункт 1) пункта 834 настоящих Правил;

      hш — подпункт 2) пункта 834 настоящих Правил;


s — пункт 139 настоящих Правил;

      5) ширина свободного пояска обыкновенного шпангоута полособульбового или таврового профиля сш, мм, не менее большей из следующих величин:

      сш = 0,0145RеН

(308)

      сш = 2,5tш , (309)

      сш = 69,6sшф

, (310)

      где

=

, но не менее

= 0,055;

=

, но не менее

= 1;

      Wш — подпункт 1) пункта 834 настоящих Правил;

      Wшф — подпункт 4) пункта 834 настоящих Правил;

      sшф — фактическая толщина стенки обыкновенного шпангоута, мм;

      tш — толщина свободного пояска обыкновенного шпангоута, мм (для балок полособульбового профиля tш следует принимать равной 1,5sшф);

      hш — подпункт 2) пункта 834 настоящих Правил;

      sнф — фактическая толщина наружной обшивки, мм;

      а — подпункт 1) пункта 834 настоящих Правил;

      ls — наибольшее расстояние между соседними пересекающими пролет шпангоута стрингерами или стрингером и опорным сечением, м.

      Допускается не проверять выполнение требований к ширине свободного пояска в случае проведения упрощенного расчета согласно подпункту 4) пункта 833 настоящих Правил, применительно к шпангоутам из стандартных профилей;

      6) при выполнении обыкновенного шпангоута из полосового профиля высота полосы hш, см, и расстояние ls, м, не более определяемых по формулам:

      hш =

, (311)

      ls = 0,0541

, (312)

      где

n =

, но 1 <

n < 1,9;

      ls, sшф, sнф, Wш, Wшф, a — подпункт 5) пункта 834 настоящих Правил.

      835. Несущие и разносящие бортовые стрингеры при поперечной системе набора с рамными шпангоутами соответствуют следующим требованиям:

      1) предельный момент сопротивления несущего бортового стрингера Wc, см3, не менее определяемого по формуле:

      Wс = Wс0kс , (313)

      где Wс0 =

k

pa

bQ

c;


      k

= 0,82 – 0,55а1/lн > 0,6 при lн > а1;

      k

= 0,82lн/а1 – 0,55 > 0,6lн1 при lн < а1;

      lн — пункт 810 настоящих Правил;

      р, b — подпункт 1) пункта 834 настоящих Правил;

      а1 — расстояние между рамными шпангоутами, измеренное по борту, м;

      Q = С1i + С2i

+ C3i

ш +

+ С5i

; при выполнении упрощенного расчета согласно подпункту 4) пункта 833 принимается

      Q = С6i + С2i

;

      i — индекс, принимающий следующие значения:

      i = 1 при m = 1;

      i = 2 при m > 2;

      m — число несущих бортовых стрингеров в перекрытии;

      С1i, С2i,..., С6i, — приложение 140 настоящих Правил.

      l,

ш — подпункт 1) пункта 834 настоящих Правил;

ш — коэффициент, принимаемый меньшим из следующих:

ш =

,

ш = 1,4kш;

      Wш0, kш — подпункт 1) пункта 834 настоящих Правил;

      Wшф — подпункт 4) пункта 834 настоящих Правил;


с =

;

      Ас — подпункт 2) пункта 835настоящих Правил;

      Аф — подпункт 3) пункта 835 настоящих Правил;

      sсф — фактическая толщина стенки несущего бортового стрингера, мм;


s — пункт 139 настоящих Правил;

      2) площадь стенки несущего бортового стрингера Ас, см2, не менее определяемой по формуле:


, (314)

      где р, а, b — подпункт 1) пункта 834 настоящих Правил;

      n — число шпангоутов между соседними рамными шпангоутами;

      k

, Q — подпункт 1) пункта 835 настоящих Правил;

      hс — высота стенки несущего бортового стрингера, см;


s — пункт 139 настоящих Правил;

      3) фактическая площадь стенки несущего бортового стрингера Аф, см2, определяется согласно подпункту 3) пункта 834 настоящих Правил;

      4) толщина стенки несущего бортового стрингера, sc, мм, не менее определяемой по формуле:


. (315)

      где с1, с2 — короткая и длинная стороны панелей, на которые стенка стрингера разбивается подкрепляющими ее ребрами жесткости, м;

      для неподкрепленной стенки с1 = 0,01(hс – 0,8hш), S2 = а1;

      hс — подпункт 2) пункта 835 настоящих Правил;

      hш — подпункт 2) пункта 834 настоящих Правил;

      а1 и

с — подпункт 1) пункта 835 настоящих Правил;

s — пункт 139 настоящих Правил;

      5) высота стенки несущего бортового стрингера hс, см, не менее определяемой по формуле:

      hс = 2hш, (316)

      где hш — подпункт 2) пункта 834 настоящих Правил;

      6) толщина свободного пояска несущего бортового стрингера должна быть не менее фактической толщины его стенки;

      7) ширина свободного пояска несущего бортового стрингера сс, мм, не менее большей из следующих величин:



      где Wc — подпункт 1) пункта 835 настоящих Правил;

      Wсф — фактический предельный момент сопротивления рамного шпангоута, определяемый согласно подпункту 6) пункта 833 настоящих Правил, см3 (в первом приближении или при выполнении упрощенного расчета согласно подпункту 4) пункта 833 настоящих Правил, принимается Wсф = Wс);

      tc — толщина свободного пояска несущего стрингера, мм;

      sсф — подпункт 1) пункта 835 настоящих Правил;

      hс — подпункт 2) пункта 835 настоящих Правил.

      Конструкция несущих стрингеров без свободного пояска (полосового профиля) не допускается;

      8) высота стенки разносящего бортового стрингера в сечении у обыкновенного шпангоута hpc, см, не менее определяемой по формуле:

      hpc = 0,8hш, (319)

      где hш — подпункт 2) пункта 834 настоящих Правил;

      9) толщина стенки разносящего бортового стрингера не менее требуемой согласно подпункту 4) пункта 834 настоящих Правил, толщины стенки обыкновенного шпангоута.

      836. Рамные шпангоуты при поперечной системе набора соответствуют следующим требованиям:

      1) предельный момент сопротивления рамного шпангоута Wp, см3, не менее определяемого по формуле:

      Wp = Wp0kр , (320)

      где Wp0 =

;

      kp =

; G = 2nQm(1 – R), при этом при выполнении упрощенного расчета согласно подпункту 4) пункта 833 настоящих Правил, принимается kp = 0,63; G = nQm;

      n — подпункт 2) пункта 835 настоящих Правил;

      km — приложение 141 настоящих Правил;



      kd =

при m > 2, при вьполнении упрощенного расчета согласно подпункту 4) пункта 833 настоящих Правил следует принимать kd = 1,2 при m > 2;

      Qm = Q при m = 1;2

      Qm = Cm1 + Cm2(0,5

(

ш – 0,5) –

ш) при m = 3; 4; 5; 6;

      Cm1, Cm2 — коэффициенты, определяемые по приложению 142 настоящих Правил.


р = 1 + 0,95

, при выполнении упрощенного расчета согласно подпункту 4) пункта 833 допускается принимать

р = 1,15;

      р, а, b — подпункт 1) пункта 834 настоящих Правил;

      m, l, Q,

ш, Wc0,

c — подпункт 1) пункта 835 настоящих Правил;

      lр —длина пролета рамного шпангоута, равная расстоянию между опорными сечениями, м;

      W — подпункт 7) пункта 835 настоящих Правил;

      k

= 0,82(1 – а1/lн) > 0,6 при lн > 2а1;

      k

= 0,41(lн1 – 1) > 0,3lн1 при lн < а1;

      lн — пункт 810 настоящих Правил;

      а1 — подпункт 1) пункта 835 настоящих Правил;

      Ар — подпункт 2) пункта 836 настоящих Правил;

      Aф — подпункт 3) пункта 836 настоящих Правил;

      sрф — фактическая толщина стенки рамного шпангоута, мм;


s — пункт 139 настоящих Правил;

      2) площадь стенки рамного шпангоута Ар, см2, не менее определяемой по формуле:


, (321)

      где р, а, b — подпункт 1) пункта 834 настоящих Правил;

      m — подпункт 1) пункта 835 настоящих Правил;

      k

, G — подпункт 1) настоящего пункта;

      hp — высота стенки рамного шпангоута, см;


s — пункт 139 настоящих Правил;

      3) фактическая площадь стенки рамногошпангоута Аф, см2, определяется согласно подпункту 3) пункта 834 настоящих Правил;

      4) толщина стенки рамного шпангоута sp, мм, принимается не менее большей из следующих величин:

      sp =

ра +

s, (322)

, (323)

      где ks =

, но не менее ks = 1,0;

      Wp и

p — подпункт 1) пункта 836 настоящих Правил;

      Wрф — фактический предельный момент сопротивления рамного шпангоута, определяемый согласно подпункту 6) пункта 833 настоящих Правил, см3 (в первом приближении или при выполнении упрощенного расчета согласно подпункту 4) пункта 833 принимается Wрф = Wр);

      р, а — подпункт 1) пункта 834 настоящих Правил;

      с1, с2 — короткая и длинная стороны панелей, на которые стенка рамного шпангоута разбивается подкрепляющими ее ребрами жесткости, м;


s — пункт 139 настоящих Правил;

      5) толщина свободного пояска рамного шпангоута не менее фактической толщины его стенки;

      6) ширина свободного пояска рамного шпангоута ср, мм, не менее большей из следующих величин:


, (324)

      сс = A3tp , (325)

      где Wp — подпункт 1) пункта 836 настоящих Правил;

      W — подпункт 4) пункта 836 настоящих Правил;

      tp — толщина свободного пояска рамного шпангоута, мм;

      sрф — подпункт 1) пункта 836 настоящих Правил;

      hр — подпункт 2) пункта 836 настоящих Правил;

      А1 = 0,0039, А2 = 1,4, A3 = 5 — если стенка рамного шпангоута подкреплена ребрами жесткости, установленными в направлении, близком к перпендикулярному к наружной обшивке;

      А1 = 0,0182, А2 = 2,6, A3 = 10 — если стенка рамного шпангоута подкреплена ребрами жесткости, установленными в направлении, близком к параллельному наружной обшивке, или если подкрепление отсутствует.

      Конструкция рамных шпангоутов без свободного пояска (полосового профиля) не допускается.

      837. Бортовые и днищевые продольные балки при продольной системе набора соответствуют следующим требованиям:

      1) предельный момент сопротивления продольной балки Wб, см3, не менее определяемого по формуле:

      Wб = Wб0kб , (326)

      где Wб =

pb1l(l – 0,5a)c2

б;

      kб =

, при вьшолнении упрощенного расчета согласно

      подпункту 4) пункта 833 kб = 0,63; kпр — подпункт 1) пункта 834 настоящих Правил;

      с = 1 — для днищевых продольных балок и для бортовых продольных балок при отсутствии дополнительных шпангоутов;

      с =

— для бортовых продольных балок при наличии дополнительных шпангоутов;

      b1 = k0b2;

      b1 = b(1 – 0,25

) при

< 2;

      b2 = а при b > 2;

      е =

+ 1;

=

;

      k0 = 1 –

;

б = 1 + kи

, при выполнении упрощенного расчета согласно подпункту 4) пункта 833 допускается принимать

б = 1,15;

      р, b — подпункт 1) пункта 834 настоящих Правил;

      а — расстояние между продольными балками, м;

      l — расстояние между рамными шпангоутами или флорами, м;


б =

;

      Аб — подпункт 2) пункта 837 настоящих Правил;

      Аф — подпункт 3) пункта 837 настоящих Правил;

      sбф — фактическая толщина стенки продольной балки, мм;


s — пункт 171 настоящих Правил;

      kи — подпункт 3) пункта 834 настоящих Правил;

      2) площадь стенки продольной балки Аб, см2, не менее определяемой по формуле:


, (327)

      где р — подпункт 1) пункта 834 настоящих Правил;

      b1, l, с — подпункт 1) настоящего пункта;

      k1 — коэффициент, принимаемый большим из следующих величин:

      k1 =

, либо k1 = 0,8;

      а0 — пункт 832 настоящих Правил;

      hб — высота стенки продольной балки, см;


s — пункт 139 настоящих Правил;

      3) фактическая площадь стенки продольной балки Аф, см2, определяется согласно подпункту 3) пункта 834 настоящих Правил;

      4) толщина стенки продольной балки sб, мм, принимается не менее большей изследующих величин:

      sб =

pb1 +

s, либо (328)

      sб = 0,013hб

+

s , (329)

      где ks = 1,4

, но не менее ks = 1,0;

      Wб — подпункт 1) настоящего пункта;

      Wбф — фактический предельный момент сопротивления продольной балки, определяемый согласно подпункту 6) пункта 833 настоящих Правил, см3 (в первом приближении или при выполнении упрощенного расчета согласно подпункту 4) пункта 833 принимается Wбф = Wб);

      р — подпункт 1) пункта 834 настоящих Правил;

      b1 — подпункт 1) настоящего пункта;

      hб — подпункт 2) настоящего пункта;


s — пункт 139 настоящих Правил;

      5) ширина свободного пояска продольной балки полособульбового или таврового профиля сб, мм, не менее большей из следующих величин:

      сб = 0,0145ReH

(

– 0,98), (330)

      сб = 2,5tб , (331)

      сб = 69,6sбф

, (332)

      где

=

, но не менее

= 0,055;

=

, но не менее

= 1;

      Wб — подпункт 1) пункта 837 настоящих Правил;

      Wбф — подпункт 4) пункта 837 настоящих Правил;

      sбф — фактическая толщина стенки продольной балки, мм;

      tб — толщина свободного пояска продольной балки, мм (для балок полособульбового профиля следует принимать tб = 1,5sбф);

      hб — подпункт 2) пункта 837 настоящих Правил;

      sнф — фактическая толщина наружной обшивки, мм;

      а — подпункт 1) пункта 837 настоящих Правил;

      ls — наибольшее расстояние между соседними пересекающими пролет продольной балки поперечными связями, м.

      Допускается не проверять выполнение требований к ширине свободного пояска в случае проведения упрощенного расчета согласно подпункту 4) пункта 833 настоящих Правил, применительно к продольным балкам из стандартных профилей;

      6) при выполнении продольной балки из полосового профиля высота полосы hб, см, и расстояние ls, м, не более определяемых по формулам:

      hб =

; (333)

      ls =

, (334)

      где

n =

, при этом 1 <

n < 1,9;

      ls, sбф, sнф, Wб, Wбф, а — подпункт 5) пункта 837 настоящих Правил.

      838. Рамные шпангоуты при продольной системе набора отвечают следующим требованиям:

      1) предельный момент сопротивления рамного шпангоута Wp, см3, не менее определяемого по формуле:

      Wp = Wp0kp, (335)

      где Wp0 =

pabk

l(1 + kg)(Q

)

р;

      kр =

;

      Q = 2 – N;

      N =

при

б <

;

      N =

при

б >

;

      R =

.

      При выполнении упрощенного расчета согласно подпункту 4) пункта 833 настоящих Правил, принимается:

      kр = 0,63, N = 1,1

, R = 0,33

;

=

;

      р, b — подпункт 1) пункта 834 настоящих Правил;

      а, l, b1, е,

б — подпункт 1) пункта 837 настоящих Правил;

      k

,

р — подпункт 1) пункта 836 настоящих Правил;

      kg — коэффициент, принимаемый меньшим из следующих:

      kg = 0 5(

– 1);

      kg = 0,5(k – 0,25(e + 1));

      k — число продольных балок в пролете рамного шпангоута;


б =

;

      Wбф — подпункт 4) пункта 837 настоящих Правил;

      Wбо — подпункт 1) пункта 837 настоящих Правил;


р =


      Ар — подпункт 2) настоящего пункта;

      Аф — подпункт 3) настоящего пункта;

      2) площадь стенки рамного шпангоута Ар, см2, должна быть не менее определяемой по формуле:


, (336)

      где р, b — подпункт 1) пункта 833 настоящих Правил;

      l — подпункт 1) пункта 837 настоящих Правил;

      Q — подпункт 1) пункта 838 настоящих Правил;

      hр — высота стенки рамного шпангоута, см;


s — пункт 139 настоящих Правил;

      3) фактическая площадь стенки рамного шпангоута Аф, см2, определяется согласно подпункту 3) пункта 816 настоящих Правил;

      4) толщина стенки рамного шпангоута не менее большей из величин, определенных по формулам (322), (323) настоящих Правил, при этом Wp — согласно подпункту 1) пункта 838 настоящих Правил, а — согласно подпункту 1) пункта 837 настоящих Правил.

      Требование настоящего пункта распространяется также на вертикальные диафрагмы двойного борта;

      5) высота стенки рамного шпангоута не менее определяемой по формуле:

      hp = 2hб, (337)

      где hб — подпункт 2) пункта 837 настоящих Правил;

      6) толщина свободного пояска рамного шпангоута не менее фактической толщины его стенки;

      7) ширина свободного пояска рамного шпангоута определяется согласно подпункту 6) пункта 838 настоящих Правил, при этом Wp — согласно подпункту 1) пункта 838 настоящих Правил. Конструкция рамных шпангоутов без свободного пояска (полосового профиля) не допускается.

      839. Дополнительные шпангоуты и горизонтальные диафрагмы при продольной системе набора соответсвуют следующим требованиям:

      1) высота стенки дополнительного шпангоута (пункт 819 настоящих Правил) в сечении у продольной балки hдш, см, не менее определяемой по формуле:

      hдш = 0,8hб, (338)

      где hб — высота стенки продольной балки, см;

      2) толщина стенки дополнительного шпангоута не менее требуемой согласно подпункту 4) пункта 837 настоящих Правил, толщины стенки продольной балки;

      3) площадь поперечного сечения горизонтальной диафрагмы в конструкции двойного борта при продольной системе набора наружного борта не менее площади стенки рамного шпангоута (вертикальной диафрагмы) согласно подпункту 2) пункта 838 настоящих Правил.

      840. Листовые конструкции отвечают следующим требованиям:

      1) толщина листовых конструкций рамного набора бортовых перекрытий (рамные шпангоуты, несущие стрингеры) определяется согласно подпункту 4) пунктов 835, 836 настоящих Правил;

      2) толщина листовых конструкций палуби платформ, а также второго дна, днищевых стрингеров и вертикального киля не менее величины sл1, мм, определяемой по формуле:

      sл1 = sл0 +

s, (339)

      где sл0 = sл01 — если листовая конструкция подкреплена ребрами жесткости, установленными в направлении, близком к перпендикулярному к наружной обшивке;

      sл0 = sл02 — если листовая конструкция не подкреплена ребрами жесткости, установленными в направлении, близком к перпендикулярному к наружной обшивке (допускается на судах с ледовыми усилениями категорий Ice1, Ice2, Ice3);



      p1 = k1p;

      k1 — приложение 143 настоящих Правил;

      k2 =

;

      kТ = 0,17

1/6 , но не менее 1,0;

      kр — согласно подпункту 1) пункта 829 настоящих Правил, для ледоколов;

      kр = 1 — для судов ледового плавания;


— подпункт 1) пункта 826 настоящих Правил;

      р, b — подпункт 1) пункта 834 настоящих Правил;

      ср — расстояние между подкрепляющими листовую конструкцию ребрами жесткости или другими элементами набора, установленными в направлении, близком к перпендикулярному к наружной обшивке, м;

      sн0 — пункт 832 настоящих Правил;


s — пункт 139 настоящих Правил;

      3) толщина листовых конструкций палуб и платформ при поперечной системе набора борта дополнительно к требованиям подпункта 2) пункта 840 настоящих Правил, не менее величины sл2, мм, определяемой по формуле:

      sл2 = sл0 +

s, (340)

      где sл0 =

;

      p1 — подпункт 2) пункта 840 настоящих Правил;

      l =

(l1 + l2);

= 1 –

;

      l1, l2 — расстояние от рассматриваемой листовой конструкции до ближайших к ней листовых конструкций (палуб, платформ, несущих бортовых стрингеров, настила второго дна) с одной и другой стороны, м;

      а1 — расстояние между подкрепляющими листовую конструкцию ребрами жесткости, установленными в направлении, близком к перпендикулярному к наружной обшивке, и приваренными к ней, м;


рж — площадь поперечного сечения ребра жесткости без присоединенного пояска, см2; если ребра жесткости установлены параллельно наружной обшивке или срезаны "на ус", следует принять

рж = 0;

      b, а,

ш — подпункт 1) пункта 834 настоящих Правил;

      Wшф — подпункт 4) пункта 834 настоящих Правил;

      hш — подпункт 2) пункта 834 настоящих Правил;

      а2 — измеренная вдоль наружной обшивки длина неподкрепленной части выреза в листовой конструкции для прохода обыкновенного шпангоута, м;


s — пункт 139 настоящих Правил;

      4) толщина листовых конструкций поперечных переборок при продольной системе набора борта, а также флоров и скуловых бракет при продольной системе набора днища не менее величины sл3, мм, определяемой по формуле:

      sл3 = sл0 +

s, (341)

      где sл0 =

;

      р2=

,

      kg = 0,4k2b, но не более kg = а;

      b — подпункт 1) пункта 834 настоящих Правил;

      р1, k2 — подпункт 2) настоящего пункта;

      р2 — подпункт 4) пункта 822 настоящих Правил;

      а — расстояние между бортовыми (днищевыми) продольными балками, м;

      sн0 — пункт 814 настоящих Правил;


s — пункт 139 настоящих Правил:

      5) толщина листовых конструкций поперечных переборок при поперечной системе набора борта, а также флоров при поперечной системе набора днища не менее величины sл4, мм, определяемой по формуле:

      sл4 = s0 +

s, (342)

      где sл0 =

;

      kg = 0,4k2b, но не более kg = ср;

      b — подпункт 1) пункта 834 настоящих Правил;

      k2, ср — подпункт 2) настоящего пункта;

      р2 — подпункт 4) настоящего пункта;

      а — расстояние между обыкновенными шпангоутами (для листовых конструкций переборок) или флорами (для листовых конструкций флоров), м;

      sн0 — пункт 832 настоящих Правил;


s — пункт 139 настоящих Правил;

      6) во всех случаях толщина листовых конструкций палуб и платформ, поперечных переборок, второго дна, флоров и скуловых бракет, днищевых стрингеров и вертикального киля не менее величины sл, мм, определяемой по формуле:

      sл = sл0 +

s, (343)

      где sл0 =

при q < q1;

      sл0 = 0,455•[

] при q1 < q < q2,

      sл0 = 1,73

при q > q2 ;

      q = 0,6p1b(1 –

) — для листовых конструкций палуб и платформ, второго дна, днищевых стрингеров и вертикального киля при продольной системе набора борта или днища;

      q = 0,89р2а — для остальных листовых конструкций при продольной, а также всех листовых конструкций при поперечной системе набора днища и борта;

      р1, k2 — подпункт 2) настоящего пункта;

      р2 — подпункт 4) настоящего пункта;

      q1 = 0,353

;

      q2 = 4,9q1;

      n =

;

      n1 = [1 + (

)2]2 — если к наружной обшивке примыкает длинная сторона панели листовой конструкции;

      n1 = 4 — если к наружной обшивке примыкает короткая сторона панели листовой конструкции;

      с1, с2 — короткая и длинная стороны панелей, на которые листовая конструкция разбивается подкрепляющим ее набором, м;

      b — подпункт 1) пункта 834 настоящих Правил;

      а — расстояние между балками основного набора наружной обшивки, м;


s — пункт 139 настоящих Правил;

      7) момент инерции, i, см4, ребер жесткости, подкрепляющих листовые конструкции и установленных в направлении, близком к перпендикулярному к наружной обшивке, не менее определяемого по формуле:

      i = 0,01ReHl2(10sлкa +

p), (344)

      где l — длина пролета ребра жесткости, м, но не более l = 6а;

      sлк — толщина подкрепляемой листовой конструкции, мм;

      а — расстояние между подкрепляющими ребрами жесткости, м;


p — площадь поперечного сечения ребра жесткости без присоединенного пояска, см2;

      8) горизонтальное перекрытие, примыкающее к наружной обшивке в районе ледовых усилений, но не простирающееся от борта до борта судна (палуба или платформа в районе больших вырезов, горизонтальная диафрагма двойного борта), рассматривается как платформа в случае, если площадь поперечного сечения настила (с одного борта) не менее величины F, см2, определяемой по формуле:

      F =

, (345)

      где р — пункт 826 настоящих Правил;

      b — пункт 827 настоящих Правил;

      l* — расчетная длина распределения воспринимаемой нагрузки, м, для монотонной поперечной системы набора борта, принимаемая равной lн, а для системы набора с рамными шпангоутами (поперечной или продольной) — lн или 2а1, в зависимости от того, что меньше;

      l — пункт 828 настоящих Правил;

      а1 — подпункт 4) пункта 835 настоящих Правил;

      l — подпункт 3) настоящего пункта.

      В противном случае эту конструкцию следует считать несущим бортовым стрингером.

      Конструкция, рассматриваемая как платформа, отвечает требованиям настоящего пункта к листовым конструкциям платформ, а рассматриваемая как стрингер — требованиям пункта 835 настоящих Правил.

      841. Штевни отвечают следующим требованиям:

      1) требования настоящего пункта к площади, моменту сопротивления поперечного сечения и толщине листов форштевня выполняют на участке форштевня от киля до уровня выше верхней границы ледового пояса на величину Н1 (приложение 144 настоящих Правил). Для ледоколов этот участок форштевня продлевается до ближайшей палубы или платформы, расположенной выше указанного уровня. Вне границ рассматриваемого участка размеры форштевня постепенно уменьшаются. При этом площадь поперечного сечения бруска или прутка не менее требуемой в параграфе 2 главы 24 настоящих Правил, а толщина листов комбинированного или листового форштевня — не менее ks (где s — толщина обшивки ледового пояса в районе AI; k — приложение 144 настоящих Правил).

      Площадь поперечного сечения S, см2, форштевня любой конструкции не менее определенной по формуле:

      S = kk

(

), (346)

      где kk — коэффициент, значения которого приведены в приложении 144 настоящих Правил;




— водоизмещение, т.

      Момент сопротивления W, см3, поперечного сечения форштевня относительно оси, перпендикулярной к диаметральной плоскости, не менее определяемого по формуле:

      W = 1,16pb, (347)

      где р, b — подпункт 1) пункта 834 настоящих Правил для района ледовых усилений AI.

      В расчетное поперечное сечение форштевня комбинированной или листовой конструкции засчитываются участки примыкающих к форштевню листов наружной обшивки и вертикального листа или продольной переборки в диаметральной плоскости на ширине не более десяти толщин соответствующих листов.

      Толщина листов форштевня s, мм, комбинированной или листовой конструкции, а также конструкции согласно приложению 127 настоящих Правил не менее определяемой по формуле:


(348)

      где sн0,

sн0 — пункт 832 для района ледовых усилений AI;

      аб — расстояние между поперечными бракетами форштевня, м;

      ан — шпация основного набора наружной обшивки в районе усилений AI, которая использовалась при вычислении sн0, м;

      R

— предел текучести материала наружной обшивки, который использовался при вычислении sн0, МПа;

      ReH — предел текучести материала листов форштевня, МПа;

      2) ахтерштевень:

      Площадь поперечного сечения старнпоста или рудерпоста S, см2, определяется по формуле:

      S = kS0, (349)

      где k — коэффициент, принимаемый согласно приложению 145 настоящих Правил;

      S0 — площадь поперечного сечения старнпоста или рудерпоста, см2, требуемая для судна, не имеющего категории ледовых усилений, согласно параграфу 2 главы 24 настоящих Правил.

      Для ахтерштевня одновальных судов с ледовыми усилениями категорий Ice1, Ice2, Ice3, не имеющих рудерпоста или имеющих шпиндель для рулей типа "Симплекс", размеры поперечного сечения подошвы ахтерштевня принимаются наибольшими, исходя из требуемых согласно подпункту 5) пункта 519 (с учетом пункта 926 настоящих Правил) или по формуле (349) настоящих Правил, в зависимости от того, что больше.

      Если ахтерштевень имеет кронштейн для полуподвесного руля, то размеры кронштейна определяется согласно пункта 521 настоящих Правил с учетом пункта 926 настоящих Правил.

      Площадь поперечного сечения ахтерштевня двухвинтовых судов ледового плавания или ледоколов не менее площади рудерпоста согласно подпункту 2) настоящего пункта Правил.

Глава 39. Ледовые усиления буксиров

      Сноска. Заголовок главы 39 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения и требования

      842. Буксиры, имеющие ледовые усиления в соответствии с изложенными ниже требованиями, получают в символе класса один из следующих знаков категорий ледовых усилений: Ice2, Ice3.

      843. Форма корпуса буксиров, имеющих ледовые усиления, отвечает требованиям пункта 815 настоящих Правил к форме корпуса судов ледового плавания соответствующей категории.

      844. Районы ледовых усилений:

      1) границы районов ледовых усилений буксиров устанавливаются как для судов ледового плавания соответствующей категории согласно пункту 816 настоящих Правил, если ниже нет специальных указаний;

      2) для буксиров с малой длиной носового заострения грузовой ватерлинии (b + L3 < 0,35L — пункт 816 настоящих Правил) промежуточный район ледовых усилений (или носовой, если промежуточный невыделяется) продлевается в корму таким образом, чтобы носовая граница среднего района отстояла от носового перпендикуляра не менее, чем на 0,35L;

      3) параметры h1, h3, L2 (приложение 120 настоящих Правил) принимаются согласно приложению 146 настоящих Правил;

      4) для буксиров с ледовыми усилениями категорий Ice2 и Ice3 также допускается выделять промежуточный район ледовых усилений, его границы определяются по тем же правилам, что и для буксиров более высоких категорий;

      5) районы ледовых усилений буксиров, на которые распространяются требования настоящей главы, определяются согласно приложению 119 настоящих Правил, как для транспортного судна соответствующей ледовой категории, с учетом подпункта 4) настоящего пункта Правил.

Параграф 2. Конструкция, ледовая нагрузка

      845. Конструкция ледовых усилений буксиров отвечает требованиям параграфа 2 главы 38 настоящих Правил к конструкциям судов ледового плавания соответствующей ледовой категории.

      846. Конструкция крепления к корпусу элементов ледовой защиты винторулевого комплекса обеспечивает их надежное соединение сосновным и рамным набором, а также, если возможно, с ахтерштевнем и продольными или поперечными переборками, чтобы исключить возможность трещинообразования при ударах кормой о лед.

      847. Интенсивность ледовой нагрузки определяется по следующим формулам:

      1) в районе AI

      рAI =

, (350)

— интенсивность ледовой нагрузки в районе AI, определенная согласно подпункта 1) пункта 826 настоящих Правил как для транспортного судна, номер ледовой категории которого совпадает с номером категории буксира;



— суммарная мощность на валах буксира, кВт;

      N0 = CN

2/3;

      CN — коэффициент, определяемый по приложению 147 настоящих Прапвил;


— водоизмещение по летнюю грузовую ватерлинию, т;

      2) в районах A1I, ВI и СI

      pkI = akpAI, (351)

      где pAI — подпункт 1) настоящего пункта;

      ak — коэффициент, определяемый по приложению 148 настоящих Правил в зависимости от района ледовых усилений и категории буксира;

      k = А1, В, С;

      3) в районах II, III и IV интенсивность ледовой нагрузки принимается согласно подпункта 5) пункта 826 настоящих Правил как для соответствующей категории ледовых усилений транспортных судов.

      848. Высота распределения ледовой нагрузки для буксиров принимается одинаковой во всех районах и определяется согласно подпункту 1) пункта 809 настоящих Правил как для носового района транспортного судна, категория ледовых усилений которого совпадает с категорией ледовых усилений буксира. При определении um значения u определяются только для сечений, попадающих в носовой район ледовых усилений буксира.

      849. Длина распределения ледовой нагрузки для буксиров принимается одинаковой во всех районах и определяется согласно подпункта 1) пункта 828 настоящих Правил как для носового района транспортного судна, категория ледовых усилений которого совпадает с категорией ледовых усилений буксира. При определении

m рассматриваются только сечения, попадающие в носовой район ледовых усилений буксира.

Параграф 3. Размеры конструкций ледовых усилений

      850. Размеры конструкций ледовых усилений буксиров определяются согласно параграфу 4 главы 38 настоящих Правил как для транспортных судов соответствующей категории, если ниже нет специальных указаний.

      . При регламентации толщины наружной обшивки в районах ледовых усилений согласно пункта 832 настоящих Правил величина надбавки на износ

sн0 по согласованию с Регистром судоходства снижают в случае выполнения специальных мероприятий по защите наружной обшивки от коррозионного износа и истирания, однако, во всех случаях величина

sн0 принимается не менее 2 мм.

      852. Дополнительно к требованиям пункта 841 настоящих Правил форштевень и ахтерштевень имеют площадь поперечного сечения не менее определенной по формуле:

      S = kS0 , (352)

      где k — коэффициент, значения которого приведены в приложении 149 настоящих Правил;

      S0 — площадь форштевня или ахтерштевня буксира без ледовых усилений, определенная согласно пункта 808 или 809 настоящих Правил.

Глава 40. Плавучие доки

      Сноска. Заголовок главы 40 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения

      852. Требования настоящей главы распространяются на двухбашенные (монолитные, понтонные, секционные) стальные плавучие доки.

      853. Монолитные доки состоят из неразрезного понтона и двух башен, непрерывных по всей длине и конструктивно неотделимых от понтона. К монолитным также относятся доки с концевыми понтонами для докования центрального понтона.

      854. Понтонные доки состоят из двух непрерывных по всей длине башен и нескольких понтонов, соединяемых с башнями болтами, заклепками, сваркой.

      855. Секционные доки состоят из нескольких секций, представляющих собой монолитные или понтонные доки, соединяемые между собой болтами, приварными пластинами, шарнирными элементами.

      Требования распространяются на доки, имеющие отношение длины по стапель-палубе к ширине более 3,5.

      856. Корпусные конструкции плавучих доков других архитектурно-конструктивных типов и с другими соотношениями главных размерений требуют специального рассмотрения Регистра судоходства.

      857. Требования к материалам:

      1) при выборе стали для корпусных конструкций плавучих доков следует руководствоваться указаниями главы 9 настоящих Правил с учетом особенностей деления элементов конструкций на группы согласно приложения 150 настоящих Правил;

      2) листовые и балочные элементы кринолинов, переходных мостиков и других второстепенных конструкции плавучего дока могут быть выполнены из сталей с более низкими прочностными характеристиками, чем указано в пункте 148 настоящих Правил, если их свариваемость гарантируется.

      858. Учет износа и минимальная толщина элементов конструкций определяются с учетом следующего:

      1) учет влияния износа на размеры элементов конструкций основан на нормировании прочности к концу срока службы дока. Коррозионные надбавки обеспечивают эксплуатацию дока в течение всего заданного срока службы при средней скорости коррозионного изнашивания элементов конструкций;

      ) определение требуемых размеров и прочностных характеристик элементов конструкции с учетом износа выполняется в соответствии с параграфом 5 главы 8 настоящих Правил при запасе на износ

s, мм, по формуле:

s = kuT, (353)

      где k — коэффициент, учитывающий зональные условия эксплуатации плавучих доков, равный:

      1,1 — для Черноморско-Азовского и Каспийско-Волжского и Аральского бассейнов;

      u — среднегодовое уменьшение толщины элементов конструкций согласно приложению 151 настоящих Правил, мм/год;

      Т — расчетный срок службы дока, годы; если срок службы дока специально не устанавливается, следует принять Т = 50;

      3) среднегодовое уменьшение толщины листовых и балочных элементов доковых конструкций, приведенное в приложении 151 настоящих Правил, принимается, когда конструкции дока имеют соответствующие защитные покрасочные покрытия.

      Нормативная скорость коррозионного изнашивания уменьшается при использовании специальных средств защиты по согласованию с Регистром судоходства;

      4) толщина основных связей (включая запас на износ) не менее толщины, указанной в приложении 152 настоящих Правил, определяемой в зависимости от принятой шпации а.

      859. Для проектирования конструкций плавучих доков рекомендуется такая последовательность:

      Для проектирования конструкций плавучих доков рекомендуется такая последовательность:

      1) выполнение конструктивной компоновки понтона (понтонов) и башен (параграф 2 главы 50 настоящих Правил);

      2) определение расчетных нагрузок, вызывающих местные и общие деформации корпусных конструкций дока (параграф 3 главы 40 настоящих Правил);

      3) проектирование листовых элементов и балок набора конструкций дока из условий обеспечения местной прочности, устойчивости с учетом ограничений по минимальной толщине;

      4) проектирование конструкций, обеспечивающих общую поперечную и продольную прочность понтона дока. Значения конструктивных параметров, полученные при выполнении подпункта 3) пункта 859 настоящих Правил, используются здесь в качестве исходных;

      5) проектирование элементов конструкций корпуса дока, обеспечивающих его общую продольную прочность в расчетных случаях эксплуатации (при доковых операциях). Значения конструктивных параметров, полученные при выполнении подпунктов 3) и 4) пункта 859 настоящих Правил, используются здесь в качестве исходных;

      6) проектирование конструкций с учетом требований к усилениям конструкций в отдельных районах (например, палубы и стенки башен в районе вырезов, машинного отделения и т. д.);

      7) проверочные расчеты общей и местной прочности конструкций корпуса при постановке в док реальных судов;

      8) проверочные расчеты общей и местной прочности конструкций дока в условиях перегона от места постройки к месту эксплуатации. Разработка рекомендаций по подкреплению доковых конструкций.

Параграф 2. Конструкция

      860. Для понтона (понтонов) монолитных, понтонных и секционных доков и башен предпочтительна поперечная система набора.

      Стенки и палубы башен понтонных доков грузоподъемностью 10000 т и более имеют продольную систему набора;

      для доков грузоподъемностью менее 10000 т допускается применение поперечной системы набора.

      Стенки и палубы башен монолитных доков выше палубы безопасности имеют продольную систему набора, стенки башен ниже палубы безопасности могут иметь поперечную систему набора.

      Для участков днищевой обшивки понтона монолитных доков в районе башен допускается применение продольной системы набора.

      Для поперечных и продольных переборок понтона и башен допускается применение конструкций с горизонтальными и вертикальными балками основного набора.

      В понтоне (понтонах) и башнях дока допускается применение ферменных конструкций.

      861. Конструктивная компоновка понтонов, под которыми понимаются листовые и балочные элементы понтона, обеспечивают местную прочность соответствующих конструкций понтона (стапель-палубы, днища, продольных и поперечных переборок), а также общую прочность понтона.

      Шпация основного продольного и поперечного набора понтона определяется согласно параграфу 3 главы 8 настоящих Правил при L = Lcп.

      Главные поперечные связи понтона (понтонов) — проницаемые переборки следует устанавливать через 3 — 7 шпаций, однако расстояние между ними не должно превышать (Вbсп)/6.

      Под центральной килевой дорожкой устанавливается продольная переборка. Вместо продольной переборки допускается применение коробчатой конструкции, образуемой двумя продольными переборками, установленными симметрично относительно диаметральной плоскости.

      В плоскости внутренних стенок башен устанавливают переборки или продольные рамные связи.

      При поперечной системе набора понтона (понтонов) устанавливают дополнительные продольные рамные связи, предназначенные для ограничения пролета балок основного набора днища и стапель-палубы. Расстояние между ними не превышает 3 — 5 шпаций.

      862. Шпация основного продольного и поперечного набора башен определяется согласно параграфу 3 главы 8 настоящих Правил.

      При продольной системе набора стенок и палуб башен поперечные рамные связи (рамные бимсы и шпангоуты) располагаются в плоскости главных поперечных связей понтона (понтонов) (пункт 841 настоящих Правил).

      При поперечной системе набора стенок башен устанавливают бортовые стрингеры. Расстояние между стрингерами, а также между стрингерами и палубой, как правило, не превышает 3,5 м.

      При поперечной системе набора башен ниже палубы безопасности по стенкам башен в плоскости главных поперечных связей понтона желательно установить рамные шпангоуты, а по настилу палубы безопасности — рамные бимсы.

      Рамные связи наружных и внутренних стенок башен ниже палубы безопасности (рамные шпангоуты — при продольной системе набора; стрингеры — при поперечной системе набора) соединяют между собой распорными бимсами (распорками), которые следует устанавливать в плоскости каждой главной поперечной связи понтона (пункт 861 настоящих Правил).

      863. Допускается применение нахлесточных соединений балок набора понтона (понтонов) и башен.

      Допускается применение совмещенных в одной плоскости монтажных стыков по листовым конструкциям и балкам набора, если обеспечен необходимый контроль качества сварных соединений.

      В балластных отсеках и других цистернах не допускается применение пустотелых квадратных и трубчатых распорок и стоек.

Параграф 3. Расчетные нагрузки

      864. Нагрузки для проектирования конструкций из условий обеспечения местной прочности определяются с учетом следующего:

      1) расчетное давление р, кПа, для листовых и балочных элементов днищевых конструкций определяется по следующим формулам:

      в районе сухих отсеков

      р = 10dпр; (354)

      в районе балластных отсеков, не сообщающихся с башнями,

      р = 10(dпр – Dп) (355)

      и сообщающихся с башнями,

      p = 10(dпр – zп.б +

z), (356)

      где zп.б — отстояние палубы безопасности от основной линии, м;


z — толщина воздушной подушки, м.;

      2) расчетное давление р, кПа, для листовых и балочных элементов стапель-палубы в районе сухих и балластных отсеков определяется по формуле (355) настоящих Правил.

      3) расчетное давление р, кПа, для листовых и балочных элементов бортов и концевых переборок понтона (понтонов) определяется последующим формулам:

      в районе сухих отсеков

      р = 10(dпр – zi), (357)

      где zi — отстояние нижней кромки листа или середины пролета балки набора от основной линии, м;

      в районе балластных отсеков

      р = 10(d0 – Dп), (358)

      где d0 — осадка дока, соответствующая заполнению бортового балластного отсека по уровень стапель-палубы, м. d0 не принимается более dпр.

      В первом приближении, если нет специальных данных, возможно принять d0 = Dп + G/2Lcпbcпp;

      G — масса дока без остаточного и выравнивающего балласта;

      р — плотность морской воды (параграф 3 главы 8 настоящих Правил);

      4) расчетное давление р, кПа, для листовых и балочных элементов стенок и концевых переборок башен определяется по следующим формулам:

      в районе сухих отсеков — по формуле (357) настоящих Правил;

      в районе балластных отсеков

      р = 10(d0 – zi), (359)

      5) расчетное давление р, кПа, для листовых и балочных элементов палубы безопасности в районе сухих отсеков принимается равным 5 кПа, в районе балластных отсековопределяется по формуле:

      p = 10(dпр – zп.б +

z), (360)

      где zп.б,

z — подпункт 1) пункта 864 настоящих Правил;

      6) расчетное давление р, кПа, для листовых и балочных элементов внутренних водонепроницаемых переборок балластных отсеков определяется по формуле:

      p = 10(dпр – zк +

z), (361)

      где zк — отстояние крыши балластного отсека от основной линии, м;


z — подпункт 1) пункта 864 настоящих Правил;

      7) расчетное давление р, кПа, для листовых и балочных элементов аварийных водонепроницаемых переборок определяется по формуле (357) настоящих Правил;

      8) расчетное давление для листовых и балочных элементов топ-палубы принимается равным 5 кПа;

      9) расчетное давление р, кПа, для листовых и балочных элементов топливных, масляных, водяных и прочих цистерн определяется по следующим формулам:

      при расчете на внутреннее давление

      р = 10

1(zв.т – zi), (362)

      где

1 — плотность жидкости в цистерне, т/м3;

      zв.т — отстояние верхней кромки воздушной трубы от основной линии, м;

      при расчете на внешнее давление — по формуле (357) настоящих Правил.

      Для листовых конструкций, расположенных параллельно основной плоскости, zi — отстояние листовой конструкции от основной линии;

      10) расчетное давление на конструкции кринолинов принимается равным 5 кПа;

      11) расчетное давление на конструкции переходных мостиков принимается равным 3,5 кПа;

      12) расчетное давление на конструкции палубы безопасности, промежуточных палуб и платформ в районе расположения оборудования электроэнергетической установки принимается равным 18 кПа, в районах жилых и служебных помещений — 5 кПа.

      865. Нагрузки для проектирования конструкций из условия обеспечения общей поперечной и продольной прочности понтона (понтонов) определяются с учетом следующего:

      1) расчетные нагрузки для проектирования конструкций понтона (понтонов) монолитных, понтонных и секционных доков определяются для случаев постановки в док на центральную килевую дорожку симметрично относительно миделевого сечения дока судна, имеющего длину Lc и массу, равную максимальной грузоподъемности дока Д. Осадка дока при этом соответствует расчетной (пункт 853 настоящих Правил); балластная вода считается равномерно распределенной по длине и ширине дока;

      2) для понтонных и секционных доков дополнительно рассматривают случай загрузки понтонов только силами поддержания, интенсивность которых соответствует случаю, указанному в подпункте 1) настоящего пункта, откорректированных с учетом противодавления остаточного балласта и противоположно направленных сил тяжести составляющих массы дока порожнем.

      При отсутствии необходимых исходных данных интенсивность сил поддержания р, кПа, определяется по формуле:

      р = g

/[BLcп – (n – 1)Ba0], (363)

      где n — число понтонов понтонных доков или число секций секционных доков;

      а0 — расстояние между понтонами или секциями, м.;

      3) расчетная длина судна Lc принимается равной длине самого короткого судна, доковая масса которого равна максимальной грузоподъемности дока, но не более 0,9Lcп. Для доков грузоподъемностью более 40000 т расчетную длину судна Lc не следует принимать менее 0,9Lcп.;

      4) эпюру распределения доковой массы судна следует представлять в виде фигуры, состоящей из прямоугольника и сегмента квадратичной параболы. Погонная доковая нагрузка qx, кН/м, в сечении, отстоящем на величину х в нос и в корму от миделя, определяется по формуле:

      qx =

[1 – 3(1 –

)(2x/Lc)2], (364)

      где

— коэффициент полноты эпюры доковой массы судна.

      Для доков грузоподъемностью 40000 т и менее следует принимать коэффициент полноты эпюры доковой массы в зависимости от типа расчетного судна по приложению 153 настоящих Правил.

      Для доков грузоподъемностью более 40000 т следует принимать

= 0,8;

      5) если возможны доковые постановки судов одновременно на три дорожки или систему доковых клеток, а также различные случаи постановок одновременно нескольких судов, они должны учитываться при проектировании конструкций, обеспечивающих общую прочность понтона. Расчетные нагрузки при этом следует определять по методикам, согласованным с Регистром судоходства;

      6) расчетные нагрузки на концевые понтоны понтонных и секционных доков или наконцевые участки монолитных доков и при постановке судов со свешивающимися оконечностями требуют согласования с Регистром судоходства.

      866. Нагрузки для проектирования конструкций из условия обеспечения общей продольной прочности дока определяются с учетом следующего:

      1) расчетные нагрузки определяют для следующих случаев:

      прогиба дока при постановке судна наименьшей возможной длиной Lc, имеющего массу, равную максимальной грузоподъемности дока

;

      перегиба дока при постановке судна наибольшей возможной длиной Lc, имеющего массу, равную максимальной грузоподъемности дока

, либо двух или более судов, расположенных в кильватер, имеющих суммарную массу, равную

.

      Балласт считается равномерно распределенным по длине дока;

      2) форма эпюры расчетной доковой нагрузки определяется зависимостью (подпункт 4) пункта 865 настоящих Правил).

      Расчетная длина самого короткого судна соответствует подпункту 3) пункта 865 настоящих Правил.

      Расчетная длина самого длинного судна или суммарная длина нескольких судов, расположенных в кильватер, не меньше 1,3Lcп.;

      4) расчетный коэффициент полноты эпюры доковой массы для случая прогиба дока следует назначать по указаниям в подпункте 4) пункта 865 настоящих Правил;

      для случая перегиба, если нет специальных указаний, следует принимать

= 1,0.

Параграф 4. Размеры конструктивных элементов

      867. Толщина листовых элементов наружной обшивки понтона (понтонов), стенок башен, полотнища внутренних и наружных водонепроницаемых переборок, настилов палуб и платформ определяются по формуле (57) настоящих Правил при m = 22,4 и

= 1,8. Запас на износ

s определяется по рекомендациям пункта 858 настоящих Правил. Расчетная интенсивность поперечной нагрузки р указана в пункте 864 настоящих Правил.

      868. Требования к размерам балок основного и рамного набора из условий обеспечения местной прочности определяется с учетом следующего:

      1) момент сопротивления балок основного и рамного набора определяется согласно пункту 246 настоящих Правил;

      2) площадь сечения стенки балок рамного набора с учетом наличия вырезов в стенке балки нетто, а также балок основного набора, имеющих отношение l/h < 10 (где l — расчетный пролет, м;

      h — высота балки основного набора, см, определяется согласно пункту 248 настоящих Правил;

      3) интенсивность расчетной нагрузки р определяется на уровне середины пролета балок согласно пункту 864 настоящих Правил;

      4) расчетный пролет балок l выбирается согласно пункту 238 настоящих Правил;

      5) коэффициенты допускаемых нормальных

и касательных

напряжений в пункте 246 и 247 настоящих Правил принимаются равными 0,8;

      6) коэффициент

к, учитывающий поправку на износ элементов балок набора, определяется согласно пункту 141 при

s согласно пункту 858 настоящих Правил;

      7) коэффициенты расчетных изгибающих моментов m и перерезывающих сил п принимают следующими:

      m = 12 и n = 0,5

      для поперечных и продольных балок основного набора днища, стапель-палубы;

      для стоек водонепроницаемых поперечных переборок при продольной системе набора днища и стапель-палубы;

      для стоек внутренних водонепроницаемых продольных переборок при поперечной системе набора днища и стапель-палубы;

      для балок продольного основного набора стенок и палуб башен; для бимсов палубы безопасности при поперечной системе набора стенок башен ниже палубы безопасности;

      для продольных и поперечных рамных балок днища и стапель-палубы и для стрингеров наружных и внутренних стенок башен;

      m = 8 и р = 0,5

      для стоек водонепроницаемых поперечных переборок при поперечной системе набора днища и стапель-палубы;

      для стоек внутренних продольных переборок при продольной системе набора днища и стапель-палубы;

      для горизонтальных балок водонепроницаемых поперечных переборок башен при поперечной системе набора стенок башен;

      для бимсов палубы безопасности при продольной системе набора стенок башен;

      m = 13 и n = 0,5

      для бимсов палуб и платформ башен при поперечной системе набора стенок ниже рассматриваемой палубы или платформы;

      рамных бимсов топ-палубы и палубы безопасности;

      m = 11 и n = 0,6 — для шпангоутов и рамных шпангоутов понтона (понтонов), наружных и внутренних стенок башен;

      8) размеры и конструкции рамных балок понтона и башен отвечают требованиям пункта 282 настоящих Правил. Для рамных балок башен выше палубы безопасности допускается применять требования к рамным балкам набора сухогрузных судов.

      869. Требования к размерам распорок, стоек и раскосов:

      1) площадь сечения распорок и стоек S, см2, не менее определенной методом последовательных приближений по формуле (149) настоящих Правил при расчетной нагрузке Р = 0,5(P1 + P2), кН, и k = 1,15

      где Р1 = р1ас, Р2 = р2ас — максимальные сжимающие усилия, которые действуют по концам стоек или распорок;

      р1, р2 — интенсивность расчетной нагрузки (пункт 864 настоящих Правил), кПа;

      а — расстояние между балками, поддерживаемыми стойками или распорками, м;

      с — полусумма длин пролетов балок по обе стороны от рассматриваемой стойки или распорки, м).

      В первом приближении принимают S = 0,11Р, а радиус инерции i =

, см, можно оценить для сечения заданной формы, имеющего такую же площадь (где I — минимальный центральный момент инерции поперечного сечения, см4). В том случае, если площадь, определенная по формуле (149) настоящих Правил с использованием этого радиуса инерции, отличается более чем на 10 % от результатов первого приближения, необходимо выполнить расчеты во втором приближении. Радиус инерции при этом соответствует среднему значению площади сечения в первом и втором приближении;

      2) стенки распорок и стоек, имеющих форму швеллера или двутавра, выбирают такими, чтобы отношение высоты стенки к ее толщине не превышало 42l/i или 40, в зависимости от того, что больше (где l — длина распорки или стойки, м).

      Для распорок или стоек из угольника или швеллера отношение ширины к толщине фланца не превышает 14l/i или 13, в зависимости от того, что больше.

      Для сварных составных распорок или распорок из двутаврового профиля отношение ширины к толщине свободных поясков не превышает 28l/i или 25, в зависимости от того, что больше.

      Толщина элементов распорок или стоек не менее 7,5 мм;

      3) размеры элементов ферменных конструкций определяется по методике, согласованной с Регистром судоходства.

      870. Если корпусные конструкции дока подвергаются действию нагрузок, не предусмотренных в пункте 864 настоящих Правил, размеры листовых и балочных элементов в этих случаях определяется по методикам, согласованным с Регистром судоходства.

      871. Требования к размерам главных поперечных и продольных связей понтона (понтонов):

      1) момент сопротивления W, см3, главных поперечных и продольных связей понтона (понтонов) определяется по формуле:

      W = W' +

W, (365)

      где W' — нормативный момент сопротивления поперечного сечения к концу срока службы дока, определяемый по формуле:

      W = М103/

n, (366)

      М — расчетный изгибающий момент, кН/м (подпункт 6) пункта 871 настоящих Правил);


W — добавка к моменту сопротивления, учитывающая запас на износ элементов связей, определяется по формуле А/ст

W = 100h[

п +

(2 –

)], (367)

      где h — высота стенки связей в рассматриваемом сечении, м;


п,

ст — добавки к площади верхнего пояска и к площади стенки связей, соответственно, включающие запасы на износ их элементов из расчета на весь срок службы дока, см2, определяемые по формулам:

п = 10

sпbпр +

н;

ст = 10

sстh,

sп(ст) = uп(ст)Т — уменьшение, мм, толщины настила стапель-палубы (стенки связи) вследствие износа за срок службы дока Т (годы) при скорости коррозионного изнашивания uп(ст), мм/год согласно приложению 151 настоящих Правил;

      bпр — ширина присоединенного пояска согласно подпункту 5) пункта 871 настоящих Правил), м;


н — добавка к площади верхнего пояска связи, учитывающая запас на износ балок основного набора, принимаемая:

      для таврового профиля или полосового проката


н = 0,1n(b0 + h0)uнТ; (368)

      для полособульбового проката


н = 0,86n

0uнТ/s0 ; (369)

      при определении добавки

н используются результаты проектирования балок основного набора из условий обеспечения местной прочности (пункт 868 настоящих Правил). Если в состав поперечного сечения связей не входят балки основного набора, то

н = 0;

      n — число балок основного набора на ширине bпр;

      b0 и h0 — ширина пояска и высота стенки тавровой балки соответственно (для балки из полосового профиля b0 = 0), см;


0 — площадь сечения изолированного профиля, см2;

      s0 — толщина стенки полособульба;

      uн — нормативная скорость коррозионного изнашивания для элементов набора балластных отсеков (приложение 151 настоящих Правил), мм/год;


— коэффициент, зависящий от площадей стенки

'ст, верхнего

'п и нижнего

'д поясков связей с учетом износа к концу срока службы, определяемый по формуле:

= (2

'п +

'ст)/(2

'д +

'ст); (370)

      в первом приближении можно принять

= 1,0;

      2) площадь сечения стенки

ст, см2, главных поперечных связей понтона (понтонов) определяется по формуле:

ст =

'ст +

ст, (371)

      где

'ст — нормативная площадь сечения, см2, стенки к концу срока службы дока, определяемая по формуле:

'ст = 10Nx/

n ; (372)

      Nx — расчетная перерезывающая сила (подпункт 7) пункта 861 настоящих Правил), кН;


ст — подпункт1) пункта 861 настоящих Правил;

      3) размеры элементов ферменных конструкций (стоек и раскосов) понтона (понтонов) достаточные для восприятия перерезывающих сил, возникающих при общем изгибе понтона;

      4) в расчетное сечение главных поперечных связей понтона (понтонов) включаются все конструктивные элементы, непрерывные между бортами понтона; в расчетное сечение главных продольных связей включаются все конструктивные элементы, непрерывные между торцевыми переборками понтона;

      5) ширина присоединенных поясков главных поперечных связей bпр, м, днищевой обшивки и настила стапель-палубы принимается:

      bпp = min{(Bbcп)/6; с}, (373)

      где с — среднее расстояние между рассматриваемой связью и связями, расположенными слева и справа от нее, м.;

      6) расчетные изгибающие моменты М, кН•м, для поперечных Мх и продольных Му связей в середине неразрезного понтона монолитного дока (приложение 154 настоящих Правил) для случаев, указанных в пункте 865 настоящих Правил, определяются по формулам:

      Мх = q(Bbcп)cx

1, (374)

      Mу = q(Bbcп)cу

2, (375)

      где q = g

/Lс — средняя величина погонной доковой нагрузки, кН/м (Lс,

— пункт 865 настоящих Правил);

      В, bcп — ширина дока и башни на уровне стапель-палубы;

      сх и су — расстояние между главными поперечными сх и продольными су связями понтона, соответственно, как указано в приложении 154 настоящих Правил, м;


1,

2 — коэффициенты, определяемые по графикам приложений 155 и 156 настоящих Правил в зависимости от параметров L/Lсп, n = Lсп(Bbcп) и

.

      Для понтонных и секционных доков расчетный изгибающий момент при проектировании главных поперечных связей Мх, кН•м, принимается равным:

      Мх = 0,25q

(Вbcп)(1 – 0,5

); (376) или

      Мх = 0,125рсх(Вbcп)2, (377)

      в зависимости от того, что больше,

      где р — подпункт 2) пункта 865 настоящих Правил;

      7) расчетная перерезывающая сила Nx, кН, воспринимаемая поперечной связью дока (главной поперечной связью или стойками и раскосами понтонной фермы), определяется по формуле:

      Nx = 0,75

, (378)

      где у — отстояние рассматриваемого сечения от диаметральной плоскости дока, м;

      с — расстояние между рассматриваемыми связями, м.

      При проектировании главных поперечных связей или стоек и раскосов понтонных ферм понтонных и секционных доков расчетная перерезывающая сила Nx, кН, не принимается менее:

      Nx = рсу , (379)

      где р — подпункт 2) пункта 865 настоящих Правил;

      8) коэффициенты допускаемых напряжений в формулах (366) и (372) настоящих Правил при проектировании главных поперечных связей понтона (понтонов) принимают следующими:


= 0,85;

= 0,8.

      Указания по выбору допускаемых нормальных напряжений в главных продольных связях понтона монолитных доков даны в подпункте 5) пункта 872 настоящих Правил;

      9) толщина листовых элементов стенок главных поперечных связей должна отвечать требованиям к устойчивости при действии касательных и нормальных напряжений, возникающих при поперечном изгибе понтона (понтонов).

      Толщина листовых элементов настила стапель-палубы и днищевой обшивки отвечает требованиям к устойчивости при действии сжимающих напряжений, возникающих при поперечном изгибе понтона (понтонов);

      10) условия устойчивости соответствуют пунктам 253 и 254 настоящих Правил. Коэффициент к в формуле (66) настоящих Правил принимается равным 0,75.

      При определении эйлеровых напряжений по формулам в пункте 256 настоящих Правил следует принять s' = s

s, где

s определяется согласно пункту 858 настоящих Правил.

      872. Требования к размерам элементов конструкций из условий обеспечения прочности и устойчивости при общем продольном изгибе:

      1) принятые размеры продольных связей корпусных конструкций дока (с учетом указаний в подпункте 2) настоящего пункта) обеспечивают требуемый момент сопротивления поперечного сечения корпуса плавучего дока.

      Момент сопротивления W, см3, поперечного сечения корпуса плавучего дока не менее:

      W = W

к . (380)

      Здесь W' — нормативный момент сопротивления поперечного сечения к концу срока службы дока, см3, определяемый по формуле:

      W' = M•103/

n , (381)

      где М — наибольший изгибающий момент, определяемый по формуле (387) настоящих Правил), кН•м;


к — коэффициент, учитывающий поправку к моменту сопротивления на износ элементов конструкций, определяемый по формуле:

к = [1 — F-1

i

i]-1 , (382)

      F — площадь поперечного сечения корпуса плавучего дока, см2, соответствующая требуемому моменту сопротивления ;


i — добавка к площади сечения i-го листового пояса, учитывающая запас на его коррозионный износ, определяется по формуле:

i = 10

sibi , (383)

si = uiT — уменьшение толщины i-й листовой связи вследствие износа за срок службы Т, годы, при скорости коррозионного изнашивания ui мм/год, принимаемой согласно приложению 151 настоящих Правил, мм;

      bi — ширина i-й связи, м.

      Добавки к площади поперечного сечения корпуса дока, учитывающие коррозионный износ балок набора, принимается не менее определенных по следующим формулам:

      для набора из таврового профиля или полосового проката


i = 0,1ni(b0i + h0i)uнi

, (384)

      где ni — число балок набора в i-й группе;

      b0i, h0i —ширина пояска и высота стенки тавровой балки, см (для балок из полосового проката b0i = 0);

      для набора из полособульбового проката


i = 0,86ni

0iuнiТ/s0i, (385)

      где

0i — площадь сечения изолированного полособульбового профиля, см2;

      uнi —скорость коррозионного изнашивания балок набора i-й группы, мм/год;

      s0i — толщина стенки полособульба;


i — множитель, учитывающий влияние изменения площади сечения i-го элемента на момент сопротивления W, определяется по формуле:

i = c

(F/I) + сi/z0 , (386)

      где I — момент инерции поперечного сечения корпуса, см22, дока, соответствующий требуемому моменту сопротивления ;

      z0, сi — отстояние точки, на уровне которой определяется момент сопротивления, и центра тяжести площади сечения i-й связи (i-й группы продольных балок) от нейтральной оси, положение которой соответствует W и I. При определении z0 и сi учитывается их знак: положительные вниз и отрицательные — вверх от нейтральной оси;

      2) в расчетное поперечное сечение корпуса монолитного плавучего дока включаются продольные связи башен и понтона, непрерывные в средней части дока.

      В расчетное поперечное сечение корпуса понтонного дока включаются продольные связи башен, непрерывные в средней части дока;

      3) расчетный изгибающий момент М, кН•м, определяют для случаев, указанных в пункте 866, по формуле:

      М= – 0,125g

Lcп(l

). (387)

      Рекомендации по выбору расчетных значений

и Lc даны в подпункте 2) пункта 866 настоящих Правил;

      4) коэффициент

допускаемых напряжений от общего продольного изгиба в формуле (381) настоящих Правил принимают равным 1,0;

      5) для монолитных доков выполняется условие:


1 +

2 <

n,

      где

1 — напряжения в главных продольных связях понтона от общего продольного изгиба дока;

2 — напряжения в главных продольных связях понтона от общего изгиба понтона.

      Напряжения

1, МПа, следует определять по формуле:

1 = 105Мz/I', (388)

      где М — подпункт 3) настоящего пункта;

      z — отстояние рассматриваемой точки от нейтральной оси дока, м;

      I' — момент инерции поперечного сечения к концу срока службы дока, см4.

      Напряжения

2, МПа, определяются по формуле

2 = 105Муz'/I'у, (389)

      где My — подпункт 6) пункта 871 настоящих Правил;

      z' — отстояние рассматриваемой точки от нейтральной оси сечения главной продольной связи, м;

      I'у — момент инерции поперечного сечения главных продольных связей, определяемый с учетом износа элементов связей к концу срока службы дока и указаний в подпункте 4) пункта 871 настоящих Правил, см4;

      6) при проектировании конструкций корпуса дока в средней части на длине 0,4Lcп выполняют требования к устойчивости при общем продольном изгибе листовых элементов и продольных балок основного и рамного набора:

      стенок и настилов палуб башен понтонных и монолитных доков;

      наружной обшивки, полотнищ продольных переборок понтона и настила стапель-палубы монолитных доков;

      обшивки днища башен понтонных доков.

      Размеры бимсов топ-палубы при поперечной системе набора, рамных бимсов топ-палубы при продольной системе набора достаточны для обеспечения устойчивости участков палубных конструкций между карлингсами, карлингсами и стенками башен или между стенками башен при отсутствии карлингсов;

      7) расчетные сжимающие напряжения

с, МПа, при проверке устойчивости не менее определяемых по формуле:

сi =

, (390)

      где М — расчетный изгибающий момент, вызывающий сжатие рассматриваемой связи i; (подпункт 3) пункта 872 настоящих Правил), кН•м;

      I' — фактический центральный момент инерции поперечного сечения эквивалентного бруса с учетом износа к концу срока службы дока, см4;

      В первом приближении I', см4, может быть определен по формуле:

      I' =

(D0 — е)•102 , (391)

— требуемый момент сопротивления поперечного сечения эквивалентного бруса на уровне нижней кромки настила топ-палубы, определяемый согласно требованиям пункта (подпункт 1) пункта 872 настоящих Правил), см3;

      D0 — высота башен (для понтонных доков), м;

      D0 = D — для монолитных доков;

      е — отстояние нейтральной оси от основной плоскости — для монолитных доков и отстояние нейтральной оси от линии притыкания стапель-палубы к внутренним стенкам башен — для понтонных доков, м.

      В первом приближении можно принять:

      е = 0,32D — для монолитных доков;

      е = 0,5D — для понтонных доков.

      zi — отстояние рассматриваемой связи от нейтральной оси, м (zi измеряется следующим образом: для листового элемента — от кромки наиболее удаленной от нейтральной оси; для балочного элемента палубы и днищевой обшивки — от середины толщины присоединенного пояска; для балочного элемента стенки башни, бортовой обшивки и продольной переборки понтона — от середины толщины стенки балки);

      8) условия устойчивости соответствуют пунктам 253 и 254 настоящих Правил. При этом коэффициент k в формуле (66) настоящих Правил следует принять 0,8 для настила топ-палубы и стенок башен;

      для днищевой и бортовой обшивки понтона и настила стапель-палубы монолитных доков;

      для продольных балок основного и рамного набора;

      ) эйлеровы напряжения для листовых элементов определяются согласно пункту 256 настоящих Правил, а для продольных балок основного и рамного набора — согласно пункту 255 настоящих Правил, принимая s' = s —

s, где

s определяется согласно пункту 858 настоящих Правил;

      10) момент инерции бимсов топ-палубы при поперечной системе набора отвечает требованиям пункта 437 настоящих Правил.

      Момент инерции рамных бимсов топ-палубы отвечает требованиям пункта 437 настоящих Правил;

      11) принятые размеры элементов конструкций башен обеспечивают устойчивость плоской формы изгиба башни в расчетных случаях прогиба дока. Методика обоснования устойчивости плоской формы изгиба согласовывается с Регистром судоходства.

      873. Изгиб корпуса дока контролируется в соответствии с методикой, одобренной Регистром судоходства.

      На доках длиной более 80 м предусматриваютне менее двух приборов для контроля за деформациями корпуса, различающихся по принципу действия.

      Максимальная стрелка прогиба дока, указанная в инструкции по докованию, согласовывается с Регистром судоходства. Прогибы дока не превышают значений, соответствующих напряжениям, определяемым по формуле:


(Т) = (0,6 + 0,003Т)

n, (392)

      где Т — срок эксплуатации дока на момент контроля, годы;


n — согласно пункту 133 настоящих Правил.

      874. Требования к перегону плавучего дока:

      1) минимальный момент сопротивления Wmin, см3, необходимый для обеспечения прочности дока при океанской буксировке, определяется по формуле:

      Wmin =

, (393)

      где М — расчетный изгибающий момент, кН•м, определяемый по формуле:

      М = 5,03kwhрВL

; (394)

      kw — коэффициент волнового изгибающего момента, определяемый по формуле:

      kw = 7,93•10-3 + 4,13•10-3(Lсп/В) – 0,125(dпер/Lсп); (395)

      dпер — осадка дока на миделе при перегоне, м;

      hр — расчетная высота волны, м, определяется в зависимости от длины дока;

      hр = 10,9 – (

)2 при Lсп < 300 м,

      (395)

      hр = 10,9 Lcп > 300 ;


доп — допускаемые нормальные напряжения при общем продольном изгибе дока, МПа, принимаемые равными:

      150 — для доков длиной менее 100 м;

      150 + 0,75 (Lcп — 100) — для доков длиной от 100 до 200 м;

      225 — для доков длиной более 200 м;

      2) изгибающий момент М, кН•м, на тихой воде в миделевом сечении для дока в условиях перегона уменьшают до минимально возможного уровня надлежащей балластировкой;

      3) допустимой для перегона дока считается балльность волнения, соответствующая, высоте волны 3-процентной обеспеченности h3%, м, определяемой по формуле:


, (396)

      где h

— расчетная высота волны, м, допускаемая при перегоне плавучего дока с Lсп/B = 4,25, определяемая по формулам:


      m — коэффициент, определяемый по формулам:




1 и

2 — коэффициенты, определяемые по формулам:

1 = М/М0;

      (399)


1 = 1,276 – 0,065(Lcп/В);

      М0 — базисный изгибающий момент, кН•м, определяемый по формуле:

      М0 = 0,77•10-2L

/

, (400)

— пункт 133 настоящих Правил;

      М — изгибающий момент, кН•м, соответствующий фактическому ресурсу общей продольной прочности корпуса плавучего дока, определяемый по формуле:

      М =

nW10-3; (401)

      W — фактический минимальный момент сопротивления поперечного сечения корпуса дока на момент перегона;


= 0,8 — коэффициент допускаемых нормальных напряжений;

n — пункт 133 настоящих Правил;

      4) соответствие между допустимой балльностью волнения при перегоне и высотойволны 3-процентной обеспеченности устанавливается по приложению 157 настоящих Правил;

      5) обоснование возможности перегона дока, архитектурно-конструктивные особенности и соотношение главных размерений которого отличаются от указанных в пункте 852 настоящих Правил, выполняется по методике, согласованной с Регистром судоходства.

      6) перегон дока в пределах одного моря допускается при прогнозировании внешних условий (балльность волнения), соответствующих требованиям подпунктов 3) – 5) настоящего пункта Правил.

Раздел 5. Устройства, оборудование и снабжение
Подраздел 1. Общие требования на устройства,
оборудование и снабжение
Глава 41. Общие положения

      Сноска. Заголовок главы 41 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Размерения и осадка судна

      875. Требования настоящего раздела Правил распространяется на устройства, оборудование и снабжение морских судов, плавающих в водоизмещающем состоянии. На суда на подводных крыльях, на воздушной подушке, на глиссеры и на другие подобные суда требования настоящего раздела, кроме случаев, конкретно оговоренных ниже, распространяются в той мере, в какой это целесообразно и осуществимо, а сами устройства, оборудование и снабжение этих судов являются в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      876. Устройства, оборудование и снабжение, предназначенные для специальных целей (например, авантовое и папильонажное устройства дноуглубительных снарядов, глубоководное якорное устройство на судах специального назначения и им подобные), наблюдению Регистра судоходства не подлежат.

      877. Настоящий раздел Правил распространяется на плавучие металлические двухбашенные доки, кроме случаев конкретно оговоренных, в той мере, в какой это целесообразно и осуществимо. Условия раскрепления плавучих доков в конкретном пункте его эксплуатации, а также выбор типа и характеристик устройств, оборудования и снабжения (якорного, швартовного), применяемых для этих целей, настоящими Правилами не устанавливаются.

      878. Определения и пояснения, относящиеся к общей терминологии Правил, указаны в части 1 настоящих Правил.

      879. Если форштевень имеет вогнутую форму выше ватерлинии, длина судна измеряется от точки, лежащей на этой ватерлинии и являющейся проекцией крайней (на участке выше ватерлинии) кормовой точки форштевня на эту же ватерлинию.

      На судах, спроектированных с дифферентом, ватерлиния, по которой измеряется длина судна, параллельна конструктивной ватерлинии.

      880. На судах, имеющих закругленное соединение указанной палубы с бортом, теоретическая высота борта измеряется до точки пересечения продолженных теоретических линий палубы надводного борта и борта, как если бы это соединение было угловым.

      Если палуба надводного борта в продольном направлении имеет уступ и возвышенная часть палубы простирается над точкой измерения высоты борта, то высота борта должна измеряться до условной линии, являющейся продолжением нижней части палубы параллельно возвышенной части.

Параграф 2. Непроницаемость, палубы, перпендикуляры

      881. Непроницаемый при воздействии моря — термин, относящийся к закрытиям отверстий в надводной части судна и означающий, что при накате волн и других возможных воздействиях моря вода через эти отверстия внутрь судна не проникает.

      Указанные закрытия выдерживают испытания в соответствии с требованиями пункта 5 приложения 3 настоящих Правил.

      Допускается проведение испытаний специализированными организациями, признанными Регистром судоходства, с использованием ультразвукового оборудования, а также использование других, одобренных Регистром судоходства, методов испытаний.

      882. Палуба надстройки, рубки или ящика — палуба, покрывающая соответственно надстройку, рубку или ящик.

      883. Палубы нижние — палубы, расположенные ниже верхней палубы.

      884. Носовой и кормовой перпендикуляры — вертикальные линии в диаметральной плоскости, проходящие соответственно через носовой и кормовой конец длины судна L.

Параграф 3. Суда

      885. Судно типа "А" — судно для перевозки только жидких грузов наливом. Грузовые отсеки судна "А" имеют лишь небольшие отверстия для доступа, закрытые крышками на прокладках, непроницаемыми под соответствующим внутренним напором жидкости, которая перевозится в отсеках. Кроме того, судно типа "А" должно иметь ряд других особенностей, подробности о которых приведены в Правилах о грузовой марке и которые позволяют назначить этому судну надводный борт по приложениям 16, 42 или 44 указанных Правил.

      Судно типа "В" — судно, которое не соответствует требованиям, предъявляемым к судам типа "А", и которому надводный борт назначается по приложениям 15, 41 или 43 Правил о грузовой марке.

      Если судну типа "В" в результате его особенностей, подробности о которых приведены в Правилах о грузовой марке, разрешено уменьшение табличного надводного борта вплоть до полной разницы между величинами приложений 16, 42, 44 указанных Правил, то даже эти особенности не могут служить основанием для отнесения судна к типу "А";

      886. САУС являются поворотные винтовые колонки, включая откидные и выдвижные винторулевые колонки, активные рули, крыльчатые движители, водометы, движители в поперечном канале (подруливающие устройства), раздельные поворотные насадки и другие устройства подобного назначения.

      Требования к конструкции и проектированию САУС, исключая раздельные поворотные насадки и рулевую часть активных рулей, изложены в разделе 9 настоящих Правил.

Глава 42. Объем освидетельствований

      Сноска. Заголовок главы 42 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      887. Освидетельствованию Регистром судоходства подлежат при изготовлении изделия предусмотренные пунктами 888- 895 настоящих Правил, входящие в состав судовых устройств.

      888. Рулевое устройство:

      1) баллеры;

      2) перо руля;

      3) поворотные насадки;

      4) съемные рудерпосты;

      5) штыри рулей и поворотных насадок;

      6) втулки штырей;

      7) детали соединений баллеров, баллера с пером руля и поворотной насадкой, соединений съемного рудерпоста с ахтерштевнем (например, муфты, шпонки, болты, гайки);

      8) детали системы ограничителей перекладки пера руля и поворотной насадки;

      9) подшипники баллеров;

      10) средства активного управления судами (только в случае, указанном в подпункте 2) пункта 918 настоящих Правил).

      889. Якорное устройство:

      1) якоря;

      2) якорные цепи или тросы;

      3) якорные стопоры;

      4) устройства для отдачи коренного конца якорной цепи или троса;

      5) якорные клюзы.

      890. Швартовное устройство:

      1) швартовные тросы;

      2) швартовные кнехты, утки, киповые планки, клюзы, роульсы и стопоры.

      891. Буксирное устройство:

      1) буксирные тросы;

      2) буксирные битенги, кнехты, киповые планки, клюзы и стопоры;

      3) буксирные гаки и дуги с деталями их крепления к корпусу;

      4)буксирные канифас-блоки;

      892. Мачты и их такелаж:

      1) металлический и деревянный рангоут, рангоут из стеклопластика;

      2) тросы стоячего такелажа;

      3) несъемные детали мачт и их стоячего такелажа (например, обухи, бугели);

      4) съемные детали стоячего такелажа (например, скобы, талрепы);

      893. Закрытия отверстий в корпусе, надстройках и рубках:

      1) бортовые и палубные иллюминаторы;

      2) двери носовых, бортовых и кормовых отверстий в наружной обшивке корпуса;

      3) двери в надстройки и рубки;

      4) сходные, световые и вентиляционные люки;

      5) вентиляционные трубы;

      6) горловины глубоких и других цистерн;

      7) крышки грузовых люков на сухогрузных и наливных судах;

      8) крышки люков грузовых отсеков на наливных судах;

      9) двери в переборках деления судна на отсеки;

      894. Оборудование помещений:

      1) настил и обшивка в грузовых трюмах;

      2) двери судовых помещений на путях эвакуации;

      3) наклонные и вертикальные трапы;

      4) леерное ограждение, фальшборт и переходные мостики;

      5) направляющие элементы в трюмах контейнеровозов;

      895. Аварийное снабжение:

      1) пластыри;

      2) инструменты аварийного снабжения;

      3) материалы аварийного снабжения.

      896. Освидетельствование Регистром судоходства изготовления изделий, указанных в подпунктах 7), 8) пунктов 888, 892, подпунктах 1), 5) пункта 894, подпунктах 2) и 3) пункта 895 настоящих Правил ограничивается только рассмотрением соответствующей технической документации.

      897. На все изделия, указанные в пункте 887 настоящих Правил, Регистру судоходства должны быть представлены:

      1) сборочный чертеж;

      2) расчеты (штампы об одобрении не ставятся);

      3) чертежи узлов и деталей, если они изготавливаются не по стандартам или техническим условиям, одобренным Регистром судоходства.

      898. Материалы, применяемые для изделий, указанных в подпунктах 1)-5) пункта 888, 1)-2) пункта 889, 3) пункта 891, 2) и 7) - 9) пункта 893 настоящих Правил, при изготовлении подлежат освидетельствованию Регистром судоходства.

      899. В процессе постройки судна Регистром судоходства подлежат освидетельствованию следующие устройства, оборудование и снабжение:

      1) рулевое устройство;

      2) якорное устройство;

      3) швартовное устройство;

      4) буксирное устройство;

      5) мачты и их такелаж;

      6) устройство и закрытие отверстий в корпусе, надстройках и рубках;

      7) устройство и оборудование помещений;

      8) аварийное снабжение;

      9) направляющие элементы в трюмах контейнеровозов;

      10) средства активного управления судном (пункты 917-923 настоящих Правил).

Глава 43. Общие указания. Возникающие и допускаемые напряжения

      Сноска. Заголовок главы 43 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      900. На судах, перевозящих наливом воспламеняющиеся жидкости с температурой вспышки 60о С и ниже, установка механизмов непосредственно на палубах, являющихся верхом грузовых отсеков и топливных цистерн, не допускается. В этом случае механизмы устанавливаются на специальные фундаменты, конструкция которых обеспечивает беспрепятственную циркуляцию воздуха под механизмами.

      901. Необходимо чтобы план расположения швартовных и буксирных устройств с соответствующей информацией находился на борту судна как руководство для капитана.

      Информация, предусмотренная в плане в отношении применяемого судового оборудования, включает следующее:

      1) тип и месторасположение на судне;

      2) безопасную рабочую нагрузку;

      3) назначение (швартовка/буксировка в порту/экспортные операции);

      4) способ применения нагрузки на швартовные и буксирные канаты, включая регламентируемые углы наклона.

      Также указывают количество швартовных канатов и их разрывная нагрузка.

      Данная информация включается в карточку лоцмана для того, чтобы предоставить лоцману соответствующую информацию в отношении операций в порту/эскорт.

      902. Там, где в тексте настоящем подразделе Правил упоминаются возникающие напряжения, под ними понимаются приведенные напряжения

пр, МПа, вычисляемые по формуле:

пр =

(402)

      где

— нормальные напряжения в рассматриваемом сечении, МПа;

— касательные напряжения в рассматриваемом сечении, МПа.

      По этим напряжениям производится проверка условий прочности.

      903. Допускаемые напряжения, с которыми сравниваются приведенные при проверке условий прочности, регламентированы настоящей частью в долях предела текучести применяемого материала;

      при этом (если иное особо не оговорено) предел текучести принимается не более 0,7 предела прочности того же материала.

Глава 44. Материалы и сварка

      Сноска. Заголовок главы 44 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      904. Необходимо чтобы стальные поковки и отливки, листовая, профильная и сортовая сталь, сталь для цепей, применяемые для изделий, указанных в подпунктах 1) – 5), 7) пункта 888, 1) – 2) пункта 889, 3) пункта 891, 2), 7) и 9) пункта 893 настоящих Правил соответствовали требованиям раздела 15 настоящих Правил. Материалы для остальных изделий устройств, оборудования и снабжения, если иное не оговорено в Правилах особо, должны соответствововать требованиям, указанным в документации одобренного Регистром судоходства проекта.

      905. Выбор категорий листовой и профильной стали (приложения 528 и 529 настоящих Правил) для изделий, указанных в подпунктах 2) и 3) пункта 888 настоящих Правил, производится в соответствии с пунктом 183 настоящих Правил как для группы II;

      для ледоколов применяется сталь не ниже категории В, а для пера руля ледоколов — не ниже категории D. Для изделий, указанных в подпункте 2) пункта 893 настоящих Правил, выбор категорий листовой и профильной стали основных несущих связей набора и настила секций, конструкций, обеспечивающих фиксацию изделий в походном положении, а также ответственных деталей приводов изделий, предназначенных для открывания в море, производится в соответствии с пунктом 151 настоящих Правил как для группы II.

      906. Сварка элементов конструкции судовых устройств, оборудования и снабжения выполняется в соответствии с требованиями раздела 16 настоящих Правил;

      сварные конструкции и соединения изделий, указанных в подпунктах 2), 7) и 9) пункта 893 настоящих Правил, кроме того, соответствуют применимым требованиям главы 14 настоящих Правил.

Глава 45. Расчетные коэффициенты ускорений вследствие волнения

      Сноска. Заголовок главы 45 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      907. Указанные в этой главе расчетные безразмерные, отнесенные к ускорению силы тяжести коэффициенты ускорения, следует применять для расчета нагрузок в оборудовании, устройствах и комплектах грузовых единиц на судах неограниченного района плавания и ограниченного района плавания R1.

      908. Для судов других районов плавания допускается применять коэффициенты ускорения, отличающиеся от данных требований, которые необходимо доказать соответствующими расчетами, признанными Регистром судоходства.

      909. Безразмерный коэффициент ускорения вследствие вертикальной, килевой и бортовой качки az, действующий перпендикулярно к плоскостям ватерлиний судна, определяется по формуле:

      az = + a0

(403)

      где a0 = 0,2

(404)

      V — наибольшая скорость судна при переднем ходе и осадке по летнюю грузовую ватерлинию на тихой воде, уз.;

      L — длина судна, м;

      х — отстояние центра масс данного оборудования, устройства или комплекта грузовых единиц от кормового перпендикуляра, м;

      СВ — коэффициент полноты водоизмещения при осадке по летнюю грузовую ватерлинию.

      Коэффициент az не содержит составляющей силы тяжести.

      910. Безразмерный коэффициент ускорения вследствие поперечного перемещения, рысканья и бортовой качки ау, действующий перпендикулярно к диаметральной плоскости судна, определяется по формуле:

      ау = + а0

(405)

      где k1 — коэффициент остойчивости, определяемый по формуле:

      k1=

(406)

      Если согласно формуле (406) настоящих Правил k1 < 1,0, то для расчета ау принимается k1 = 1,0;


- поперечная метацентрическая высота нагруженного судна с объемом и распределением запасов, дающими наибольшее значение для

, м;

      В — ширина судна, м;

      z — вертикальное отстояние центра масс данного оборудования, устройства или комплекта грузовых единиц от летней грузовой ватерлинии, м.

      z принимается положительным над летней грузовой ватерлинией и отрицательным под летней грузовой ватерлинией.

      Коэффициент ау содержит составляющую силу тяжести вследствие бортовой качки.

      911. Безразмерный коэффициент ускорения вследствие продольного перемещения и килевой качки аx, действующий перпендикулярно к плоскости мидель-шпангоута судна, определяется по формуле:

      ах = + аО

, (407)

      где k2 — коэффициент, определяемый по формуле:

      k2 = (0,7-

), (408)

      Коэффициент ах содержит составляющую силы тяжести вследствие килевой качки.

      912. Для определения нагрузок следует принимать, что ускорения, рассчитанные с помощью коэффициентов ах, ау и az, действуют независимо друг от друга.

Подраздел 2. Рулевое устройство
Глава 46. Общие положения, средства активного управления судами

      Сноска. Заголовок главы 46 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      913. Каждое судно, за исключением судовых барж, имеет надежное устройство, обеспечивающее его поворотливость и устойчивость на курсе. Такими устройствами являются: рулевое устройство, устройство с поворотной насадкой и другие, одобренные Регистром судоходства.

      914. На несамоходных судах технического флота с учетом района плавания и условий эксплуатации Регистр судоходства допускает не устанавливать такое устройство, либо ограничиться установкой стабилизатора. Район плавания и условия эксплуатации, при которых допускается не устанавливать такое устройство либо устанавливать только стабилизаторы, являются в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      915. Настоящий подраздел распространяется только на рулевые устройства, которые имеют обычные рули или поворотные насадки с обтекаемыми профилями с жестко закрепленными стабилизаторами.

      916. Рулевые устройства с необычными рулями, а также поворотные насадки с поворотными стабилизаторами и другие являются в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      917. САУС могут быть как дополняющими регламентируемый минимум средств (пункт 913 настоящих Правил), так и основными средствами управления судном;

      918. С учетом назначения, особенностей судна и предполагаемых режимов его эксплуатации по согласованию с Регистром судоходства допускается, чтобы регламентируемая управляемость судна на малых ходах обеспечивалась совместным действием средств, указанных в пункте 913 настоящих Правил, и средств активного управления судном.

      919. В случае, если САУС являются основными средствами управления судном, регламентируемая управляемость обеспечивается на тех режимах хода судна, для которых они предназначены.

      В любом случае необходимо доказывать способом, признанным Регистром судоходства, что управляемость судна при этом будет, по крайней мере, не хуже той, которая обеспечивается при выполнении требований главы 55 настоящих Правил.

      920. Число штырей руля, являющихся опорами его пера, Регистром судоходства не регламентируется, за исключением ледоколов, для которых это число не менее приведенного в приложении 158 настоящих Правил.

      921. Там, где в формулы настоящего раздела входит верхний предел текучести применяемого материала Rен, следует учитывать указание пункта 903 настоящих Правил, однако во всех случаях ReH не принимается более 390 МПа.

      922. При проверке штырей руля или поворотной насадки и подшипников баллера по удельному давлению последнее не превышает значений, приведенных в приложении 159 настоящих Правил.

      923. На на рыболовных судах, предназначенных для систематического промысла в ледовых условиях, конструктивные мероприятия по ледовой защите устройств с поворотной насадкой являются в каждом конкретном случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

Глава 47. Исходные расчетные параметры

      Сноска. Заголовок главы 47 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Расчетные нагрузки и крутящие моменты для рулей

      924. Исходные расчетные параметры, установленные в настоящей главе, действительны только для выбора конструктивных элементов обычных рулей и поворотных насадок с жестко закрепленными стабилизаторами и не используются для определения выходных характеристик рулевых приводов.

      Методы установления этих характеристик Регистром судоходства не регламентируются, а соответствующие расчеты согласованию с ним не подлежат. Указанные характеристики приводов, Регистр судоходства проверяет только во время ходовых испытаний судна на предмет их соответствия требованиям пунктов 1029, 1030 и 1035 настоящих Правил.

      925. Условная расчетная нагрузка F, кН, действующая на перо руля на переднем ходу, определяется по формуле:

      F=F1+F2, (409)

      где F1 и F2, кН, определяются по формулам:

      F1 = 5,59-10-3k1k2(6,5+

)(b1-CB)2AV (410)

      F2=0,177k1(6,5+

)

(411)

      где k1 — коэффициент, равный:

      1,0 — для прямоугольных и трапецеидальных рулей, кроме рулей, устанавливаемых за рудерпостом;

      0,95 — для полуподвесных рулей (рули типов I, II, VII и III в приложении 161 настоящих Правил);

      0,89 — для рулей, устанавливаемых за рудерпостом (рули типов IV, X и IX в приложении 161 настоящих Правил);

      k2 — коэффициент, равный:

      1,0 — для рулей, работающих непосредственно за гребным винтом;

      1,25 — для рулей, не работающих непосредственно за гребным винтом;


— величина, определяемая по формуле:

= h2p/AK, (412)

      где hp — средняя высота части пера руля, расположенной в корму от оси его вращения, м;

      Ак — сумма площади пера руля и боковой площади кронштейна руля или рудерпоста (если последние имеются), расположенной в пределах высоты hp, м2.

      Если кронштейна руля и рудерпоста нет, в качестве Ак в расчетах принимается А;

      А — площадь пера руля, м;

      Ав — часть площади руля, находящаяся в непереложенном положении в струе гребного винта, м2;

      b1 — величина, равная:

      2,2 — для рулей, расположенных в диаметральной плоскости судна;

      2,32 — для бортовых рулей;

      CB — коэффициент общей полноты судна при осадке по летнюю грузовую ватерлинию;

      V — наибольшая скорость переднего хода судна при осадке по летнюю грузовую ватерлинию, уз;

      Т— упор гребного винта при скорости V, кН (пункт 930 настоящих Правил);

      DB — диаметр гребного винта, м.

      926. Условная расчетная нагрузка F, указанная в пункте 925 настоящих Правил, не принимается меньше нагрузки F3, кН, определенной по формуле:

      F3= k3А, (413)

      где k3 — коэффициент, равный:

      171 — для ледоколов категории Icebreaker 9;

      150 — для ледоколов категории Icebreaker 8;

      130 — для ледоколов категории Icebreaker 7;

      110 — для ледоколов категории Icebreaker 6;

      18 — для остальных судов.

      Если нагрузка F3 больше нагрузки F, указанной в пункте 925 настоящих Правил, в дальнейших расчетах вместо нагрузки F принимается F3, а значение F2 принимается равным нулю.

      927. Условный расчетный крутящий момент Мк, кН·м, действующий на рулевое устройство на переднем ходу, принимается не менее определенного по формуле:

      Мк =

(414)

      где А1 — часть площади пера руля, расположенная в нос от оси его вращения, м2.

      Для однослойных цельнолитых рулей, передняя кромка которых расположена в корму от оси баллера, в качестве А1 принимается площадь, образованная передней кромкой пера руля и осью баллера, с отрицательным знаком.

      Для ледоколов условный расчетный крутящий момент Мк, кН·м, от нагрузки F3, указанной в пункте 926 настоящих Правил, принимается не менее, определенного по формуле:

      Мк = 0,35F3bp, (415)

      где bp — расстояние от оси вращения до задней кромки пера руля на уровне середины высоты пера руля, м.

      928. Условный расчетный крутящий момент Мз.х, кН·м, действующий на рулевое устройство на заднем ходу, принимается не менее определенного по формуле:

      Мз.х = k4

(416)

      где k4 — коэффициент, равный:

      0,185 — для рулей, работающих непосредственно за гребным винтом;

      0,139 — для рулей, не работающих непосредственно за гребным винтом;

      V2з.х—максимальная спецификационная скорость судна на заднем ходу, но не менее 0,5 V, уз.

      929. Условная расчетная нагрузка F3.X, кН, действующая на перо руля на заднем ходу, определяется по формуле:

      Fз.х= Мз.х

(417)

      При определении изгибающих моментов и реакций опор в соответствии с указаниями параграфов 2-6 настоящей главы Правил для режима заднего хода нагрузка F3.x рассматривается как нагрузка F1, при этом значение нагрузки F2 принимается равным нулю.

      930. При отсутствии достоверных данных по величине упора гребного винта, упомянутого в пункте 925 настоящих Правил, допускается значение Т, кН, определять по следующим формулам:

      для винта с фиксированным шагом

      Т = 0,0441(

), (418)

      для винта регулируемого шага

      Т = 0,0441

(419)

      где Ne — номинальная суммарная мощность силовой установки судна, разделенная на число гребных винтов, кВт;

      n — частота вращения гребного винта, с-1;

      Н1 — шаг винта, м, при нулевом упоре, определяемый по формуле:

      Н1= Н+

, (420)

      Н — конструктивный шаг винта, м;

      Ө —дисковое отношение гребного винта;

      z — число лопастей гребного винта.

Параграф 2. Расчетные нагрузки и крутящие моменты
для поворотных насадок

      931. Суммарная расчетная нагрузка F, кН, действующая на поворотную насадку и стабилизатор, принимается не менее определенной по формуле:

      F=FH+FCT, (421)

      где FН — расчетная нагрузка, действующая на насадку, кН;

      FCT — расчетная нагрузка, действующая на стабилизатор, кН;

      FН и FCT — определяются по формулам:



      DН — внутренний диаметр насадки в свету, м;

      lH — длина насадки, м;

      AсТ — площадь стабилизатора насадки, м2;

      V1 — скорость, уз, определяемая по формуле:

      V1 = V(1 — W); (424)

      W — средний коэффициент попутного потока. При отсутствии надежных экспериментальных данных допускается коэффициент попутного потока определять по формуле:

      W=0,165СnВ

, (425)

      СB — коэффициент общей полноты судна;


— объемное водоизмещение судна при осадке по летнюю грузовую ватерлинию, м3;

      n — число винтов;

      DB — диаметр винта, м;

      V — наибольшая скорость переднего хода судна, уз, при осадке по летнюю грузовую ватерлинию, но не менее:

      11 узлов для остальных судов с ледовыми усилениями категорий;

      р, q — коэффициенты, определяемые по формулам:



      Снв определяется по формуле:

      Снв =9,38T/(D2BV12), (428)

      где Т— упор винта, кН, при скорости V;

      DB — диаметр винта, м;


H определяется по формуле:

H=lHDH; (429)

      m — коэффициент, определяемый по формуле

      m = 4,5 — 0,12(

ст — 5,43)2; (430)

ст определяется по формуле

ст = hст/lст, (431)

      hст — высота стабилизатора насадки, м;

      lст — длина стабилизатора насадки, м.

      932. Точкой приложения расчетной нагрузки FH следует считать точку, расположенную на уровне продольной оси насадки, на расстоянии rн от передней кромки насадки на этом уровне. Это расстояние rн, м, не менее определенного по формуле:

      rн = lH (bk+c), (432)

      где k— коэффициент компенсации насадки, определяемый по формуле:

      k= lб/lH, (433)

      lб — отстояние оси баллера от передней кромки насадки, м;

      b, с — коэффициенты, определяемые по формулам:

      b = 0,796 — 0,011(Снв — 7,18)2, (434)

      с = 0,1585 — 0,0916

, (435)

      Точкой приложения расчетной нагрузки FCT следует считать точку, расположенную на уровне продольной оси насадки, на расстоянии rСТ от передней кромки стабилизатора на этом уровне. Это расстояние rСТ, м, не менее определенного по формуле:

      rСТ = 0,25lсm, (436)

      933. Расчетный суммарный крутящий момент Мк, кН·м, действующий на устройство с поворотной насадкой, определяется по формуле:

      Мк = Мн — МСТ, (437)

      где Мн — расчетный крутящий момент нагрузки FН, кН·м;

      МСТ — расчетный крутящий момент нагрузки FСТ, кН·м;

      Мн u МСТ — определяются по формулам:

      Мн = FН(lб — rН), (438)

      МСТ = FСТ (a+rСT); (439)

      а — отстояние оси баллера от передней кромки стабилизатора, м.

      В любом случае расчетный суммарный крутящий момент Мк, действующий на устройство с поворотной насадкой, не принимается меньше минимального расчетного крутящего момента Mmin,кН·м, определяемого по формуле:

      Mmin =

, (440)

Параграф 3. Расчетные изгибающие моменты и реакции опор рулей
типов I - IV, VI - XII и поворотной насадки типа V

      934. Расчетные изгибающие моменты и реакции опор определются по формулам настоящей главы в зависимости от типа рулевого устройства, показанного в приложении 161 настоящих Правил, с учетом указаний, приведенных в приложении 160 настоящих Правил, типа и расположения рулевого привода, как указано в пункте 935 настоящих Правил.

      935. Поперечная сила Р, кН, создаваемая на баллере рулевым приводом (секторным рулевым приводом, приводом с одноплечим румпелем и им подобным), определяется по формуле:

      Р = МК/ r1, (441)

      где Мк — крутящий момент, указанный в пунктах 927 или 933 настоящих Правил, кН·м., настоящих Правил

      При рассмотрении режима работы судна на задний ход в качестве Мк принимается значение величины Мз.х, указанное в пункте 928 настоящих Правил;

      r1 — наименьшее расстояние от оси баллера до линии действия силы от рулевого привода в секторе или румпеле, м.

      В зависимости от расположения сектора или румпеля рулевого привода, показанного в приложении 161 настоящих Правил, для варианта I усилие Р обозначается как PI и принимается РП = 0;

      для варианта II усилие Р обозначается как РII и принимается PI = 0;

      PI или РII принимаются положительными при расположении сектора или хвостовика румпеля в нос от оси баллера и отрицательными при расположении сектора или хвостовика румпеля в корму от оси баллера.

      Для рулевых приводов, крутящий момент от которых передается на баллер парой или парами сил (например, четырехплунжерные, лопастные), принимается Р = PI = РII = 0.

      936. В формулах настоящей главы числовые индексы в обозначении изгибающего момента (М1 М2, М3 и М4) и реакции (R1, R2 и R4) соответствуют номеру опоры или сечения, указанным в приложениях 161 и 162 настоящих Правил соответствующего типа рулевого устройства.

      937. Линейные размеры, показанные приложениях 161 и 162 настоящих Правил, в формулах настоящей главы (кроме специально оговоренных случаев) принимаются в метрах, а нагрузки в кН.

      938. Допускается принимать расчетные значения изгибающих моментов и реакций опор меньше указанных в пункте 934 настоящих Правил, при условии представления подробного расчета, учитывающего податливость опор рулевого устройства и неравномерность распределения расчетной нагрузки по площади пера руля.

      939. Расчетный изгибающий момент М1 кН·м, действующий в сечении 1 баллера (у верхнего подшипника) для варианта I расположения сектора или румпеля (приложение 162 настоящих Правил), определяется по формуле:

      М1 = РI,l7, (442)

      где РI,l7 — пункты 935 и 937 настоящих Правил.

      Для варианта II расположения сектора или румпеля принимается М1 = 0.

      940. Расчетный изгибающий момент М2, кН·м, действующий в сечении 2 баллера (у нижнего подшипника рулей типов I — VI; в соединении баллера с пером рулей типов VII —XII), определяется по формуле:

      М2 =

, (443)

      где Q1 и Q2 — нагрузки, определяемые в соответствии с указаниями приложения 160 настоящих Правил;

      РI и РII — силы, определяемые в соответствии с пунктом 935 настоящих Правил;

      h, с, l7, l8 — линейные размеры (пункт 937 настоящих Правил);

      k5k9 — коэффициенты, определяемые по формулам:



      e, l1 и l2 — линейные размеры (пункт 937 настоящих Правил);

      Iб — среднее значение момента инерции поперечного сечения баллера, см4;

      Iр — среднее значение момента инерции поперечного сечения пера руля на участке между сечениями 3 — 4 (рули типов I — VI) или между сечениями 2—4 (рули типов VII — XII), см4;


4— коэффициент, определяемый в соответствии с указаниями пунктов 950 – 953 или 954 настоящих Правил, в зависимости от типа рулевого устройства, м3/см4.

      941. Расчетный изгибающий момент М3, кН·м, действующий в сечении 3 баллера (в соединении баллера с пером рулей типов I — VI), определяется по формуле:

      М3 = М2

(449)

      942. Расчетный изгибающий момент М4, кН·м, действующий в сечении 4 пера рулей типов I, II, VII и III, определяется по формуле:

      М4 = Q2c, (450)

      Для указанных типов рулей величина М4 принимается в качестве расчетного изгибающего момента, действующего в любом поперечном сечении пера руля, расположенном выше опоры 4 рулевого устройства.

      Для остальных рулей изгибающий момент М4 принимается равным нулю.

      943. Расчетная реакция R1 опоры 1 рулевого устройства (верхнего подшипника), кН, определяется по формуле:

      R1=

(451)

      944. Расчетная реакция R2 опоры 2 рулевого устройства, кН, (нижнего подшипника рулей типов I — VI, верхнего подшипника съемного рудерпоста руля типа , верхнего штыря рулей типов VII— и XII) определяется по формуле:

      R2=-М2

(452)

      945. Расчетная реакция R4 опоры 4 рулевого устройства, кН, (нижнего штыря) определяется по формуле:

      R4=

(453)

      946. Расчетный изгибающий момент Мр, кН·м, действующий в рассматриваемом сечении нижней части полуподвесного руля (ниже сечения 4, указанного в приложении 161 настоящих Правил, рулей типов I, II, VII и VIII), определяется по формуле:

      MP=

(454)

      где у2, l6 — линейные размеры, пункт 906 натсоящих Правил.

      947. Расчетный изгибающий момент Мр, кН·м, действующий в любом поперечном сечении пера рулей типов III, IV, VI и IX — XII, определяется по формуле:

      Мр =

(455)

      948. Расчетный изгибающий момент Мрп, кН·м, действующий в сечении съемного рудерпоста, расположенном у его фланца, определяется по формуле:

      Мрп =

(456)

      где l3 и l4 — линейные размеры (пункт 906 настоящих Правил);

      I — среднее значение момента инерции поперечного сечения

      рудерпоста, см4;

      IП — среднее значение момента инерции поперечного сечения подошвы ахтерштевня, см4;

      949. При варианте II расположения сектора или румпеля рулевого привода (приложение 162 настоящих Правил) расчетный изгибающий момент Мс, кН·м, действующий в сечении баллера в месте установки сектора или румпеля, определяется по формуле:

      Мс =R1l8 (457)

      Для варианта I расположения сектора или румпеля принимается Мс = 0.

      950. Коэффициент

4для рулей типов I и VII, м3/см4, (для кронштейна полуподвесного руля) определяется по формуле:

4=

(458)

      где l5 — линейный размер (пункт 937 настоящих Правил);

      I1— момент инерции поперечного сечения кронштейна руля у его основания относительно оси, параллельной диаметральной плоскости судна, см4;

      bко — максимальная ширина горизонтального сечения кронштейна руля у нижнего штыря (сечение 4 приложения 161 настоящих Правил), м;

      bк1 — максимальная ширина горизонтального сечения кронштейна руля у его основания, м;

      I2 — момент инерции поперечного сечения кронштейна при кручении у его основания, см4, определяемый по формуле:

      I2=

(459)

      где Акр — площадь, охватываемая средней линией обшивки кронштейна руля (при поперечном сечении у основания кронштейна), см;

      loi — длина средней линии обшивки кронштейна руля (в поперечном сечении у основания кронштейна) данной толщины, см;

      Soi—толщина рассматриваемого участка обшивки кронштейна руля длиной loi, см;

      n — число участков обшивки кронштейна длиной loi и толщиной Soi

      951. Коэффициент

4 для рулей типов III, V и IX, м3/см4, (для подошвы ахтерштевня) определяется по формуле:

4=

(460)

      где Iп1—момент инерции поперечного сечения подошвы ахтерштевня у его основания относительно вертикальной оси, см4;

      bП0 — ширина поперечного сечения подошвы ахтерштевня у штыря руля или поворотной насадки, см;

      bП1 — ширина поперечного сечения подошвы ахтерштевня у ее основания, см.

      952. Коэффициент

4для рулей типов IV и X, м3/см4, (для рудерпоста с подошвой ахтерштевня) определяется по формуле:

4=

(461)

      953. Коэффициент

4для руля типа XI (для съемного рудерпоста с подошвой ахтерштевня), м3/см4, определяется по формуле:

(462)

      954. Коэффициент

4для рулей типов II, VI, VIII и XII принимается равным нулю.

Параграф 4. Расчетные изгибающие моменты и реакции опор
для руля типа XIII

      955. Требования пунктов 935-939 и 949 настоящих Правил распространяются также на рули типа XIII (приложение 161 настоящих Правил).

      956. Расчетный изгибающий момент, действующий в месте соединения баллера с пером руля, принимается равным нулю.

      957. Расчетный изгибающий момент Мр, кН·м, действующий в любом поперечном сечении пера руля, принимается по формуле:

      Мр = 0,1Fhi2/hp, (463)

      где F — нагрузка, определяемая в соответствии с указаниями пунктов 925, 926, и 929 настоящих Правил, кН;

      hi, и hp — линейные размеры (пункт 937 настоящих Правил); при этом в качестве расчетного принимается большее из значений hi.

      958. Расчетная реакция R1 опоры 1 рулевого устройства, кН, принимается равной нулю.

      959. Расчетная реакция R2 опоры 2 рулевого устройства, кН, (любого штыря) определяется по формуле:

      R2= Fhi/hp, (464)

Параграф 5. Расчетные изгибающие моменты и
реакции опор руля типа XIV

      960. Требования пунктов 935 – 939 и 949 настоящих Правил распространяются также на рули типа XIV (приложение 161 настоящих Правил).

      961. Расчетный изгибающий момент М2, кН·м, действующий в сечении 2 баллера (у нижнего подшипника), определяется по формуле:

      М2 = F1 с1+ F21 с2, (465)

      где F1 и F2 - нагрузки, определяемые в соответствии с указаниями пунктов 925, 926 и 929 настоящих Правил, кН;

      с1 и с2 — линейные размеры (пункт 937 настоящих Правил), м.

      962. Расчетный изгибающий момент М3, кН·м, действующий в сечении 3 баллера (в соединении баллера с пером руля), определяется по формуле:

      М3 = F1( с1 — e)+F2{c2 — e), (466)

      где е — линейный размер (пункт 937 настоящих Правил), м.

      963. Расчетный изгибающий момент Мр, кН·м, действующий в рассматриваемом сечении пера руля, определяется по формулам:

      для сечений при y<h1

      Мр =

(467)

      для сечений при y>h1

      Мр =

(468)

      где hр, h1, и y—линейные размеры (пункт 937 настоящих Правил), м.

      964. Расчетная реакция R1 опоры 1 рулевого устройства, кН, (верхнего подшипника) определяется по формуле:

      R1 =

(469)

      где l1 - линейный размер (пункт 937 настоящих Правил), м.

      965. Расчетная реакция R2 опоры 2 рулевого устройства, кН, (нижнего подшипника) определяется по формуле:

      R2= F1 (

) (470)

Параграф 6. Расчетные изгибающие моменты и реакции опор
поворотной насадки типа XV

      966. Требования пунктов 935, 936, 937, 939 и 949 настоящих Правил распространяются также и на устройства с поворотной насадкой типа XV (приложение 161 настоящих Правил).

      967. Расчетный изгибающий момент М2, кН·м, действующий в сечении 2 баллера (у нижнего подшипника), определяется по формуле:

      М2 =1 (471)

      где F – нагрузка, определяемая в соответствии с указаниями пункта 900 настоящих Правил, кН;

      с1 - линейный размер (пункт 937 настоящих Правил), м.

      968. Расчетный изгибающий момент М3, кН·м, действующий в сечении 3 баллера (в соединении баллера с поворотной насадкой), определяется по формуле:

      M3 = F(с1 - e), (472)

      где е — линейный размер (пункт 937 настоящих Правил), м.

      969. Расчетная реакция R1 опоры 1 (верхнего подшипника), кН, определяется по формуле:


(473)

      где l1— линейный размер (пункт 937 настоящих Правил), м.

      970. Расчетная реакция R2 опоры 2 (нижнего подшипника), кН, определяется по формуле:


(474) 971. Для рулевых устройств, отличающихся от показанных в приложении 161 настоящих Правил, расчетные изгибающие моменты и реакции опор являются предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

Глава 48. Баллер руля и поворотной насадки

      Сноска. Заголовок главы 48 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      972. Диаметр головы баллера do, см, должен быть не менее большего значения, определенного по формуле:


(475)

      где k10 — коэффициент, равный:

      26,1 — для режима переднего хода судна;

      23,3 — для режима заднего хода судна;

      Мк — расчетный крутящий момент согласно пунктам 927, 928 или 933 настоящих Правил, кНм;

      ReH — верхний предел текучести материала баллера, МПа

      973. При совместном действии крутящего и изгибающего моментов возникающие напряжения (пункт 902 настоящих Правил) в сечениях баллера 1, 2 или 3, показанных приложении 161 настоящих Правил, для соответствующего типа руля, не превышает 0,5 верхнего предела текучести материала — для режима переднего хода и 0,7 верхнего предела текучести материала — для режима заднего хода (пункты 903 и 921 настоящих Правил). При этом нормальные (

) и касательные (

) напряжения, МПа, определяются по формулам:

= 10,2

103Мu /

(476)

= 5,1

103Мк/

(477)

      где Мu — расчетный изгибающий момент, действующий в рассматриваемом сечении баллера (М1, М2 или М3), определяемый согласно указаниям параграфов 3-6 главы 47 настоящих Правил для соответствующего типа рулевого устройства, кН·м;

      di — диаметр баллера в рассматриваемом сечении, см.

      974. Изменение диаметра баллера между смежными сечениями, указанными в пунктах 972 и 973 настоящих Правил, не более крутым, чем по линейному закону.

      При ступенчатом изменении диаметра баллера в местах уступов должны быть предусмотрены галтели возможно большего радиуса. Переход баллера во фланец осуществляют с радиусом закругления не менее 0,12 диаметра баллера у фланца.

Глава 49. Перо руля и поворотная насадка

      Сноска. Заголовок главы 49 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      975. Толщина обшивки пера профильного руля s, мм, не менее определенной по формуле:


(478)

      где d — осадка судна, м;

      F1 и F2 — расчетные нагрузки согласно пунктов 925 и 926 настоящих Правил, кН;

      А u АB — пункт 925 настоящих Правил;

      а — расстояние между горизонтальными ребрами или вертикальными диафрагмами, смотря по тому, что меньше, м;

      k11 — коэффициент, определяемый по формуле:

      k11 = 10,85 — 2,516(

)2; (479)

      ReH — верхний предел текучести материала обшивки пера руля, МПа;

      b — расстояние между горизонтальными ребрами или вертикальными диафрагмами, смотря по тому, что больше, м;

      k12— коэффициент, равный:

      18,6 — для участка обшивки, расположенного в пределах 0,35 длины пера руля от его передней кромки;

      8,0 — для участка обшивки, расположенного в пределах 0,65 длины пера руля от его задней кромки;

      k13 – коэффициент, равный;

      1 — для участка обшивки, расположенного в струе гребного винта (при непереложенном руле);

      0 — для участка обшивки, расположенного вне струи гребного винта (при непереложенном руле).

      976. В любом случае толщина обшивки пера профильного руля Smin, мм, не менее оп ределенной по формулам:

      для судов длиной менее 80 м


(480)

      для судов длиной 80 м и более


(481)

      где L — длина судна, м.

      977. У судов ледового плавания толщина обшивки пера руля в пределах ледового пояса равна не менее толщины ледового пояса наружной обшивки в кормовой части судна, указанной в пункте 836 настоящих Правил, при величине шпации, равной расстоянию между вертикальными диафрагмами пера руля.

      Толщина обшивки пера руля ледоколов s, мм, не менее определенной по формуле:


, (482)

      где а — расстояние между горизонтальными ребрами или вертикальными диафрагмами, в зависимости от того, что меньше, для обтекаемых сварных рулей; расстояние между горизонтальными ребрами для однослойных стальных цельнолитых рулей, м. В расчетах расстояние а принимается не менее 0,6 м;

      рК — интенсивность ледовой нагрузки в районе CI, определяемая в соответствии с подпунктом 2) пункта 829 настоящих Правил, кПа;

      ReH — верхний предел текучести материала обшивки пера руля, МПа;

      k16- коэффициент для обтекаемых сварных рулей, определяемый по формуле:

      k16 = 1 — 0,38(а/b)2, (483)

      b — расстояние между горизонтальными ребрами или вертикальными диафрагмами, смотря по тому, что больше, м.

      Для однослойных стальных цельнолитых рулей к16 в расчетах принимается равным 1.

      978. Обшивка пера профильного руля изнутри подкрепляют горизонтальными ребрами и вертикальными диафрагмами. Толщина ребер и диафрагм принимается не менее толщины обшивки пера руля.

      Обшивка, ребра и диафрагмы соединяют между собой сваркой угловым или пробочным швом с удлиненными прорезями. Размеры элементов пробочного шва выбираются в соответствии с пунктом 304 настоящих Правил.

      В горизонтальных ребрах и вертикальных диафрагмах имеется достаточное количество вырезов для беспрепятственного стока воды, попавшей в полость пера.

      Задняя кромка пера руля жестко закрепляется надлежащим образом.

      979. Перо профильных рулей в верхней и нижней частях замыкается торцевыми листами, толщина которых равна не менее 1,2 наибольшей толщины обшивки согласно пункту 975 настоящих Правил. В торцевых листах предусматривают спускные пробки из нержавеющего металла.

      980. Обшивка пера полуподвесного руля в углах вырезов (в районе установки штырей) имеет закругления. Радиусы этих закруглений допускают не менее двукратной толщины обшивки в этом районе, а свободную кромку обшивки руля тщательно зачищают.

      981. В районе оси вращения профильного руля имеется одна или несколько вертикальных диафрагм, обеспечивающих общую прочность пера руля. Момент сопротивления поперечного сечения этих диафрагм, включая условные пояски, такий, чтобы нормальные напряжения у в рассматриваемом сечении не превышали 0,5 верхнего предела текучести материала обшивки пера руля (пункт 903 настоящих Правил).

      Нормальные напряжения

, МПа, вычисляются по формуле:

= 1000 Мu /W, (484)

      Мu – расчетный изгибающий момент, в рассматриваемом сечении пера руля (Мu и Мр) определяемый согласно требованиям параграфов 3 – 5 главы 47 настоящих Правил для соответствующего типа рулевого устройства, кН·м;

      W — момент сопротивления рассматриваемого сечения диафрагм, включая условные пояски, относительно оси симметрии профиля пера руля, см3.

      Размеры условных поясков диафрагм принимаются равными:

      толщина — толщине обшивки пера руля;

      ширина — 1/6 высоты пера или половине расстояния между ближайшими диафрагмами, расположенными по обе стороны от рассматриваемой диафрагмы, смотря по тому, что меньше.

      982. Особое внимание обращают на прочность крепления к перу руля фланца для соединения с баллером и петель штырей.

      983. У передней кромки однослойных стальных цельнолитых рулей ледоколов предусматривается рудерпис, проходящий по всей высоте пера руля.

      Приведенные напряжения

пр, МПа, возникающие в любом горизонтальном сечении рудерписа, определяемые по нижеприведенной формуле, не превышают 0,5 верхнего предела текучести материала руля:

пр= 1000

(485)

      где Мр — изгибающий момент, определяемый согласно указаниям пункта 957 настоящих Правил, кН-м;

      Мк — расчетный крутящий момент согласно пункту 927 настоящих Правил, кН·м;

      у — отстояние рассматриваемого сечения от нижней кромки руля (приложение 163 настоящих Правил), м;

      W— момент сопротивления рассматриваемого поперечного сечения рудерписа относительно оси О1 — О1 без учета обшивки пера руля (сечение рудерписа, учитываемое при определении W, заштриховано в приложении 163 настоящих Правил ,в сечении II), см3;

      S — площадь рассматриваемого поперечного сечения рудерписа (заштрихованную площадь в сечении II приложения 163 настоящих Правил), см2;


— расстояние между центром тяжести площади S и осью вращения пера руля, см.

      984. Перо однослойного стального цельнолитого руля подкрепляют ребрами жесткости, отливаемыми с обеих сторон пера руля на уровне каждой петли руля (приложение 163 настоящих Правил).

      Момент сопротивления рассматриваемого поперечного сечения ребер жесткости W, см3, (включая тело пера руля в пределах размера hi, в соответствии с сечением II-II в приложении 163 настоящих Правил) относительно оси О2 — О2 не менее определенного по формуле:

      W =

(486)

      где F — нагрузка, определяемая согласно указаниям пункта 926 настоящих Правил, кН;

      А — площадь руля, м;

      hi - линейный размер, м (приложение 163 настоящих Правил);

      х — отстояние рассматриваемого сечения от кормовой кромки руля, м (приложение 163 настоящих Правил);

      ReH — верхний предел текучести материала руля, МПа.

      985. Толщина наружной обшивки sH, мм, поворотной насадки не менее определяемой по формуле:

      sH = k14 l1

(487)

      DH - внутренний диаметр насадки в свету, м;

      lH - длина насадки, м;

      d - осадка судна, м;

      FH - расчетная нагрузка, действующая на корпус насадки согласно пункту 931 настоящих Правил, кН;

      ReH - верхний предел текучести материала наружной обшивки насадки, МПа;

      k14 - коэффициент, определяемый по формуле:

      k14 = 7,885 — 2,221(l1/ u1,)2; (488)

      u1 - расстояние между поперечными диафрагмами или от поперечной диафрагмы до середины профиля, ограничивающего входное или выходное отверстие насадки, м. Это расстояние не более 600мм; расстояние между продольными диафрагмами, измеренное по длине наружной обшивки насадки, м. Это расстояние равно не более 1000 мм.

      986. Толщина внутренней обшивки sB, мм, поворотной насадки, кроме ее среднего пояса, равна не менее:

      sB = 6,39

(489)

      где Т— упор винта, кН, при скорости V.

      Толщина среднего пояса scp, мм, внутренней обшивки поворотной насадки не менее:

      scp = 7,34

(490)

      где l2— расстояние между поперечными диафрагмами, расположенными в районе среднего пояса внутренней обшивки, м.

      При применении нержавеющей или плакированной стали величину scp допускается уменьшать по согласованию с Регистром судоходства.

      987. Толщина наружной и внутренней обшивки поворотной насадки не должна быть меньше указанной в пункте 976 настоящих Правил.

      988. Средний пояс внутренней обшивки поворотной насадки простирается не менее чем на 0,05 DH в нос и не менее чем на 0,1 DH в корму от концевых кромок лопастей винта. Ширина его, по крайней мере, равняется наибольшей ширине боковой проекции лопасти винта.

      989. Наружная и внутренняя обшивки насадки подкрепляют изнутри поперечными и продольными диафрагмами. Расстояние между диафрагмами соответствуют требованиям пункта 985 настоящих Правил. Следует предусматривать не менее четырех продольных диафрагм, которые равномерно распределены по окружности насадки.

      Толщина диафрагм, за исключением расположенных в районе среднего пояса внутренней обшивки насадки, не менее толщины наружной обшивки согласно пунктов 954 и 956 настоящих Правил.

      Поперечные и продольные диафрагмы привариваются двусторонними непрерывными швами с полным проваром к внутренней обшивке насадки со стороны внутренней полости насадки. При толщине диафрагм 10мм и более следует предусматривать разделку кромок под сварку.

      Наружная обшивка соединяется с диафрагмами пробочным швом с удлиненными прорезями или сваркой на остающейся подкладке. Размеры элементов пробочного шва с удлиненными прорезями выбираются в соответствии с пунктом 304 настоящих Правил.

      В поперечных и продольных диафрагмах необходимо достаточное количество вырезов для беспрепятственного стока воды, попавшей в полость насадки, а в нижней и верхней частях наружной обшивки устривают спускные пробки из нержавеющего металла. Расстояние от кромки вырезов до внутренней и наружной обшивки насадки не менее 0,25 высоты диафрагм.

      Не допускается приварка накладных листов на внутренней обшивке насадки.

      990. В районе среднего пояса внутренне обшивки насадки устанавливают, по крайней мере, две непрерывные поперечные диафрагмы. Толщина этих диафрагм не менее толщины внутренней обшивки вне ее среднего пояса согласно формуле (489) настоящих Правил.

      991. Особое внимание обращают на прочность крепления к поворотной насадке фланца, вварной втулки и других вварных деталей для соединения насадки с баллером и штырем.

      992. Толщина обшивки стабилизатора sCT, мм, не менее определяемой по формуле:

      sCT = k14 l1

(491)

      где АcT — площадь стабилизатора насадки, м;

      FCT — расчетная нагрузка, действующая на стабилизатор, согласно формуле (423) настоящих Правил, кН;

      k14 —коэффициент согласно пункту 985 настоящих Правил,

      u1 — расстояние между горизонтальными ребрами, м;

      l1 —расстояние между вертикальными диафрагмами или между диафрагмой и передней или задней кромкой стабилизатора, м;

      ReH - верхний предел текучести материала обшивки стабилизатора, МПа.

      993. Обшивка стабилизатора насадки подкрепляется изнутри горизонтальными ребрами и вертикальными диафрагмами, толщина которых не менее толщины обшивки согласно пункту 992 настоящих Правил.

      Корпус стабилизатора заканчивается вверху и внизу торцевыми листами. Толщина торцевых листов не менее 1,5 толщины обшивки согласно пункту 961 настоящих Правил. Вертикальные диафрагмы прочно соединяют с торцевыми листами.

      Обшивка, ребра и диафрагмы соединяют между собой сваркой угловым или пробочным швом. Исполнение пробочного шва с удлиненными прорезями принимается в соответствии с пунктом 304 настоящих Правил.

      В горизонтальных ребрах и вертикальных диафрагмах необходимо достаточное количество вырезов, а в торцевых листах предусматривают спускные пробки из нержавеющего материала.

      994. В районе крепления стабилизатора с насадкой имеется одна или несколько вертикальных диафрагм, обеспечивающих общую прочность стабилизатора. Момент сопротивления WCT, см3, этих диафрагм, включая ширину присоединенного пояска, не менее определяемого по формуле:

      WCT= 1390 FCT hCT /ReH, (492)

      где FCT — расчетная нагрузка, действующая на стабилизатор, согласно формуле (423) настоящих Правил, кН;

      hCT — высота стабилизатора, м;

      ReH— верхний предел текучести используемого материала, МПа.

      Размеры присоединенного пояска принимаются равными: толщина — толщине обшивки стабилизатора; ширина — 1/5 высоты стабилизатора.

      995. Соединение насадки со стабилизатором выполняют таким образом, чтобы было обеспечено жесткое закрепление последнего.

      В качестве расчетной нагрузки, действующей на стабилизатор, в расчетах прочности принимается равномерно распределенная по высоте стабилизатора нагрузка FT, определяемая по формуле (423) настоящих Правил. В зависимости от типа соединения учитывается крутящий момент, действующий на соединение, от нагрузки FCT с учетом точки приложения этой нагрузки — формула (434) настоящих Правил. При этом возникающие в соединении напряжения (пункт 902 настоящих Правил) не превышают 0,4 верхнего предела текучести материала.

Глава 50. Соединение баллера с пером руля или поворотной насадкой(соединение болтовое с горизонтальными фланцами, соединение коническое со шпонкой и бесшпоночное)

      Сноска. Заголовок главы 50 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      996. Диаметр соединительных болтов d1, см, не менее:

      d1 = 0,62

(493)

      где d2 — диаметр баллера у соединительного фланца, см;

      z, — число соединительных болтов;

      r2 — среднее расстояние от центров болтов до центра системы отверстий фланца, см;

      ReH1 — верхний предел текучести материала баллера, МПа;

      ReH2 — верхний предел текучести материала болтов, МПа.

      Диаметр соединительного болта в его резьбовой части d3, см, не менее определенного по формуле:

      d3 = 76,84

(494)

      где Мu – расчетный изгибающий момент, действующий в сечении баллера у фланца (М2 или М3), определяемый согласно указаниям параграфов 6-6 главы 58 настоящих Правил для соответствующего типа рулевого устройства, кН·м;

      r3 — среднее расстояние от центров болтов до продольной оси симметрии фланца, см.

      Число болтов z1 равна не менее 6.

      Среднее расстояние от центров болтов до центра системы отверстий фланца не менее 0,9 диаметра баллера согласно пункту 972 настоящих Правил. Если соединение подвержено действию изгибающего момента, то среднее расстояние от центров болтов до продольной оси симметрии фланца не меньше 0,6 диаметра баллера у фланца.

      997. Необходимо чтобы все болты были призонными, за исключением случаев постановки шпонки, когда достаточно иметь только два призонных болта. Гайки имеет нормальные размеры. Болты и гайки надежно застопаривают.

      998. Толщина фланцев не менее диаметра болтов. Центры отверстий для болтов отстоят от наружных кромок фланца не менее чем на 1,15 диаметра болтов.

      999. Если соединительные фланцы поворотных насадок встроены не прямо в корпус насадки, а соединены листовой конструкцией с ней, то прочность этой конструкции соответствует прочности баллера согласно пункту 973 настоящих Правил. При этом рассчитанное приведенное напряжение не превышает 0,4 верхнего предела текучести применяемого материала.

      1000. Длина конической части баллера, которой он закрепляется в пере руля или поворотной насадке, не менее 1,5 диаметра баллера согласно пункту 973 настоящих Правил, причем конусность по диаметру не более 1:10. Коническая часть баллера переходит в цилиндрическую без уступа.

      1001. По образующей конуса ставится шпонка. Ее концы имеют достаточные закругления. Площадь рабочего сечения шпонки АF (произведение длины шпонки на ширину), см2, не менее большего значения, определенного по формуле:

      АF =

(495)

      Высота шпонки не менее половины ее ширины.

      Шпоночный паз баллера не выходит за пределы конусного соединения.

      1002. Наружный диаметр нарезной части баллера не менее 0,9 наименьшего диаметра конуса. Резьба мелкая. Наружный диаметр и высота гайки не менее соответственно 1,5 и 0,8 наружного диаметра нарезной части баллера. Для предотвращения самоотдачи гайку надежно застопаривают по крайней мере двумя приварными планками или одной приварной планкой и шплинтом.

      1003. Требования пунктов 1003 – 1010 настоящих Правил распространяются на бесшпоночное соединение баллера с пером руля или поворотной насадкой, выполняемое с применением гидропрессового метода напрессовки.

      1004. Длина конической части баллера, которой он закрепляется в пере руля или поворотной насадке, не менее 1,5 диаметра баллера согласно пункту 973 настоящих Правил, причем конусность по диаметру равна 1:15.

      1005. До начала напрессовки обеспечивается взаимная пригонка конусов баллера и ступицы пера руля или поворотной насадки с тем, чтобы при проверке прилегания их поверхностей на краску пятна контакта составляли не менее 70 % расчетной площади сопряжения, при этом пятна контакта располагаются сплошными кольцевыми поясками.

      Взаиморасположение конусов баллера и ступицы, обеспечивающее указанную выше взаимную пригонку поверхностей конусов, следует рассматривать как начальное их взаиморасположение перед напрессовкой и фиксируют специальной меткой.

      В обоснованных случаях Регистром судоходства допускается способ определения начального взаиморасположения конусов баллера и ступицы, отличающихся от вышеуказанного.

      1006. Для обеспечения необходимого натяга в коническом соединении осевое перемещение баллера относительно начального его положения (пункт 1005 настоящих Правил) при окончательной запрессовке его в ступицу пера руля или поворотной насадки равна не менее определяемого по формуле:


, (496)

      где s1 – осевое перемещение баллера, мм;

      dm — средний диаметр конуса баллера, мм;

      dm – наружный диаметр (или наименьший наружный размер) ступицы пера руля или поворотной насадки (в среднем сечении), мм;

      Е — модуль упругости материала баллера, МПа;

      К — конусность соединения по диаметру;

      q — необходимое контактное давление на сопрягаемых конических поверхностях при запрессовке, МПа, определяемое по формуле:


(497)

      где n — коэффициент запаса несущей способности соединения по трению относительно крутящего момента;

      Мк — наибольшее из значений расчетного крутящего момента согласно пунктам 937, 928 или 933 настоящих Правил, кН-м;

      Lф — фактическая длина контакта сопрягаемых конических поверхностей (за вычетом из длин конического соединения маслораспределительных канавок, проточек) мм;

      Q — масса пера руля или поворотной насадки, кг;

      Мu — максимальный изгибающий момент, действующий в районе конического соединения, определяемый в соответствии с пунктами 941, 962 или 968 настоящих Правил, кH·м.

      Для подвесных рулей и поворотных насадок типов XIV и XV (приложение 161 настоящих Правил) следует принимать n не менее 2,5; для рулей и поворотных насадок остальных типов — не менее 2,0.

      Если контактное давление q, определенное по формуле (497) настоящих Правил, получается меньше 40 МПа, для дальнейших расчетов следует принимать q = 40 МПа.

      1007. Проверяют прочность наиболее нагруженной детали соединения: приведенное напряжение на внутренней поверхности ступицы пера руля или поворотной насадки не превосходит 0,85 предела текучести материала ступицы. Приведенное напряжение

, МПа, на внутренней поверхности ступицы следует определять по формуле:


      q1 - контактное давление на сопрягаемых конических поверхностях в районе большего диаметра конуса баллера при совместном действии крутящего и изгибающего моментов, МПа;

      d3 — наибольший диаметр конуса баллера, мм;

      L — длина конической части баллера, мм;

      1008. Давление масла, подаваемого на сопрягаемые конические поверхности баллера и ступицы при сборке и разборке соединения, не превышает давления рmах, МПа, определяемого по формуле:

      рmах =

(503)

      где ReH — предел текучести материала ступицы пера руля, или поворотной насадки, МПа.

      1009. Конструкция и размеры хвостовика баллера и гайки, а также стопорение гайки являются предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      1010. Если баллер изготовлен не из цельной заготовки, его части соединяют муфтой или другим способом, который в каждом случае является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

Глава 51. Штыри руля и поворотной насадки

      Сноска. Заголовок главы 51 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1011. Диаметр штырей, не имеющих облицовки, и штырей с облицовкой, но до ее насадки d4, см, не менее определенного по формуле:

      d4= 18

(504)

      где Ri — расчетная реакция рассматриваемого штыря (R2 или R4), определяемая согласно указаниям параграфов 3 и 4 главы 47 настоящих Правил для соответствующего типа рулевого устройства, кН;

      ReH — верхний предел текучести материала штыря, МПа.

      1012. Длина конической части штыря, которой он закрепляется в петле руля, в вварной втулке насадки или пятке ахтерштевня, не менее диаметра штыря согласно пункту 1011 настоящих Правил, причем конусность по диаметру не превышает 1:10. Коническая часть штыря переходит в цилиндрическую без уступа.

      Наружный диаметр нарезной части штыря не менее 0,8 наименьшего диаметра конуса. Наружный диаметр и высота гайки соответственно не менее 1,5 и 0,6 наружного диаметра нарезной части штыря.

      1013. Длина цилиндрической части штыря не менее диаметра штыря вместе с облицовкой, если она имеется, и не более 1,3 этого диаметра.

      1014. Толщина материала петель руля и ахтерштевня и вварных втулок поворотных насадок за пределами отверстия для втулки штыря не менее 0,5 диаметра штыря без облицовки.

      Для штырей диаметром 200 мм и более допускается уменьшение указанной толщины петель 0,5 до 0,35 диаметра штыря без облицовки; если при условии выполнения требований пунктов 1012 и 1013 настоящих Правил, обеспечивается соотношение:


(505)

      где l7 — высота втулки штыря, см;

      d4 — диаметр штыря, включая его облицовку, если она имеется, см;

      ReH(ШТ) — верхний предел текучести материала штыря, МПа;

      ReH(ПЕТ) — верхний предел текучести материала петли, МПа.

      1015. Для предотвращения самоотдачи гайку штыря надежно застопаривают с помощью по крайней мере двух приварных планок или одной приварной планки и шплинта, а штыри надежно застопаривают в петлях руля или ахтерштевня.

      1016. Производится проверка выбранных размеров штырей по удельному давлению. Под удельным давлением р понимается величина, МПа, определяемая по формуле:

      р = 10Ri/(d'4 l7), (506)

      где Ri — пункт 1011 настоящих Правил;

      d4 — диаметр штыря, включая его облицовку, если она имеется, см;

      l7 — высота втулки штыря, см.

      Удельное давление не превышает значений, приведенных в приложение 159 настоящих Правил. Применение для трущихся пар материалов, отличных от указанных в приложении 159 настоящих Правил, в каждом случае является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

Глава 52. Съемный рудерпост

      Сноска. Заголовок главы 52 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1017. Диаметр съемного рудерпоста d5 непосредственно у фланца выбирают таким, чтобы нормальные напряжения у, возникающие в его сечении, не превышали 0,5 верхнего предела текучести материала съемного рудерпоста. Нормальное напряжение

, МПа, определяется по формуле:

=104Мрn/ d35, (507)

      где Мрn — расчетный изгибающий момент, определяемый согласно указаниям пункта 948 настоящих Правил, кН·м;

      d5 — диаметр съемного рудерпоста у фланца, см.

      Диаметр съемного рудерпоста в районе подшипников пера руля не менее диаметра d5. Диаметр съемного рудерпоста на участке между подшипниками пера руля возиожно уменьшить на 10%.

      1018. В отношении конической и нарезной части съемного рудерпоста, а также его гайки требования аналогичны изложенным в пункте 1012 настоящих Правил, для штырей.

      1019. Диаметр болтов фланцевого соединения съемного рудерпоста с ахтерштевнем d6, см, не менее определенного по формуле:

      d6= 6,77

(508)

      где R2 — расчетная реакция верхнего подшипника съемного рудерпоста, определяемая согласно пункту 944 настоящих Правил, кН;

      Мрn — расчетный изгибающий момент, действующий в сечении рудерпоста, расположенном у его фланца, определяемое согласно пункту 948 настоящих Правил, кН·м;

      r4 — среднее расстояние от центров болтов до центра системы отверстий фланца, м;

      r5 — расстояние от оси вращения пера руля до плоскости соприкосновения фланцев съемного рудерпоста и ахтерштевня, м;

      z2 — число болтов фланцевого соединения;

      ReH — верхний предел текучести материала болтов, МПа.

      Число болтов z2 равно не менее 6.

      Расстояние от центра любого болта до центра системы отверстий фланца не менее 0,7, а до вертикальной оси симметрии плоскости фланца не менее 0,6 диаметра съемного рудерпоста d5, указанного в пункте 1017 настоящих Правил.

      1020. Необходимо чтобы все болты были призонными, за исключением случаев постановки шпонки, когда достаточно только два призонных болта. Гайки имеют нормальные размеры и надежно застопорены шплинтами или приварными планками.

      1021. Толщина фланца не менее диаметра болтов. Центры отверстий для болтов отстоят от наружных кромок фланца не менее чем на 1,15 диаметра болтов.

      1022. В местах перехода съемного рудерпоста от одного диаметра к другому выполняют достаточные закругления. В месте перехода во фланец радиус заркугления не менее 0,12 диаметра съемного рудерпоста.

      1023. Для предотвращения самоотдачи гайку съемного рудерпоста надежно застопаривают по крайней мере двумя приварными планками или одной приварной планкой и шплинтом.

      1024. В отношении подшипников пера руля на съемном рудерпосте остаются справедливыми требования пункта 1016 настоящих Правил для штырей.

Глава 53. Подшипники баллера

      Сноска. Заголовок главы 53 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1025. В отношении опорных подшипников баллера, воспринимающих поперечную нагрузку, остаются справедливыми требования в пункте 1016 настоящих Правил для штырей.

      1026. Для того, чтобы воспринять массу руля или поворотной насадки и баллера, устанавливают упорный подшипник. Палуба в месте его установки надежно подкрепляется.

      Принимают меры против аксиального смещения пера или поворотной насадки и баллера вверх более чем на величину, допускаемую конструкцией рулевого привода; для устройств с поворотными насадками, кроме того, принимают меры по обеспечению гарантированного зазора между лопастями гребного винта и насадкой в условиях эксплуатации.

      1027. В месте прохода баллера через верхнюю часть гельмпортовой трубы в ней устанавливают сальник, предотвращающий попадание воды в корпус судна. Сальник располагают в месте, всегда доступном для осмотра и обслуживания.

Глава 54. Комплектация рулевых устройств рулевыми приводами

      Сноска. Заголовок главы 54 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1028. Суда снабжают главным и вспомогательным рулевыми приводами, если специально не указано иное.

      1029. Главный рулевой привод обеспечивает перекладку полностью погруженного руля или полностью погруженной поворотной насадки с 35о одного борта на 35о другого борта при максимальной эксплуатационной осадке и скорости переднего хода при тех же условиях с 35о одного борта на 30о другого борта не более чем за 28 с.

      1030. Вспомогательный рулевой привод обеспечивает перекладку полностью погруженного руля или полностью погруженной поворотной насадки с 15о одного борта на 15о другого борта не более чем за 60 с, при скорости судна на переднем ходу, равной половине его максимальной, относящейся к этой осадке скорости или 7 уз, в зависимости от того, какое из значений больше.

      1031. На нефтеналивных, нефтеналивных (>60оС), комбинированных судах, на газовозах и химовозах валовой вместимостью 10000 и более, а также на всех атомных и на остальных судах валовой вместимостью 70000 и более главный рулевой привод включает в себя два или более одинаковых силовых агрегата, соответствующих требованиям пункта 1032 настоящих Правил (пункты 4315 и 4316 настоящих Правил).

      1032. Если главный рулевой привод включает в себя два или более силовых агрегата, вспомогательный рулевой привод не обязателен в следующих случаях:

      1) на пассажирских и атомных судах и судах специального назначения, имеющих на борту более 200 человек специального персонала, главный рулевой привод обеспечивает выполнение требований пункта 1029 настоящих Правил, при бездействующем любом одном из силовых агрегатов;

      2) на грузовых судах и судах специального назначения, имеющих на борту 200 и менее человек специального персонала, главный рулевой привод обеспечивает выполнение требований пункта 1029 настоящих Правил, при всех действующих силовых агрегатах;

      3) главный рулевой привод устроен так, что при единичном повреждении в системе его трубопровода или в одном из силовых агрегатов это повреждение может быть изолировано для поддержания или быстрого восстановления управляемости судна.

      1033. Если в соответствии с пунктом 972 настоящих Правил требуется, чтобы диаметр головы баллера без учета ледового усиления был более 230 мм, то предусматривается дополнительный источник питания согласно пункту 4995 настоящих Правил мощностью, достаточной по меньшей мере для обеспечения работы силового агрегата рулевого привода в соответствии с требованием пункта 1030 настоящих Правил.

      1034. Главный рулевой привод бывает ручным, если он отвечает требованиям пункта 4238 настоящих Правил и если при этом диаметр баллера руля и поворотной насадки согласно пункту 972 настоящих Правил не превышает 120 мм (без учета ледового усиления).

      Во всех остальных случаях главный рулевой привод приводится в действие от источника энергии.

      1035. Вспомогательный рулевой привод бывает ручным, если он отвечает требованиям пункта 4238 настоящих Правил и если при этом диаметр баллера руля или поворотной насадки согласно пункту 972 настоящих Правил, не превышает 230 мм (без учета ледового усиления).

      Во всех остальных случаях вспомогательный рулевой привод приводится в действие от источника энергии.

      1036. Главный и вспомогательный рулевые приводы действуют независимо один от другого, однако допускается, чтобы главный и вспомогательный рулевые приводы имели некоторые общие части (например, румпель, сектор, редуктор, цилиндровый блок) при условии, что конструктивные размеры этих частей будут увеличены согласно пункту 4248 настоящих Правил.

      1037. Возможно румпель-тали использоват как вспомогательные рулевые приводы только в следующих случаях:

      1) на самоходных судах валовой вместимостью менее 500;

      2) на несамоходных судах.

      В остальных случаях румпель-тали за рулевой привод не признаются, и снабжение ими судов не обязательно.

      1038. Рулевое устройство имеет систему ограничителей поворота руля или поворотной насадки, допускающую их перекладку на каждый борт только до угла

о:

(509)

      где

о — максимальный угол перекладки руля или поворотной насадки, на который настроена система управления рулевым приводом, но не более 35о; больший угол перекладки является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      Все детали системы ограничения, включая и те, которые одновременно являются деталями рулевого привода, рассчитывают на усилия, соответствующие предельному обратному моменту Мпр, кН·м, от руля не менее:

      Мпр = 1,135 ReH d3·10-4, (510)

      где d — действительный диаметр головы баллера, см;

      ReH — верхний предел текучести материала баллера, МПа.

      При этом напряжения в этих деталях не превышают 0,95 верхнего предела текучести их материала. Упоры системы устанавливаются на ахтерштевне, палубе, платформе, переборке или на других элементах конструкции корпуса судна.

      При активном руле, когда возможно потребуется его перекладка на угол, превышающий максимальный обычный, установка ограничителей является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      1039. Управление главным рулевым приводом предусматривается с ходового мостика и из румпельного отделения.

      1040. Для главных рулевых приводов, выполняемых в соответствии с пунктами 1031 или 1032 настоящих Правил, предусматривают две независимые системы управления, каждая из которых приводится в действие с ходового мостика. Допускается, чтобы эти системы имели общий штурвал или рукоятку управления. Если в систему управления входит гидравлический телемотор, Регистр судоходства освобождает судно (за исключением нефтеналивных, нефтеналивных (>60оС), комбинированных судов, газовозов и химовозов валовой вместимостью 10000 и более, остальных судов валовой вместимостью 70000 и более) от необходимости предусматривать вторую независимую систему управления для всех этих рулевых приводов.

      1041. Управление вспомогательным рулевым приводом предусматривается из румпельного отделения. Для вспомогательного рулевого привода, действующего от источника энергии, предусматривается управление также с ходового мостика. Необходимо чтобы это управление было независимым от системы управления главным рулевым приводом.

      1042. Около каждого поста управления главным и вспомогательным рулевыми приводами, а также в помещении рулевых механизмов указывается угол положения руля или поворотной насадки. Разница между указанным и действительным углом положения руля или поворотной насадки не более:

      1) 1о — при положении руля или поворотной насадки в диаметральной плоскости или параллельно к ней;

      2) 1,5о — при углах положения руля или поворотной насадки от 0о до 5о;

      3) 2,5о — при углах положения руля или поворотной насадки от 5о до 35о.

      Необходимо чтобы указание положения руля или поворотной насадки было независимым от системы управления рулевым приводом.

      1043. Во всем остальном рулевые приводы отвечают требованиям разделов 11 и 13 настоящих Правил.

Глава 55. Эффективность рулей и поворотных насадок

      Сноска. Заголовок главы 55 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие требования

      1044. Выбор основных характеристик судна, влияющих на управляемость, характеристик рулевого устройства и устройства с поворотной насадкой производится по усмотрению проектанта и судовладельца с учетом необходимости обеспечения надлежащей управляемости судна, соответствующей его назначению и условиям эксплуатации, необходимости обеспечения соответствия относительных площадей рулей или поворотных насадок проектируемого судна и судна прототипа, при условии, однако, что суммарная эффективность выбранных рулей и (или) поворотных насадок не менее предписанной в настоящей главе Правил.

      1045. Требования настоящей главы распространяются на кормовые рули и поворотные насадки (пункт 915 настоящих Правил), устанавливаемые в соответствии с указаниями пункта 913 настоящих Правил на самоходных судах (кроме ледоколов) длиной 20 м и более, плавающих в водоизмещающем состоянии, неограниченного района плавания и ограниченного района плавания I. Для судов ограниченных районов плавания II и III нормы параграфа 3 настоящей главы Правил являются рекомендуемыми.

      Для судов смешанных районов плавания II СП и III СП нормы параграфа 3 настоящей главы Правил являются рекомендуемыми, причем выполнение этих норм не служит основанием для невыполнения действующих норм управляемости судов внутреннего плавания.

      1046. Требования настоящей главы распространяются на суда, у которых геометрические характеристики корпуса находятся в следующих пределах:



      где В — ширина судна, м;

      СВ, d, L1, Ср и

к — пункты 925, 975 и 1054 настоящих Правил, соответственно.

      Для остальных судов требования настоящей главы применяются по специальному согласованию с Регистром судоходства.

      1047. Требования настоящей главы Правил распространяются на суда-катамараны, которые имеют два одинаковых корпуса (симметричных относительно своей диаметральной плоскости) с главными размерениями и характеристиками каждого, соответствующими указаниям пункта 1046 настоящих Правил, и которые имеют два одинаковых руля или две поворотные насадки, расположенные в диаметральной плоскости каждого корпуса.

      1048. Средства активного управления судами, не являющиеся основными средствами управления судном (подруливающие устройства, активные рули), рассматриваются как средства, дополняющие регламентируемый минимум, и при выполнении требований настоящей главы не учитываются (пункт 918 настоящих Правил).

Параграф 2. Определение эффективности рулей и поворотных
насадок

      1049. Эффективность выбранного руля Ер, кроме рулей типов IV, X и XIII (приложение 161 настоящих Правил), определяется по формуле:


(511)

      где


(512)

      W— коэффициент:

      для руля, расположенного в диаметральной плоскости судна за гребным винтом,

      W= 0,3 СВ; (513)

      для руля, расположенного в диаметральной плоскости судна, при отсутствии перед ним гребного винта принимается:

      W= 0, (514)

      для бортовых рулей

      W= 0,4 СВ —0,13, (515)

      А2 — площадь подводной части диаметральной плоскости судна при осадке по летнюю грузовую ватерлинию, м2;

      А, АВ, hp, СВ — пункт 925 настоящих Правил;

      СНВ — определяется по формуле (428) настоящих Правил с учетом формулы (424) настоящих Правил при значениях W, как указано в настоящем пункте, и с учетом пункта 930 настоящих Правил; при этом для рулей, не работающих непосредственно за гребным винтом, величина упора Т принимается равной нулю.

      1050. Эффективность выбранного руля (Ерр) типов IV, X или XIII (приложение 161 настоящих Правил) определяется по формуле:


(516)

(517)

      Здесь:

      bр — ширина пера руля, м;

      bk — суммарная ширина руля и рудерпоста, м;

      Ак — пункт 925 настоящих Правил;

      А2, Снв, W — пункт 1049 настоящих Правил.

      1051. Эффективность выбранной поворотной насадки Ерр, имеющей или не имеющей стабилизатор, определяется по формуле:


(518)

      где


(519)

      W – коэффициент:

      для поворотной насадки, расположенной в диаметральной плоскости судна:

      W = 0,2 Снв, (520)

      для бортовой поворотной насадки

      W = 0,1 Снв; (521)

      Dо — наружный диаметр поворотной насадки в плоскости диска гребного винта, м;

      СB, А, lH, А2 — пункты 925, 931 и 1049 настоящих Правил соответственно;

      Снв — определяется по формуле (428) настоящих Правил с учетом формулы (424) настоящих Правил при значениях W, как указано в настоящем пункте, и с учетом пункта 930 настоящих Правил.

Параграф 3. Нормы эффективности рулей и поворотных насадок

      1052. Сумма эффективностей всех установленных на судне рулей и поворотных насадок (кроме судов-катамаранов), определенных в соответствии с параграфом 2 главы 55 настоящих Правил, не менее большего из значений эффективностей Е1, Е2 или Е3, указанных ниже.

      1053. Эффективность одного руля или поворотной насадки, установленной на судне-катамаране, определенная в соответствии с параграфом 2 главы 55 настоящих Правил, не менее большего из значений Е1, Е2 и Е3, определенных в соответствии с указаниями, изложенными ниже, рассматривая один корпус катамарана как самостоятельное одновинтовое судно. При определении площади боковой парусности все надводные конструкции судна-катамарана и палубный груз, если его перевозка предполагается, рассматриваются как принадлежащие одному корпусу.

      1054. Для всех судов, кроме буксиров, спасательных и рыболовных судов, Е1 определяется в зависимости от Ср и

К:

      для одновинтовых судов — приложение 164 настоящих Правил;

      для двух- и трехвинтовых судов — приложение 165 настоящих Правил.

      Для промежуточных значений Ср величина Е1 определяется линейной интерполяцией между кривыми для двух ближайших значений Ср, указанных в приложениях 164 и 165 настоящих Правил, где Ср — коэффициент продольной полноты подводной части корпуса судна при осадке по летнюю грузовую ватерлинию, определяемый по формуле:

      Ср = СВ/ СМ, (522)

      См — коэффициент полноты мидель-шпангоута при осадке по летнюю грузовую ватерлинию;


К — коэффициент полноты подводной кормовой части диаметральной плоскости судна при осадке по летнюю грузовую ватерлинию:

(523)

      L1- длина судна, измеренная на уровне летней грузовой ватерлинии от передней кромки форштевня до крайней кромки кормовой оконечности судна, м;


— площадь боковой проекции кормового подзора судна, м2, вычисляемая как площадь фигуры, ограниченной линией продолжения нижней кромки киля, перпендикуляром, опущенным на эту линию из точки пересечения летней грузовой ватерлинии с контуром диаметрального сечения кормовой оконечности судна, и наружной кромкой ахтерштевня, проведенной без учета рудерпоста, подошвы ахтерштевня или кронштейна руля, если таковые имеются;

o — для двухвинтовых судов — площадь боковой проекции обтекателей гребных винтов (или часть ее), накладываемая на площадь фигуры

, м. Во всех остальных случаях в расчетах принимается

o = 0;

      d— пункт 975 настоящих Правил.

      1055. Для буксиров, спасательных и рыболовных судов Е1 определяется по приложению 166 настоящих Правил, в зависимости от

к.

      1056. Е2 определяется по формуле:


(524)

      где Аз — площадь боковой парусности судна при такой минимальной осадке, при которой перо руля или поворотная насадка полностью погружена в воду (при положении судна без крена и дифферента), м2, определяемая в соответствии с параграфом 4 главы 91 настоящих Правил;

      А4 — площадь подводной части диаметральной плоскости судна при такой минимальной осадке, при которой перо руля или поворотная насадка полностью погружена в воду (при положении судна без крена и дифферента), м2;

      х0 — горизонтальное расстояние от мидель-шпангоута (середина длины L) до центра тяжести площади А3, м. Величина Хо принимается положительной при расположении центра тяжести в нос от мидель- шпангоута и отрицательной — в корму;


p—коэффициент:

      для всех рулей, кроме рулей типов IV, X и XIII (приложение 161 настоящих Правил)


p= h2p/A

      для рулей типов IV, X и ХШ (приложение 161 настоящих Правил)


р= h2p/Ak;

      для поворотных насадок ,


р= Dн/lн;

      V, hp, А, Ак — пункт 925 настоящих Правил;

      Dн, lн — пункт 931 настоящих Правил.

      1057. Для судов длиной 70 м и более Е3 определяется по формуле:

      Е3 = 0,03 + 0,01(

р— 1) + 0,01

(1 — 3

), (525)

      где As — площадь боковой парусности судна при осадке по летнюю грузовую ватерлинию, м2, определяемая в соответствии с параграфом 4 главы 91 настоящих Правил;

      х — горизонтальное расстояние от мидель-шпангоута (середины длины L{) до центра тяжести площади А5, м. Величина х принимается положительной при расположении центра тяжести в нос от мидель-шпангоута и отрицательной — в корму.

      Для судов длиной менее 70 м в расчетах принимается Е3 = 0.

      1058. Для всех судов (кроме спасательных и рыболовных судов и буксиров, если эти суда имеют

> 0,865), если Е1 больше любого из значений Е2 или Е3, допускается в расчетах принимать Е1 = 0 при условии, что испытанием самоходной модели длиной не менее 2 м (при скорости модели, соответствующей скорости судна V, пункт 925 настоящих Правил) будет доказано следующее:

      1) диаметр установившейся циркуляции судна с рулем (рулями) или поворотной насадкой (насадками), переложенной на 35о на любой борт, не будет больше четырех длин судна;

      2) диаметр установившейся самопроизвольной циркуляции судна с непереложенным рулем (рулями) или поворотной насадкой (насадками), Dc, вычисляемой по формуле:

      Dc = (DСП+D)/2, (526)

      не будет меньше 3,35 (DЦП + DЦЛ),

      где DСП и D — диаметр установившейся самопроизвольной циркуляции, соответственно правой и левой, с непереложенным рулем или насадкой;

      DЦП и DЦЛ — диаметр установившейся циркуляции с рулем или насадкой, переложенной на 35о соответственно на правый и левый борт.

      Если требование настоящего подпункта невозможно выполнить по конструктивным соображениям, отступление от него является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      1059. Для судов, у которых при осадке по летнюю грузовую ватерлинию водоизмещение более 60000т, а коэффициент общей полноты более 0,75, независимо от выполнения требования пункта 1052 настоящих Правил путем испытаний самоходной модели длиной не менее 2м (при скорости модели, соответствующей скорости судна V — пункт 925 настоящих Правил) доказывают выполнение требований подпунктов 1) и 2) пункта 1058 настоящих Правил.

Подраздел 3. Якорное устройство

      Сноска. Заголовок подраздела 3 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 56. Общие указания

      Сноска. Заголовок главы 56 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1060. Каждое судно имеет якорное снабжение, а также стопоры для крепления становых якорей по-походному, устройства для крепления и отдачи коренных концов якорных цепей, механизмы для отдачи и подъема становых якорей и для удержания на них судна при отданных якорях.

      Кроме того, в случаях, указанных в пункте 1088 настоящих Правил, для каждой становой якорной цепи предусматривается стопор, обеспечивающий стоянку судна на якоре.

      1061. Если на судне, кроме якорного устройства или снабжения, предусмотренных в пункте 1060 настоящих Правил, имеется еще какое-либо другое якорное устройство или снабжение (например, авантовые или папильонажные якоря и лебедки для них на дноуглубительных снарядах, мертвые якоря на плавмаяках), то такое якорное устройство или снабжение рассматривается как специальное и освидетельствованию Регистром судоходства не подлежит. Использование якорного устройства, предусмотренного в пункте 1060 настоящих Правил, в качестве рабочих авантовых устройств на дноуглубительных снарядах, а также для удержания дноуглубительных снарядов при производстве дноуглубительных работ грейферами в каждом случае является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства; при этом представляют необходимые данные, характеризующие условия работы элементов якорного устройства (величину и степень динамичности действующих усилий, степень интенсивности работы и износа элементов якорного устройства.

      1062. Якорное снабжение выбирается для всех судов, кроме рыболовных, по приложению 167 настоящих Правил, а для рыболовных судов — по приложению 168 настоящих Правил, по характеристике, определенной в соответствии с параграфом 2 настоящей главы для судов неограниченного района плавания и ограниченного района плавания R1, и по характеристике, уменьшенной:

      на 15 % для судов ограниченных районов плавания R2, R2-RSN и R3- RSN;

      на 25 % для судов ограниченного района плавания R3 с учетом указаний 1063, 1069, 1073, 1074, 1075, 1079 и 1082 настоящих Правил.

      1063. Якорное снабжение несамоходных судов выбирается по характеристике, увеличенной на 25% по сравнению с рассчитанной в соответствии с указаниями, изложенными в пункте 1062 настоящих Правил. Для самоходных судов неограниченного района плавания и ограниченных районов плавания R1, R2, R2- RSN и R3 - RSN, у которых наибольшая скорость переднего хода при осадке по летнюю грузовую ватерлинию составляет не более 6 уз, и для судов ограниченного района плавания R3, у которых упомянутая скорость хода не более 5 уз., якорное снабжение выбирается как для несамоходных судов.

      Якорное устройство судовых барж, а также стоечных судов отвечает требованиям настоящего подраздела Правил. В случае перегона морем стоечных судов, не имеющих штатного якорного устройства, предусматривают возможность размещения на них якорей и якорных цепей.

      1064. Для систем дистанционного управления якорным устройством, если они предусматриваются, выбор их типа, степень автоматизации управления, объем операций, управляемых дистанционно, определяются судовладельцем.

      Дополнительные требования к якорным устройствам с системой дистанционного управления приведены в параграфе 4 главы 61, в параграфе 5 главы 372, а также в пункте 4977 настоящих Правил.

Глава 57. Характеристика снабжения

      Сноска. Заголовок главы 57 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1065. Характеристика снабжения Nc всех судов, кроме плавучих кранов и буксиров, определяется по формуле:

      Nc =

2/3 + 2Bh+0,1А (527)

      где

— объемное водоизмещение судна при осадке по летнюю грузовую ватерлинию, м3;

      В — ширина судна, м;

      h — высота от летней грузовой ватерлинии до верхней кромки настила палубы самой высокой рубки, м, которая определяется по формуле:

      h = а+

hi (528)

      где а — расстояние от летней грузовой ватерлинии до верхней кромки настила верхней палубы у борта на миделе, м;

      hi — высота в диаметральной плоскости каждого яруса надстройки или рубки, имеющей ширину большую, чем 0,25В, м.

      При наличии по длине судна двух или более надстроек или рубок учитывается только одна надстройка или рубка рассматриваемого яруса, имеющая большую ширину.

      Для самого нижнего яруса hi, измеряется в диаметральной плоскости от верхней палубы или, при наличии у верхней палубы уступа, от условной линии, являющейся продолжением верхней палубы.

      При определении h учитывать седловатость и дифферент не требуется. Следует иметь в виду особенность, указанную в пункте 1067 настоящих Правил.

      А — площадь парусности в пределах длины судна L, считая от летней грузовой ватерлинии, м2. При определении А учитывается площадь парусности только корпуса, надстроек и рубок шириной более чем 0,255. Следует иметь также в виду особенность, указанную в пункте 1066 настоящих Правил.

      1066. Характеристика снабжения Nc для буксиров определяется по формуле:

      Nc=

2/3 +2 (Ba+

hibi)+0,lA, (529)

      где

, В, a, hi u А принимаются в соответствии с указаниями пункта 1040 настоящих Правил;

      bi — ширина соответствующего яруса надстройки или рубки, м. При наличии по длине судна двух или более надстроек или рубок следует руководствоваться соответствующим указанием пункта 1065 настоящих Правил.

      1067. Контейнеры и другие подобные грузы, перевозимые на палубе и на закрытиях грузовых люков, мачты, грузовые стрелы, такелаж, леерное ограждение и другие подобные конструкции при определении h и А не учитываются, также допускается не учитывать фальшборт и комингсы люков высотой менее 1,5 м. Если высота козырьков, фальшборта и комингсов люков более 1,5 м, то они рассматриваются как рубка или надстройка.

      Черпаковые башни, рамы и копры для подъема рам дноуглубительных снарядов при определении h допускается не учитывать; при определении А их площадь парусности следует вычислять как площадь, ограниченную контуром конструкции.

      1068. Характеристика снабжения Nc для плавучих кранов определяется по формуле:

      Nc =1,5

2/3+2В h+2S+0,1A, (530)

      где А, В, h u А принимаются в соответствии с указаниями пункта 1040 настоящих Правил;

      при определении А учитывается боковая площадь парусности верхнего строения плавучего крана (в походном положении), вычисляемая как площадь, ограниченная внешним контуром конструкции;

      S — проекция на плоскость мидель-шпангоута площади парусности, м, верхнего строения (в походном положении), расположенной выше настила палубы самой высокой рубки, учитываемой при определении А, при этом площадь парусности определяется как площадь, ограниченная внешним контуром конструкции.

Глава 58. Становые якоря и стоп-анкеры

      Сноска. Заголовок главы 58 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1069. Если количество становых якорей, определенное в соответствии указаниями пунктов 1062 и 1063 настоящих Правил, составляет 3, то один из них предполагается запасным. По согласованию с Регистром судоходства третий (запасной) якорь допускается хранить на берегу. Третьего, то есть запасного якоря, допускается не иметь судам ограниченных районов плавания R1, R2, R2-RSN, R3-RSN и R3.

      На судах с характеристикой снабжения 205 и менее разрешается, кроме того, иметь второй становой якорь в качестве запасного при условии, что предусмотрены меры для быстрого приведения его в готовность к действию.

      Суда ограниченного района плавания R3 с характеристикой снабжения 35 и менее, если они не являются пассажирскими, допускается только один становой якорь.

      Суда ограниченного района плавания R3 стоп-анкера разрешается не иметь.

      На судах ограниченных районов плавания R2-RSN, R3-RSN с характеристикой снабжения более 205, кроме снабжения, указанного в приложении 167 настоящих Правил, предусматривается стоп-анкер, масса которого составляет не менее 75 % массы станового якоря.

      1070. Для адмиралтейских якорей в величину массы якоря входит масса штока.

      Масса каждого станового якоря и стоп-анкера отличается на +7 % от значений, определяемых приложениями 167 и 168 настоящих Правил, при условии, что общая масса становых якорей не менее преписываемой общей массы становых якорей.

      Если применяются якоря повышенной держащей силы, то масса каждого якоря составляет 75 % массы якоря, определяемой по приложениям 167 и 168 настоящих Правил. Если применяются якоря высокой держащей силы, то масса каждого якоря составляет не менее 50% массы якоря, определяемой по приложениям 167 и 168 настоящих Правил.

      1071. Для снабжения судов допускаются якоря следующих типов:

      1) Холла;

      2) Грузона;

      3) адмиралтейские.

      Масса головной части якорей Холла или Грузона, включая штыри и детали соединения, составляет не менее 60 % общей массы якоря.

      У адмиралтейских якорей масса штока составляет 20 % общей массы якоря, включая якорную скобу.

      Снабжение судов якорями других типов в каждом случае является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      Для признания якоря якорем повышенной держащей силы необходимо провести сравнительные испытания этого якоря и якоря Холла или Грузона в паре на разных грунтах; при этом держащая сила якоря по меньшей мере, вдвое больше, чем у якоря Холла или Грузона такой же массы.

      Для признания якоря якорем высокой держащей силы необходимо провести сравнительные испытания этого якоря и якоря Холла или Грузона в паре на разных грунтах, при этом необходимо чтобы держащая сила якоря была по меньшей мере вчетверо больше, чем у якоря Холла или Грузона такой же массы. Допускается проведение аналогичных сравнительных испытаний с якорем повышенной держащей силы, при этом держащая сила якоря высокой держащей силы была вдвое больше, чем у якоря повышенной держащей силы.

      Объем и порядок проведения указанных испытаний в каждом случае являются предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      1072. Якоря высокой держащей силы допускаются для снабжения судов ограниченных районов плавания R1, R2-RSN, R3 и R3-RSN. Масса якоря высокой держащей силы не превышает 1500 кг.

Глава 59. Цепи и тросы для становых якорей

      Сноска. Заголовок главы 59 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1073. Суда с характеристикой снабжения 205 и менее, на которых второй становой якорь допущен в качестве запасного, а также суда с характеристикой 35 и менее, которым допускается иметь только один становой якорь, согласно пункту 1069 настоящих Правил снабжаются только одной цепью длиной, уменьшенной вдвое по сравнению с требуемой соответствующей таблицей снабжения для двух цепей. Суда ограниченного района плавания R3 цепей или тросов для стоп-анкера могут не иметь.

      1074. Для судов, к символу класса которых добавляется отметка "Суда обеспечения", суммарная длина обеих цепей для становых якорей принимается на 165 м больше, чем указано в приложении 167 настоящих Правил, а калибр этих цепей принимается не менее калибра, указанного в приложении 167 настоящих Правил, двумя строками ниже характеристики снабжения рассматриваемого судна (с учетом указаний пунктов 1062 и 1063 настоящих Правил).

      На судах обеспечения с характеристикой снабжения более 720 при спецификационной глубине якорной стоянки более 250 м и на судах обеспечения с характеристикой снабжения 720 или менее при спецификационной глубине якорной стоянки более 200 м длина и калибр якорных цепей для становых якорей увеличивают с учетом спецификационных глубин и условий якорных стоянок по согласованию с Регистром судоходства.

      1075. Калибр цепей для становых якорей грунтоотвозных шаланд и дноуглубительных снарядов, не имеющих трюмов для транспортировки грунта, принимается не менее калибра, указанного в приложении 167 настоящих Правил, двумя строками ниже, а для дноуглубительных снарядов, имеющих трюмы для транспортировки грунта, строкой ниже характеристики снабжения рассматриваемого судна (с учетом указаний пунктов 1062 и 1063 настоящих Правил).

      1076. Условия принадлежности цепей становых якорей к той или другой категории прочности регламентированы в главе 614 настоящих Правил.

      1077. Приложения 167 и 168 настоящих Правил, регламентируют калибры цепей в предположении обязательного наличия распорок в звеньях этих цепей, за исключением цепей калибром менее 15 мм, которые предполагаются не имеющими этих распорок. Применение вместо цепей с распорками калибром 15 мм и более цепей без распорок увеличенного калибра в каждом случае является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      1078. Цепи комплектуюся из отдельных смычек. Исключением являются цепи калибром менее 15 мм, которые бывают не разделенными на смычки.

      Смычки соединяются между собой соединительными звеньями. Применение вместо соединительных звеньев соединительных скоб в каждом случае является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      В зависимости от расположения в цепи смычки разделяются:

      1) на якорную, крепящуюся к якорю;

      2) на промежуточные;

      3) на коренную, крепящуюся к устройству для отдачи цепи.

      1079. Якорная смычка состоит из вертлюга, концевого звена и минимального количества общих и увеличенных звеньев, необходимых для оформления отрезка цепи в самостоятельную смычку.

      Если позволяет соотношение размеров узлов и деталей цепи, то якорная смычка состоит только из вертлюга, концевого звена и соединяющего их соединительного звена. У цепей, не разделенных на смычки, вертлюг включен в состав каждой цепи возможно ближе к якорю. Штыри вертлюгов во всех случаях обращены к середине цепи.

      Якорная смычка соединяется со скобой якоря с помощью концевой скобы; при этом в якорную скобу закладывается штырь концевой скобы.

      1080. Промежуточные смычки имеют длину не менее 25 и не более 27,5 м и состоят из нечетного количества звеньев. Общая длина двух цепей, приведенная в таблицах снабжения, представляет собой только сумму длин промежуточных смычек без якорных и коренных смычек.

      Если полученное число промежуточных смычек нечетное, то цепь правого борта имеет на одну промежуточную смычку больше, чем цепь левого борта.

      1081. Коренная смычка состоит из специального звена увеличенных размеров (с тем, однако, чтобы оно свободно проходило по звездочке якорного механизма), крепящегося к устройству для отдачи цепи, и минимального количества общих и увеличенных звеньев, необходимого для оформления отрезка цепи в самостоятельную смычку. Если соотношение размеров деталей цепи и устройства для ее отдачи позволяет, то коренная смычка состоит только из одного концевого звена.

      1082. Во всем остальном цепи для становых якорей отвечают требованиям главы 610 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 1082 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1083. На рыболовных судах длиной менее 30 м и на прочих судах с характеристикой снабжения 205 и менее допускается заменять цепи стальными тросами; на рыболовных судах длиной от 30 до 40 м включительно допускается заменять одну из якорных цепей стальным тросом. Разрывное усилие в целом таких тросов не менее разрывной нагрузки соответствующих цепей, а длина — не менее 1,5 длины этих цепей.

      Если ваеры отвечают этим требованиям, то их можно применять в качестве якорных тросов.

      На судах с характеристикой снабжения 130 и менее по согласованию с Регистром судоходства вместо цепей или стальных тросов применяются тросы из синтетического волокна.

      1084. Конец каждого стального троса заделывают в коуш, зажим или патрон и соединяется с якорем посредством отрезка цепи длиной, равной расстоянию между якорем (в положении "по- походному") и якорным механизмом или 12,5 м в зависимости от того, что меньше; разрывная нагрузка указанного отрезка цепи не менее разрывного усилия в целом стального троса. С заделкой стального троса и скобой якоря отрезок цепи соединяется скобами, также равнопрочными с тросом.

      Длина отрезков цепи засчитывается в 1,5 длины тросов, регламентированной в пункте 1058 настоящих Правил.

      1085. Стальные тросы для якорей имеют не менее 114 проволок и один органический сердечник. Проволоки тросов имеют цинковое покрытие в соответствии с признанными стандартами.

      Во всем остальном стальные тросы для якорей отвечают требованиям главы 581 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 1085 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 60. Цепь или стальной трос для стоп-анкера

      Сноска. Заголовок главы 60 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1086. Цепи для стоп-анкера должны отвечать применимым требованиям главы 610 настоящих Правил.

      Суда ограниченных районов плавания R2-RSN и R3-RSN с характеристикой снабжения более 205 снабжают цепью для стоп-анкера длиной не менее 60 % длины цепи, требуемой для станового якоря. Калибр цепи принимается не менее калибра, указанного в приложении 167 настоящих Правил двумя строками выше характеристики снабжения рассматриваемого судна (с учетом указаний пунктов 1062 и 1063 настоящих Правил).

      Суда с характеристикой снабжения менее 205 допускается снабжать цепями без распорок.

      Сноска. Пункт 1086 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1087. На трос для стоп-анкера распространяются требования пунктов 1084 и 1085 настоящих Правил.

Глава 61. Якорное оборудование

      Сноска. Заголовок главы 61 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Стопоры

      1088. Для каждой становой якорной цепи или троса, а также цепи для стоп-анкера массой 200 кг и более предусматривают стопор, обеспечивающий удержание якоря в клюзе "по – походному" или предназначенный, кроме того, для стоянки судна на якоре.

      На судах, не имеющих якорных механизмов, и в случаях установки якорных механизмов, не отвечающих требованию подпункта 2) пункта 4257 настоящих Правил, наличие стопоров, обеспечивающих стоянку судна на якоре, является обязательным.

      1089. Если стопор предназначен только для удержания якоря в клюзе по-походному, то его детали рассчитывают исходя из действия на стопор усилия в цепи, равного удвоенному весу якоря. При этом напряжения в деталях стопора не превышают 0,4 предела текучести их материала. Если в состав стопора входит цепь или трос, то при действии усилия, равного удвоенному весу якоря, обеспечивают пятикратный запас прочности по отношению к разрывной нагрузке цепи или разрывному усилию троса в целом.

      1090. Если стопор предназначен для стоянки судна на якоре, то его детали рассчитывают исходя из действия на стопор усилия в цепи, равного 0,8 ее разрывной нагрузки. При этом напряжения в деталях стопора не превышают 0,95 предела текучести их материала. Если в состав стопора входит цепь или трос, то необходимо чтобы они были равнопрочными якорной цепи, для которой предназначены.

      1091. На судах из стеклопластика крепление стопоров осуществляется на болтах с установкой стальных прокладок или деревянных подушек на палубе и под настилом палубы между набором. Болтовое соединение соответствует требованиям пункта 7605 настоящих Правил.

Параграф 2. Устройство для крепления и отдачи коренного конца
якорной цепи

      1092. Детали устройства для крепления и отдачи коренного конца якорной цепи рассчитывают на прочность, исходя из действия на устройство усилия в цепи, равного 0,6 ее разрывной нагрузки. При этом напряжения в деталях устройств не превышают 0,95 верхнего предела текучести их материала.

      1093. На судах с характеристикой снабжения более 205 устройство для крепления и отдачи коренного конца якорной цепи имеет привод с палубы, на которой установлен якорный механизм, или с другой палубы в месте, к которому обеспечен постоянный быстрый и легкий доступ. Винт привода самотормозящийся.

      1094. Конструкция устройства для крепления и отдачи коренного конца якорной цепи обеспечивает надежность его срабатывания, как при действии, так и при отсутствии упомянутого в пункте 1092 настоящих Правил усилия в цепи.

      1095. На судах из стеклопластика крепление устройства для крепления и отдачи коренного конца якорной цепи осуществляется на болтах с установкой стальных прокладок с обеих сторон переборки. Болтовое соединение соответствует требованиям пункта 7605 настоящих Правил.

Параграф 3. Проводка якорных цепей, цепные ящики

      1096. Проводка якорных цепей обеспечивает их беспрепятственное движение при отдаче и подъеме якорей.

      На судах с носовым бульбом проводка якорных цепей отвечает требованиям пункта 467 настоящих Правил.

      1097. Веретено якоря свободно входит в клюз только под действием натяжения в якорной цепи и легко отрывается от него при прекращении действия этого натяжения.

      1098. Толщина стенки трубы клюза не менее 0,4 калибра якорной цепи, проходящей через клюз.

      1099. На судах из стеклопластика на наружной обшивке под якорными клюзами устанавливаются стальные оцинкованные листы или листы из нержавеющей стали; крепление листов осуществляется на болтах с потайной головкой. Болтовое соединение соответствует требованиям пункта 7605 настоящих Правил.

      1100. Для укладки каждой становой якорной цепи оборудуют цепной ящик.

      Если один цепной ящик предназначается для двух цепей, то в нем предусматривается внутренняя разделительная переборка, обеспечивающая раздельную укладку каждой цепи.

      1101. Форма, вместимость и глубина цепного ящика обеспечивают свободное прохождение цепей через клюзы, самоукладку цепей и беспрепятственное вытравливание их при отдаче якорей.

      1102. Конструкция цепного ящика, а также трубы цепного и палубного клюзов водонепроницаемы до верхней открытой палубы. Верхние отверстия таких труб снабжают постоянно навешенными крышками. Такие крышки изготавливаются как стальные, с соответствующими вырезами под калибр цепи, так и изготовленные из брезента с соответствующими креплениями, поддерживающими крышку в задраенном состоянии.

      Отверстия для доступа в цепной ящик оборудуют крышками, крепление которых осуществляется с помощью близко расположенных болтов.

      1103. Осушение цепных ящиков отвечает требованиям пункта 3379; освещение - требованиям главы 457 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 1103 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 4. Дополнительные требования к якорному оборудованию с
системой дистанционного управления

      1104. Стопоры и другое якорное оборудование, для которых предусматривается дистанционное управление (пункт 1064 настоящих Правил), должны иметь местное ручное управление.

      1105. Конструкция якорного оборудования и узлов его местного ручного управления обеспечивает нормальную работу при выходе из строя отдельных узлов или всей системы дистанционного управления (пункт 4977 настоящих Правил).

Глава 62. Якорные механизмы, запасные части

      Сноска. Заголовок главы 62 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1106. Для отдачи и подъема становых якорей, а также для удержания судна при отданных становых якорях на палубе судна в носовой части устанавливают якорные механизмы, если масса якоря превышает 35 кг.

      На судах ограниченного района плавания R2-RSN и R3-RSN R3, если масса стоп-анкера превышает 200 кг, то для его отдачи и подъема предусматривают якорный механизм.

      На судах с характеристикой снабжения 205 и менее допускается установка ручных якорных механизмов, а также использование для отдачи и подъема якорей других палубных механизмов.

      Требования к конструкции и мощности якорных механизмов приведены в главы 372 настоящих Правил.

      1107. На каждом судне, имеющем в соответствии с указаниями пункта 1069 и главы 59 настоящих Правил, запасной якорь на борту и цепь (или цепи) для станового якоря (или якорей), предусматриваются:

      запасная якорная смычка — 1 штука;

      запасные соединительные звенья — 2 штуки;

      запасная концевая скоба — 1 штука.

      Сноска. Пункт 1107 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1108. На каждом судне, имеющем в соответствии с пунктами 1069 и 1083 настоящих Правил, запасной якорь и стальной трос (или тросы) для станового якоря (или якорей), предусматривают один запасной комплект деталей, обеспечивающих соединение стального троса с якорной скобой.

Глава 63. Швартовное устройство

      Сноска. Заголовок главы 63 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения

      1109. На каждом судне имеется швартовное устройство, обеспечивающее подтягивание судна к береговым или плавучим причальным сооружениям и надежное крепление судна к ним.

      Швартовное устройство судовых барж отвечает требованиям части 4 Правил постройки судов внутреннего плавания, утвержденные приказом Министра транспорта и коммуникаций Республики Казахстан от 5 апреля 2011 года № 127 (зарегистрированный в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов за № 6873, далее - ПСВП).

      1110. Число, длина и разрывное усилие в целом швартовных тросов определяется для всех судов, кроме рыболовных, приложение 167 настоящих Правил, а для рыболовных судов по приложению 168 настоящих Правил по характеристике, определяемой в соответствии с параграфом 2 главы 57 настоящих Правил.

      1111. Для судов, у которых отношение A/Nc более 0,9, число швартовных тросов увеличивают по сравнению с предписанным приложения 167 настоящих Правил:

      на 1 шт. — для судов, у которых 0,9<A/Nc < 1,1;

      на 2 шт. — для судов, у которых 1,1 <A/NC < 1,2;

      на 3 шт. — для судов, у которых A/Nc> 1,2,

      где Nc и А — характеристика снабжения и площадь парусности соответственно, указанные в параграфе 2 главы 57 настоящих Правил.

      1112. Для судов, у которых согласно приложения 167 настоящих Правил разрывное усилие единичного швартовного троса превышает 490 кН, допускается применять тросы: с меньшим разрывным усилием при соответствующем увеличении числа тросов либо с большим разрывным усилием при соответствующем уменьшении числа тросов.

      При этом суммарное разрывное усилие всех швартовных тросов должно быть не менее, суммарного усилия, предусмотренного приложением 167 настоящих Правил с учетом пунктов 1111 и 1114 настоящих Правил, число тросов не менее 6 и разрывное усилие единичного троса не мене 490 кН.

      1113. Допускается уменьшение длины отдельного швартовного троса до 7 % по сравнению с предписанной при условии, что общая длина всех швартовных тросов будет не менее определяемой приложением 167 и пунктом 1111 или приложением 168 настоящих Правил.

      1114. При применении швартовных тросов из синтетического волокна их разрывное усилие в целом Fc, кН, не менее определенного по формуле:

      Fc = 0,07425

срFT8/9, (531)

      где

ср, — среднее относительное удлинение при разрыве троса из синтетического волокна в процентах, но не менее 30 %. При отсутствии данных о величине

ср, принимается: для капроновых канатов — 45 %; для полипропиленовых канатов — 35 %;

      FT — разрывное усилие швартовного троса в целом, регламентированное приложениями 167 или 168, кН, настоящих Правил.

Параграф 2. Швартовные тросы

      1115. Швартовные тросы бывают стальными, растительными или из синтетического волокна, за исключением тросов судов, перевозящих воспламеняющиеся жидкости с температурой вспышки 60оС и ниже наливом. На этих судах операции со стальными тросами разрешаются только на палубах надстроек, не являющихся верхом грузовых наливных отсеков, если по этим палубам не проходят трубопроводы приема и выдачи груза.

      Независимо от разрывного усилия, регламентированного приложениями 167 или 168 или формулой (531) настоящих Правил, швартовные тросы из растительного и синтетического волокна не применяются диаметром менее 20 мм.

      1116. Стальные тросы имеют не менее 144 проволок и не менее 7 органических сердечников. Исключением являются тросы на автоматических швартовных лебедках, которые имеют только один органический сердечник, однако число проволок в таких тросах не менее 216. Проволоки тросов имеют цинковое покрытие в соответствии с признанными стандартами.

      Во всем остальном стальные тросы соответствуют требованиям главы 356 настоящих Правил.

      1117. Растительные тросы бывают манильскими или сизальскими. На судах, характеристика снабжения которых составляет 205 и менее, допускается применение пеньковых тросов. На судах с характеристикой снабжения более 205 применение пеньковых тросов в каждом случае является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      Во всем остальном растительные тросы должны отвечать требованиям главы 607 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 1117 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1118. Тросы из синтетического волокна изготавливаются из однородных одобренных материалов (полипропилена, капрона, нейлона).

      Комбинации одобренных разнородных синтетических волокон в одном тросе в каждом случае являются предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      Во всем остальном тросы из синтетического волокна отвечают требованиям главы 607 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 1118 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 3. Швартовное оборудование

      1119. Количество и расположение швартовных кнехтов, киповых планок и другого швартовного оборудования принимается исходя из конструктивных особенностей, назначения и общего расположения судна.

      1120. Кнехты бывают стальными или чугунными. Для малых судов, имеющих на снабжении только растительные тросы или тросы из синтетического волокна, допускается изготовление кнехтов из легких сплавов. По способу изготовления кнехты бывают сварными и литыми.

      Не допускается установка врезных кнехтов непосредственно на палубах, являющихся верхом отсеков для перевозки или хранения наливом воспламеняющихся жидкостей с температурой вспышки 60оС и ниже.

      1121. Наружный диаметр тумбы кнехта не менее 10 диаметров стального троса и не менее 5,5 диаметров троса из синтетического волокна, а также не менее одной длины окружности растительного троса, для которых предназначен кнехт. Расстояние между осями тумб кнехтов не менее 25 диаметров стального троса или трех окружностей растительного троса.

      1122. Несущие элементы швартовного устройства для эффективного восприятия нагрузок, возникающих при швартовке судна, располагаются на палубных стрингерах, бимсах или других ребрах жесткости, которые являются частью палубной конструкции.

      Расчетная нагрузка, действующая на швартовное оборудование, а также их опорные конструкции корпуса, принимается равной 1,25 разрывной нагрузки швартовного троса, выбираемого согласно приложению 167 настоящих Правил, исходя из величины характеристики снабжения.

      Расчетная нагрузка, применяемая к опорным конструкциям корпуса для лебедки, составляет 1,25 от максимальной нагрузки удержания тормоза лебедки; для шпиля - 1,25 максимального тягового усилия.

      1123. Допускаемые напряжения в опорных конструкциях корпуса от действия расчетной нагрузки, указанной в пункте 1122 настоящих Правил, определяются следующим образом:

      1) нормальные напряжения - 100 % установленного предела текучести материала;

      2) касательные напряжения - 60 % установленного предела текучести материала.

      Факторы концентрации напряжений в расчет не принимаются. Нормальные напряжения представляют собой сумму напряжения при изгибе и осевого напряжения с соответствующим касательным напряжением, действующим перпендикулярно нормальному напряжению.

      Общий допуск на коррозию, мм, для обеих сторон опорной конструкции корпуса составляет не менее следующих значений:

      1) для судов, указанных в требованиях Регистра судоходства;

      2) для остальных судов - 2 мм.

      1124. Безопасная рабочая нагрузка (SWL) деталей швартовного оборудования не превышает 0,8 расчетной нагрузки, определяемой согласно пункту 1122 настоящих Правил. На всех элементах швартовного оборудования посредством сварки или другим эквивалентным способом наносится величина безопасной рабочей нагрузки.

Параграф 4. Швартовные механизмы

      1125. Для выбирания швартовов используют как специально установленные для этой цели швартовные механизмы (например, швартовные шпили, лебедки), так и другие палубные механизмы (например, брашпили, грузовые лебедки), имеющие швартовные барабаны.

      1126. Выбор количества и типа швартовных механизмов производится по усмотрению судовладельца и проектанта при условии, однако, что их номинальное тяговое усилие не будет превышать 1/3 разрывного усилия швартовных тросов в целом, принятых на снабжение судна, и, кроме того, при удовлетворении требованиям главы 373 настоящих Правил.

Глава 64. Буксирное устройство

      Сноска. Заголовок главы 64 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения

      Сноска. Заголовок параграфа 1 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1127. На каждом судне должно иметься буксирное устройство, отвечающее требованиям параграфов 2 и 3 настоящей главы Правил.

      Суда, к символу класса которых добавляется словесная характеристика "Tug", кроме того, необходимо чтобы отвечали требованиям параграфов 4 — 6 настоящей главы.

      1128. Нефтеналивные, нефтеналивные (>60 оС), комбинированные суда, газовозы и химовозы дедвейтом 20000 т и более отвечают требованиям параграфа 7 настоящей главы Правил.

      1129. Буксирное устройство стоечных судов отвечает требованиям части 4 ПСВП.

Параграф 2. Буксирный трос

      1130. Длина и разрывное усилие буксирного троса в целом определяются по приложению 167 настоящих Правил, по характеристике, определяемой в соответствии с параграфом 2 главы 57 настоящих Правил.

      Для судовых барж разрывное усилие буксирного троса Fp, кН, вычисляется по формуле:

      Fp = 16nBd, (532)

      где n— число барж в кильватерном составе;

      В — ширина баржи, м;

      d — осадка баржи, м.

      Разрывное усилие троса используется в расчетах прочности буксирного оборудования судовых барж. По желанию судовладельца буксирные тросы судовых барж хранятся на баржевозе или буксире и не входят в состав снабжения судовой баржи.

      1131. Буксирные тросы бывают стальными, растительными или синтетическими. Требования пунктов 1114, 1115 - 1118 настоящих Правил, регламентированные для швартовных тросов, распространяются также и на буксирный трос.

Параграф 3. Буксирное оборудование

      1132. Число и расположение буксирных кнехтов и клюзов принимается, исходя из конструктивных особенностей, назначения и общего расположения судна.

      1133. Требования пунктов 1120 и 1121 настоящих Правил, регламентированные для швартовных кнехтов, распространяются также на буксирные кнехты.

      1134 Несущие элементы буксирного устройства для эффективного восприятия нагрузок, возникающих при буксировке судна, располагаются на опорных корпусных связях, являющихся частью палубной конструкции.

      1134 Расчетная нагрузка, действующая на буксирное оборудование, принимается равной:

      1) 1,25 тягового усилия на швартовах — для буксиров, выполняющих обычные буксирные операции;

      2) разрывному усилию буксирного троса в целом, выбираемого согласно приложению 167 настоящих Правил, исходя из величины характеристики снабжения — для буксиров, выполняющих эскортные операции.

      1135. При действии расчетных нагрузок согласно пункту 1134 настоящих Правил допускаемые напряжения в опорных конструкциях корпуса, а также общий допуск на коррозию определяется аналогично требованиям пункта 1124 настоящих Правил.

      1136. Безопасная рабочая нагрузка (SWL) деталей буксирного оборудования не превышает:

      1) 0,8 расчетной нагрузки, определяемой согласно подпункту 1) пункта 1134 настоящих Правил для выполнения обычных буксировочных операций;

      2) расчетную нагрузку, определяемую согласно подпункту 2) пункта 1134 настоящих Правил для выполнения обычных буксировочных операций.

      Для деталей буксирного оборудования, используемых как в обычных, так и эскортных операциях, безопасная рабочая нагрузка определяется, исходя из наибольших расчетных нагрузок согласно пункту 1134 настоящих Правил.

      На всех элементах буксирного оборудования посредством сварки или другим эквивалентным способом наносится величина безопасной рабочей нагрузки.

Параграф 4. Специальное устройство на буксирах

      1137. Состав оборудования и снабжения специального устройства на буксирах, необходимого для обеспечения буксировочных операций в различных условиях эксплуатации, определяется судовладельцем при условии, что это оборудование и снабжение отвечают требованиям настоящей главы.

      1138. Основным определяющим фактором для специального устройства на буксирах является номинальная тяга на гаке F. За номинальную тягу на гаке принимается:

      1) для буксиров неограниченного района плавания и ограниченных районов плавания R1 и R2 — их тяговое усилие, необходимое для буксировки заданного воза с заданной скоростью, но не более 5 уз;

      2) для буксиров ограниченного района плавания R3 — их тяговое усилие на швартовах, однако ни в коем случае номинальная тяга на гаке F, кН, не принимается менее чем:

      F= 0,133Pe, (533)

      где Ре — суммарная мощность главных двигателей буксира, кВт.

      1139. Числовое значение величины номинальной тяги на гаке в режимах, указанных в пункте 1138 настоящих Правил, определяется судовладельцем и проектантом по своему усмотрению, а все расчеты, связанные с этим определением, согласованию с Регистром судоходства не подлежат. Тем не менее, во время швартовных и ходовых испытаний буксира Регистр судоходства проверяет эту величину и, если окажется, что элементы специального устройства рассчитаны, исходя из меньшей величины, Регистр судоходства потребует их усиления или введения ограничения мощности при буксировке.

      1140. Разрывное усилие троса в целом для буксировки на гаке F1, кН, равно не менее чем:

      F1 = kF, (534)

      где F — номинальная тяга на гаке согласно пункту 1138 настоящих Правил, кН;

      k— запас прочности, равный:

      5,0 при номинальной тяге на гаке 98,1 кН и менее;

      3,0 при номинальной тяге на гаке 294,0 кН и более.

      Для промежуточных значений номинальной тяги на гаке запас прочности k определяется линейной интерполяцией. Длина троса для буксировки на гаке равна не менее 150 м.

      Трос для буксировки на гаке бывает стальным, растительным или из синтетического волокна. Требования параграфа 2 главы 63 настоящих Правил, регламентированные для швартовных тросов, распространяются также на трос для буксировки на гаке.

      1141. Все несущие элементы буксирного устройства (например, буксирный гак, буксирная дуга) и детали их крепления к корпусу судна рассчитывают на восприятие разрывного усилия буксирного троса в целом. При этом напряжения в этих элементах не превышает 0,95 предела текучести их материала.

      1142. Крюк буксирного гака следует рассчитывать как криволинейный брус. Если этого не делается, то есть используются формулы для прямолинейных брусьев, то допускаемые напряжения уменьшают на 35 %.

      1143. Все детали буксирного устройства, подвергающиеся под действием натяжения буксирного троса растяжению или изгибу, не изготавливаюся из чугуна.

      1144. Крюки буксирных гаков изготавливают цельноковаными или изготовленными из цельной заготовки проката. Относительное удлинение материала крюков не менее 18 % на пятикратном образце.

      1145. Буксирные гаки тзготавливают откидными и имеют устройство для отдачи буксирного троса, надежно срабатывающее в диапазоне нагрузок на гак от нуля до тройной номинальной тяги и при любом практически возможном отклонении буксирного троса от диаметральной плоскости.

      Устройство управляется как с места у гака, так и с ходового мостика. Если судно снабжено, кроме основного, также запасным гаком, то требование быть откидным и иметь устройство для отдачи на него не распространяется.

      1146. Каждый буксирный гак имеет амортизаторы, предельная нагрузка амортизирующего действия которых не менее 1,3 номинальной тяги на гаке.

      Разрешается не иметь амортизаторов на гаках буксиров ограниченного района плавания R3 мощностью менее 220 кВт.

      1147. Буксирные гаки до установки на судне подвергаются испытанию пробной нагрузкой, равной удвоенной номинальной тяге на гаке.

      1148. Тросовый стопор и детали его крепления выбирают таким образом, чтобы их разрывная нагрузка была не менее полуторакратной номинальной тяги на гаке.

      1149. При назначении места установки буксирного гака и буксирной лебедки принимают во внимание требования главы 104 настоящих Правил.

Параграф 5. Буксирные лебедки

      1150. Требования к конструкции буксирных лебедок приведены в главе 374 настоящих Правил.

      1151. Обеспечивается возможность управления буксирной лебедкой с места у лебедки; рекомендуется обеспечить возможность управления буксирной лебедкой с ходового мостика.

Параграф 6. Трос на буксирной лебедке

      1152. Длина троса на буксирной лебедке равна не менее 700 м при эффективной мощности главных двигателей буксира 2200 кВт и более и не менее 500 м при эффективной мощности главных двигателей буксира 1470 кВт или менее. На буксирах, имеющих эффективную мощность главных двигателей от 1470 до 2200 кВт, длина троса на буксирной лебедке определяется линейной интерполяцией.

      1153. Во всем остальном трос на буксирной лебедке соответствует требованиям, изложенным в пункте 1140 настоящих Правил.

Параграф 7. Специальное устройство на судах

      1154. Суда, указанные в пункте 1128 настоящих Правил, оборудуют в носу и корме специальным устройством для их аварийной буксировки. Конструкция устройства обеспечивает быстрое развертывание и соединение с буксирующим судном при отсутствии на буксируемом судне энергии.

      1155. Устройство для аварийной буксировки включает элементы согласно приложению 169 настоящих Правил.

      1156. Элементы устройства для аварийной буксировки, указанные в приложении 169 настоящих Правил, за исключением проводника и роульса, рассчитывают на усилие, равное:

      1000 кН — для судов дедвейтом 20000 т и более, но менее 50000 т;

      2000 кН — для судов дедвейтом 50000 т и более.

      При действии указанных усилий напряжения не превышают 0,5 предела прочности.

      Прочность обеспечивается при всех соответствующих углах буксирной линии, вплоть до 90о между направлением буксира и диаметральной плоскостью буксируемого судна вправо и влево и 30о по вертикали вниз.

      1157. Длина буксирного троса у буксирного клюза, по меньшей мере, в два раза больше высоты надводного борта судна в балласте плюс 50 м. Внешний конец буксирного троса имеет огон с коушем для соединения со стандартной скобой.

      Носовое и кормовое устройства крепления буксира и буксирные клюзы располагают так, чтобы облегчать буксировку с любой стороны носа или кормы и при этом свести к минимуму напряжения в элементах буксирной системы.

      Крепление внутреннего конца буксирной линии осуществляется посредством стопора или бракеты, или иного приспособления эквивалентной прочности. Устройство крепления буксирной линии возможно спроектировать таким образом, чтобы составлять единое целое с буксирным клюзом.

      1158. Размеры буксирных клюзов обеспечивают свободный проход наиболее крупных звеньев цепной вставки, буксирного троса или проводника.

      Буксирные клюзы обеспечивают адекватную поддержку буксирным тросам при буксировке, которая подразумевает отклонение на 90о влево и вправо и на 30о по вертикали вниз. Отношение диаметра закругления клюза, через который проходит трос, к диаметру буксирного троса не менее чем 7:1.

      Буксирные клюзы располагаются, по возможности, ближе к палубе и в любом случае так, чтобы цепная вставка была примерно параллельна палубе, когда ее часть между устройством крепления буксира и клюзом находится под натяжением.

      1159. Цепное устройство устанавливают в носовой и, в зависимости от конструкции, кормовой оконечности судна. В качестве цепного устройства возможно применить цепную вставку либо другую одобренную Регистром судоходства конструкцию. Цепная вставка представляет собой якорную цепь с распорками.

      Необходимо чтобы длина цепной вставки была достаточной для того, чтобы конец буксирного троса находился с внешней стороны буксирного клюза в течение всей буксировочной операции, для чего внешняя часть цепной вставки, выходящая из клюза, имеет длину не менее 3,0 м.

      1160. Один из концов цепной вставки имеет необходимые детали, обеспечивающие легкое и надежное соединение с устройством крепления буксирного троса на буксируемом судне. Другой ее конец снабжен стандартным звеном (без распорки) грушевидной формы, обеспечивающим соединение со стандартной скобой.

      Цепная вставка хранится на судне так, чтобы ее можно было быстро соединить с устройством крепления буксира.

      1161. Устройство для аварийной буксировки, предварительно проверенное и собранное, обеспечивает приведение его в действие в портовых условиях в течение 15 мин.

      Проводник, предварительно проверенный и собранный, устривают таким образом, чтобы он мог обслуживаться одним человеком вручную, принимая во внимание отсутствие на судне энергии и возможные неблагоприятные погодные условия, преобладающие при аварийных буксировках. Проводник защищают от воздействия погодных и других неблагоприятных условий.

      1162. Устройство для аварийной буксировки, предварительно не проверенное и не собранное, обеспечивает приведение его в действие в портовых условиях в течение одного часа. Для облегчения соединения буксирного троса с цепным устройством и предотвращения перетирания троса используют соответствующим образом расположенный роульс.

      Допускается применение предварительно проверенного и собранного устройства для аварийной буксировки на обеих оконечностях судна.

      Типовое устройство для аварийной буксировки показано приложении 170 настоящих Правил.

      1163. Все устройства аварийной буксировки имеют четкую маркировку, облегчающую безопасное и эффективное их использование в темное время суток и при плохой видимости.

Глава 65. Сигнальные мачты

      Сноска. Заголовок главы 65 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения

      1164. Требования, изложенные в настоящем разделе, относятся только к сигнальным мачтам, то есть к таким, которые предназначены лишь для несения сигнальных средств: огней, дневных сигналов, антенн. Если кроме сигнальных средств мачты или их части несут на себе грузовые стрелы или другие грузоподъемные устройства, то эти мачты или их части должны отвечать требованиям Правил по грузоподъемным устройствам морских судов, утвержденных приказом Министра транспорта и коммуникаций Республики Казахстан от 21 апреля 2011 года № 215 (зарегистрированный в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов за № 6873).

      Требования, изложенные в параграфах 2-4 настоящего пункта, не распространяются на стоечные суда. Сигнальные мачты стоечных судов обеспечивают возможность несения предписанных сигнальных средств.

      1165. Необходимо чтобы расположение, высота и насыщение сигнальными средствами сигнальных мачт отвечали требованиям Регистра судоходства.

      1166. Если на судах ограниченных районов плавания R2-RSN и R3-RSN сигнальные мачты устраиваются заваливающимися, то для операций с ними устанавливают специальные механизмы либо предусматривается соответствующая проводка от других палубных механизмов. Привод механизма бывает ручным, если сам механизм является самотормозящимся, а усилие на рукоятке в любой момент заваливания или подъема мачты не превышает 160Н.

Параграф 2. Мачты, раскрепленные стоячим такелажем

      1167. Наружный диаметр d и толщина стенки t у основания мачт, мм, изготовленных из стали с верхним пределом текучести от 215 до 255 МПа, раскрепленных с каждого борта двумя вантами, не менее:

      d = 22l, (535)

      t= 0,2 l + 3, (536)

      где l — длина мачты от основания до места закрепления вант, м.

      При сохранении толщины стенки по всей длине l диаметр мачты возможно постепенно уменьшать кверху, достигая у места закрепления вант значения 0,75d. Длина мачты от места закрепления вант до топа равна не более 1/3 l.

      Раскрепление мачты вантами следующим:

      1) расстояние а, м, точки крепления нижнего конца ванты от поперечной плоскости, проходящей через точку крепления ванты к мачте, не менее:

      a = 0,15h, (537)

      где h — высота точки крепления ванты к мачте над точкой крепления нижнего конца этой ванты, м;

      2) расстояние b, м, точки крепления нижнего конца ванты от продольной плоскости, проходящей через точку крепления ванты к мачте, не менее:

      b = 0,30h, (538)

      3) расстояние а не больше b.

      1168. Разрывное усилие тросов в целом F, кН, для вант, раскрепляющих мачту, как указано в пункте 1167 настоящих Правил, не менее:

      F= 0,49(l2+10l + 25), (539)

      Во всем остальном тросы для вант отвечают требованиям главы 613 настоящих Правил.

      Съемные детали вант (скобы, талрепы) выбирают таким образом, чтобы их допускаемая нагрузка была бы не менее 0,25 разывного усилия в целом тросов, указанных выше.

      1169. В случаях:

      1) изготовления мачты из стали повышенной прочности, легких сплавов, стеклопластика или дерева (дерево должно быть 1-го сорта);

      2) раскрепления мачты стоячим такелажем иначе, чем указано в пункте 1167 настоящих Правил;

      3) установки на мачте, кроме реи, огней и дневных сигналов, также другого оборудования, при этом значительного по массе, например, радиолокационных антенн с площадками для их обслуживания, "вороньих гнезд", следует поступать, как указано в параграфе 4 настоящей главы.

      1170. Проволоки тросов стоячего такелажа имеют цинковое покрытие в соответствии с признанными стандартами.

Параграф 3. Мачты, не раскрепленные стоячим такелажем

      1171. Наружный диаметр d и толщина стенки t, мм, у основания мачт, изготовленных из стали с верхним пределом текучести от 215 до 255 МПа, не менее:


(540)

      t =

, (541)

      где l — длина мачты от основания до топа, м;

      а — возвышение основания мачты над центром тяжести судна, м.

      Наружный диаметр мачты постепенно уменьшается кверху, достигая на расстоянии 0,75l от основания 0,5d.

      Толщина стенки мачты в любом случае не менее 4 мм.

      Закрепление мачт у основания соответствует жесткой заделке во всех направлениях.

      1172. В случаях:

      1) изготовления мачты из стали повышенной прочности, легких сплавов, стеклопластика или дерева (дерево должно быть 1-го сорта);

      2) установки на мачте, кроме реи, огней и дневных сигналов, также другого оборудования, особенно значительного по массе, например, радиолокационных антенн с площадками для их обслуживания, "вороньих гнезд" следует поступать, как указано в параграфе 4 настоящей главы Правил.

Параграф 4. Мачты особой конструкции

      1173. В случаях, указанных в пунктах 1169 и 1172 настоящих Правил, а также при установке двуногих, трехногих и других подобных мачт производят подробный расчет прочности этих мачт. Этот расчет представляют на рассмотрение Регистру судоходства.

      1174. Расчет исходит из того, что на каждый элемент мачты действует горизонтальная сила Fi, кН, определяемая по формуле:

      Fi =

(542)

      где mi — масса элемента, кг;

      zi, — возвышение центра тяжести элемента над центром тяжести судна, м;

      Ai — площадь парусности элемента, м2;

      Т — период свободных колебаний судна, с;

      Ө — амплитуда качки судна, рад;

      r - полувысота волны, м;

      g — ускорение силы тяжести, равное 9,81 м/с2;

      р — удельное давление ветра 1960 Па.

      Расчет произведят как при бортовой, так и при килевой качке; при этом r следует принимать равной L/40 (где L — длина судна, м), а Ө (в рад) — соответствующей углу 40о при бортовой качке и 5о — при килевой.

      1175. При действии нагрузок, указанных в пункте 1174 настоящих Правил, напряжения в элементах конструкций мачты не превышает 0,7 верхнего предела текучести их материала, если они изготовлены из металла, и 12 МПа, если они изготовлены из дерева. При тех же нагрузках запас прочности тросов стоячего такелажа равен не менее 3.

      Для мачты из стеклопластика при действии нагрузок, указанных в пункте 1174 настоящих Правил, напряжения в элементах конструкции мачты не превышают допускаемых напряжений, указанных в приложении 821 настоящих Правил, для случая кратковременного действия нагрузки для соответствующего вида деформации.

Подраздел 4. Устройство и закрытие отверстий в корпусе,
надстройках и рубках
Глава 66. Общие положения

      Сноска. Заголовок главы 66 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1176. Требования настоящего раздела распространяются на суда неограниченного района плавания, а также на суда ограниченных районов плавания Rl, R2, R2-RSN и R3-RSN, совершающие международные рейсы. Требования к судам ограниченных районов плавания Rl, R2, R2-RSN и R3-RSN, не совершающим международных рейсов, а также к судам ограниченного района плавания R3 возможно ослабить. При этом степень ослабления, кроме особо оговоренного, является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      1177. Требования настоящего раздела применяются к судам, которым назначен минимальный надводный борт. Отступления от этих требований разрешают для тех судов, надводный борт которым назначен больше минимального, при условии, что предусмотренные меры безопасности соответствуют требованиям Регистра судоходства.

      1178. При устройстве и закрытии отверстий в корпусе и надстройках учитывают также требования разделов 8 и 13 настоящих Правил.

      1179. В отношении палубных отверстий в настоящем разделе различаются следующие районы их расположения:

      1) Район 1:

      открытые участки палуб:

      надводного борта;

      возвышенного квартердека;

      первого яруса надстроек и рубок на 0,25 длины судна L от носового перпендикуляра;

      те же участки внутри надстроек и рубок, не являющихся закрытыми.

      2) Район 2:

      открытые участки палубы первого яруса надстроек и рубок, за исключением расположенных на 0,25 длины судна L от носового перпендикуляра;

      те же участки внутри надстроек и рубок второго яруса, не являющихся закрытыми, с тем же исключением.

      1180. Высота комингсов, указанная в настоящем разделе, измеряется от верхней кромки стального настила, а при наличии деревянного или другого настила — от верхней кромки этого настила.

      1181. На судах обеспечения доступ в помещения, расположенные под открытой грузовой палубой, предпочтительно предусматривать с места, расположенного внутри закрытой надстройки или рубки, или с места, расположенного над палубой надстройки или рубки. Возможность устройства сходных или других люков на открытой грузовой палубе, ведущих в помещения, расположенные под этой палубой, является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства, с учетом степени защищенности таких люков от возможных повреждений во время грузовых операций и объемов помещений, затапливаемых в случае повреждения люка.

      1182. Требования настоящего подраздела для плавучих доков распространяются на устройство и закрытие отверстий, расположенных выше предельной линии погружения при доковании. Устройство и закрытие отверстий, расположенных ниже предельной линии погружения при доковании, является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      1183. На наплавных судах, независимо от указаний глав 69-72 настоящих Правил, не допускается устройство отверстий для дверей, сходных, световых, вентиляционных и других люков в бортах и граничных переборках трюмов, нижняя кромка которых располагается ниже предельной линии погружения при доковании, за исключением случаев, когда эти отверстия ведут в водонепроницаемое помещение ограниченного объема, не сообщающееся с другими помещениями ниже уровня предельной линии погружения при доковании.

      1184. Двери и люки, устанавливаемые в бортах и граничных переборках трюмов наплавных судов, нижние кромки которых расположены выше предельной линии погружения при доковании менее чем на 600 мм или 0,05 отстояния отверстия от диаметральной плоскости, смотря по тому, что больше, должны оборудоваться световыми сигнальными средствами, индикаторы которых должны устанавливаться в посту управления доковыми операциями судна. Световые индикаторы указывают, в каком положении находятся лацпорт, дверь или люк (задраено или открыто).

      1185. Указанные в пункте 1184 настоящих Правил световые сигнальные средства возможно не предусматривать для дверей и люков, ведущих в водонепроницаемое помещение ограниченного объема, не сообщающееся с другими помещениями ниже уровня, который на 600 мм или 0,05 отстояния отверстия от диаметральной плоскости, смотря по тому, что больше, выше предельной линии погружения при доковании.

      1186. На грузовых судах, к которым предъявляются требования раздела 7 настоящих Правил, обеспечивается водонепроницаемость переборок и внутренних палуб, в которых предусмотрены отверстия, предназначенные для прохода трубопроводов, вентиляции, электрических кабелей. Если в таких переборках и внутренних палубах предусмотрены отверстия для доступа, то они снабжаются обычно закрытыми в море водонепроницаемыми дверями и люковыми закрытиями. Такие двери и люковые закрытия оборудуют средствами индикации, расположенными в непосредственной близости от них и на мостике, показывающими, открыты или закрыты двери или люковые закрытия. С каждой стороны двери и люкового закрытия имеется надпись, указывающая, что они не должны оставаться открытыми.

      1187. На судах, указанных в пункте 1186 настоящих Правил, все внешние отверстия, по расположению не отвечающие требованиям главы 125 настоящих Правил, снабжают водонепроницаемыми средствами закрытия, обладающими достаточной прочностью и, за исключением закрытий грузовых трюмов, оборудоваться индикацией на мостике.

      Водонепроницаемые закрытия отверстий в наружной обшивке, расположенные ниже палубы переборок, остаются постоянно закрытыми в море и имеют устройства, предотвращающие их неконтролируемое открывание. Такие средства закрытия имеют прикрепленную табличку с надписью о том, что отверстию необходимо быть постоянно закрытым в море.

      Сноска. Пункт 1187 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1188. На сухогрузных судах, не подпадающих под действие пунктов 1186 и 1187 настоящих Правил, для всех дверей скользящего или навесного типа в водонепроницаемых переборках предусматривают индикаторы на ходовом мостике, показывающие, открыты или закрыты такие двери. Аналогичной индикацией снабжают двери в наружной обшивке и другие закрытия отверстий, которые, будучи оставленными открытыми или плохо задраенными, приводят к общему затоплению судна.

      1189. Требования, изложенные в настоящем подразделе Правил, не применяются к стоечным судам. Для стоечных судов необходимо обеспечить следующее:

      1) высота комингсов отверстий сходных, световых, вентиляционных люков и вентиляционных головок не менее 100 мм;

      2) люки снабжают брызгонепроницаемыми закрытиями;

      3) наружные двери надстроек водонепроницаемы, однако в случае, если нижняя кромка наружных дверей отстоит от ватерлинии, соответствующей максимальной осадке, на расстояние не менее 600 мм, такие двери возможно брызгонепроницаемого исполнения;

      4) нижняя кромка бортовых иллюминаторов отстоит от ватерлинии, соответствующей максимальной осадке, на расстояние не менее 150 мм;

      5) окна надстроек и рубок, расположенных на палубе надводного борта, водонепроницаемы.

Глава 67. Иллюминаторы

      Сноска. Заголовок главы 67 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Расположение иллюминаторов

      1190. Число иллюминаторов в наружной обшивке корпуса ниже палубы надводного борта сводится до минимума, совместимого с конструкцией и условиями нормальной эксплуатации судна.

      Рыболовные суда, которые швартуются в море друг к другу или к другим судам, по возможности не имеют иллюминаторов под палубой надводного борта в зоне причаливания. Если в этой зоне имеются иллюминаторы в наружной обшивке, то в таком случае их расположение исключает возможность повреждения при швартовке.

      Не допускается установка иллюминаторов в пределах ледового пояса наружной обшивки, указанного в разделе 4 настоящих Правил, на ледоколах и судах, имеющих ледовые усиления.

      1191. Бортовые иллюминаторы ни в коем случае не располагаются так, чтобы их нижние кромки оказывались ниже линии, проведенной параллельно палубе надводного борта и имеющей свою самую нижнюю точку на расстоянии 0,025 ширины судна В или 500 мм, в зависимости от того, что больше, над летней грузовой ватерлинией или над летней лесной грузовой ватерлинией, если судну назначены лесные грузовые марки. На судах ограниченных районов плавания R2, R2-RSN, R3 и R3-RSN, не совершающих международных рейсов, указанное расстояние 500 мм может не принимается во внимание.

      Для судов длиной менее 24 м указанное выше расстояние уменьшают: для судов ограниченных районов плавания R2, R2-RSN и R3-RSN до 300 мм, а ограниченного района плавания R3 — до 150 мм.

      1192. Иллюминаторы в наружной обшивке корпуса ниже палубы надводного борта, в лобовых переборках закрытых надстроек и рубок первого яруса, а также в лобовых переборках закрытых надстроек и рубок второго яруса на 0,25 длины судна L от носового перпендикуляра устанавливают тяжелыми, со штормовыми крышками, постоянно навешенными на их корпусе (пункт 2441 настоящих Правил).

      На буксирах ограниченных районов плавания R2 и R3 иллюминаторы, расположенные ниже палубы переборок, устанавливают не только тяжелыми, но и глухими, то есть неоткрывающимися.

      На судах ограниченных районов плавания R2, R2-RSN и R3-RSN длиной менее 24 м и судах ограниченного района плавания R3 допускается применение нормальных иллюминаторов вместо тяжелых.

      1193. На судах, на которые распространяются требования части 6 настоящих Правил, иллюминаторы вне затапливаемого отсека или регламентированной группы отсеков, располагающиеся так, что их нижние кромки оказываются ниже, чем на 0,3 м или (0,1 +

) м, в зависимости от того, что меньше, над соответствующей аварийной ватерлинией, а также иллюминаторы на плавучих кранах, нижние кромки которых оказываются менее чем на 0,3 м над ватерлинией, соответствующей фактическому максимальному статическому крену с грузом на гаке, устанавливают не только тяжелыми, но и глухими, то есть неоткрывающимися.

      На судах ограниченных районов плавания R2, R2-RSN и R3-RSN длиной менее 24 м и на судах ограниченного района плавания R3 допускается применение нормальных глухих иллюминаторов вместо тяжелых глухих.

      1194. Иллюминаторы в закрытых надстройках и рубках первого яруса, кроме иллюминаторов в их лобовых переборках, а также в закрытых надстройках и рубках второго яруса на 0,25 длины судна L от носового перпендикуляра, кроме иллюминаторов в их лобовых переборках, допускается применение нормальных. На судах ограниченных районов плавания R2, R2-RSN и R3-RSN длиной менее 24 м и на судах ограниченного района плавания R3 допускается применение облегченных иллюминаторов, вместо нормальных. Иллюминаторы имеют штормовую крышку, постоянно навешенную на их корпусе.

      1195. Иллюминаторы в закрытых надстройках и рубках второго яруса, за исключением тех, которые расположены на 0,25 длины судна от носового перпендикуляра, такие же, как это требуется в пункте 1194 настоящих Правил, если эти иллюминаторы дают непосредственный доступ к открытому трапу, ведущему в расположенные ниже помещения.

      В каютах и подобных помещениях закрытых надстроек и рубок второго яруса вместо иллюминаторов, указанных в пункте 1194 настоящих Правил, допускается устанавливать иллюминаторы или рубочные окна без штормовых крышек.

      1196. Иллюминаторы в наружных бортах плавучих доков и в бортах наплавных судов ни в коем случае не располагаются так, чтобы их нижние кромки оказывались ниже предельной линии погружения при доковании.

      Во внутренних бортах башен плавучих доков и в граничных переборках трюмов наплавных судов установка иллюминаторов не допускается.

      1197. Иллюминаторы в наружных бортах плавучих доков и в бортах наплавных судов, нижняя кромка которых расположена выше предельной линии погружения при доковании на величину менее 300 мм или 0,025 ширины судна, смотря по тому, что больше, устанавливают тяжелыми, со штормовыми крышками, постоянно навешенными на их корпусе, и глухими, то есть неоткрывающимися.

      1198. Иллюминаторы в наружных бортах плавучих доков, нижняя кромка которых расположена на 300 мм и более выше предельной линии погружения при доковании, устанавливают нормальными, со штормовыми крышками, постоянно навешенными на их корпусе.

      1199. Суда со знаками FF1 и FF2 в символе класса имеют иллюминаторы с постоянно навешенными на их корпусе штормовыми крышками, рубочные окна снабжают съемными щитками, за исключением иллюминаторов и окон, расположенных в рулевой рубке и в посту управления аварийно-спасательными операциями.

Параграф 2. Конструкция и крепление
иллюминаторов и рубочных окон

      1200. По конструктивному исполнению в настоящих Правилах различаются три типа иллюминаторов:

      1) тяжелые — с толщиной стекла не менее 10 мм при диаметре в свету 200 мм и менее, не менее 15 мм при диаметре в свету от 300 до 350 мм и не менее 19 мм при диаметре в свету 400 мм. Диаметр в свету не превышает 400 мм. Для промежуточных диаметров в свету (от 200 до 300 и от 350 до 400 мм) толщина стекла определяется линейной интерполяцией. Кроме того, иллюминаторы тяжелого типа, если они створчатые, вместо одного из барашков, задраивающих раму, имеют гайку, отдаваемую специальным ключом;

      2) нормальные — с толщиной стекла не менее 8 мм при диаметре в свету 250 мм и менее и не менее 12 мм при диаметре в свету 350 мм и более, однако диаметр в свету не превышает 400 мм. Для промежуточных диаметров в свету толщина стекла определяется линейной интерполяцией между указанными толщинами;

      3) облегченные — с толщиной стекла не менее 6 мм при диаметре в свету 250 мм и менее и не менее 10 мм при диаметре в свету 400 мм и более, причем диаметр в свету не превышает 450 мм. Для промежуточных диаметров в свету толщина стекла определяется линейной интерполяцией.

      1201. Тяжелые и нормальные иллюминаторы бывают глухими, то есть неоткрывающимися, со стеклом, закрепленным на корпусе иллюминаторов, или створчатыми, то есть открывающимися, со стеклом, закрепленным на раме, постоянно навешенной на корпусе иллюминаторов. Исключением являются случаи, указанные в пунктах 1192, 1193 и 1197 настоящих Правил, когда иллюминаторы только глухие.

      Стекла иллюминаторов надежно и непроницаемо при воздействии моря закреплены с помощью металлического кольца на винтах или с помощью эквивалентной конструкции и уплотнительной прокладки.

      1202. Корпус, рама и штормовая крышка иллюминаторов имеет достаточную прочность. При этом рама и штормовая крышка имеет уплотнительные прокладки и надежно и непроницаемо при воздействии моря задраиваться с помощью барашков или гаек, отдаваемых специальным ключом.

      1203. Корпус, рама, штормовая крышка и кольцо для закрепления стекла изготавливают из стали, латуни, алюминиевого сплава или другого одобренного Регистром судоходства материала.

      Барашки, гайки, отдаваемые специальным ключом, изготавливают из материала, стойкого против коррозии.

      Стекла иллюминаторов были закаленными.

      1204. На судах из стеклопластика крепление иллюминаторов к наружной обшивке и переборкам надстроек и рубок отвечает требованиям пункта 7605 настоящих Правил.

      1205. Конструкция рубочных окон отвечает требованиям пунктов 1201 – 1203 настоящих Правил, за исключением требований к штормовой крышке.

      Толщина стекла рубочного окна t, мм, не менее определенной по формуле:

      t = 0,32kb

, (543)

      где b — меньший из размеров в свету рубочного окна, м;

      р — условная нагрузка, кПа, определяемая в соответствии с указаниями параграфа 3 главы 26 настоящих Правил;

      при этом расстояние Zj принимается до середины высоты рубочного окна;

      k — коэффициент, определяемый по формуле:

      k = 13,42 — 5,125(b /а)2; (544)

      а — больший из размеров в свету рубочного окна, м.

Глава 68. Палубные иллюминаторы

      Сноска. Заголовок главы 68 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1206. Иллюминаторы, устраиваемые заподлицо с палубой, если они расположены в районах 1 и 2 имеют постоянно навешенную или иным способом прикрепленную (например, с помощью цепочки) штормовую крышку, устроенную таким образом, чтобы ею легко и надежно закрывали и задраивали иллюминатор.

      1207. Больший из размеров иллюминаторов в свету не превышает 200 мм; при этом толщина стекла равна не менее 15 мм. К металлическому настилу палуб иллюминаторы крепятся с помощью рамок.

      1208. Штормовые крышки палубных иллюминаторов в задраенном состоянии непроницаемы при воздействии моря. Непроницаемость обеспечтвается с помощью резиновой или другой подходящей прокладки.

      С той же целью стекла иллюминаторов имеют по контуру уплотнение из резины или другого подходящего материала.

      1209. В отношении прочности и материалов деталей палубных иллюминаторов следует руководствоваться применимыми положениями, изложенными в пунктах 1202 – 1203 настоящих Правил; в отношении крепления палубного иллюминатора на судах из стеклопластика — пункт 1204 настоящих Правил.

Глава 69. Устройство и закрытие отверстий в наружной обшивке корпуса

      Сноска. Заголовок главы 69 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие требования

      1210. Настоящая глава содержит требования к расположению носовых, бортовых и кормовых закрытий отверстий в наружной обшивке корпуса, прочности элементов конструкции закрытий, задраивающих, стопорящих и опорных устройств.

      Число дверей сведят к минимуму, совместимому с конструкцией и условиями нормальной эксплуатации судна.

      В закрытом и задраенном состоянии двери в наружной обшивке непроницаемы при воздействии моря. Непроницаемость обеспечивают с помощью резиновой или другой подходящей прокладки.

      Толщина обшивки дверей, изготовленных из стали, независимо от выполнения требований пункта 1215 настоящих Правил, не менее указанной в пунктах 321 и 543 настоящих Правил, для соответствующего района расположения двери;

      минимальная толщина обшивки дверей из других материалов является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      Для дверей с площадью отверстия в свету 12 м2 и более предусматриваются задраивающие устройства с приводом от источника энергии или с ручным приводом, осуществляющим задраивание с легкодоступного места.

      1211. При применении задраивающих устройств с приводом от источника энергии или с ручным приводом обращают особое внимание на то, чтобы двери в задраенном состоянии сохраняли свою непроницаемость и оставались задраенными при повреждении любого узла привода задраивающего устройства.

      Задраивающие устройства с гидравлическим приводом снабжают ручным или механическим стопорящим приспособлением, удерживающим их в задраенном положении.

      1212. При применении задраивающих устройств с приводом от источника энергии или с ручным приводом предусматривают указатели, показывающие, когда дверь находится в полностью задраенном состоянии, и когда она не задраена.

      Эти указатели устанавливают в месте, откуда осуществляется управление приводом задраивающих устройств, а при использовании привода от источника энергии также и на ходовом мостике.

      1213. Если открытие и закрытие двери в силу специального назначения судна предусматривается не только в портах, но и в море, предусматривают одобренные Регистром судоходства мероприятия (с учетом условий эксплуатации), обеспечивающие закрытие и полное задраивание открытой двери даже при выходе из строя привода двери и привода задраивающих устройств, либо другие одобренные Регистром судоходства мероприятия, исключающие проникновение воды в помещения судна при открытой двери.

      Предусматривают устройства, обеспечивающие надежное стопорение двери в открытом положении.

      Приводы таких дверей отвечают требованиям разделов 11 и 13 настоящих Правил.

      1214. У каждой двери предусмотрена хорошо видимая надпись о том, что перед выходом судна из порта дверь закрыта и задраена, а для дверей, указанных в пункте 1213 настоящих Правил, кроме того, надпись о том, что в море открытие двери разрешается только капитану.

      1215. При действии расчетных нагрузок, определяемых согласно параграфов 2 и 3 главы 69 настоящих Правил, за исключением указанных в пункте 1220 настоящих Правил, напряжения, МПа, в элементах конструкции закрытий, а также задраивающих, стопорящих и опорных устройств не превышают следующих значений:

      нормальные напряжения:


= 120/k, (545)

      касательные напряжения:


= 80/k, (546)

      приведенные напряжения:


=

= 150/k, (547)

      где

      k = 1,0 — для стали с верхним пределом текучести материала Rен — 235 МПа;

      k = 0,78 — для стали с ReH = 315 Мпа;

      k = 0,72 — для стали с Rен — 335 Мпа.

Параграф 2. Носовые двери

      1216. Носовые двери располагают выше палубы надводного борта.

      1217. Если носовая дверь ведет в закрытую надстройку, простирающуюся на всю длину судна, или в длинную носовую закрытую надстройку, предусматривается внутренняя непроницаемая при воздействии моря дверь, установленная в продолжении таранной переборки выше палубы надводного борта судна.

      Носовая и внутренняя двери устанавливаются таким образом, чтобы исключалась возможность повреждения внутренней двери или таранной переборки при повреждении или отрыве носовой двери.

      1218. Расчетное наружное давление Ре, кПа, для элементов конструкции закрытий, задраивающих, стопорящих и опорных устройств определяется по формуле:


(548)

      где Сн — коэффициент, равный: 0,0125L — для судов длиной менее 80 м; 1,0 — для судов длиной 80 м и более;

      v —спецификационная скорость судна на переднем ходу, уз;


и

— углы, определяемые согласно приложению 171 настоящих Правил.

      Расчетное наружное давление возможно уменьшить для судов ограниченных районов плавания R2-RSN и R3-RSN на 20 %, для судов ограниченного района плавания R3 — на 40 %.

      В любом случае расчетное наружное давление Ре не принимается менее значений, определяемых согласно пунктам 171 или 485 настоящих Правил, в зависимости от того, что больше.

      1219. Расчетное внутреннее давление Рi, кПа, для элементовконструкции закрытий, задраивающих, стопорящих и опорных устройств определяется по формуле:

      Рi = 10z, (549)

      где z — вертикальное расстояние от центра тяжести площади двери до находящейся над ней палубы, м.

      Во всех случаях величина внутреннего давления Рi не принимается менее 25 кПа.

      1220 Выбор размеров основных элементов конструкции носовых объемных дверей производится согласно требованиям параграфа 4 главы 22 настоящих Правил.

      1221. Задраивающие и стопорящие устройства дверей рассчитывают на действие усилий Fe или Fj, кН, определяемых по формулам:

      для дверей, открывающихся внутрь:

      Fe = APeplp, (550)

      для дверей, открывающихся наружу:

      Ft = APi+10Q +pplp, (551),

      где А — площадь двери в свету, м2;

      Ре — пункт 1218 настоящих Правил;

      Pi — пункт 1219 настоящих Правил;

      рр — давление уплотняющей прокладки при сжатии ее на максимально возможную глубину, кН/м, в расчетах принимаемое не менее 5 кН/м;

      lp — длина уплотняющей прокладки, м;

      Q — масса двери, т.

      1222. Задраивающие и стопорящие устройства, а также опорные конструкции носовых объемных дверей типа "визор" рассчитывают на действие усилий Fхн, Fхк, Fy и Fz, кН.

      Усилия, действующие в продольном направлении, определяются по формулам:

      нос:

      Fхн =

(552)

      корма:

      Fхк =

, (553)

      Усилие, действующее в поперечном направлении, определяется по формуле

      Fy = Ре АУ, (554)

      Усилие, действующее в вертикальном направлении, определяется по формулам:

      Fz=Pz - 10Q, (555)

      или

      Fz= 10(V-Q,), (556)

      в зависимости от того, что больше,

      где Q — пункт 1221 настоящих Правил;

      Ре — пункт 1218 настоящих Правил;

      Рхе = Ре Ах, кН; (557)

      Ах — площадь проекции двери на плоскость мидель-шпангоута (приложение 172 настоящих Правил), м2;

      Pz = РеAZ, кН; (558)

      Az — площадь проекции двери на плоскость ватерлинии (приложение 172 настоящих Правил), м2;

      Pxi = Pi Ах, кН; (559)

      Pi — пункт 1219 настоящих Правил;

      Ау — площадь проекции двери на диаметральную плоскость (приложение 172 настоящих Правил), м2;

      а — вертикальное расстояние от точки поворота двери до центра тяжести площади проекции двери на диаметральную плоскость (приложение 172 настоящих Правил), м;

      b — горизонтальное расстояние от точки поворота двери до центра тяжести площади проекции двери на плоскость ватерлинии Az (приложение 172 настоящих Правил), м;

      с — горизонтальное расстояние от точки поворота двери до центра тяжести двери (приложение 172 настоящих Правил), м;

      d — вертикальное расстояние от точки поворота двери до нижней кромки двери (приложение 172 настоящих Правил), м;

      V— внутренний объем двери, м3;

      1223. Для дверей, открывающихся на борт, по концам балок в местах стыка створок двери должны быть предусмотрены опоры для предотвращения сдвига створок относительно друг друга при несимметричной нагрузке (приложение 173 настоящих Правил). Каждая часть опоры закрепляется на другой части опоры посредством стопорящего устройства.

      1224. Подъемные рычаги дверей типа "визор" и его опоры рассчитывают на действие статических и динамических нагрузок, возникающих при подъеме или опускании двери, с учетом минимального давления ветра 1,5 кН/м2.

Параграф 3. Бортовые и кормовые двери

      1225. Нижняя кромка отверстий для дверей не ниже линии, проведенной параллельно палубе надводного борта у борта и имеющей самую нижнюю точку на самой высокой грузовой ватерлинии.

      Отступление от этого требования допускают для бортовых дверей судов, не являющихся пассажирскими, в исключительных случаях, если Регистру судоходства будет доказано, что безопасность судна при этом не снижается.

      В таких случаях предусматривается: вторые (внутренние) двери, по прочности и непроницаемости эквивалентные наружным; устройство, позволяющее определить наличие воды в пространстве между дверями; сток воды из этого пространства в льяла или сточные колодцы, контролируемый легко доступным запорным клапаном, или другие одобренные Регистром судоходства меры.

      1226. Двери открываются наружу, чтобы усилия от воздействия моря прижимали дверь к опорному контуру комингса. Установка дверей, открывающихся внутрь, является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      1227. Число задраивающих устройств на каждой кромке двери не менее двух, причем в непосредственной близости от каждого угла двери должно быть предусмотрено задраивающее устройство, расстояние между задраивающими устройствами не более 2,5 м.

      1228. Расчетное наружное давление Р, кПа, для элементов конструкции дверей определяется согласно требованиям параграфа 2 главы 10 настоящих Правил. В любом случае величина Р не принимается менее 25 кПа.

      1229. Задраивающие и стопорящие устройства дверей рассчитывают на действие усилий F1 или F2, кН, определяемых по формулам:

      для дверей, открывающихся внутрь:

      F1 = AP+pplp, (560)

      для дверей, открывающихся наружу:

      F2= Fэ+10Q+pplp, (561)

      где А, рр, lp —пункт 1221 настоящих Правил;

      Р —пункт 1228 настоящих Правил;

      Fэ — экстремальная нагрузка вследствие воздействия подвижного груза из-за ослабления средств крепления, равномерно распределяемая по площади А и принимаемая равной не менее 300 кН или 5А, кН, в зависимости от того, что больше.

      Для небольших дверей, например, для бункеровки или приема лоцмана, величина Fэ возможно уменьшить по специальному согласованию с Регистром судоходства. При наличии дополнительной внутренней двери, защищающей наружную от воздействия незакрепленного груза, значение Fэ = 0;

      Q —пункт 1221 настоящих Правил.

      Опорные конструкции дверей рассчитывают на действие усилий F3 и F4, кН, определяемых по формулам:

      для дверей, открывающихся внутрь:

      F3 = АР; (562)

      для дверей, открывающихся наружу:

      F4= F3+10Q. (563).

Глава 70. Надстройки и рубки

      Сноска. Заголовок главы 70 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Конструкция и закрытие

      1230. Всякие отверстия в палубе надводного борта, кроме тех, которые указаны в главах 69, 71-76 и 78 настоящих Правил, защищают закрытой надстройкой или закрытой рубкой. Такие же отверстия в палубе закрытой надстройки или закрытой рубки, в свою очередь, защищают закрытой рубкой второго яруса.

      1231. Надстройки и рубки считаются закрытыми, если:

      1) их конструкция отвечает требованиям главы 26 настоящих Правил;

      2) отверстия для доступа в них отвечают требованиям параграфа 2 главы 70 и главы 72 настоящих Правил;

      3) все прочие отверстия в их внешнем контуре отвечают требованиям глав 67 – 69 и 72 – 75 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 1231 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 2. Двери в закрытые надстройки и закрытые рубки

      1232. Все отверстия для доступа в концевых переборках закрытых надстроек и во внешних переборках закрытых рубок снабжают дверями (пункт 2337 настоящих Правил).

      1233. Высота комингса отверстий для дверей, указанных в пункте 1232 настоящих Правил, 380 мм. Однако средняя надстройка и ют не рассматриваются как закрытые, если для экипажа не обеспечен доступ в машинное отделение и все другие рабочие помещения внутри этих надстроек с любого места самой верхней непрерывной открытой палубы, или выше ее другими путями, в течение всего времени, когда отверстия в переборках закрыты; высота комингса отверстий для дверей в переборках такой средней надстройки и юта должна быть не менее 600 мм в районе 1 и не менее 380 мм в районе 2.

      На судах длиной 24 м и более ограниченного района плавания R3 (кроме пассажирских) указанная высота комингсов отверстий для дверей соответственно уменьшают с 600 до 450 мм и с 380 до 230 мм.

      На судах длиной менее 24 м ограниченных районов плавания R2, R2-RSN, R3-RSN и R3 эта высоту комингсов возможно уменьшить до 230 мм на всех открытых палубах.

      1234. Двери рассчитывают на действие условной нагрузки р, определяемой в соответствии с указаниями параграфа 3 главы 26 настоящих Правил, при этом расстояние z1 принимается до середины высоты двери. При действии нагрузки р напряжения в элементах конструкции двери не должны превышать 0,8 верхнего предела текучести материала.

      Независимо от действующих напряжений толщина плоского полотна стальной двери не менее, указанной в пункте 549 настоящих Правил. Для стальных дверей, изготовленных методом выштамповки, допускается уменьшение минимальной толщины полотна двери на 1 мм.

      Минимальная толщина полотна двери из других материалов является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      1235. Необходимо чтобы двери были постоянно навешенными и для их открывания, закрывания и задраивания предусматривались быстродействующие приспособления, которыми возможно оперировать с обеих сторон переборки. Двери открываются наружу; открывание дверей внутрь надстройки или рубки является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      1236. В задраенном состоянии двери непроницаемы при воздействии моря. Непроницаемость обеспечивают резиновой или другой подходящей прокладкой.

      1237. Двери изготавливают из стали или другого материала, одобренного Регистром судоходства.

      1238. На судах из стеклопластика крепление дверей к переборкам надстроек и рубок осуществляется аналогично креплению иллюминаторов в соответствии с требованием пункта 1204 настоящих Правил.

      1239. На плавучих доках высота комингсов отверстий для дверей в надстройки и рубки, расположенные на топ-палубе, не менее 200 мм, если из этих надстроек и рубок имеются сходы в нижерасположенные помещения.

Глава 71. Машинно-котельные шахты

      Сноска. Заголовок главы 71 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1240. Вырезы в палубах в районах 1 и 2 над машинными и котельными отделениями защищают прочными шахтами, возвышающимися над этими палубами настолько, насколько это разумно и осуществимо и покрытыми в свою очередь палубой или заканчивающимися световыми люками. Конструкция шахт отвечает требованиям главы 27 настоящих Правил, а на судах из стеклопластика — требованиям раздела 18 настоящих Правил.

      1241. Шахты непроницаемы при воздействии моря.

      1242. Шахты изготавливают из стали (пункт 2156 настоящих Правил).

      1243. Отверстия в шахтах для доступа в машинное и котельное отделения закрываются постоянно навешенными дверями, отвечающими требованиям пунктов 1234 - 1237 настоящих Правил. Комингсы отверстий для дверей имеют высоту не менее 600 мм в районе 1 и не менее 380 в районе 2.

      На судах длиной менее 24 м ограниченных районов плавания R2, R2-RSN, R3-RSN и R3 эту высоту комингсов возможно уменьшить до 300 мм.

      На судах длиной 24 м и более ограниченного района плавания R3 (кроме пассажирских) указанная высота комингсов отверстий для дверей соответственно уменьшается с 600 до 450 мм и с 380 до 230 мм.

      1244. На судах типа А, а также на судах типа В, которым разрешено уменьшение табличного надводного борта по сравнению с требуемым приложений 16, 42 или 4 Правил о грузовой марке, машинно-котельные шахты защищают ютом или средней надстройкой по меньшей мере стандартной высоты или рубкой такой же высоты и прочности. Однако шахты бывают и незащищенными, если в них нет отверстий для непосредственного доступа в машинно-котельное отделение с палубы надводного борта. Допускается устройство двери, отвечающей требованиям пунктов 1234 – 1237 настоящих Правил, ведущей в помещение или коридор, эквивалентный по прочности шахте и отделенный от трапа в машинно-котельное отделение второй такой же дверью. При этом отверстие для наружной двери имеет комингс высотой не менее 600 мм, а внутренней — не менее 230 мм.

      1245. На судах обеспечения двери в шахте для доступа в машинное или котельное отделения, по возможности, располагаются внутри закрытой надстройки или рубки. Допускается устройство двери в шахте для доступа в машинное или котельное отделения непосредственно с открытой грузовой палубы при условии, что в дополнение к первой, наружной, будет предусмотрена вторая, внутренняя, дверь; при этом наружная и внутренняя двери должны отвечать требованиям пунктов 1234 - 1237 настоящих Правил, высота комингса отверстия для наружной двери равна не менее 600 мм, а для внутренней двери — не менее 230 мм.

      1246. На плавучих доках высота комингсов отверстий для дверей на топ-палубе в шахты машинно-котельных отделений не менее 200 мм.

Глава 72. Сходные, световые и вентиляционные люки

      Сноска. Заголовок главы 72 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Конструкция и закрытие

      1247. Отверстия в палубах в районах 1 и 2, предназначенные для трапов в судовые помещения, расположенные ниже, а также отверстия для доступа света и воздуха в эти помещения защищают прочными сходными, световыми или вентиляционными люками.

      Если отверстия, предназначенные для трапов в судовые помещения, расположенные ниже, защищены не сходными люками, а надстройками или рубками, то эти надстройки и рубки отвечают требованиям главы 70 настоящих Правил.

      1248. Высота комингсов сходных, световых и вентиляционных люков равна не менее 600 мм в районе 1 и не менее 450 мм в районе 2. На судах длиной 24 м и более ограниченного района плавания R3 (кроме пассажирских) указанная высота комингсов люков возможно соответственно уменьшить с 600 до 450 мм и с 450 до 380 мм. У судов длиной менее 24 м высоту комингсов возможно уменьшить до 380 мм для судов ограниченных районов плавания R2, R2-RSN и R3-RSN и до 300 мм для судов ограниченного района плавания R3.

      Конструкция комингсов отвечает требованиям пункта 426 настоящих Правил, а на судах из стеклопластика — требованиям раздела 18 настоящих Правил.

      1249. Все сходные, световые и вентиляционные люки имеют крышки, постоянно навешенные на комингсах и изготовленные из стали или другого материала, одобренного Регистром судоходства.

      Если крышки изготовлены из стали, толщина их полотнища составляет по меньшей мере 0,01 расстояния между ребрами жесткости, подкрепляющими полотнище, но не менее 6 мм.

      Требуемую минимальную толщину 6 мм возможно уменьшить, если крышка выполнена методом выштамповки в соответствии с приложениями 174 и 175 настоящих Правил.

      На малых судах, у которых толщина палубы меньше 6 мм, независимо от наличия выштамповки у крышки, требуемую минимальную толщину 6 мм разрешается уменьшить до толщины палубы, однако ни в коем случае толщина полотнища составляет не менее 4 мм.

      1250. Крышки сходных, световых и вентиляционных люков имеют устройства для задраивания, которыми можно оперировать по крайней мере с наружной стороны люка. Однако, если кроме своего прямого назначения люки используются как аварийные выходы, устройство для задраивания такие, что им можно было оперировать с обеих сторон крышки.

      В задраенном состоянии крышки непроницаемы при воздействии моря. Непроницаемость обеспечивают с помощью резиновой или другой подходящей прокладки.

      1251. Стекла иллюминаторов на крышках световых люков закаленные и имеют толщину не менее 6 мм при диаметре в свету 150 мм и менее и не менее 12 мм при диаметре в свету 450 мм. Для промежуточных диаметров в свету толщина стекла определяется линейной интерполяцией. Однако если стекла армируются металлической сеткой, то их толщина равна 5 мм, а требование относительно их закалки не предъявляется.

      Стекла надежно крепятся к крышкам с помощью рамки и имеют по контуру непроницаемое при воздействии моря уплотнение из резины или другого подходящего материала.

      Световые люки, устанавливаемые в машинных помещениях категории А, отвечают требованиям пункта 2184 настоящих Правил.

      1252. Для каждого иллюминатора или группы рядом расположенных иллюминаторов предусматривают съемные щитки из того же материала, что и крышка, толщиной не менее 3 мм, надежно укрепляемые на барашках с наружной стороны крышки и хранящиеся в непосредственной близости от световых люков.

      1253. На плавучих доках высота комингсов сходных, световых и вентиляционных люков, расположенных на топ-палубе, равна не менее 200 мм.

      Указанные в пункте 1252 настоящих Правил съемные щитки на крышках световых люков, расположенных на топ-палубе плавучих доков, не устанавливаются.

Параграф 2. Конструкция и закрытие люков малых размеров,
расположенных в носовой оконечности судна

      1254. Требования настоящего параграфа распространяются на люковые закрытия площадью, как правило, не более 2,5 м2, расположенные на открытой палубе на расстоянии 0,25 длины судна L от носового перпендикуляра, судов длиной 80 м и более, если высота расположения открытой палубы в районе установки люка менее 0,1L или 22 м над уровнем летней грузовой ватерлинии, в зависимости от того, что меньше.

      1255. Толщина крышки, расположение ребер жесткости и размеры связей стальных люковых закрытий прямоугольной, либо квадратной формы соответствуют приложениям 176 и 177 настоящих Правил. Ребра жесткости, если они предусмотрены, совмещают с точками контакта кромки люкового закрытия с приварной планкой (точками контакта металла с металлом), которые требуются в соответствии с пунктом 1259 настоящих Правил (приложение 177 настоящих Правил). Основные ребра жесткости непрерывные. Все ребра жесткости приваривают к планке внутренней стенки (приложение 177 настоящих Правил).

      1256. Комингс люковых закрытий соответствующим образом подкрепляют горизонтальной полосой, обычно расположенной на расстоянии не более 170 — 190 мм от верхней кромки комингса.

      1257. Требуемые размеры люковых закрытий, изготовленных из материалов, иных чем сталь, обеспечивают эквивалентную прочность.

      1258. Водонепроницаемость люковых крышек при воздействии моря обеспечивают следующие типы задраивающих устройств: барашковая задрайка, эксцентриковая задрайка, центральное запирающее устройство. Использование ручных клиновых задраек не допускается.

      Если кроме своего прямого назначения люковые крышки используются как аварийные выходы, устройством для задраивания таких крышек является центральное запирающее устройство быстродействующего типа, конструкция которого позволяет оперировать им с обеих сторон крышки.

      1259. Люковое закрытие имеет уплотнение из эластичного материала. Конструкция уплотнения обеспечивает при расчетной величине сжатия контакт кромки люкового закрытия с приварной планкой (контакт металла с металлом) и предотвращать чрезмерное сжатие уплотнения силами, возникающими при заливании судна, которые приводят к ослаблению и смещению устройств для задраивания. Контакты кромки люкового закрытия с приварной планкой (металла с металлом) располагаются вблизи каждого устройства для задраивания в соответствии с приложением 177 настоящих Правил и достаточно надежны при действии нагрузки.

      1260. Основное устройство для задраивания конструируют и изготавливают таким образом, чтобы расчетное давление сжатия обеспечивалось одним человеком вручную, без необходимости использования каких-либо инструментов.

      1261. Если в основном устройстве для задраивания используются барашковые задрайки, вилки (зажимные планки) являются надежной конструкции. Их конструкция сводит к минимуму риск смещения барашковых задраек;

      это достигается путем изгиба зажимной планки в верхнем направлении, поднятия свободного конца или подобным методом (приложение 178 настоящих Правил). Толщина профиля неподкрепленных зажимных стальных планок (вилок) равна не менее 16 мм.

      1262. Петли люковых закрытий, расположенных на открытой палубе в нос от носового грузового трюма, устанавливают так, чтобы под действием волн, заливающих палубу, крышка закрывалась;

      это означает, что петли должны быть расположены на передней кромке.

      1633. Петли люковых крышек, расположенных между грузовыми люками, устанавливают на передней или боковой кромках, в зависимости от того, что практически осуществимо, для защиты от заливающей бортовой и носовой волны.

      1664. Люковые закрытия, за исключением тех, которые используются также как аварийные выходы, снабжают независимыми вспомогательными устройствами для задраивания, представляющими собой, например, скользящий болт, запор, стержень, которые удерживают люковое закрытие в задраенном положении даже в случае ослабления и смещения основного устройства для задраивания. Вспомогательное устройство для задраивания устанавливается на стороне, противоположной петлям люкового закрытия.

Глава 73. Вентиляционные трубы

      Сноска. Заголовок главы 73 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1265. Вентиляционные трубы из помещений, расположенных ниже палубы надводного борта и в закрытых надстройках и рубках, имеют комингсы, надежно закрепленные на палубе.

      Высота комингсов равна не менее 900 мм у труб, расположенных в районе 1, и не менее 760 мм — в районе 2.

      На судах длиной 24 м и более ограниченного района плавания R3 (кроме пассажирских) указанная высота комингсов соответственно уменьшается с 900 до 760 мм и с 760 до 600 мм.

      На судах длиной менее 24 м ограниченных районов плавания R2, R2-RSN, R3-RSN и R3 уменьшают высоту комингсов на всех открытых палубах до 300 мм.

      Конструкция комингсов отвечает требованиям пункта 426 настоящих Правил, а на судах из стеклопластика — требованиям раздела 18 настоящих Правил.

      Конструкция вентиляционных труб, узлов соединений труб и комингсов, а также узлов соединений труб, если такие имеются, эквивалента по прочности конструкции комингса.

      1266. Если высота комингсов вентиляционных труб, расположенных в районе 1, превышает 4500 мм, а расположенных в районе 2 — 2300 мм, то допускается чтобы эти трубы не имели никаких закрытий. Во всех остальных случаях каждая вентиляционная труба снабжается прочной крышкой из стали или другого материала, одобренного Регистром судоходства.

      На судах длиной менее 100 м крышки вентиляционных труб постоянно навешенные. На судах длиной 100 м и более они бывают съемными, хранящимися в непосредственной близости от вентиляционных труб.

      1267. В задраенном состоянии крышки вентиляционных труб непроницаемы при воздействии моря. Непроницаемость обеспечивают с помощью резиновой или другой подходящей прокладки.

      1268. На судах обеспечения вентиляционные трубы располагаются в защищенных местах, где исключается возможность их повреждения грузом во время грузовых операций с тем, чтобы свести до минимума вероятность затопления нижерасположенных помещений. Особое внимание обращают на расположение вентиляционных труб машинных и котельных отделений; предпочтительно, чтобы они располагались выше палубы первого яруса надстроек или рубок.

      1269. На плавучих доках высота комингсов вентиляционных труб, расположенных на топ- палубе, равна не менее 200 мм.

Глава 74. Горловины

      Сноска. Заголовок главы 74 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1270. Высота комингсов горловин глубоких и других цистерн, за исключением указанных в пункте 382 настоящих Правил, воздушных ящиков, коффердамов Регистром судоходства не регламентируется.

      1271. Крышки горловин изготавливают из стали или другого материала, одобренного Регистром судоходства.

      Толщина крышек равна не менее толщины обшивки или настила перекрытий, на которых они установлены. При толщине обшивки или настила более 12 мм Регистр судоходства в отдельных обоснованных случаях допускает уменьшение толщины крышек.

      1272. Крышки горловин надежно крепятся к комингсу или обделке с помощью болтов или шпилек с гайками.

      1273. Крышки в задраенном состоянии непроницаемы как для воды, так и для жидких грузов или запасов, для которых предназначены отсеки и цистерны, под внутренним напором, соответствующим испытательному напору для рассматриваемого отсека или цистерны.

      Непроницаемость обеспечивается с помощью резиновой или другой подходящей прокладки. Прокладка стойкая в среде упомянутых жидких грузов или запасов.

Глава 75. Грузовые люки сухогрузных судов

      Сноска. Заголовок главы 75 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие требования, комингсы

      1274. Отверстия в палубах, через которые производится погрузка и выгрузка грузов или судовых запасов, защищают прочными люками. Если эти люки располагаются в районах 1 и 2, их закрытия также непроницаемы при воздействии моря. Непроницаемость обеспечивают одним из следующих двух способов:

      1) с помощью брезентов и устройств для их закрепления;

      2) с помощью резиновых или других подходящих прокладок и устройств для задраивания.

      1275. Высота комингсов грузовых люков в районе 1 равна не менее 600 мм, а в районе 2 — не менее 450 мм.

      На судах длиной менее 24 м высоты комингсов возможно уменьшить для ограниченных районов плавания R2, R2-RSN и R3-RSN до 380 мм, а для ограниченного района плавания R3 — до 300 мм. На рыболовных судах высоты комингсов грузовых люков в районе 2 возможно уменьшить до 300 мм.

      На судах длиной 24 м и более ограниченного района плавания R3 (кроме пассажирских) указанная высота комингсов грузовых люков соответственно уменьшают с 600 до 450 мм и с 450 до 380 мм.

      Конструкция комингсов в районах 1 и 2 отвечает требованиям главы 20 настоящих Правил, а на судах из стеклопластика — требованиям раздела 18 настоящих Правил.

      1276. Высота комингсов грузовых люков, указанных в подпункте 2) пункта 1274 настоящих Правил, можно уменьшить по сравнению с требуемой согласно подпункту 1) пункта 1274 настоящих Правил, и возможно даже отсутствие комингсов, если Регистр судоходства убедится в надежности уплотнения крышек и средств задраивания.

Параграф 2. Материалы

      1277. Относительно стали для люковых закрытий - глава 44 настоящих Правил.

      1278. Древесина, используемая в люковых закрытиях, хорошего качества и такого типа и сорта, которые хорошо зарекомендовали себя для этой цели. Клинья изготавливаются из дерева твердой породы.

      1279. Парусина для пошивки брезентов имеет водоупорную пропитку и не содержить джутовой пряжи. Масса 1 м2 парусины до пропитки не менее 0,55 кг. Разрывная нагрузка полоски парусины размерами 200 х 50 мм в пропитанном состоянии не менее 3 кН вдоль основы и не менее 2 кН вдоль утка. При испытании на водонепроницаемость парусина в пропитанном состоянии не намокает под напором столба воды высотой 0,15 м, действующего в течение 24 ч.

      Применение брезентов из синтетического волокна является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      1280. Резина для уплотнительных прокладок люковых закрытий использкется эластичная, прочная и стойкая к изменению атмосферных условий. Резина также имеет достаточную твердость.

      1281. Клеи для крепления резины в пазах крышек отвечают требованиям главы 604 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 1281 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1282. Все внутренние и наружные поверхности стальных люковых закрытий на навалочных судах (кроме недоступных пространств на крышках коробчатого типа) имеют эффективное эпоксидное или эквивалентное ему защитное покрытие, нанесенное согласно рекомендациям изготовителя (пункт 169 настоящих Правил).

Параграф 3. Расчетные нагрузки

      1283. Закрытия грузовых люков рассчитывают на действие того палубного груза, который предполагается перевозить на этих закрытиях; также учитывают нагрузки от средств трюмной механизации, если использование таких средств на люковых закрытиях при погрузочно-разгрузочных операциях предусматривается эксплуатацией судна. Для закрытий люков, расположенных в районах 1 и 2, расчетная нагрузка определяется согласно пунктов 90-90 Правил о грузовой марке, конструкция люковых крышек отвечает требованиям пунктов 101-103 вышеупомянутых Правил.

      Для судов длиной менее 24 м ограниченного района плавания, совершающих международные рейсы, и для всех судов ограниченного района плавания, не совершающих международные рейсы, вместо интенсивности нагрузки, указанной в пунктах 980-92 Правил о грузовой марке, в расчетах применяется интенсивность нагрузки, уменьшенная:

      1) на 15 % — для судов ограниченного района плавания R2, R2-RSN и R3-RSN;

      2) на 30 % — для судов ограниченного района плавания R3.

      В любом случае величина расчетной нагрузки для закрытий люков открытых палуб не принимается менее значения 0,5рw определяемого согласно пункту 171 настоящих Правил.

      1284. Расчетная нагрузка для закрытий грузовых люков при перевозке палубного груза, исключая контейнеры и колесную технику, не менее указанной в пункте 174 настоящих Правил.

      1285. При перевозке на закрытиях грузовых люков контейнеров, соответствующих международному стандарту, при выполнении указанного в пунктах 1283 и 1284 настоящих Правил расчета на действие палубного груза, расчетная нагрузка Pz, кН, сосредоточенная в точках установки угловых фитингов контейнеров, определяется по формуле:

      Pz = mg(l+az), (564)

      где m — максимальная масса штабеля контейнеров, т;

      g — ускорение свободного падения, равное 9,81 м/с;

      az — безразмерный коэффициент ускорения согласно пункту 913 настоящих Правил.

      Кроме того, в качестве дополнительной нагрузки учитывают вертикальные составляющие усилий начального натяжения найтовов, крепящих контейнеры, если таковые имеются.

      1286. Если предусматривается перевозка на люковых закрытиях колесной техники и/или использование на люковых закрытиях при погрузочно- разгрузочных операциях средств трюмной механизации и колесной техники, нагрузки на люковые закрытия определяются согласно параграфу 2 главы 30 настоящих Правил.

      1287. Закрытия люков нижних палуб, не предназначенные для перевозки грузов, рассчитывают:

      — на действие равномерно распределенной нагрузки интенсивностью 2 кПа;

      — на действие в любой точке закрытия силы 3 кН.

      1288. При расчетах прочности и жесткости люковых закрытий их собственный вес не учитывается.

Параграф 4. Нормы прочности и жесткости

      1289. При действии расчетных нагрузок на закрытия люков, расположенных в районах 1 и 2, напряжения в элементах конструкций не превышают указанных в приложении 179 настоящих Правил.

      1290. При действии расчетных нагрузок на закрытия люков нижних палуб напряжения в элементах конструкций не превышают указанных в приложении 180 настоящих Правил.

Параграф 5. Конструкции люковых закрытий и устойчивость их
элементов

      1291. Устойчивость элементов конструкции люковых закрытий считается обеспеченной при выполнении следующих условий:


< 0,87

сr, (564)

< 0,87

сr (565)

      где

,

— действующие нормальные и касательные напряжения, МПа;

сr,

сr — критические нормальные и касательные напряжения, МПа, определяемые согласно пункту 254 настоящих Правил.

      1292. Конструкция этих закрытий должна соответствовать требованиям пунктов 76-88 Правил о грузовой марке.

      1293. Конструкция люковых закрытий, указанных в подпункте 2) пункта 1274 настоящих Правил, закрытий предотвращает их произвольное открытие в условиях действия моря и непогоды.

      Закрытия в задраенном состоянии опираются на опорный контур комингса, исключая дальнейшую деформацию прокладки.

      1294. Размеры деталей стальных люковых закрытий определяются в соответствии с требованиями глав 75 и 76 настоящих Правил.

      Ширина присоединенного пояска балок основного и рамного набора определяется согласно пунктам 240 и 241, толщина присоединенного пояска определяется согласно пункту 239 настоящих Правил. Применение легких сплавов является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      Сноска. Пункт 1294 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1295. Независимо от выполнения положений пункта 1294 настоящих Правил толщина настила стальных люковых крышек t, мм, не менее определенной по формуле:

      t= 10а, (566)

      где а — расстояние между ребрами жесткости, м.

      В любом случае толщина настила равна не менее 6 мм.

      1296. Если предусматривается возможность работы средств трюмной механизации на люковых закрытиях, толщина настила последних равна не менее указанной в пункте 621 настоящих Правил.

      1297. На крышках закрытия люка, на которых перевозятся контейнеры, в местах установки угловых фитингов контейнеров предусматривают элементы конструкции, обеспечивающие непосредственную передачу нагрузки от контейнеров на набор крышек.

      Если упомянутые элементы конструкции не совпадают непосредственно с ребром жесткости крышки, то в местах их установки следует предусматривать дополнительные ребра жесткости с моментом сопротивления, равным 0,8 момента сопротивления основных ребер жесткости крышки. При этом обеспечивается конструктивная перевязка дополнительных ребер жесткости с основными.

      1298. У сухогрузных трюмов, приспособленных для перевозки опасных грузов (пункт 2624 настоящих Правил), закрытия грузовых люков верхней палубы изготавливают стальными; закрытия грузовых люков верхних и нижних палуб имеют привод, обеспечивающий плавное и безударное движение крышек и всех деталей люковых закрытий; конструкция приводных устройств такая, чтобы при выходе их из строя не произошло падения крышек в процессе открывания и закрывания; предусматривают надежное закрепление крышек в открытом положении. Принимают меры, предотвращающие попадание в грузовые трюмы рабочей жидкости приводов таких люковых закрытий (пункты 2628 и 2641 настоящих Правил).

      1299. Каждое закрытие люка или секция закрытия имеют по поперечным и продольным сторонам надлежащие задраивающие устройства, обеспечивающие непроницаемость закрытия при воздействии моря.

      Число задраивающих устройств на каждой стороне секции равно не менее двух; при этом расстояние между задраивающими устройствами равно не более 6 м. Задраивающее устройство, установленное в непосредственной близости от угла секции, засчитывается как устройство, действующее одновременно на поперечной продольной стороне секции. Задраивающее устройство, установленное в районе стыка двух секций и прижимающее к комингсу углы обеих секций, засчитывается как устройство, действующее одновременно на поперечных и продольных сторонах обеих секций, прилегающих к данному устройству.

      1300. Каждое задраивающее устройство закрытия люка рассчитывают на действие в нем усилия F, Н, определяемого по формуле:

      F = (1/n)[mg(8ay-K)+plр (567)

      где m — общая масса крышек рассматриваемого закрытия люка, кг;

      n — общее число задраивающих устройств, расположенных по периметру рассматриваемого люка;

      lр — периметр рассматриваемого люка в свету, м;

      р — давление уплотняющей прокладки при сжатии ее на максимально возможную глубину для принятой конструкции узла уплотнения, Н/м. Если давление р меньше 5000 Н/м в расчете по формуле (567) настоящих Правил принимается р = 5000 Н/м;

      g —ускорение свободного падения, равное 9,81 м/с2;

      ау — безразмерный коэффициент ускорения, определяемый в соответствии с главой 56 настоящих Правил применительно к центру тяжести крышек рассматриваемого закрытия люка;

      К — коэффициент, определяемый по формуле:

      К=0,947 — 20,7/L;

      L — длина судна, м.

      Во всех случаях усилие F не принимается менее 40 кН.

      1301. При действии на задраивающее устройство расчетного усилия, указанного в пункте 1300 настоящих Правил, напряжения в элементах его конструкции не превышает 0,8 верхнего предела текучести материала.

      1302. Независимо от расчетных результатов согласно пункту 1300 настоящих Правил площадь действующего сечения задраивающего устройства А, см2, не менее определенной по формуле:

      А=

, (568)

      где а — расстояние между задраивающими устройствами, м, в любом случае а должно быть принято не менее 2 м;


— коэффициент, определяемый по формуле:

=


      ReH — верхний предел текучести материала задраивающих устройств, МПа; значение ReH не принимается более 0,7 предела прочности на растяжение материала;

      е — показатель, равный:

      0,75 для ReH >235 МПа,

      1,00 для ReH >235 МПа.

      Для закрытий или секций закрытий площадью более 5 м2 действующий диаметр стержней или болтов задраивающих устройств не менее 19 мм.

      1303. При давлении уплотняющей прокладки при сжатии ее на максимально возможную глубину более 5000 Н/м площадь сечения задраивающих устройств, определенная согласно пункту 1302 настоящих Правил, пропорционально увеличивают.

      1304. Жесткость углов крышек достаточна для поддержания соответствующего давления уплотняющей прокладки между задраивающими устройствами. Момент инерции поперечного сечения угловых элементов крышек I, см4, равен не менее определенного по формуле:

      I =6ра4

10-3, (569)

      где р — давление уплотняющей прокладки при сжатии ее на максимально возможную глубину для принятой конструкции узла уплотнения, Н/м, но не менее 5000 Н/м;

      а — расстояние между задраивающими устройствами, м.

      1305. Закрытия, на которых предусматривается перевозка грузов, имеют устройства против смещения секций закрытия относительно комингса при качке либо длительном статическом крене судна. Эти устройства рассчитывают на восприятие усилий, возникающих в них при воздействии на центр тяжести закрытия с грузом нагрузок, направленных перпендикулярно к диаметральной плоскости судна Ру и параллельно ей Рx определяемых по формулам, Н:

      Ру = mgay, (570)

      Рх = mgax, (571)

      где m — суммарная масса закрытия и раскрепленного на нем груза, кг;

      g — ускорение свободного падения, равное 9,81 м/с2;

      ау ах — безразмерные коэффициенты ускорения, определяемые в соответствии с главой 45 настоящих Правил применительно к приведенному центру тяжести рассматриваемого закрытия с размещенным на нем грузом. При этом для закрытий судовых барж при определении ау и ах, в качестве L и В принимаются соответственно длина и ширина баржевоза (на котором транспортируется в море рассматриваемая судовая баржа), а в качестве х и z — наибольшие возможные расстояния между центром тяжести закрытия судовой баржи с грузом и кормовым перпендикуляром и летней грузовой ватерлинией баржевоза соответственно.

      Напряжения, возникающие при этом в деталях устройств, против смещения секций закрытия, не превышают 0,8 верхнего предела текучести материала, из которого эти устройства изготовлены.

      1306. На судах с большими размерами люков, у которых при плавании в условиях волнения возможна значительная деформация комингсов люков:

      1) конструкция задраивающего устройства предусматривает возможность горизонтального перемещения точки крепления этого устройства к комингсу на величину возможного горизонтального перемещения секции закрытия относительно комингса;

      2) в шарнирных соединениях секций закрытия друг с другом и с комингсом люка предусматривают зазоры, достаточные для обеспечения беспрепятственного возможного горизонтального относительного перемещения секций;

      3) по опорному контуру секции закрытия предусматривается соответствующая металлическая контактная поверхность, обеспечивающая свободное скольжение секции относительно комингса люка;

      4) опорная полка комингса люка соответствующим образом подкрепляется с тем, чтобы был обеспечен постоянный контакт секции закрытия с комингсом.

      1307. Гидравлические приводы люковых закрытий отвечают требованиям раздела 11 настоящих Правил.

      Конструкция закрытий и приводов такая, чтобы возможно было закрыть открытый люк и задраить его даже при выходе из строя основного штатного привода. Предусматривают приспособления, позволяющие надежно застопорить закрытие в открытом состоянии. Направление открывания закрытий по возможности обеспечивает защиту открытых люков от воздействия волн.

      1308. Исключен приказом Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 76. Люки грузовых отсеков на судах типа А и нефтяных трюмов судов для сбора нефти

      Сноска. Заголовок главы 76 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1309. Отверстия для люков грузовых отсеков на наливных судах круглые или овальные. Высота комингсов люков грузовых отсеков Регистром судоходства не регламентируется. Конструкция комингсов люков грузовых отсеков отвечает требованиям пункта 688 настоящих Правил.

      1310. Закрытия люков и отверстий для очистки грузовых отсеков изготавливают из стали, бронзы или латуни. Применение других материалов является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      На судах, перевозящих воспламеняющиеся жидкости, применение легких сплавов для закрытий люков и отверстий для очистки грузовых отсеков не допускается.

      1311. Закрытия люков грузовых отсеков постоянно навешенные и в задраенном состоянии непроницаемы под внутренним напором жидкости, перевозимой в отсеках, высотой по меньшей мере 2,5 м. Непроницаемость обеспечивают с помощью резиновой или другой подходящей прокладки, стойкой в среде той жидкости, которая перевозится в грузовых отсеках.

      1312. Толщина полотна крышек равна не менее 12 мм, если они изготовлены из стали. Через каждые 600 мм по длине крышки ее полотно подкрепляют ребрами жесткости из полосы не менее 80x12 мм или крышка должна быть сферической формы.

      1313. В крышке люка предусматривается смотровое окно диаметром в свету 150 мм, закрываемое крышкой аналогичной конструкции.

      1314. При выборе материалов и конструкций закрытий люков грузовых отсеков на судах, перевозящих воспламеняющиеся жидкости, особое внимание должно быть обращено на предотвращение образования искр при открывании и закрывании крышек.

Глава 77. Устройство и закрытие отверстий в переборках деления судна на отсеки

      Сноска. Заголовок главы 77 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие требования

      1315. Требования настоящей главы, кроме случаев особо оговоренных, распространяются на суда, к которым предъявляются требования раздела 7 настоящих Правил.

      Для других судов требования настоящей главы распространяются на переборки, установка которых требуется в пункте 432 настоящих Правил; для этих судов требования настоящей главы возможно ослабить; при этом степень ослабления является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      Для дверей, устанавливаемых в переборках деления судна на отсеки, отделяющих одно помещение для груза от другого смежного помещения для груза судов, указанных в пункте 1341 настоящих Правил, допускаются ослабления требований параграфов 2 – 5 настоящей главы Правил, при условии выполнения требований, изложенных в параграфе 6 настоящей главы.

      1316. Число отверстий в водонепроницаемых переборках сводят к минимуму, совместимому с конструкцией и условиями нормальной эксплуатации судна.

      1317. При проходе через переборки деления судна на отсеки трубопроводов и электрических кабелей следует учитывать требования главы 246 и параграфа 6 главы 510 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 1317 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 2. Требования к дверям в переборках
деления судна на отсеки

      1318. Двери изготавливают из стали. Применение для них других материалов является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      1319. Необходимо чтобы двери выдерживали напор воды высотой, измеренной от нижней кромки выреза двери в месте ее расположения до нижней кромки настила палубы переборок, надводного борта или самой неблагоприятной аварийной ватерлинии, в зависимости от того, что больше.

      1320 При действии напора, указанного в пункте 1319 настоящих Правил, необходимо чтобы напряжения в раме и полотне двери не превышали 0,6 верхнего предела текучести их материала.

      1321. Двери в закрытом состоянии непроницаемы под напором воды согласно пункту 1319 настоящих Правил.

      1322. Необходимо чтобы средства для закрывания дверей, каждое в отдельности, были в состоянии закрыть дверь при крене судна до 15о на любой борт и любом дифференте до 5о. Не допускаются к установке двери, закрываемые под действием собственного веса или веса опускаемого груза. Не допускаются к установке съемные листы, закрепляемые только с помощью болтов.

Параграф 3. Правила установки дверей

      1323. Установка дверей запрещается:

      1) в таранной переборке ниже палубы переборок на судах, в символе класса которых указывается знак деления на отсеки, и ниже палубы надводного борта — на остальных судах;

      2) в переборках деления судна на отсеки, отделяющих одно помещение для груза от другого смежного помещения для груза, за исключением случаев, когда Регистр судоходства будет убежден в их необходимости. В последнем случае двери бывают навесного, скользящего или другого равноценного типа, однако они не имеют дистанционного управления.

      Ближайшие к борту кромки просвета для дверей на пассажирских судах, судах специального назначения и на судах, получающих в символе класса знак деления на отсеки, не находятся от наружной обшивки на расстоянии, меньшем 0,2 ширины судна. Указанное расстояние измеряется под прямым углом к диаметральной плоскости на уровне ватерлинии деления судна на отсеки.

      1324. В помещениях, в которых находятся главные двигатели, котлы и вспомогательные механизмы, кроме дверей в туннели гребных валов, в каждой переборке деления судна на отсеки устраивают не более одной двери.

      Если на судне имеется два гребных вала или больше, их туннели соединяют между собой проходом. Эти туннели соединяются с машинным отделением только одной дверью, если судно является двухвинтовым, и только двумя дверями, если судно имеет более двух винтов. Все эти двери располагаются по возможности выше.

      Ручные приводы, предназначенные для управления с мест выше палубы переборок упомянутых дверей, а также дверей, ведущих в туннели гребных валов, располагаются вне машинного отделения.

Параграф 4. Двери грузовых судов

      1325. Требования настоящего параграфа распространяются на двери, устанавливаемые в переборках деления судна на отсеки грузовых судов, за исключением дверей судов специального назначения, а также указанных в параграфе 6 настоящей главы.

      1326. Двери скользящего типа с горизонтальным или вертикальным движением, имеющие как ручной привод, так и привод от источника энергии.

      Ручной привод двери обеспечивает возможность управления им (открывание и закрывание двери) с обеих сторон перебороки.

      Привод от источника энергии обеспечивает закрывание дверей с поста управления, расположенного на ходовом мостике.

      1327. Посты управления дверями оборудуют визуальными индикаторами, показывающими, открыты или закрыты двери. Предусматривается аварийно-предупредительная сигнализация, обеспечивающая, контроль за закрыванием двери.

      Источник энергии, пост управления и индикаторы находятся в рабочем состоянии в случае повреждения главного источника энергии. Особое внимание уделяется сокращению до минимума влияния повреждения системы управления.

Параграф 5. Двери пассажирских судов и судов специального
назначения

      1328. Требования настоящего параграфа распространяются на двери, устанавливаемые в переборках деления судна на отсеки пассажирских судов и судов специального назначения, за исключением указанных в параграфе 6 настоящей главы Правил.

      1329. Двери скользящего типа с горизонтальным или вертикальным движением, имеющие как ручной привод, так и привод от источника энергии.

      Максимальная ширина в свету дверей не превышает 1,2 м. Установка дверей шириной в свету более 1,2 м в каждом случае является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      1330. Ручной привод двери обеспечивает возможность управления им (открывание и закрывание двери) с обеих сторон переборки и дополнительно — с легкодоступного места, расположенного выше палубы переборок, с помощью маховика, рукоятки или другого подобного устройства. Усилие на маховике, рукоятке или другом устройстве в период движения полотна двери не должно превышать 157 Н.

      Если с места выше палубы переборок, где установлен привод, дверь не видна, устанавливают указатели, показывающие, при каком положении маховика, рукоятки или другого подобного устройства дверь является открытой, а при каком — закрытой.

      Время, необходимое для полного закрывания двери ручным приводом при прямом положении судна, не должно превышать 90 с.

      1331. Рукоятки управления дверью предусматривают с каждой стороны переборки на минимальной высоте 1,6 м выше настила и расположены таким образом, чтобы люди, проходящие через дверь, могли удерживать эти обе рукоятки в положении, исключающем возможность ее закрывания.

      1332. Привод от источника энергии обеспечивает возможность управления им (открывание и закрывание двери) с местных постов, расположенных с обеих сторон переборки.

      Кроме управления с места непосредственно у двери, привод от источника энергии также управляется (закрывание двери) с центрального поста.

      Не обеспечивается дистанционное открывание любой двери с пульта центрального поста управления.

      Центральный пост управления дверями располагается в ходовой рубке.

      1333. Привод от источника энергии обеспечивает при прямом положении судна закрывание двери за время не более 40 с и не менее 20 с, а также одновременное закрывание всех дверей за время не более 60 с.

      1334. Питание энергией приводов дверей осуществляется посредством:

      1) централизованной гидравлической системы с двумя независимыми источниками энергии, каждая из которых включает двигатель и насос, обеспечивающей одновременное закрывание всех дверей. Дополнительно для всей установки предусматриваются гидравлические аккумуляторы достаточной емкости для обеспечения по меньшей мере трехкратного срабатывания всех дверей, то есть закрывание — открывание — закрывание;

      2) либо независимой гидравлической системы для каждой двери с источником энергии, включающим двигатель и насос, которая обеспечивает открывание и закрывание двери. Дополнительно предусматривается гидравлический аккумулятор достаточной емкости для обеспечения по меньшей мере трехкратного срабатывания двери, то есть закрывание — открывание — закрывание;

      3) либо независимой электрической системы для каждой двери с источником энергии, включающим двигатель, обеспечивающей открывание и закрывание двери. Источник энергии автоматически обеспечивается питанием от переходного аварийного источника электроэнергии в соответствии с требованиями пункта 5735 настоящих Правил, в случае повреждения либо главного, либо аварийного источника электроэнергии, и имеет достаточную мощность для обеспечения, по меньшей мере, трехкратного срабатывания двери, то есть закрывание — открывание — закрывание.

      1335. Посты управления дверями, включая гидравлическую систему и электрические кабели, находятся, насколько это практически возможно, ближе к переборке, в которой установлены двери, чтобы сократить до минимума вероятность выхода их из строя при любом повреждении судна.

      1336. Каждая дверь имеет звуковую аварийно-предупредительную сигнализацию, отличную от любой другой аварийно-предупредительной сигнализации в данном районе. Она звучит всякий раз, когда дверь закрывается приводом от источника энергии с дистанционного поста управления по крайней мере за 5, но не более чем за 10 с до начала движения двери и продолжается до тех пор, пока дверь не закроется полностью. При дистанционном управлении ручным приводом достаточно срабатывания звуковой аварийно-предупредительной сигнализации только во время движения двери.

      1337. Пульт центрального поста управления на ходовом мостике имеет переключатель на два режима управления дверьми:

      1) режим "местный контроль", обеспечивающий управление (открывание и закрывание) любой дверью с местного поста без использования автоматического закрывания;

      2) режим "двери закрыты", обеспечивающий открывание дверей с местного поста и их автоматическое закрывание после освобождения механизма местного поста управления.

      Данный переключатель обычно находится в режиме "местный контроль". Режим "двери закрыты" используется только в аварийных ситуациях или в целях испытаний.

      1338. Пульт центрального поста управления на ходовом мостике снабжен схемой, указывающей расположение каждой двери, с визуальными индикаторами, показывающими, открыта или закрыта каждая дверь. Красный свет загорается, если дверь полностью открыта, а зеленый свет показывает, что дверь полностью закрыта. Когда дверь закрывается с помощью дистанционного управления, красный свет показывает промежуточное положение путем мигания. Цепь индикации независима от цепи управления каждой дверью.

      1339. Если шахты или туннели для доступа из помещений экипажа в котельное помещение, для прокладки трубопроводов или для каких-либо других целей проходят через главные поперечные водонепроницаемые переборки, то они водонепроницаемы. Доступ по меньшей мере к одному из концов каждого такого туннеля или шахты, если ими пользуются в море в качестве прохода, осуществляется через водонепроницаемую шахту такой высоты, чтобы вход в нее находился выше предельной линии погружения. Доступ к другому концу шахты или туннеля осуществляется через водонепроницаемую дверь типа, требующегося в зависимости от ее расположения на судне. Такие шахты или туннели не проходят через переборку деления на отсеки, которая является первой в корму от таранной переборки.

      1340. Если вентиляционные шахты и каналы, предусмотренные в связи с наличием охлаждаемого груза и для прокладки каналов естественной или искусственной вентиляции, проходят через более чем одну водонепроницаемую переборку, средства закрытия таких отверстий приводится в действие приводом от источника энергии и имеет возможность закрываться из центрального поста управления, расположенного выше палубы переборок.

Параграф 6. Двери судов, перевозящих транспортные средства,
горловины в переборках деления судна на отсеки

      1341. Требования настоящего параграфа распространяются на двери, устанавливаемые в переборках деления судна на отсеки, отделяющие одно помещение для груза от другого смежного помещения для груза, судов, перевозящих транспортные средства, и к которым предъявляются требования раздела 7 настоящих Правил, а общее количество людей на борту которых (за исключением капитана и членов экипажа или других лиц, работающих или имеющих какие-либо занятия, связанные с деятельностью этого судна, а также детей в возрасте менее одного года) не превышает значения N, определяемого по формуле:

      N= 12 + 0,04А, (572)

      где А — общая площадь палуб, м2, помещений, предусмотренных для установки транспортных средств и имеющих высоту в свету не менее 4 м в районе установки транспортных средств и у въездов в эти помещения.

      1342. Двери, указанные в пункте 1341 настоящих Правил, устанавливают на любом уровне, если Регистр судоходства убедится, что они необходимы для перемещения транспортных средств, перевозимых на судне.

      Число и расположение этих дверей является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      1343. Двери, указанные в пункте 1341 настоящих Правил, располагают возможно дальше от наружной обшивки, однако ближайшие к борту кромки просвета этих дверей не находятся от наружной обшивки на расстоянии, меньшем 0,2 ширины судна. Указанное расстояние измеряется под прямым углом в диаметральной плоскости на уровне ватерлинии деления судна на отсеки.

      1344. Двери, указанные в пункте 1341 настоящих Правил, бывают следующих типов: навесного, скользящего или на катках, но не имеют дистанционного управления. Двери оборудуют устройствами, обеспечивающими их водонепроницаемость, задраивание и запирание.

      Если материал, уплотняющий прокладки двери, не является негорючим (подпункт 1) пункта 2147 настоящих Правил), то прокладку защищают от воздействия огня способом, одобренным Регистром судоходства.

      Двери оборудуют устройством, исключающим возможность открывания их некомпетентными лицами.

      1345. Конструкция дверей, указанных в пункте 1341 настоящих Правил, такая, чтобы обеспечивалась возможность открывания и закрывания двери как при незагруженных, так и при загруженных палубах с учетом их прогибов от воздействия груза.

      Конструкция задраивающего устройства двери выполняется с учетом прогибов палуб от воздействия груза, вызывающих взаимное перемещение элементов конструкции переборки и полотна двери.

      1346. Если водонепроницаемость двери обеспечивается с помощью резиновых или других подходящих прокладок и задраивающих устройств, то на каждом углу двери или секции двери (если дверь состоит из секций), предусматривают задраивающее устройство.

      Задраивающие устройства этих дверей рассчитывают на действие усилия, кН:

      F1 — для задраивающих устройств, расположенных у нижней кромки двери;

      F2 — для задраивающих устройств, расположенных у верхней кромки двери;

      F3 — для задраивающих устройств, расположенных у вертикальной кромки двери, определяемых по формулам:



      где А — площадь двери в свету, м2,

      H1 — вертикальное расстояние от нижней кромки выреза двери до нижней кромки настила палубы переборок в диаметральной плоскости судна, м, но не менее 5 м;

      h — высота двери в свету, м;

      hi — вертикальное расстояние от рассматриваемого задраивающего устройства до верхней кромки двери, м;

      а — полусумма вертикальных расстояний от рассматриваемого задраивающего устройства до ближайших к нему верхнего и нижнего задраивающих устройств, м;

      n1 — число задраивающих устройств, устанавливаемых по нижней кромке двери;

      n2 — число задраивающих устройств устанавливаемых по верхней кромке двери.

      При действии на задраивающее устройство расчетного усилия F1, F2 или F3 напряжения в элементах его конструкции не превышает 0,5 верхнего предела текучести материала.

      1347. Управление дверями, указанными в пункте 1341 настоящих Правил, осуществляется только с местных постов. На ходовом мостике предусматривают индикаторы, показывающие автоматически, что каждая дверь закрыта и все ее задрайки задраены.

      1348. Требования пунктов 1318 – 1321 настоящих Правил распространяются также на двери, указанные в пункте 1341 настоящих Правил.

      1349. При устройстве в переборках деления судна на отсеки горловин к ним, как правило, предъявляются такие же требования, как и к горловинам, расположенным на палубе надводного борта, возвышенного квартердека или первого яруса надстроек в соответствии с главой 74 настоящих Правил.

      Не допускается устройство горловин:

      1) в таранной переборке ниже палубы переборок на судах, в символе класса которых указывается знак деления на отсеки, и ниже палубы надводного борта — на остальных судах;

      2) в переборках деления судна на отсеки, отделяющих одно помещение для груза от другого смежного помещения для груза или хранилища топлива.

Глава 78. Закрытия грузовых люков навалочных грузов, рудовозов и комбинированных судов

      Сноска. Заголовок главы 78 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1350. Конструкция закрытий грузовых люков навалочных судов, рудовозов и комбинированных судов отвечает требованиям главы 75, пунктов 1280, 1281 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 1350 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1351. Закрытия грузовых люков изготавливают из стали. Применение других материалов является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      1352. Давление Р, кПа, на крышки люков, расположенных на палубе надводного борта, определяется по формулам:

      1) на судах длиной 100 м и более:



      где PFP — давление в районе носового перпендикуляра, определяемое по формуле

      PFP=49,1 + (L-100)a;

      а = 0,0726 — для судов типа "В" с назначенным надводным бортом;

      а = 0,356 — для судов с уменьшенным надводным бортом;

      L — длина судна, но не более 340 м;

      X — расстояние, м, от середины длины рассматриваемой люковой крышки до носового перпендикуляра.

      Если люковое закрытие в районе 1 располагается, по крайней мере, на высоту одной стандартной надстройки выше палубы надводного борта, давление Р может быть принято равным 34,3 кПа;

      2) на судах длиной менее 100 м:



      Если две или более панели соединены между собой петлями, каждую из панелей следует рассматривать отдельно.

      1353. Нормальные

а и касательные

а напряжения в конструкциях крышек не должны превышать допускаемых значений:

а = 0,8 ReH

а = 0,46ReH,

      где ReH — верхний предел текучести материала закрытия.

      Нормальное напряжение при сжатии присоединенного пояска основных опорных элементов не превышает 0,8 критического напряжения при потере устойчивости конструкции согласно расчетам, приведенным в пунктах 1358 – 1360 настоящих Правил.

      Напряжения, возникающие в крышках, представляющих собой систему перекрытий из продольных и поперечных основных балок, следует определять расчетом перекрытия или методом конечных элементов.

      При расчете балок и перекрытий вспомогательные ребра жесткости не должны учитываться как находящиеся в районе присоединенного пояска основных балок набора.

      При расчете напряжений

и

следует использовать нетто размеры (без учета коррозии и износа) элементов конструкции люковых крышек.

      1354. Эффективная площадь присоединенного пояска АF, см2, применяющаяся при расчетах прочности и устойчивости основных балок или перекрытий, определяется как сумма эффективных площадей присоединенного пояска с каждой стороны стенки балки:


(578)

      где n

= 2 — если присоединенный поясок заходит на обе стороны стенки балки;

      n

= 1 — если присоединенный поясок заходит только на одну сторону стенки балки;

      t — толщина присоединенного пояска, мм;

      bef — эффективная ширина, м, присоединенного пояска с каждой стороны стенки балки, принимаемая равной величине bр, но не более 0,165l;

      bр — половина расстояния, м, между рассматриваемым основным опорным элементом и следующим таким же;

      l — расстояние, м, между основными балками набора.

      1355. Толщина нетто t, мм, верхнего листа люковой крышки, не менее:


(579)

      где Fp — коэффициент, равный:

      1,9, если отношение

/

а > 0,8;

      1,5 — в остальных случаях;

      s — расстояние между ребрами жесткости, м;

      р — давление, кПа, согласно пункту 1352 настоящих Правил;


— пункт 1357 настоящих Правил;

а — пункт 1353 настоящих Правил,

      и не менее 1 % расстояния между ребрами жесткости или 6 мм в зависимости от того, что больше.

      1356. Требуемые минимальные значения момента сопротивления Z, см3, вспомогательных ребер жесткости верхних листов крышек на основе толщины нетто элементов ребер определяются по формуле:

      Z =

(580)

      где l — пролет второстепенных ребер жесткости, м, который следует принимать равным расстоянию между основными опорными балками или расстоянию между основной опорной балкой и торцевой опорой, в зависимости от того, что применимо. Если по обоим концам пролета второстепенных ребер жесткости устанавливаются кницы, пролет возможно уменьшить на величину, равную 2/3 минимального катета кницы, но не более 10 % наибольшей длины пролета;

      s — расстояние между второстепенными ребрами жесткости, м;

      р — давление, кПа, согласно пункту 1352 настоящих Правил;


а — пункт 1353 настоящих Правил.

      Величину момента сопротивления второстепенных ребер жесткости следует определять, исходя из ширины присоединенного пояска, которую следует принимать равной расстоянию между ребрами жесткости.

      1357. Величина момента сопротивления и толщина стенки основных опорных балок, основанные на толщине нетто элементов, таковы, чтобы нормальные напряжения

в обоих поясках и касательные напряжения

стенки не превышали, соответственно, допускаемых значений

а и

а, определяемых согласно пункту 1353 настоящих Правил.

      Для неподкрепленных с боков основных опорных балок с пролетом более 3,0 м ширина свободного пояска составляет не менее 40 % высоты балки. Бракеты, подкрепляющие основные опорные балки с боков, можно считать боковыми опорами основных опорных балок.

      Ширина свободного пояска основной опорной балки, измеренная от ее стенки, не должна превышать ее 15-кратной толщины.

      1358. Напряжение сжатия

, возникающее в листах люковых крышек вследствие изгиба основных опорных балок в направлении, параллельном направлению установки вспомогательных ребер жесткости, не превышает 0,8 критического напряжения

C1 определяемого следующим образом:


      где

F—минимальное значение верхнего предела текучести материала, H/мм2;

E1= 3,6Е

;

      Е — модуль упругости, Н/мм2. Для стали Е принимается равным 2,06-105;

      t — толщина нетто листа панели, мм;

      s — расстояние между вспомогательными ребрами жесткости, м.

      Среднее значение напряжения сжатия у для каждого из листов панели крышек, возникающее вследствие изгиба основных опорных элементов в направлении, перпендикулярном направлению установки вспомогательных ребер жесткости, не превышает 0,8 значения критического напряжения

С2, которое следует определять, как указано ниже:


      где

F —минимальное значение верхнего предела текучести материала, H/мм2;

      Е — модуль упругости, Н/мм2;

      t — толщина нетто листа панели, мм;

      ss — длина короткой стороны панели, м;

      ls — длина длинной стороны панели, м;


— отношение между наименьшим и наибольшим напряжением на сжатие;

      с — коэффициент, равный:

      1,3 — если листы подкреплены основными опорными балками;

      1,21 —если листы подкреплены вспомогательными ребрами жесткости уголкового или таврового типа;

      1,1 — если листы подкреплены вспомогательными ребрами жесткости полособульбового типа;

      1,05 — если листы подкреплены полосой.

      1359. Напряжение сжатия в верхних фланцах второстепенных ребер жесткости, возникающее вследствие изгиба основных опорных элементов в направлении, параллельном направлению установки второстепенных ребер жесткости, не превышает 0,8 значения критического напряжения

CS, которое следует определять, как указано ниже:


      где

F —минимальное значение верхнего предела текучести материала, Н/мм2;

ЕS — продольное изгибающие напряжение, Н/мм, принимаемое как меньшее из значений между

Е3 и

Е4;

Е3=

;

      Е — модуль упругости, Н/мм2;

      lа — момент инерции, см4, вспомогательного ребра жесткости, включая присоединенный поясок, равный расстоянию между вспомогательными ребрами жесткости;

      А — площадь поперечного сечения, см2, второстепенного ребра жесткости, включая присоединенный поясок;

      l —пролет, м, второстепенного ребра жесткости;


Е4 =

;

      K =

;

      m — число полуволн, определяемое из приложения 181 настоящих Правил.

      lw - секториальный момент инерции, см6, вспомогательных ребер жесткости относительно их соединения с листами обшивки;

      lw =

, для вспомогательных ребер жесткости, состоящих из полосы;

      lw =

— для тавровых вспомогательных ребер жесткости;

      lw =

— для угловых и полособульбовых вспомогательных ребер жесткости;

      Ip — полярный момент инерции, см4, для вспомогательных ребер жесткости относительно листа облицовки;

      Iр =

— для вспомогательных ребер жесткости, состоящих из полосы;

      Iр =

—для вспомогательных ребер жесткости, имеющих фланец;

      It — момент инерции, см4, вспомогательных ребер жесткости без учета присоединенного пояска;

      It =

— для вспомогательных ребер жесткости, состоящих из полосы;

      It=

— для вспомогательных ребер жесткости, имеющих фланец;

      hw,tw — величины, соответственно, высоты и толщины нетто, мм, вспомогательных ребер жесткости;

      bf, tf — соответственно, ширина и толщина нетто, мм, свободного пояска вспомогательных ребер жесткости;

      s — расстояние, м, между вспомогательными ребрами жесткости;



      kp= 1-

p, но не менее нуля. Для вспомогательных ребер жесткости, имеющих фланцы, kр следует принимать равным не менее 0,1;

p =

;

— пункт 1357 настоящих Правил;

Е1, — пункт 1358 настоящих Правил;

      tp — толщина нетто, мм, настила люковой крышки.

      Для вспомогательных ребер жесткости, представляющих собой полосу, и ребер жесткости, подвергающихся продольному изгибу, соотношение h/tw не составляет более 15k0,5,

      где h, tw — соответственно, высота и толщина нетто ребра жесткости;

      к= 235/

F;

F — минимальное значение верхнего предела текучести материала, Н/мм2.

      1360. Касательное напряжение

в стенке основных опорных балок люковых крышек не превышает 0,8 критического напряжения

С, определяемого следующим образом:

С =

Е, если,

Е <

; (584)

С =

f[1 -

f /(4

Е)], если

Е >

,

      где

f – минимальное значение, Н/мм2, верхнего предела текучести материала;

f

f/=

;

Е = 0,9

;

      Е — модуль упругости, Н/мм2. Для стали Е принимается равным 2,06-105;

      tрr, n — толщина нетто, мм, основных опорных балок;

      kt= 5,35+4,0/(а/d)2;

      а — больший размер, м, стенки основной опорной балки;

      d — меньший размер, м, стенки основной опорной балки.

      При определении напряжения

С для основных опорных балок, расположенных перпендикулярно направлению установки второстепенных ребер жесткости, или для основных балок люковых крышек, изготовленных без вспомогательных ребер жесткости, следует рассматривать квадратную пластину с размером d. В этом случае напряжение

С определяется как среднее значение срезывающего напряжения между значениями, определенными на концах такой пластины.

      1361. Вертикальный изгиб основных опорных балок составляет не более 0,0056l, где l — максимальный пролет основных опорных балок.

      1362. Люковые закрытия снабжают стопорами против воздействия поперечной и продольной расчетных нагрузок величиной 175 кПа.

      Если конструкция и расположение бака на судне не отвечает требованиям, стопоры самого носового люкового закрытия (люка № 1) рассчитывают на действие продольной нагрузки величиной 230 кПа, действующей на носовую стенку люкового закрытия № 1.

      1363. Напряжения в стопорах и прилегающих к ним конструкциях не превышают допускаемых величин, равных 0,8

F, где

F — минимальный верхний предел текучести материала.

      1364. Для толщины настила и ребер жесткости люковых закрытий всех типов, исключая коробчатый, добавку на коррозию следует принимать равной 2 мм. Для люковых закрытий коробчатого типа добавку на коррозию следует принимать равной:

      2 мм — для верхней и нижней обшивки;

      1,5 мм — для внутренних конструкций.

      1365. На навалочных судах длиной 150 м и более, перевозящих твердые навалочные грузы плотностью 1000 кг/м3 и выше, контракт на постройку которых заключен до 1 апреля 2006 года, выполняют конструктивные мероприятия по защите грузовых трюмов при работе грейферов во время погрузочно-разгрузочных операций:

      желоба, по которым проходят тросы, предназначенные для привода люковых крышек, а также верхние кромки грузовых трюмов, концевые кромки бимсов трюмов, верхние полки комингсов люков защищают надежными конструкциями, например, стальной профиль в виде полукольца. Таким судам в символ класса судна добавляется знак "GRAB(X)" (параграф 1 главы 2 настоящих Правил).

Глава 79. Доступ в помещения грузовой зоны нефтеналивных и навалочных судов

      Сноска. Заголовок главы 79 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1366. Требования настоящей главы применяются к нефтеналивным судам валовой вместимостью 500 и более и навалочным судам валовой вместимостью 20000 и более.

      1367. Средства доступа и проходы на судах, указанных в пункте 1246 настоящих Правил, удовлетворяет требованиям резолюций ИМО MSC. 134(76), MSC. 158(78)1, MSC.151(78) а также Унифицированной интерпретации МАКО SC 191 (Rev.3 March 2006), изложенной в Приложении к настоящим Правилам.

      1Сборники резолюций ИМО, относящихся к деятельности РС, 37, издание 2004 г. и № 8, издание 2005 г.

Глава 80. Дополнительные требования к устройству и закрытию отверстий на накатных судах

      Сноска. Заголовок главы 80 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1368. Если на судне имеются внутренние аппарели для перемещения колесной техники с палубы переборок в нижерасположенные помещения, то отверстия в палубе переборок для таких аппарелей защищают непроницаемыми при воздействии моря закрытиями, звуковая и световая сигнализация о положении которых выводится на ходовой мостик.

      1369. Если устройство отдельных отверстий в палубе переборок необходимо для проведения работ на судне (например, для перемещения механизмов, судовых запасов, снабжения), то такие отверстия снабжают водонепроницаемыми закрытиями с звуковой и световой сигнализацией, выведенной на ходовой мостик.

      1370. При применении требований пунктов 1568 и 1569 настоящих Правил нижняя кромка отверстий для доступа в помещения, расположенные ниже палубы переборок, находится на расстоянии не менее 2,5 м выше палубы переборок.

      1371. На ходовом мостике предусматривается установка средств индикации для всех дверей в обшивке судна, дверей для погрузки и выгрузки и других средств закрытия, которые, будучи оставлены открытыми или не задраенными должным образом, могут привести к затоплению помещения специальной категории или грузового помещения с горизонтальным способом погрузки или выгрузки.

      Система индикации спроектирована по безопасному принципу и показывает с помощью визуальных сигналов, если дверь не полностью закрыта, или если какое-либо из средств задраивания не полностью задраено, и оповещать с помощью звуковых сигналов, если такая дверь или средства задраивания остаются открытыми или незадраенными. Панель индикации на ходовом мостике оборудуют по методу выбора режима работы "порт — море" и так устроена, чтобы звуковой сигнал подавался на ходовой мостик, если судно выходит из порта с незакрытыми носовыми дверями, внутренними дверями, кормовой аппарелью или любыми другими бортовыми дверями в обшивке корпуса судна, или какие-либо средства задраивания не задраены. Источник питания для системы индикации не должен зависеть от источника питания приводов для работы и задраивания дверей.

      1372. Предусматривается установка телевизионных средств наблюдения и системы определения протечек воды, которые устроены таким образом, чтобы на ходовом мостике и на посту управления главной двигательной установкой обеспечивалась индикация о любой протечке через внутренние и внешние носовые двери, кормовые двери, или любые другие двери в обшивке корпуса, которые могут привести к затоплению помещений специальной категории или грузовых помещений.

      1373. Помещения специальной категории и грузовые помещения постоянно патрулируются или контролируются эффективными средствами, такими, как телевидение, так, чтобы подвижка колесной техники в неблагоприятную погоду и неразрешенный доступ пассажиров в эти помещения возможно обнаружить на ходу судна.

      1374. На судне вывешивают на соответствующем месте документы по эксплуатационным процедурам закрытия и задраивания всех дверей в обшивке судна, дверей для погрузки и выгрузки и других средств закрытия, которые, будучи оставлены открытыми или не надлежащим образом задраены, могут привести к затоплению помещения специальной категории или грузового помещения.

      1375. Кроме указанного в пункте 1374 настоящих Правил, на борту судна находится руководство по эксплуатации и ремонту дверей в наружной обшивке корпуса, содержащее следующую информацию:

      1) основные особенности и конструктивные чертежи дверей;

      2) техника безопасности при работе с дверями;

      3) характеристики судна, класс, наличие соответствующих сертификатов;

      4) расчетные нагрузки для дверей;

      5) схема оборудования дверей;

      6)рекомендации изготовителя по проведению испытаний оборудования;

      7) описание оборудования носовых, бортовых и кормовых дверей, внутренних носовых дверей, центральной силовой станции, панели индикации на ходовом мостике, контрольной панели в машинном отделении;

      8) эксплуатационные характеристики: допускаемые углы крена/дифферента с грузом/без груза, а также допускаемые углы крена/дифферента при работе с дверями;

      9) инструкции при работе с дверями;

      10) инструкции при работе с дверями в аварийных ситуациях;

      11) эксплуатация и ремонт дверей: перечень и сроки текущего ремонта, возникающие неисправности и их приемлемое устранение, инструкции фирмы-изготовителя по эксплуатации и ремонту дверей;

      12) книга записей осмотров, включая освидетельствование задраивающих, стопорящих и опорных устройств, ремонт и замену.

      Вышеуказанное руководство по эксплуатации и ремонту дверей в наружной обшивке корпуса представляют на одобрение Регистру судоходства.

Подраздел 5. Устройство и оборудование помещений.
Другие устройства и оборудование
Глава 81. Общие положения, расположение помещений

      Сноска. Заголовок главы 81 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1376. Требования к расположению и оборудованию машинных помещений регламентированы в разделе 9 настоящих Правил, а помещений холодильных машин, помещений для хранения запасов холодильного агента, а также охлаждаемых грузовых помещений — в разделе 14 настоящих Правил.

      1377. Устройство и оборудование помещений, различные устройства и оборудование стоечных судов отвечают применимым требованиям, изложенным в главах 84 и 85 настоящих Правил.

      Стоечные суда, используемые как плавучие гостиницы и общежития, кроме того, отвечают требованиям, изложенным в главе 84 настоящих Правил, как для пассажирских судов.

      Кроме того, стоечное судно имеет не менее двух сходных трапов, расположенных на максимально возможном удалении друг от друга. Ширина сходных трапов равна не менее 0,9 м, если общее число пассажиров и экипажа на борту — не более 50 человек

      На каждые 10 человек сверх 50 ширина сходных трапов увеличивается на 5 см.

      1378. Штурманская рубка располагается в помещении, смежном с рулевой рубкой. Допускается устраивать рулевую и штурманскую рубки в одном помещении.

      1379. Жилые помещения не допускается располагать в нос от таранной переборки и в корму от ахтерпиковой переборки ниже палубы переборок.

Глава 82. Ходовой мостик

      Сноска. Заголовок главы 82 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1380. Пост управления судном располагается на ходовом мостике в закрытом помещении в рулевой рубке. Расположение ходового мостика обеспечивает:

      1) возможность постоянного наблюдения за движением судна;

      2) хорошую видимость с максимальным обзором поверхности воды;

      3) хорошую слышимость звуковых сигналов встречных судов;

      4) на буксирах возможность наблюдения за состоянием буксирного троса в процессе буксировки.

      Пост управления рулем рекомендуется устанавливать в диаметральной плоскости.

      1381. Видимость с ходового мостика отвечает требованиям Правил Регистра судоходства

Глава 83. Оборудование сухогрузных трюмов

      Сноска. Заголовок главы 83 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие требования

      1382. Если на судах без двойного дна поверх флоров устанавливается деревянный настил, то он сплошной, доходящий до верха скулового закругления. Рекомендуется делать настил из щитов таких размеров и конструкций, чтобы их можно легко снимать в любом месте. Толщина деревянного настила:

      1) не менее 40 мм — на судах длиной L до 30 м включительно;

      2) не менее 60 мм — на судах длиной L более 30 м;

      3) не менее70мм—под просветами грузовых люков.

      1383. Если на судах с двойным дном устанавливается деревянный настил, то его толщина:

      1) не менее 50 мм — для судов длиной L до 60 м включительно;

      2) не менее 65 мм — для судов длиной L более 60 м.

      Применение настила из синтетического материала является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      1384. Если предусматривается разгрузка трюмов грейферами или иными механизированными приспособлениями, то толщина деревянного настила под просветами люков удваивается.

      1385. В трюмах, предназначенных для перевозки зерна и других навалочных грузов, деревянный настил по двойному дну, а при отсутствии двойного дна — по флорам, устанавливают таким образом, чтобы исключалась возможность засорения сточных колодцев, льял и приемных патрубков осушительной системы.

      1386. Деревянный настил укладывается не непосредственно на металлический настил двойного дна, а на слой мастики, одобренной Регистром судоходства, или на бруски толщиной 25 — 30 мм, расположенные по линиям флоров. Деревянный настил вдоль льял укладывается таким образом, чтобы его можно было легко снимать (пункт 3269 настоящих Правил).

      1387. В помещениях и трюмах, предназначенных для перевозки генеральных грузов, рекомендуется устанавливать по бортам деревянные или металлические рыбинсы. Толщина деревянных рыбинсов:

      1) не менее 40 мм — для судов длиной L до 70 м включительно;

      2) не менее 50 мм — для судов длиной L более 70 м.

      Расстояние между рыбинсами не превышает 305 мм.

      Рыбинсы крепятся к бортовому набору таким образом, чтобы их можно было легко снимать и заменять.

      1388. Все выступающие части различного оборудования в трюмах (горловины, воздушные и измерительные трубы) защищают деревянными крышками, решетками, желобами в местах, непосредственно подверженных ударам груза, грейфера или другого грузозахватного органа. Требования к прокладке трубопроводов через грузовые трюмы изложены в главе 248 настоящих Правил.

Параграф 2. Ячеистые направляющие конструкции для перевозки
контейнеров в трюмах

      1389. Требования настоящего параграфа распространяются на ячеистые направляющие конструкции для перевозки контейнеров, соответствующих требованиям настоящих Правил.

      Ячеистые направляющие конструкции состоят из вертикальных направляющих угольников и горизонтальных балок, расположенных поперек и вдоль судна. Ячеистые направляющие конструкции в трюмах установливают съемными или несъемными.

      1390. Ячеистые направляющие конструкции не включают в конструкцию корпуса. Ячеистые направляющие конструкции выполняют таким образом, чтобы в них не возникали напряжения при изгибе и кручении корпуса.

      1391. Ячеистые направляющие конструкции рассчитывают на действие усилий, возникающих в них при воздействии на центр тяжести каждого контейнера Fx и Fy, определяемых по формулам:

      в направлении вдоль судов

      Fx=mgax, Н, (585)

      — в направлении поперек судна

      Fy = mgаy, H, (586)

      где m — максимальная масса брутто контейнера, кг;

      g — ускорение силы тяжести, равное 9,81 м/с ;

      ах, ау — безразмерные коэффициенты ускорения, определяемые в соответствии с главой 45 настоящих Правил, причем координаты х и z следует отсчитывать до центра тяжести объема каждого контейнера.

      Силы Fx и Fy определяются для каждого отдельного контейнера и через соответствующие четыре угловых фитинга торцевой или боковой стенки равномерно распределяются на вертикальные направляющие угольники. Для упрощения допускается принимать максимальные силы Fx и Fy для каждого контейнера. Если несколько контейнеров, расположенных рядом, поддерживаются на одной паре направляющих угольников, то силы Fx и Fy данного яруса контейнеров следует суммировать и соответственно распределить на вертикальные направляющие угольники.

      Силы трения, возникающие в местах контакта угловых фитингов контейнеров между собой, а также с внутренним дном судна, не учитываются.

      1392. Усилия в местах опирания угловых фитингов контейнеров на

      направляющие угольники, результирующие из нагрузок, определяемых согласно пункту 1391 настоящих Правил, не превышает 150кН на фитинг в поперечном направлении и 75 кН на фитинг в продольном направлении судна.

      1393. В случае, когда соединения вертикальных направляющих угольников с конструкциями корпуса судна рассматриваются не как жестко заделанные (свободно опертые, упруго заделанные) ячеистые направляющие конструкции рассчитываются как пространственные рамы.

      Если соединения вертикальных направляющих угольников с конструкциями корпуса судна могут рассматриваться как жестко заделанные, отдельные вертикальные плоскости ячеистых направляющих конструкций допускается рассчитывать как плоские рамы.

      Напряжения, возникающие в элементах ячеистых направляющих конструкций, не превышают 0,8 верхнего предела текучести применяемого материала.

      Условия для расчета устойчивости элементов ячеистых направляющих конструкций приведены в пункте 1401 настоящих Правил.

      1394. С учетом требований пункта 1393 настоящих Правил смещения опорных мест угловых фитингов контейнеров на направляющих угольниках превышают 25 мм в поперечном и 40 мм в продольном направлениях судна.

      1395. Рассчитанные толщины элементов направляющих угольников,подверженных особому износу, увеличиваются на 5 мм и составляют по меньшей мере 12 мм.

      1396. Если вертикальные направляющие угольники состоят из отдельных угловых профилей, они прочно соединяются друг с другом горизонтальными листами в районе опорных мест угловых фитингов контейнеров и по меньшей мере на половине расстояния между опорными местами.

      1397. Верхние концы вертикальных направляющих угольников оснащаются устройствами для ввода контейнеров в раму для укладки.

      1398. Вертикальные направляющие угольники укрепляются по возможности без надрезов к поперечным и продольным переборкам посредством элементов конструкций, жестких при сдвиге и изгибе.

      1399. Весь зазор между наружными размерами контейнеров и внутренними плоскостями направляющих угольников равен не более 25 мм в поперечном и не более 40 мм в продольном направлениях судна.

      Отклонение от идеальной прямой при установке вертикальных направляющих угольников равно не более 5 мм.

      1400. Горизонтальные поперечные и продольные балки служат для поддерживания свободно стоящих вертикальных направляющих угольников между собой, а также на вертикальных конструкциях корпуса судна. Горизонтальные балки по возможности следует устанавливать на высоте опорных мест угловых фитингов контейнеров и соединять с вертикальными направляющими угольниками жестко по отношению к скручиванию и изгибу.

      1401. Проверку устойчивости для горизонтальных поперечных и продольных балок и, в случае необходимости, для вертикальных направляющих угольников следует производить на основе признанной Регистром судоходства методики.

      При доказательстве идеальных нагрузок при продольном изгибе необходимый коэффициент запаса прочности принимают равным 2,0.

      Свободная длина при продольном изгибе принимается равной пролету в случае соединения болтами и 0,7 пролета балок или направляющих угольников в случае сварного соединения. Гибкость не превышает 250.

      Определение свободной длины при других видах заделки (крепления) концов стержня осуществляется по согласованию с Регистром судоходства.

      1402. Опорные места контейнеров на внутреннем дне, а также районы соединительных и присоединительных конструкций рам для укладки контейнеров у элементов конструкций корпуса судна подкрепляются в соответствии с требованиями раздела 4 настоящих Правил.

Параграф 3. Перемещаемые палубы, платформы, рампы и
другие аналогичные конструкции

      1403. Требования настоящей главы распространяются на перемещаемые палубы, платформы, рампы и другие аналогичные конструкции, установка которых предусматривается в двух положениях:

      1) в рабочем положении, при котором они используются для перевозки, погрузки и разгрузки транспортных средств или других грузов;

      2) в нерабочем положении, при котором они не используются для перевозки, погрузки или разгрузки транспортных средств или других грузов.

      1404. Конструкция перемещаемых палуб, платформ, рамп и других аналогичных конструкций, а также опорные конструкции на бортах, палубах и переборках, пиллерсы или тяги для подвешивания палуб, платформ, обеспечивающие их надежную установку в рабочем положении, отвечают требованиям части 3 настоящих Правил.

      1405. Предусматривают устройства, обеспечивающие надежное крепление перемещаемых палуб, платформ, рамп и других аналогичных конструкций в нерабочем положении.

      1406. При закрепленных в нерабочем положении палубах, платформах, рампах и других аналогичных конструкциях их подъемное устройство и его элементы, как правило, не остаются под нагрузкой.

      Не допускается крепление перемещаемых палуб, платформ, рамп и других аналогичных конструкций путем подвешивания их на тросах.

      1407. Элементы конструкции устройств, указанных в пункте 1405 настоящих Правил, а также соответствующие опорные конструкции рассчитывают на действие усилий, возникающих в них при действии на центр тяжести рассматриваемой секции палубы, платформы, рампы или другой аналогичной конструкции сил Рх, Ру и Pz, определяемых по формулам:

      Рх = mgax, (587)

      Ру = mgay, (588)

      Pz = m-g(l+az), (589)

      где Рх — горизонтальная сила, параллельная диаметральной плоскости судна, Н. Рассматривают случаи направления силы Рх как в нос, так и в корму;

      Ру — горизонтальная сила, параллельная плоскости мидель-шпангоута, Н. Должны быть рассмотрены случаи направления силы Ру как в сторону ближайшего борта, так и в противоположную сторону;

      Pz — вертикальная сила, направленная вниз, Н;

      m— масса рассматриваемой секции палубы, платформы, рампы или другой аналогичной конструкции, кг;

      g — ускорение свободного падения, равное 9,81 м/с2;

      ах, ау, az — безразмерные коэффициенты ускорения, определяемые в соответствии с главой 45 настоящих Правил.

      1408. При определении усилий, действующих на элементы конструкции устройств, указанных в пункте 1405 настоящих Правил, и на соответствующие опорные конструкции с учетом указаний пункта 1407 настоящих Правил, силы Рх, Ру и Pz рассматриваются как действующие раздельно, то есть их совместное действие не учитывается, не учитываются также силы трения, возникающие на поверхностях соприкосновения рассматриваемых секций палуб, платформ, рамп или других аналогичных конструкций с соответствующей опорной конструкцией.

      1409. При действии на элементы конструкций, указанных в пункте 1405 настоящих Правил, и на соответствующие опорные конструкции усилий, определенных в соответствии с указаниями пунктов 1407 и 1408 настоящих Правил, напряжения в них не превышает 0,8 верхнего предела текучести их материала.

      При действии этих усилий запас прочности в стальных тросах равен не менее 4 относительно их разрывного усилия в целом; запас прочности в цепях — не менее 2 относительно пробной нагрузки цепи; запас устойчивости в элементах, подвергнутых напряжениям сжатия, должен быть не менее 2.

      1410. Применяемые в составе устройств, указанных в пункте 1405 настоящих Правил, стальные канаты отвечают требованиям главы 595, а цепи - требованиям главы 610 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 1410 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 84. Выходы, двери, коридоры, наклонные и вертикальные трапы

      Сноска. Заголовок главы 84 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие требования, выходы и двери

      1411. Расположение и устройство выходов, дверей, коридоров, наклонных и вертикальных трапов обеспечивает возможность быстрого доступа из помещений к местам посадки в спасательные шлюпки и плоты.

      1412. На пассажирских судах и судах специального назначения каждый водонепроницаемый отсек или ограниченное аналогичным образом помещение или группа помещений, расположенные ниже палубы переборок, имеют не менее двух выходов, один из которых во всяком случае независим от двери в переборке деления судна на отсеки.

      Предусматривают два пути эвакуации из центрального поста управления двигателями, расположенного в машинном отделении; по крайней мере один из них обеспечивает непрерывную защиту от огня до безопасного места за пределами машинного отделения (пункт 2187 настоящих Правил).

      1413. На пассажирских судах и на судах специального назначения, из каждой главной вертикальной противопожарной зоны (пункт 2198 настоящих Правил) или ограниченного аналогичным образом помещения или группы помещений, расположенных выше палубы переборок, имеет не менее двух выходов, один из которых по крайней мере, обеспечивает доступ к наклонному трапу, образующему вертикальный путь эвакуации к местам посадки в спасательные шлюпки и плоты.

      1414. На пассажирских судах число и расположение выходов из помещений специальной категории (пункт 2143 настоящих Правил) является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства; при этом степень безопасности доступа из этих помещений к местам посадки в спасательные шлюпки и плоты, по крайней мере, соответствует предусмотренной пунктами 1412 и 1413 настоящих Правил.

      На грузовых судах во всех грузовых помещениях с горизонтальным способом погрузки и выгрузки, где обычно работает экипаж, количество и расположение путей эвакуации на открытую палубу являются предметом специального рассмотрения Регистром судоходства, однако в любом случае имеет не менее двух удаленных друг от друга путей эвакуации.

      1415. На грузовых судах валовой вместимостью 500 и более на каждом уровне жилых помещений предусматривается не менее двух максимально удаленных друг от друга выходов из каждого ограниченного помещения или группы помещений; при этом из помещений, расположенных ниже открытой палубы, основным выходом является выход через наклонный трап, вторым выходом допускается шахта с вертикальным трапом или наклонный трап; из помещений, расположенных выше открытой палубы, выходами являются двери или наклонные трапы, ведущие на открытую палубу, или их комбинация.

      1416. В исключительных случаях, принимая во внимание назначение и расположение помещений и количество людей, находящихся обычно в них, Регистр судоходства разрешает не предусматривать один из выходов, указанных в пунктах 1412 или 1415 настоящих Правил.

      1417. Трапы, ведущие в помещение или на балкон в этом помещении, а также лифты не рассматриваются как выходы, приведенные в пунктах 1412 -1415 настоящих Правил.

      1418. Каждый зрительный зал имеет не менее двух выходов. Оба выхода располагают как можно дальше друг от друга. Над каждым таким выходом предусматривается хорошо видимая надпись "Выход" или "Аварийный выход".

      1419. Рулевая рубка имеет два выхода — по одному на каждое крыло ходового мостика — с проходом через рубку с борта на борт.

      1420. Суммарная ширина выходов из зрительного зала определяется из расчета 0,8 м на каждые 50 человек, однако ширина каждого выхода равна не менее 1,1 м при числе мест более 50 и не менее 0,8 м при числе мест не более 50.

      Ширина выхода из жилых и служебных помещений не менее 0,6 м. Размеры выходного люка из грузовых трюмов не менее 0,6 х 0,6 м.

      1421. Устройства для закрывания выходных дверей или люков управляются с обеих сторон.

      Двери должны открываться следующим образом:

      1) двери жилых и служебных помещений, выходящие в коридор, — внутрь помещений;

      2) двери общественных помещений — наружу или в обе стороны;

      3) двери в концевых переборках надстроек и во внешних поперечных переборках рубок — наружу, в направлении ближайшего борта;

      4) двери во внешних продольных переборках рубок — наружу, в направлении в нос.

      Внутренние двери, дублирующие двери, указанные в подпунктах 3) и 4) пункта 1421 настоящих Правил, на грузовых судах допускается чтобы открывались внутрь.

      На судах длиной 31 м и менее допускается двери, указанные в подпункте 1) пункта 1421 настоящих Правил, открывать наружу (в коридор), если они расположены в конце тупиков и не препятствуют выходу из других помещений.

      Раздвижные двери у выходов и путей эвакуации не допускаются за исключением дверей рулевой рубки.

      Двери, указанные в подпункте 1) пункта 1421 настоящих Правил, не имеют крючков для удержания их в открытом положении. Допускается оборудовать такие двери буферами с пружинными ловителями, фиксирующими дверь в открытом положении и позволяющими закрыть ее, не заходя в помещение.

      1422. Двери жилых помещений, указанных в подпунктах 1) и 2) пункта 2135 настоящих Правил, имеют в нижней половине выбивные филенки размером 0,4 х 0,5 м;

      у дверей пассажирских помещений эти филенки имеют надписи "Аварийный выход — выбить в аварийном случае".

      Устройство выбивных филенок не требуется, если в помещениях предусмотрены створчатые иллюминаторы диаметром в свету не менее 400 мм или рубочные окна с меньшей стороной в свету не менее 400 мм и если через эти иллюминаторы люди могут попасть в коридор или на открытую палубу. Выход через иллюминаторы или рубочные окна при необходимости облегчают соответствующими устройствами.

Параграф 2. Коридоры и проходы

      1423. Все коридоры и проходы обеспечивают беспрепятственное перемещение людей по ним. Вестибюль, коридор или часть коридора на пассажирских судах и судах специального назначения, имеющих на борту более 50 человек специального персонала, имеют более одного пути эвакуации.

      На грузовых судах и судах специального назначения, имеющих на борту не более 50 человек специального персонала, не допускается иметь тупиковых коридоров длиной более 7 м. Тупиковый коридор — это коридор или часть коридора, из которого имеется только один путь эвакуации.

      На грузовых судах коридоры, используемые как пути эвакуации, имеют ширину не менее 700 мм и имеют поручень по одной своей стороне. Коридоры шириной 1800 мм и более имеют поручни по обеим своим сторонам. Ширина коридора определяется как расстояние между поручнем и противоположной переборкой или как расстояние между поручнями.

      1424. Ширина магистральных коридоров в районе жилых помещений пассажиров и экипажа составляет не менее 0,9 м, а ответвляющихся — не менее 0,8 м. Если число пассажиров или экипажа, пользующихся коридором, превышает 50 человек, указанные выше ширины увеличивают на 0,1 м.

      На судах (в том числе и на буксирах) валовой вместимостью менее 500 и на буксирах мощностью менее 370 кВт ширину магистральных коридоров разрешается уменьшать до 0,8 м, а ответвляющихся — до 0,6 м.

      1425. Ширина проходов в кинозале составляет не менее 1,1 м, а в вестибюле — не менее 1,4 м.

      Ширина главного прохода в ресторане или столовой, а также в кают-компании равна не менее 0,9 м, а вспомогательного — не менее 0,65 м. На судах валовой вместимостью менее 500 ширину главных проходов в кают-компании разрешается уменьшить до 0,65 м.

      1426. Ширина магистрального прохода в пассажирском помещении с местами для сидения:

      1) не менее 1 м — в помещениях с числом мест менее 50;

      2) не менее 1,1 м — в помещениях с числом мест более 50.

      1427. На пассажирских судах магистральные коридоры, смежные с машинными и котельными шахтами, имеют ширину не менее 1,2 м, однако на судах валовой вместимостью менее 500 эту ширину разрешается уменьшить до 0,9 м.

      1428. Ширина прохода на мостике составляет не менее 0,8 м на судах валовой вместимостью 500 и более и не менее 0,6 м на судах валовой вместимостью менее 500.

      1429. На пассажирских судах и судах специального назначения ширина палубных проходов, ведущих к местам посадки людей в спасательные шлюпки и плоты, равна не менее:

      1) 0,9 м — если число мест в шлюпках на одном борту не более 50;

      2) 1,0 м — если число мест в шлюпках на одном борту 50 и более, но менее 100;

      3) 1,2 м — если число мест в шлюпках на одном борту 100 и более, но менее 200.

      При числе мест в шлюпках на одном борту 200 и более ширина проходов является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      На остальных судах ширина указанных выше проходов должна быть не менее 0,8 м.

Параграф 3. Наклонные и вертикальные трапы

      1430. Все межпалубные наклонные трапы изготавливают стальными, рамной конструкции или по согласованию с Регистром судоходства из равноценного материала (глава 138 настоящих Правил). Специальные требования к расположению выгородок трапов и к защите путей эвакуации людей указаны в пунктах 2185, 2187 и 2205 настоящих Правил.

      1431. На пассажирских судах и судах специального назначения, имеющих на борту более 50 человек специального персонала, выполняют следующие условия:

      1) ширина трапов равна не менее 900 мм. Трапы имеют поручни с обеих сторон. Минимальная ширина трапов увеличивают на 10 мм на каждого человека сверх 90. Максимальное расстояние между поручнями трапов шириной более 900 мм равнаа 1800 мм. Общее число подлежащих эвакуации по этим трапам людей принимается из расчета двух третей от числа команды и полного числа пассажиров в районах, обслуживаемых этими трапами;

      2) все трапы, рассчитанные на более чем 90 человек, располагаются вдоль судна;

      3) дверные проемы, коридоры и промежуточные площадки, включенные в пути эвакуации, имеют те же размеры, что и трапы;

      4) вертикальное расстояние подъема по трапам без площадки не превышает 3,5 м, и трапы не имеют угол наклона более 45о;

      5) площадки трапов на каждом уровне палуб не менее 2 м2 и увеличивают на 1 м2 на каждые 10 человек сверх 20, но не превышают 16 м2, за исключением тех площадок, которые обслуживают общественные помещения, имеющие прямой доступ к выгородке трапа;

      6) в любом случае ширина трапов соответствует требованиям приложения 722 настоящих Правил.

      1432. На грузовых судах трапы, используемые как пути эвакуации, бывают шириной не менее 700 мм и имеют поручень по одной своей стороне. Трапы шириной 1800 мм и более имеют поручни по обеим своим сторонам. Угол наклона трапов, как правило, быть 45о, но не более 50о, а в машинных и небольших помещениях — не более 60о. Проемы дверей, обеспечивающих доступ к какому-либо трапу, такого же размера, как и трап.

      1433. Вертикальные трапы и скоб-трапы в грузовых трюмах, цистернах и т. п. имеют ширину не менее 300 мм.

      1434. Дополнительно к аварийному освещению согласно параграфу 1 главы 535 настоящих Правил пути эвакуации, включая трапы и выходы, пассажирских судов, перевозящих более 36 пассажиров, и судов специального назначения, имеющих на борту более 200 человек специального персонала, имеют низкорасположенное освещение (далее - НРО) на всем протяжении, включая повороты и пересечения.

      1435. Предусматриваются следующие системы НРО:

      1) фотолюминесцентная, использующая фотолюминесцентный материал, содержащий химический продукт (например, сульфид цинка) и обладающий свойством накапливать энергию при освещении видимым светом;

      2) системы с электрическим питанием, использующие лампы накаливания, световые диоды, электролюминесцентные полосы или лампы, электрофлюоресцентные лампы (параграф 4 главы 535 настоящих Правил).

      1436. Система НРО работает непрерывно, по крайней мере, в течение 1 ч после ее включения. Все системы, включая и те, которые приводятся в действие автоматически или работают постоянно, включаются вручную одним действием с центрального поста управления.

      1437. Необходимо чтобы во всех проходах НРО было непрерывным для обеспечения видимого очертания пути выхода, за исключением разрывов, образованных коридорами и дверями кают. НРО устанавливают, по меньшей мере, на одной стороне коридора, либо на переборке в пределах 300 мм от палубы, либо на палубе в пределах 150 мм от переборки. В коридорах шириной более 2 м НРО устанавливают с обеих сторон. В тупиках коридоров НРО имеет стрелки, размещенные на расстоянии не более 1 м, или равноценные указатели направления, указывающие выход из тупика.

      1438. На всех трапах НРО располагают, по меньшей мере с одной стороны на высоте менее 300 мм выше ступенек. НРО располагают по обеим сторонам трапа, если его ширина 2 м и более. Верхняя и нижняя ступеньки каждого пролета трапа обозначают, чтобы было видно, где ступенек больше нет.

      1439. Во всех каютах пассажиров на внутренней стороне двери вешают плакат, объясняющий систему НРО. Плакат имеет диаграмму, показывающую расположение двух ближайших по отношению к каюте выходов к месту сбора и путь к ним.

      Материалы, использованные для изготовления НРО, не содержат радиоактивных или ядовитых компонентов.

      1440. НРО указывает на ручку двери выхода; другие двери не выделяются подобным образом.

      Скользящие, противопожарные и водонепроницаемые двери маркируются знаком НРО, показывающим, как открыть дверь.

      Знаком НРО маркируются также все двери выходов и пути эвакуации. Знаки наносятся на расстоянии 300 мм от палубы или нижней кромки двери и контрастны по отношению к фону, на который они наносятся.

      Все знаки путей эвакуации и дверей выхода изготавливают из фотолюминесцентного материала или соответствующим образом освещены.

      1441. Полосы фотолюминесцентного материала имеют ширину не менее 75 мм. Полосы меньшей ширины используются только, если их яркость увеличена пропорционально уменьшению ширины. Фотолюминесцентный материал обеспечивает яркость, по меньшей мере, 15 мкд/м2, измеренную через 10 мин после удаления всех внешних источников освещения. Система обеспечивает яркость более 2,0 мкд/м2 в течение 1 ч.

      Любая фотолюминесцентная система обеспечивается таким уровнем окружающего освещения, который необходим для зарядки фотолюминесцентного материала до вышеуказанных требований яркости.

Параграф 4. Дополнительные требования к путям эвакуации
на пассажирских накатных судах

      1442. Дополнительные требования к путям эвакуации на пассажирских накатных судах устанавливаются нижеследующими пунктами настоящего парграфа.

      1443. Поручни или лееры предусматривают вдоль всех путей эвакуации к местам сбора и посадки в спасательные шлюпки и плоты; конструкция поручней или лееров, насколько это возможно, жесткая. Такие поручни или лееры предусмотрены с обеих сторон продольных коридоров шириной более 1,8 м и поперечных коридоров шириной более 1 м. Особое внимание обращают на необходимость обеспечения возможности пересекать вестибюли и другие большие открытые помещения на пути эвакуации. Поручни и лееры такой прочности, что выдерживают распределенную горизонтальную нагрузку в 750 Н/м, приложенную в направлении центра коридора или помещения, и распределенную вертикальную нагрузку в 750 Н/м, приложенную по направлению вниз. Нет необходимости прилагать обе нагрузки одновременно.

      1444. Пути эвакуации не загромождаются мебелью и другими препятствиями, за исключением столов и стульев, которые убирают для обеспечения свободного места. Шкафы и другие тяжелые предметы мебели в общественных помещениях и вдоль путей эвакуации закрепляют для того, чтобы предотвратить их перемещение, если судно испытывает бортовую качку или крен. Покрытия полов также закрепляют. Когда судно находится на ходу, пути эвакуации остаются свободными от препятствий.

      1445. Пути эвакуации предусматривают из каждого помещения, где обычно находятся люди. Эти пути эвакуации устривают так, чтобы обеспечивался кратчайший путь к местам сбора и посадки в спасательные шлюпки и плоты, и обозначают соответствующими символами.

      1446. Если закрытые помещения примыкают к открытой палубе, отверстия, ведущие из закрытого помещения на открытую палубу, где это практически осуществимо, имеют возможность использоваться в качестве аварийного выхода.

      1447. Палубы нумеруют последовательно, начиная с "1" на уровне танковили уровня самой нижней палубы. Эти номера четко выделяются на площадках трапов и лифтах вестибюлей. Палубы также имеют название, но номера палуб всегда указываются рядом с названием.

      1448. Простые, четкие, схематичные планы, показывающие местонахождение ("Вы находитесь здесь") и пути эвакуации, обозначенные стрелками, помещаются на внутренней стороне каждой двери каюты и в общественных помещениях.

      1449. Необходимо чтобы к дверям отдельных кают и кают, состоящих из нескольких помещений, не требовались ключи для их открытия с внутренней стороны. Никаких дверей, которые бы требовали ключей для их открытия, не должно быть вдоль установленных путей эвакуации.

      1450. Необходимо чтобы нижние части переборок вдоль путей эвакуации до высоты 0,5 м были способны выдержать нагрузку в 750 Н/м для того, чтобы допускать их использование в качестве поверхностей для ходьбы при больших углах крена судна.

      1451. Пути эвакуации из кают к выгородкам трапов, насколько это возможно, быть прямыми, с минимальным числом изменений направления. Необходимо чтобы не было необходимости переходить с одного борта судна на другой, чтобы выйти на путь эвакуации. Необходимо чтобы не было необходимости более чем на две палубы подниматься вверх или спускаться вниз, чтобы выйти к месту сбора или на открытую палубу из любого помещения для пассажиров.

      1452. Со всех открытых палуб, указанных в пункте 1451 настоящих Правил, предусматривают внешние пути эвакуации к местам посадки в спасательные шлюпки или плоты.

Глава 85. Леерное ограждение, фальшборт и переходные мостики

      Сноска. Заголовок главы 85 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1453. На всех открытых участках палубы надводного борта и палуб надстроек и рубок устанавливают надежные леерные ограждения или фальшборты, а для судов, предназначенных для перевозки палубного лесного груза, предусматривают съемные ограждения или штормовые лееры, устанавливаемые на этом грузе.

      1454. Высота фальшбортов или леерных ограждений равна не менее 1 м от палубы. Однако если такая высота будет мешать нормальной работе на судне, то возможно одобрение меньшей высоты, если Регистр судоходства будет убежден, что обеспечена достаточная защита экипажа и пассажиров.

      1455. Расстояние между стойками леерного ограждения не более 1,5 м, причем по крайней мере каждая третья стойка должна быть с контрфорсом.

      Предусматривается возможность стопорения съемных и заваливающихся стоек в вертикальном положении.

      Допускается использование плоских стальных стоек с увеличивающейся шириной к месту приварки стойки к палубе. В приложении 186 настоящих Правил показана схема и частота установки указанных стоек в зависимости от ширины нижней кромки, привариваемой к палубе. Палуба в местах приварки стойки подкрепляется ребром жесткости, минимальные размеры которого по ширине и толщине должны составлять 100x12 мм. При толщине палубы более 20 мм палубу допускается не подкреплять.

      1456. Планширь, поручень и леера леерного ограждения, как правило, имеют жесткую конструкцию; только в особых случаях допускается применение стальных тросов в качестве леерного ограждения, причем только тросов в виде отрезков ограниченных длин; стальные тросы в этих случаях набивается посредством талрепов.

      Отрезки цепи применяются взамен поручней и лееров жесткой конструкции только при условии установки их между двумя постоянными стойками или между постоянной стойкой и фальшбортом.

      1457. Просвет под самым нижним леером леерных ограждений не превышает 230 мм. Расстояние между другими леерами равно не более 380 мм. Исключение делается для леерного ограждения, установленного на палубном лесном грузе, для которого высота от основания до нижнего леера и расстояние между остальными леерами не превышает 330 мм. Если судно имеет закругленный ширстрек, леерные стоики устанавливают на плоской части палубы.

      1458. Суда типа А с фальшбортами, а также суда типа В с надводным бортом, уменьшенным до требуемого для судов типа А, имеют открытые леерные ограждения, установленные по крайней мере на половине длины незащищенных частей открытой палубы, или другие эффективные средства для удаления воды. Верхняя кромка ширстрека располагается настолько низко, насколько это возможно.

      Если надстройки соединены ящиками, то предусматривают открытые леерные ограждения по всей длине палубы надводного борта между надстройками.

      1459. При наличии фальшборта он отвечает требованиям главы 39 настоящих Правил.

      1460. Для защиты экипажа от воздействия моря при переходах в жилые помещения, машинное отделение и все другие места, используемые при эксплуатации судна, и обратно предусматривают удовлетворительные средства в виде спасательных лееров, переходных мостиков, подпалубных переходов.

      1461. На судах типа А на уровне палубы надстроек, между ютом и средней надстройкой или рубкой, если они имеются, устанавливают в продольном направлении, вблизи от диаметральной плоскости судна, постоянный переходный мостик или предусматривают другие равноценные средства доступа, заменяющие переходный мостик, например, подпалубные переходы. Ширина проходов составляет не менее 1 м. Переходные мостики по всей длине настила с каждой стороны оборудуют продольными ограничительными планками.

      Устанавливают надежное леерное ограждение, конструктивные размеры которого отвечают требованиям пунктов 1454, 1455 и 1457 настоящей главы, а также пункта 699 настоящих Правил).

      Конструкция переходных мостиков выполняется из огнестойкого, а настил, кроме того, из нескользящего материала.

      На судах, не имеющих средней надстройки, предусматривают одобренные Регистром судоходства устройства, обеспечивающие безопасность экипажа при переходе во все районы судна, доступ в которые требуется при нахождении судна в море.

      1462. Преудсматривают безопасные и удобные сходные трапы с уровня переходного мостика на палубу; расстояние между трапами не превышает 40 м.

      В случае, если длина палубы превышает 70 м, на пути передвижения по переходному мостику или других средств доступа предусматривают специальные трехсторонние укрытия (нос — борта) для защиты экипажа от непогоды. Такие укрытия рассчитывают по крайней мере на одного человека и устанавливаются с интервалом, не превышающим 45 м. Необходимо чтобы трубы или другое палубное оборудование не препятствовали безопасному проходу людей.

      1463. К судовым баржам требования пунктов 1453 – 1457 и 1461 настоящих Правил не применяются. В этом случае, по крайней мере, предусматривают спасательные леера.

      1464. Элементы подъемного устройства судовых барж, поднимаемых на борт баржевоза краном (проушины, обухи, рымы, скобы, захваты), рассчитывают на воздействие усилий, возникающих в них при подъеме равномерно загруженной спецификационным грузом судовой баржи за две точки, расположенные по диагонали. При действии указанных усилий напряжения в элементах подъемного устройства не превышает 0,7 верхнего предела текучести их материала.

Подраздел 6. Аварийное снабжение
Глава 86. Общие положения, нормы снабжения

      Сноска. Заголовок главы 86 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1465. Предметы снабжения, перечисленные в приложениях 182, 183, 184 и 185 настоящих Правил, зачисляют в аварийное снабжение из имеющихся на судне, но предназначенных для других целей, если они имеют соответствующую маркировку и место их постоянного хранения расположено выше палубы переборок.

      1466. Все суда, за исключением тех, которые указаны в пунктах 1469 и 1470 настоящих Правил, имеют аварийное снабжение в объеме, не менее указанного в приложении 182 настоящих Правил.

      Для несамоходных судов, эксплуатирующихся без экипажа, аварийного снабжения не требуется. Несамоходные суда, эксплуатирующиеся с экипажем имеют аварийное снабжение согласно пункту 1475 настоящих Правил как плавучие доки, не имеющие связи с берегом.

      1467. Сверх аварийного снабжения, указанного в приложении 182 настоящих Правил, предусматривается дополнительное снабжение:

      на пассажирских судах и судах специального назначения длиной 70 м и более, за исключением судов из стеклопластика, согласно приложения 182 настоящих Правил;

      на судах из стеклопластика согласно приложения 183 настоящих Правил.

      1468. Наборы слесарного и такелажного инструмента, указанные в приложении 182 настоящих Правил, комплектуют в соответствии с приложением 185 настоящих Правил.

      1469. Для судов ограниченных районов плавания Rl, R2, R2-RSN и R3-RSN нормы снабжения аварийным имуществом и материалами устанавливаются по ближайшей низшей группе деления судов в зависимости от их длины согласно приложению 182 настоящих Правил.

      Минимальные нормы аварийного снабжения судов ограниченного района плавания R3 являются в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      1470. Для судов из стеклопластика не требуется наличия аварийного снабжения, указанного в пунктах 6, 9, 17, 21 — 24, 26 — 29, 31, 35, 36, 39 и 40 приложения 182 настоящих Правил.

      1471. На судах, перевозящих легковоспламеняющиеся и взрывоопасные грузы, инструменты аварийного снабжения по возможности изготавливают из материалов, исключающих искрообразование.

      1472. Буксирам ограниченного района плавания R3 допускается не иметь аварийного снабжения, за исключением комплектов слесарного и такелажного инструментов, необходимых согласно приложения 185 настоящих Правил.

      1473. Плавучие доки, не имеющие постоянной непосредственной связи с берегом, имеют аварийное снабжение, указанное в пунктах 5, 6, 19 — 26, 32 — 34 и 37 приложения 182 настоящих Правил, принимая при этом вместо длины судна L длину плавучего дока L.

      Плавучие доки, имеющие постоянную непосредственную связь с берегом, аварийного снабжения могут не иметь.

      1474. Нормы снабжения стоечных судов определяются по усмотрению судовладельца.

      475. Суда со знаком FF1, FF1WS, FF2 и FF3WS в символе класса имеют два прожектора, способные обеспечить эффективный горизонтальный и вертикальный диапазон освещения поверхности диаметром не менее 10 м на расстоянии до 250 м при минимальном уровне освещенности до 50 лк в темное время суток и чистом воздухе.

Глава 87. Хранение аварийного снабжения, маркировка

      Сноска. Заголовок главы 87 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1476. Аварийное снабжение, указанное в главе 86 настоящих Правил, хранятся как минимум на двух аварийных постах, один из которых расположен в машинном помещении. Аварийными постами являются специальные помещения, ящики или места, отведенные на палубе или в помещениях.

      В аварийном посту, расположенном в машинном помещении, хранится снабжение, необходимое для производства аварийных работ изнутри этого помещения, остальное аварийное снабжение, как правило, хранится в аварийных постах, расположенных выше палубы переборок; на судах длиной менее 45м допускается расположение аварийного поста ниже палубы переборок при условии обеспечения постоянного доступа к этому посту.

      На судах длиной 31м и менее допускается хранение аварийного снабжения только на одном аварийном посту.

      1477. Перед аварийным постом предусматривают свободный проход; ширина прохода выбирается в зависимости от габаритов хранимого на посту снабжения, но не менее 1,2м. Допускается уменьшение ширины прохода до 0,8 м на судах длиной менее 70 м и до 0,6 м — на судах длиной 31 м и менее.

      Необходимо чтобы проходы к аварийным постам были по возможности прямыми и короткими.

      1478. Предметы аварийного снабжения или тара для их хранения (за исключением пластырей) красят синей краской либо полностью, либо полосой. Тара для хранения аварийного имущества имеет четкую надпись с указанием наименования материала, массы и допустимого срока его хранения.

      1479. У аварийных постов имеются четкие надписи "Аварийный пост".

      Кроме того, в проходах и на палубах предусматривают указатели мест расположения аварийных постов.

Глава 88. Пластыри

      Сноска. Заголовок главы 88 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1480. Пластыри изготавливаются из парусины водоупорной пропитки или другой равноценной ткани и в зависимости от типа имеют мягкую или проволочную прослойку. Пластыри окантовываются ликтросом с заделанными в него четырьмя коушами по углам. Кроме того, предусматривают кренгельсы по числу тросов, указанному в приложении 187 настоящих Правил.

      Технические данные, снабжение и вооружение пластырей приведены в приложениях 186 и 187 настоящих Правил.

      1481. Маты изготавливаются из прядей растительного троса и шпиговаться растительным шкимушгаром. С нижней стороны мата пришита парусина.

      1482. Шкоты и оттяжки кольчужных пластырей изготовлены из гибких стальных тросов, контрольные штерты — из растительных тросов, а подкильные концы для всех пластырей — из гибких стальных тросов или цепей соответствующего калибра.

      Проволоки всех стальных тросов имеют толстое цинковое покрытие в соответствии с национальными стандартами.

      Длину шкотов следует подбирать так, чтобы с помощью пластыря можно было заделать пробоину в любом месте наружной обшивки и концы тросов могли быть надежно закреплены на палубе.

      Разрывное усилие шкотов в целом не меньше чем на 25 % превышает разрывное усилие ликтросов.

      1483. Блоки аварийного снабжения могут иметь в качестве подвесок гаки. Допускаемая нагрузка на скобы, соединяющие тросы, не менее 0,25 разрывного усилия указанных тросов в целом.

Раздел 6. Остойчивость
Подраздел 1. Общие положения
Глава 89. Область распространения

      Сноска. Заголовок главы 89 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1484. Требования настоящего раздела Правил распространяются на закрытые (палубные) суда1 плавающие в водоизмещающем состоянии. На парусные суда (при плавании под парусами) требования настоящего раздела распространяются в той мере, в какой это целесообразно и осуществимо.

      1485. Если не оговорено иное, требования настоящего раздела Правил распространяются на суда, находящиеся в эксплуатации, в той мере, в какой это целесообразно и осуществимо, однако являются применяются для судов, подвергающихся восстановительному ремонту, значительному ремонту, переоборудованию или модернизации, если в результате этого изменяется их остойчивость.

      Необходимо чтобы остойчивость судов длиной менее 24м после восстановительного ремонта, значительного ремонта, переоборудования или модернизации отвечала требованиям настоящего раздела, или требованиям, которые предъявлялись к остойчивости этих судов до восстановительного ремонта, значительного ремонта, переоборудования или модернизации.

      1486. Требования настоящего раздела Правил не распространяются на вариант нагрузки "судно порожнем", за исключением требований пункта 1569 настоящих Правил.

      1В подразделе 1 раздела 6 настоящих Правил термин "судно" также включает плавучий кран, крановое судно, док, транспортный понтон и стоечное судно, если нет особой оговорки и отсутствуют специальные требования), плавающие в водоизмещающем состоянии. На парусные суда (при плавании под парусами.

      1487. Определения и пояснения, относящиеся к общей терминологии Правил, приведены в пункте 6 настоящих Правил.

Глава 90. Объем освидетельствований

      Сноска. Заголовок главы 90 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1488. Общие положения, относящиеся к порядку классификации и освидетельствований, а также требования к технической документации, представляемой на рассмотрение и одобрение Регистру судоходства, изложены в части 1 настоящих Правил.

      1489. Для каждого судна, на которое распространяются требования настоящей части Правил, Регистр судоходства осуществляет:

      1) до постройки и переоборудования судна — рассмотрение и одобрение технической документации, относящейся к остойчивости судна;

      2) во время постройки, переоборудования и испытания судна — наблюдение за проведением опыта кренования или взвешивания; рассмотрение и одобрение Информации об остойчивости; рассмотрение и одобрение Руководства по безопасной замене балласта в море;

      3) при очередных освидетельствованиях для возобновления класса, а также после ремонта и модернизации судна — установление изменений в нагрузке судна порожнем с целью заключения о дальнейшей пригодности Информации об остойчивости, определение веса судна порожнем опытным путем на пассажирских и рыболовных судах и наблюдение за проведением опыта кренования и взвешивания.

Глава 91. Общие технические требования

      Сноска. Заголовок главы 91 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Расчет остойчивости формы

      1490. Расчеты выполняются общепринятыми в теории корабля методами. При использовании вычислительных машин методика расчета и программа вычислений одобряется Регистром судоходства.

      1491. Расчеты плеч остойчивости формы выполняется по ватерлинию, параллельную конструктивной.

      Для судов, эксплуатирующихся с постоянным значительным начальным дифферентом, расчеты плеч остойчивости формы выполняются с учетом начального дифферента.

      Расчеты плеч остойчивости формы следует выполнять с учетом сопутствующего дифферента.

      1492. При расчете плеч остойчивости формы могут полностью учитываться те ярусы надстройки, которые:

      1) отвечают требованиям главы 70 настоящих Правил к первому ярусу надстройки (считая от палубы надводного борта); причем иллюминаторы по надежности их закрытия отвечают требованиям пунктов 1192 – 1194 настоящих Правил;

      2) имеют доступ для экипажа с вышележащей открытой палубы в рабочие помещения внутри этих надстроек, а также в машинное отделение другими путями во все время, когда отверстия в переборках надстройки закрыты.

      Если средняя надстройка и ют отвечают требованиям главы 70 настоящих Правил, но двери в переборках надстроек являются единственными выходами на палубу и при этом верхняя кромка комингсов дверей надстроек погружается в воду у судна в полном грузу при угле крена, меньшем 60о, расчетная высота надстроек условно должна приниматься равной половине действительной высоты, а двери в надстройке считаются закрытыми. Если верхняя кромка комингсов дверей погружается в воду при угле крена судна в полном грузу, равном или большем 60о, расчетная высота надстройки над палубой принимается равной действительной высоте.

      1493. При расчете плеч остойчивости формы также учитывают те ярусы рубки, которые:

      1) отвечают требованиям главы 70 настоящих Правил к первому ярусу рубки (считая от палубы надводного борта); причем иллюминаторы по надежности их закрытия отвечают требованиям пунктов 1192 — 1194 настоящих Правил;

      2) имеют дополнительный выход на вышележащую палубу.

      При выполнении перечисленных условий рубки засчитываются на полную высоту. Если рубки отвечают требованиям главы 70 настоящих Правил, но отсутствует дополнительный выход на вышележащую палубу, то такие рубки при расчете плеч остойчивости формы не учитываются, а находящиеся под ними отверстия в палубе судна условно считаются закрытыми независимо от того, имеют они закрытия или нет. Рубки, закрытия которых не отвечают требованиям главы 70 настоящих Правил, при расчете плеч остойчивости формы не принимаются во внимание. Находящиеся под ними отверстия в палубе считаются закрытыми только в том случае, если их комингсы и устройства для закрывания отвечают требованиям главы 70 настоящих Правил.

      1494. У судов, имеющих закрытия люков, отвечающие требованиям подраздела 7 раздела 5 настоящих Правил, возможно учесть объемы люков.

      1495. На чертеже кривых плеч остойчивости формы в малом масштабе приводится схема учитываемых надстроек и рубок с указанием отверстий, считающихся открытыми.

      Указывают положение точки, относительно которой рассчитаны плечи остойчивости формы.

Параграф 2. Схема отсеков, план палуб

      1496. Схема непроницаемых отсеков содержат данные, необходимые для расчета положения центров тяжести отдельных цистерн, заполненных жидкими грузами, и величин поправок на влияние свободных поверхностей жидких грузов на остойчивость.

      1497. Планы палуб содержат все данные для определения центров тяжести палубных грузов.

      1498. На планах палуб для пассажирских судов указывают площадь палубы, по которой свободно передвигаются пассажиры, и показано максимально возможное скопление людей на свободных площадях палубы при переходе пассажиров на один борт судна (пункт 1580 настоящих Правил).

Параграф 3. Схема расположения дверей, сходных люков и
иллюминаторов. Угол заливания

      1499. Схема расположения дверей и сходных люков включает все двери и сходные люки, ведущие на открытые палубы, а также все двери и люки в наружной обшивке с соответствующими ссылками на их конструкцию.

      1500. Схема расположения иллюминаторов включает в себя все иллюминаторы, расположенные ниже верхней непрерывной палубы, а также в надстройках и рубках, учитываемых при вычислении плеч остойчивости формы.

      1501. К расчетам плеч остойчивости формы каждого судна прикладывается кривая углов заливания через самое низкое считающееся открытым отверстие в борту, палубе или надстройке судна. Отверстия вентиляции машинных помещений, отверстия вентиляции пассажирских помещений и другие отверстия, которые открыты для поступления воздуха внутрь судна при плавании в штормовых условиях, рассматриваются как открытые отверстия даже если они оборудованы непроницаемыми при воздействии моря закрытиями.

Параграф 4. Расчет парусности судна
(кроме плавучего крана и кранового судна)

      1502. В площадь парусности зачтены проекции всех сплошных стенок и поверхностей корпуса, надстроек и рубок судна на диаметральную плоскость, проекции мачт, вентиляторов, шлюпок, палубных механизмов, всех тентов, которые могут оказаться натянутыми при штормовой погоде, а также проекции боковых поверхностей палубных грузов, включая лесной, перевозка которых на судне предусматривается проектом.

      Для судов, имеющих вспомогательное парусное вооружение, площадь парусности свернутых парусов учитывается отдельно по чертежу бокового вида и включается в общую площадь парусности сплошных поверхностей.

      Парусность несплошных поверхностей лееров, рангоута (кроме мачт) и такелажа судов, не имеющих парусного вооружения, и парусность разных мелких предметов рекомендуется учитывать путем увеличения вычисленной для минимальной осадки dmin суммарной площади парусности сплошных поверхностей на 5 % и статического момента этой площади относительно основной плоскости на 10 %.

      Для определения парусности несплошных поверхностей у судов, подвергающихся обледенению, площадь и статический момент площади парусности сплошных поверхностей относительно основной плоскости, рассчитанные для осадки dmin, увеличиваются в условиях обледенения соответственно на 10 и 20 % или на 7,5 и 15 % в зависимости от норм обледенения, указанных в главе 96 настоящих Правил. При этом площадь парусности несплошных поверхностей и положение ее центра тяжести по высоте относительно основной плоскости принимаются постоянными для всех вариантов нагрузки.

      Для контейнеровозов боковая проекция палубных контейнеров засчитывается в площадь парусности как сплошная стенка, без учета зазоров между отдельными контейнерами.

      1503. Применение указанных приближенных приемов для учета парусности несплошных поверхностей и мелких предметов не является обязательным. По желанию проектанта эти части парусности определяют более детально.

      В этом случае при вычислении парусности лееров, крановых ферм решетчатого типа, засчитываемые габаритные площади умножаются на коэффициенты заполнения, которые принимаются соответственно приложению 188 настоящих Правил.

      Для рангоута, снастей и вант судов, не имеющих парусного вооружения, коэффициенты заполнения принимаются по приложению 189 настоящих Правил в зависимости от отношения z0/b0, где z0 — возвышение точки крепления вант к мачте над фальшбортом; b0 — величина разноса вант у фальшборта.

      Проекции надводной части корпуса, рубок и надстроек засчитываются с коэффициентом обтекания 1,0. Проекции конструкций круглого сечения, отдельно расположенных на палубе (труб, вентиляторов, мачт), принимается с коэффициентом обтекания 0,6. При детальном подсчете площади парусности мелких предметов, несплошных поверхностей рангоута, такелажа, лееров, вант, снастей и т. п. следует принимать коэффициент обтекания равным 1,0. Если проекции отдельных частей площади парусности полностью или частично перекрывают одна другую, в расчет следует вводить площадь только одной из перекрывающих проекций.

      Если перекрывающие проекции имеют различные коэффициенты обтекания, в расчет вводятся проекции с более высокими коэффициентами обтекания.

      1504. Для расчета плеча кренящего момента от давления ветра согласно параграфу 2 главы 95 настоящих Правил плечо парусности z

определяется как расстояние, м, между центром парусности и центром площади проекции подводной части корпуса на диаметральную плоскость в прямом положении судна на спокойной воде. Положение центра парусности определяется способом, обычно применяемым для нахождения координат центра тяжести плоской фигуры.

      1505. Площадь парусности и ее статический момент вычисляется для осадки судна dmin. Элементы парусности при остальных осадках определяются пересчетом. Допускается пользоваться линейной интерполяцией, приняв вторую точку по осадке, соответствующей летней грузовой марке.

Параграф 5. Расчет влияния жидких грузов

      1506. При заполнении цистерны (танка) судна жидкостью менее чем на 100 % от максимального объема, в ней всегда образуется свободная поверхность, уменьшающая остойчивость судна. В случае, если общая поправка на влияние свободных поверхностей полностью заполненных (то есть на 98 % или выше) цистерн мала по сравнению с начальной метацентрической высотой, по согласованию с Регистром судоходства влияние свободных поверхностей в таких цистернах на остойчивость допускается не учитывать. При заполнении цистерны менее чем на 98 % учитывать влияние свободной поверхности следует всегда.

      1507. Цистерны, учитываемые при определении поправки на влияние свободной поверхности, возможно отнести к одной из двух категорий:

      цистерны с постоянным уровнем заполнения (например, грузовой танк с жидким грузом, цистерна водяного балласта). Поправки на влияние свободной поверхности определяются для фактического уровня заполнения, предусмотренного для каждой цистерны;

      цистерны с переменным уровнем заполнения (например, расходуемые жидкости, такие как, топливо, масло, пресная вода, а также жидкий груз и балласт при выполнении операций по их приему, расходованию или перекачке). За исключением того, что оговорено в пункте 1709 настоящих Правил, поправки на свободную поверхность имеют максимальные значения, определенные в пределах нижней и верхней границы заполнения каждой цистерны, предусмотренных рекомендациями по эксплуатации судна.

      1508. В число цистерн, учитываемых при подсчете влияния жидкого груза на остойчивость, включаются цистерны каждого вида жидкого груза и балласта, в которых по условиям эксплуатации одновременно свободные поверхности, а также противокреновые цистерны и цистерны системы успокоителей качки независимо от типа цистерн. Для учета влияния свободных поверхностей надлежит составить расчетную комбинацию из одиночных цистерн или их сочетания по каждому виду жидкого груза. Из числа возможных в эксплуатации сочетаний цистерн по отдельным видам жидкого груза и балласта либо одиночных цистерн следует выбрать такие, у которых влияние свободных поверхностей оказывается наибольшим. При этом углы крена, для которых определяются максимальные поправки, выбираются в зависимости от применяемых к судну критериев остойчивости.

      1509. Для судна, осуществляющего операцию по перекачке жидкостей, поправка на влияние свободных поверхностей на любой стадии операции определяется для фактического уровня заполнения каждой цистерны на данной стадии перекачки.

      1510. Поправки к начальной метацентрической высоте и к диаграмме остойчивости рассчитываются по отдельности следующим образом.

      . Поправки к начальной метацентрической высоте

mh определяются как произведение плотностей жидких грузов на собственные поперечные моменты инерции свободных поверхностей в цистернах, рассчитанные для положения судна без крена в соответствии с категориями цистерн, определенными в пункте 1507 настоящих Правил.

      . Поправки к плечам диаграммы остойчивости

Мө по согласованию с Регистром судоходства определяют одним из трех следующих способов:

      1) расчет поправки базируется на использовании фактического кренящего момента от переливания жидкости в цистернах для каждого рассматриваемого угла крена судна;

      2) расчет поправки базируется на использовании собственного поперечного момента инерции свободных поверхностей в цистернах при положении судна без крена, корректируемого для каждого рассматриваемого угла крена судна и путем умножения на sin Ө;

      3) расчет поправки выполняется для расчетной комбинации цистерн в соответствии с формулой (590) настоящих Правил.

      Для категорий цистерн, определенных в пункте 1388 настоящих Правил, поправки вычисляют вышеуказанными способами за исключением способа подпункта 3) пункта 1512 настоящих Правил.

      1513. В информации об остойчивости представляют только метод, использованный при расчете поправок к плечам диаграммы остойчивости. В случае, если в инструкции по оценке остойчивости вручную для нетипового случая загрузки предложен альтернативный способ, инструкция включает пример расчета поправки на влияние свободной поверхности с разъяснением причин отличия результатов расчета поправки вручную от результатов расчетов по принятому методу.

      1514. Значения поправки к плечам диаграммы остойчивости определяют с помощью приближенной формулы:


Мө =

ө

тbт

, (590)

      1515. В расчет не включаются цистерны, отвечающие условию:


М30 < 0,01

min ; (591)

      для плавучих кранов в расчет не включаются цистерны, отвечающие условию


М15 < 0,02

min ; (592)

      где

М30,

М15 — кренящие моменты от переливания жидкости при крене 30о и 15о.

      Суммарная поправка

М15 для цистерн, которые не включаются в расчет, не превышает 0,05

min. В противном случае соответствующие поправки учитываются в расчете.

      Обычные остатки жидкостей в опорожненных цистернах в расчетах не учитываются при условии, что общее количество таких остатков не повлечет за собой значительного увеличения влияния свободных поверхностей на остойчивость судна.

Параграф 6. Состояние нагрузки

      1516. Остойчивость проверяется при всех вариантах нагрузки, указанных для отдельных типов судов в подразделах 3 и 4 раздела 6 настоящих Правил.

      1517. Для судов тех типов, по которым в подразделе 3 раздела 6 настоящих Правил отсутствуют специальные указания, в число вариантов нагрузки, подлежащих проверке, включают следующие:

      1) судно с полным грузом, с полными запасами;

      2) судно с полным грузом, с 10 % запасов;

      3) судно без груза, с полными запасами;

      4) судно без груза, с 10 % запасов.

      1518. Если в процессе нормальной эксплуатации судна предусматриваются худшие, в отношении остойчивости, варианты нагрузки по сравнению с перечисленными в пункте 1517 настоящих Правил, либо указанными в подразделе 3 раздела 6 настоящих Правил, то для них также проверяют остойчивость.

      1519. При наличии на судне твердого балласта его масса включается в состав нагрузки "судно порожнем".

      1520. При всех вариантах нагрузки, возможных в эксплуатации судна, за исключением указанных в подпункте 1) пункта 1517 настоящих Правил и особо оговариваемых в подразделе 3 раздела 6 настоящих Правил, допускается, если необходимо, включать в состав нагрузки водяной балласт.

Параграф 7. Диаграммы остойчивости

      1521. Для всех рассматриваемых вариантов нагрузки строят диаграммы остойчивости, рассчитанные с учетом поправок на влияние свободных поверхностей жидких грузов.

      1522. При наличии отверстий, считающихся открытыми, в борту, верхней палубе или в надстройках судна, через которые вода попадает внутрь корпуса, диаграммы остойчивости считаются действительными до угла заливания. При накренениях судна, превышающих угол заливания, судно следует считать полностью утратившим остойчивость, и диаграммы остойчивости при этом угле обрываются.

      1523. Если распространение воды, поступающей в надстройку через отверстия, считающиеся открытыми, ограничивается лишь данной надстройкой или частью ее, такая надстройка или часть ее при углах крена, превышающих угол заливания, рассматривается как несуществующая. Диаграмма статической остойчивости при этом получает уступ, а диаграмма динамической остойчивости — излом.

Параграф 8. Расчетные материалы, связанные с проверкой
остойчивости, и сводные таблицы

      1524. Для обследуемых судов представляют на рассмотрение Регистру судоходства все расчетные материалы, связанные с проверкой остойчивости (расчет нагрузки, начальной остойчивости, диаграмм остойчивости, парусности, амплитуд качки, крена от скопления пассажиров на одном борту, крена на циркуляции, обледенения)

      1525. Для всех расчетных вариантов нагрузки составляют сводные таблицы результатов расчета водоизмещения, положения центра тяжести, начальной остойчивости и дифферента, а также сводные таблицы результатов проверки остойчивости на соответствие требованиям настоящей части Правил.

Параграф 9. Требования к информации об остойчивости

      1526. Для обеспечения остойчивости судна в эксплуатации на каждое судно выдается одобренная Регистром судоходства Информация об остойчивости, содержащая следующие сведения:

      1) общие данные по судну;

      2) характеристика выполнения судном критериев остойчивости и указания относительно безопасности судна против опрокидывания, вытекающие из выполнения требований Регистра судоходства к остойчивости;

      3) рекомендации по поддержанию остойчивости судна и другие указания по безопасной эксплуатации;

      4) данные об остойчивости по типовым, предусмотренным заранее случаям загрузки;

      5) указания и материалы, необходимые для определения посадки и остойчивости судна для любого эксплуатационного случая полной и частичной загрузки судна.

      Определение посадки и остойчивости судна всегда производится расчетным путем.

      Информация об остойчивости составляется строго в соответствии с указаниями приложения 226 к настоящим Правилам.

      1527. Информация об остойчивости составляется по материалам кренования судна.

      Для судов, для которых в соответствии с подпунктом 1) пункта 1532 настоящих Правил разрешено заменить опыт кренования опытом взвешивания, в Информации используются данные по водоизмещению и абсциссе центра тяжести судна порожнем, полученные по результатам взвешивания, а величина аппликаты центра тяжести судна порожнем принимается по материалам кренования.

      Для судов, у которых изменения характеристик веса порожнем находятся в пределах, указанных в подпункте 2) пункта 1532 настоящих Правил, в Информации используются данные по водоизмещению и абсциссе центра тяжести судна порожнем, полученные по результатам взвешивания, а величина аппликаты центра тяжести судна порожнем принимается наибольшей из определенной по опыту кренования головного судна (предыдущего судна серии) и расчетной аппликатой.

      Для судов, у которых изменения характеристик веса порожнем находятся в пределах, приведенных в пункте 1537 настоящих Правил, в Информации используются данные по водоизмещению и абсциссе центра тяжести судна порожнем, полученные по результатам взвешивания, а величина аппликаты центра тяжести судна порожнем принимается наибольшей из определенной по опыту кренования судна до переоборудования и расчетной аппликатой после переоборудования.

      Для судов, которые освобождены от кренования согласно пункту 1537 настоящих Правил, в Информации об остойчивости используются водоизмещение и абсцисса центра тяжести судна порожнем, определенные по результатам опыта взвешивания, а аппликата центра тяжести судна порожнем определяется согласно пункту 1537 настоящих Правил. Одновременно в Информации указывается, что вместо кренования судно подвергалось взвешиванию, и аппликата центра тяжести судна порожнем вычислена согласно пункту 1537 настоящих Правил.

      1528. При перевозке незерновых навалочных грузов судно снабжают отдельной Информацией об остойчивости и прочности судна при перевозке незерновых навалочных грузов, разработанной в соответствии с пунктом 218 настоящих Правил.

Параграф 10. Требования к прибору контроля остойчивости
и руководству по безопасной замене балласта в море

      1529. Если для определения посадки и остойчивости на судне применяются компьютерные программы, то они подлежат одобрению Регистром судоходства. Требования, относящиеся к аппаратному обеспечению, приведены в настоящих Правилах.

      Наличие на судне одобренного Регистром судоходства программного обеспечения для контроля остойчивости и посадки судна не является основанием для исключения какого-либо раздела Информации об остойчивости.

      Порядок использования программного обеспечения оговаривается в Руководстве для пользователя прибором контроля остойчивости. Руководство составляется на языке пользователя. При этом в Руководстве указывается, что исправность прибора контроля остойчивости перед его использованием контролируется судовым персоналом.

      1530. Если эксплуатирующиеся суда посещают порты, перед заходом в которые требуется замена водяного балласта в море, то необходимо чтобы они были снабжены Руководством по безопасной замене балласта в море.

Глава 92. Опыты кренования и взвешивания

      Сноска. Заголовок главы 92 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1531. Кренованию подвергаются:

      1) суда серийной постройки согласно пункту 1532 настоящих Правил;

      2) каждое судно несерийной постройки;

      3) каждое судно после восстановительного ремонта;

      4) суда после значительного ремонта, переоборудования или модернизации согласно пункту 1533 настоящих Правил;

      5) суда после укладки постоянного твердого балласта согласно пункту 1734 настоящих Правил;

      6) суда, остойчивость которых неизвестна или подлежит проверке;

      7) пассажирские суда, находящиеся в эксплуатации, через промежутки времени, не превышающие пяти лет, если это необходимо в соответствии с пунктом 1535 настоящих Правил;

      8) рыболовные суда длиной 30 м и менее, находящиеся в эксплуатации, через промежутки времени не более 15 лет, а также рыболовные суда длиной более 30 м, если это необходимо в соответствии с пунктом 1535 настоящих Правил;

      1532. Из серии судов, строящихся на каждом заводе, кренованию подвергаются:

      1) первое, а затем каждое пятое судно серии (то есть шестое, одиннадцатое). Для остальных судов серии по согласованию с Морской администрацией (по каждому судну) опыт кренования возможно заменить опытом взвешивания в соответствии с пунктом 1544 настоящих Правил.

      В зависимости от сезонных условий во время сдачи судна допускается по согласованию с Регистром судоходства перенос кренования очередного судна на ближайшее судно серии. Начиная с двенадцатого судна серии, Регистр судоходства ограничивается требованием кренования меньшего количества судов, если к удовлетворению Регистра судоходства будет установлено, что при постройке судов серии обеспечивается стабильность их массы и положения центра тяжести в пределах, оговоренных в подпункте 2) пункта 1532 настоящих Правил;

      2) серийное судно, на котором конструктивные изменения по сравнению с первым судном серии по данным расчета вызывают:

      изменение водоизмещения судна порожнем длиной L < 50 м более чем на 2 %, длиной L > 160 м более чем на 1 %, для промежуточных значений L допускаемая величина отклонения определяются линейной интерполяцией; или

      изменение абсциссы центра тяжести судна порожнем более чем на 0,5 % длины первого судна серии; или

      возрастание аппликаты центра тяжести судна порожнем, превышающее одновременно 4 см (а для плавучих кранов и крановых судов — 10 см) и величину, вычисленную по формулам:


zg = 0,l

lmax, (593)

zg = 0,l

h, (594)

      в зависимости от того, что меньше.

      Здесь

0 — водоизмещение судна порожнем, т;

1 — водоизмещение судна при наихудшем, по величине h или lmax, варианте нагрузки, т;

      lmax — максимальное плечо диаграммы статической остойчивости при наихудшем, по его значению, расчетном варианте нагрузки;

      h — исправленная начальная метацентрическая высота при наихудшем, по ее значению, расчетном варианте нагрузки;

      или

      нарушение требований настоящей части Правил для проектных вариантов нагрузки при zg = 1,2zg2 — 0,2zg1, где zg1 (zg2) — расчетная аппликата центра тяжести судна порожнем до (после) конструктивных изменений; zg — условная аппликата центра тяжести судна порожнем.

      Такое судно считается первым, в отношении остойчивости, судном новой серии, и необходимо чтобы порядок кренования последующих судов соответствовал требованиям подпункта 1) пункта 1532 настоящих Правил.

      1533. После значительного ремонта, переоборудования или модернизации кренованию подвергают суда, на которых конструктивные изменения по данным расчета вызывают:

      1) изменение нагрузки (суммарная масса снимаемых и добавляемых грузов) более чем на 6 % водоизмещения судна порожнем; или

      2) изменение водоизмещения судна порожнем более чем на 2 % или 2 тонны в зависимости от того, что больше; или

      3) изменение абсциссы центра тяжести судна порожнем более чем на 1,0 % длины судна; или

      4) возрастание аппликаты центра тяжести судна порожнем более чем на величину, вычисленную согласно пункта 1532 по формулам (593, 594) настоящих Правил; или

      5) нарушение требований настоящей части Правил для проектных вариантов нагрузки при условии, оговоренном в подпункте 2) пункта 1532 настоящих Правил.

      Если в соответствии с результатами расчета кренование не требуется, проводят взвешивание в соответствии с пунктом 1544 настоящих Правил.

      Независимо от представленных расчетов Регистр судоходства согласно подпункту 6) пункта 1531 требует проведения кренования, исходя из технического состояния судна.

      1534. После укладки постоянного твердого балласта каждое судно подвергают кренованию.

      Судно возможно освободить от кренования в том случае, если к удовлетворению Регистра судоходства будет установлено, что при укладке балласта налажен надежный контроль, обеспечивающий проектные значения массы и положения центра тяжести балласта, либо они достаточно надежно подтверждаются расчетным путем.

      1535. С целью определения необходимости проведения опыта кренования в соответствии с подпунктами 7) и 8) пункта 1531 настоящих Правил производится периодическое взвешивание судна (опытное определение водоизмещения порожнем и абсциссы центра тяжести) для:

      1) пассажирских судов;

      2) рыболовных судов длиной более 30 м после 10 лет эксплуатации с момента постройки или последнего кренования.

      Взвешивание производится через промежутки времени, не превышающие 5 лет.

      Если по результатам взвешивания будет обнаружено отклонение водоизмещения судна порожнем более чем на 2 % или отклонение продольного положения центра тяжести более чем на 1 % длины судна по сравнению с одобренной Информацией об остойчивости, то в этом случае судно подвергается кренованию.

      1536. Если по результатам кренования вновь построенного судна аппликата центра тяжести судна порожнем превышает проектную величину настолько, что это вызывает нарушение требований настоящей части Правил, к Протоколу кренования прикладывают расчетное разъяснение причин таких изменений.

      По результатам анализа представленных материалов, либо при их отсутствии, Регистр судоходства требует проведения повторного (контрольного) кренования судна. В этом случае на рассмотрение Регистра судоходства представляются оба протокола кренования.

      1537. За исключением судов, совершающих международные рейсы, по желанию судовладельца Регистр судоходства заменяет опыт кренования вновь построенного судна опытом взвешивания, если при аппликате центра тяжести судна порожнем, увеличенной на 20 % по сравнению с проектной, требования настоящей части Правил не нарушаются.

      Если по результатам взвешивания величина водоизмещения порожнем отличается от расчетной величины более чем на 2 % или величина продольного положения центра тяжести судна порожнем отличается от расчетной величины более чем на 1 %, к Протоколу взвешивания прикладывают расчетное разъяснение причин такого расхождения.

      1538. Нагрузка судна при креновании производится максимально близкой к его водоизмещению порожнем. Масса недостающих грузов не превышает 2 % водоизмещения судна порожнем, а масса излишних грузов, исключая крен-балласт и балласт согласно пункту 1539 настоящих Правил, — 4 %.

      1539. Метацентрическая высота судна при креновании равна не менее 0,20 м. Для достижения этого допускается прием необходимого балласта. В случае приема жидкого балласта цистерны тщательно запрессовывают.

      1540. Для замеров углов наклонения при проведении опыта кренования на судне устанавливают не менее трех весков длиной не менее 3 м. Для судов длиной менее 30 м допускается установка двух весков длиной не менее 2 м.

      Один или более весков заменяют другими одобренными Регистром судоходства измерительными устройствами.

      1541. При качественно выполненном креновании полученное значение метацентрической высоты принимается в расчет без вычета из него вероятной ошибки опыта.

      Кренование признается качественным:

      1) если для каждого замера выполняется условие:

      |hi – hк| < 2

, (595)

      где hi — метацентрическая высота, полученная по отдельному замеру;

      hк =

hi/n — метацентрическая высота, полученная при креновании;

      n — число замеров.

      Замеры, не отвечающие этому условию, исключаются из обработки с соответствующими изменениями их общего числа n и повторным вычислением метацентрической высоты hк;

      Из расчета исключается не более одного замера (большее число замеров исключают только в обоснованных случаях по согласованию с Регистром судоходства);

      2) если вероятная ошибка опыта



      отвечает условию


< 0,02(1 + hк) при hк < 2 м; (596)

< 0,01(4 + hк) при hк > 2 м. (597)

      Здесь коэффициент

принимается по приложению 191 настоящих Правил;

      3) если с учетом величин h и lmах при наихудших, по их значениям, расчетных вариантах нагрузки выполняется условие


<

, где

= 0,05h или 0,10lmах, (598)

      смотря по тому, что меньше, но не меньше 4 см;

      4) если общее число удовлетворительных замеров не менее 8.

      1542. При невыполнении требований пункта 1541 настоящих Правил допускается по согласованию с Регистром судоходства принимать в расчет полученное при креновании значение метацентрической высоты за вычетом из него вероятной ошибки опыта, вычисленной согласно подпункта 2) пункта 1541 настоящих Правил.

      1543. Кренование проводится в соответствии с инструктивными указаниями по кренованию судов в присутствии работника Регистра судоходства.

      Возможно применять и другие способы опытного определения веса судна порожнем и его координат центра тяжести, если к удовлетворению Регистра судоходства будет показано, что достоверность результатов опыта отвечает настоящим требованиям.

      1544. Взвешивание судна проводится в соответствии с инструктивными указаниями по взвешиванию в присутствии работника Регистра судоходства.

      Взвешивание выполняется с целью:

      1) определения необходимости проведения опыта кренования в соответствии с пунктом 1535 настоящих Правил;

      2) корректировки документации по остойчивости серийных и переоборудованных судов как определено в пункте 1527 настоящих Правил;

      3) определения характеристик судна порожнем, освобожденного от кренования в соответствии с пунктом 1537 настоящих Правил.

      1545. Если в отношении какого-нибудь судна возникают сомнения в достаточности его остойчивости при формальном удовлетворении требований настоящей части Правил, Регистр судоходства требует проведение проверки остойчивости судна по дополнительным критериям.

      В случае, если требования настоящего раздела Правил будут признаны чрезмерно жесткими, Регистр судоходства по обоснованному заявлению проектанта и судовладельца допускает соответствующие отступления от этих требований применительно к данному судну.

      1546. Если судно того или иного района плавания не соответствует требованиям настоящего раздела Правил, Регистр судоходства в каждом случае либо ограничивает район плавания судна, либо налагает другие ограничения в зависимости от показателей остойчивости судна и условий его эксплуатации и назначения.

Глава 93. Условия достаточной остойчивости и перегон судов

      Сноска. Заголовок главы 94 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1547. При наихудших, в отношении остойчивости, вариантах нагрузки остойчивость судов, кроме плавучих кранов, крановых судов, транспортных понтонов, доков и стоечных судов, отвечает следующим требованиям:

      1) судно, не опрокидываясь, противостоит одновременному действию динамически приложенного давления ветра и бортовой качки, параметры которых определяются, как указано в подразделе 2 раздела 6 настоящих Правил.

      2) числовые значения параметров диаграммы статической остойчивости судна на тихой воде и исправленной начальной метацентрической высоты не ниже указанных в подразделе 2 раздела 6 настоящих Правил;

      3) учитывают согласно подразделу 2 раздела 6 настоящих Правил влияние на остойчивость последствий возможного обледенения;

      4) остойчивость судна отвечает требованиям подраздела 3 раздела 6 настоящих Правил.

      1548. Остойчивость плавучих кранов, крановых судов, транспортных понтонов, доков и стоечных судов отвечает требованиям подраздела 4 раздела 6 настоящих Правил.

      1549. Для судов, на которые распространяются требования раздела 7 настоящих Правил, необходимо чтобы остойчивость в неповрежденном состоянии была достаточной для того, чтобы в аварийных условиях она отвечала этим требованиям.

      1550. Остойчивость судов, в символе класса которых имеются знаки оснащенности средствами борьбы с пожаром на других судах, также отвечала бы требованиям настоящей части во время операций по борьбе с пожаром, исходя из условия, что все лафетные стволы работают одновременно с максимальной подачей в направлении, соответствующем минимальной остойчивости судна.

      1551. Необходимо чтобы при перегоне остойчивость судна соответствовала требованиям, предъявляемым к судам, плавающим в бассейне, через который предполагается совершить перегон.

      1552. Судно, остойчивость которого не доводится до требуемой пунктом 1551 настоящих Правил, Регистр судоходства допускает к перегону при условии, что ограничения по погоде будут соответствовать его остойчивости.

Подраздел 2. Общие требования к остойчивости
Глава 94. Критерий погоды

      Сноска. Заголовок главы 95 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения

      1553. Требования к остойчивости, изложенные в настоящем подразделе Правил, дифференцированы в зависимости от района плавания судна.

      Определения ограниченных районов плавания приведены в пункте 6 настоящих Правил.

      1554. Остойчивость судов неограниченного и ограниченных Rl, R2, R2-RSN и R3-RSN районов плавания считается по критерию погоды K достаточной, если при указанном ниже условном действии ветра и волнения выполняются требования подпункта 5) настоящего пункта, при этом:

      1) судно находится под действием ветра постоянной скорости, направленного перпендикулярно к его диаметральной плоскости, которому соответствует плечо ветрового кренящего момента lw1 (приложение 192 настоящих Правил);

      2) от статического угла крена Өw1, вызванного постоянным ветром и соответствующего первой точке пересечения горизонтальной прямой lw1 с кривой восстанавливающих плеч l(Ө), под воздействием волн судно кренится на наветренный борт на угол, равный амплитуде бортовой качки Ө1r (приложение 192 настоящих Правил);

      3) на накрененное судно динамически действует порыв ветра, которому соответствует плечо кренящего момента lw2;

      4) вычисляются и сравниваются площади а и b, заштрихованные в приложении 192 настоящих Правил. Площадь b ограничена кривой l(Ө) восстанавливающих плеч, горизонтальной прямой, соответствующей кренящему плечу lw2, и углом крена Өw2 = 50о, либо углом заливания

, либо углом крена Өс, соответствующим точке второго пересечения прямой lw2 с кривой восстанавливающих плеч, в зависимости от того, какой из этих углов меньше.

      Площадь а ограничена кривой восстанавливающих плеч, прямой lw2 и углом крена, равным Өw1 – Ө1r;

      5) остойчивость судна по критерию погоды K = b/а считается достаточной, если площадь b равна или больше площади а, то есть K > 1. Для метеорологических судов значение критерия погоды K является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства; при этом рекомендуется, чтобы эта величина была не менее 1,5.

      1555. Статический угол крена Өw1 от действия постоянного ветра не должен превышать 16о, либо угла, равного 0,8 угла входа в воду кромки открытой палубы, в зависимости от того, какой из них меньше.

      Требования к статическому углу крена лесовозов и контейнеровозов изложены в главах 98 и 106 настоящих Правил.

Параграф 2. Расчет плеча кренящего момента от давления ветра

      1556. Кренящее плечо lw1, м, принимается постоянным для всех углов крена и рассчитывается по формуле:

      lwl = рvAvzv/1000g

, (599)

      где рv — давление ветра, Па, определяемое по приложению 193 настоящих Правил в зависимости от района плавания судна;

      zv — плечо парусности, м, принимаемое равным измеренному по вертикали расстоянию от центра площади парусности Av до центра площади проекции подводной части корпуса на диаметральную плоскость, или, приближенно, до середины осадки судна;

      Av — площадь парусности, м2, определяемая согласно параграфу 4 главы 91 настоящих Правил;


— водоизмещение судна, т;

      g — ускорение свободного падения, равное 9,81 м/с2.

      Кренящее плечо lw2 определяется по формуле:

      lw2 = 1,5 lw1. (600)

      1557. Для рыболовных судов длиной от 24 до 45 м давление ветра в формуле (599) настоящих Правил принимается по приложению 194 настоящих Правил в зависимости от расстояния Z от центра площади парусности до ватерлинии.

      1558. Суда, остойчивость которых по критерию погоды не отвечает требованиям, предъявляемым к судам ограниченного района плавания R2, допускаются к эксплуатации как суда ограниченного района плавания R3 с установлением для них дополнительных ограничений по усмотрению Регистра судоходства с учетом особенностей района плавания и характера эксплуатации.

      Требования к остойчивости плавучих кранов и крановых судов изложены в главе 109 настоящих Правил.

Параграф 3. Расчет амплитуды качки

      1559. Амплитуда качки судна с круглой скулой, град., вычисляется по формуле:

      Ө1r = 109kX1X2

, (602)

      где k — коэффициент, учитывающий влияние скуловых и/или брускового килей и определяемый в соответствии с пунктом 1760 настоящих Правил; значение k принимается равным 1, если кили отсутствуют;

      Х1 — безразмерный множитель, определяемый по приложению 195 настоящих Правил в зависимости от отношения ширины к осадке B/d;

      Х2 — безразмерный множитель, определяемый по приложению 196 настоящих Правил в зависимости от коэффициента общей полноты судна Св;

      r — параметр, определяемый по формуле r = 0,73 + 0,6(zgd)/d. Значение r не принимается больше 1;

      S — безразмерный множитель, определяемый по приложению 197 настоящих Правил в зависимости от района плавания судна и периода качки Т, который рассчитывается по формуле:

      Т = 2сВ/

,

      где с = 0,373 + 0,023B/d – 0,043Lwl/100 ;

      h — исправленная метацентрическая высота (с поправкой на свободные поверхности жидких грузов);

      Lwl — длина судна по ватерлинии.

      1560. Для судов, имеющих скуловые кили или брусковый киль, или то и другое вместе, коэффициент k определяется по приложению 198 настоящих Правил в зависимости от отношения Ak/Lwl, в котором Ak — суммарная габаритная площадь скуловых килей, либо площадь боковой проекции брускового киля, либо сумма этих площадей, м2.

      1561. При расчете амплитуды качки по формуле (601) настоящих Правил для судна с острой скулой коэффициент k следует принимать равным 0,7.

      1562. Амплитуда качки судов, снабженных успокоителями качки, определяется без учета их работы.

      1563. Промежуточные величины в приложениях 195 – 198 настоящих Правил определяются путем линейной интерполяции. Расчетные значения амплитуды качки следует округлить до целых градусов.

Глава 95. Диаграмма статической остойчивости

      Сноска. Заголовок главы 95 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1564. Площадь под положительной частью диаграммы статической остойчивости равна не менее, чем 0,055 м•рад до угла крена 30о и не менее, чем 0,09 м•рад до угла крена 40о. Дополнительно, площадь между углами крена 30Ү и 40о равна не менее 0,03 м•рад.

      Максимальное плечо диаграммы статической остойчивости lmах не менее 0,25 м для судов длиной L < 80 м и 0,20 м для судов длиной L > 105 м при угле крена Ө > 30o. Для промежуточных значений L величина плеча определяется линейной интерполяцией.

      По согласованию с Регистром судоходства угол, соответствующий максимуму диаграммы статической остойчивости, возможно уменьшить до 25o.

      При наличии у диаграммы статической остойчивости двух максимумов вследствие влияния надстроек или рубок требуется, чтобы первый от прямого положения максимум диаграммы наступил при крене не менее 25o.

      Предел положительной статической остойчивости (закат диаграммы) равен не менее 60о. Однако для судов ограниченного района плавания R3-RSN его уменьшают до 50о при условии, что на каждый 1о уменьшения приходится 0,01 м увеличения максимального плеча статической остойчивости сверх нормативного значения.

      1565. Судам, имеющим отношение B/D > 2, разрешается плавание при уменьшенных угле заката и угле, соответствующем максимальному плечу диаграммы, по сравнению с требуемыми пункта 1764 настоящих Правил:

      ) для угла заката — на величину

Ө

, определяемую по формуле:

Ө

= 40о (

– 2)(K – 1). (602)

      При B/D > 2,5 принимается B/D = 2,5;

      при K >1,5 принимается K = 1,5.

      Значение

Ө

округляется до целого числа;

      2) для угла, соответствующего наибольшему плечу диаграммы, — на величину, равную половине снижения угла заката. Указанный угол не принимается менее 25о.

      1566. Необходимо чтобы судно отвечало перечисленным требованиям при учете в диаграмме статической остойчивости поправки на свободные поверхности в соответствии с параграфом 5 главы 91 настоящих Правил.

      1567. Судам, не отвечающим требованиям настоящей главы по углу заката диаграммы вследствие ее обрыва при угле заливания, разрешают плавание лишь как для судов ограниченного района плавания в зависимости от выдерживаемого ветрового давления при проверке остойчивости по критерию погоды.

      При выполнении условия, при котором на каждый 1о уменьшения величины угла заливания приходится 0,01 м увеличения максимального плеча статической остойчивости сверх нормативного значения, по согласованию с Регистром судоходства для судов длиной L > 105 м неограниченного района плавания угол заливания возможно уменьшить до 50о.

      Назначение района плавания в соответствии с вышеуказанным производится только при условии, что угол заката диаграммы, определенный в предположении непроницаемости закрытия отверстий под воздействия моря, через которые происходит заливание помещений корпуса судна, будет не ниже требуемого настоящей главой.

      1568. Требования к диаграмме статической остойчивости плавучих кранов и крановых судов изложены в главе 109 настоящих Правил.

Глава 96. Метацентрическая высота, учет обледенения

      Сноска. Заголовок главы 96 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1569. Исправленная начальная метацентрическая высота всех судов при всех вариантах нагрузки, за исключением "судна порожнем" имеет значение не менее 0,15 м.

      Минимальная исправленная начальная метацентрическая высота имеет другую величину в случаях, особо оговоренных в подразделе 3 раздела 6 настоящих Правил.

      Для всех судов, за исключением рыболовных судов, китобаз, рыбобаз и прочих судов, используемых для переработки живых ресурсов моря и не занятых их ловом, случаи отрицательной начальной метацентрической высоты для варианта нагрузки "судно порожнем" являются в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      1570. Начальная остойчивость судов, имеющих колодец, проверяется на случай попадания в него воды.

      Необходимо чтобы количество воды в колодце и свободная поверхность ее соответствовали уровню воды по нижнюю кромку портиков в прямом положении судна с учетом поперечной погиби палубы.

      При наличии у судна двух или более колодцев проверяют остойчивость при затоплении одного из них, имеющего наибольшие размеры.

      1571. Для судов, плавающих в зимнее время в зимних сезонных зонах, установленных Правилами о грузовой марке, помимо основных вариантов нагрузки, проверяют остойчивость с учетом обледенения согласно указаниям настоящей главы. При расчете обледенения следует учитывать изменения водоизмещения, возвышения центра тяжести и площади парусности от обледенения. Расчет остойчивости при обледенении производится для наихудшего, в отношении остойчивости, расчетного варианта нагрузки. Масса льда при проверке остойчивости для случая обледенения засчитывается в перегрузку и не включается в состав дедвейта судна.

      Учет обледенения при проверке остойчивости плавучих кранов и крановых судов производится в соответствии с главой 109 настоящих Правил.

      1572. Для судов, плавающих в зимних сезонных зонах севернее параллели 66о30'с.ш. и южнее параллели 60о00'ю.ш., условные нормы обледенения принимаются, как указано в пункте 1773 и 1774 настоящих Правил.

      1573. Массу льда на квадратный метр площади общей горизонтальной проекции открытых палуб следует принимать равной 30 кг. В общую горизонтальную проекцию палуб должна входить сумма горизонтальных проекций всех открытых палуб и переходов независимо от наличия навесов. Момент по высоте от этой нагрузки определяется по возвышениям центра тяжести соответствующих участков палубы и переходов.

      Палубные механизмы, устройства, крышки люков входят в проекцию палуб и специально не учитываются.

      Для судов, у которых набор на открытых частях палуб устанавливается снаружи, дополнительно учитывается масса льда толщиной, равной высоте основного набора.

      1574. Массу льда на квадратный метр площади парусности следует принимать равной 15 кг. Площадь и возвышение центра парусности определяется при этом для осадки dmin согласно параграфу 4 главы 91 настоящих Правил, но без учета обледенения.

      1575. В остальных районах зимней сезонной зоны нормы обледенения в зимнее время следует принимать вдвое меньшими против установленных в пунктах 1573 и 1574 настоящих Правил, за исключением районов, в которых по согласованию с Регистром судоходства обледенение может не учитываться.

      1576. Рассчитанные в соответствии с пунктами 1573, 1574 и 1575 настоящих Правил масса льда и момент по высоте при составлении Информации об остойчивости распространяются на все варианты нагрузки.

      1577. Для диаграмм статической остойчивости, построенных с учетом обледенения, угол заката диаграммы должен быть не менее 55о, а максимальное плечо статической остойчивости для судов ограниченного района плавания — не менее 0,2 м при крене не менее 25о.

      Для судов с отношением B/D > 2 допускается дополнительное снижение угла заката диаграммы % на половину величины, вычисленной по формуле (602).

      1578. Для судов, плавающих в зимнее время в районах Черного и Азовского морей севернее параллели 44о00'с.ш, а также в районе Каспийского моря севернее параллели 42о00'с.ш., обледенение учитывается в соответствии с пунктом 1575 настоящих Правил.

Подраздел 3. Дополнительные требования к остойчивости1

      Сноска. Заголовок подраздела 3 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 97. Пассажирские суда

      Сноска. Заголовок главы 97 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1579. Остойчивость пассажирских судов проверяется при следующих вариантах нагрузки:

      1) судно с полным грузом, полным количеством классных и палубных пассажиров с багажом, с полными запасами без жидкого балласта.

      2) судно с полным грузом и полным количеством классных и палубных пассажиров с багажом, но с 10 % запасов;

      3) судно без груза, с полным количеством классных и палубных пассажиров с багажом, с полными запасами;

      4) судно, как в третьем варианте нагрузки, но с 10 % запасов;

      5) судно без груза и пассажиров, с полными запасами;

      6) судно, как в пятом варианте нагрузки, но с 10 % запасов;

      7) судно, как во втором варианте нагрузки, но с 50 % запасов.

      При проверке остойчивости по критерию погоды следует принимать, что классные пассажиры размещены в своих помещениях, а палубные пассажиры — на своих палубах. Размещение грузов в трюмах, твиндеках и на палубах принимается для нормальных условий эксплуатации судна. Проверку остойчивости с учетом обледенения следует производить при отсутствии пассажиров на открытых палубах.

      1Дополнительные требования к остойчивости судов длиной менее 24 м изложены в главе 105 настоящих Правил.

      1580. Начальная остойчивость пассажирских судов такая, чтобы при реально возможном скоплении пассажиров на верхней доступной пассажирам палубе у одного борта, возможно ближе к фальшборту, угол статического крена был не более угла, при котором палуба надводного борта входит в воду или скула выходит из воды, смотря по тому, какой угол меньше; во всяком случае угол крена не превышает 10о.

      1581. Угол крена от совместного действия кренящего момента от скопления пассажиров у борта на своих прогулочных палубах и кренящего момента на установившейся циркуляции не превышает угла, при котором палуба надводного борта входит в воду или скула выходит из воды, смотря по тому, какой угол меньше; во всяком случае угол крена не превышает 12о.

      1582. Кренящий момент от циркуляции, кН•м, определяется по формуле:

      MR = 0,196

, (603)

      где

0 — эксплуатационная скорость судна, м/с;

— водоизмещение, т.

      1583. Проверка остойчивости судна по углу крена на циркуляции и от скопления пассажиров у борта производится без учета действия ветра и качки.

      1584. При определении порядка размещения пассажиров, скопившихся у борта на своих прогулочных палубах, следует предполагать, что соблюдаются нормальные условия эксплуатации судна с учетом расположения оборудования и устройств, а также правил о допуске пассажиров на ту или иную площадь палубы.

      1585. При определении площади, на которой скапливаются пассажиры, проходы между диванами следует зачислять с коэффициентом 0,5. Площадь узких наружных проходов между рубкой и фальшбортом или леерными ограждениями при ширине проходов 0,7 м и менее следует зачислять с коэффициентом 0,5.

      1586. При определении угла крена от скопления пассажиров на одном борту следует принимать массу одного пассажира равной 75 кг. Плотность размещения пассажиров на палубе — 6 человек на каждый квадратный метр свободной площади палубы, центр тяжести стоящих людей — на высоте 1,1 м от уровня палубы, сидящих людей — на высоте 0,3 м над сиденьем.

      1587. Все расчеты угла статического крена от скопления пассажиров на одном борту и от циркуляции производится без учета обледенения, но с учетом поправки на влияние свободных поверхностей жидких грузов в соответствии с параграфом 5 главы 91 настоящих Правил.

Глава 98. Сухогрузные суда

      Сноска. Заголовок главы 98 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1588. Остойчивость сухогрузных судов проверяется при следующих вариантах нагрузки:

      1) судно при осадке по летнюю грузовую марку и наличии однородного груза, заполняющего грузовые трюмы, твиндеки, комингсы и шахты грузовых люков, с полными запасами и без жидкого балласта;

      2) судно, как в первом варианте нагрузки, но с 10 % запасов и, если необходимо, с жидким балластом;

      3) судно без груза, с полными запасами;

      4) судно, как в третьем варианте нагрузки, но с 10 % запасов.

      1589. Если в третьем и четвертом вариантах нагрузки, указанных в пункте 1588 настоящих Правил, используются грузовые трюмы для дополнительного приема жидкого балласта, проверяют остойчивость с жидким балластом в соответствующих трюмах. Учет влияния свободных поверхностей в цистернах судовых запасов производится в соответствии с параграфом 5 главы 91 настоящих Правил, а в трюмах, в которые принят жидкий балласт, — по их фактическому заполнению.

      1590. Для судов, перевозящих в нормальных условиях эксплуатации грузы на палубах, проверяют остойчивость при следующих дополнительных вариантах:

      1) судно с заполненными однородным грузом трюмами и твиндеками при осадке по летнюю грузовую марку (с учетом подпункта 1) пункта 1588 настоящих Правил), с грузом на палубах, полными запасами и, если необходимо, с жидким балластом;

      2) судно, как в первом варианте нагрузки, но с 10 % запасов;

      1591. Исправленная начальная метацентрическая высота накатных судов с грузом без учета обледенения равна не менее 0,2 м.

      1592. Если при проверке остойчивости судна окажется, что хотя бы один из параметров

/B и B/d превышает 0,08 и 2,5 соответственно, остойчивость дополнительно проверяют по критерию ускорения в соответствии с пунктом 1904 настоящих Правил. При этом, если расчетное значение ускорения арасч (в долях g) оказывается выше допустимого, возможность эксплуатации судна в соответствующих вариантах нагрузки является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства. Конкретные варианты нагрузки судна с арасч > 0,30, при которых допускается выход в море, приводят в Информации об остойчивости.

      Для судна в балласте проверка по критерию ускорения возможно не проводить.

      Навалочные суда длиной L < 150 м оборудуются прибором контроля остойчивости, отвечающим требованиям пункта 1140 настоящих Правил.

Глава 99. Лесовозы

      Сноска. Заголовок главы 98 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1594. Остойчивость лесовозов проверяется при следующих вариантах нагрузки:

      1) судно с лесным грузом, обладающим предусмотренным в задании удельным погрузочным объемом (при отсутствии в задании указаний о значении удельного погрузочного объема лесного груза, расчет остойчивости следует выполнять, принимая

= 2,32 м3/т) и размещенным в трюмах и на палубе, при осадке по летнюю лесную грузовую марку, без балласта (с учетом подпункта 1) пункта 1588 настоящих Правил), с полными запасами;

      2) судно, как в первом варианте нагрузки, но с 10 % запасов и, если необходимо, с жидким балластом;

      3) судно с лесным грузом, обладающим наибольшим предусмотренным в задании удельным погрузочным объемом и размещенным в трюмах и на палубе, с полными запасами, без балласта;

      4) судно, как в третьем варианте нагрузки, но с 10 % запасов и, если необходимо, с жидким балластом;

      5) судно без груза, с полными запасами;

      6) судно, как в пятом варианте нагрузки, но с 10 % запасов.

      1595. Укладка грузов на лесовозах соответствовует требованиям Правил о грузовой марке морских судов, утвержденных упономоченным органом, а также указаниям Информации или специальной инструкции.

      1596. При расчете плеч остойчивости формы лесовозов разрешается засчитывать объем палубного груза леса на полную его ширину и высоту с коэффициентом проницаемости 0,25.

      1597. В Информацию об остойчивости включают материалы, позволяющие капитану оценить остойчивость судна при перевозке палубного лесного груза, коэффициент проницаемости которого значительно отличается от 0,25. Если предполагаемые коэффициенты проницаемости неизвестны, следует принять по крайней мере три значения: 0,25, 0,4 и 0,6.

      1598. Исправленная начальная метацентрическая высота лесовозов в течение всего рейса для вариантов нагрузки, перечисленных в подпунктах 1) – 4) пункта 1594 настоящих Правил, равна не менее 0,1 м, а для вариантов нагрузки, перечисленных в подпункте 5) и 6) пункта 1582 настоящих Правил, — не менее 0,15 м.

      Диаграмма статической остойчивости лесовозов при вариантах загрузки, перечисленных в подпунктах 1) – 4) пункта 1594 настоящих Правил, отвечает следующим специальным требованиям:

      площадь под кривой восстанавливающих плеч до угла 40о равна не менее 0,08 м•рад;

      максимальное плечо диаграммы равна не менее 0,25 м.

      Угол статического крена от действия постоянного ветра не превышает 16о;

      норматив по углу входа кромки палубы в воду для лесовозов не применяется.

      1599. Расчет остойчивости судна, перевозящего палубный лесной груз, для наиболее неблагоприятного варианта нагрузки из числа указанных в пунктах подпунктах 1) – 4) пункта 1475 настоящих Правил производится с учетом возможного увеличения массы палубного лесного груза вследствие его намокания.

      При отсутствии надежных данных о степени намокания различных сортов древесины в расчетах следует увеличивать массу палубного груза на 10 %. Это увеличение массы засчитывается в перегрузку и не включается в состав дедвейта судна.

      1600. Для судов, перевозящих палубный лесной груз, предназначенных для эксплуатации в районах, в которых требуется учет обледенения, а также эксплуатирующихся в зимнее время в зимних сезонных зонах, производят расчет остойчивости с учетом возможного обледенения.

      При расчете обледенения верхняя поверхность палубного лесного груза рассматривается как палуба, а его боковые поверхности над фальшбортом - как часть расчетной площади парусности. Норма обледенения для этих поверхностей принимается втрое больше, чем в главе 96 настоящих Правил.

      1601. Если лесовоз используется для перевозки других видов груза, то для него проверяют остойчивость в соответствии с требованиями подраздела 2 и главы 98 настоящих Правил. Расчеты плеч остойчивости формы судна при этом выполняется без учета палубного лесного груза.

      1602. Требования настоящей главы применимы для других типов судов при перевозке палубного лесного груза.

      Если укладка палубного лесного груза не соответствует пункту 1595 настоящих Правил в отношении выполнения требований Правил о грузовой марке, плавучесть палубного лесного груза в расчетах остойчивости не учитывается, необходимо чтобы остойчивость судна удовлетворяла требованиям глав 94-96 настоящих Правил.

      1603. Междудонные цистерны лесовозов, расположенные в районе половины длины судна в средней его части, имеют надлежащее водонепроницаемое продольное деление.

Глава 100. Наливные суда

      Сноска. Заголовок главы 100 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1604. Остойчивость наливных судов, перевозящих жидкие грузы, проверяется при следующих вариантах нагрузки:

      1) судно при осадке по летнюю грузовую марку с полным грузом, с полными запасами и без жидкого балласта;

      2) судно с полным грузом, но с 10 % запасов;

      3) судно без груза, с полными запасами;

      4) судно, как в третьем варианте нагрузки, но с 10 % запасов.

      Учет влияния свободных поверхностей в цистернах судовых запасов производится в соответствии с параграфом 5 главы 91 настоящих Правил, а в грузовых танках — по их фактическому заполнению.

      В тех случаях, когда на открытой части палуб наливного судна установлены комингсы для предотвращения разлива груза, образуя огражденное пространство (колодец), такое пространство рассматривается как заполненное забортной водой и должно учитываться при расчете поправки к начальной метацентрической высоте.

      1605. Для наливных судов-раздатчиков проверяют остойчивость при дополнительном варианте нагрузки: судно с 75 % грузов при наличии свободных поверхностей в танках каждого сорта груза и с 50 % запасов без жидкого балласта.

      1606. Требования пункта 1605 применимы для нефтесборных судов.

      1607. Остойчивость наливных судов с грузовыми танками или балластными цистернами, ширина которых составляет более 60 % ширины судна, во время проведения погрузочно-разгрузочных операций (далее - ПРО), включая их промежуточные стадии, отвечает нижеследующим дополнительным требованиям.

      1608. При выполнении ПРО в порту исправленная начальная метацентрическая высота равна не менее 0,15 м, а протяженность диаграммы статической остойчивости - не менее 20о.

      1609. При выполнении ПРО в море и на рейде выполняются все требования настоящего раздела Правил.

      1610. При определении поправки на влияние свободных поверхностей жидкостей следует одновременно учитывать максимально возможную поправку во всех грузовых танках, цистернах запасов и балластных цистернах.

      1611. В случае, если требования пунктов 1608 и 1609 настоящих Правил при условии выполнения требований пункта 1608 настоящих Правил не выполняются, то по согласованию с Регистром судоходства в Информацию об остойчивости включают инструкции, содержащие эксплуатационные ограничения, позволяющие обеспечить выполнение указанных требований.

      1612. Инструкции, упомянутые в пункте 1611 настоящих Правил, составляют с учетом следующего:

      они составляются на языке, понятном для члена экипажа, ответственного за ПРО, и содержат перевод на английский язык;

      они не требуют выполнения более сложных вычислений, чем предусмотренные в остальных разделах Информации об остойчивости;

      они содержат список грузовых танков и цистерн, которые могут одновременно иметь свободные поверхности в любой стадии ПРО;

      они включают типовые варианты выполнения ПРО, обеспечивающих выполнение требований к остойчивости для всех предусмотренных в Информации об остойчивости случаев нагрузки. Варианты содержат списки грузовых танков и цистерн, которые могут одновременно иметь свободные поверхности на разных стадиях ПРО;

      они содержат указания, необходимые для самостоятельной разработки планов ПРО, включающие:

      кривые и и/или таблицы предельных возвышений центра тяжести судна, позволяющие контролировать выполнение требований пунктов 1608, 1609 настоящих Правил,

      способ оперативной оценки влияния на остойчивость изменения количества танков, одновременно имеющих свободные поверхности на каждой стадии ПРО,

      описание имеющихся на судне средств для управления и контроля за ходом ПРО с точки зрения влияния на остойчивость судна,

      способ контроля за ходом ПРО и заблаговременного оповещения о возможности нарушения критериев остойчивости;

      описание имеющихся средств для приостановки ПРО в случае угрозы нарушения критериев остойчивости,

      сведения о возможности и порядке использования судового компьютера и различных автоматизированных систем для контроля за ходом ПРО (в том числе систем контроля заполнения танков, бортовых программ для расчета посадки и остойчивости);

      они включают указания по проведению корректирующих воздействий в случае неожиданных технических трудностей, которые могут возникнуть в ходе ПРО и при аварийных ситуациях.

      1613. Указания инструкций, разработанных в соответствии с пунктом 1612 настоящих Правил, кроме Информации об остойчивости, отражают в имеющемся бортовом программном обеспечении по расчету посадки и остойчивости. Экземпляр инструкции хранится на посту управления ПРО.

      1614. К нефтеналивным судам дедвейтом 5000 т и более применяются требования, изложенные ниже. Требования пункта 1607 настоящих Правил на указанные суда не распространяются.

      1615. Каждое нефтеналивное судно отвечает требованиям, изложенным в пункте 1616 и 1617 настоящих Правил (с учетом указаний пункта 1618 и 1619 настоящих Правил), для любой эксплуатационной осадки при наихудших возможных, в соответствии с хорошей эксплуатационной практикой, условиях загрузки и балластировки, включая промежуточные стадии операций с жидкостями. При всех условиях предполагается наличие свободной поверхности жидкости в балластных танках.

      1616. В порту исправленная начальная метацентрическая высота равна не менее 0,15 м.

      1617. В море:

      1) исправленная начальная метацентрическая высота равна не менее 0,15 м.

      2) диаграмма статической остойчивости соответствует требованиям пункта 1564 настоящих Правил.

      1618. При выполнении расчетов остойчивости предполагается, что каждый танк загружен до уровня, при котором сумма момента объема груза относительно основной плоскости и момента инерции свободной поверхности при крене 0о достигает максимального значения. Плотность груза соответствует грузоподъемности, при которой возвышение поперечного метацентра над основной плоскостью достигает минимального значения при 100 % запасов и с балластом, равным 1 % вместимости всех балластных танков. В расчетах принимается максимальное значение момента инерции свободной поверхности жидкости во всех балластных танках. При расчете начальной метацентрической высоты поправка на свободные поверхности жидкостей основывается на соответствующих моментах инерции свободных поверхностей при прямом положении судна. Плечи диаграмм статической остойчивости корректируются на основе действительных поправок на влияние свободных поверхностей жидкостей для каждого угла крена.

      1619. В качестве альтернативы случаю нагрузки, регламентированному пунктом 1618 настоящих Правил, допускается выполнить проверку остойчивости при всех возможных комбинациях загрузки грузовых и балластных танков. При этом предполагается следующее:

      при выполнении расчетов масса, координаты центра тяжести и кренящие моменты от переливания жидкости соответствуют действительному содержимому всех цистерн и танков;

      расчеты выполняются в соответствии со следующими предположениями:

      диапазон осадок начинается от осадки судна порожнем и заканчивается максимально предусмотренной осадкой;

      рассмотривается нагрузка судна с 97 %, 50 % и 10 % судовых запасов, включающих топливо и пресную воду, но не ограничивающихся только ими;

      для всех осадок, распределения и количества судовых запасов дедвейт включает балласт и груз таким образом, чтобы были рассмотрены все комбинации нагрузки судна в диапазоне между максимальным количеством балласта и минимальным количеством груза и наоборот. Во всех случаях перечень заполненных балластных и грузовых танков выбирают таким образом, чтобы было проверено с точки зрения остойчивости наихудшее сочетание аппликаты центра тяжести судна и поправки на влияние свободных поверхностей. Эксплуатационные ограничения по числу и перечню танков, одновременно имеющих свободные поверхности, либо их исключение из рассмотрения не допускаются. Все балластные танки считаются заполненными, по крайней мере, на 1 % от их вместимости;

      рассматривается загрузка грузом, имеющим плотность в диапазоне от минимальной до максимальной из величин, предусмотренных при перевозке;

      при проверке всех комбинаций нагрузки судна интервал изменений параметров такой, чтобы были проверены наихудшие с точки зрения остойчивости сочетания. Во время расчетов диапазон варьирования сочетаний распределения и массы груза и балласта между 1% и 99% общей вместимости разбивают, как минимум, на двадцать интервалов. Следует принимать во внимание, что в окрестности критических значений параметров остойчивости потребуются более мелкие интервалы.

      1620. Выполнение требований пункта 1615 настоящих Правил обеспечивается проектными мерами. Для комбинированных судов допускают дополнительные простые эксплуатационные инструкции. Эти инструкции должны:

      1) быть одобрены Регистром судоходства;

      2) содержать перечень грузовых и балластных танков, в которых могут быть, при любых конкретных операциях с жидкостью и в диапазоне возможных плотностей груза, свободные поверхности и при этом указанные выше критерии остойчивости будут выполняться;

      3) быть легко понятными для помощника капитана, ответственного за операции с жидкостями;

      4) предусматривать возможность планирования последовательности операций с грузом и балластом;

      5) позволять сравнивать реальные показатели остойчивости с требуемыми критериями, представленными в графической или табличной формах;

      6) не требовать обширных математических расчетов от помощника капитана, ответственного за операции с жидкостями;

      7) содержать указания в отношении корректирующих действий, которые должны быть предприняты помощником капитана, ответственным за операции с жидкостями, в случае отклонений от рекомендованных значений и в случае аварийных ситуаций;

      8) специально выделены в Информации об остойчивости и вывешены в посту управления грузовыми операциями, а также введены в любую бортовую компьютерную программу, с помощью которой выполняются расчеты остойчивости.

Глава 101. Рыболовные суда

      Сноска. Заголовок главы 101 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1621. Остойчивость рыболовных судов проверяется в условиях рейса при следующих вариантах нагрузки:

      1) выход на промысел с полными запасами;

      2) возвращение с промысла с полным уловом в трюме и на палубе, если палубный груз предусматривается проектом, и с 10 % запасов;

      3) возвращение с промысла с 20 % улова в трюме или на палубе (если проектом предусматривается возможность приема груза на палубу) с 70 % нормы льда и соли и с 10 % запасов;

      4) выход из района промысла для передачи улова с полным грузом и с количеством запасов, обеспечивающим осадку судна по грузовую марку.

      1622. Количество полного улова определяется в зависимости от типа судна, вместимости грузовых помещений и характеристик остойчивости. Оно соответствует положению грузовой марки, согласованной с Регистром судоходства, и указывается в проверочных расчетах остойчивости, а также в Информации.

      1623. Для судов, ведущих промысел сетями, во втором, третьем и четвертом вариантах нагрузки предусматривают мокрые сети на палубе.

      1624. Остойчивость в условиях промысла проверяется по критерию погоды при следующем варианте нагрузки: судно на промысле без улова в трюмах с открытыми люками, с уловом и мокрыми сетями на палубе, с 25 % запасов и полной нормой льда и соли. Для судов, выбирающих сети и улов при помощи грузовых стрел, следует также учитывать подвешенный к стреле груз, равный грузоподъемности стрелы. Количество улова на палубе предусматривается в проекте и отражается в Информации.

      1625. Амплитуда качки судна при варианте нагрузки, указанном в пункте 1624 настоящих Правил, принимается равной 10о, а угол крена, при котором комингс грузового люка входит в воду, рассматривается как угол заливания судна через отверстия, считающиеся открытыми. Давление ветра при этом варианте нагрузки принимается для судов неограниченного района плавания по нормам ограниченного района плавания R1, для судов ограниченного района R1 — по нормам ограниченного района R2, а для судов ограниченного района R2 — по нормам для этих судов, уменьшенным на 30 %.

      Для судов длиной от 24 до 45 м исходное давление ветра принимается в соответствии с приложением 193 настоящих Правил.

      1626. Диаграмма статической остойчивости судна при варианте нагрузки 1624 настоящих Правил, ограниченная обрывающим ее углом заливания, по согласованию с Регистром судоходства может не отвечать требованиям, приведенным в пункте 1564 настоящих Правил.

      Для судов, у которых требования к диаграмме статической остойчивости не выполняются, когда соответствующие рыбные трюмы затоплены частично или полностью, угол крена, при котором может произойти прогрессивное затопление рыбных трюмов через люки, остающиеся открытыми во время промысловых операций, равен не менее 20О.

      1627. Исправленная начальная метацентрическая высота для рыболовных судов, включая "судно порожнем", равна не менее 0,05 м или 0,003 ширины судна, смотря по тому, что больше.

      Для однопалубных судов исправленная начальная метацентрическая высота равна не менее 0,35 м. Однако, для судов со сплошной надстройкой и для судов длиной более 70 м исправленную начальную метацентрическую высоту возможно уменьшить до 0,15 м.

      1628. Остойчивость судов при всех вариантах нагрузки отвечает требованиям пунктов 1580 - 1583 и 1585 -1587 настоящих Правил, если суда используются для обработки рыбы и других живых ресурсов моря и имеют на борту более 12 членов экипажа, занятых ловом и переработкой и не участвующих в управлении судном. Применительно к упомянутым требованиям указанные члены экипажа рассматриваются как пассажиры.

      1629. Параметры диаграммы статической остойчивости для случая с обледенением отвечают требованиям главы 95 настоящих Правил.

      1630. Улов надлежащим образом закрепляют, чтобы предотвратить его смещение, которое возможно послужит причиной опасного крена или дифферента судна. Съемные переборки рыбных трюмов, если они устанавливаются, должны быть одобренного типа.

      1631. Проверка остойчивости морских рыболовных судов длиной менее 24 м производится с учетом требований главы 105 настоящих Правил и требований Регистра судоходства.

Глава 102. Суда специального назначения

      Сноска. Заголовок главы 102 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1632. Остойчивость китобаз, рыбобаз и прочих судов, используемых для переработки живых ресурсов моря и не занятых их ловом, проверяется при следующих вариантах нагрузки:

      1) судно со специальным персоналом на борту, полными запасами, полным грузом тары и соли;

      2) судно со специальным персоналом на борту, с 10 % запасов, с полным грузом продукции судна;

      3) судно, как во втором варианте нагрузки, но с 20 % груза продукции и 80 % тары и соли;

      4) судно, как в первом варианте нагрузки, но с 25 % запасов и грузом в обработке.

      1633. Остойчивость научно-исследовательских, экспедиционных, гидрографических, учебных и подобных судов проверяется при следующих вариантах нагрузки:

      1) судно со специальным персоналом на борту и полными запасами;

      2) судно, как в первом варианте нагрузки, но с 50 % запасов;

      3) судно, как в первом варианте нагрузки, но с 10 % запасов;

      4) судно, как в вариантах 1, 2 и 3, но с полным грузом, если предусматривается его перевозка.

      1634. Остойчивость судов специального назначения отвечает требованиям пунктов 1580 – 1583, 1585 - 1587 настоящих Правил. Применительно к указанным требованиям специальный персонал рассматривается как пассажиры.

      1635. Для судов специального назначения, близким по типу к судам обеспечения, допускается по согласованию с Регистром судоходства снижать требования к диаграмме статической остойчивости, как это указано в пункте 1896 настоящих Правил.

      1636. На китобазы, рыбобазы и прочие суда, используемые для переработки живых ресурсов моря, распространяются требования пункта 1627 настоящих Правил к начальной метацентрической высоте.

      1637. На китобазы, рыбобазы и прочие суда, используемые для переработки живых ресурсов моря, распространяются требования пункта 1629 настоящих Правил к диаграмме статической остойчивости для случая с обледенением.

Глава 103. Буксиры

      Сноска. Заголовок главы 103 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения

      1638. Остойчивость буксиров проверяется при следующих вариантах нагрузки:

      1) судно с полными запасами;

      2) судно с 10 % запасов; а буксиров, имеющих грузовые трюмы, кроме того:

      3) судно с полным грузом в трюмах, с полными запасами;

      4) судно с полным грузом в трюмах, с 10 % запасов.

      1639. Помимо соответствия требованиям подраздела 2 настоящих Правил, буксиры обладают достаточной динамической остойчивостью, чтобы противостоять кренящему действию условного поперечного рывка буксирного троса при тех же вариантах нагрузки, то есть чтобы угол динамического крена Өd1 от условного рывка буксирного троса не превышал указанных ниже пределов.

Параграф 2. Буксиры, предназначенные
для работы в порту и на рейде

      1640. Угол динамического крена буксиров не превышает угла заливания или угла опрокидывания, смотря по тому, какой из них меньше.

      Для этого необходимо выполнить требование:

      K1 =

, (604)

      где ld oпр — плечо динамической остойчивости, определяемое как ордината диаграммы динамической остойчивости буксира при угле крена, равном углу заливания (пункт 1642 настоящих Правил) или углу опрокидывания Ө'опр, определяемому без учета бортовой качки, в зависимости от того, какой из них меньше, м;

      ld кр — динамическое кренящее плечо, характеризующее действие условного рывка буксирного троса, м.

      1641. Динамическое кренящее плечо ld кр, м, определяется по формуле:

      ld кр = l'

(1 + 2

)

, (605)

      l'

— высота скоростного гидравлического напора, м. l'

определяется по приложению 199 настоящих Правил в зависимости от мощности Ne на валу главных двигателей судна;

      с = 4,55xH/L; (606)

      b =

; (607)

      а и е вычисляются по формулам:

      a =

; (608)

      e = 0,145 + 0,2

+ 0,06

. (609)

      1642. При проверке остойчивости буксиров на действие рывка буксирного троса угол заливания определяется в предположении, что все двери, ведущие в машинные и котельные шахты и в надстройки на верхней палубе, а также двери всех сходов в помещения, расположенные ниже верхней палубы, независимо от их конструкции, открыты.

      1643. Проверку остойчивости буксиров на действие рывка буксирного троса следует производить без учета обледенения и без учета влияния свободных поверхностей жидких грузов.

      1644. При наличии специальных устройств, обеспечивающих смещение буксирного гака вниз или в корму при положении буксирного троса по траверзу, принятие xH и zH, отличающихся от указанных выше, является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

Параграф 3. Буксиры, предназначенные
для проведения морских буксировок

      1645. Угол крена буксиров при рывке в условиях качки не превышает угла максимума диаграммы статической остойчивости или угла заливания, в зависимости, от того, какой из них меньше.

      Для этого необходимо выполнить требование:

      K2 =

, (610)

      где ld max — ордината диаграммы динамической остойчивости при угле крена, равном углу максимума диаграммы статической остойчивости или углу заливания, в зависимости от того, какой из них меньше, м;

      ld кр — динамическое кренящее плечо, м, вычисляемое согласно пункта 1641 настоящих Правил. При этом l'

принимается равной 0,20 м;

K — составляющая K2, учитывающая влияние бортовой качки на результирующий угол крена и определяемая по формуле:

K = 0,03Ө2r[

]

, (611)

      Ө2r — вычисляется согласно параграфу 2 главы 94 настоящих Правил, град;

      с, b, a, e — вычисляются в соответствии с пунктом 1641 настоящих Правил.

      На буксиры, предназначенные для проведения морских буксировок, требования пункта 1642 настоящих Правил не распространяются.

      1646. При проверке остойчивости буксиров:

      1) сохраняет силу указание пункта 1644 настоящих Правил;

      2) для диаграмм статической остойчивости с двумя максимумами или с протяженной горизонтальной площадкой в качестве угла максимума, оговоренного в пункте 1645 настоящих Правил, следует принимать значение угла при первом максимуме или угла, соответствующего середине горизонтального участка;

      3) проверка остойчивости на действие рывка буксирного троса производится без учета влияния свободных поверхностей жидких грузов.

      1647. При проверке соответствия остойчивости буксиров требованиям как подраздела 2 настоящих Правил, так и настоящей главы нормы обледенения принимаются:

      1) для буксиров, специально предназначенных для спасательных операций, вдвое больше, чем в главе 96 настоящих Правил;

      2) для прочих буксиров — согласно главы 96 настоящих Правил.

      1648. Если возможность проведения портовых и рейдовых операций буксиром, предназначенным для морских буксировок, не исключена, необходимость выполнения таким буксиром требований параграфа 2 главы 103 настоящих Правил, устанавливается Регистром судоходства.

Глава 104. Дноуглубительные суда

      Сноска. Заголовок главы 105 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Рабочие условия, варианты нагрузки

      1649. Рабочие условия — эксплуатация судна по назначению в установленных рабочих зонах:

      1) зона 1 — прибрежная зона до 20 миль от берега;

      2) зона 2 — зона, включающая установленный район плавания судна.

      1650. Рассматриваются следующие варианты нагрузки в зависимости от типа дноуглубительного судна и его рабочих устройств.

      1651. Для дноуглубительных судов всех типов при переходах:

      1) судно с полными запасами, без грунта, рабочие устройства установлены "по-походному";

      2) то же, с 10 % запасов.

      1652. В рабочих условиях для трюмных земснарядов и грунтоотвозных шаланд:

      1) судно с полными запасами, с грунтом в трюме, рабочие устройства установлены "по-походному";

      2) то же, с 10 % запасов.

      Для трюмных земснарядов, оборудованных грейферными кранами, рассматриваются дополнительные варианты нагрузки при работе грейферных кранов с одного борта и положении стрелы в плоскости шпангоута, с грунтом в грейфере, при максимальном грузовом моменте, а также при самом высоком расположении стрелы, с учетом начального крена. Эти варианты рассматриваются для судна с 10 % запасов и полными запасами как с грунтом, так и без грунта.

      Примечания: 1) Масса грунта в грейфере принимается равной 1,6V т, где V — объем грейфера, м3;

      2) количество грунта в трюме и положение его центра тяжести определяются из условия заполнения трюма однородным грунтом по уровень верхнего перелива или верхнюю кромку комингса, если переливное устройство отсутствует, и при осадке судна по грузовую марку, допускаемую при дноуглублении.

      1653. В рабочих условиях для земснарядов, оборудованных черпаковой цепью:

      1) судно с полными запасами, с грунтом в черпаках, черпаковая рама установлена "по-походному";

      2) то же, с 10 % запасов.

      Примечание. Грунт принимается в черпаке верхней части цепи (от верхнего до нижнего барабана). Масса грунта в каждом черпаке принимается равной 2V т, где V — полный объем черпака, м3.

      1654. В рабочих условиях для земснарядов, кроме оборудованных черпаковой цепью:

      1) судно с полными запасами, с рабочими устройствами, занимающими самое высокое положение, возможное при нормальной работе;

      2) то же, с 10 % запасов.

      Для земснарядов, оборудованных грейферными кранами, рассматриваются дополнительные варианты нагрузки в соответствии с пунктом 1652 настоящих Правил.

      Примечания: 1. Рефулерный грунтопровод в пределах судна считается заполненным грунтом плотностью 1,3 т/м3;

      2. масса грунта в грейфере (ковше) принимается равной 1,6V, т, где V — объем грейфера (ковша), м3.

Параграф 2. Расчет остойчивости формы и кренование

      1655. При расчете плеч остойчивости формы дноуглубительных судов горловины воздушных ящиков считаются закрытыми независимо от высоты комингса, если они снабжены крышками, которые отвечают требованиям главы 74 настоящих Правил.

      1656. Грунтоотвозные шаланды, землесосы и другие суда, на которых вследствие конструктивных особенностей невозможно обеспечить водонепроницаемость грунтового трюма, подвергаются кренованию с водой в трюме, свободно сообщающейся с забортной водой.

Параграф 3. Проверка остойчивости
в рабочих условиях и при переходах

      1657. Остойчивость дноуглубительных судов при переходах проверяется в соответствии с установленным для судна районом плавания; при этом как в спецификации, так и в Информации об остойчивости указываются условия переходов, если они предусматриваются (наличие жидкого балласта, объем демонтажа рабочих устройств, положение подвеса черпаковой рамы, возможность транспортировки груза в трюме за пределы 20-мильной прибрежной зоны). Земснаряды, оборудованные черпаковым устройством, совершают переходы в неограниченном районе только со снятой черпаковой цепью.

      1658. При определении остойчивости дноуглубительных судов в рабочих условиях принимаются:

      1) в зоне 1 давление ветра: для судов неограниченного района плавания — по нормам ограниченного района плавания R1, для ограниченного района плавания R1 — по нормам для этого района, уменьшенное на 25 %, для остальных районов плавания — по нормам ограниченного района R2; амплитуда качки — по нормам ограниченных районов плавания;

      2) в зоне 2 давление ветра и амплитуда качки — в соответствии с установленным для судна районом плавания.

      1659. Амплитуда качки дноуглубительных судов определяется в соответствии с параграфом 2 главы 94 настоящих Правил.

      Для ограниченных районов плавания R1 и R2 определенная по формуле (601) настоящих Правил амплитуда качки умножается на коэффициент Х3, который принимается по приложению 200 настоящих Правил.

      Для трюмных земснарядов и грунтоотвозных шаланд, имеющих ниши в днище для дверец, множитель Х1 определяется из приложения 195 настоящих Правил при отношении B/d, умноженном на коэффициент (

+

в)/

, где

— объемное водоизмещение судна без учета ниш, м3,

в — объем ниш, м3.

      1660. Остойчивость земснарядов и трюмных земснарядов, оборудованных грейферными кранами, при дополнительных вариантах нагрузки (пункт 1652 настоящих Правил) отвечает требованиям главы 109 настоящих Правил.

      1661. Остойчивость трюмных земснарядов и грунтоотвозных шаланд, у которых конструкция днищевых закрытий грунтового трюма и их привода не исключает возможности вывалки грунта из трюма с одного борта, должна быть проверена с учетом такой вывалки только по критерию погоды согласно указаниям пунктов 1662, 1663 настоящих Правил для худшего из вариантов нагрузки 1 и 2 (пункт 1652 настоящих Правил):

      1) если плотность грунта в трюме меньше 1,3 т/м3 – при амплитуде качки 10о с учетом угла статического крена, равного сумме статического крена от вывалки грунта Өsp и статического крена, вызванного постоянным ветром Өw1 в соответствии с подпунктом 2) пункта 1554 настоящих Правил;

      2) если плотность грунта в трюме равна или больше 1,3 т/м3 – с учетом динамического характера вывалки грунта при амплитуде качки, равной сумме 10о и наибольшей амплитуды Ө3r колебаний судна относительно статического крена, равного в свою очередь сумме крена от вывалки грунта Өsp и крена, вызванного постоянным ветром Өw1 в соответствии с подпунктом 2) пункта 1554 настоящих Правил.

      Величина Ө3r, град, определяется по формуле:

      Ө3r = 0,2Өsp. (612)

      1662. Горизонтальное смещение центра тяжести судна yg, м, при вывалке с одного борта половины грунта из полностью загруженного трюма определяется по формуле:

      yg = Py/(2

), (613)

      где Р — масса всего грунта в трюме, т;

      у — отстояние центра тяжести вываливающегося с одного борта грунта от диаметральной плоскости, м;


=

max – P/2, (614)

max — водоизмещение судна перед вывалкой грунта, т.

      1663. Диаграмма статической остойчивости судна рассчитывается по формуле:

      l1 = lyg cosӨ, (615)

      где l — плечо статической остойчивости, м, при водоизмещении судна

max, вычисленное в предположении, что центр тяжести судна находится в диаметральной плоскости.

      1664. Остойчивость земснаряда при лонгку-луарном или транспортерном способе отвода грунта проверяют на случай статического действия момента сил от массы лонгкулуара или транспортера (при положении в плоскости шпангоута), заполненного грунтом (без учета действия ветра и волн). При этом остойчивость судна считается достаточной, если максимальный статический крен не превышает угла заливания либо угла, при котором надводный борт становится равным 300 мм, смотря по тому, что меньше.

Параграф 4. Учет влияния жидких грузов и
обледенения рабочих устройств

      1665. При подсчете влияния жидких грузов в соответствии с указаниями параграфа 5 главы 91 настоящих Правил для трюмных земснарядов и грунтоотвозных шаланд следует полагать, что:

      1) для судна с грунтом, плотность которого более 1,3 т/м3, грунт рассматривается как твердый невыливающийся груз; расчет плеч статической и динамической остойчивости производится при постоянном водоизмещении и положении центра тяжести грунта в трюме;

      2) для судна с грунтом, плотность которого равна или менее 1,3 т/м3, грунт рассматривается как жидкий груз; расчет плеч статической и динамической остойчивости производится при переменном водоизмещении и положении центра тяжести грунта с учетом переливания грунта через борт и уменьшения осадки судна.

      Подобный расчет не производится, если судно имеет продольную переборку в грунтовом трюме. В последнем случае грунт считается твердым;

      3) для судна без грунта считается, что грунтовый трюм сообщается с забортной водой, то есть дверцы или клапаны открыты; расчет плеч статической и динамической остойчивости производится при постоянном водоизмещении (как для поврежденного судна).

      1666. При расчете обледенения дноуглубительных судов горизонтальная проекция рабочих устройств добавляется к горизонтальной проекции палуб (проекция на ДП входит в площадь парусности). Момент по высоте от этой дополнительной ледовой нагрузки определяется по возвышению центра тяжести проекции устройства в рабочем или походном положении на диаметральную плоскость.

Параграф 5. Диаграмма статической остойчивости

      1667. Диаграмма статической остойчивости трюмных земснарядов и грунтоотвозных шаланд при переходах и в рабочих условиях отвечает требованиям главы 95 настоящих Правил.

      1668. Диаграмма статической остойчивости земснарядов, оборудованных черпаковой цепью, для всех вариантов нагрузки, указанных в параграфе 1 главы 104 настоящих Правил, а также при учете обледенения отвечает следующим требованиям:

      1) угол заката диаграммы % должен быть не менее 50о;

      2) максимальное плечо диаграммы статической остойчивости при угле ит не менее 25о должно быть:

      при работе судна в зоне 1 — не менее 0,25 м;

      при переходах, перегонах и при работе в зоне 2 — не менее 0,4 м.

      1669. Для земснарядов, оборудованных черпаковой цепью и имеющих отношение B/D > 2,5, допускается снижение углов

и Өm по сравнению с требуемыми пункта 1868 настоящих Правил:

      1) для угла заката — на величину дин, определяемую по следующей формуле в зависимости от отношения B/D и критерия погоды при условии, что на каждый 1О уменьшения приходится 0,01 м увеличения lmax от своего нормативного значения:


= 25О(B/D – 2,5)(K – 1). (616)

      Для B/D > 3,0 принимается B/D = 3,0 и для K > 1,5 принимается K = 1,5. Величина

округляется до целого числа;

      2) для угла, соответствующего наибольшему плечу диаграммы, — на величину, равную половине уменьшения угла заката;

      3) для земснарядов неограниченного района плавания снижение углов Өm и

не допускается.

Глава 105. Суда длиной менее 24 метра

      Сноска. Заголовок главы 105 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1670. При расчете плеч остойчивости формы допускается учитывать только рубки первого яруса, отвечающие требованиям подпункта 1) пункта 1493 настоящих Правил и имеющие либо дополнительный выход на вышележащую палубу, либо выходы на оба борта.

      1671. Остойчивость по критерию погоды не проверяется. Однако эксплуатация судов допускается с ограничениями по удаленности от места убежища и условиям волнения.

      Для судов малых размерений устанавливают и указывают в Информации ограничения по району и условиям плавания:

      1) судам длиной менее 15 м и пассажирским судам длиной менее 24 м возможно установление ограниченного района плавания R3,

      судам длиной от 15 до 20 м, за исключением пассажирских, возможно установление района плавания не выше ограниченного R2,

      судам длиной от 20 до 24 м, за исключением пассажирских, возможно установление района плавания не выше ограниченного R1;

      2) непассажирским судам длиной менее 15 м разрешается выход и нахождение в море при интенсивности волнения не более 4 баллов, судам длиной от 15 до 20 м — не более 5 баллов; судам длиной от 20 до 24 м — не более 6 баллов;

      3) пассажирским судам длиной менее 20 м разрешается выход и нахождение в море при интенсивности волнения не более 3 баллов; судам длиной от 20 до 24 м — не более 4 баллов;

      4) с учетом остойчивости и мореходности судов и в зависимости от надежности обеспечения района эксплуатации метеорологическими прогнозами и наличия опыта эксплуатации в том же районе судов подобного типа и аналогичных или близких размерений Регистр судоходства изменяет ограничения по району плавания и допустимой интенсивности волнения, приведенные в подпунктах 1) – 3) настоящего пункта;

      5) при установлении предельно допустимой интенсивности волнения для малых судов, базирующихся на судах-носителях (например, малых рыболовных судов-ловцов, транспортируемых плавбазой), помимо указанного в подпунктах 2) и 3) настоящего пункта, учитывается предельная интенсивность волнения, при которой возможен их безопасный подъем на борт судна-носителя;

      6) в зонах особого режима волнения вводится по усмотрению Регистра судоходства дополнительные ограничения.

      К зонам особого режима волнения относятся:

      зоны прибойного (разрушающегося) волнения;

      зоны местного резкого увеличения высоты и крутизны волн (бары в устьях рек, волнение, именуемое "толчеей").

      Зоны особых режимов волнения устанавливаются по данным местных гидрометеорологических и гидрографических учреждений.

      1672. Для судов с B/D > 2 допускаемое уменьшение угла заката определяется по формуле (602) для постоянного значения K = 1,5.

      1673. Обрыв диаграммы статической остойчивости при угле заливания, разрешаемый пунктом 1567 настоящих Правил, при углах крена менее 40о не допускается.

      1674. Диаграмма статической остойчивости рыболовного судна в условиях промысла при варианте нагрузки, указанном в пункте 1624 настоящих Правил, может не отвечать требованиям пункта 1564 настоящих Правил к максимальному плечу и пункта 1567 настоящих Правил к условному углу заката. Максимальное плечо диаграммы статической остойчивости при этом варианте нагрузки равен не менее 0,2 м.

      1675. Исправленная начальная метацентрическая высота при всех вариантах нагрузки равна не менее 0,5 м, за исключением "судна порожнем" (пункт 1569 настоящих Правил) и рыболовных судов при варианте нагрузки в пункте 1624 настоящих Правил, для которых она - не менее 0,35 м.

      1676. Начальная остойчивость рыболовных судов, выбирающих сети и улов при помощи грузовых стрел, (в том числе при варианте нагрузки пункта 1624 настоящих Правил) достаточной для того, чтобы угол статического крена судна при работе с сетями и грузовой стрелой при максимальном возможном вылете стрелы не превысил 10о или угла, при котором палуба входит в воду (смотря по тому, что меньше).

      1677. Эксплуатация судов в условиях возможного обледенения, как правило, не допускается.

      Если по роду работы и назначению нельзя полностью исключить возможность попадания судов в условия обледенения, числовые значения начальной метацентрической высоты и других параметров диаграмм статической остойчивости, построенных с учетом обледенения, не менее указанных в главе 95, пунктах 1672, 1673 и 1675 настоящих Правил.

      1678. В Информацию об остойчивости вносят указания о допустимых скорости судна и угле перекладки руля на циркуляции. Допустимые скорость и угол перекладки руля при выходе на циркуляцию определяются опытным путем во время сдаточных испытаний головных судов из условия, что крен судна на установившейся циркуляции не превышает:

      1) для непассажирских судов — угла, при котором палуба надводного борта входит в воду, или 12о, смотря по тому, что меньше;

      2) для пассажирских судов с учетом совместного действия имитированного кренящего момента от скопления пассажиров на одном борту (определенного в соответствии с пунктом 1580 настоящих Правил) — угла, при котором палуба надводного борта входит в воду, или 15о, смотря по тому, что меньше.

      Регистр судоходства предъявляет требование подпункта 2) пункта 1671 настоящих Правил к остойчивости непассажирских судов (например, при перевозке людей, не входящих в состав штатного экипажа судна).

      На суда длиной менее 24 м требования пункта 1581 и 1582 настоящих Правил не распространяются.

      1679. Начальная остойчивость пассажирских судов проверяют в соответствии с пунктом 1580 настоящих Правил. При этом угол крена от скопления пассажиров у одного борта не более угла, при котором до входа палубы в воду остается 0,1 м надводного борта, или 12о, смотря по тому, что меньше.

      Если необходимо, требование пункта 1780 настоящих Правил предъявляется Регистром судоходства к остойчивости непассажирских судов (например, при перевозке людей, не входящих в состав штатного экипажа судна). В этом случае крен определяется с учетом перемещения к одному борту всех находящихся на судне людей, не связанных с управлением судна.

      1680. В Информацию об остойчивости вносится указание о том, что при ходе на попутном волнении при длине волны, равной или превышающей длину судна, скорость судна

s, уз, не больше вычисляемой по формуле:

s = 1,4

, (617)

      где L — длина судна, м.

      1681. Применение требований главы 103 настоящих Правил к остойчивости буксиров длиной менее 24 м является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства в каждом случае.

Глава 106. Контейнеровозы

      Сноска. Заголовок главы 106 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1682. При расчетах остойчивости контейнеровозов положение центра тяжести каждого контейнера по высоте принимается равным половине высоты контейнера данного типа.

      1683. Остойчивость контейнеровозов проверяется при следующих вариантах нагрузки:

      1) судно с наибольшим числом контейнеров при массе каждого контейнера с грузом, равной одной и той же части максимальной массы брутто для каждого типа контейнеров с полными запасами при осадке по летнюю грузовую марку;

      2) судно, как в первом варианте нагрузки, но с 10 % запасов;

      3) судно с наибольшим числом контейнеров при массе каждого контейнера с грузом, равной 0,6 максимальной массы брутто для каждого типа контейнеров, с полными запасами;

      4) судно, как в третьем варианте нагрузки, но с 10 % запасов;

      5) судно с контейнерами при массе каждого контейнера с грузом, равной максимальной массе брутто для каждого типа контейнеров, с полными запасами при осадке по летнюю грузовую марку;

      6) судно, как в пятом варианте нагрузки, но с 10 % запасов;

      7) судно с наибольшим числом порожних контейнеров, с полными запасами;

      8) судно, как в седьмом варианте нагрузки, но с 10 % запасов;

      9) судно без груза, с полными запасами;

      10) судно, как в девятом варианте нагрузки, но с 10 % запасов.

      При выборе схемы размещения контейнеров на судне в указанных выше вариантах нагрузки следует учитывать допустимые нагрузки на конструкцию судна.

      1684. Если, кроме указанных в пункте 1683 настоящих Правил, заданием предусматриваются иные варианты нагрузки, остойчивость контейнеровозов проверяется также для этих вариантов, с полными запасами и с 10 % запасов.

      1685. Остойчивость контейнеровозов для любого варианта нагрузки с контейнерами такая, чтобы определенный по диаграмме статической остойчивости угол крена на циркуляции или под действием постоянного бокового ветра был не более половины угла, при котором верхняя палуба входит в воду; в любом случае угол крена не должен превышать 16о.

      По согласованию с Регистром судоходства, когда палубный груз контейнеров размещается только на крышках грузовых люков, вместо угла входа кромки верхней палубы принимается меньший из углов входа в воду верхней кромки комингса люка или входа контейнера в воду (в случае, когда контейнеры выходят за пределы этого комингса).

      1686. Кренящий момент на циркуляции, кН•м, вычисляется по формуле:

      М =

, (618)

      где

s — скорость судна перед выходом на циркуляцию, уз.

— водоизмещение, т.

      1687. Плечо момента от давления ветра, используемое при определении угла крена согласно пункта 1685 настоящих Правил, вычисляется в соответствии с формулой (599) настоящих Правил, в которой pv принимается как для судна неограниченного района плавания из приложения 193 настоящих Правил.

      1688. Все расчеты угла крена под действием бокового ветра или циркуляции проводится без учета обледенения, но с учетом поправки на влияние свободных поверхностей жидких грузов в соответствии с параграфом 5 главы 91 настоящих Правил.

      1689. В случае, если требование пункта 1685 настоящих Правил к величине угла крена на циркуляции при эксплуатационной скорости хода не выполняется, в информации об остойчивости приводится максимально допустимая скорость судна перед выходом на циркуляцию, определенная из условия непревышения угла крена, указанного в пункте 1685 настоящих Правил.

      1690. Контейнеровозы оборудуют цистернами или другими одобренными Регистром судоходства специальными устройствами, позволяющими контролировать начальную остойчивость судна с учетом одобренных Регистром судоходства требований к эксплуатационному кренованию.

      1691. Требования настоящей главы применимы для других типов судов, приспособленных для перевозки на палубе грузов в контейнерах.

      Если, следуя указаниям подпунктов 1) и 5) пункта 1683 настоящих Правил, невозможно загрузить судно по летнюю грузовую марку, то можно рассмотреть судно в этих вариантах нагрузки при максимальной возможной осадке.

Глава 107. Суда обеспечения

      Сноска. Заголовок главы 107 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1692. Настоящая глава распространяется на суда обеспечения длиной от 24 до 100 м. Если длина судна обеспечения более 100 м, требования к его остойчивости подлежат специальному рассмотрению Регистром судоходства.

      1693. Остойчивость судов обеспечения проверяется с учетом сопутствующего накренению дифферента.

      1694. Остойчивость судов обеспечения в дополнение к случаям, перечисленным в пункте 1517 настоящих Правил, проверяется при следующих вариантах нагрузки:

      1) судно с полными запасами и полным палубным грузом, обладающим наибольшим предусмотренным заданием удельным погрузочным объемом, в наихудшем случае распределения остальной части груза (при перевозке труб на палубе — с учетом воды в трубах);

      2) судно, как в первом варианте, но с 10 % запасов.

      1695. Объем воды Va, который задерживается в перевозимых на палубе трубах, определяется в зависимости от общего объема Vat штабеля и отношения надводного борта на миделе

к длине судна L по формуле:


      Объем штабеля труб принимается как сумма внутренних объемов труб и пространств между ними.

      Вопрос об уменьшении расчетного количества воды в трубах при наличии на их торцах заглушек или при высоте штабеля труб более 0,4 осадки судна решается по согласованию с Регистром судоходства.

      1696. Для судов обеспечения, имеющих B/D>2, допускается уменьшение угла, соответствующего максимальному плечу диаграммы статической остойчивости, до 25о, а угла заката диаграммы — до 50о; при этом максимальное плечо lmах, м, и критерий погоды K должны быть не менее наибольших величин, определяемых по следующим формулам:

      lmax > 0,25 + 0,005(60o

) (620)

      или lmax > 0,25 + 0,01(30o – Өm);

      K > 1 + 0,1(30o – Өm) (621)

      или K > 1 + 0,05(60o

).

      1697. При расчете обледенения верхняя поверхность палубного груза рассматривается как палуба, а проекция его боковой поверхности над фальшбортом — как часть расчетной площади парусности. Норма обледенения принимается в соответствии с главой 96 настоящих Правил.

      1698. Для судов обеспечения, эксплуатирующихся в районах, где возможно обледенение, в расчетах остойчивости при перевозке труб на палубе обледенение и воду в трубах следует учитывать одновременно. Обледенение труб, перевозимых на палубе, следует определять по следующей схеме:

      масса льда Мл внутри штабеля труб определяется по формуле:

      Мл =

, (622)

      где mлi — масса льда, намерзающего на одной трубе, принимается по приложению 201 настоящих Правил;

      ni — число труб i-го диаметра;

      k — число типоразмеров труб по диаметру.

      При расчете массы льда на наружных сторонах штабеля труб площадь верхней и боковой поверхностей определяется с учетом криволинейности поверхности труб в штабеле. Норма обледенения принимается в соответствии с главой 96 настоящих Правил.

      1699. Для судов обеспечения, предназначенных также для производства буксировочных работ, выполняются требования главы 103 настоящих Правил.

      Кроме того, суда имеют средства для быстрой отдачи буксирного троса.

      1700. Для судов обеспечения, предназначенных также для подъема якорей буровой установки, выполняются применимые требования главы 109 настоящей части.

      1701. Требования настоящей главы применимы для других типов судов, приспособленных для перевозки труб на палубе.

Глава 108. Суда смешанного (река – море) плавания

      Сноска. Заголовок главы 108 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1702. Остойчивость судов смешанного (река-море) плавания (районы плавания R2-RSN и R3-RSN согласно пункту 26 настоящих Правил) отвечают требованиям подразделов 1 и 2 раздела 6 настоящих Правил, а также дополнительным требованиям подраздела 3 раздела 6 (в зависимости от назначения судна) настоящих Правил.

      Кроме того, остойчивость сухогрузных судов ограниченного района плавания R2-RSN проверяется по критерию ускорения в соответствии с пунктом 1904 настоящих Правил.

      1703. Остойчивость сухогрузных судов проверяется при вариантах нагрузки, указанных в главе 98 настоящих Правил, а также при частичном заполнении трюмов тяжелыми грузами (рудой, металлоломом) при осадке по грузовую марку.

      1704. Остойчивость по критерию ускорения K* считается приемлемой, если в рассматриваемом состоянии нагрузки расчетное ускорение (в долях g) не превышает допустимого значения, то есть выполняется условие:

      K* = 0,3/арасч > 1, (623)

      где арасч — расчетное ускорение (в долях g), определяемое по формуле:

      арасч = 0,0105

kӨӨr .

      Здесь Өr — расчетная амплитуда качки, град, определяемая в соответствии с параграфом 2 главы 94 настоящих Правил;

      с — инерционный коэффициент, определяемый в соответствии с пунктом 1440 настоящих Правил;

      h0 — начальная метацентрическая высота без учета поправки на свободные поверхности жидких грузов;

      kө — коэффициент, учитывающий особенности качки судов смешанного плавания, определяемый согласно приложению 202 настоящих Правил.

      1705. По обоснованному представлению судовладельца Регистр судоходства допускает эксплуатацию судна при критерии ускорения K* < 1. В этих случаях вводится дополнительное ограничение по высоте волны. При этом высота волны 3-процентной обеспеченности определяется в зависимости от критерия K* по приложению 202 настоящих Правил. Конкретные варианты нагрузки при K* < 1 приводят в Информации об остойчивости.

Подраздел 4. Требования к остойчивости плавучих кранов,
крановых судов, транспортных понтонов,
доков и стоечных судов
Глава 109. Плавучие краны и крановые суда

      Сноска. Заголовок главы 109 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения, расчетные состояния

      1706. В соответствующих пунктах настоящей главы даны конкретные указания о распространении требований этих пунктов либо в равной мере на плавучие краны и крановые суда, либо только на плавучие краны, либо только на крановые суда. Отсутствие же таких указаний в заголовках и текстах пунктов свидетельствует о применимости требований в равной мере и к плавучим кранам и крановым судам.

      Требования настоящей главы распространяются на плавучие краны и крановые суда, у которых хотя бы в одном варианте нагрузки по пункту 1710 настоящих Правил, масса груза на гаке составляет более 0,02

, т, или выполняется хотя бы одно из условий:

      |yg| > 0,05h (624)

      или

      |хg – хс| > 0,025Н. (625)

      Регистр судоходства требует выполнения требований настоящей главы и при несоблюдении изложенных выше условий.

      1707. Отдельные требования к остойчивости плавучих кранов, крановых судов при уникальных (разовых, эпизодических) грузовых операциях возможно будут исключены или снижены, если будет разработан проект операции и к удовлетворению Регистра судоходства будет показано, что приняты специальные технические и организационные меры, исключающие возникновение конкретных опасных ситуаций (обрыва груза).

      1708. Расчетное положение центра массы груза, находящегося на гаке, принимается в точке подвеса его к стреле. Если грузовые операции выполняются на сложном подвесе, то есть на двух гаках (бифилярном подвесе), на трех гаках (трифилярном подвесе) или крановое сооружение имеет противо-раскачивающее устройство, или перемещение подвешенного груза ограничено в рассматриваемом диапазоне углов наклонения плавучего крана/ кранового судна, то остойчивость проверяют с учетом фактического смещения центра массы груза при наклонении.

      Вылет стрелы — расстояние от вертикальной линии, проведенной через точку подвеса груза при посадке плавучего основания прямо и на ровный киле, определяемое:

      до оси вращения поворотного кранового сооружения;

      до оси шарнира стрелы неповоротного кранового сооружения.

      У неповоротных крановых сооружений, предназначенных для работы стрелой, расположенной в продольной плоскости, остойчивость проверяется с учетом возможной несимметричности нагрузки на гаках.

      1709 Расчетные состояния:

      1) рабочее (выполнение грузоподъемных операций и перевозка грузов в установленном районе плавания со стрелой, не раскрепленной "по-походному");

      2) переход (плавание и отстой в пределах установленного района плавания, в том числе с грузом на палубе и/или в трюме, со стрелой, раскрепленной "по-походному");

      3) нерабочее (отстой в порту с неработающими механизмами при наиболее неблагоприятных в отношении остойчивости вариантах нагрузки и положениях стрелы без груза на гаке);

      4) перегон (плавание вне пределов установленного района плавания по специальному разрешению Регистра судоходства после конвертации по согласованному с Регистром судоходства проекту).

Параграф 2. Варианты нагрузки

      1710. В рабочем состоянии остойчивость проверяется без учета обледенения и, если необходимо, с жидким балластом при следующих вариантах нагрузки:

      1) с максимальным грузом на гаке при наибольшем для этого груза вылете и при заданном угле поворота стрелы кранового сооружения

относительно диаметральной плоскости плавучего крана/ кранового судна:

      с полным грузом, с полными запасами;

      с полным грузом, с 10 % запасов;

      без груза, с полными запасами;

      без груза, с 10 % запасов;

      2) без груза на гаке при самом высоком положении стрелы кранового сооружения и при заданном угле ее поворота

:

      с полным грузом, с полными запасами;

      с полным грузом, с 10 % запасов;

      без груза, с полными запасами;

      без груза, с 10 % запасов;

      3) при обрыве груза (то есть при быстром освобождении стрелы кранового сооружения от подвешенного на гаке груза). При обрыве груза проверка осуществляется для наихудшего в отношении остойчивости варианта нагрузки с учетом возможного несимметричного расположения груза на палубе и/или в трюме.

      1711. При переходе остойчивость проверяется (если необходимо, с жидким балластом) при следующих вариантах нагрузки:

      с полным грузом, с полными запасами;

      с полным грузом, с 10 % запасов;

      без груза, с полными запасами;

      без груза, с 10 % запасов.

      При наличии на палубе груза в виде полых конструкций либо труб учитывается масса воды в них по фактически возможному заполнению водой полостей этих конструкций (с учетом их возможного обледенения), либо труб, как указано в пункте 1695 и 1698 настоящих Правил.

      1712. В нерабочем состоянии остойчивость проверяется для наихудшего в отношении остойчивости варианта нагрузки из указанных в подпункте 2) пункта 1710 настоящих Правил.

      1713. Для плавучих кранов/крановых судов, плавающих в зимнее время в зимних сезонных зонах, установленных Правилами о грузовой марке морских судов, при переходе/перегоне и в нерабочем состоянии проверяют остойчивость с учетом обледенения для наихудших в отношении остойчивости вариантов нагрузки из указанных в подпункте 2) пункта 1710 и пункта 1711 настоящих Правил. При этом норма обледенения принимается согласно параграфа 5 главы 109 настоящих Правил.

Параграф 3. Расчет диаграмм остойчивости и парусности

      1714. По согласованию с Регистром судоходства расчеты плеч диаграмм остойчивости выполняются с учетом погружения в воду находящегося на гаке груза при наклонениях плавучего крана/кранового судна.

      1715. Расчетной площадью элемента парусности Avi, м2, является:

      1) для конструкций со сплошными стенками, палубных механизмов, устройств — площадь проекции, ограниченная контуром конструкции, механизма, устройства;

      2) для решетчатой конструкции — площадь проекции, ограниченная контуром конструкции, за вычетом проемов между ее деталями;

      3) для конструкции стрелы, каркаса крана, состоящей из нескольких балок одинаковой высоты, расположенных одна за другой (приложение 204 настоящих Правил) — площадь проекции передней балки, если расстояние между ними менее высоты передней балки, либо площадь проекции передней балки полностью и 50 % площадей проекций последующих балок, если расстояние между ними равно высоте балки или более ее, но не менее удвоенной ее высоты, либо

      площадь проекции всех балок полностью, если расстояние между ними равно удвоенной высоте балки или более ее.

      При неодинаковой высоте балок части последующих балок, не перекрывающихся предшествующими, учитываются полностью;

      4) для группы канатов одинакового диаметра, расположенных один за другим на расстоянии а (приложение 205 настоящих Правил), площадь проекции определяется по формуле:

      Avi = Av

, (626)

      где Av — площадь проекции одного каната;

      N — число канатов;

      Kа — коэффициент, определяемый по приложению 206 настоящих Правил в зависимости от отношения а/dk (где dk — диаметр каната).

      Если угол

между осью каната и вектором скорости ветра не равен 90о (приложение 208 настоящих Правил), то принимается:

      Avi = Avsin2

. (627)

      1716. Расчетные плечи парусности zw,

, м, определяются по формулам:

      при воздействии постоянного (ровного) ветра

      zw =

; (628)

      при воздействии шквала

      zw =

, (629)

      где i — номер элемента парусности Avi;

      zi — возвышение над ватерлинией центра тяжести площади элемента Avi, м;

      ki — аэродинамический коэффициент обтекания элемента Avi;

      ni — коэффициент зоны для элемента Avi.

      Величины Av, zw, z,

допускается определять с учетом дифферента.

      1717. Аэродинамические коэффициенты обтекания ki для некоторых элементов парусности приведены в приложении 207 настоящих Правил.

      1718. Коэффициент высоты (зоны) ni = (Vhi/Vv)2, учитывающий увеличение скорости ветра Vhi, м/с, в зависимости от высоты над ватерлинией верхней границы зоны, в которой располагается i-ый элемент площади парусности Аvi, определяется по формуле:


, (630)

      где Vv — расчетная скорость ветра (средняя за 10 мин скорость ветра на высоте 10 м над поверхностью моря), м/с;

      Vhi — скорость ветра в зоне на высоте hнi над поверхностью моря, м/с;

      hvi — высота над ватерлинией верхней границы зоны, в которой располагается i-ый элемент площади парусности Аvi, м (при hvi < 10 м коэффициент ni = 1,00).

      Значение коэффициента ni для некоторых скоростей ветра, соответствующих различным режимам эксплуатации морских плавучих сооружений, приведены в приложении 209 настоящих Правил.

      1719. Для каждого расчетного состояния плавучего крана/кранового судна (рабочее, нерабочее, переход, перегон) парусность несплошных поверхностей (лееров, рангоута, такелажа и разных мелких предметов) рекомендуется учитывать путем увеличения на 2 % максимальной суммарной площади парусности сплошных поверхностей (с учетом коэффициентов ki и ni) и на 5 % — статического момента этой площади.

      В условиях обледенения это увеличение принимается равным 4 и 10 % или 3 и 7,5 % соответственно, в зависимости от нормы обледенения для площадей, расположенных до высоты 30 м над ватерлинией.

      Значения площадей парусности несплошных поверхностей и статических моментов этих площадей определяются для минимальной осадки и при необходимости пересчитываются для конкретных вариантов нагрузки соответствующего состояния плавучего крана/кранового судна.

      1720. Расчетная площадь парусности груза на гаке определяется по его фактическому контуру с учетом его аэродинамического коэффициента и максимальной высоты подъема, то есть аналогично пункта 1715 настоящих Правил с учетом пунктов 1717 и 1718 настоящих Правил.

      Центр приложения ветровой нагрузки на находящийся на гаке груз должен приниматься в точке подвеса его к стреле.

      При отсутствии фактических данных расчетная площадь парусности груза принимается по приложению 210 настоящих Правил.

Параграф 4. Расчет амплитуды качки

      1721. Общие требования:

      1) амплитуда качки принимается по результатам модельных испытаний или определяется, как указано в пунктах 1722, 1724, 1725 настоящих Правил (по результатам модельных испытаний амплитуда качки определяется с обеспеченностью 1,1 %);

      2) модельные испытания по определению амплитуд качки проводятся, а их результаты — обрабатываются по методикам, одобренным Регистром судоходства;

      ) если масса груза на гаке более 0,1

для рассматриваемого варианта нагрузки, Регистр судоходства требует определения амплитуды качки с учетом влияния раскачивающегося груза;

      4) высота волн 3-процентной обеспеченности h3%, м:

      в рабочем состоянии принимается по приложению 219 настоящих Правил в соответствии с интенсивностью волнения, при котором допускаются грузовые операции;

      при переходе и перегоне плавучего крана принимается по приложению 220 настоящих Правил в соответствии с установленным районом плавания;

      5) амплитуда качки при переходе и перегоне кранового судна определяется в соответствии с пунктом 1925 настоящих Правил;

      6) расчетные значения амплитуд качки, определенные в соответствии с настоящим параграфом, следует округлять для рабочего состояния до десятых долей градуса, для состояний перехода и перегона — до целых градусов.

      1722. Амплитуда качки плавучего крана в рабочем состоянии, при переходе, перегоне плавучего крана/кранового судна:

      1) амплитуда качки Өr, град, плавучего крана в его расчетных состояниях, указанных в подпунктах 1), 2) и 4) пункта 1709 настоящих Правил, (то есть рабочем, при переходе, перегоне), и кранового судна в его рабочем состоянии во всех рассматриваемых вариантах нагрузки определяется по формуле:

      Өr = ӨX4X5 (631)

      с учетом указаний, изложенных в подпунктах 2) – 8) пункта 1722, пункта 1723 настоящих Правил, а также в пункте 1724 настоящих Правил;

      2) функция Ө, град, вычисляется по формуле:

      Ө = (Y +

Өr)Z. (632)

      Функция Ө и расчетная амплитуда качки принимаются равными нулю, если параметр W = h3% /

< 0,1;

      3) функция Y принимается по приложению 212 настоящих Правил в зависимости от параметров W и K. Параметр K определяется по формуле:

      K = [G – 0,505(P – 2,4)]/P2. (633)

      Параметр G определяется по формуле:


. (634)

      Параметр Р принимается по приложению 211 настоящих Правил в зависимости от значения выражения (zm – d)/

.

      4) функция

Өr, град, определяется по формуле:

Өr = {[(А4Х + А3)Х + А2]Х + А1}Х, (635)

      где Х – множитель, определяемый по формуле:

      Х = 10(F + 0,813K – 0,195), (636)

      в которой характеристика F определяется по формуле:


, (637)

      где n — коэффициент, зависящий от угла поворота стрелы кранового сооружения

(пункт 1910 настоящих Правил) и определяемый по формуле:

      n =

, (638)

      а также в соответствии с подпунктом 1) пункта 1723 настоящих Правил.

      Коэффициенты А1, А2, А3, А4 определяются по приложению 213 настоящих Правил в зависимости от параметров W и K;

      5) функция Z принимается по приложению 214 настоящих Правил в зависимости от параметров K, Р и W.

      6) множитель Х4 принимается по приложению 215 настоящих Правил в зависимости от отношения Ө/(

– Өо), где

– Өо — интервал углов положительной статической остойчивости;

      7) множитель Х5 принимается по приложению 216 настоящих Правил в зависимости от отношения CCL/CWL;

      где CCL — коэффициент полноты погруженной части диаметральной плоскости,

      CWL — коэффициент полноты ватерлинии;

      8) если плавучий кран/крановое судно имеет скуловые кили, то амплитуда качки Ө'r, град, определяется по формуле:

      Ө'r = KвкӨr . (635)

      Коэффициент Kвк принимается по приложению 217 настоящих Правил в зависимости от параметра mвк, определяемого по формуле:

      mвк =

, (636) где Ak — суммарная (на оба борта) габаритная площадь скуловых килей, м2;

      L — длина корпуса плавучего крана/кранового судна, м.

      1723. В обоснованных случаях по согласованию с Регистром судоходства при определении амплитуды качки учитывают особенности распределения масс плавучего крана/кранового судна и особенности конкретного района их плавания:

      1) если известен инерционный коэффициент с в формуле для периода качки Т = 2cB/

, то значение коэффициента n в формуле (637) настоящих Правил возможно заменить на значение, вычисленное как:

      n = 1/(4,6с); (641)

      2) если известна частота максимума спектральной плотности волнения

m, с-1, характерная при заданной высоте волн 3-процентной обеспеченности h3% для конкретного района плавания, то амплитуда качки Өr, град, определенная по формуле (631) настоящих Правил, уточняется по формуле:

      Өr = ӨХ4Х5KС , (642)

      где KС, м·с-2, определяется по формуле:

      KС = 0,27

h3% ; (643)

      при этом в приложениях 212, 213 и 214 настоящих Правил вместо величины W = h3%/

используется величина (1/KС)·(h3%/

) = (1/ KСW.

      1724. Поправки к амплитуде качки плавучего крана при переходе/перегоне.

      Если амплитуда качки плавучего крана при переходе/перегоне Өr или Ө'r, определенная согласно пункта 1722 или подпункта 8) пункта 1722 настоящих Правил, соответственно, превышает угол входа палубы в воду Өd или угол выхода середины скулы на мидель-шпангоуте из воды Өb, то расчетная амплитуда качки Ө"r, град, определяется по следующим формулам:



      1725. Амплитуда качки кранового судна при переходе.

      Амплитуда качки кранового судна во всех рассматриваемых вариантах нагрузки при переходе определяется в соответствии с параграфом 2 главы 101 настоящих Правил.

      Амплитуда качки кранового судна, снабженного успокоителями качки, определяется без учета их работы.

Параграф 5. Учет обледенения

      1726. Учет обледенения производится согласно указаниям пунктов 1571 - 1576 и пункта 1578 настоящих Правил для площадей, расположенных на высоте до 30 м над ватерлинией. При этом норма обледенения для площадей, расположенных выше 10 м над ватерлинией, принимается вдвое меньшей, чем указано в пунктах 1573 и 1574 настоящих Правил.

      Площадь и возвышение центра парусности над ватерлинией определяются:

      для варианта нагрузки с минимальной осадкой из проверяемых в соответствии с пунктом 1711 настоящих Правил;

      для варианта нагрузки, выбранного для проверки остойчивости в соответствии с пунктом 1712 настоящих Правил.

      При перевозке на палубе труб или иных грузов их обледенение учитывается согласно пунктов 1697, 1698 настоящих Правил при указанной выше норме обледенения.

Параграф 6. Остойчивость плавучего крана/кранового судна в
рабочем состоянии

      1727. Остойчивость считается достаточной:

      1) если угол крена Өd2, град, от совместного действия начального кренящего момента (от груза на гаке, противовеса или противокренового балласта и т. п.) Өо, град, ветра Өs (подпункт 1) пункта 1738 настоящих Правил) и качки Өr, град, не превышает угла, при котором кромка палубы входит в воду, или середина скулы на мидель-шпангоуте выходит из воды, в зависимости от того, какой из них меньше. Во всяком случае соблюдаются условия:



      Указанные допустимые углы крена: статического Өо + Өs и динамического Өr, — не превышают соответствующих углов, при которых обеспечивается надежная работа кранового сооружения. Эти углы отвечают техническим условиям на поставку кранового сооружения и/или инструкции по его эксплуатации.

      Для плавучих кранов/крановых судов, у которых надежная работа кранового сооружения обеспечивается при больших углах, допустимый угол крена является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства;

      2) если вертикальное отстояние нижних кромок отверстий, определяющих угол заливания в рабочем состоянии, от ватерлинии, соответствующей статическим крену и дифференту, не менее 0,6 м или 0,025В, смотря по тому, что больше;

      3) если площадь диаграммы статической остойчивости Аm, м·рад, от угла Өо до угла Өm удовлетворяет условиям:



      4) если Өm – Өо > 10o и Өн – Өо > 20о;

      5) если максимальное плечо диаграммы статической остойчивости lmах плавучего крана/кранового судна, оборудованных автоматизированной противокреновой системой, при несрабатывании этой системы не менее 0,25 м;

      ) если опрокидывающий момент (пункт 1415 настоящих Правил), определенный с учетом совместного действия обрыва груза и качки, по крайней мере в два раза больше кренящего момента от давления ветра. Необходимо чтобы значение g

lmах было по крайней мере в два раза больше кренящего момента. У плавучих кранов/крановых судов с противокреновой системой после обрыва груза система считается отключенной, а противокреновый балласт — находящимся в том положении, которое он занимал в момент обрыва груза;

      7) если при динамическом крене Өd3, град, от совместного действия обрыва груза, ветра и качки нижние кромки отверстий, считающихся открытыми в рабочем состоянии плавучего крана/кранового судна, возвышаются над действующей ватерлинией на величину

(не менее чем 0,6 м или 0,025В, смотря по тому, что больше).

      Возвышение

определяется по формуле:

= (

d)cos Өd3

sin Өd3, (650)

      где

,

— соответственно, ордината и аппликата нижней кромки данного отверстия, м;

      d — осадка после обрыва груза, м.

      . Если плавучий кран/крановое судно выполняет грузоподъемные операции с подводными грузами массой более 0,1

, т, для рассматриваемого варианта нагрузки, то Регистр судоходства требует выполнения расчетов, показывающих, что при обрыве груза в его подводном положении безопасность плавучего крана/кранового судна против опрокидывания обеспечивается.

      1729. Плавучему крану/крановому судну, не удовлетворяющему указанным выше требованиям с грузом на гаке массой, равной полной грузоподъемности кранового сооружения, ограничивают грузоподъемность до значения, при котором обеспечивается выполнение требований настоящего раздела.

      1730. Угол крена плавучего крана/кранового судна Өd2 от совместного действия начального кренящего момента, ветра и качки вычисляется по формуле (653) либо (657) настоящих Правил, — в зависимости от критического значения параметра Gкp, определяемого при С = 1,0 по формуле:

      Gкр = {[(z'w – 0,34zw)/

] – 0,34C

1

3}/

2, (651)

      где

1,

2,

3 — коэффициенты, принимаемые согласно приложениям 218, 219 настоящих Правил.

      1731. Если параметр

      G < 0,9Gкр, (652)

      то он характерен для понтонных плавучих кранов;

      тогда:

      Өd2 = Өo + Өs + Өr, град, (653)

      где Өo, Өs определяются по формулам:

      Өo = 57,3yg/h, (654)

      Өs = 57,3Mv/g

h; (655)

      Mv определяется по формуле (659) настоящих Правил, а угол Өr в соответствии с пунктом 1722 настоящих Правил.

      1732. Если параметр

      G > 1,1Gкр, (656)

      то он характерен для крановых судов, обводы корпусов которых близки к судовым;

      тогда:

      Өd2 = Өo + Ө's + Өr, град, (657)

      где Ө's вычисляется по формуле

      Ө's = 100

/g

h; (658)

     

определяется по формуле (660) настоящих Правил.

      Углы Өo, Өs, Ө's, Өr принимаются совпадающими по направлению. Для плавучего крана/кранового судна, не работающего на волнении, угол Өr принимается равным нулю.

      1733. Кренящие моменты Mv,

, кН·м, определяются:

      1) если значение параметра G удовлетворяет условию (652) настоящих Правил, — по формуле:


(659)

      2) если значение параметра G удовлетворяет условию (656) настоящих Правил, — по формуле:


(660)

      3) по той из формул (659) или (660) настоящих Правил, которая приводит к большему углу крена, если удовлетворяется условие:

      0,9Gкp < G < 1,1Gкp. (661)

      1734. Расчетный скоростной напор ветра q и высота волны 3-процентной обеспеченности h3 % принимаются по приложениям 220, 221 настоящих Правил в соответствии с назначенными ограничениями по погоде.

      1735. Рекомендуемый способ определения опрокидывающего момента и угла динамического крена в рабочем состоянии плавучего крана/кранового судна при обрыве груза приводится в главе 1 приложения 227 настоящих Правил.

      Угол крена до обрыва груза принимается равным

      Ө'd2 = Өо + Өr. (662)

      1736. Влияние швартовных и якорных связей на остойчивость плавучего крана/кранового судна в рабочем состоянии учитывают одобренным Регистром судоходства способом.

      1737. Если испытания кранового сооружения производятся с грузом на гаке, масса которого превышает номинальную, остойчивость плавучего крана/кранового судна проверяется с учетом фактической массы испытательного груза; при этом к удовлетворению Регистра судоходства показывают, что безопасность плавучего крана/кранового судна против опрокидывания обеспечивается по крайней мере разработкой специальных мероприятий, включая ограничения по погоде.

Параграф 7. Остойчивость плавучего крана/кранового
судна при переходе

      1738. Остойчивость считается достаточной, если (с учетом пункта 1713 настоящих Правил):

      1) протяженность диаграммы статической остойчивости от угла Өо до угла

не менее 40о;

      2) площадь диаграммы статической остойчивости от угла Өо до угла Ө1 определяемого соотношением

      Ө1 > 15o + 0,5(

– 40o), (663)

      составляет не менее 0,160 м·рад;

      3) опрокидывающий момент, определенный с учетом качки и угла заливания, не менее кренящего момента, то есть Мс > Mv.

      Рекомендуемый способ определения опрокидывающего момента при переходе приводится в главе 2 приложения 227 к настоящим Правилам.

      1739. Кренящие моменты Мv,

, кН·м, определяются следующим образом:

      1) если значение параметра G удовлетворяет условию (652) при его критическом значении, определенном по формуле (651) настоящих Правил при С = 0,5, — по формуле:


(664)

      2) по формуле (660) настоящих Правил, если значение параметра G удовлетворяет условию (656) настоящих Правил при его критическом значении, определенном по формуле (651) настоящих Правил при С = 0,5;

      3) по той из формул (663) или (660) настоящих Правил, которая приводит к большему углу крена, если удовлетворяется условие (661) настоящих Правил при С = 0,5.

      1740. Коэффициент

1 принимается в зависимости от значения параметра Р по приложению 218 настоящих Правил с учетом угла Өо. Значения коэффициентов

2 и

3 принимаются по приложению 219 настоящих Правил.

      1741. Для плавучего крана скоростной напор ветра q и расчетная высота волны 3-процентной обеспеченности h3 % принимаются по приложению 222 настоящих Правил. Если плавучий кран предназначен для эксплуатации в конкретном географическом районе, q и h3 % по согласованию с Регистром судоходства принимают для этого района.

      1742. Для кранового судна скоростной напор ветра q принимается по приложению 222 настоящих Правил.

Параграф 8. Остойчивость плавучего крана/кранового судна при
перегоне

      1743. Если плавучий кран/крановое судно перегоняется вне установленного района плавания, то разрабатывают проект перегона, который в каждом случае является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      1744. Остойчивость проверяется с учетом пункта 1394 настоящих Правил для вариантов нагрузки, предусмотренных в пункте 1392 настоящих Правил, с учетом подготовки, оговоренной проектом перегона (в том числе возможного частичного или полного демонтажа кранового сооружения), и считается достаточной, если соответствует требованиям, указанным в параграфе 7 настоящей главы для условий перегона.

      Расчетные скоростной напор ветра q и высота волны 3-процентной обеспеченности h3 % принимаются по приложению 222 настоящих Правил.

Параграф 9. Остойчивость плавучего крана/кранового судна
в нерабочем состоянии

      1745. Остойчивость считается достаточной, если при варианте нагрузки согласно пункта 1912 и с учетом пункта 1913 настоящих Правил при отсутствии качки (Өr = 0о) опрокидывающий момент по крайней мере в 1,5 раза превышает кренящий момент.

      1746. Опрокидывающий и кренящий моменты определяются, как указано в пункте 1739 настоящих Правил при q = 1,4 кПа. В случае, указанном в подпункте 2) пункта 1739 настоящих Правил, опрокидывающий момент следует определять в соответствии с главой 3 приложения 227 к настоящим Правилам, а в случае, указанном в подпункте 2)пункта 1739 настоящих Правил, — в соответствии с главой 2 приложения 227 к настоящим Правилам при Өr = 0о.

Глава 110. Транспортные понтоны

      Сноска. Заголовок главы 110 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Состояние нагрузки

      1747. Требования настоящей главы распространяется на транспортные понтоны с отношением B/D > 3 и коэффициентом общей полноты 0,9 и более.

      1748. Остойчивость транспортного понтона проверяется при следующих вариантах нагрузки:

      1) с полным грузом;

      2) без груза;

      3) с полным грузом и обледенением.

      1749. При перевозке лесного груза расчет остойчивости производится с учетом возможного увеличения массы лесного груза вследствие его намокания в соответствии с пунктом 1800 настоящих Правил.

      1750. При перевозке труб расчет остойчивости производится с учетом воды в трубах в соответствии с пунктом 1895 настоящих Правил.

Параграф 2. Расчет остойчивости формы, учет обледенения

      1751. При расчете плеч остойчивости формы для понтона, перевозящего лесной груз, разрешается засчитывать объем груза леса на полную его ширину и высоту с коэффициентом проницаемости 0,25.

      1752. Нормы обледенения принимаются в соответствии с главой 96 настоящих Правил.

      1753. При перевозке лесного груза нормы обледенения принимаются в соответствии с пунктом 1600 настоящих Правил.

      1754. При перевозке труб обледенение рассчитывается в соответствии с пунктом 1698 настоящих Правил.

Параграф 2. Остойчивость транспортного понтона

      1755. Остойчивость транспортного понтона считается достаточной:

      1) если площадь диаграммы статической остойчивости до угла крена Өm составляет не менее 0,08 м·рад;

      2) если угол статического крена от действия ветрового кренящего момента, определяемого в соответствии с пунктом 1756 настоящих Правил, не превышает половины угла, при котором палуба входит в воду;

      3) если диаграмма статической остойчивости имеет протяженность не менее:

      20o — для судов длиной 100 м и менее,

      15o — для судов длиной более 150 м;

      Для промежуточных значений L протяженность диаграммы определяется линейной интерполяцией.

      1756. Кренящий момент,

, кН·м, вычисляется по формуле:

(665)

      где

— давление ветра, равное 540 Па;

— плечо парусности, определяемое согласно пункта 1556 настоящих Правил;

— площадь парусности, м2, определяемая согласно параграфу 4 главы 91 настоящих Правил.

Глава 111. Плавучие доки

      Сноска. Заголовок главы 111 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Остойчивость плавучего дока в рабочем состоянии

      1757. Остойчивость плавучих доков проверяется при следующих вариантах нагрузки:

      1) плавучий док в рабочем состоянии;

      2) плавучий док при погружении и всплытии.

      1758. Учет влияния жидких грузов производится согласно параграфу 5 главы 91 настоящих Правил. Поправка на влияние свободных поверхностей жидкого балласта вычисляется при уровнях заполнения цистерн, соответствующих фактическим уровням в рассматриваемом варианте нагрузки.

      1759. Проверяется остойчивость полностью всплывшего дока с судном при максимальной грузоподъемности дока и моменте парусности системы "док — судно" без обледенения.

      1760. Остойчивость считается достаточной:

      1) если угол крена при динамически приложенном кренящем моменте от давления ветра согласно пункта 1763 или 1764 настоящих Правил не превышает допустимого угла наклонения для доковых кранов в нерабочем состоянии или 4о, смотря по тому, что меньше;

      2) если угол крена при динамически приложенном кренящем моменте от давления ветра согласно пункту 1771 настоящих Правил не превышает угла, при котором обеспечивается безопасная работа кранов;

      3) если угол дифферента при статически приложенном дифферентующем моменте от действия веса кранов с максимальным грузом, при наиболее неблагоприятном эксплуатационном случае их расположения, не превышает угла, при котором обеспечивается надежная работа кранов, или угла входа стапель-палубы в воду, смотря по тому, что меньше.

      1761. Динамический угол крена плавучего дока, град, если он не превышает угла входа стапель-палубы в воду, определяется по формуле:

      Ө = 1,17·10-2

, (666)

      где z — отстояние центра парусности от плоскости действующей ватерлинии;


— давление ветра, Па;

— водоизмещение, т.

      1762. Угол крена плавучего дока, если он превышает угол входа стапель-палубы в воду, определяется по диаграмме статической или динамической остойчивости при действии на док динамически приложенного кренящего момента, кН·м, определяемого по формуле:


. (667)

      1763. Давление ветра принимается равным 1700 Па

      1764. Давление ветра принимается по приложению 223 настоящих Правил в зависимости от установленного географического района эксплуатации плавучего дока согласно приложению 225 настоящих Правил.

      Для учета увеличения давления ветра в зависимости от возвышения над действующей ватерлинией отдельных высотных зон площади парусности системы "док — судно", давление ветра из приложения 223 настоящих Правил умножается на соответствующий коэффициент зоны из приложения 224 настоящих Правил.

      В этом случае величины

,

, и z определяются для каждой высотной зоны в отдельности, в формулы (666) и (667) настоящих Правил включается сумма их произведений по всем высотным зонам, составляющим площадь парусности системы "док — судно".

      1765. При установленном географическом районе эксплуатации плавучего дока давление ветра может приниматься для этого района.

      1766. При установленных нескольких географических районах эксплуатации плавучего дока давление ветра принимается равным максимальной величине для этих районов.

      1767. Угол дифферента плавучего дока, град, определяется по формуле:


= 57,3M

/(

Н). (668)

Параграф 2. Остойчивость плавучего дока
при погружении или всплытии

      1768. Проверяется остойчивость дока в процессе погружения или всплытия при наихудшем, в отношении остойчивости, варианте водоизмещения поднимаемого судна, момента парусности системы "док — судно" и балластировки дока, с неработающими кранами, без обледенения.

      1769. Остойчивость считается достаточной, если угол крена при динамически приложенном кренящем моменте от давления ветра не превышает допустимого угла наклонения для доковых кранов в нерабочем состоянии или 4о, смотря по тому, что меньше.

      1770. Угол крена плавучего дока определяется в соответствии с указаниями пунктов 1761 и 1762 настоящих Правил.

      1771. Удельное давление ветра принимается равным 400 Па.

      1772. Плечо парусности определяется согласно пункта 1504 настоящих Правил. По согласованию с Регистром судоходства в каждом случае плечо парусности z принимают как возвышение центра парусности системы "док — судно" над плоскостью крепления системы удержания к доку.

      1773. Настоящие требования распространяются на плавучие доки, имеющие достаточно надежную систему удержания.

Глава 112. Стоечные суда

      Сноска. Заголовок главы 112 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1774. Остойчивость стоечного суда считается достаточной, если:

      1) метацентрическая высота отвечает требованиям главы 96 настоящих Правил с учетом возможных в эксплуатации случаев распределения пассажиров по палубам;

      2) угол крена при действии ветрового кренящего момента, определенный по формуле (666) настоящих Правил с учетом пунктов с 1761 – 1766 настоящих Правил, не превышает предельно допустимого.

      1775. Остойчивость судна при динамически приложенном кренящем моменте от давления ветра проверяется в наихудшем, с точки зрения остойчивости, варианте нагрузки.

      1776. В качестве предельно допустимого крена принимается угол входа в воду кромки палубы надводного борта или обносов, или угол выхода из воды середины скулы, смотря по тому, какой из этих углов меньше.

      Указанные углы определяются с учетом погружения или всплытия судна при наклонениях на конечные углы крена и действительного положения кромки палубы, обносов, середины скулы. Предельно допустимый угол не больше 10о.

Раздел 7. Деление на отсеки
Подраздел 1. Общие положения
Глава 113. Область распространения

      Сноска. Заголовок главы 113 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1777. Требования настоящего раздела Правил распространяются на:

      1) пассажирские суда;

      2) нефтеналивные суда;

      3) рыболовные суда длиной L1 > 100 м;

      4) суда типа А и суда типа В с уменьшенным надводным бортом, указанные в пунктах 156 и 161 Правил о грузовой марке;

      5) суда специального назначения;

      6) суда обеспечения;

      7) суда, предназначенные для перевозки радиоактивных материалов;

      8) грузовые суда длиной Ls > 80 м, не перечисленные выше;

      9) сухогрузные суда длиной Ls<80 м (пункт 1795 настоящих Правил);

      10) ледоколы длиной L1 > 50 м;

      11) буксиры длиной L1 > 40 м;

      12) земснаряды длиной L1 > 40 м, трюмные земснаряды длиной L1 > 60 м;

      13) спасательные суда;

      14) буровые суда;

      15) плавучие маяки;

      16) стоечные суда, используемые как плав-гостиницы и/или, если на их борту может находиться более 100 человек;

      17) пассажирские накатные суда, навалочные суда, рудовозы и комбинированные суда, находящиеся в эксплуатации, время постройки которых оговорено в подразделе 3 раздела 7 настоящих Правил;

      18) грузовые суда длиной L1 < 100 м, не являющиеся навалочными, которые имеют только один грузовой трюм или грузовые трюмы, не разделенные водонепроницаемой переборкой до палубы надводного борта.

      1778. Для судов, на которые действие настоящего раздела части Правил не распространяется, рекомендуется принимать все меры, допускаемые назначением и условиями эксплуатации для достижения возможно лучших характеристик деления на отсеки.

      Однако, если, по желанию судовладельца, в символе класса такого судна предусматривается знак деления на отсеки, оно должно отвечать требованиям настоящей части в полном объеме.

      Применимость требований настоящего раздела Правил к судам новых типов определяется по согласованию с Регистром судоходства.

      1779. Требования подраздела 4 раздела 7 настоящих Правил применяются к судам типа А и судам типа В с уменьшенным надводным бортом при подтверждении выполнения требований главы 5 Правил о грузовой марке, к делению на отсеки этих судов. При выполнении расчетов, требуемых подразделом 4 раздела 7 настоящих Правил учитывают расчеты, выполненные в соответствии с требованиями подразделов 2 и 3 раздела 7 настоящих Правил.

      1780. Определения и пояснения, относящиеся к общей терминологии Правил, указаны в пункте 6 настоящих Правил.

      1781. Во всех расчетных случаях затопления принимается только одна пробоина в корпусе и учитывается только одна свободная поверхность влившейся после аварии забортной воды. При этом пробоина считается имеющей форму прямоугольного параллелепипеда.

      1782. Все линейные размеры величин, имеющиеся в настоящей части Правил, приняты в метрах.

Глава 114. Объем освидетельствований

      Сноска. Заголовок главы 114 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1783. Положения, относящиеся к порядку классификации, освидетельствованиям при постройке и классификационным освидетельствованиям, а также требования к технической документации, представляемой на рассмотрение Регистру судоходства, изложены в части 1 настоящих Павил.

      1784. Для каждого судна, отвечающего требованиям настоящей части Правил, Регистр судоходства осуществляет:

      1) проверку соответствия конструктивных мероприятий, связанных с делением на отсеки, требованиям, указанным в параграфе 4 главы 19 и главы 32, подраздела 7 раздела 5, подразделов 2, 4, 5 раздела 10 и глав 269-276, 298, 299, 300 и 303 настоящих Правил;

      2) рассмотрение и одобрение Информации об аварийной посадке и остойчивости, Наставления по использованию аварийно-предупредительной сигнализации появления воды в отсеках судна, предусмотренного пунктом 1907 настоящих Правил, Схемы по борьбе за живучесть и рассмотрение предусмотренной пунктом 1795 настоящих Правил Информации о последствиях затопления отсеков (принимается к сведению);

      3) проверку правильности назначения и нанесения дополнительных грузовых марок, соответствующих грузовым ватерлиниям деления судна на отсеки;

      4) рассмотрение и одобрение установленной на судне ЭВМ и соответствующего программного обеспечения в случае, если для оценки аварийной посадки и остойчивости предусмотрено ее использование.

Глава 115. Общие технические требования

      Сноска. Заголовок главы 115 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1785. Суда имеют как можно более эффективное деление на отсеки с учетом характера эксплуатации, для которой они предназначены. Степень деления судна на отсеки изменяется в зависимости от района плавания, размеров судна и числа людей на борту.

      1786. Ни в коем случае ни одна из грузовых ватерлиний деления на отсеки не принимается выше самой высокой грузовой ватерлинии в соленой воде, определенной, исходя из условия обеспечения прочности судна или в соответствии с Правилами о грузовой марке морских судов, утвержденных уполномоченным органом.

      Положение установленной для данного судна грузовой ватерлинии деления на отсеки отмечается на бортах судна и в документах Регистра судоходства в соответствии с Правилами о грузовой марке.

      1787. Объемы и площади во всех случаях вычисляются до теоретических обводов. Количество влившейся воды и элементы свободных поверхностей в отсеках железобетонных, пластмассовых, деревянных и композитных судов должны вычисляться до внутренних обводов.

      1788. При определении начальной метацентрической высоты поврежденного судна поправки на влияние свободных поверхностей жидкого груза, судовых запасов и балласта учитываются таким же образом, как в расчетах остойчивости неповрежденного судна в соответствии с параграфом 5 главы 91 настоящих Правил.

      При построении диаграмм статической остойчивости поврежденного судна закрытые надстройки, ящики и рубки, углы заливания через считающиеся открытыми отверстия в бортах, палубах и переборках корпуса и надстроек, а также поправки на влияние жидких грузов учитываются таким же образом, как при построении диаграмм неповрежденного судна в соответствии с параграфом 7 главы 91 настоящих Правил.

      Надстройки, ящики и рубки, получившие повреждения, принимаются в расчет только с коэффициентами проницаемости, указанными в главе 124 настоящих Правил, или вообще не учитываются. Находящиеся внутри них отверстия для доступа в незатопленные помещения считаются открытыми для заливания при соответствующих углах крена в тех случаях, когда они не имеют штатных устройств для закрытия, непроницаемых при воздействии моря.

      1789. При выполнении расчетов аварийной посадки и остойчивости учитывают изменение исходной (до повреждения) нагрузки судна от замещения жидких грузов в поврежденных цистернах и танках забортной водой, с учетом исчезновения свободной поверхности этих грузов в затопленных танках, находящихся ниже аварийной ватерлинии.

      1790. Суда, на которые распространяется настоящая часть Правил, снабжаются одобренной Регистром судоходства Информацией об аварийной посадке и остойчивости судна и Схемой по борьбе за живучесть. Эти документы позволяют капитану учитывать при эксплуатации судна требования, связанные с делением на отсеки, и оценивать состояние судна при затоплении отсеков для принятия необходимых мер по сохранению поврежденного судна.

      1791. Информация об аварийной посадке и остойчивости содержит:

      1) сведения о судне, включая его размерения и допустимые осадки при плавании на чистой воде и во льдах, схематический чертеж его продольного разреза, планов палуб и двойного дна, а также характерные поперечные сечения с указанием всех непроницаемых переборок и выгородок, отверстий в них, характера закрытий этих отверстий и приводов, отверстий воздушных и вентиляционных труб, а также схемы систем, используемых при борьбе за живучесть судна;

      2) сведения, необходимые для поддержания остойчивости неповрежденного судна, достаточной для того, чтобы оно могло, в соответствии с требованиями настоящего раздела Правил, выдержать самое опасное расчетное повреждение;

      инструктивные данные по загрузке и балластировке судна с рекомендациями по целесообразному в отношении принятого деления на отсеки распределению грузов, запасов и балласта, одновременно удовлетворяющему условиям дифферента, остойчивости и прочности судна в целом; краткий перечень требований к аварийной посадке и остойчивости судна;

      3) диаграмму предельных возвышений центра тяжести судна (предельных моментов или минимальных метацентрических высот), построенную с учетом обеспечения выполнения требований настоящего раздела и раздела 6 настоящих Правил;

      4) сводку результатов расчетов симметричного и несимметричного затоплений, в которой должны быть приведены данные об исходной и аварийной посадке, крене, дифференте и метацентрической высоте как до, так и после принятия мер по спрямлению судна или улучшению остойчивости, а также рекомендуемые меры для этого и необходимое время. Должны быть приведены характеристики диаграмм статической остойчивости для худших случаев затопления судна;

      5) сведения по конструктивному обеспечению деления судна на отсеки, использованию устройств для закрытия отверстий, устройств для перетока воды и аварийных средств, а также вытекающие из особенностей данного судна возможные последствия затопления, рекомендуемые и запрещенные действия экипажа при эксплуатации и авариях судна, связанных с затоплением.

      1792. Схема по борьбе за живучесть разрабатывается в масштабе, приемлемом для работы, но не менее чем 1:200. На пассажирских судах схема постоянно висит на ходовом мостике. На грузовых судах схема постоянно висит или находится под рукой на ходовом мостике. Схема, содержащая продольный разрез, планы палуб, двойного дна и поперечные сечения, включает:

      1) границы водонепроницаемых отсеков и цистерн;

      2) балластную, осушительную, перепускную (спускную) системы, а также устройства для выравнивания крена, вызванного затоплением;

      3) расположение отверстий в водонепроницаемых отсеках и средств их закрытия с указанием расположения органов управления этими средствами, средств индикации и сигнализации;

      4) расположение дверей в наружной обшивке корпуса с указанием средств индикации, наблюдения и систем определения протечек;

      5) расположение непроницаемых при воздействии моря закрытий над палубой переборок и на самой низкой непроницаемой при воздействии моря палубе с указанием средств индикации, если они применимы;

      6) расположение осушительных и балластных насосов, их постов управления и клапанов.

      1793. Информация об аварийной посадке и остойчивости составляется по данным Информации об остойчивости судна. Порядок распространения Информации об аварийной посадке и остойчивости с одного судна на другое аналогичен порядку распространения Информации об остойчивости, указанному в пункте 1528 настоящих Правил. Информацию об аварийной посадке и остойчивости допускается вводить в Информацию об остойчивости неповрежденного судна в виде отдельного раздела.

      1794. Для оценки аварийной посадки и остойчивости судна рекомендуется использовать судовую ЭВМ. При этом необходимо чтобы соответствующее программное обеспечение имел допуск Регистра судоходства.

      ЭВМ не заменяет Информацию об аварийной посадке и остойчивости.

      1795. Сухогрузные суда длиной Ls менее 80 м снабжают Информацией о последствиях затопления отсеков. Эта Информация содержит сведения и документацию, указанные в пункте 1791 настоящих Правил, и результаты расчетов аварийной посадки и остойчивости судна при затоплении машинного отделения и каждого помещения для груза. Расчеты выполняются для двух осадок, одной из которых является осадка по летнюю грузовую марку. Максимально допустимое положение центра тяжести судна принимается в соответствии с Информацией об остойчивости судна. Коэффициенты проницаемости грузовых помещений принимаются с учетом предполагаемых к перевозке грузов и находятся в пределах 0,60 — 0,90. Информация о последствиях затопления отсеков содержит сводную таблицу результатов расчетов с указанием критических факторов и сведения, указанные в подпункте 5) пункта 1791 настоящих Правил.

      1796. Каждое судно на носу и корме имеет четко нанесенную шкалу осадок. В том случае, когда шкалы осадок расположены таким образом, что они не могут быть ясно видимы, или условия эксплуатации затрудняют снятие показаний со шкал осадок, судно оборудуют надежной системой измерения осадок, с помощью которой можно легко определить осадку носом и кормой.

Глава 116. Условия удовлетворения требованиям к делению на отсеки

      Сноска. Заголовок главы 116 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1797. Деление судна на отсеки считается отвечающим требованиям настоящего раздела Правил, если:

      1) достигнутый (фактический) вероятностный индекс деления на отсеки А не меньше, чем требуемый вероятностный индекс деления на отсеки R. Индексы А и R определяются в соответствии с требованиями подраздела 2 раздела 7 настоящих Правил;

      2) достигнутый (фактический) ледовый вероятностный индекс деления на отсеки Aл не меньше, чем требуемый ледовый вероятностный индекс деления на отсеки Rл. Индексы Aл и Rл определяются в соответствии с требованиями подраздела 2 раздела 7 настоящих Правил;

      3) к судам, для которых в подразделе 2 настоящих Правил отсутствуют указания по расчету индексов А и/или R, требование подпункта 1) пункта 1997 настоящих Правил не применяется;

      4) аварийная посадка и остойчивость отвечают требованиям подраздела 3 раздела 7 настоящих Правил с учетом пункта 2061 настоящих Правил.

      1798. Знак деления на отсеки вводится в символ класса судна в соответствии с главой 2 настоящих Правил, если при всех расчетных случаях нагрузки, соответствующих назначению данного судна, деление его на отсеки признается удовлетворительным согласно пункту 1797 настоящих Правил, аварийная посадка и остойчивость соответствуют требованиям главы 125 настоящих Правил при затоплении любого одного или любых нескольких смежных отсеков по длине судна, соответственно вводимому знаку деления на отсеки, и доказано соответствие конструктивных мероприятий, связанных с делением судна на отсеки, требованиям, указанным в параграфе 4 главы 8, главы 21 и в подразделе 7 раздела 5 настоящих Правил.

      В тех случаях, когда в соответствии с главой 125 настоящих Правил число затапливаемых отсеков изменяется по длине судна, в знаке деления на отсеки указывается меньшее из них.

      1799. Дополнительные условия введения в символ класса знака деления на отсеки приведены в главе 125 настоящих Правил.

Глава 117. Коэффициенты проницаемости

      Сноска. Заголовок главы 117 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1800. В расчетах аварийной посадки и остойчивости коэффициент проницаемости затопленного помещения принимается равным:

      1) 0,85 — для помещений, занятых механизмами, электростанциями, а также технологическим оборудованием на рыболовных и обрабатывающих судах;

      2) 0,95 — для жилых помещений, а также для пустых помещений, включая порожние цистерны;

      3) 0,6 — для помещений, предназначенных для сухих запасов.

      1801. Проницаемость затопленных цистерн с жидким грузом, или жидкими запасами, или водяным балластом определяется, исходя из предположения, что весь груз из цистерны выливается, а забортная вода вливается с учетом коэффициента проницаемости, равного 0,95.

      1802. Значения коэффициентов проницаемости помещений, предназначенных для твердых грузов, указаны далее в соответствующих пунктах подразделов 2 — 5 раздела 7 настоящих Правил.

      1803. Значения коэффициентов проницаемости помещений возможно принять меньшими, чем указано выше, лишь в том случае, если выполнен специальный расчет проницаемости, одобренный Регистром судоходства.

      Для грузовых помещений, включая рефрижераторные, при выполнении специального расчета проницаемости коэффициент проницаемости груза принимается равным 0,6, а коэффициент проницаемости груза в контейнерах, трейлерах, ролл-трейлерах и грузовиках — 0,71.

      1804. Если расположение помещений судна или характер его эксплуатации таковы, что очевидна целесообразность применения других коэффициентов проницаемости, приводящих к более жестким требованиям, Регистр судоходства требует применения этих более жестких коэффициентов.

Подраздел 2. Вероятностная оценка деления судов на отсеки
Глава118. Общие положения

      Сноска. Заголовок главы 118 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1805. Уровень непотопляемости судна определяется достигнутыми вероятностными индексами деления на отсеки:

      А — при получении бортовой пробоины вследствие столкновения или навала,

      Aл (ледовый) — при получении бортовой пробоины при плавании в ледовых условиях.

      1806. Допустимая степень деления судна на отсеки определяется требуемыми индексами деления на отсеки R и Rл, то есть выполняются условия:

      А > R и Ал > Rл

      1807. Достигнутые вероятностные индексы (А и Ал) определяются по формулам:

      А =

Ws (669) и Ал =

Wлs (670)

      где W — вероятность затопления отсека или смежных отсеков при получении бортовой навигационной пробоины;

      Wл — вероятность затопления отсека или смежных отсеков при получении ледовой пробоины;

      s — вероятность сохранения судна при затоплении отсека или смежных отсеков.

      Суммирование в формулах (669) и (670) настоящих Правил ведется по номерам всех отсеков и групп смежных отсеков, результаты затопления которых оценены расчетами аварийной посадки и остойчивости.

      1808. При определении вероятностей W и Wл длина отсека или группы смежных отсеков, ограниченных одной или двумя водонепроницаемыми поперечными переборками с уступами, принимается равной расстоянию между поперечными плоскостями, проходящими через ближайшие части этих переборок.

      Допускается не учитывать уступы, образованные водонепроницаемыми флорами в двойном дне.

      1809. Для групп смежных отсеков значения W определяются по следующим формулам:

      для пар смежных отсеков

      W=Wij-Wi- Wj, (671)

      для групп из трех смежных отсеков

      W=Wijk-Wij-Wik+Wj, (672)

      для групп из четырех смежных отсеков

      W= Wijkm- Wijk- WJkm+ Wjk. (673)

      В приведенных выше формулах определяются:

      Wi, Wj — для отсеков длиной li, и lj,

      Wij,Wjk, — для отсеков длиной lij = li + lj и ljk = lj + lk соответственно;

      Wijk, Wjkm — для отсеков длиной lijk = li + lj + lk и lijm = lj + lk + lm, соответственно;

      Wijkm — для отсека длиной lljkm = li,• + lj +lk+ lm.

      Для переборок с уступами расчетные длины отсеков определяются в соответствии с приложением 226 настоящих Правил.

      1810. При наличии продольного подразделения следует рассматривать отдельно:

      1) пробоины, не повреждающие продольную переборку с вероятностью r, и

      2) пробоины, повреждающие внутренний борт с вероятностью 1 — r.

      1811. Величины вероятностей W, Wл, s и r определяются по формулам, приведенным в главах 119 – 122 настоящих Правил.

      1812. При расчетах вероятностей s принимается, что:

      1) судно до повреждения не имеет дифферента; возвышение центра тяжести для каждой расчетной осадки не ниже максимально допустимого, полученного с учетом обеспечения выполнения требований раздела 6 настоящих Правил и требований настоящей части;

      2) коэффициенты проницаемости негрузовых помещений равны указанным в главе 117, а грузовых — принимаются в соответствии с указаниями глав 119 – 122 настоящих Правил.

      Если учитывается прогрессирующее затопление вследствие входа в воду отверстий, ведущих в неповрежденные помещения и указанных в пункте 1859 настоящих Правил, то при определении вероятности s учитываются элементы аварийной посадки и остойчивости судна при дополнительном затоплении соответствующих неповрежденных помещений.

Глава 119. Вероятностная оценка деления на отсеки пассажирских судов

      Сноска. Заголовок главы 119 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1813. Требования настоящей главы распространяются на:

      1) пассажирские суда;

      2) суда специального назначения со специальным персоналом на борту более 200 человек;

      3) накатные суда, если на них предусмотрена перевозка колесной техники с сопровождающим ее персоналом в количестве более 12 человек, включая в это число пассажиров.

      При проверке выполнения требований настоящей главы следует учитывать требования главы 118 настоящих Правил.

      1814. Требуемый индекс деления на отсеки R определяется по формуле:



      N1 — число людей, обеспеченных местами в спасательных шлюпках из общего числа людей, предусмотренных для нахождения на борту судна в рейсе;

      N2— число людей (включая экипаж), которых разрешено перевозить на судне в превышение числа N1.

      1815. Вероятность W затопления отсека, ограниченного поперечными переборками, равна величине ар.

      Значение а определяет влияние на указанную вероятность положения отсека по длине судна с учетом закона распределения абсцисс середины пробоины, значение р — влияние протяженности отсека с учетом закона распределения длины пробоины.

      1816. Величина а определяется для каждого отсека или группы смежных отсеков по формуле:



      x1 — расстояние от крайней кормовой точки корпуса судна на уровне или ниже палубы переборок до кормовой переборки рассматриваемого отсека или группы отсеков;

      x2 - расстояние от крайней кормовой точки корпуса до носовой переборки рассматриваемого отсека или группы отсеков.

      1817. Величина р определяется по формулам:

      при Ls < 200 м



      при Ls > 200 м



      где l — длина отсека или группы смежных отсеков, определяемая с учетом пункта 1807 настоящих Правил.

      1818. При наличии продольного подразделения:

      1) вероятность W затопления бортового отсека

      W=rap (680)

      и бортового отсека совместно с центральным

      W=(1 - r)ap; (681)

      2) величина а определяется согласно пункту 1816 настоящих Правил,

      величина р — согласно пункту 1817 настоящих Правил;

      3) вероятность r определяется по формулам:

      при l/Ls > 0,2b/B



      при l/Ls<0,2b/B значение r определяется линейной интерполяцией при условии, что при l/Ls = 0, r = 1,0, а при l/Ls = 0,2b/В значение r определяется по формулам (682), (683) настоящих Правил.

      В формулах (682), (683) настоящих Правил b — измеренное под прямым углом к диаметральной плоскости расстояние между наружной обшивкой (на уровне ватерлинии деления судна на отсеки) и ближайшей к наружной обшивке частью продольной водонепроницаемой переборки (приложение 227 настоящих Правил).

      1819. Величина s определяется по формуле:

      s = 0,45s1+0,33s2 + 0,22s3, (684)

      где s1 определяется при осадке d1;

      s2 определяется при осадке d2,

      s3 определяется при осадке d3.

      1820. Осадки dj, определяются по формулам:



      1821. При расчетах, выполняемых для определения вероятностей sj:

      1) коэффициенты проницаемости

j, грузовых помещений принимаются равными:


      но не более 0,95 и не менее 0,60;

      2) для помещений, предназначенных для груза, загружаемого накатом (для пассажирских накатных судов), коэффициент проницаемости

j принимается равным 0,9. Проницаемость грузовых помещений, предназначенных для размещения грузовых транспортных средств и контейнеров, устанавливается, исходя из наихудших условий эксплуатации, путем расчетов, в которых предполагается, что грузовые транспортные средства и контейнеры не являются водонепроницаемыми, и их проницаемость принимается равной 0,65. Для судов, занятых специализированными перевозками, может применяться фактическая величина проницаемости контейнеров и грузовых транспортных средств. Однако проницаемость грузовых помещений, в которых перевозятся транспортные средства и контейнеры, не принимается менее 0,60.

      1822. Вероятность sj (s1{, s2 и s3) определяется по формуле:

      sj = 2,58c

(689)

      где GZmax — максимальное положительное восстанавливающее плечо диаграммы статической остойчивости поврежденного судна, м, в пределах 15о от положения равновесия, но не более 0,1 м;


— протяженность положительного участка диаграммы статической остойчивости, град, но не более 15о;

— площадь, диаграммы статической остойчивости, определяемая в соответствии с пунктом 1560 настоящих Правил, м-рад, но не более 0,015;

      с — коэффициент, равный:

      с = 1, если угол крена в конечной стадии затопления Өе не превышает 7о,

      с = [(20ое)/13о]1/2, если 7ое < 20o,

      с = 0, если угол Өе превышает 20о;

      Өе — угол крена в конечной стадии затопления (до спрямления), град.

      1823. Если аварийная посадка и остойчивость при затоплении отсека при осадке dj полностью отвечают требованиям главы 125 и параграфа 1 главы 126 настоящих Правил, вероятность sj для данного отсека принимается равной 1.

      Однако величина sj принимается равной нулю для любого случая затопления, вследствие которого:

      1) во время промежуточной стадии затопления или перед спрямлением угол крена превышает 20о или угол, при котором входят в воду какие-либо отверстия, через которые происходит распространение воды на судне,

      или

      2) в конечной стадии затопления входит в воду палуба переборок, исключая район расположения затопленного отсека или отсеков,

      или

      3) в конечной стадии затопления крен превышает 12о,

      или

      4) в конечной стадии затопления начальная метацентрическая высота меньше 0,05 м.

      1824. В качестве расчетного значения величины sj следует принимать наименьшее из значений sj, определенное для наиболее неблагоприятных случаев затопления рассматриваемого отсека или группы смежных отсеков при осадке dj.

Глава 120. Специальные требования к делению на отсеки пассажирских и приравненных к ним судов

      Сноска. Заголовок главы 120 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1825. На судах длиной Ls 100 м и более вероятность s не менее 1 при получении носовой пробоины протяженностью

      0,08 Ls +3 м при Ls < 200 м,

      0,03 Ls + 13 м при 200 < Ls < 267 м,

      21 м при Ls>267 м.

      1826. Главная поперечная переборка имеет выступ (рецесс) при условии, что все части выступа лежат между вертикальными плоскостями, находящимися внутри корпуса на расстоянии от наружной обшивки, равном 1/5 ширины судна В и измеренном под прямым углом к диаметральной плоскости на уровне грузовой ватерлинии деления судна на отсеки.

      Любая часть выступа, расположенная вне указанных пределов, рассматривается при расчете как уступ.

      1827. Приведенная в главе 119 настоящих Правил схема расчета индекса А применима для случаев, когда водонепроницаемые поперечные переборки устанавливаются от борта до борта. Вместе с тем возможно допуск комбинации продольного и поперечного разделения судна, при которой некоторые поперечные переборки простираются только от борта до продольной водонепроницаемой переборки, при условии, что:

      1) вычисленный с учетом пункта 1497 настоящих Правил индекс А не меньше требуемого индекса R;

      2) водонепроницаемые флоры в двойном дне расположены в одной плоскости с водонепроницаемыми поперечными переборками в бортовых отсеках, или междудонное пространство разделено другим эквивалентным способом;

      3) настил второго дна пассажирских судов в районе между продольными переборками отстоит от основной плоскости не менее чем на 0,15.

Глава 121. Вероятностная оценка деления на отсеки грузовых судов

      Сноска. Заголовок главы 121 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1828. Требования настоящей главы распространяются на самоходные грузовые суда длиной Ls > 80 м, за исключением судов, типы которых перечислены в подпунктах 2) – 9), 19) и 20) пункта 1456 настоящих Правил, а также накатных судов, приравненных к пассажирским (пункт 1492 настоящих Правил).

      Суда, предназначенные для перевозки лесных грузов в трюмах и на верхней палубе, длиной Ls > 80 м, отвечают требованиям настоящей главы как при осадке, соответствующей летнему надводному борту с учетом пункта 1514 настоящих Правил, так и при осадке, соответствующей лесному летнему надводному борту, и в том случае, если назначенная летняя осадка равна назначенной лесной летней осадке, в соответствии с главой 121 настоящих Правил.

      При проверке вероятностных требований для таких судов учитываются указания Пояснительной записки к правилам Конвенции по делению на отсеки и аварийной остойчивости грузовых судов длиной 80 м и более.

      1829. Требуемый индекс деления на отсеки R, за исключением судов, перевозящих радиоактивные материалы, определяется по формулам:



      1830. Для судов, перевозящих радиоактивные материалы, требуемый индекс R определяется Регистром судоходства. Для судов, имеющих на борту материалы общей радиоактивностью выше 2х106 ТБк (далее - терабеккерелей) или же плутоний с общей радиоактивностью свыше 2х105 ТБк, требуемый индекс деления на отсеки равен R + 0,2(1 - R), но не менее 0,6, где R определяется по формулам (690), (691) настоящих Правил.

      1831. При отсутствии продольного подразделения вероятности Wi, принимаются равными величине pi, которая для каждого единичного отсека определяется следующим образом:

      1) если расчетная длина отсека равна полной длине судна Ls, параметр pi, принимается равным 1;

      2) для концевого кормового отсека

      pi = F+0,5ap+q, (692);

      3) для концевого носового отсека

      pi =1-F+0,5ap; (693)

      4) для остальных отсеков

      pi = ар, (6944)

      1832. Величины, входящие в подпункты 1) – 4) пункта 1831 настоящих Правил, определяются по формулам:

      а= 1,2 + 0,8Е, но не более 1,2; (695)

      F = 0,4+0,25Е(1,2+а); (696)

      р = JmaxF1; (697)

      q = 0,4(Jmax)2F2, (698)

      где Е= E1 + E2 — 1;

      E1 = x1/Ls;

      E2=x2/Ls;

      X1 и х2 принимаются согласно пункту 1816 настоящих Правил

      Jmax = 48/ Ls, но не более 0,24;

      F1 = y2—y3/3, если у<1;

      F2=y3/3 — y4/14, если у<1;

      F2=y2/2—y/3+1/12, если у>1;

      y = J/Jmax

      1833. Значения pi, полученные по формулам (692), (693) и (694) настоящих Правил, для отсека, перекрывающего середину длину Ls, должны быть уменьшены на величину, определенную по формуле (698) настоящих Правил, где величину F2 рассчитывают, принимая, что

      y = J'/Jmax, (699)

      где J' = J-Е, если Е>0.

      J' = J +Е, если Е<0.

      1834. При учете деления судна продольными водонепроницаемыми переборками для бортового отсека вероятность W равна величине rр. Вероятность r неповреждения продольной переборки определяется по следующим формулам:

      1) при J>0,2b/B



      2) при J<0,2b/B коэффициент r определяется линейной интерполяцией между r=1 для J=0 и величиной r, определенной по формулам (700), (701) настоящих Правил для J=0,2b/B.

      Величина b определяется, как указано в приложении.

      1835. Значение вероятности si для каждого отдельного i-го отсека или группы смежных отсеков определяется по формуле:

      si =0,5 si +0,5 sp, (702)

      где si — вероятность s, рассчитанная для самой высокой грузовой ватерлинии деления на отсеки, соответствующей осадке по летнюю грузовую марку;

      sp — вероятность s, рассчитанная для промежуточной осадки судна, соответствующей осадке судна порожнем плюс 60 % разницы между осадкой по летнюю грузовую марку и осадкой порожнем.

      1836. Вероятность s, если не оговорено иное, для любого случая затопления при любом допустимом в эксплуатации случае нагрузки неповрежденного судна определяется по формуле:

      s =

(703)

      где С= 1, если Өе < 25о;

      С= 0, если Өе > 30о;

      С= [(30-Өе)/5]1/2, если 25ое < 30o;

      GZmax — максимальное положительное значение плеча диаграммы статической остойчивости, м, в пределах

, но не более 0,1 м;

— протяженность положительного участка диаграммы статической остойчивости поврежденного судна, град, с учетом угла заливания, но не более 20о;

      Өе — угол крена в конечной стадии затопления (до спрямления), град.

      Значение s принимается равным 0, если в конечной стадии затопления (без учета спрямления) нижняя кромка отверстия, через которое возможно прогрессирующее затопление судна, погружается в воду. Под такими отверстиями понимаются отверстия, указанные в пункте 1859 настоящих Правил.

      В качестве расчетного значения величины s следует принимать наименьшее из значений s, определенное для наиболее неблагоприятных случаев затопления рассматриваемого отсека или группы смежных отсеков.

      1837. При учете горизонтального деления на отсеки выше рассматриваемой ватерлинии неповрежденного судна (положения ватерлиний определены в пункте 1835 настоящих Правил), значения параметра s определяются следующим образом:

      1) для отсека или группы смежных отсеков, расположенных ниже горизонтальной водонепроницаемой конструкции, которая находится непосредственно над ватерлинией или выше, параметр s, определенный в соответствии с пунктом 1836 настоящих Правил, умножается на редукционный коэффициент v, представляющий вероятность того, что не произойдет затопления рассматриваемой выше горизонтальной водонепроницаемой конструкции, и определяемый следующим образом:

      vj, = (Н - dj)/(Hmax - dj), но не более 1, (704)

      где Н — высота расположения над основной плоскостью горизонтальной водонепроницаемой конструкции, ограничивающей вертикальную протяженность повреждения, м;

      Нmах — наибольшая возможная вертикальная протяженность повреждения над основной плоскостью, м, равная

      Нmах = dj +0,056 Ls (1- Ls /500), если Ls < 250 м; (705)

      Нmах = dj+7, если Ls> 250 м; (706)

      2) в тех случаях, когда горизонтальная водонепроницаемая конструкция в районе предполагаемого затопления находится на высоте над основной плоскостью, большей чем Нmах, вероятность vj, принимается равной 1.

      1838. Когда совместное затопление отсеков, расположенных под горизонтальной конструкцией и над ней, дает положительный вклад в индекс А, результирующая величина sj для такого отсека или группы смежных отсеков рассчитывается по формуле:

      sj = vjs'j/s"j (1 — vj) s"j, (707)

      где s'j определяется применительно к затоплению отсеков, расположенных ниже горизонтальной конструкции;

      s"j определяется применительно к совместному затоплению отсеков, расположенных ниже и выше горизонтальной конструкции.

      1839. В расчетах аварийной остойчивости для определения вероятностного индекса коэффициент проницаемости сухогрузных трюмов должен приниматься равным 0,7.

      1840. При одновременном затоплении всех отсеков, расположенных в нос от таранной переборки, вероятность s равна не менее 1 для самой высокой ватерлинии деления на отсеки при неограниченной вертикальной протяженности повреждения.

Глава 122. Вероятностная оценка деления на отсеки судов, предназначенных для перевозки лесных грузов в трюмах и на верхней палубе1

      Сноска. Заголовок главы 122 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1841. Требуемый индекс R деления на отсеки применительно к лесной летней осадке равен индексу R для летней осадки, определяемому согласно пункту 1829 настоящих Правил.

      1842. При определении достижимого индекса Алес деления на отсеки при перевозке леса в трюмах и на верхней палубе:

      1) в формуле (707) настоящих Правил вероятности sl определяются при назначенной судну лесной летней осадке;

      2) коэффициенты проницаемости грузовых трюмов принимаются равными 0,35;

      3) допускается учет плавучести палубного лесного груза высотой только на одну стандартную высоту надстройки с коэффициентом проницаемости 0,25;

      4) вероятности sp принимаются теми же, что и вычисленные в соответствии с пунктами 1835 и 1836 настоящих Правил.

      5) плавучесть палубного лесного груза в районе предполагаемого повреждения не учитывается.

      1843. Для лесовозов по условиям обеспечения непотопляемости определяются две диаграммы предельных возвышений центра тяжести судна (предельных моментов или метацентрических высот):

      1) первая кривая определяется, исходя из требований пунктов 1806 и 1829 – 1840 настоящих Правил. Эта кривая используется при перевозке лесных грузов либо только в трюмах, либо только на верхней палубе;

      2) вторая кривая определяется, исходя из условия выполнения требования Алеc > R. Эта кривая используется при эксплуатации судна, перевозящего лесные грузы в трюмах и на верхней палубе одновременно.

      1844. В Информации об остойчивости и Информации об аварийной посадке и остойчивости соответственно указывают, что использование диаграммы предельного возвышения центра тяжести судна (предельных моментов или минимальных метацентрических высот), определенного из условия Алеc > R, возможно только при перевозке лесных грузов и в трюмах и на верхней палубе одновременно.

      1При проверке вероятностных требований для таких судов учитывается соответствующее указание пункта 1828 настоящих Правил.

Подраздел 3. Посадка и остойчивость поврежденного судна

      Сноска. Заголовок подраздела 23 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 123. Общие положения

      Сноска. Заголовок главы 123 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1845. Посадка и остойчивость неповрежденного судна во всех эксплуатационных случаях нагрузки, соответствующих назначению судна (без учета обледенения), достаточна для того, чтобы были выполнены требования к аварийной посадке и остойчивости поврежденного судна.

      1846. Требования к аварийной посадке и остойчивости судна считаются выполненными, если при повреждениях, указанных в главах 124 и 126, с затоплением числа отсеков, указанным в главе 126, при коэффициентах проницаемости, определяемых согласно главы 117, расчеты, произведенные в соответствии с условиями пунктов 1847 — 1851 настоящих Правил, покажут, что надлежащие требования, указанные в главах 125 и 126 настоящих Правил, выполнены.

      1847. Расчеты, подтверждающие выполнение требований глав 125 и 126 настоящих Правил к аварийной посадке и остойчивости поврежденного судна, производят для такого числа наихудших в отношении посадки и остойчивости эксплуатационных случаев нагрузки (в границах осадки по самую высокую ватерлинию деления судна на отсеки и предусмотренного в проекте распределения грузов), такого расположения и размеров повреждения, определенных в соответствии с главами 124 и 126 настоящих Правил, чтобы на основании этих расчетов быть уверенным, что во всех остальных случаях состояние поврежденного судна в отношении аварийной остойчивости, остаточного надводного борта, отстояния от аварийной ватерлинии до отверстий, через которые возможно распространение воды по судну, и углов крена будет лучше. При этом учитываются: действительная конфигурация поврежденных отсеков, их коэффициенты проницаемости, характер закрытия отверстий, наличие промежуточных палуб, платформ, двойных бортов, поперечных и продольных переборок, водонепроницаемость которых такова, что эти конструкции полностью или временно ограничивают распространение воды по судну.

      1848. Если расстояние между двумя соседними главными поперечными переборками меньше, чем расчетная протяженность пробоины по длине, то при проверке аварийной посадки и остойчивости соответствующий отсек по усмотрению проектанта присоединяется к одному из смежных отсеков. Отступления от этого положения для непассажирских судов допускаются, если выполняется условие А > R.

      Форпик и ахтерпик считаются самостоятельными отсеками, независимо от их протяженности.

      1849. Если два смежных отсека разделены переборкой с уступом, при рассмотрении затопления одного из этих отсеков переборка с уступом считается захваченной повреждением.

      Если выполняется условие А > R, или протяженность уступа не превышает одной шпации или 0,8 м, смотря по тому, что меньше, или, если уступ образован флорами двойного дна, для не пассажирских судов указанное требование не является обязательным.

      1850. Если любое повреждение меньших размеров, чем указано в главах 124 и 126 настоящих Правил, приводит к более тяжелым последствиям в отношении посадки и остойчивости поврежденного судна, такое повреждение рассматривают при выполнении проверочных расчетов аварийной посадки и остойчивости.

      1851. Если в пределах предполагаемой зоны повреждения расположены трубопроводы, каналы и туннели, их конструкция исключает распространение воды в отсеки, которые считаются незатопленными.

      1852. Для непассажирских судов время спрямления судна устанавливается по согласованию с Регистром судоходства в зависимости от типа судна.

      1853. Средства для спрямления судна после аварии одобрются Регистром судоходства и по возможности автоматически действующие.

      При наличии управляемых переточных каналов посты управления их клинкетами располагаются выше палубы переборок.

Глава 124. Размеры расчетного повреждения

      Сноска. Заголовок главы 124 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1854. За исключением оговоренных случаев, в том числе в пункте 1850 настоящих Правил, при выполнении расчетов аварийной посадки и остойчивости, подтверждающих выполнение требований глав 125 и 126 настоящих Правил, принимают следующие размеры повреждения борта:

      1) протяженность по длине — 1/3L12/3, или 14,5 м (в зависимости от того, что меньше);

      2) протяженность по ширине, измеренная от внутренней поверхности наружной обшивки под прямым углом к диаметральной плоскости на уровне самой высокой грузовой ватерлинии деления на отсеки, — 1/5 ширины судна В или 11,5 м (в зависимости от того, что меньше);

      3) протяженность по вертикали — от основной плоскости неограниченно вверх.

      1855. Требования главы 125 настоящих Правил также выполняют при совместном затоплении всех помещений, расположенных в нос от таранной переборки.

Глава 125. Требования к элементам посадки и остойчивости поврежденного судна

      Сноска. Заголовок главы 125 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1856. Начальная метацентрическая высота судна в конечной стадии затопления для ненакрененного положения, определенная методом постоянного водоизмещения, до принятия мер по ее увеличению равна не менее 0,05 м.

      Для непассажирских судов по согласованию с Регистром судоходства допускается для ненакрененного судна в конечной стадии затопления положительная метацентрическая высота, меньшая 0,05 м.

      1857. Угол крена при несимметричном затоплении не превышает:

      20o — до принятия мер по спрямлению и до срабатывания перетоков;

      12o — после принятия мер по спрямлению и после срабатывания перетоков.

      1858. Диаграмма статической остойчивости поврежденного судна имеет достаточную площадь участков с положительными плечами. При этом в конечной стадии затопления без учета срабатывания перетоков, а также после спрямления судна необходимо обеспечить протяженность участка диаграммы с положительными плечами (с учетом угла заливания) не менее 20o. В качестве угла заливания следует принимать угол входа в воду отверстий, не имеющих водонепроницаемых или непроницаемых при воздействии моря закрытий, через которые вода может распространяться в неповрежденные отсеки.

      Значение максимального плеча диаграммы равна не менее 0,1 м в пределах указанной протяженности, то есть в пределах до угла крена, равного статическому, плюс 20o.

      Площадь участка диаграммы с положительными плечами в пределах указанной протяженности равна не менее 0,0175 м-рад.

      В промежуточных стадиях затопления максимальное плечо диаграммы статической остойчивости - не менее 0,05 м, а протяженность положительной ее части — не менее 7o.

      1859. Аварийная ватерлиния до, в процессе и после спрямления проходит по крайней мере на 0,3 м или 0,1 + (L1—10)/150 м (в зависимости от того, что меньше) ниже отверстий в переборках, палубах и бортах, через которые возможно дальнейшее распространение воды по судну. Под указанными отверстиями понимаются отверстия воздушных и вентиляционных труб, а также вырезы, закрываемые непроницаемыми при воздействии моря дверями и крышками.

      К ним не относятся:

      1) глухие (неоткрывающегося типа) бортовые и палубные иллюминаторы;

      2) горловины, закрываемые крышками на часто расставленных болтах;

      3) люки грузовых танков на наливных судах;

      4) дистанционно управляемые двери скользящего типа, снабженные индикацией водонепроницаемые двери (за исключением судов, указанных в подпунктах 2), 5), 6) и 8) пункта 1777) настоящих Правил и крышки люков для доступа, которые обычно закрыты в море;

      5) вырезы в переборках деления на отсеки, предназначенные для проезда колесной техники во время грузовых операций, закрываемые на все время рейса прочными водонепроницаемыми закрытиями. Такие вырезы допускаются только на накатных судах, включая накатные суда, указанные в пункте 1876 настоящих Правил.

      При этом необходимо чтобы расположение и устройство закрытий вырезов отвечал требованиям подраздела 4 раздела 5 настоящих Правил.

      Расположение помещений аварийных источников электрической энергии должно отвечать требованиям пункта 5225 настоящих Правил.

      1860. Для грузовых судов допускается вход в воду палубы переборок и даже открытой палубы.

      1861. Требования пунктов 1856 — 1860 настоящих Правил применяются к судам, указанным в главе 126 настоящих Правил, с учетом дополнительных требований к посадке и остойчивости, специфических для каждого типа судов.

      Для судов, не указанных в главе 126 настоящих Правил, требования пунктов 1856 - 1860 настоящих Правил применяются, если в символе класса такого судна, по желанию судовладельца, предусматривается знак деления на отсеки.

Глава 126. Дополнительные требования к посадке и остойчивости поврежденного судна

      Сноска. Заголовок главы 126 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Пассажирские суда

      1862. Для пассажирских судов аварийная посадка и остойчивость проверяются в предположении, что все пассажиры стоят на наиболее высоко расположенных доступных им палубах.

      При этом размещение пассажиров на отдельных участках палубы определяется, исходя из указаний пунктов 1585 - 1586 настоящих Правил, за исключением случая расчета кренящих моментов, входящих в формулу (715) настоящих Правил, когда размещение пассажиров принимается в соответствии с пунктом 1873 настоящих Правил.

      1863. В расчетах аварийной посадки и остойчивости принимают следующие размеры повреждения: протяженность по длине — 3 м плюс 3 % длины судна Ls или 11 м (в зависимости от того, что меньше);

      остальные размеры — в соответствии с подпунктами 2) и 3) пункта 1954 настоящих Правил.

      1864. Требования к остойчивости поврежденного судна выполняются при затоплении одного любого отсека для судов, у которых N (пункт 1814 настоящих Правил) меньше или равно 600, и при затоплении любых двух смежных отсеков для судов, у которых N равно или больше 1200.

      1865. Для пассажирских судов, у которых N больше 600, но меньше 1200, требования к остойчивости поврежденного судна выполняются при затоплении любых двух смежных отсеков на той части длины судна, где поперечная переборка, соответственно разделяющая пару смежных отсеков, расположена на расстоянии, меньшем (N/600 — 1)Ls от крайней носовой точки Ls, и при затоплении одного любого отсека на части длины судна, где ограничивающие отсек переборки расположены на расстоянии, большем (N /600 — 1)LS. В символ класса этих судов вносится знак деления на отсеки 1.

      Необходимо чтобы независимо от требований пункта 1864 настоящих Правил и требований настоящего пункта, пассажирские суда с числом людей на борту 400 и более, кили которых заложены 1 июля 2002 г. и позже, отвечали требованиям настоящей главы при расположении повреждения в любом месте по длине судна.

      1866. Для пассажирских судов длиной Ls 100 м и более требования к посадке и остойчивости поврежденного судна выполняются при получении носовой пробоины протяженностью, указанной в главе 119 настоящих Правил.

      1867. Угол крена при несимметричном затоплении не превышает:

      до принятия мер по спрямлению и до срабатывания перетоков — 15o;

      после принятия мер по спрямлению и после срабатывания перетоков — 7o при затоплении одного отсека и 12o при затоплении двух и более смежных отсеков.

      1868. Время спрямления, необходимое для выполнения указанных выше условий, не превышает 10 мин.

      1869. В промежуточных стадиях затопления или спрямления крен не превышает 20o, а максимальное плечо диаграммы статической остойчивости - не менее 0,05 м при протяженности положительного участка не менее 7o.

      1870. Аварийная ватерлиния после спрямления судна, а когда спрямление не производится, — после затопления, проходит ниже палубы переборок вне района затопления.

      1871. Диаграмма статической остойчивости поврежденного судна имеет участок с положительными плечами протяженностью не менее 15o, измеряемой от положения равновесия как до, так и после принятия мер по спрямлению и/ или срабатывания перетоков.

      Площадь участка диаграммы с положительными плечами не менее 0,015 м-рад. Эта площадь определяется для участка диаграммы, расположенного между углом крена, соответствующего положению равновесия судна, и углом заливания или углом 22o при затоплении одного отсека, или углом 27o при одновременном затоплении двух или более смежных отсеков, смотря по тому, какой из этих углов меньше.

      1872. Плечо диаграммы статической остойчивости в пределах протяженности, указанной в пункте 1871 настоящих Правил, не менее большей из величин:

      1) 0,1 м

      или

      2) величины, определенной по формуле:

      lкр/

+0,04 м, (715)

      где Мкр — кренящий момент.

      В формуле (715) настоящих Правил применяется больший из кренящих моментов от:

      скопления всех пассажиров у одного борта (с учетом подпунктов 1) – 3) пункта 1873 настоящих Правил);

      спуска всех полностью загруженных спасательных средств одного борта (с учетом подпунктов 4) – 6) пункта 1873 настоящих Правил);

      давления ветра (с учетом подпунктов 7) – 9) пункта 1873 настоящих Правил).

      Требования настоящего пункта относятся к случаям как симметричного, так и несимметричного затопления.

      1873. Кренящие моменты, упомянутые в пункте 1872 настоящих Правил вычисляются, исходя из следующих предположений:

      1) плотность распределения пассажиров принимается равной 4 человек на один квадратный метр доступной для них площади;

      2) масса одного пассажира принимается равной 75 кг;

      3) пассажиры размещаются на доступных им площадях у одного борта на палубах, на которых предусмотрены места их сбора. Из всех возможных вариантов размещения пассажиров должен приниматься вариант, создающий наибольший кренящий момент;

      4) все спасательные и дежурные шлюпки, установленные на том борту судна, на который судно получило крен, считаются полностью загруженными, вываленными за борт и готовыми к спуску; если спуск полностью загруженных спасательных шлюпок предусматривается с места их установки, то в расчетах учитывается максимальный кренящий момент, возникающий в процессе спуска.

      К спасательным плотам, для которых предусматриваются спусковые устройства, применяются те же предположения, что и к спасательным шлюпкам;

      5) в расчетах кренящего момента от спуска спасательных средств лица, не находящиеся в вываленных за борт шлюпках и плотах, не рассматриваются как создающие дополнительный кренящий или восстанавливающий момент;

      6) спасательные средства противоположного борта считаются находящимися в походном положении;

      7) давление ветра принимается равным 120 Па;

      8) площадь парусности определяется для исходной осадки неповрежденного судна;

      9) плечо момента от действия ветра определяется как вертикальное расстояние от центра парусности до точки, соответствующей половине средней осадки судна в неповрежденном состоянии.

      1874. Когда пассажирские суда ограниченных районов плавания R1 и R2 снабжаются спасательными средствами в соответствии с требованиями Регистра судоходства, требования к аварийной посадке и остойчивости выполняются при затоплении любых двух смежных отсеков.

Параграф 2. Накатные суда, приравненные к пассажирским,
ледоколы и рыболовные суда

      1875. Накатные суда, независимо от их длины, если на них предусматривается перевозка колесной техники с сопровождающим ее персоналом в количестве более 12 человек, включая в это число пассажиров (если они есть), в отношении всех требований к делению на отсеки приравниваются к пассажирским с отступлением, указанным в подпункте 5) пункта 1859 настоящих Правил, если оно допускается пунктом 1315 настоящих Правил.

      1876. Требования к аварийной посадке и остойчивости накатного судна с числом людей на борту 400 и более выполняются при расположении повреждения в любом месте по длине судна.

      1877. Число смежных отсеков, при затоплении которых выполняются требования главы 125 настоящих Правил к остойчивости поврежденного судна, приведено в приложении 228 настоящих Правил.

      1878. Ледоколы длиной L1 от 50 до 75 м в районах, где имеется двойной борт, отвечают требованиям главы 125 настоящих Правил при затоплении одного отсека. В символ класса таких судов вносится знак деления на отсеки

.

Параграф 3. Суда специального назначения

      1879. Суда специального назначения со специальным персоналом на борту более 200 человек отвечают требованиям настоящего подраздела Правил, относящимся к пассажирским судам с тем же числом людей на борту.

      1880. Суда специального назначения со специальным персоналом на борту более 50 человек, но не более 200 человек, отвечают требованиям главы 125 настоящих Правил при затоплении одного любого отсека. Кроме того, такие суда длиной L1 > l00 м отвечают требованиям главы 125 настоящих Правил при получении носовой пробоины протяженностью, указанной в пункте 2025 настоящих Правил. При несимметричном затоплении вследствие получения носовой пробоины допускается угол крена 12o.

      1881. Суда специального назначения со специальным персоналом на борту 50 человек и менее отвечают требованиям главы 125 настоящих Правил при затоплении одного любого отсека, за исключением машинного отделения.

      1882. Требования к делению на отсеки судов специального назначения со специальным персоналом на борту 50 человек и менее при длине L1 < 50 м и судов специального назначения валовой вместимостью менее 500 являются в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      1883. Для судов специального назначения при несимметричном затоплении одного отсека угол крена после принятия мер по спрямлению не превышает 7o.

Параграф 4. Буксиры, земснаряды,
спасательные суда и плавучие маяки

      1884. Требования главы 125 настоящих Правил к посадке и остойчивости поврежденного судна выполняются при затоплении одного любого отсека для:

      буксиров длиной L1 > 40 м;

      земснарядов длиной L1 > 40 м;

      спасательных судов и плавмаяков — независимо от длины;

      трюмных земснарядов длиной L1 > 60 м.

      1885. Черпаковые земснаряды отвечают требованиям главы 125 настоящих Правил также при затоплении одного отсека в районе черпаковой прорези. Глубина повреждения при этом принимается равной 0,76 м.

      1886. Для трюмных земснарядов и грунтоотвозных шаланд допускается не рассматривать случаи, соответствующие состоянию судна после вывалки грунта с одного борта.

Параграф 5. Нефтеналивные суда и химовозы

      1887. Для нефтеналивных судов и химовозов посадка и остойчивость поврежденного судна отвечает требованиям главы 125 настоящих Правил как при повреждении борта, так и при повреждении днища.

      1888. Размеры днищевых повреждений:

      1) протяженность по длине 1/3L12/3 или 14,5 м (в зависимости от того, что меньше) на длине, равной 0,3/L1 от носового перпендикуляра, и 1/3L12/3 или 5 м (в зависимости от того, что меньше) на остальной части длины судна;

      2) протяженность по ширине В/6 или 10 м (в зависимости от того, что меньше) на длине, равной 0,3/L1 от носового перпендикуляра, и В/6 или 5 м (в зависимости от того, что меньше) на остальной части длины судна;

      3) протяженность по высоте, измеренная в диаметральной плоскости от теоретических обводов корпуса, В/15 или 6 м (в зависимости от того, что меньше).

      1889. Для нефтеналивных судов дедвейтом 20 000 т и более в дополнение к пункту 1888 настоящих Правил рассматривается разрушение наружной обшивки днища при касании грунта следующих размеров:

      1) протяженность по длине 0,6/L1 от носового перпендикуляра для судов дедвейтом 75 000 т и более и 0,4L1 от носового перпендикуляра для судов дедвейтом менее 75 000 т;

      2) протяженность по ширине В/3 в любом месте днища.

      1890. Требования к посадке и остойчивости поврежденного судна выполняются при следующем расположении бортовых и днищевых повреждений:

      1) у нефтеналивных судов:

      при длине L1 > 225 м – в любом месте по длине судна;

      при длине L1 более 150, но не более 225 м – в любом месте по длине судна, за исключением машинного отделения, когда оно расположено в корме. Такое машинное отделение рассматривается как отдельный затапливаемый отсек;

      при длине L1 < 150 м – в любом месте по длине судна между соседними поперечными переборками, за исключением машинного отделения;

      в случае перевозки веществ категории Y, подпадающих под положения приложения 2 к Конвенции МАРПОЛ-73/78 с поправками, как у химовозов типа 3;";

      подпункт 1) пункта 2062 изложить в следующей редакции:

      "1) у нефтеналивных судов:

      при длине L1 > 225 м – в любом месте по длине судна;

      при длине L1 более 150, но не более 225 м – в любом месте по длине судна, за исключением машинного отделения, когда оно расположено в корме. Такое машинное отделение рассматривается как отдельный затапливаемый отсек;

      при длине L1 < 150 м – в любом месте по длине судна между соседними поперечными переборками, за исключением машинного отделения;

      в случае перевозки веществ категории Y, подпадающих под положения приложения II к Конвенции МАРПОЛ-73/78 с поправками, как у химовозов типа 3;

      2) у химовозов:

      типа 1 — в любом месте по длине судна;

      типа 2 длиной L1 > 150 м — в любом месте по длине судна;

      типа 2 длиной L1 < 150 м — в любом месте по длине судна, за исключением машинного отделения, когда оно расположено в корме. Такое машинное отделение рассматривается как отдельный затапливаемый отсек;

      типа 3 длиной L1 > 225м — в любом месте по длине судна;

      типа 3 длиной L1 = 125 — 225м — в любом месте по длине судна, за исключением машинного отделения, когда оно расположено в корме. Такое машинное отделение рассматривается как отдельный затапливаемый отсек;

      типа 3 длиной L1 < 125м — в любом месте по длине судна, за исключением машинного отделения, когда оно расположено в корме. Однако расчеты аварийной посадки и остойчивости судна при затоплении машинного отделения представляются Регистру судоходства на рассмотрение.

      Сноска. Пункт 1890 с изменением, внесенным приказом Министра по инвестициям и развитию РК от 28.03.2018 № 198 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1891. Судам, у которых в соответствии с подпунктами 1) – 2) пункта 1890 настоящих Правил при затоплении машинного отделения не выполняются требования к аварийной посадке и остойчивости, знак деления на отсеки в символ класса не вносится.

      1892. Угол крена в конечной стадии несимметричного затопления до принятия мер по спрямлению судна и до срабатывания перетоков не превышает 25o (или 30o, если палуба переборок не входит в воду). После принятия мер по спрямлению судна угол крена не превышает 17o.

Параграф 6. Газовозы, буровые суда

      1893. На газовозы распространяются требования параграфа 6 главы 126 настоящих Правил с учетом следующих изменений:

      1) требования к посадке и остойчивости поврежденного судна выполняются при указанном ниже расположении бортовых и днищевых повреждений:

      у газовозов типа 1G — в любом месте по длине судна;

      у газовозов типа 2G длиной L1 > 150 м — в любом месте по длине судна;

      у газовозов типа 2G длиной L1 < 150 м — в любом месте по длине судна, за исключением машинного отделения, когда оно расположено в корме. Такое машинное отделение рассматривается как отдельный затапливаемый отсек;

      у газовозов типа 2PG — в любом месте по длине судна между переборками деления на отсеки;

      у газовозов типа 3G длиной L1 > 25 м — в любом месте по длине судна между переборками деления на отсеки;

      у газовозов типа 3G длиной L1 <125 м — в любом месте по длине судна между переборками деления на отсеки, за исключением машинного отделения, когда оно расположено в корме. Однако расчеты аварийной посадки и остойчивости судна при затоплении машинного отделения представляются Регистру судоходства на рассмотрение. В случае невыполнения требований к аварийной посадке и остойчивости при затоплении машинного отделения знак деления на отсеки в символ класса не вносится;

      2) протяженность днищевого повреждения по высоте принимается равной В/15 или 2 м в зависимости от того, что меньше.

      1894. Буровые суда отвечают требованиям главы 125 настоящих Правил при затоплении одного любого отсека, если судовладелец не предъявляет более высоких требований.

      Буровые суда имеют достаточный запас остойчивости в поврежденном состоянии, чтобы выдерживать ветровой кренящий момент, создаваемый ветром со скоростью 25,8 м/с (50 уз), действующим с любого направления. При этих условиях конечная ватерлиния после затопления проходит ниже нижней кромки любого отверстия, через которое возможно затопление забортной водой неповрежденные отсеки.

Параграф 7. Суда, предназначенные для перевозки радиоактивных
материалов и суда обеспечения

      1895. Аварийная посадка и остойчивость судов, перевозящих упакованное отработавшее ядерное топливо, плутоний и высокорадиоактивные отходы с общей активностью менее 4000 ТБк, является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      Требования к аварийной посадке и остойчивости судов, перевозящих упакованное отработавшее ядерное топливо или высокорадиоактивные отходы с общей активностью менее 2х106 ТБк или же плутоний с общей активностью менее 2х105 ТБк, выполняются при получении расчетной пробоины в любом месте по длине судна между соседними поперечными переборками.

      Требования к аварийной посадке и остойчивости судов, перевозящих упакованное отработавшее ядерное топливо или высокорадиоактивные отходы с общей активностью 2х106 ТБк и выше или же плутоний с общей активностью 2х105 ТБк и выше, выполняются при получении расчетной пробоины в любом месте по длине судна.

      По согласованию с Регистром судоходства вероятностная оценка деления судна на отсеки рассматривается в качестве эквивалентной замены указанным требованиям.

      1896. Требования настоящего подраздела Правил распространяются на все суда обеспечения длиной L1 < 100 м.

      Деление на отсеки и аварийная остойчивость судов обеспечения длиной более 100 м являются в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      1897. Размеры повреждений:

      1) протяженность по длине для судов длиной L1 > 43 м составляет 3 м + 0,03 L1, а для судов длиной L1 < 43 м составляет 0,10 L1,

      2) глубина повреждения принимается равной 0,76 м и измеряется от внутренней поверхности наружной обшивки под прямым углом к диаметральной плоскости на уровне ватерлинии, соответствующей осадке по летнюю грузовую марку;

      3) протяженность по вертикали: от основной линии до уровня грузовой палубы или ее продолжения.

      1898. Поперечная водонепроницаемая переборка, отстоящая от борта на расстояние 760 мм или более, измеренное под прямым углом к диаметральной плоскости на уровне ватерлинии, соответствующей осадке по летнюю грузовую марку, и соединяющая продольные водонепроницаемые переборки, учитывается как поперечная водонепроницаемая переборка в расчетах аварийной посадки и остойчивости.

      1899. Если поперечная водонепроницаемая переборка с уступом, превышающим 3,0 м, установленная в двойном дне или околобортном пространстве, находится в пределах глубины повреждения, то смежные пространства двойного дна или бортовые танки, разделяемые данной переборкой с уступом, рассматриваются как поврежденные.

      1900. Угол крена в конечной стадии несимметричного затопления до принятия мер по спрямлению и до срабатывания перетоков не превышает 15o (или 17o, если палуба переборок не входит в воду).

      1901. Число затапливаемых отсеков. Требования главы 125 настоящих Правил к остойчивости поврежденного судна выполняются при затоплении одного отсека в соответствии с размерами повреждений, указанных в подпунктах 1) – 3) пункта 1854 и пункта и 1897 настоящих Правил.

      1902. Судам, отвечающим требованиям только пункта 1897 настоящих Правил, знак деления на отсеки в символ класса не вносится.

      1903. По желанию судовладельца судно обеспечения получает в символе класса знак деления на отсеки с указанием числа затапливаемых отсеков. В этом случае размер повреждения по ширине принимается в соответствии с подпунктом 2) пункта 1854 настоящих Правил. Число отсеков, при затоплении которых выполняются требования к посадке и остойчивости поврежденного судна, определяется судовладельцем.

Параграф 8. Навалочные суда, рудовозы и комбинированные суда

      1904. Навалочные суда длиной L1 > 150 м, перевозящие твердые навалочные грузы плотностью 1000 кг/м3 и более, отвечают требованиям главы 130 настоящих Правил при затоплении любого грузового трюма, ограниченного наружной обшивкой или имеющего двойной борт шириной В/5 или 11,5м (зависимости от того, что меньше), в остальных районах; во всех случаях нагрузки по летнюю грузовую марку.

      1905. При выполнении расчетов аварийной остойчивости принимают следующие значения коэффициентов проницаемости:

      0,90 — для загруженных трюмов;

      0,95 — для пустых трюмов.

      Суда, которым назначен уменьшенный надводный борт в соответствии с подразделом 4 раздела 7 настоящих Правил, считаются отвечающими требованиям пункта 1904 настоящих Правил.

      Информация о выполнении данного требования помещается в Информацию (буклет) об остойчивости и прочности при перевозке незерновых навалочных грузов, требуемый пунктом 218 настоящих Правил.

      1906. Суда оборудуются датчиками уровня воды:

      1) в каждом грузовом трюме — подающими звуковой и визуальный сигналы аварийно-предупредительной сигнализации (первый датчик — когда уровень воды над вторым дном в трюме достигнет высоты 0,5 м, и второй — на высоте не менее 15 % от высоты грузового трюма, но не более 2 м над вторым дном);

      вместо двух допускается использование одного датчика в случае, если его конструкция позволяет производить сигналы аварийно-предупредительной сигнализации при обоих уровнях затопления трюма. Датчики уровня располагаются в кормовой части грузового трюма у диаметральной плоскости, насколько это практически осуществимо. При невозможности установки датчиков в пределах одной шпации гофров или вертикальных ребер жесткости поперечной переборки, они устанавливаются по обоим бортам трюма;

      2) в любом балластном танке, расположенном в нос от таранной переборки, требуемой параграфом 4 главы 8 настоящих Правил, — подающим сигналы аварийно-предупредительной сигнализации, когда жидкость в танке достигнет уровня, не превышающего 10 % от вместимости танка;

      3) в любом сухом или пустом помещении, за исключением цепного ящика, любая часть которого выступает вперед от носового грузового трюма, — подающим сигналы аварийно-предупредительной сигнализации при достижении уровня воды 0,1 м над палубой помещения. Такой сигнализацией не оборудуются закрытые помещения, объем которых не превышает 0,1 % от максимального объемного водоизмещения судна.

      Датчики, установленные в грузовых трюмах, защищаются прочным ограждением от повреждений грузом или механическим оборудованием, используемым при погрузочно-разгрузочных операциях.

      1907. На судне находится Наставление по использованию аварийно-предупредительной сигнализации появления воды в отсеках судна, включающее в себя, как минимум:

      1) техническое описание оборудования системы аварийно-предупредительной сигнализации, включающее в том числе перечень процедур для проверки работоспособности, насколько это практически осуществимо, каждого элемента оборудования на любой стадии эксплуатации судна;

      2) свидетельство о типовом одобрении системы аварийно-предупредительной сигнализации;

      3) однолинейные схемы системы аварийно-предупредительной сигнализации с обозначением на схеме общего расположения судна местоположения оборудования;

      4) инструкции с указанием расположения, креплений, защиты и испытаний оборудования аварийно-предупредительной сигнализации;

      5) список грузов, в 50-процентной смеси которых с морской водой датчики, закрытые защитным ограждением, работоспособны;

      6) описание процедур, необходимых для выполнения в случае появления сбоев в работе системы аварийно-предупредительной сигнализации;

      7) требования по техническому обслуживанию оборудования системы аварийно-предупредительной сигнализации.

      Наставление составляется на языке, которым владеет командный состав судна, а также на английском языке.

      1908. Система аварийно-предупредительной сигнализации поступления воды отвечает требованиям главы 466 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 1908 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 9. Стоечные суда

      1909. Требования, указанные в главе 125 настоящих Правил, выполняются при затоплении одного любого отсека, расположенного на периферии судна и имеющего длину не менее, чем расчетная протяженность пробоины, указанная в подпункте 2) пункта 1910 настоящих Правил.

      1910. В расчетах аварийной посадки и остойчивости принимают следующие размеры повреждения:

      1) глубина повреждения, измеренная от внутренней поверхности наружной обшивки под прямым углом к диаметральной плоскости на уровне самой высокой ватерлинии, допускаемой грузовой маркой, — 0,76 м;

      2) протяженность по длине — 1/6 L12/3 или 7,2 м (в зависимости от того, что меньше);

      3) протяженность по вертикали — в соответствии с подпунктом 3) пункта 1854 настоящих Правил.

      1911. Стоечным судам, отвечающим только требованиям настоящей главы с учетом указаний пункта 2110 настоящих Правил, знак деления на отсеки в символ класса не вносится.

      1912. Если глубина акватории, где установлено судно, такова, что исключается возможность погружения в воду самой низкой палубы, на которой могут находиться пассажиры, и тем более его опрокидывание, то требования настоящего раздела Правил допускается не применять.

Параграф 10. Грузовые суда длиной менее 100 м, не являющиеся
навалочными судами

      1913. Грузовые суда с одним трюмом, не являющиеся навалочными (подпункт 21) пункт 1797 настоящих Правил), отвечают настоящим требованиям не позже даты промежуточного освидетельствования или освидетельствования для возобновления свидетельства судна, в зависимости от того, что наступит раньше, но, не позднее 31 декабря 2009 года.

      1914. Суда длиной L1 менее 80 м или, если они построены до 1998 года, - менее 100 м, которые имеют только один грузовой трюм, расположенный ниже палубы надводного борта, или грузовые трюмы ниже палубы надводного борта, не разделенные, по меньшей мере, одной переборкой, являющейся водонепроницаемой до этой палубы, оборудуют в таком помещении или помещениях датчиками уровня воды, подающими звуковой и визуальный сигналы аварийно-предупредительной сигнализации на ходовом мостике, если уровень воды над вторым дном в грузовом трюме достигнет высоты не менее 0,3 м, и второй сигнал - когда этот уровень достигнет высоты, не превышающей 15 % средней высоты грузового трюма.

      1915. Датчики уровня устанавливаются в кормовой части грузового трюма или над его самой низкой частью, если второе дно не параллельно конструктивной ватерлинии. При невозможности установки датчиков в пределах одной шпации гофров или вертикальных ребер жесткости поперечной переборки у диаметральной плоскости, они устанавливаются по обоим бортам трюма. Если над вторым дном установлены шпангоуты или частично водонепроницаемые переборки, Регистр судоходства требует установки дополнительных датчиков. Вместо двух датчиков по высоте допускается использование одного датчика в случае, если его конструкция позволяет производить сигналы аварийно-предупредительной сигнализации при обоих уровнях затопления трюма.

      1916. Датчики уровня воды допускается не устанавливать на судах, отвечающих требованиям пункта 1906 настоящих Правил, либо на судах, у которых имеются водонепроницаемые бортовые отсеки по каждому борту грузового трюма, простирающиеся вертикально, по меньшей мере, от второго дна до палубы надводного борта.

      1917. Система аварийно-предупредительной сигнализации поступления воды отвечает требованиям главы 466 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 1917 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1918. На судне находится Наставление по использованию аварийно-предупредительной сигнализации появления воды в отсеках судна, разработанное в соответствии с требованиями пункта 1907 настоящих Правил.

Подраздел 4. Специальные требования к судам типа В с
уменьшенным надводным бортом и к судам типа А
Глава 127. Общие положения

      Сноска. Заголовок главы 134 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1919. Требования настоящего подраздела распространяются на суда типа А и типа В, указанные в пункте 1779 настоящих Правил.

      Требования настоящего подраздела выполняются независимо от соответствия этих судов требованиям остальных подразделов Правил.

      1920. Требования считаются выполненными, если расчетами будет показано, что судно, находящееся в состоянии условной нагрузки, указанной в главе 125 настоящих Правил, после затопления числа отсеков, требуемого пунктами 1921, 1922 или 1923 настоящих Правил, вызванного повреждениями, указанными в главе 129 настоящих Правил, остается на плаву и в равновесном состоянии соответствует требованиям главы 130 настоящих Правил.

      1921. Для судов типа А длиной L1 более 150 м, если им назначен надводный борт менее, чем соответствующим судам типа В, требования настоящего подраздела выполняются при затоплении одного любого отсека.

      1922. Суда типа В длиной L1 более 100 м, у которых допущенное уменьшение базисного надводного борта не превышает 60 % разницы между его значениями по приложениям 15 и 16 Правил о грузовой марке, рассматриваются при затоплении:

      1) одного любого отсека, исключая машинное отделение;

      2) одного любого отсека, включая машинное отделение, при длине судна более 150 м.

      1923. Суда типа В длиной L1 более 100 м, у которых допущенное уменьшение базисного надводного борта превышает 60 % разницы между его значениями по приложениям 15 и 16 Правил о грузовой марке, рассматриваются при затоплении:

      1) двух любых смежных отсеков, исключая машинное отделение;

      2) двух любых смежных отсеков и машинного отделения, рассматриваемого отдельно, на судах длиной более 150 м.

      1924. При выполнении расчетов, указанных в пункте 1928 настоящих Правил, коэффициенты проницаемости принимаются:

      0,95 — для любых затапливаемых отсеков и помещений, кроме машинного отделения;

      0,85 — для затапливаемого машинного отделения.

      Коэффициент проницаемости 0,95 распространяется также на грузовые помещения и цистерны, которые при расчете возвышения центра тяжести судна согласно пункту 1928 настоящих Правил принимаются заполненными.

      1925. В дополнение к требованиям пунктов 1922 и 1923 настоящих Правил суда, предназначенные для перевозки палубного груза, отвечают требованиям главы 121 настоящих Правил. Аппликата центра тяжести, используемая для демонстрации соответствия требованиям главы 130 настоящих Правил при детерминистическом анализе аварийной остойчивости, равна аппликате центра тяжести, используемой для расчетов аварийной остойчивости при вероятностной оценке, при самой высокой ватерлинии. Диаграмма предельных возвышений центра тяжести судна (предельных моментов или минимальных метацентрических высот) с палубным грузом, построенная с учетом обеспечения выполнения требований главы 121 настоящих Правил, включают в Информацию об остойчивости и в Информацию об аварийной посадке и остойчивости.

Глава 128. Посадка и нагрузка судна перед повреждением

      Сноска. Заголовок главы 128 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1926. Все варианты затоплений анализируются при одном условном исходном состоянии судна, определяемом согласно пунктов 1927 – 1929 настоящих Правил.

      1927. Судно считается загруженным однородным грузом, без дифферента и с осадкой по летнюю грузовую марку в соленой воде.

      1928. Возвышение центра тяжести судна вычисляется для следующего условного состояния загрузки:

      1) все грузовые помещения, кроме указанных в подпункте 2) пункта 1928 настоящих Правил, включая помещения с предполагаемым в эксплуатации частичным заполнением, считаются загруженными полностью, если груз сухой, и на 98 % — если жидкий;

      2) если судно при загрузке по летнюю грузовую марку эксплуатируется, имея некоторые помещения не загруженными или не заполненными жидким грузом, такие помещения рассматриваются как пустые при условии, что высота центра тяжести судна, вычисленная с учетом пустых отсеков, не меньше высоты центра тяжести судна, вычисленной в предположении заполнения грузом всех помещений;

      3) количество каждого вида судовых запасов и расходуемых жидкостей принимается равным 50 % от полного. Цистерны, за исключением указанных в подпункте 2) пункта 1929 настоящих Правил, считаются либо пустыми, либо полностью заполненными и распределение запасов по этим цистернам производится так, чтобы получить наибольшее возвышение центра тяжести судна. Центры тяжести содержимого цистерн, указанных в подпункте 2) пункта 1929 настоящих Правил, принимаются в центре тяжести их объема;

      4) нагрузка судна в отношении расходуемых жидкостей и балласта определяется при следующих значениях их плотности, т/м3:

      забортная вода — 1,025,

      пресная вода — 1,000,

      мазут — 0,950,

      дизельное топливо — 0,900,

      смазочное масло — 0,900.

      1929. При определении возвышения центра тяжести судна учитываются поправки на влияние свободных поверхностей жидкостей:

      1) для жидкого груза — исходя из загрузки, указанной в подпункте 1) пункта 1928 настоящих Правил;

      2) для расходуемых жидкостей — исходя из того, что по каждому виду жидкости по крайней мере одна цистерна в диаметральной плоскости или пара бортовых имеют свободные поверхности. В расчет следует принимать цистерны или комбинацию цистерн, в которых влияние свободных поверхностей наибольшее. Учет поправок на влияние свободных поверхностей жидкостей рекомендуется производить согласно параграфу 5 главы 91 настоящих Правил.

Глава 129. Размеры повреждений

      Сноска. Заголовок главы 129 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1930. Протяженность повреждений судна по высоте принимается от основной линии неограниченно вверх.

      1931. Глубина повреждения, измеренная от внутренней кромки наружной обшивки под прямым углом к диаметральной плоскости на уровне летней грузовой ватерлинии, принимается равной 1/5 ширины судна или 11,5 м, в зависимости от того, что меньше.

      1932. Если повреждение меньших размеров, чем указано в пунктах 1930 и 1931 настоящих Правил, приводит к более тяжелым последствиям, такое повреждение следует принимать в расчет.

      1933. Поперечные переборки считаются эффективными, если они или поперечные плоскости, проходящие через ближайшие части переборок, имеющих уступы, расположены на расстоянии по крайней мере 1/3L2/31 или 14,5 м, в зависимости от того, что меньше. Если указанное расстояние меньше, одну или более из таких переборок следует считать несуществующими.

      1934. При одноотсечном затоплении, с учетом указанного в пункте 1933 настоящих Правил, считается, что главные поперечные переборки не повреждаются, если они не имеют уступов длиной более 3 м.

      Когда указанные переборки имеют уступы протяженностью более 3 м, примыкающие к этим переборкам два отсека следует считать затопляемыми совместно.

      Протяженность повреждения ограничивается поперечными переборками бортовой цистерны, если ее продольная переборка находится вне пределов глубины повреждения.

      Когда бортовая цистерна или цистерна двойного дна разделены поперечной переборкой, расположенной на расстоянии более 3 м от главной поперечной переборки, обе цистерны, разделенные такой переборкой, считаются затопляемыми. Следующие отсеки следует считать затопляемыми:

      A + D, В + Е, C + E + F (приложение 229 настоящих Правил);

      A + D + E, В + Е (приложение 230 настоящих Правил);

      A + D, B + D + E (приложение 231 настоящих Правил);

      A + B + D, B + D + E (приложение 232 настоящих Правил).

      Когда бак располагается над носовым грузовым трюмом, при условии, что переборка бака отстоит в корму от носовой переборки трюма не более чем 3 м и обеспечивается водонепроницаемость палубной конструкции, образующей уступ, то переборка рассматривается как непрерывная и не повреждается.

      1935. Если бортовая цистерна имеет отверстия со стороны трюма, она считается сообщающейся с трюмом независимо от наличия у этих отверстий устройств для закрывания. Аналогичное требование предъявляется к судам, перевозящим жидкие грузы, за исключением переборок между цистернами, считающихся водонепроницаемыми при наличии в них отверстий, закрываемых клинкетными задвижками, если последние имеют управление, расположенное выше палубы переборок.

      1936. Если в пределах принятых размеров повреждения расположены трубы, шахты или туннели, предусматривают такие конструктивные меры, чтобы затопление не могло распространяться через них за пределы, принятые в расчетах аварийного состояния.

      1937. В случаях двухотсечного затопления следует исходить из положений, указанных в пунктах 1930 – 1933, 1935 и 1936 настоящих Правил

Глава 130. Посадка и остойчивость поврежденного судна

      Сноска. Заголовок главы 130 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1938. Метацентрическая высота поврежденного судна до принятия мер по ее увеличению имеет положительное значение.

      1939. Угол крена вследствие несимметричного затопления до начала спрямления судна не превышает 15o. Если при затоплении никакая часть палубы переборок не входит в воду, допускают увеличение крена до 17o.

      1940. Конечная аварийная ватерлиния с учетом крена и дифферента до начала спрямления судна не проходит выше нижней кромки отверстий, указанных в пункте 1859 настоящих Правил, через которые происходит дальнейшее затопление.

      1941. Если какая-либо часть палубы переборок вне пределов затапливаемых отсеков входит в воду или если запас аварийной остойчивости представляется сомнительным, необходимо провести исследование аварийной остойчивости на больших углах крена. При этом показывают, что значение максимального плеча диаграммы статической остойчивости поврежденного судна составляет не менее 0,1 м в пределах нормируемой протяженности (20o), протяженность части диаграммы с положительными плечами составляет не менее 20o, а площадь положительного участка диаграммы в пределах этой протяженности составляет не менее 0,0175 м-рад.

Подраздел 5. Требования к судам, находящимся в эксплуатации
Глава 131. Требования к пассажирским и накатным судам (пассажирским судам РО-РО)

      Сноска. Заголовок главы 131 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1942. Пассажирские накатные суда, построенные до 1 июля 1997 г., должны отвечать требованиям пункта 1944 настоящих Правил не позднее даты первого периодического освидетельствования, проведенного после даты, определяемой в зависимости от А/Аmах (отношения вероятностного индекса А, определяемого в соответствии с пунктом 1945 настоящих Правил, к максимальному вероятностному индексу Аmах, определяемому в соответствии с пунктом 1946 настоящих Правил):

      1) менее 85 % — не позднее 1 октября 1998 года;

      2) 85 % или более, но менее 90 % — не позднее 1 октября 2000 года;

      3) 90 % или более, но менее 95 % — не позднее 1 октября 2002 года;

      4) 95 % или более, но менее 97,5 % — не позднее 1 октября 2004 года;

      5) 97,5 % или более — не позднее 1 октября 2005 года.

      Число затапливаемых отсеков принимается в соответствии с требованиями пунктов 2064 и 2065 настоящих Правил.

      1943. В дополнение к требованиям пункта 1942 настоящих Правил пассажирские накатные суда с числом людей на борту 400 человек и более отвечают требованиям подпунктов 2) и 3) пункта 1943 настоящих Правил, при предполагаемом повреждении в любом месте по длине судна, не позднее даты первого периодического освидетельствования, проведенного после самой поздней даты из указанных в подпунктах 1), 2) и 3) пункта 1943 настоящих Правил:

      1) в зависимости от отношения A/Amах:

      менее 85 % — не позднее 1 октября 1998 года;

      85 % или более, но менее 90 % — не позднее 1 октября 2000 года;

      90 % или более, но менее 95 % — не позднее 1 октября 2002 года;

      95 % или более, но менее 97,5 % — не позднее 1 октября 2004 года;

      97,5 % или более — не позднее 1 октября 2010 года;

      2) в зависимости от числа людей на борту судна:

      1500 или более — не позднее 1 октября 2002 года;

      1000 или более, но менее 1500 — не позднее 1 октября 2006 года;

      600 или более, но менее 1000 — не позднее 1 октября 2008 года;

      400 или более, но менее 600 — не позднее 1 октября 2010 года.

      3) по достижении судном возраста 20 лет и более ("возраст судна" — время, отсчитываемое от даты закладки киля или от даты, на которую судно находилось в подобной стадии постройки, или же от даты, на которую судно было переоборудовано в пассажирское накатное судно).

      1944. К аварийной посадке и остойчивости предъявляются следующие требования:

      1) при выполнении расчетов аварийной посадки и остойчивости должны быть учтены требования пунктов 1845, 1846, 1848 – 1851, 1853 настоящих Правил. Ссылки на главы 131, 132 и 133 настоящих Правил в перечисленных пунктах заменяются ссылкой на подпункт 6) пункта 1943 настоящих Правил;

      2) начальная метацентрическая высота судна в конечной стадии симметричного затопления, определенная методом постоянного водоизмещения, равна не менее 0,05 м;

      3) диаграмма статической остойчивости для конечной стадии затопления (после спрямления, если оно производится) имеет участок с положительными плечами протяженностью не менее 15о.

      Площадь участка диаграммы с положительными плечами и максимальное плечо диаграммы в пределах указанной выше протяженности отвечает требованиям пунктов 1871 и 1872 настоящих Правил;

      4) остойчивость в промежуточных стадиях затопления отвечает требованиям пункта 1869 настоящих Правил.

      5) для целей расчета остойчивости судна в поврежденном состоянии коэффициенты проницаемости помещений и поверхностей, как правило, принимается равными величинам, определяемым по приложению 233 настоящих Правил.

      Более высокая проницаемость поверхностей принимается для помещений, которые в районе аварийной ватерлинии не содержат значительного количества жилых помещений или механизмов, а также для помещений, которые, как правило, не заняты значительным количеством груза или запасов;

      6) для целей соответствия требованиям к аварийной посадке и остойчивости согласно пункту 1944 настоящих Правил размеры повреждений принимаются согласно пункту 1863 настоящих Правил;

      7) посадка поврежденного судна соответствует требованиям пункта 1867 настоящих Правил; время спрямления, необходимое для выполнения этих требований, не превышает 15 мин;

      8) аварийная ватерлиния после спрямления судна, а также для случаев, когда спрямление не производится, проходит на 76 мм ниже палубы переборок.

      1945. Вероятностный индекс А определяется по формуле:

      А =

aps (716)

      Суммирование выполняется для одиночных отсеков и групп двух смежных отсеков.

      1) при расчетах, выполняемых для определения индекса А, судно считается загруженным по самую высокую ватерлинию деления на отсеки на ровный киль или, если имеется, с конструктивным дифферентом, с максимальным эксплуатационным возвышением центра тяжести.

      Коэффициенты проницаемости принимаются в соответствии с требованиями подпункта 1) пункта 1800, пунктов 1801 и 1804 настоящих Правил.

      Для грузовых помещений ро-ро коэффициент проницаемости принимается равным 0,90;

      2) параметры а и р определяются в соответствии с требованиями пунктов 1816 и 1817 настоящих Правил. Значение коэффициента kv принимается равным 1;

      3) параметр s определяется по формуле:


(717)

      где GZmax — максимальное положительное восстанавливающее плечо диаграммы статической остойчивости поврежденного судна, м, в пределах 15о от положения равновесия, но не более 0,1 м;


— протяженность, положительного участка диаграммы статической остойчивости, град, но не более 15о;

— площадь диаграммы статической остойчивости, м-рад, определяемая в соответствии с пунктом 1871 настоящих Правил, но не более 0,015 м-рад;

      с — коэффициент, равный:

      с = 1 — если угол крена в конечной стадии затопления Өе не превышает 7о,

      c =

если 7 ое <o,

      с = 0, если угол Өе превышает 20о;

      Өе — угол крена в конечной стадии затопления (до спрямления), град.

      1946. Если аварийная посадка и остойчивость полностью соответствуют требованиям параграфа 1 главы 126 настоящих Правил, то параметр s принимается равным 1.

      Параметр s принимается равным нулю для любого случая затопления, вследствие которого:

      1) во время промежуточной стадии затопления или перед спрямлением угол крена превышает 20о или угол, при котором входят в воду какие-либо отверстия, через которые происходит распространение воды на судне, или

      2) в конечной стадии затопления входит в воду палуба переборок, исключая район расположения затопленного отсека или отсеков, или

      3) в конечной стадии затопления крен превышает 12о, или

      3) в конечной стадии затопления hав меньше 0,05 м.

      1947. Если учитывается деление судна продольными водонепроницаемыми переборками, то фактор р умножается на редукционный коэффициент r, определяемый в соответствии с подпунктом 3) пункта 1818 настоящих Правил при значении

=1.

      1948. Если величина s<1 при затоплении одного любого отсека судна, для которого требуется одноотсечный стандарт, или при затоплении любых двух смежных отсеков судна, для которого требуется двухотсечный стандарт, то вычисляется максимальный вероятностный индекс Amax1 или Аmax2, также как А1 или А2, но значение s принимается равным единице при:

      1) затоплении каждого отсека судна, для которого требуется одноотсечный стандарт,

      2) затоплении каждых двух смежных отсеков судна, для которого требуетсядвухотсечныйстандарт.

      1949. Значение А/Amax вычисляется по следующим формулам:

      для одноотсечного стандарта


или

; (718)

      для двухотсечного стандарта


(719)

      где А1 — часть величины А, определенная в соответствии с пунктом 1945 настоящих Правил для случаев затопления одного отсека;

      А2 — часть величины А, определенная в соответствии с пунктом 1945 настоящих Правил для случаев затопления двух смежных отсеков;

      Аmax1 — часть величины А, определенная в соответствии с пунктом 1948 настоящих Правил для случаев затопления одного отсека;

      Аmax2 — часть величины А, определенная в соответствии с пунктом 1948 настоящих Правил для случаев затопления двух смежных отсеков.

Глава 132. Навалочные суда, рудовозы и комбинированные суда

      Сноска. Заголовок главы 132 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1950. Навалочное судно, с одинарными бортами, конструкция которых отвечает требованиям подпункта 1) пункта 637 настоящих Правил, длиной L1 > l50 м, перевозящее твердые навалочные грузы плотностью 1000 кг/м3 и более, построенное 1 июля 1999 г. или после этой даты, отвечает требованиям главы 130 настоящих Правил при затоплении любого грузового трюма во всех случаях загрузки по летнюю грузовую марку. Навалочное судно, у которого носовой грузовой трюм ограничен наружной обшивкой или двойным бортом шириной менее 760 мм, длиной L1 150 м и более, построенное до 1 июля 1999 г., перевозящее твердые навалочные грузы плотностью 1780 кг/м3 и более, отвечает требованиям главы 130 настоящих Правил при затоплении носового грузового трюма во всех случаях загрузки по летнюю грузовую марку не позднее даты освидетельствования, определенной в зависимости от возраста судна:

      1) для судов, возраст которых на 1 июля 1998 г. составит 20 лет и более, принимается дата первого промежуточного (второго или третьего ежегодного освидетельствования) или первого очередного освидетельствования, которое проводится после 1 июля 1998 г., в зависимости от того, что имеет место ранее;

      2) для судов, возраст которых на 1 июля 1998 г. составит 15 лет и более, но менее 20 лет, принимается дата первого очередного освидетельствования, которое будет проводиться после 1 июля 1998 г., но не позднее 1 июля 2002 г.;

      3) для судов, возраст которых на 1 июля 1998 г. составит менее 15 лет, принимается дата третьего очередного освидетельствования, либо дата достижения судном возраста 15 лет, в зависимости от того, что имеет место позднее.

      1951. При выполнении расчетов аварийной остойчивости принимают следующие значения коэффициентов проницаемости:

      0,90 — для загруженных трюмов; 0,95 — для пустых трюмов.

      1952. Суда, не отвечающие требованиям пункта 1950 настоящих Правил, возможно освободить от выполнения указанного требования при выполнении следующих условий:

      1) программа ежегодного освидетельствования носового трюма заменена программой, принятой при расширенном промежуточном освидетельствовании;

      2) в рулевой рубке предусмотрена световая и звуковая сигнализация:

      о поступлении воды выше уровня два метра над двойным дном в кормовую часть каждого грузового трюма;

      о заполнении водой льяльных колодцев каждого трюма по верхний уровень.

      Такая сигнализация отвечает требованиям раздела 13 настоящих Правил;

      3) судно снабжено подробной информацией о последствиях поэтапного затопления грузового трюма и подробными инструкциями в соответствии с разделом 8 МКУБ.

      Информация содержит сведения и документацию, указанные в подпункте 5) пункта 1791 настоящих Правил, и результаты расчетов аварийной посадки и остойчивости судна при поэтапном затоплении трюма во всех случаях загрузки по летнюю грузовую марку на ровный киль. Если судно отвечает требованиям главы 130 настоящих Правил при меньшей осадке, в документ необходимо включить диаграмму предельных возвышений центра тяжести (предельных моментов или минимальных метацентрических высот), построенную с учетом дифферента и загрузки судна. Необходимо учесть прочность переборки. Информация содержит сводную таблицу результатов расчетов с указанием критических факторов и сведения, указанные в подпункте 5) пункта 1791 настоящих Правил.

      1953. Суда, которым назначен уменьшенный надводный борт в соответствии с требованиями подраздела 4 раздела 7 настоящих Правил, считаются отвечающими требованиям пункта 1950 настоящих Правил.

      1954. Сведения о выполнении требований пунктов 1950 – 1952 настоящих Правил помещают в Информацию, требуемый пунктом 218 настоящих Правил.

      1955. Суда, построенные до 1 июля 2004 г., отвечают требованиям пунктов 1906 - 1908 настоящих Правил не позднее даты первого периодического освидетельствования судна, проводимого после 1 июля 2004 г.

      1956. При невозможности установки датчиков уровня воды в кормовой части грузового трюма на расстоянии, меньшем или равном В/6 от только верхний датчик;

      суда, не выполнившие диаметральной плоскости, они располагают по обоим бортам трюма.

      1957. На судах, подпадающих под требования пункта 1952 настоящих Правил, в грузовых трюмах устанавливается требование подпункта 2) пункта 1952 настоящих Правил на 1 января 2004 года, оборудуются датчиками уровня воды в грузовых трюмах в соответствии с подпунктом 1) пункта 1906 настоящих Правил (с учетом пункта 1956 настоящих Правил).

Подраздел 6. Требования к делению на отсеки судов,
кили которых заложены 1 января 2009 года или после этой даты
Глава 133. Общие положения

      Сноска. Заголовок главы 140 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Область распространения

      1958. Требования настоящего подраздела применяются при проектировании судов, кили которых будут заложены или которые будут находиться в подобной стадии постройки 1 января 2009 года или после этой даты, и распространяются на:

      1) пассажирские суда;

      2) нефтеналивные суда;

      3) рыболовные суда длиной L1 > 100 м;

      4) суда типа А и суда типа В с уменьшенным надводным бортом, указанные в пунктах 156 и 161 Правил о грузовой марке;

      7) суда специального назначения;

      8) суда обеспечения;

      10) грузовые суда длиной Ls > 80 м, не перечисленные выше;

      11) сухогрузные суда длиной Ls < 80 м (пункт 1976 настоящих Правил);

      12) ледоколы длиной L1 > 50 м;

      13) буксиры длиной L1 > 40 м;

      14) земснаряды длиной L1 > 40 м, трюмные земснаряды длиной L1 > 60 м;

      15) спасательные суда;

      16) буровые суда;

      17) плавучие маяки;

      19) стоечные суда, используемые как плав-гостиницы и/или, если на их борту может находиться более 100 человек;

      20) навалочные суда, рудовозы и комбинированные суда, находящиеся в эксплуатации, время постройки которых оговорено в главе 137 настоящих Правил;

      21) грузовые суда длиной L1 <100 м, не являющиеся навалочными, которые имеют только один грузовой трюм или грузовые трюмы, не разделенные водонепроницаемой переборкой до палубы надводного борта (параграф 3 главы 135 настоящих Правил).

      1959. Для судов, на которые действие требований настоящего раздела не распространяются, рекомендуется принимать все меры, допускаемые назначением и условиями эксплуатации для достижения возможно лучших характеристик деления на отсеки.

      Однако, если, по желанию судовладельца, в символе класса такого судна предусматривается знак деления на отсеки, необходимо чтобы оно отвечало требованиям настоящего раздела в полном объеме.

      Применимость требований настоящего раздела к судам новых типов определяется по согласованию с Регистром судоходства.

      1960. Требования главы 136 настоящих Правил применяются к судам типа А и судам типа В с уменьшенным надводным бортом при подтверждении выполнения требований пунктов 155-167 Правил о грузовой марке, к делению на отсеки этих судов.

      1961. При выполнении расчетов, требуемых главой 136 настоящих Правил, учитывают расчеты, выполненные в соответствии с требованиями глав 134 и 135 настоящих Правил.

      Линия киля проходит в сечении мидель-шпангоута параллельно наклону киля:

      1) через верхнюю кромку киля в диаметральной плоскости или через линию пересечения внутренней стороны обшивки борта с килем, если брусковый киль проходит ниже этой линии на судне с металлической обшивкой;

      2) на деревянных и композитных судах это расстояние измеряется от нижней кромки шпунта в киле. Если днище судна в сечении мидель-шпангоута имеет вогнутую форму или если имеются утолщенные шпунтовые поясья, то это расстояние измеряется от точки пересечения продолженной плоской части днища с диаметральной плоскостью на мидель-шпангоуте;

      1962. Во всех расчетных случаях затопления принимается только одна пробоина в корпусе и учитывается только одна свободная поверхность влившейся после аварии забортной воды. При этом пробоина считается имеющей форму прямоугольного параллелепипеда.

      1963. Все линейные размеры величин, имеющиеся в настоящем разделе, приняты в метрах.

Параграф 2. Объем освидетельствований

      1964. Положения, относящиеся к порядку классификации, освидетельствованиям при постройке и классификационным освидетельствованиям, а также требования к технической документации, представляемой на рассмотрение Регистру судоходства, изложены в части 1 настоящих Правил.

      1965. Для каждого судна, отвечающего требованиям настоящего раздела, Регистр судоходства осуществляет:

      1) проверку соответствия конструктивных мероприятий, связанных с делением на отсеки, требованиям, указанным в параграфе 4 главы 8, главы 21 подраздела 4 раздела 5, подразделов 2, 4, 5, раздела 10, и глав 254- 261, 283, 284, 288 настоящих Правил;

      2) рассмотрение и одобрение Информации об аварийной посадке и остойчивости, Наставления по использованию аварийно-предупредительной сигнализации появления воды в отсеках судна, предусмотренного пунктом 2179 настоящих Правил, Схемы по борьбе за живучесть и рассмотрение предусмотренной пунктом 1976 настоящих Правил Информации о последствиях затопления отсеков (принимается к сведению);

      3) проверку правильности назначения и нанесения дополнительных грузовых марок, соответствующих грузовым ватерлиниям деления судна на отсеки;

      4) рассмотрение и одобрение установленной на судне ЭВМ и соответствующего программного обеспечения в случае, если для оценки аварийной посадки и остойчивости предусмотрено ее использование.

Параграф 2. Общие технические требования

      1966. Суда имеют как можно более эффективное деление на отсеки с учетом характера эксплуатации, для которой они предназначены. Степень деления судна на отсеки изменяется в зависимости от района плавания, размеров судна и числа людей на борту таким образом, чтобы высшая степень деления на отсеки соответствовала судам, имеющим наибольшую длину и занятым преимущественно перевозкой пассажиров.

      1967. Ни в коем случае ни одна из грузовых ватерлиний деления на отсеки не принимается выше самой высокой грузовой ватерлинии в соленой воде, определенной, исходя из условия обеспечения прочности судна или в соответствии с Правилами о грузовой марке.

      Положение установленной для данного судна грузовой ватерлинии деления на отсеки отмечается на бортах судна и в документах Регистра судоходства в соответствии с Правилами о грузовой марке.

      1968. Объемы и площади во всех случаях вычисляются до теоретических обводов. Количество влившейся воды и элементы свободных поверхностей в отсеках железобетонных, пластмассовых, деревянных и композитных судов вычисляются до внутренних обводов.

      1969. При определении начальной метацентрической высоты поврежденного судна поправки на влияние свободных поверхностей жидкого груза, судовых запасов и балласта учитываются таким же образом, как в расчетах остойчивости неповрежденного судна в соответствии с параграфом 5 главы 91 настоящих Правил.

      При построении диаграмм статической остойчивости поврежденного судна закрытые надстройки, ящики и рубки, углы заливания через считающиеся открытыми отверстия в бортах, палубах и переборках корпуса и надстроек, а также поправки на влияние жидких грузов учитываются таким же образом, как при построении диаграмм неповрежденного судна в соответствии с параграфом 7 главы 91 настоящих Правил.

      Надстройки, ящики и рубки, получившие повреждения, принимаются в расчет только с коэффициентами проницаемости, указанными в параграфе 6 главы 133 настоящих Правил, или вообще не учитываться. Находящиеся внутри них отверстия для доступа в незатопленные помещения считаются открытыми для заливания при соответствующих углах крена в тех случаях, когда они не имеют штатных устройств для закрытия, непроницаемых при воздействии моря.

      1970. При выполнении расчетов аварийной посадки и остойчивости учитывают изменение исходной (до повреждения) нагрузки судна от замещения жидких грузов в поврежденных цистернах и танках забортной водой, с учетом исчезновения свободной поверхности этих грузов в затопленных танках, находящихся ниже аварийной ватерлинии.

      1971. Суда, на которые распространяются требования настоящего раздела, снабжаются одобренной Регистром судоходства Информацией об аварийной посадке и остойчивости судна при затоплении отсеков и Схемой по борьбе за живучесть. Эти документы позволяют капитану учитывать при эксплуатации судна требования, связанные с делением на отсеки, и оценивать состояние судна при затоплении отсеков для принятия необходимых мер по сохранению поврежденного судна

      1972. Информация об аварийной посадке и остойчивости содержит:

      1) сведения о судне, включая его размерения и допустимые осадки при плавании на чистой воде и во льдах, схематический чертеж его продольного разреза, планов палуб и двойного дна, а также характерные поперечные сечения с указанием всех непроницаемых переборок и выгородок, отверстий в них, характера закрытий этих отверстий и приводов, отверстий воздушных и вентиляционных труб, а также схемы систем, используемых при борьбе за живучесть судна;

      2) сведения, необходимые для поддержания остойчивости неповрежденного судна, достаточной для того, чтобы оно могло, в соответствии с требованиями настоящего раздела, выдержать самое опасное расчетное повреждение; инструктивные данные по загрузке и балластировке судна с рекомендациями по целесообразному в отношении принятого деления на отсеки распределению грузов, запасов и балласта, одновременно удовлетворяющему условиям дифферента, остойчивости и прочности судна в целом; краткий перечень требований к аварийной посадке и остойчивости судна;

      3) диаграмму предельных возвышений центра тяжести судна (предельных моментов или минимальных метацентрических высот), построенную с учетом обеспечения выполнения требований настоящего подраздела и раздела 6 настоящих Правил;

      4) сводку результатов расчетов симметричного и несимметричного затоплений, в которой приведены данные об исходной и аварийной посадке, крене, дифференте и метацентрической высоте как до, так и после принятия мер по спрямлению судна или улучшению остойчивости, а также рекомендуемые меры для этого и необходимое время. Приводят характеристики диаграмм статической остойчивости для худших случаев затопления судна;

      5) сведения по конструктивному обеспечению деления судна на отсеки, использованию устройств для закрытия отверстий, устройств для перетока воды и аварийных средств, а также вытекающие из особенностей данного судна возможные последствия затопления, рекомендуемые и запрещенные действия экипажа при эксплуатации и авариях судна, связанных с затоплением.

      1973. Схема по борьбе за живучесть разрабатывается в масштабе, приемлемом для работы, но не менее чем 1:200. На пассажирских судах схема постоянно висит на ходовом мостике. На грузовых судах схема постоянно висит или находится под рукой на ходовом мостике. Схема, содержащая продольный разрез, планы палуб, двойного дна и поперечные сечения, включает:

      1) границы водонепроницаемых отсеков и цистерн;

      2) балластную, осушительную, перепускную (спускную) системы, а также устройства для выравнивания крена, вызванного затоплением;

      3) расположение отверстий в водонепроницаемых отсеках и средств их закрытия с указанием расположения органов управления этими средствами, средств индикации и сигнализации;

      4) расположение дверей в наружной обшивке корпуса с указанием средств индикации, наблюдения и систем определения протечек;

      5) расположение непроницаемых при воздействии моря закрытий над палубой переборок и на самой низкой непроницаемой при воздействии моря палубе с указанием средств индикации, если они применимы;

      6) расположение осушительных и балластных насосов, их постов управления и клапанов.

      1974. Информация об аварийной посадке и остойчивости составляется по данным Информации об остойчивости судна. Порядок распространения Информации об аварийной посадке и остойчивости с одного судна на другое аналогичен порядку распространения Информации об остойчивости, указанному в пункте 1528 настоящих Правил. Информацию об аварийной посадке и остойчивости допускается вводить в Информацию об остойчивости неповрежденного судна в виде отдельного раздела.

      1975. Для оценки аварийной посадки и остойчивости судна рекомендуется использовать судовую ЭВМ. При этом необходимо чтобы соответствующее программное обеспечение имело допуск Регистра судоходства.

      ЭВМ не заменяет Информацию об аварийной посадке и остойчивости.

      1976. Сухогрузные суда длиной Ls менее 80 м снабжают Информацией о последствиях затопления отсеков. Эта Информация должна содержать сведения и документацию, указанные в пункте 1972 настоящих Правил, и результаты расчетов аварийной посадки и остойчивости судна при затоплении машинного отделения и каждого помещения для груза. Расчеты выполняются для двух осадок, одной из которых является осадка по летнюю грузовую марку. Максимально допустимое положение центра тяжести судна принимается в соответствии с Информацией об остойчивости судна. Коэффициенты проницаемости грузовых помещений должны приниматься с учетом предполагаемых к перевозке грузов и должны находиться в пределах 0,60 — 0,90. Информация о последствиях затопления отсеков содержит сводную таблицу результатов расчетов с указанием критических факторов и сведения, указанные в подпункте 5) пункта 1972 настоящих Правил.

      1977. Каждое судно на носу и корме имеет четко нанесенную шкалу осадок. В том случае, когда шкалы осадок расположены таким образом, что они не могут быть ясно видимы, или условия эксплуатации затрудняют снятие показаний со шкал осадок, судно оборудуют надежной системой измерения осадок, с помощью которой можно легко определить осадку носом и кормой.

Параграф 3. Условия удовлетворения требованиям
к делению на отсеки

      1978. Деление судна на отсеки считается отвечающим требованиям настоящего раздела, если:

      1) достижимый индекс деления на отсеки А, рассчитанный в соответствии с требованиями параграфа 3 главы 134 настоящих Правил, не меньше требуемого индекса деления на отсеки R, рассчитанного в соответствии с требованиями параграфа 2 главы 134 настоящих Правил, и кроме того, частичные индексы As, Ap и Аг не менее 0,9R для пассажирских судов и 0,5R — для грузовых судов;

      2) достигнутый (фактический) ледовый вероятностный индекс деления на отсеки Ая не меньше, чем требуемый ледовый вероятностный индекс деления на отсеки RR. Индексы Ая и RR определяются в соответствии с требованиями главы 134 настоящих Правил;

      3) к судам, для которых в главе 134 настоящих Правил отсутствуют указания по расчету индексов А и/или R, требование подпункта 1) пункта 1978 настоящих Правил не применяется;

      4) аварийная посадка и остойчивость отвечают требованиям главы 135 настоящих Правил, с учетом пункта 1756 настоящих Правил.

      1979. Знак деления на отсеки вводится в символ класса судна в соответствии с главой 2 настоящих Правил, если при всех расчетных случаях нагрузки, соответствующих назначению данного судна, деление его на отсеки признается удовлетворительным согласно пункту 1978 настоящих Правил, аварийная посадка и остойчивость соответствует требованиям главы 135 настоящих Правил при затоплении любого одного или любых нескольких смежных отсеков по длине судна, соответственно вводимому знаку деления на отсеки, и доказано соответствие конструктивных мероприятий, связанных с делением судна на отсеки, требованиям, указанным в параграфе 4 главы 8, главы 21 и в подразделе 7 раздела 5 настоящих Правил.

      Когда в соответствии с параграфом 4 главы 135 настоящих Правил число затапливаемых отсеков изменяется по длине судна, в знаке деления на отсеки указывается меньшее из них.

      1980. Дополнительные условия введения в символ класса знака деления на отсеки приведены в параграфе 4 главы 135 настоящих Правил.

Параграф 6. Коэффициенты проницаемости

      1981. В расчетах аварийной посадки и остойчивости коэффициент проницаемости затопленного помещения принимается равным:

      1) 0,85 — для помещений, занятых механизмами, электростанциями, а также технологическим оборудованием на рыболовных и обрабатывающих судах;

      2) 0,95 — для жилых помещений, а также для пустых помещений, включая порожние цистерны;

      3) 0,6 — для помещений, предназначенных для сухих запасов.

      1982. Проницаемость затопленных цистерн с жидким грузом или жидкими запасами, или водяным балластом определяется, исходя из предположения, что весь груз из цистерны выливается, а забортная вода вливается с учетом коэффициента проницаемости, равного 0,95.

      1983. Значения коэффициентов проницаемости помещений, предназначенных для твердых грузов, указаны далее в соответствующих пунктах глав 134 — 137 настоящих Правил.

      1984. Значения коэффициентов проницаемости помещений воможно принять меньшими, чем указано выше, лишь в том случае, если выполнен специальный расчет проницаемости, одобренный Регистром судоходства.

      Для грузовых помещений, включая рефрижераторные, при выполнении специального расчета проницаемости коэффициент проницаемости груза принимается равным 0,6, а коэффициент проницаемости груза в контейнерах, трейлерах, ролл-трейлерах и грузовиках — 0,71.

      1985. Если расположение помещений судна или характер его эксплуатации таковы, что очевидна целесообразность применения других коэффициентов проницаемости, приводящих к более жестким требованиям, Регистр судоходства требует применения этих более жестких коэффициентов.

Глава 134. Вероятностная оценка деления судов на отсеки

      Сноска. Заголовок главы 134 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения,
требуемый индекс деления на отсеки R

      1986. Требования настоящей главы применяются к грузовым судам длиной Ls 80 м и более и ко всем пассажирским судам, независимо от длины.

      Исключением из требований настоящей главы в части применения являются те суда, типы которых перечислены в подпунктах 1) - 9), 19), 20) пункта 1958 настоящих Правил.

      1987. Деление судна на отсеки считается достаточным, если достижимый индекс деления на отсеки А, рассчитанный в соответствии с параграфом 3 главы 134 настоящих Правил, не меньше требуемого индекса деления на отсеки R, рассчитанного в соответствии с требованиями пункта 1988 настоящих Правил, и если, кроме того, частичные индексы As, Ар и А/ не менее 0,9 R для пассажирских судов и 0,5 R — для грузовых судов.

      1988. Для всех судов, к которым применяются требования настоящего раздела, касающиеся остойчивости в поврежденном состоянии, необходимо обеспечить степень деления на отсеки, которая определяется требуемым индексом деления на отсеки R следующим образом:

      1) для грузовых судов длиной Ls более 100 м:

      R =1-128/(Ls +152);

      2) для грузовых судов длиной Ls не менее 80 м, но не более 100 м:



      где Ro — величина R, рассчитанная по формуле, приведенной в подпункте 1) настоящего;

      3) для пассажирских судов:

      R= 1-5000/( Ls + 2,5N+ 15255),

      где N=N1+2N2;

      N1 — число людей, для которых обеспечены места в спасательных шлюпках;

      N2 — число людей (включая лиц командного состава и экипаж), которое судну разрешено перевозить сверх N1;

      4) если условия эксплуатации таковы, что соответствие подпункта 3) пункта 1988 настоящих Правил, основанное на использовании формулы N = N1+2N2, является практически невозможным, и если Регистр судоходства считает, что существующий уровень опасности в достаточной мере снижен, возможно принятие меньшей величины N, которая ни в коем случае не менее N = N1+2N2.

Параграф 2. Достижимый индекс деления на отсеки А

      1989. Достижимый индекс деления на отсеки А определяется путем суммирования частичных индексов As, Ap и Al рассчитанных для осадок ds, dp и dl, по следующей формуле:

      A = 0,4As + 0,4Ap + 0,2 Al. (720)

      Каждый частичный индекс есть суммированный вклад всех учитываемых случаев повреждения с использованием следующей формулы:

      A =

pisi, (721)

      где i — индекс каждого рассматриваемого отсека или группы отсеков;

      pi — вероятность затопления только рассматриваемого отсека или группы отсеков, исключая любое горизонтальное деление на отсеки, как определено в параграфе 4 настоящей главы настоящих Правил;

      si — вероятность выживания судна после затопления рассматриваемого отсека или группы отсеков с учетом влияния любого горизонтального деления на отсеки, определенного в параграфе 5 настоящей главы настоящих Правил.

      1990. При расчете индекса А для осадки при самой высокой ватерлинии деления на отсеки и частичной осадки деления на отсеки принимается, что судно не имеет дифферента. Для расчета индекса А при наименьшей эксплуатационной осадке используется фактический эксплуатационный дифферент. Если по условиям эксплуатации изменение дифферента по сравнению с рассчитанным дифферентом превышает 0,5 % Ls, проводится один или более дополнительных расчетов индекса А для одних и тех же осадок, но с различными дифферентами, с тем чтобы для всех условий эксплуатации разница в дифференте по сравнению со справочным дифферентом, использованным для одного расчета, была менее 0,5 % Ls.

      1991. При определении положительного восстанавливающего плеча диаграммы остаточной остойчивости используется метод постоянного водоизмещения.

      1992. Суммирование, предусматриваемое приведенными выше формулами, производится по всей длине деления судна на отсеки Ls для всех случаев затопления одного либо двух и более смежных отсеков. В случае несимметричного затопления расчетная величина А принимается как средняя величина, полученная в результате расчетов для обоих бортов. В качестве альтернативы следует принимать ту величину, которая соответствует борту, в отношении которого получен наихудший результат.

      1993. При наличии бортовых отсеков всегда, когда рассматриваются варианты затопления, включающего эти отсеки, их затопление учитывают при суммировании в соответствии с приведенной в формуле (721) настоящих Правил. Кроме того, добавляются случаи одновременного затопления одного или нескольких бортовых отсеков и смежного с ними одного или нескольких внутренних отсеков, исключая, однако, повреждение, протяженность которого в поперечном направлении более половины ширины В судна. Для целей требования параграфа 3 настоящей главы поперечная протяженность измеряется от борта судна внутрь под прямым углом к диаметральной плоскости на уровне осадки при самой высокой ватерлинии деления на отсеки.

      1994. В расчетах затопления, выполняемых в соответствии с правилами, предполагается, что имеется только одна пробоина в корпусе и одна свободная поверхность. Протяженность повреждения по вертикали принимается от основной плоскости вверх до любой водонепроницаемой горизонтальной конструкции деления судна на отсеки над ватерлинией или выше. Однако если меньшая протяженность повреждения дает более неблагоприятный результат, принимается такая протяженность.

      1995. Если в пределах принятой протяженности повреждения расположены трубы, проходы или туннели, принимают меры, обеспечивающие, чтобы прогрессирующее затопление не распространялось на отсеки, иные, чем отсеки, принимаемые затопляемыми. Однако Регистр судоходства допускает незначительное прогрессирующее затопление, если доказано, что его воздействие легко контролируется и безопасность судна не снижается.

Параграф 3. Расчет фактора pt

      1996. Фактор pi для одного отсека или группы отсеков рассчитывается в соответствии с пунктами 1997 и 1998 настоящих Правил, с использованием следующих условных обозначений:

      j — номер зоны, затронутой повреждением, расположенной в корму, начиная с номера 1 в корме;

      n — количество смежных зон, затронутых повреждением;

      k — номер конкретной продольной переборки, служащей барьером при поперечном повреждении, отсчитываемый от обшивки борта к диаметральной плоскости. Обшивка имеет k = 0,

      x1 — расстояние от крайней кормовой точки длины Ls до кормовой оконечности рассматриваемой зоны;

      x2 — расстояние от крайней кормовой точки длины Ls до носовой оконечности рассматриваемой зоны;

      b — среднее расстояние в поперечном направлении, м, измеренное под прямым углом к диаметральной плоскости на уровне самой высокой грузовой ватерлинии деления на отсеки между обшивкой борта и принимаемой вертикальной плоскостью, простирающейся между продольными пределами, используемыми для расчета фактора рi и являющейся касательной или общей со всей или частью наиболее удаленной от диаметральной плоскости секции рассматриваемой продольной переборки. Эта вертикальная плоскость ориентирована таким образом, чтобы среднее поперечное расстояние до обшивки борта было максимальным, но не более двойного наименьшего расстояния между этой плоскостью и обшивкой борта. Если верхняя часть продольной переборки находится ниже самой высокой грузовой ватерлинии деления на отсеки, вертикальная плоскость, используемая для определения b, принимается доходящей до самой высокой ватерлинии деления на отсеки. В любом случае b не принимается больше чем В/2.

      Если повреждение затрагивает только одну зону:



      Если повреждение затрагивает две смежные зоны:



      Если повреждение захватывает три и более смежных зоны:



      где r(x1, x2, b0) = 0.

      1997. Факторp(x1, x2) рассчитывается в соответствии со следующими формулами:

      предельная нормализованная максимальная длина повреждения:

      Jmax = 10/33;

      точка перегиба в распределении: Jkn = 5/33;

      кумулятивная вероятность в Jkn: pk = 11/12;

      максимальная абсолютная длина повреждения: lmax = 60 м;

      длина, на которой нормализованное распределение заканчивается:

      L* = 260 м;

      плотность вероятности в точке J= 0:

      bo=2(pk/Jkn – (1-pk)/{Jmax - Jkn))

      Если LS < L*

      Jm = min{Jmax, lmax/Ls},

      Jk =


      bl2 = b0.

      Если Ls > L*:

      Jm*=min{Jmax, Z,max/Z,*},

      Jk*=Jm*/2+


      Jm=Jm*L /LS,

      Jk=Jk*L*/Ls,

      bl2=2[pk/Jk-(1-pk)/(Jm-Jk)]

      b11= 4(1-pk )/Jm - Jk)Jk]-2pk/J2k,

      b21= -2{1-pk)/{Jm - Jk)2,

      b22 = - b21Jm

      безразмерная длина повреждения:

      J= (x2-x1)/Ls;

      нормализованная длина отсека или группы отсеков:

      Jn принимается как меньшее из значений J и Jm.

      1998. Если ни одна из границ рассматриваемого отсека или группы отсеков не совпадает с крайними или носовой точками:



      1999. Если кормовая граница рассматриваемого отсека или группы отсеков совпадает с крайней кормовой точкой или носовая граница рассматриваемого отсека или группы отсеков совпадает с крайней носовой точкой:

      J < Jk

      р(х1,х2)= 1/2(p2+J)

      J > Jk

      p(x1, x2)= 1/2(p2+J)

      2000. Если рассматриваемый отсек или группа отсеков простираются по всей длине деления на отсеки судна Ls:

      p(x1, х2)=1.

      2001. Фактор r(х1,х2,b) определяется по следующей формуле:

      r(x1,x2,b) = 1 - (1 – C)[1-G/p(x1,x2)]

      где С = 12Jь(- 45Jb + 4),

      где Jь = b/(15В).

      2002. Если рассматриваемый отсек или группа отсеков простираются по всей длине деления на отсеки судна Ls:

      G=G1=1/2bnJ2b + bl2Jb.

      2003. Если ни одна из границ рассматриваемого отсека или группы отсеков не совпадает с крайней кормовой или крайней носовой точками:



      где Jo = min(JJb).

      2004. Если кормовая граница рассматриваемого отсека или группы отсеков совпадает с крайней кормовой точкой или носовая граница рассматриваемого отсека или группы отсеков совпадает с крайней носовой точкой:

      G = 1/2 (G2+G1J)

Параграф 4. Расчет фактора si

      2005. Фактор si определяют для каждого случая предполагаемого затопления отсека или группы отсеков в соответствии с нижеследующими условными обозначениями и положениями:

      1) Өе — угол крена в состоянии равновесия на любой стадии затопления, град.;

      2) Өv — угол на любой стадии затопления, когда восстанавливающее плечо становится отрицательным, или угол, при котором отверстие, которое не может быть закрыто непроницаемо при воздействии моря, погружается в воду;

      3) GZmax — максимальное положительное восстанавливающее плечо, м, вплоть до угла Өv;

      4) протяженность — протяженность положительных восстанавливающих плеч, град., измеряемая от угла 0е. Положительная протяженность принимается вплоть до угла 0V;

      5) стадия затопления — любой отдельный этап в процессе затопления, включая стадию перед спрямлением (если оно выполняется), до достижения конечного равновесия.

      2006. Фактор si для любого случая повреждения в любом начальном состоянии загрузки di получают с помощью формулы:

      si = min(sпромеж. i, sкон.i, sмом.i),

      где sпромеж. i; — вероятность выживания во всех промежуточных стадиях затопления вплоть до достижения стадии окончательного равновесия. Рассчитывается в соответствии с пунктом 2007 настоящих Правил;

      sкон.i — вероятность выживания в конечной стадии равновесия после затопления.Рассчитывается в соответствии с пунктом 2008 настоящих Правил;

      sмом.i — вероятность выживания при воздействии кренящих моментов. Рассчитывается в соответствии с пунктом 2009 настоящих Правил.

      2007. Фактор sпромеж. i, применяется только к пассажирским судам (для грузовых судов sпромеж. i, принимается равным единице) и принимается как наименьший из s-факторов, полученных из всех стадий затопления, включая стадию перед спрямлением, если выполняется. Рассчитывается следующим образом:

      s промеж. i = [(СZmах/0,05)(Протяженность/7)1/4,

      где CZmax не принимается более 0,05 м, а Протяженность — не более 7o. s промеж. I = 0, если промежуточный угол крена превышает 15o. Когда требуется оборудование судна устройствами перетока, время спрямления судна не превышает 10 мин.

      2008.Фактор sкон.i получают с помощью формулы:

      =

      sкон.i = K[(GZmax/0,12)(Протияженность/16)1/4,

      где GZmax не принимается более 0,12 м;

      Протяженность не принимается более 16o;

      К=1, если Өe < Өmin;

      К=0, если Өe > Өmах;

      К =


      в других случаях,

      где Өmin — 7о для пассажирских судов и 25о для грузовых судов;

      Өmах — 15о для пассажирских судов и 30о для грузовых судов.

      2009. Фактор sмом.i применяется только к пассажирским судам (для грузовых судов sмом.i, принимается равным единице) и рассчитывается в конечном состоянии равновесия с помощью формулы:

      sмом.i = (GZmcix - 0,04)Водоизмещениекрен,

      где Водоизмещение — водоизмещение в неповрежденном состоянии при осадке по ватерлинию деления на отсеки;

      Мкрен — максимальный принимаемый кренящий момент, рассчитанный в соответствии с пунктом 2010 настоящих Правил;

      sмом.i < 1

      2010. Кренящий момент Мкрен рассчитывается следующим образом:

      Мкрен = max(Mпас Mветр Мплав.средства)

      1) Мпасс — максимально возможный кренящий момент в результате перемещения пассажиров, т-м, который определяется следующим образом:

      Мпасс = (0,075 – Np)(0,45В),

      где Np — максимальное число пассажиров, разрешенное для перевозки на судне при загрузке, соответствующей самой высокой рассматриваемой осадке деления на отсеки;

      В — ширина судна.

      В качестве альтернативы кренящий момент рассчитывают, предполагая, что пассажиры распределены на свободных пространствах палуб в направлении одного борта из расчета 4 человека на 1 м2 на тех палубах, где расположены места сбора, и таким образом, чтобы они создавали наиболее неблагоприятный кренящий момент. При этом предполагается, что вес каждого пассажира составляет 75 кг;

      2) Мветр — максимально возможный кренящий момент от ветра, т-м, действующий в аварийной ситуации:

      Мветр =(PAZ)/9806,

      где Р=120Н/м2;

      А — проекция боковой поверхности судна выше ватерлинии;

      Z — расстояние от центра проекции боковой поверхности судна выше ватерлинии до Т/2;

      Т— осадка судна, dt;

      3) Мспассредства — максимально возможный кренящий момент, возникающий приспуске с одного борта всех спасательных шлюпок и плотов с полным комплектом людей и снабжения, спускаемых с помощью шлюпбалок и кран-балок. Рассчитывается с использованием следующих предположений:

      все спасательные и дежурные шлюпки, установленные на борту, на который судно накренилось после повреждения, принимаются вываленными с полным комплектом людей и снабжения и готовыми к спуску;

      для спасательных шлюпок, устроенных таким образом, что они спускаются с полным комплектом людей и снабжения с мест их установки, принимается максимальный кренящий момент при спуске;

      спускаемый с помощью плотбалки спасательный плот с полным комплектом людей и снабжения, прикрепленный к каждой плотбалке, установленной на борту, на который судно накренилось после повреждения, должен рассматриваться вываленным и готовым к спуску;

      лица, которые не находятся в спасательных средствах, вываленных за борт, не учитываются при расчетах дополнительных моментов, как кренящего, так и восстанавливающего;

      спасательные средства на борту судна, противоположном накрененному, рассматриваются как находящиеся на местах их установки.

      2011. Несимметричное затопление сведится к минимуму с помощью эффективных средств. Если необходимо уменьшить большие углы крена, то применяемые для этого средства, где это практически возможно, автоматически действующими; но в любом случае, если предусмотрены средства управления устройствами спрямления, они приводятся в действие с мест, расположенных выше палубы переборок. Устройства спрямления и средства управления ими одобряются Регистром судоходства. Капитан судна снабжается соответствующей информацией относительно пользования устройствами спрямления.

      2012. Танки и отсеки, участвующие в таком спрямлении, оборудуют воздушными трубками или эквивалентными средствами достаточного сечения таким образом, чтобы предотвратить задержку их заполнения водой.

      2013. Фактор si принимается равным нулю, в тех случаях, когда конечная ватерлиния, учитывая увеличение осадки, крен и дифферент, проходит так, что погружаются:

      1) нижняя кромка отверстий, через которые происходит прогрессирующее затопление, и такое затопление не принимается во внимание в расчетах фактора si. В число таких отверстий включаются воздушные трубки, вентиляторы и отверстия, закрываемые посредством непроницаемых при воздействии моря дверей или люковых крышек; или

      2) любая часть палубы переборок на пассажирских судах, принимаемая как горизонтальный путь эвакуации для целей соответствия раздела 8 настоящих Правил.

      2014. Фактор si принимается равным нулю, если, учитывая увеличение осадки, крен и дифферент, на любой промежуточной или конечной стадии затопления:

      1) происходит погружение в воду любого люка вертикального пути эвакуации на палубе переборок, предназначенного для целей соответствия раздела 8 настоящих Правил;

      2) становятся недоступными или выходят из строя любые органы управления водонепроницаемыми дверями, устройствами спрямления, клапанами на трубопроводах или на вентиляционных каналах, предназначенных для поддержания целостности водонепроницаемых переборок, с мест, расположенных выше палубы переборок;

      3) происходит погружение в воду любой части трубопроводов или вентиляционных каналов, проходящих через водонепроницаемую ограничивающую конструкцию, расположенную в пределах любого отсека, включенного в случаи повреждения, которые повышают достижимый индекс А , если эти трубопроводы или каналы не оборудованы водонепроницаемыми средствами закрытия на каждой ограничивающей конструкции.

      2015. Однако, если в расчетах остойчивости в поврежденном состоянии учитываются отсеки, принимаемые затопленными в результате прогрессирующего затопления, рассчитывают несколько значений 5промежутл, предполагая спрямление на дополнительных стадиях затопления.

      2016. За исключением предусмотренного в подпункте 1) пункта 2014 настоящих Правил, не рассматриваются отверстия, которые закрываются при помощи водонепроницаемых крышек лазов и палубных иллюминаторов, небольшие водонепроницаемые крышки люков, дистанционно управляемые водонепроницаемые скользящие двери, бортовые иллюминаторы неоткрывающегося типа, а также водонепроницаемые двери проходов и крышки люков, которые требуется держать закрытыми при нахождении судна в море.

      2017. Если горизонтальные водонепроницаемые границы установлены выше рассматриваемой ватерлинии, величина s, рассчитываемая для находящегося ниже отсека или группы отсеков, получают путем умножения величины, определенной в пункте 2006 настоящих Правил, на редукционный фактор vm, согласно пункту 2018 настоящих Правил, который представляет собой вероятность того, что помещения, находящиеся выше горизонтального деления на отсеки, не будут затоплены.

      2018. Фактор vm получают с помощью следующей формулы:

      vm = v(Hj,n, m, d) - v(Hj, n, m-1, d),

      где Hj, n, m — наименьшая высота над основной плоскостью, м, в пределах продольной протяженности х1(j)...х2(j+n-1) горизонтальной границы m, которая, как предполагается, ограничивает вертикальное распространение затопления для рассматриваемых поврежденных отсеков;

      Hj, n, m-1 — наименьшая высота над основной плоскостью, м, в пределах продольной протяженности х1(j)...х2(j+n-1) горизонтальной границы (т—1), которая, как предполагается, ограничивает вертикальное распространение затопления для рассматриваемых поврежденных отсеков;

      j — означает крайнюю кормовую точку рассматриваемых поврежденных отсеков;

      m — представляет собой каждую горизонтальную границу, отсчитываемую вверх от рассматриваемой ватерлинии;

      d — является рассматриваемой осадкой, определенной в параграфе 2 главы 133 настоящих Правил;

      х1 и х2 — представляют крайние точки отсека или группы отсеков, рассматриваемых в параграфе 4 главы 134 настоящих Правил.

      Факторы v(Hj, n, m, d) и v(Hj, n, m-1, d) получают из следующих формул:

      v(H,d)= 0,8(H- d)/7,8], если (Hm-d) менее или равно 7,8 м;

      v(H,d)= 0,8 + 0,2[(H-d)-7,8]/4,7 - во всех других случаях,

      где v(Hj, n, m, d) принимается равным единице, если Нт совпадает с самой верхней водонепроницаемой границей судна в пределах протяженности х1(j)...х2(j+n-1) и v(Hj, n, 0, d) принимается равным нулю.

      Ни в коем случае vm не принимается менее нуля или более единицы.

      2019. Как правило, каждый вклад dA в индексе А при горизонтальном делении на отсеки получают с помощью формулы:



      где vm — величина v, рассчитанная в соответствии с пунктом 2018 настоящих Правил;

      smin — наименьший фактор s для всех сочетаний повреждений, полученный, если принимаемое повреждение распространяется вниз от высоты Нm предполагаемого повреждения.

Параграф 5. Проницаемость

      2020. Для целей проведения предусмотренных правилами расчетов деления на отсеки и остойчивости судна в поврежденном состоянии проницаемость каждого негрузового отсека или его части принимают в соответствии с приложением 240 настоящих Правил.

      2021. Для целей проведения предусмотренных правилами расчетов деления на отсеки и остойчивости судна в поврежденном состоянии проницаемость каждого грузового отсека или его части принимают в соответствии с приложением 241 настоящих Правил.

      2022. Допускается использовать другие значения проницаемости, если они подтверждены расчетами.

Параграф 6. Специальные требования, касающиеся остойчивости
пассажирских судов

      2023. Пассажирское судно, рассчитанное на перевозку 400 или более человек, имеет водонепроницаемое деление на отсеки в корму от таранной переборки таким образом, чтобы si = 1 для трех условий загрузки, на которых основан расчет индекса деления на отсеки, и для повреждения, охватывающего все отсеки в пределах 0,08L, от носового перпендикуляра.

      2024. Необходимо чтобы пассажирское судно, рассчитанное на перевозку 36 или более человек, было способно выдерживать повреждение в бортовой обшивке, имеющее размеры, указанные в подпункте 3) пункта 2025 настоящих Правил. Соответствие этому требованию считается достигнутым демонстрацией того, что si, как определено в параграфе 5 настоящей главы, не менее 0,9 для трех условий загрузки, на которых основан расчет индекса деления на отсеки.

      2025. Размер повреждения, предполагаемого при демонстрации соответствия требованию пункта 2024 настоящих Правил, зависит одновременно от N, определенного в параграфе 2 настоящей главы, и от Ls, определенного в параграфе 2 главы 133 настоящих Правил, следующим образом:

      1) вертикальная протяженность повреждения принимается от теоретической основной линии судна до места, расположенного на 12,5 м выше осадки при самой высокой ватерлинии деления на отсеки, определенной в параграфе 2 главы 133 настоящих Правил, однако если меньшая вертикальная протяженность повреждения привела бы к меньшему значению sit то применяется такая меньшая протяженность;

      2) если судно рассчитано на перевозку 400 или более человек, то протяженность повреждения принимается равной 0,03 Ls, но не менее 3 м в любом месте вдоль бортовой обшивки вместе с повреждением от борта внутрь судна глубиной 0,1 В, однако не менее 0,75 м, отмеряемой от наружной бортовой обшивки под прямым углом к диаметральной плоскости на уровне осадки при самой высокой ватерлинии деления на отсеки;

      3) если перевозится менее 400 человек, длина повреждения принимается в любом месте вдоль бортовой обшивки между поперечными водонепроницаемыми переборками, при условии что расстояние между двумя соседними поперечными водонепроницаемыми переборками не менее принимаемой длины повреждения. Если расстояние между соседними поперечными водонепроницаемыми переборками менее принимаемой длины повреждения, то для целей демонстрации соответствия требованиям пункта 2024 настоящих Правил эффективной считается только одна из этих переборок;

      4) если перевозится 36 человек, то длина повреждения принимается равной 0,015 Ls, но не менее 3 м, вместе с глубиной повреждения 0,05 В, но не менее 0,75 м;

      5) если перевозится более 36, но менее 400 человек, то значения длины и глубины повреждения, используемые для определения принимаемых размеров повреждения, получают линейной интерполяцией между значениями длины и глубины повреждения, которые применяются для судов, перевозящих 36 и 400 человек, как указано в подпунктах 2) и 4) пункта 2025 настоящих Правил.

Параграф 7. Повреждения днища

      2026. Любая часть пассажирского или грузового судна, не оборудованная двойным дном, способна выдерживать повреждения днища в этой части судна, указанные в пункте 2028 настоящих Правил.

      2027. При необычном устройстве днища на пассажирском или грузовом судне представляют доказательства того, что судно способно выдержать повреждения днища, указанные в пункте 2028 настоящих Правил.

      2028. Соответствие пунктов 2026 или 2027 настоящих Правил достигается доказательством того, что si, при расчете в соответствии с параграфом 5 настоящей главы, будет не менее 1 для всех условий загрузки, если при предполагаемом повреждении днища в любом месте судна протяженностью, указанной в подпункте 2) настоящего пункта, для поврежденной части судна:

      1) затопление таких помещений не приведет к выходу из строя аварийного энергоснабжения и освещения, внутренней связи, сигнализации или других аварийных устройств в других частях судна;

      2) предполагаемый размер повреждения указан в приложении 236 настоящих Правил;

      3) если любое повреждение меньшего размера, чем максимальное повреждение, указанное в подпункте 2) пункта 2028 настоящих Правил, приведет к более тяжелым последствиям, то рассматривается такое повреждение.

      2029. Для больших нижних трюмов на пассажирских судах Регистр судоходства требует увеличенной высоты двойного борта, но не более В/10 или 3 м, смотря по тому, что меньше, отмеряемой от линии киля. В качестве альтернативы повреждения днища рассчитываются для этих районов, в соответствии с пунктом 2028 настоящих Правил, однако предполагая увеличенную вертикальную протяженность.

Глава 135. Посадка и остойчивость поврежденного судна

      Сноска. Заголовок главы 135 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения

      2030. Необходимо чтобы посадка и остойчивость неповрежденного судна во всех эксплуатационных случаях нагрузки, соответствующих назначению судна (без учета обледенения), была достаточной для того, чтобы были выполнены требования к аварийной посадке и остойчивости поврежденного судна.

      2031. Требования к аварийной посадке и остойчивости судна считаются выполненными, если при повреждениях, указанных в параграфах 2 и 4 настоящей главы, с затоплением числа отсеков, указанным в параграфе 4 настоящей главы, при коэффициентах проницаемости, определяемых согласно параграфу 6 главы 133 настоящих Правил, расчеты, произведенные в соответствии с условиями пунктов 2032 - 2036 настоящих Правил, покажут, что надлежащие требования, указанные в параграфах 3 и 4 настоящей главы, выполнены.

      2032. Расчеты, подтверждающие выполнение требований параграфов 3 и 4 настоящей главы к аварийной посадке и остойчивости поврежденного судна, производят для такого числа наихудших в отношении посадки и остойчивости эксплуатационных случаев нагрузки (в границах осадки по самую высокую ватерлинию деления судна на отсеки и предусмотренного в проекте распределения грузов), такого расположения и размеров повреждения, определенных в соответствии с параграфами 2 и 4 настоящей главы, чтобы на основании этих расчетов имели уверенность, что во всех остальных случаях состояние поврежденного судна в отношении аварийной остойчивости, остаточного надводного борта, отстояния от аварийной ватерлинии до отверстий, через которые возможно распространение воды по судну, и углов крена будет лучше. При этом учитывается: действительная конфигурация поврежденных отсеков, их коэффициенты проницаемости, характер закрытия отверстий, наличие промежуточных палуб, платформ, двойных бортов, поперечных и продольных переборок, водонепроницаемость которых такова, что эти конструкции полностью или временно ограничивают распространение воды по судну.

      2033. Если расстояние между двумя соседними главными поперечными переборками меньше, чем расчетная протяженность пробоины по длине, то при проверке аварийной посадки и остойчивости соответствующий отсек по усмотрению проектанта присоединяется к одному из смежных отсеков. Отступления от этого положения для непассажирских судов допускают, если выполняется условие A > R.

      Форпик и ахтерпик считаются самостоятельными отсеками, независимо от их протяженности.

      2034. Если два смежных отсека разделены переборкой с уступом, при рассмотрении затопления одного из этих отсеков переборка с уступом считается захваченной повреждением.

      Если выполняется условие A > R, или протяженность уступа не превышает одной шпации или 0,8 м, смотря по тому, что меньше, или, если уступ образован флорами двойного дна, для не пассажирских судов указанное требование не является обязательным.

      2035. Если любое повреждение меньших размеров, чем указано в параграфах 2 и 4 настоящей главы, приводит к более тяжелым последствиям в отношении посадки и остойчивости поврежденного судна, такое повреждение рассматривают при выполнении проверочных расчетов аварийной посадки и остойчивости.

      2036. Если в пределах предполагаемой зоны повреждения расположены трубопроводы, каналы и туннели, их конструкция исключает распространение воды в отсеки, которые считаются незатопленными.

      2037. Для непассажирских судов время спрямления судна устанавливается по согласованию с Регистром судоходства в зависимости от типа судна.

      2038. Необходимо чтобы средства для спрямления судна после аварии были одобрены Регистром судоходства и были по возможности автоматически действующими.

      При наличии управляемых переточных каналов посты управления их клинкетами располагаются выше палубы переборок.

Параграф 2. Размеры расчетного повреждения

      2039. За исключением оговоренных случаев, в том числе в пункте 2036 настоящих Правил, при выполнении расчетов аварийной посадки и остойчивости, подтверждающих выполнение требований параграфов 3 и 4 настоящей главы, принимают следующие размеры повреждения борта:

      1) протяженность по длине — 1/3L12/3 или 14,5 м (в зависимости от того, что меньше);

      2) протяженность по ширине, измеренная от внутренней поверхности наружной обшивки под прямым углом к диаметральной плоскости на уровне самой высокой грузовой ватерлинии деления на отсеки, — 1/5 ширины судна В или 11,5 м (в зависимости от того, что меньше);

      3) протяженность по вертикали — от основной плоскости неограниченно вверх.

      2040. Требования параграфа 3 настоящей главы также выполняют при совместном затоплении всех помещений, расположенных в нос от таранной переборки.

Параграф 3. Требования к элементам посадки и
устойчивости поврежденного судна

      2041. Начальная метацентрическая высота судна в конечной стадии затопления для ненакрененного положения, определенная методом постоянного водоизмещения, до принятия мер по ее увеличению равна не менее 0,05 м.

      Для непассажирских судов по согласованию с Регистром судоходства допускается для ненакрененного судна в конечной стадии затопления положительная метацентрическая высота, меньшая 0,05 м.

      2042. Угол крена при несимметричном затоплении не превышает:

      20о — до принятия мер по спрямлению и до срабатывания перетоков;

      12о — после принятия мер по спрямлению и после срабатывания перетоков.

      2043. Диаграмма статической устойчивости поврежденного судна имеет достаточную площадь участков с положительными плечами. При этом в конечной стадии затопления без учета срабатывания перетоков, а также после спрямления судна необходимо обеспечить протяженность участка диаграммы с положительными плечами (с учетом угла заливания) не менее 20о. В качестве угла заливания следует принимать угол входа в воду отверстий, не имеющих водонепроницаемых или непроницаемых при воздействии моря закрытии, через которые вода распространяется в неповрежденные отсеки.

      Значение максимального плеча диаграммы равна не менее 0,1 м в пределах указанной протяженности, то еесть в пределах до угла крена, равного статическому, плюс 20о.

      Площадь участка диаграммы с положительными плечами в пределах указанной протяженности должна быть не менее 0,0175 м-рад.

      В промежуточных стадиях затопления максимальное плечо диаграммы статической остойчивости - не менее 0,05 м, а протяженность положительной ее части — не менее 7о.

      2044. Аварийная ватерлиния до, в процессе и после спрямления проходит по крайней мере на 0,3 м или 0,1 + (L1 —10)/150 м (в зависимости от того, что меньше) ниже отверстий в переборках, палубах и бортах, через которые возможно дальнейшее распространение воды по судну. Под указанными отверстиями понимаются отверстия воздушных и вентиляционных труб, а также вырезы, закрываемые непроницаемыми при воздействии моря дверями и крышками.

      К ним не относятся:

      1) глухие (неоткрывающегося типа) бортовые и палубные иллюминаторы;

      2) горловины, закрываемые крышками на часто расставленных болтах;

      3) люки грузовых танков на наливных судах;

      4) дистанционно управляемые двери скользящего типа, снабженные индикацией водонепроницаемые двери (за исключением судов, указанных в подпунктах 2), 5), 6) и 8) пункта 2058 настоящих Правил) и крышки люков для доступа, которые обычно закрыты в море;

      5) вырезы в переборках деления на отсеки, предназначенные для проезда колесной техники во время грузовых операций, закрываемые на все время рейса прочными водонепроницаемыми закрытиями. Такие вырезы допускаются только на накатных судах.

      При этом расположение и устройство закрытий вырезов отвечает требованиям подраздела 4 раздела 5 настоящих Правил.

      Расположение помещений аварийных источников электрической энергии отвечает требованиям пункта 5747 настоящих Правил.

      2045 Для грузовых судов допускается вход в воду палубы переборок и даже открытой палубы.

      2046. Требования пунктов 2041 - 2045 настоящих Правил применяются к судам, указанным в параграфе 4 настоящей главы, с учетом дополнительных требований к посадке и остойчивости, специфических для каждого типа судов.

      Для судов, не указанных в параграфе 4 настоящей главы, требования пунктов 2041 – 2045 настоящих Правил применяются, если в символе класса такого судна, по желанию судовладельца, предусматривается знак деления на отсеки.

Параграф 4. Дополнительные требования
к посадке и остойчивости поврежденного судна

      2047. Накатные суда, независимо от их длины, если на них предусматривается перевозка колесной техники с сопровождающим ее персоналом в количестве более 12 человек, включая в это число пассажиров (если они есть), в отношении всех требований к делению на отсеки приравниваются к пассажирским с отступлением, указанным в подпункте 5) пункта 2044 настоящих Правил, если оно допускается пунктом 1315 настоящих Правил.

      2048. Число смежных отсеков, при затоплении которых выполняются требования параграфа 3 настоящей главы к остойчивости поврежденного судна, приведено в приложении 243 настоящих Правил.

      2049. Ледоколы длиной L ± от 50 до 75 м в районах, где имеется двойной борт, отвечают требованиям параграфа 3 настоящей главы при затоплении одного отсека. В символ класса таких судов вносится знак деления на отсеки Ш.

      2050. Суда специального назначения со специальным персоналом на борту более 200 человек отвечают требованиям настоящего раздела, относящимся к пассажирским судам с тем же числом людей на борту.

      2051. Суда специального назначения со специальным персоналом на борту более 50 человек, но не более 200 человек, отвечают требованиям параграфа 3 настоящей главы при затоплении одного любого отсека. Кроме того, такие суда длиной L > 100 м отвечают требованиям параграфа 3 настоящей главы при получении носовой пробоины протяженностью: 0,08 Ls +13 м при Ls < 200 м, 0,03 Ls + 13 м при 200 м < Ls < 267 м, 21 м при Ls > 267 м. При несимметричном затоплении вследствие получения носовой пробоины допускается угол крена 12o.

      2052. Суда специального назначения со специальным персоналом на борту 50 человек и менее отвечают требованиям параграфа 3 настоящей главы при затоплении одного любого отсека, за исключением машинного отделения.

      2053. Требования к делению на отсеки судов специального назначения со специальным персоналом на борту 50 человек и менее при длине L1 < 50 м и судов специального назначения валовой вместимостью менее 500 являются в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      2054. Для судов специального назначения при несимметричном затоплении одного отсека угол крена после принятия мер по спрямлению не должен превышать 7o.

      2055. Буксиры, земснаряды, спасательные суда и плавучие маяки.

      2056. Требования параграфа 3 настоящей главы к посадке и остойчивости поврежденного судна выполняются при затоплении одного любого отсека для:

      1) буксиров длиной L1 > 40 м; земснарядов длиной L1 > 40 м; спасательных судов и плавмаяков — независимо от длины;

      2) трюмных земснарядов длиной L1 > 60 м.

      2057. Черпаковые земснаряды отвечают требованиям параграфа 3 настоящей главы также при затоплении одного отсека в районе черпаковой прорези. Глубина повреждения при этом принимается равной 0,76 м.

      2058. Для трюмных земснарядов и грунтоотвозных шаланд допускается не рассматривать случаи, соответствующие состоянию судна после вывалки грунта с одного борта.

      2059. Для нефтеналивных судов и химовозов посадка и остойчивость поврежденного судна отвечает требованиям параграфа 3 настоящей главы как при повреждении борта, так и при повреждении днища.

      2060. Размеры днищевых повреждений:

      1) протяженность по длине 1/3L12/3 или 14,5 м (в зависимости от того, что меньше) на длине, равной 0,3 L1 от носового перпендикуляра, и 1/3L12/3 или 5 м (в зависимости от того, что меньше) на остальной части длины судна;

      2) протяженность по ширине В/6 или 10 м (в зависимости от того, что меньше) на длине, равной 0,3L12/3 от носового перпендикуляра, и В/6 или 5 м (в зависимости от того, что меньше) на остальной части длины судна;

      3) протяженность по высоте, измеренная в диаметральной плоскости от теоретических обводов корпуса, В/5 или 6 м (в зависимости от того, что меньше).

      2061. Для нефтеналивных судов дедвейтом 20000 т и более рассматривается разрушение наружной обшивки днища при касании грунта следующих размеров:

      1) протяженность по длине 0,6L1 от носового перпендикуляра для судов дедвейтом 75 000 т и более и 0,4 L1 от носового перпендикуляра для судов дедвейтом менее 75 000 т;

      2) протяженность по ширине В/3 в любом месте днища.

      2062. Требования к посадке и остойчивости поврежденного судна выполняются при следующем расположении бортовых и днищевых повреждений:

      1) у нефтеналивных судов:

      при длине L1 > 225 м – в любом месте по длине судна;

      при длине L1 более 150, но не более 225 м – в любом месте по длине судна, за исключением машинного отделения, когда оно расположено в корме. Такое машинное отделение рассматривается как отдельный затапливаемый отсек;

      при длине L1 < 150 м – в любом месте по длине судна между соседними поперечными переборками, за исключением машинного отделения;

      в случае перевозки веществ категории Y, подпадающих под положения приложения II к Конвенции МАРПОЛ-73/78 с поправками, как у химовозов типа 3;

      2) у химовозов:

      типа 1 — в любом месте по длине судна;

      типа 2 длиной L1 > 150 м — в любом месте по длине судна;

      типа 2 длиной L1 < 150 м — в любом месте по длине судна, за исключением машинного отделения, когда оно расположено в корме. Такое машинное отделение рассматривается как отдельный затапливаемый отсек;

      типа 3 длиной L1 > 225 м — в любом месте по длине судна;

      типа 3 длиной L1= 125 — 225 м — в любом месте по длине судна, за исключением машинного отделения, когда оно расположено в корме. Такое машинное отделение рассматривается как отдельный затапливаемый отсек;

      типа 3 длиной L1 < 125 м — в любом месте по длине судна, за исключением машинного отделения, когда оно расположено в корме. Однако расчеты аварийной посадки и остойчивости судна при затоплении машинного отделения представляются Регистру судоходства на рассмотрение.

      Сноска. Пункт 2062 с изменением, внесенным приказом Министра по инвестициям и развитию РК от 28.03.2018 № 198 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2063. Судам, у которых в соответствии с подпунктами 1) и 2) пункта 2062 настоящих Правил при затоплении машинного отделения не выполняются требования к аварийной посадке и остойчивости, знак деления на отсеки в символ класса не вносится.

      2064. Угол крена в конечной стадии несимметричного затопления до принятия мер по спрямлению судна и до срабатывания перетоков не превышает 25o (или 30o, если палуба переборок не входит в воду). После принятия мер по спрямлению судна угол крена не превышает 17o.

      2065. На газовозы распространяются требования пунктов 2059 – 2065 настоящих Правил с учетом следующих изменений:

      1) требования к посадке и остойчивости поврежденного судна выполняются при указанном ниже расположении бортовых и днищевых повреждений:

      у газовозов типа 1G — в любом месте по длине судна;

      у газовозов типа 2G длиной L1 > 150 м — в любом месте по длине судна;

      у газовозов типа 2G длиной L1 < 50 м — в любом месте по длине судна, за исключением машинного отделения, когда оно расположено в корме. Такое машинное отделение рассматривается как отдельный затапливаемый отсек;

      у газовозов типа 2PG — в любом месте по длине судна между переборками деления на отсеки;

      у газовозов типа 3G длиной L1 > 125 м — в любом месте по длине судна между переборками деления на отсеки;

      у газовозов типа 3G длиной L1 < 125 м — в любом месте по длине судна между переборками деления на отсеки, за исключением машинного отделения, когда оно расположено в корме. Однако расчеты аварийной посадки и остойчивости судна при затоплении машинного отделения представляются Регистру судоходства на рассмотрение. В случае невыполнения требований к аварийной посадке и остойчивости при затоплении машинного отделения знак деления на отсеки в символ класса не вносится;

      2) протяженность днищевого повреждения по высоте принимается равной B/15 или 2 м, в зависимости от того, что меньше.

      2066. Буровые суда отвечают требованиям параграфа 3 настоящей главы при затоплении одного любого отсека, если судовладелец не предъявляет более высоких требований.

      Буровые суда имеют достаточный запас остойчивости в поврежденном состоянии, чтобы выдерживать ветровой кренящий момент, создаваемый ветром со скоростью 25,8 м/с (50 уз), действующим с любого направления. При этих условиях конечная ватерлиния после затопления проходит ниже нижней кромки любого отверстия, через которое забортная вода затопит неповрежденные отсеки.

      2067. Аварийная посадка и остойчивость судов, перевозящих упакованное отработавшее ядерное топливо, плутоний и высокорадиоактивные отходы с общей активностью менее 4000 ТБк, является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      Требования к аварийной посадке и остойчивости судов, перевозящих упакованное отработавшее ядерное топливо или высокорадиоактивные отходы с общей активностью менее 2 х 106 ТБк или же плутоний с общей активностью менее 2 х 105 ТБк, выполняются при получении расчетной пробоины в любом месте по длине судна между соседними поперечными переборками.

      Требования к аварийной посадке и остойчивости судов, перевозящих упакованное отработавшее ядерное топливо или высокорадиоактивные отходы с общей активностью 2 х 106 ТБк и выше или же плутоний с общей активностью 2 х 105 ТБк и выше, выполняются при получении расчетной пробоины в любом месте по длине судна.

      По согласованию с Регистром судоходства вероятностная оценка деления судна на отсеки рассматривается в качестве эквивалентной замены указанным требованиям.

      2068. Требования настоящего раздела распространяются на все суда обеспечения длиной L1 < 100 м.

      Деление на отсеки и аварийная остойчивость судов обеспечения длиной более 100 м являются в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      2069. Размеры повреждений:

      1) протяженность по длине для судов длиной L1 > 43 м составляет 3 м + 0,03 L1, а для судов длиной L1 < 43 м составляет 0,10 L1,

      2) глубина повреждения принимается равной 0,76 м и измеряется от внутренней поверхности наружной обшивки под прямым углом к диаметральной плоскости на уровне ватерлинии, соответствующей осадке по летнюю грузовую марку;

      3) протяженность по вертикали: от основной линии до уровня грузовой палубы или ее продолжения.

      2070. Поперечная водонепроницаемая переборка, отстоящая от борта на расстояние 760 мм или более, измеренное под прямым углом к диаметральной плоскости на уровне ватерлинии, соответствующей осадке по летнюю грузовую марку, и соединяющая продольные водонепроницаемые переборки, учитывается как поперечная водонепроницаемая переборка в расчетах аварийной посадки и остойчивости.

      2071. Если поперечная водонепроницаемая переборка с уступом, превышающим 3,0 м, установленная в двойном дне или околобортном пространстве, находится в пределах глубины повреждения, то смежные пространства двойного дна или бортовые танки, разделяемые данной переборкой с уступом, рассматриваются как поврежденные.

      2072. Угол крена в конечной стадии несимметричного затопления до принятия мер по спрямлению и до срабатывания перетоков не превышает 15o (или 17o, если палуба переборок не входит в воду).

      2073. Число затапливаемых отсеков: требования параграфа 3 настоящей главы к остойчивости поврежденного судна выполняются при затоплении одного отсека в соответствии с размерами повреждений, указанных в подпунктах 1), 3) пункта 2039 и пункта 2068 настоящих Правил.

      2074. Судам, отвечающим требованиям только пункта 2069 настоящих Правил, знак деления на отсеки в символ класса не вносится.

      2075. По желанию судовладельца возможно чтобы судно обеспечения получило в символе класса знак деления на отсеки с указанием числа затапливаемых отсеков. В этом случае размер повреждения по ширине принимается в соответствии с подпунктом 2) пункта 2039 настоящих Правил. Число отсеков, при затоплении которых выполняются требования к посадке и остойчивости поврежденного судна, определяется судовладельцем.

Параграф 5. Навалочные суда, рудовозы и комбинированные суда

      2076. Навалочные суда длиной L1 > 150 м, перевозящие твердые навалочные грузы плотностью 1000 кг/м3 и более, отвечают требованиям параграфа 4 главы 136 настоящих Правил, при затоплении любого грузового трюма, ограниченного наружной обшивкой или имеющего двойной борт шириной менее В/5 или 11,5 м (в зависимости от того, что меньше), во всех случаях нагрузки по летнюю грузовую марку.

      2077. При выполнении расчетов аварийной остойчивости принимают следующие значения коэффициентов проницаемости:

      0,90 — для загруженных трюмов;

      0,95 — для пустых трюмов.

      Суда, которым назначен уменьшенный надводный борт в соответствии с главой 136 настоящих Правил, считаются отвечающими требованиям пункта 2076 настоящих Правил.

      Информацию о выполнении данного требования помещают в Информацию (буклет) об остойчивости и прочности при перевозке незерновых навалочных грузов, требуемый пунктом 218 настоящих Правил.

      2078. Суда оборудуются датчиками уровня воды:

      1) в каждом грузовом трюме — подающими звуковой и визуальный сигналы аварийно-предупредительной сигнализации (первый датчик — когда уровень воды над вторым дном в трюме достигнет высоты 0,5 м, и второй — на высоте не менее 15 % от высоты грузового трюма, но не более 2 м над вторым дном); вместо двух допускается использование одного датчика в случае, если его конструкция позволяет производить сигналы аварийно-предупредительной сигнализации при обоих уровнях затопления трюма. Датчики уровня располагаются в кормовой части грузового трюма у диаметральной плоскости, насколько это практически осуществимо. При невозможности установки датчиков в пределах одной шпации гофров или вертикальных ребер жесткости поперечной переборки, они устанавливают по обоим бортам трюма;

      2) в любом балластном танке, расположенном в нос от таранной переборки, требуемой параграфом 4 главы 8 настоящих Правил, — подающим сигналы аварийно-предупредительной сигнализации, когда жидкость в танке достигнет уровня, не превышающего 10 % от вместимости танка;

      3) в любом сухом или пустом помещении, за исключением цепного ящика, любая часть которого выступает вперед от носового грузового трюма, — подающим сигналы аварийно-предупредительной сигнализации при достижении уровня воды 0,1 м над палубой помещения. Такой сигнализацией не оборудуются закрытые помещения, объем которых не превышает 0,1 % от максимального объемного водоизмещения судна.

      Датчики, установленные в грузовых трюмах, защищаются прочным ограждением от повреждений грузом или механическим оборудованием, используемым при погрузочно-разгрузочных операциях.

      2079. На судне находится Наставление по использованию аварийно-предупредительной сигнализации появления воды в отсеках судна, включающее в себя, как минимум:

      1) техническое описание оборудования системы аварийно-предупредительной сигнализации, включающее в том числе перечень процедур для проверки работоспособности, насколько это практически осуществимо, каждого элемента оборудования на любой стадии эксплуатации судна;

      2) свидетельство о типовом одобрении системы аварийно-предупредительной сигнализации;

      3) однолинейные схемы системы аварийно-предупредительной сигнализации с обозначением на схеме общего расположения судна местоположения оборудования;

      4) инструкции с указанием расположения, креплений, защиты и испытаний оборудования аварийно-предупредительной сигнализации;

      5) список грузов, в 50-процентной смеси которых с морской водой датчики, закрытые защитным ограждением, работоспособны;

      6) описание процедур, необходимых для выполнения в случае появления сбоев в работе системы аварийно-предупредительной сигнализации;

      7) требования по техническому обслуживанию оборудования системы аварийно-предупредительной сигнализации.

      Наставление составляется на языке, которым владеет командный состав судна.

      2080. Необходимо чтобы система аварийно-предупредительной сигнализации поступления воды отвечала требованиям главы 466 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 2080 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2081. Требования, указанные в параграфе 3 настоящей главы Правил, выполняются при затоплении одного любого отсека, расположенного на периферии судна и имеющего длину не менее, чем расчетная протяженность пробоины, указанная в подпункте 2) пункта 2082 настоящих Правил.

      2082. В расчетах аварийной посадки и остойчивости принимают следующие размеры повреждения:

      1) глубина повреждения, измеренная от внутренней поверхности наружной обшивки под прямым углом к диаметральной плоскости на уровне самой высокой ватерлинии, допускаемой грузовой маркой, — 0,76 м;

      2) протяженность по длине — 1/6 L12/3 или 7,2 м (в зависимости от того, что меньше);

      3) протяженность по вертикали — в соответствии с подпунктом 3) пункта 2039 настоящих Правил.

      2083. Стоечным судам, отвечающим только требованиям пунктов 2081 – 2084 настоящих Правил с учетом указаний подпункта 2) пункта 2082 настоящих Правил, знак деления на отсеки в символ класса не вносится.

      2084. Если глубина акватории, где установлено судно, такова, что исключается возможность погружения в воду самой низкой палубы, на которой возможно будут находиться пассажиры, и тем более его опрокидывание, то требования настоящего раздела не применяются.

Параграф 5. Грузовые суда не являющиеся навалочными судами

      2085. Грузовые суда, длиной менее 100 м, с одним трюмом, не являющиеся навалочными, отвечают настоящим требованиям не позже даты промежуточного освидетельствования или освидетельствования для возобновления свидетельства судна, в зависимости от того, что наступит раньше, но, в любом случае, не позднее 31 декабря 2009 года.

      2086. Суда длиной L1 менее 80 м или, если они построены до 1998 года, - менее 100 м, которые имеют только один грузовой трюм, расположенный ниже палубы надводного борта, или грузовые трюмы ниже палубы надводного борта, не разделенные, по меньшей мере, одной переборкой, являющейся водонепроницаемой до этой палубы, оборудуют в таком помещении или помещениях датчиками уровня воды, подающими звуковой и визуальный сигналы аварийно-предупредительной сигнализации на ходовом мостике, если уровень воды над вторым дном в грузовом трюме достигнет высоты не менее 0,3 м, и второй сигнал - когда этот уровень достигнет высоты, не превышающей 15 % средней высоты грузового трюма.

      2087. Датчики уровня устанавливаются в кормовой части грузового трюма или над его самой низкой частью, если второе дно не параллельно конструктивной ватерлинии. При невозможности установки датчиков в пределах одной шпации гофров или вертикальных ребер жесткости поперечной переборки у диаметральной плоскости, они устанавливаются по обоим бортам трюма. Если над вторым дном установлены шпангоуты или частично водонепроницаемые переборки, Регистр судоходства требует установки дополнительных датчиков. Вместо двух датчиков по высоте допускается использование одного датчика в случае, если его конструкция позволяет производить сигналы аварийно-предупредительной сигнализации при обоих уровнях затопления трюма.

      2088. Датчики уровня воды не устанавливаются на судах, отвечающих требованиям пункта 2078 настоящих Правил, либо на судах, у которых имеются водонепроницаемые бортовые отсеки по каждому борту грузового трюма, простирающиеся вертикально, по меньшей мере, от второго дна до палубы надводного борта.

      2089. Система аварийно-предупредительной сигнализации поступления воды отвечают требованиям главы 466 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 2089 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2090. На судне находится Наставление по использованию аварийно-предупредительной сигнализации появления воды в отсеках судна, разработанное в соответствии с требованиями пункта 2079 настоящих Правил.

Глава 136. Специальные требования к судам типа В с уменьшенным надводным бортом и к судам типа А

      Сноска. Заголовок главы 136 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения

      2091. Требования настоящей главы распространяются на суда типа А и типа В, указанные в пункте 1960 настоящих Правил.

      Требования настоящей главы выполняются независимо от соответствия этих судов требованиям остальных глав.

      2092. Требования считаются выполненными, если расчетами будет показано, что судно, находящееся в состоянии условной нагрузки, указанной в параграфе 2 настоящей главы, после затопления числа отсеков, требуемого пунктами 2093, 2094 или 2095 настоящих Правил, вызванного повреждениями, указанными в параграфе 3 настоящей главы, остается на плаву и в равновесном состоянии соответствует требованиям параграфа 4 настоящей главы.

      2093. Для судов типа А длиной L1 более 150 м, если им назначен надводный борт менее, чем соответствующим судам типа В, требования настоящей главы выполняются при затоплении одного любого отсека.

      2094. Суда типа В длиной L1 более 100 м, у которых допущенное уменьшение базисного надводного борта не превышает 60 % разницы между его значениями по приложениям 15 и 16 Правил о грузовой марке, рассматриваются при затоплении:

      1)одного любого отсека, исключая машинное отделение;

      2) одного любого отсека, включая машинное отделение, при длине судна более 150 м.

      2095. Суда типа В длиной L1 более 100 м, у которых допущенное уменьшение базисного надводного борта превышает 60 % разницы между его значениями по приложениям 15 и 16 Правил о грузовой марке, рассматриваются при затоплении:

      1) двух любых смежных отсеков, исключая машинное отделение;

      2) двух любых смежных отсеков и машинного отделения, рассматриваемого отдельно, на судах длиной более 150 м.

      2096. При выполнении расчетов, указанных в пункте 2092 настоящих Правил, коэффициенты проницаемости принимаются:

      0,95 — для любых затапливаемых отсеков и помещений, кроме машинного отделения;

      0,85 — для затапливаемого машинного отделения.

      Коэффициент проницаемости 0,95 распространяется также на грузовые помещения и цистерны, которые при расчете возвышения центра тяжести судна согласно пункту 2100 настоящих Правил принимаются заполненными.

      2097. В дополнение к требованиям пунктов 2094 и 2095 настоящих Правил, суда, предназначенные для перевозки палубного груза, отвечают требованиям главы 134 настоящих Правил. Аппликата центра тяжести, используемая для демонстрации соответствия требованиям параграфа 4 настоящей главы при детерминированном анализе аварийной остойчивости, равна аппликате центра тяжести, используемой для расчетов аварийной остойчивости при вероятностной оценке, при самой высокой ватерлинии. Диаграмма предельных возвышений центра тяжести судна (предельных моментов или минимальных метацентрических высот) с палубным грузом, построенная с учетом обеспечения выполнения требований главы 134 настоящих Правил, включается в Информацию об остойчивости и в Информацию об аварийной посадке и остойчивости.

Параграф 2. Посадка и нагрузка судна перед повреждением

      2098. Все варианты затоплений анализируются при одном условном исходном состоянии судна, определяемом согласно пунктов 2099 – 2101 настоящих Правил.

      2099. Судно считается загруженным однородным грузом, без дифферента и с осадкой по летнюю грузовую марку в соленой воде.

      2100. Возвышение центра тяжести судна вычисляется для следующего условного состояния загрузки:

      1) все грузовые помещения, кроме указанных в подпункте 2) настоящего пункта, включая помещения с предполагаемым в эксплуатации частичным заполнением, считаются загруженными полностью, если груз сухой, и на 98 % — если жидкий;

      2) если судно при загрузке по летнюю грузовую марку должно эксплуатироваться, имея некоторые помещения не загруженными или не заполненными жидким грузом, такие помещения рассматриваются как пустые при условии, что высота центра тяжести судна, вычисленная с учетом пустых отсеков, не меньше высоты центра тяжести судна, вычисленной в предположении заполнения грузом всех помещений;

      3) количество каждого вида судовых запасов и расходуемых жидкостей принимается равным 50 % от полного. Цистерны, за исключением указанных в подпункте 2) пункта 2101 настоящих Правил, считаются либо пустыми, либо полностью заполненными и распределение запасов по этим цистернам производится так, чтобы получить наибольшее возвышение центра тяжести судна. Центры тяжести содержимого цистерн, указанных в подпункте 2) пункта 2101 настоящих Правил, принимаются в центре тяжести их объема;

      4) нагрузка судна в отношении расходуемых жидкостей и балласта определяется при следующих значениях их плотности, т/м3:

      забортная вода — 1,025,

      пресная вода — 1,000,

      мазут — 0,950,

      дизельное топливо — 0,900,

      смазочное масло — 0,900.

      2101. При определении возвышения центра тяжести судна учитываются поправки на влияние свободных поверхностей жидкостей:

      1) для жидкого груза — исходя из загрузки, указанной в подпункте 1) пункта 2100 настоящих Правил;

      2) для расходуемых жидкостей — исходя из того, что по каждому виду жидкости по крайней мере одна цистерна в диаметральной плоскости или пара бортовых имеют свободные поверхности. В расчет следует принимать цистерны или комбинацию цистерн, в которых влияние свободных поверхностей наибольшее.

      Учет поправок на влияние свободных поверхностей жидкостей рекомендуется производить согласно параграфу 5 главы 91 настоящих Правил.

Параграф 3. Размеры повреждений

      2102. Протяженность повреждений судна по высоте принимается от основной линии неограниченно вверх.

      2103. Глубина повреждения, измеренная от внутренней кромки наружной обшивки под прямым углом к диаметральной плоскости на уровне летней грузовой ватерлинии, принимается равной 1/5 ширины судна или 11,5 м, в зависимости от того, что меньше.

      2104. Если повреждение меньших размеров, чем указано в пунктах 2002 и 20203 настоящих Правил, приводит к более тяжелым последствиям, такое повреждение следует принимать в расчет.

      2105. Поперечные переборки считаются эффективными, если они или поперечные плоскости, проходящие через ближайшие части переборок, имеющих уступы, расположены на расстоянии по крайней мере 1/3L12/3 и 14,5 м, в зависимости от того, что меньше. Если указанное расстояние меньше, одну или более из таких переборок следует считать несуществующими.

      2106. При одноотсечном затоплении, с учетом указанного в пункте 2105 настоящих Правил, считается, что главные поперечные переборки не повреждаются, если они не имеют уступов длиной более 3 м.

      В тех случаях, когда указанные переборки имеют уступы протяженностью более 3 м, примыкающие к этим переборкам два отсека следует считать затопляемыми совместно.

      Протяженность повреждения ограничивается поперечными переборками бортовой цистерны, если ее продольная переборка находится вне пределов глубины повреждения.

      В случае, когда бортовая цистерна или цистерна двойного дна разделены поперечной переборкой, расположенной на расстоянии более 3 м от главной поперечной переборки, обе цистерны, разделенные такой переборкой, считаются затопляемыми. Следующие отсеки следует считать затопляемыми:

      A + D, В + Е, C + E + F (приложение 244 настоящих Правил);

      A + D + E, В + Е (приложение 245 настоящих Правил);

      A + D, B + D + E (приложение 246 настоящих Правил);

      A + B + D, B + D + E (приложение 247 настоящих Правил).

      В случае, когда бак располагается над носовым грузовым трюмом, при условии, что переборка бака отстоит в корму от носовой переборки трюма не более чем 3 м и обеспечивается водонепроницаемость палубной конструкции, образующей уступ, то переборка рассматривается как непрерывная и не повреждается.

      2107. Если бортовая цистерна имеет отверстия со стороны трюма, она считается сообщающейся с трюмом независимо от наличия у этих отверстий устройств для закрывания. Аналогичное требование предъявляется к судам, перевозящим жидкие грузы, за исключением переборок между цистернами, считающихся водонепроницаемыми при наличии в них отверстий, закрываемых клинкетными задвижками, если последние имеют управление, расположенное выше палубы переборок.

      2108. Если в пределах принятых размеров повреждения расположены трубы, шахты или туннели, предусматривают такие конструктивные меры, чтобы затопление не могло распространиться через них за пределы, принятые в расчетах аварийного состояния.

      2109. В случаях двухотсечного затопления следует исходить из положений, указанных в пунктах 2102 - 2105, 2106 и 2107 настоящих Правил.

Параграф 4. Посадка и остойчивость поврежденного судна

      2110. Метацентрическая высота поврежденного судна до принятия мер по ее увеличению имеет положительное значение.

      2111. Угол крена вследствие несимметричного затопления до начала спрямления судна не превышает 15o. Если при затоплении никакая часть палубы переборок не входит в воду, лопускается увеличение крена до 17o.

      2112. Конечная аварийная ватерлиния с учетом крена и дифферента до начала спрямления судна не проходит выше нижней кромки отверстий, указанных в пункте 2105 настоящих Правил, через которые происходит дальнейшее затопление.

      2113. Если какая-либо часть палубы переборок вне пределов затапливаемых отсеков входит в воду или если запас аварийной остойчивости представляется сомнительным, необходимо провести исследование аварийной остойчивости на больших углах крена. При этом показывают, что значение максимального плеча диаграммы статической остойчивости поврежденного судна составляет не менее 0,1 м в пределах нормируемой протяженности (20o), протяженность части диаграммы с положительными плечами составляет не менее 20o, а площадь положительного участка диаграммы в пределах этой протяженности составляет не менее 0,0175 м-рад.

Глава 137. Требования к навалочным судам, рудовозам и комбинированным судам, находящимся в эксплуатации

      Сноска. Заголовок главы 137 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2114. Навалочное судно с одинарными бортами, конструкция которых отвечает требованиям подпункта 1) пункта 637 настоящих Правил, длиной L1>150 метров, перевозящее твердые навалочные грузы плотностью 1000 килограмм/метров3 и более, построенное 1 июля 1999 года или после этой даты, отвечает требованиям параграфа 4 главы 136 при затоплении любого грузового трюма во всех случаях загрузки по летнюю грузовую марку. Навалочное судно, у которого носовой грузовой трюм ограничен наружной обшивкой или двойным бортом шириной менее 760 миллиметров, длиной L±150 метров и более, построенное до 1 июля 1999 года, перевозящее твердые навалочные грузы плотностью 1780 килограмм/метров3 и более, отвечает требованиям параграфа 4 главы 136 при затоплении носового грузового трюма во всех случаях загрузки по летнюю грузовую марку не позднее даты освидетельствования, определенной в зависимости от возраста судна:

      1) для судов, возраст которых на 1 июля 1998 года составит 20 лет и более, принимается дата первого промежуточного (второго или третьего ежегодного освидетельствования) или первого очередного освидетельствования, которое будет проводиться после 1 июля 1998 года, в зависимости от того, что имеет место ранее;

      2) для судов, возраст которых на 1 июля 1998 года составит 15 лет и более, но менее 20 лет, принимается дата первого очередного освидетельствования, которое будет проводиться после 1 июля 1998 года, но не позднее 1 июля 2002 года;

      3) для судов, возраст которых на 1 июля 1998 года составит менее 15 лет, принимается дата третьего очередного освидетельствования, либо дата достижения судном возраста 15 лет, в зависимости от того, что имеет место позднее.

      Сноска. Пункт 2114 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2115. При выполнении расчетов аварийной остойчивости принимают следующие значения коэффициентов проницаемости:

      0,90 — для загруженных трюмов;

      0,95 — для пустых трюмов.

      2116. Суда, не отвечающие требованиям пункта 2314 настоящих Правил, освобождают от выполнения указанного требования при выполнении следующих условий:

      1) программа ежегодного освидетельствования носового трюма заменена программой, принятой при расширенном промежуточном освидетельствовании;

      2) в рулевой рубке предусмотрена световая и звуковая сигнализация:

      о поступлении воды выше уровня два метра над двойным дном в кормовую часть каждого грузового трюма;

      о заполнении водой льяльных колодцев каждого трюма по верхний уровень.

      Такая сигнализация отвечает требованиям раздела 13 настоящих Правил;

      3) судно снабжено подробной информацией о последствиях поэтапного затопления грузового трюма и подробными инструкциями в соответствии с разделом 8 Международного кодекса по управлению безопасностью.

      Информация содержит сведения и документацию, указанные в пункте 1972 настоящих Правил, и результаты расчетов аварийной посадки и остойчивости судна при поэтапном затоплении трюма во всех случаях загрузки по летнюю грузовую марку на ровный киль. Если судно отвечает требованиям параграфа 4 главы 136 при меньшей осадке, в документ необходимо включить диаграмму предельных возвышений центра тяжести (предельных моментов или минимальных метацентрических высот), построенную с учетом дифферента и загрузки судна. Необходимо учесть прочность переборки. Информация содержит сводную таблицу результатов расчетов с указанием критических факторов и сведения, указанные в подпункте 5) пункта 1972 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 2116 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2117. Суда, которым назначен уменьшенный надводный борт в соответствии с требованиями главы 136 настоящих Правил, считаются отвечающими требованиям пункта 2114 настоящих Правил.

      2118. Сведения о выполнении требований пунктов 2114 — 2116 настоящих Правил помещают в Информацию, требуемый пунктом 249 настоящих Правил.

      2119. Необходимо чтобы суда, построенные до 1 июля 2004 г., отвечали требованиям пунктов 2078 - 2080 настоящих Правил не позднее даты первого периодического освидетельствования судна, проводимого после 1 июля 2004 г.

      2120. В случае невозможности установки датчиков уровня воды в кормовой части грузового трюма на расстоянии, меньшем или равном В/6 от диаметральной плоскости, они располагаются по обоим бортам трюма.

      2121. На судах, подпадающих под требования пункта 2116 настоящих Правил, в грузовых трюмах устанавливается только верхний датчик; суда, не выполнившие требование подпункта 2) пункта 2116 настоящих Правил на 1 января 2004 г., оборудуются датчиками уровня воды в грузовых трюмах в соответствии с подпунктом 1) пункта 2078 настоящих Правил (с учетом пункта 2120 настоящих Правил).

Раздел 8. Противопожарная защита
Подраздел 1. Общие положения

      Сноска. Заголовок подраздела 1 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 138. Область распространения

      Сноска. Заголовок главы 138 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2122. Требования настоящего раздела Правил распространяются на конструктивные элементы судовой противопожарной защиты, системы пожаротушения и пожарной сигнализации, а также на напротивопожарное оборудование и снабжение.

      2123. Требования противопожарной защиты к элементам конструкции судна, механизмам, их деталям, электрическому оборудованию, общесудовым системам и трубопроводам, судовым устройствам, хранилищам жидкого топлива и масла, к конструкции и расположению котлов, холодильным установкам, судовым помещениям изложены в соответствующих частях Правил.

      2124. Помещения, мебель и отделка которых представляют ограниченную пожарную опасность для целей применения на судах, перевозящих более 36 пассажиров — это помещения (каюты, общественные помещения, кабинеты или иные жилые помещения, указанные в пункте 2134 настоящих Правил), в которых:

      вся мебель, такая как столы, гардеробы, туалетные столы, бюро, платяные шкафы, полностью изготовлена из одобренных негорючих материалов, однако рабочая поверхность такой мебели имеет горючую облицовку толщиной не более 2 мм;

      вся незакрепляемая мебель, такая как кресла, диваны, столы, изготовлена с применением каркасов из негорючих материалов;

      все драпировки, занавеси и другие висящие тканевые изделия противостоят распространению пламени не хуже, чем изделия из шерсти массой 0,8 кг на 1 м2, что определяется в соответствии с Кодексом процедур огневых испытаний;

      все покрытия палуб имеют характеристики медленного распространения пламени;

      все открытые поверхности переборок, зашивок и подволоков имеют характеристики медленного распространения пламени;

      вся обитая мебель отвечает требованиям в отношении сопротивления воспламенению и распространению пламени, что определяется Кодексом процедур огневых испытаний;

      все спальные принадлежности удовлетворяют требованиям в отношении сопротивления воспламенению и распространению пламени, что определяется Кодексом процедур огневых испытаний;

Глава 139. Объем освидетельствований

      Сноска. Заголовок главы 139 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2125. Общие положения, относящиеся к порядку классификации, освидетельствованиям при постройке и классификационным освидетельствованиям, а также требования к технической документации, представляемой на рассмотрение Регистру судоходства, изложены в части 1 настоящих Правил.

      2126. Во время постройки судна освидетельствованиям Регистра судоходства подлежат конструктивная противопожарная защита, материалы, идущие на внутреннюю отделку судовых помещений, в отношении их пожароопасных свойств, системы пожаротушения и пожарной сигнализации, регламентируемые настоящим разделом Правил, за исключением противопожарного снабжения, в отношении которого производится только проверка комплектности в соответствии с нормами настоящего раздела Правил и соответствия размещения.

      2127. Для одобрения вновь применяемых активных средств борьбы с пожарами и пассивных средств конструктивной противопожарной защиты Регистру судоходства представляют:

      1) материалы по огневым испытаниям, проведенным компетентными организациями, подтверждающие эффективность огнетушащего вещества при рекомендуемых нормативах по составу и интенсивности подачи, а также сведения об условиях и продолжительности его хранения;

      2) отчеты признанных лабораторий по огневым испытаниям противопожарных конструкций типов А и В и закрытий отверстий в этих конструкциях (в том числе дверей типов А и В);

      3) чертежи узлов противопожарных конструкций с протоколами признанных лабораторий об испытаниях, подтверждающих их соответствие конструкциям типов А и В;

      4) отчеты признанных лабораторий об испытаниях пожароопасных свойств материалов (глава 142 настоящих Правил);

      5) чертежи типовых узлов (оборудования) систем пожаротушения и предметов противожарного снабжения;

      6) необходимые расчеты, подтверждающие выполнение требований настоящей части Правил.

Глава 140. Планы пожарные

      Сноска. Заголовок главы 140 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2128. На каждом судне в центральном пожарном посту (далее – ЦПП) либо в рулевой рубке или на видных местах в коридорах и вестибюлях должны быть вывешены планы общего расположения судна, ясно показывающие для каждой палубы:

      1) размещение постов управления;

      2) расположение огнестойких и огнезадержи-вающих конструкций;

      3) помещения, защищаемые системой пожарной сигнализации;

      4) помещения, защищаемые стационарными системами пожаротушения с указанием местонахождения приборов и арматуры для управления их работой, а также расположение пожарных кранов;

      5) средства доступа в различные отсеки, на палубы с указанием путей эвакуации, коридоров и дверей;

      6) систему вентиляции, включая устройства управления вентиляторами, места установки заслонок, а также идентификационные номера вентиляторов, обслуживающих группы помещений, выгороженных противопожарными конструкциями;

      7) размещение противопожарного снабжения;

      8) местонахождение документов, указанных в пункте 2133 настоящих Правил.

      9) размещение аварийных дыхательных устройств, указанных в пункте 2541 настоящих Правил.

      2129. Вместо планов сведения, указанные в пункте 2128 настоящих Правил, излагают в буклете, по одному экземпляру которого хранится у каждого лица командного состава и один в легкодоступном месте.

      2130. Второй комплект планов или буклет, защищенные от воздействия морской среды, постоянно хранится снаружи надстройки в брызгозащищенном укрытии, окрашенном в красный цвет и обозначенном специальным знаком в соответствии с указаниями циркуляра ИМО MSC/Circ (приложение 248 настоящих Правил).

      Укрытие легко открывается, быть легкодоступным для береговых пожарных и располагается в местах с хорошей освещенностью, где по возможности имеется также аварийное освещение.

      На нефтеналивных судах, газовозах и химовозах укрытие не должно располагаться на переборках надстроек, обращенных в сторону грузовой зоны, а также на примыкающих к ним бортовых переборках на расстоянии 3 м.

      Если укрытие не находится непосредственно у сходного трапа, предусматривают специальные знаки (приложение 249 настоящих Правил), указывающие путь к нему. Размеры знаков - не менее 300 х 400 мм.

      На грузовых судах валовой вместимостью менее 150 возможно второй комплект планов или буклет не предусматривать.

      2131. Сведения на планах и в буклетах приводятся на государственном, русском или английском языках, при этом условные обозначения элементов, перечисленных в пункте 2128 настоящих Правил, соответствуют резолюции ИМО А.952(23) "Графические символы, используемые в планах противопожарной зашиты".

      Для судов, не совершающих международных рейсов, перевод на английский язык не требуется.

      Графические символы изображают в цветной раскраске.

      2132. Все изменения в противопожарной защите судна вносится в документы, указанные в пунктах 2128 и 2129 настоящих Правил.

      2133. В отдельной папке, хранящейся в легкодоступном месте, находятся инструкции по техническому обслуживанию и применению всех судовых средств и установок для тушения и локализации пожара.

Глава 141. Подразделение судовых помещений

      Сноска. Заголовок главы 141 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Посты управления

      2134. К постам управления относятся:

      1) помещения, в которых расположено судовое радиооборудование или главное навигационное приборы и оборудование (в частности: тумба штурвала, компас, радар и оборудование для определения место положения судна) или аварийный источник энергии (в том числе, аккумуляторные батареи независимо от их емкости, требуемые согласно разделу 13 настоящих Правил), либо в которых сосредоточены средства сигнализации обнаружения пожара или управления пожаротушением. Помещение рулевой машины, содержащее ее аварийное управление, не рассматривается как пост управления. Если в настоящей части нет требований по сосредоточению основных компонентов стационарных систем пожаротушения в посту управления, такие компоненты размещаются в помещениях, которые не рассматриваются как посты управления;

      2) посты управления (подпункт 1) пункта 2134 настоящих Правил), которые также относят к машинным помещениям, такие как помещения аварийных дизель-генераторов;

      3) помещения, в которых сосредоточено управление процессами погружения, всплытия, кренования.

      4) посты управления пожарно-спасательными операциями (пункт 2589 настоящих Правил).

Параграф 2. Жилые, служебные помещения

      2135. К жилым помещениям относятся:

      1) помещения, используемые как каюты, коридоры, офисы, лазареты, комнаты для игр и развлечений, парикмахерские, буфетные, не используемые для прима пищи и не содержащие оборудование для приготовления горячей пищи (однако такие буфетные содержат: кофеварочные автоматы, тостеры, посудомоечные машины, микроволновые печи, индукционные нагреватели и подобные устройства, каждое из которых потребляет не более 5 кВт и с температурой поверхности не более 150oС), и другие подобные помещения;

      2) общественные помещения: те из жилых помещений, которые используются как столовые, салоны постоянно выгороженные помещения;

      3) санитарно-гигиенические помещения: туалетные, умывальные, душевые, ванные, раздевальные, небольшие прачечные, закрытые плавательные бассейны, операционные.

      2136. К служебным помещениям относятся служебные помещения, используемые как камбузы, (помещения, в которых находятся электроплиты и кухонные плиты мощностью свыше 5 кВт), буфетные, содержащие оборудование для приготовления горящей пищи (такие буфетные содержат: кофеварочные автоматы, тостеры, микроволновые печи, кипятильники, индукционные нагреватели и подобные устройства, потребляющие не более 5 кВт; электроплитки и кухонные плиты для подогревания пищи, потребляющие до 5 кВт), различные мастерские, не являющиеся частью машинных помещений, а также шахты, ведущие в эти помещения.

      Помимо указанных в пункте 2136 настоящих Правил к служебным помещениям относятся помещения, используемые как;

      1) кладовые взрывчатых веществ;

      2) кладовые легковоспламеняющихся материалов и веществ — малярные, кладовые воспламеняющихся жидкостей, воспламеняющихся сжиженных и сжатых газов, станции раздачи топлива;

      3) кладовые, иные, чем кладовые взрывчатых веществ указанные в подпункте 1) настоящего пункта и кладовые легковоспламеняющихся материалов и веществ;

      4) производственные помещения, определенные в пункте 2142 настоящих Правил;

      5) посты управления грузовыми операциями (пункт 6 настоящих Правил) также относятся к служебным помещениям.

Параграф 3. Грузовые и машинные помещения

      2137.К грузовым помещениям относятся следущие помещения:

      грузовые танки, предназначенные для перевозки грузов наливом, в том числе сливные цистерны;

      помещения для сухих грузов, не относящихся к судовым запасам: сухогрузные и рефрижераторные трюмы и твиндеки, предназначенные в том числе и для перевозки контейнеров и съемных цистерн, опасных грузов в таре и навалом, автотранспорта без топлива в баках,

      склады выработанной продукции, утиля, промыслового снабжения, тары, в том числе шахты для выгрузки продукции, грузовых лифтов и сходов, ведущих в эти помещения.

      2138. Грузовые помещения с горизонтальным способом погрузки и выгрузки, обычно не разделенные на отсеки и простирающиеся на значительную часть либо на всю длину судна, в которые авто транспоттные средства с топливом в баках для передвижения своим ходом и/или грузы (в таре или навалом, находящиеся в железнодорожных вагонах или на автомобилях, на транспортных средствах (включая автомобильные и железнодорожные цистерны), на трейлерах, в контейнерах, на поддонах, в съемных цистернах либо в подобных укрупненных единицах или других емкостях) обычно загружаются или выгружаются из них в горизонтальном направлении.

      Такие помещения подразделяются на:

      закрытые грузовые помещения с горизонтальным способом погрузки и выгрузки, не являющиеся помещениями, указанными в абзаце четвертом настоящего пункта;

      открытые грузовые помещения с горизонтальным способом погрузки и выгрузки, открытые с обоих концов или с одного конца и имеющие достаточную естественную вентиляцию, эффективную по всей их длине, через постоянные отверстия в бортовой обшивке или в подволоке или сверху, причем общая площадь отверстий должна составлять не менее 10 % от площади бортовой обшивки помещений.

      2139. Помещения транспортных средств, предназначенные для перевозки автотехники с топливом в баках для передвижения своим ходом, которые делятся на:

      закрытые помещения транспортных средств, не являющиеся ни открытыми помещениями транспортных средств ни верхними палубами;

      открытые помещения транспортных средств (абзац четвертый пункта 2138 настоящих Правил);

      открытая палуба — палуба, полностью открытая воздействию окружающей среды сверху и не менее чем с двух сторон.

      2140. Определения - машинные помещения, машинные помещения категории А приведены в пункте 6 настоящих Правил.

Параграф 4. Насосные помещения на наливных и комбинированных
судах, производственные помещения

      2141. Насосные помещения на наливных и комбинированных судах:

      1) грузовые насосные помещения, в которых расположены грузовые насосы, а также выходы и шахты, ведущие в такие помещения; насосные помещения, примыкающие к грузовым танкам и сливным цистернам (пункт 2143 настоящих Правил);

      2) насосные помещения, в которых расположены насосы только для перекачки воды и жидкого топлива.

      2142. Производственные помещения — помещения на судах специального назначения, не являющиеся ни машинными помещениями, ни их частью, такие как производственные цеха, лаборатории и другие подобные помещение, а также шахты, ведущие в эти помещения, в которых:

      1) применяются жидкое топливо, воспламеняющиеся жидкости или обрабатываются горючие материалы;

      2) не применяются воспламеняющиеся жидкости и не обрабатываются горючие материалы.

Параграф 5. Помещения специальной категории,
специальные электрические помещения

      2143. К помещениям специальной категории относятся: выгороженные помещения транспортных средств, расположение над или под палубой переборок, в которые транспортные средства могут въезжать и из которых они могут выезжать своим ходом и в которые имеют доступ пассажиры.

      Эти помещения размещаются более чем на одной палубе, при условии, что общий габарит по высоте для транспортных средств не превышает 10 м.

      2144. Требования к специальным электрическим помещениям регламентированы разделом 13 настоящих Правил.

Глава 142. Подразделение и испытания материалов и изделий

      Сноска. Заголовок главы 142 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2145. Кодекс процедур огневых испытаний применяется к материалам и изделиям, которые испытывают и оценивают в соответствии с его положениями и одобрены Регистром судоходства, как это требуется в настоящих Правилах.

      2146. Если в тексте какого-либо требования настоящих Правил имеются ссылка на Кодекс процедур огневых испытаний, это означает, что материал или изделие необходимо испытать в соответствии с применимой методикой или методиками испытаний, изложенными в этом Кодексе, за исключением случаев, предусмотренных в этом же Кодекс.

      2147. В соответствии с применимыми частями приложения 1 Кодекса процедур огневых испытаний испытывают материалы и изделия, которые упомянуты в настоящих Правилах как:

      1) негорючие (пункты 2059, 2106, 2127 и параграф 2 главы 157 настоящих Правил). Негорючим считается материал, который при нагревании до температуры примерно 750oС не горит и не выделяет легковоспламеняющихся паров в количестве, достаточном для их самовоспламенения. Любой другой материал считается горючим. Однако изделия, изготовленные только из стекла, бетона, керамические изделия, природный камень, каменные или кирпичные секции, конструкционные металлы и металлические сплавы рассматриваются как негорючие и устанавливаются без испытания;

      2) не выделяющие чрезмерное количество дыма и токсичных продуктов (пункты 2060 и 2061 настоящих Правил) или не представляющие опасность в отношении выделения токсичных или взрывоопасных продуктов при повышенных температурах (пункт 2060 настоящих Правил);

      3) конструкции типов А или В, такие как: палубы, переборки, двери, непрерывные подволоки и зашивки, окна. Пожарные заслонки, места прохода труб и кабелей (параграфы 2 и 3 главы 157 настоящих Правил);

      4) системы управления противопожарными дверьми, способные работать в случае пожара (подпункт 15) пункта 2117 настоящих Правил);

      5) с характеристиками медленного распространения пламени (пункты 2059, 2062, 2072 и 2074 настоящих Правил). Медленное распространение пламени означает, что поверхность в достаточной степени ограничивает распространение пламени;

      6) не легковоспламеняющиеся первичные палубные покрытия (пункт 2060 настоящих Правил);

      7) драпировки, занавеси и другие подвешенные тканевые материалы, отвечающие требованиям в отношении способности противостоять распространению пламени не хуже материалов, изготовленных из шерсти, массой 0,8 кг/м2 (пункт 2063 настоящих Правил);

      8) обитая мебель, отвечающая требованиям в отношении сопротивления воспламенению и распространению пламени (пункт 2063 настоящих Правил);

      9) постельные принадлежности (одеяла, покрывала, подушки, матрацы), отвечающие требованиям в отношении сопротивления воспламенению и распространению пламени (пункт 2063 настоящих Правил).

      2148. При испытаниях и одобрении изделий и материалов в соответствии с Кодексом процедур огневых испытаний учитываются дополнительные требования, приведенные в соответствующих частях приложения 1 Кодекса процедур огневых испытаний.

Глава 143. Альтернативные конструкции, меры и устройства

      Сноска. Заголовок главы 143 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения

      2149. Конструкции, меры и устройства по противопожарной защите могут отличаться от требований настоящего раздела Правил при условии, что конструкция, меры и устройства отвечают целям противопожарной защиты и функциональным требованиям.

      2150. Если конструкции, меры и устройства отличаются от предписанных требований настоящего раздела Правил, то в соответствии с требованиями настоящей главы выполняют технический анализ, оценку и одобрение этих альтернативных конструкций, мер и устройства.

Параграф 2. Технический анализ

      2151. Представляемый Регистру судоходства технический анализ, как минимум, включает:

      1) определение типа судна и соответствующего (их) помещения (й);

      2) установление требования (ий), которое (ые) не будет (ут) выполняться на судне или в помещении (ях);

      3) установление опасностей пожара и взрыва, которым может подвергнуться судно или соответствующее (ие) помещение (ия), в том числе:

      возможных источников воспламенения;

      потенциальной опасности распространения пожара в отношении каждого помещения;

      потенциальной опасности образования дыма и токсичных веществ в отношении каждого рассматриваемого помещения;

      потенциальной опасности распространения пожара, дыма и токсичных веществ из рассматриваемого(ых) помещения(й) в другие помещения;

      4) определение требуемых эксплуатационных критериев противопожарной защиты судна или рассматриваемого(ых) помещения(ий), предусмотренных предписывающим(ими) требованием(ями), которые:

      основываются на целях противопожарной защиты и на функциональных требованиях настоящей части Правил;

      обеспечивают уровень противопожарной защиты не ниже того, который достигается при использовании предписываемых требований;

      выражают в количественной форме и измеряемы;

      5) подробное описание альтернативных конструкций, мер и устройства, включая перечень допущений, используемых в конструкции, любые предложенные эксплуатационные ограничения или условия;

      6) технического обоснование, показывающее, что эти альтернативные конструкции, меры и устройства отвечают требуемым эксплуатационным критериям противопожарной защиты.

Параграф 3. Оценка и одобрение альтернативных конструкций,
мер и устройств, переоценка из-за изменившихся условий

      2152. Технический анализ, требуемый в параграфе 2 настоящей главы, рассматривается и одобряется Регистром судоходства с учетом Руководства, разработанного ИМО.

      2153. Копии документов, одобренных Регистром судоходства, указывающие, что альтернативные конструкции, меры и устройства отвечают требованиям данной главы, находятся на судне.

      2154. Если допущения и ограничения эксплуатационного характера, оговоренные в альтернативных конструкциях, мерах и устройствах, изменяются, то технический анализ вновь проводится с учетом изменившихся условий и одобряется Регистром судоходства.

Подраздел 2. Конструктивная противопожарная защита
Глава 144. Общие требования

      Сноска. Заголовок главы 144 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Требования к материалам

      2155. Корпус, надстройки, конструктивные переборки, палубы и рубки изготавливают из стали или другого равноценного материала. В целях применения определения стали или другого равноценного материала, данного в пункте 2124 настоящих Правил, "применимое огневое воздействие" соответствует стандартам огнестойкости и изоляции, приведенным в соответствующих таблицах огнестойкости переборок и палуб. Например, если для таких перекрытий как палубы или бортовые и концевые переборки рубок, допускается огнестойкость В-0, то "применимое огневое воздействие" равняется получасу.

      При использовании алюминиевых сплавов или стеклопластика выполняют требования пунктов 2127 или 2166 настоящих Правил, соответственно.

      Использование материалов, иных, чем упомянуты выше, для изготовления корпуса, надстроек, конструктивных переборок, палуб и рубок подлежит специальному рассмотрению Регистром судоходства в каждом конкретном случае в зависимости от назначения и размеров судна.

      2156. Шахты и верхние перекрытия машинных помещений категории А изготавливают из стали и изолированы как требуется в приложениях 265 и 270 настоящих Правил в зависимости от случая.

      2157. Если какая-либо часть конструкции изготавливается из алюминиевого сплава, необходимо чтобы было обеспечено следующее:

      1) изоляция изготовленных из алюминиевого сплава деталей перекрытий типа А или В, за исключением конструкций, не являющихся несущими, такая, чтобы в любой момент применимого огневого воздействия при стандартном испытании на огнестойкость температура основы конструкций не превышалась более чем на 200oС по сравнению с окружающей температурой;

      2) особое внимание уделяют изоляции изготовленных из алюминиевого сплава детали колонн, пиллерсов и другие элементы конструкций, служащие опорой для мест расположения и спуска спасательных шлюпок и плотов, мест посадки в них, и перекрытий типа А и В, для обеспечения того, чтобы:

      такие элементы, служащие опорой мест расположения и спуска спасательных шлюпок и плотов, мест посадки в них и перекрытий типа А, отвечали требованию в отношение предела повышения температуры, указанного в подпункте 1) пункта 2157 настоящих Правил, по истечении одного часа;

      такие элементы, служащие опорой перекрытий типа В, отвечали требованию в отношении предела повышения температуры, указного в пункте 2157 настоящих Правил, по истечении получаса.

      2158. Для жилых и служебных помещений и постов управления на судах всех типов подсчитывается общая масса горючих материалов в каждом выгороженном помещении по следующей формуле:

      Мотн = Мсум/S, (722)

      где Мотн — общая масса горючих материалов на единицу площади помещения, кг/м2;

      Мсум — общая масса горючих материалов в помещении, кг;

      S — площадь помещения, м2.

      В расчет включают следующие горючие материалы:

      1) конструкционные материалы, такие,как изоляция кабелей, пластиковые трубы, облицовки, и другие горючие материалы, разрешенные к применению согласно требованиям настоящих Правил;

      2) оборудование, которое устанавливают во время постройки или предусмотрено судовладельцем или экипажем, включая мебель, постельные принадлежности и электрическое оборудование.

      Общая масса горючих материалов на единицу площади помещения (Мотн), кг/м2, не превышает величин, указанных в приложении 250 настоящих Правил. Категории помещений соответствуют указанным в пунктах 2199, 2201, 2226 или 2235 настоящих Правил, в зависимости от типа судна.

      2159. Необходимо чтобы изоляционные материалы были негорючими, за исключением их использования в грузовых помещениях, почтовых и багажных кладовых и холодильных кладовых служебных помещений. Антиконденсатные покрытия и клеи, применяемые вместе с изоляция трубопроводной арматуры систем охлаждения и трубопроводов охлаждающей воды систем кондиционирования, бывают горючими, но их количество сводят практически к необходимому минимуму, а их открытые поверхности имеют характеристики медленного распространения пламени.

      Изоляционные материалы не содержат асбест.

      В помещениях, в которых присутствуют нефтепродукты, поверхность изоляции непроницаема для их паров, что обеспечивается за счет покрытия изоляции металлической фольгой или стеклотканью, непроницаемой для паров и надежно герметизированной на стыках.

      2160. Первичные палубные покрытия, если они применяются в жилых и служебных помещениях и постах управления, применяют из одобренного материала, который не является легковоспламеняющимся или представляющим опасность в отношении выделения токсичных или взрывоопасных веществ при повышенных температурах, что определяется Кодексом процедур огневых испытаний.

      Если согласно пункту 2162 настоящих Правил требуется, чтобы покрытие настила имело характеристики медленного распространения пламени, все слои должны отвечать требованию подпункта 5) пункта 2147 настоящих Правил. Если покрытие настила имеет многослойную конструкцию, то испытания проведят для каждого слоя или комбинаций некоторых слоев такого покрытия, при этом одобрение Регистра судоходства применимо только для испытанных комбинаций слоев. Если первичное палубное покрытие является также наружной поверхностью (пункт 2162 настоящих Правил), необходимо чтобы оно отвечало требованиям подпункта 5) пункта 1863 настоящих Правил. Однако первичные палубные покрытия, отвечающие требованию подпункту 6) пункта 2147 настоящих Правил, рассматриваются как отвечающие требованиям подпункта 5) пункта 2147 настоящих Правил для покрытий настила. Возможно чтобы грунтовый или подобный ему тонкий слой краски на палубном покрытии не отвечали требованию подпункта 6) пункта 2147 настоящих Правил.

      2161. Краски, лаки и прочие отделочные материалы, применяемые на открытых поверхностях внутри помещений, не приводят к образованию чрезмерного количества дыма и токсичных веществ, что определяется Кодексом процедур огневых испытаний.

      Это требование применяется к поверхностям переборок, палуб, покрытий настила, зашивок и подволоков, но не применяется к изоляции кабелей, пластмассовым трубам и мебели.

      Материалы поверхностей и первичные палубные покрытия (пункт 2160 настоящих Правил) с общим тепловым излучением не более 0,2 МДж и предельным значением коэффициента теплового излучения не более 1,0 кВт (обе величины определяются в соответствии с резолюцией ИМО А.653(16)), рассматриваются как отвечающие требованиям подпункта 2) пункта 2147 настоящих Правил без испытания.

      На нефтеналивных и нефтесборных судах в грузовых танках, коффердамах, насосных помещениях, в районе грузовых палуб и в других местах, где возможно скопление взрывоопасных паров, применение алюминиевых красок не допускается.

      2162. Следующие поверхности имеют характеристики медленного распространения пламени:

      1) на пассажирских судах:

      открытые поверхности в коридорах и выгородках трапов, а также переборок и подволоков в жилых, служебных помещениях (за исключением саун) и постах управления;

      поверхности и настилы в скрытых или недоступных местах жилых, служебных помещений и постов управления;

      2) на грузовых судах валовой вместимостью более 500:

      открытые поверхности в коридорах и выгородках трапов и подволоки жилых, служебных помещений (за исключением саун) и постов управления; и

      поверхности и настилы в скрытых или недоступных местах жилых, служебных помещений и постов управления.

      3) клеи и герметики, используемые в конструкциях типов А и В.

      Приведенные выше требования применяются к поверхностям переборок, палуб, покрытий настила, облицовок и подволоков, но не применяются к пластмассовым трубам, электрическим кабелям и мебели.

      2163. На пассажирских судах, перевозящих более 36 пассажиров, в жилых помещениях, мебель и отделка которых представляет ограниченную пожарную опасность, обитая мебель, постельные принадлежности, драпировки и занавеси и другие подобные висящие изделия испытывают согласно Кодексу процедур огневых испытаний с удовлетворительными результатами (подпункты 7) – 9) пункта 2147 настоящих Правил). Для других типов судов данные требования являются рекомендуемыми.

      2164. На пассажирских судах перекрытия типов А, В или С в жилых и служебных помещениях, которые отделаны горючими материалами, облицовками, багетами, декорациями и пленками, отвечают требованиям настоящего пункта и пунктов 2160 – 2162 настоящих Правил. Однако традиционные деревянные полки и деревянные зашивки переборок и подволоков допускаются в саунах, и такие материалы не учитываются в расчетах, предписанных настоящим пунктом.

      На грузовых судах негорючие переборки, подволоки и зашивки, установленные в жилых и служебных помещениях, отделывают горючими материалами, облицовками, багетами, декорациями и пленками при условии, что эти помещения ограничены негорючими переборками, подволоками и зашивками в соответствии с требованиями настоящего пункта и пунктов 2160 – 2162 настоящих Правил.

      Горючие материалы, используемые для облицовки и отделки поверхностей, имеют теплотворную способность не более 45 МДж/м2 с учетом их толщины. Требования данного пункта не применяются к поверхностям мебели, закрепленной к зашивкам или переборкам.

      Теплотворная способность Q, МДж/м2, с учетом толщины облицовочного материала определяется по формуле:

      Q = Qgps, (723)

      где Qg — наибольшая удельная теплота сгорания материала, определяемая по стандарту ИСО 1716 "Строительные материалы. Определение теплотворной способности", МДж/кг;

      р — плотность материала кг/м;

      s — толщина материала, м.

      Там, где горючие материалы используются в соответствии с настоящим пунктом, они отвечают нижеследующим требованиям:

      1) общий объем горючих облицовок, багетов, декораций и пленок в любых жилых и служебных помещениях не превышает объема, эквивалентного покрытию облицовкой, толщиной 2,5 мм, всей площади стен и подволока. Мебель, закрепленная к зашивкам, переборкам или палубам, не включается в расчет общего объема горючих материалов; и

      2) для судов, оборудованных автоматической спринклерной системой, отвечающей положениям Кодекса по системам противопожарной безопасности, вышеуказанный объем включает некоторые горючие материалы, используемые для монтажа перекрытий типа С.

      На грузовых судах валовой вместимостью менее 500 и несамоходных, независимо от валовой вместимости, взамен выполнения вышеуказанного требования допускается установка в жилых и служебных помещениях негорючих переборок, зашивок и подволоков с горючей облицовкой толщиной не более 2 мм, кроме коридоров, выгородок трапов, а также постов управления, где толщина горючей облицовки не превышает 1,5 мм.

      2165. Емкости для отходов изготавливаются из негорючих материалов и не иметь отверстий в стенках или днищах.

      В камбузах, буфетных, барах, помещениях для переработки или хранения отходов и помещениях инсинераторов используются емкости для отходов, изготовленные из горючих материалов, при условии, что они используются только для мокрых отходов, стеклянной и металлической тары и соответствующим образом маркированы.

      2166. Если конструкции судна или шлюпки изготавливаются из стеклопластика в соответствии с требованиями части 17 настоящих Правил, то огнезащитные свойства и огнестойкость таких конструкций испытываются в соответствии с методикой, изложенной в циркуляре ИМО MSO/Circ. 1006.

Параграф 2. Противопожарные конструкции

      2167. Конструкции типа А — это конструкции, которые образованы переборками или палубами и которые:

      1) изготовлены из стали или из другого равноценного материала;

      2) имеют соответствующие элементы жесткости;

      3) изготовлены так, чтобы предотвратить прохождение через них дыма и пламени до конца 60 мин стандартного испытания огнестойкости;

      4) изолированы негорючими материалами так, чтобы средняя температура на стороне, противоположной огневому воздействию, не повышалась более чем на 140oС по сравнению с первоначальной; при этом температура в любой точке, включая любое соединение, не повышается более чем на 180oС по сравнению с первоначальной.

      В зависимости от времени, в течение которого обеспечивается соблюдение указанного перепада температур в процессе стандартного испытания огнестойкости, конструкциям присваиваются следующие обозначения:

      А-60 — в течение 60 мин.;

      А-30 — 30 мин;

      А — 15 мин;

      А-0 — в течение 0 мин.

      2168. При одобрении конструктивной противопожарной защиты принимается во внимание опасность переноса тепла на стыках и оконечностях требуемых температурных барьеров. Изоляция палуб и переборок, изготовленных из стали или алюминия, продолжается на расстояние не менее 450 мм за границы конструкций, образующих данное помещение. Если помещение разделяется палубой или переборкой типа "А", имеющими изоляцию разной величины, то изоляция большей величины продолжается по палубе или переборке на расстояние не менее 450 мм от конструкций с изоляцией меньшей величины.

      Меры, применяемые для предотвращения распространения тепло в точках пересечения и конечных точках изоляции палуб и переборок, показаны в приложениях 251 и 252 настоящих Правил. Регистром судоходства принимаются и другие варианты таких мер при условии, что эффективность предлагаемой конструкции подтверждена результатами испытаний в соответствии с Кодексом процедур огневых испытаний.

      В случаях, если нижняя часть изоляции отрезана для обеспечения стока, конструкция соответствует приложению 253 настоящих Правил.

      2169. Облегченные конструкции (сотовые и другие), изготовленные из стали или другого равноценного материала, используются в качестве внутренних перекрытий типа А в жилых и служебных помещениях при условии, что они не являются несущими конструкциями и успешно прошли установленные испытания согласно Кодексу процедур огневых испытаний. Такие облегченные конструкции не используются в качестве составной части главных противопожарных зон и выгородок трапов на пассажирских судах.

      2170. Без испытания устанавливаются:

      1) переборки типа А-0, если они изготовлены из стали и имеют размеры не менее следующих:

      толщина листа – 4 мм;

      ребра жесткости 60х60х5 мм, расположенные на расстоянии 600 мм друг от друга или конструктивно равноценные;

      2) палубы типа А-0, если они изготовлены из стали и имеют размеры не менее следующих:

      толщина листа – 4 мм;

      ребра жесткости 95х65х7 мм, расположенные на расстоянии 600 мм друг от друга или конструктивно равноценные.

      2171. Конструкции типа В — конструкции, которые образованы переборками, палубами, подволоками или зашивками и которые:

      1) изготовлены из негорючих материалов.

      Допускается применение горючей облицовки (пункты 2162 и 2164 настоящих Правил);

      2) изготовлены так, чтобы они сохраняли непроницаемость для пламени в течение 30 мин стандартного испытания огнестойкости;

      3) снабжены изоляцией такой толщины, чтобы средняя температура поверхности на стороне, противоположной огневому воздействию, не повышалась более чем на 140o С по сравнению с первоначальной и в любой точке, включая любое соединение, не повышалась более чем на 225oС по сравнению с первоначальной при воздействии пламени с любой стороны. В зависимости от времени, в течение которого обеспечивается соблюдение указанного перепада температур в процессе стандартного испытания огнестойкости, конструкциям присваиваются следующие обозначения:

      В-15 — в течение 15 мин;

      В-О — в течение 0 мин.

      2172. Материалы, которые используются в конструкциях типа А и В и от которых согласно настоящих части требуется, чтобы они имели определенные характеристики (быть негорючими, иметь характеристики медленного распространения пламени или не выделять чрезмерное количество дыма и токсичных веществ), должны отвечать требованиям Кодекса процедур огневых испытаний (подпункты 1), 2) и 5) пункта 2147 настоящих Правил.

      2173. Непрерывные подволоки и зашивки типа В в совокупности с относящимися к ним палубами и переборками принимают как отвечающие полностью или частично требованиям к изоляции и огнестойкости перекрытий, требуемых соответствующими таблицами по огнестойкости.

      2174. Конструкции типа С – конструкции, изготовленные из одобренных негорючих материалов. Но к ним не предъявляются требования в отношении прохождения через них дымы и пламени и соблюдения перепада температур. Не требуется, чтобы клеящие материалы в таких конструкциях были негорючие, однако такие материалы обладают характеристиками медленного распространения пламени.

      2175. Конструкции, состоящие из негорючей основы и горючих облицовок, могут считаться конструкциями типа В или С при условии, что их основа испытана и отвечает требованиям подпункта 1) пункта 2147 настоящих Правил, а перекрытие типа В испытано и отвечает требованиям пункта 2170 настоящих Правил и облицовки, если применимо, испытаны и отвечают требованиям подпунктов 2) и 5) пункта 2147 настоящих Правил.

Параграф 3. Закрытия отверстий в противопожарных конструкциях

      2176. Необходимо чтобы огнестойкость дверей была равноценной огнестойкости перекрытия, в котором они установлены, что определяется в соответствии с Кодексом процедур огневых испытаний. Двери и рамы дверей в конструкциях типа А изготавливают из стали или другого равноценного материала. Необходимо чтобы двери в конструкциях типа В были негорючими.

      2177. Двери, конструкция которых соответствует требованиям параграфа 2 главы 70 и главы 77 настоящих Правил и которые установлены в соответствии с требованиями главы 77 настоящих Правил, а также, по согласованию с Регистром судоходства, в других случаях (например, для обеспечения газонепроницаемости) допускается применять в переборках типа А. Водонепроницаемые двери могут не изолироваться и не требуют огневых испытаний при их установке ниже палубы переборок. Двери, установленные выше палубы переборок, от которых требуется, чтобы они были и огнестойкими и водонепроницаемыми.

      2178. Если конструкции типа А прорезаются, то такие места прохода (вырезы) испытываются с учетом пункта 2170 настоящих Правил. В случае каналов вентиляции применяются требования пунктов 3596 и 3605 настоящих Правил. Испытания не проводятся, если места прохода для труб изготовлены из стал или равноценного материала толщиной 3 мм и более и длиной не менее 900 мм (предпочтительно по 450 мм с каждой стороны перекрытия) и не имеют отверстий. Такие места прохода изолируют таким же образом, как и конструкция.

      2179. Если конструкции типа В прорезаются для прохода электрических кабелей, труб, шахт, каналов или для установки концевых вентиляционных устройств, осветительной арматуры и других подобных устройств, осветительной арматуры и других подобных устройств, то должны быть приняты меры, обеспечивающие сохранение огнестойкости конструкции. Для вентиляционных каналов выполняются требования пунктом 3598 настоящих Правил. Трубы из материалов, иных, чем сталь или медь, которые проходят через конструкции типа В, должны быть защищены:

      1) прошедшим огневые испытания устройством прохода, соответствующим огнестойкости прорезанного перекрытия и типу применяемых труб; или

      2) стальным стаканом толщиной не менее 1,8 мм и длиной не менее 900 мм для труб диаметром 150 мм и более и не менее 600 мм для труб диаметром менее 150 мм, как правило, одинаково распределенным с каждой стороны конструкции. Трубы соединяют с концами стакана фланцами или муфтами; или просвет между стаканом и трубой не должен превышать 2,5 мм;

      или любой просвет между трубой и стаканом непроницаем за счет его заполнения негорючим или другим подходящим материалом.

      2180. Неизолированные металлические трубы, проходящие через конструкции типа А или В, изготавливают из материалов, имеющих температуру плавления выше 950 oС для конструкций типа А-0 и выше 850 oС 0 – для конструкций типа В-0.

      2181. На судах, кроме пассажирских судов, перевозящих более 36 пассажиров, наружные ограничивающие конструкции, которые изготавливаются из стали или другого равноценного материала, прорезают для установки в них окон и иллюминаторов, при условии, что в настоящем разделе Правил отсутствует какое-либо требование в отношении того, чтобы такие ограничивающие конструкции были типа А. В таких ограничивающих конструкциях, в отношении которых не требуется, чтобы они были типа А, двери, по согласованию с Регистром судоходства, изготавливают из других материалов, чем те, из которых изготовлена конструкция.

      2182. Выравнивающие давление воздуха отверстия и вентиляционные каналы между двумя выгороженными помещениями не допускаются за исключением отверстий, разрешенных согласно пункту 2219 и 2231 настоящих Правил.

Параграф 4. Меры по предотвращению
распространения пожара и дыма

      2183. Для машинных помещений предусматривают средства управления:

      открытием и закрытием световых люков, закрытием отверстий в вытяжной вентиляции, расположенных в дымовых трубах, которые обычно дают возможность осуществлять вытяжную вентиляцию, а также закрытием вентиляционных заслонок.

      Такие средства управления размещаются вне обслуживаемого помещения так, чтобы не были отрезанными в случае пожара в этом помещении.

      2184. Для защиты отверстий в ограничивающих конструкциях машинных помещений категории А выполняют следующее:

      1) количество световых люков, дверей, вентиляционных отверстий, отверстий в кожухах дымовых труб, обеспечивающих вытяжную вентиляцию, и иных отверстий сведут к минимуму, необходимому потребностям вентиляции, а также надлежащей и безопасной работы судна;

      2) световые люки изготавливают из стали и не содержат остекленных панелей;

      3) предусматривают средства управления закрытием дверей с приводом от источника энергии или механизмом освобождения дверей, иных, чем водонепроницаемые двери с приводом от источника энергии. Средства управления располагаются вне обслуживаемого ими помещения в таком месте, где они не будут отрезаны в случае пожара в этом помещении;

      4) устройства окон в ограничивающих конструкциях машинных помещений не допускается. Однако допускается использование остекления в постах управления внутри машинных помещений;

      5) на пассажирских судах дополнительно выполняют требования пункта 2117 настоящих Правил.

      Световые люки грузовых насосных отделений, указанных в подпункте 1) пункта 2141 настоящих Правил, изготавливают из стали и закрываются из места, находящегося вне насосного отделения.

      2185. В жилых, служебных помещениях и постах управления защита трапов и шахт лифтов выполняют следующим образом:

      1) на грузовых судах трапы, проходящие только через одну палубу, защищают не менее чем на одном уровне, как минимум, перекрытиями типа В-О и самозакрывающимися дверями. Лифты, проходящие только через одну палубу, выгораживают перекрытиями типа А-О со стальными дверями на обоих уровнях. Трапы и шахты лифтов, проходящие более чем через одну палубу, выгоражтвают, как минимум, перекрытиями типа А-О и защищают самозакрывающимися дверями на всех уровнях; при этом выгородки трапов устроены так, чтобы обеспечивать переход с трапа на трап в пределах такой выгородки (приложение 254 настоящих Правил), или выгораживать только трапы с дверьми у каждого конца трапа(приложение 255 настоящих Правил), или выгораживать только трапы в сочетании с полностью закрытыми стальными трапами и дверьми на одном из концов каждого трапа (приложение 256 настоящих Правил);

      2) на судах, имеющих жилые помещения на 12 человек и менее, на которых трапы проходят более чем через одну палубу и имеется не менее двух выходов на открытую палубу на каждом уровне жилых помещений, трапы и шахты лифтов могут быть защищены перекрытиями типа В-О;

      3) на пассажирских судах защита трапов и шахт лифтов выполняется в соответствии с пунктом 2205 настоящих Правил.

      4) конструкция трапов отвечает требованию параграфа 3 главы 90 настоящих Правил.

      2186. Воздушные пространства за подволоками, панелями или зашивкой разделены плотно пригнанными заделками, предотвращающими тягу и расположенными на расстоянии не более 14 м друг от друга.

      В вертикальном направлении такие воздушные пространства, включая пространства за зашивками выгородок трапов, шахт перекрыты у каждой палубы.

      2187. В машинных помещениях, из которых в соответствии с главой 185 настоящих Правил предусматривается два комплекта трапов, один из них на всем протяжении выходного пути располагается в защищенной выгородке, отвечающей категории (2) требования пункта 2199 настоящих Правил или категории (4) требований пункта 2101, 2126 или 2135 настоящих Правил в зависимости от случая. В выгородке устанавливаются самозакрывающиеся противопожарные двери такого же типа огнестойкости.

      2188. В дополнение к водонепроницаемой двери, отделяющей машинное помещение категории А от туннеля гребного вала, со стороны туннеля устанавливается легкая стальная дверь-экран, управляемая с обеих сторон.

      2189. Постоянные отверстия в бортовой обшивке, оконечностях и подволоке закрытых помещений для перевозки транспортных средств, закрытых помещений с горизонтальным способом погрузки и выгрузки, а также помещений специальной категории расположены таким образом, чтобы пожар в этих помещениях не угрожал местам установки и посадки в спасательные шлюпки и плоты, жилым и служебным помещениям и постам управления в надстройках и рубках над указанными помещениями.

Параграф 5. Дополнительные требования к помещениям
отдельных категорий

      2190. В дополнение требованиям подраздела 2 раздела 8 настоящих Правил выполняются требования к конструктивной противопожарной защите, изложенные ниже.

      Сауны отвечают следующим требованиям:

      1) по периметру сауны ограничиваются конструкциями типа А-60, за исключением помещений, расположенных внутри ее периметра и помещений категорий (5),(9) и (10), определенных в пункте 2199 настоящих Правил, или помещений категорий (5),(7) и (10), определенных в подпункте 1) пункта 2201, 2235 или параграфа 3 главы 146 настоящих Правил, в зависимости от назначения судна;

      2) сауны включают в себя раздевалки, души и туалеты. Ванные комнаты с непосредственным входом в сауны рассматриваются как часть сауны. В таких случаях дверь между сауной и ванной комнатой может не отвечать требованиям противопожарной безопасности;

      3) в саунах допускается традиционная деревянная зашивка переборок и подволоков. Подволок над печью обшивается негорючей пластиной с зазором, по крайней мере, в 30 миллиметров от подволока. Расстояние от горячих поверхностей до горючих материалов равна не менее 500 миллиметров, или горючие материалы защищают (например, негорючей пластиной с зазором, по меньшей мере, в 30 миллиметров);

      4) традиционные деревянные полки в сауне допускаются;

      5) дверь сауне не имеет замков и отрывается наружу толчком;

      6) электрические печи саун имеют таймеры и отвечают требованиям подраздела 15 раздела 13 настоящих Правил, а проводка – требованиям главы 510 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 2190 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2191. Камбузы отвечают следующим требованиям:

      1) камбузы, работающие на иных, чем электричество источниках энергии, не смежны с кладовыми легковоспламеняющихся материалов и веществ и цистернами для топлива и масел;

      2) палубы камбузов покрывают керамическими плитками или подобным негорючим покрытием;

      3) каналы вытяжной вентиляции от камбузных плит отвечают требованиям пунктов 3600 или 3613 настоящих Правил.

      2192. Кладовые легковоспламеняющихся материалов и веществ отвечают следующим требованиям:

      1) они, как правило, не размещаются в одной настройке или рубке с жилыми помещениями. Входы в такие кладовые устраиваются непосредственно с открытой палубы или через коридор и/или трап, ведущий только к этим кладовым;

      2) на грузовых судах валовой вместимостью менее 300 регистровых тонн размещение кладовых допускается в районе жилых помещений, но не допускается чтобы кладовые были смежными с жилыми помещениями. Если устройство отдельной для легковоспламеняющихся жидкостей затруднено, допускается их хранение в стальных вентилируемых шкафах или ящиках. Такие шкафы или ящики не примыкают к жилым и их дверцы открываются наружу;

      3) все электрическое оборудование кладовой имеют взрывозащищенное исполнение согласно требованиям главы 433 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 2192 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2193. Помещения для производства электрогазосварочных работ отвечают следующим требованиям:

      1) конструкции, отделяющие такие помещения от смежных помещений - типа А-60;

      2) входы в такие помещения устраиваются непосредственно с открытой палубы, при этом двери должны открываться наружу и иметь замки;

      3) размещение и оборудование такие помещений на нефтеналивных судах подлежит специальному рассмотрению Регистром судоходства;

      4) баллоны с ацетиленом и кислородом для электрогазосварочных работ хранятся в отдельных кладовых, отвечающих следующим требованиям:

      кладовая для хранения баллонов с ацетиленом располагается отдельно от кладовой для хранения баллонов с кислородов;

      кладовые не располагаются под жилыми помещениями и постами управления и быть смежными с ними. Кроме того, кладовые не примыкают к машинным помещениям категории А, камбузам, кладовым легковоспламеняющихся веществ и материалов и другим пожароопасным помещениями, а также к топливным и масляным цистернам;

      конструкции, отделяющие кладовые от смежных помещений - типа А-60;

      входы в такие кладовые устраиваются непосредственно с открытой палубы, при этом двери открываются наружу и снабжают средствами, обеспечивающими их надежное закрытие для предотвращения несанкционированного доступа;

      на дверях кладовых предусматривают надписи "Взрывоопасно!".

      2194. Грузовые помещения, указанные в подпунктах 3), 4) пункта 2137 и пункте 2143 настоящих Правил, в которых перевозится автотранспорт с топливом в баках, отвечают следующим требованиям:

      1) входы в грузовые помещения из жилых, машинных и специальных электрических помещений оборудуют самозакрывающимися постоянно закрытыми дверями. Высота комингсов этих дверей равна не менее 450 мм;

      2) у входов в грузовые помещения предусматривают надписи, запрещающие курение;

      3) грузовые помещения отвечают требованиям глав 293 и 537 настоящих Правил.

      2195. Часть открытой палубы, расположенная в углублении в палубной конструкции, шахте машинного отделения, надстройке, используемая исключительно для хранения баллонов с газом, отвечает следующим требованиям:

      1) такое углубление имеет свободное открытие, за исключением небольших вспомогательных конструкций, таких как угловые кницы открытия, небольшие горизонтальные ребра, пиллерсы. Открытие оборудуют решетчатыми стенами и дверьми;

      2) глубина такого углубления не больше 1 м;

      3) часть открытой палубы, отвечающая требованиям подпункта 2) пункта 2195 настоящих Правил, рассматривается как открытая палуба для целей применения приложений 261, 262, 263, 264, 265, 270 и 271 настоящих Правил.

      2196. Помещения вентиляторов, обслуживающие машинные помещения, отвечают следующим требованиям:

      1) если помещение вентиляторов обслуживает машинное помещение или различные помещения, в состав которых входят машинные помещения, то его считают машинным помещением с малой пожароопасностью или непожароопасным, и в этом случае ограничивающие конструкции между помещением вентиляторов и обшивкой машинного помещения имеют огнестойкость класса "А-0";

      2) если помещение вентиляторов обслуживает машинное помещение, то его считают частью машинного помещения, и в этом случае не обязательно применять требования к огнестойкости горизонтальной ограничивающей конструкции между помещением вентиляторов и машинным помещением;

      3) для обоих описанных выше случаев, для любого помещения, смежного с надстройкой помещения вентиляторов, огнестойкость ограничивающей конструкции соответствовует применимым требованиям по огнестойкости, содержащимся в настоящих Правилах

Глава 145. Пассажирские суда

      Сноска. Заголовок главы 145 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2197.Требования настоящей главы дополняют изложенные в главе 144 настоящих Правил.

      2198. На судах, перевозящих более 36 пассажиров, корпус, надстройка и рубки разделяют на главные вертикальные зоны перекрытиями типа А-60. Число уступов и выступов (рецессов) минимальные, а там, где они необходимы, они также выполняются перекрытиями типа А-60. Если с одной стороны перекрытия имеется помещение категорий, перечисленных в подпунктах 5), 9), 10) пункта 2199 настоящих Правил или топливные танки расположены по обе стороны перекрытия, тип огнестойкости снижают до А-0.

      На судах, перевозящих не более 36 пассажиров, корпус, надстройки и рубки в районе расположения жилых и служебных помещений разделяют на главные вертикальные зоны перекрытиями типа А. Эти перекрытия имеют изоляцию в соответствии с приложениями 263 и 264 настоящих Правил.

      Переборки, образующие границы вертикальных зон выше палубы переборок, располагают, насколько это практически возможно, в одной вертикальной плоскости с водонепроницаемыми переборками деления на отсеки, расположенными непосредственно под палубой переборок. Длина и ширина главных вертикальных зон возможно увеличчить максимум до 48 м, чтобы совместить концы главных вертикальных зон с водонепроницаемыми переборками деления на отсеки или чтобы разместить большое общественное помещение, простирающееся на всю длину главной вертикальной зоны при условии, что общая площадь главной вертикальной зоны не превышает 1600 м2 на любой палубе.

      Если трап обслуживает две главные вертикальные зоны, то максимальная длина одной главной вертикальной зоны измеряется от дельней стороны выгороди трапа. В этом случае, все перекрытия выгородки трапа изолируют как переборки главной вертикальной зоны и двери, ведущие к трапу, предусматривают из этих зон (приложения 257 – 260 настоящих Правил). Однако трап не включается в расчет размера главой вертикальной зоны, если он относится к главной вертикальной зоне.

      Переборки, образующие границы главных вертикальных зон, простираются от палубы до палубы и до обшивки корпуса или других ограничивающих конструкций.

      Если главная вертикальная зона на судах, перевозящих не более 36 пассажиров, разделена горизонтальными перекрытиями типа А на горизонтальные зоны с тем, чтобы обеспечить надлежащую преграду между зонами судна, защищенными спринклерной системой и не защищенными ею, то такие перекрытия должны быть доведены до ближайших переборок главных вертикальных зон и до обшивки корпуса или наружных ограничивающих конструкций судна и изолированы в соответствии с типами изоляции согласно приложению 260 настоящих Правил.

      На судах, предназначенных для специальных целей, таких как автомобильные или железнодорожные паромы, где установка переборок главных вертикальных зон препятствовала бы использованию судна по назначению, предусматривают равноценные средства тушения и ограничения распространения пожара, которыми могут быть водяные завесы, отвечающие требованиям главы 152 настоящих Правил. Служебные помещения не располагаются на палубах судов, указанных в подпункте 3) пункта 2137 настоящих Правил.

      2199. Минимальная огнестойкость переборок и палуб, разделяющих смежные помещения на судах, перевозящих более 36 пассажиров, отвечает требованиям приложений 261 – 262 настоящих Правил с учетом следующего.

      В целях определения типа конструкций между смежными помещениями последние подразделяются в зависимости от их пожарной опасности на следующие категории:

      1) посты управления: помещения, в которых расположены аварийные источники электроэнергии и освещения; рулевая и штурманская рубки; помещения, в которых расположено судовое радиооборудование; пожарные посты; центральный пост управления главными механизмами, если он находится за пределами помещения, в котором расположены эти механизмы; помещения, в которых расположена централизованная система оповещения о пожаре; помещения, в которых расположены центральные посты и оборудование аварийной громкоговорящей связи;

      2) междупалубные сообщения — внутренние трапы, лифты, полностью выгороженные шахты для эвакуации и эскалаторы для пассажиров и экипажа (за исключением тех, которые полностью находятся в машинных помещениях) и их выгородки.

      Трап, выгороженный в одном междупалубном пространстве, рассматривается как часть помещения, от которого он не отделен противопожарной дверью.

      3) коридоры: коридоры и вестибюли для пассажиров и экипажа.

      4) места эвакуации и внешние пути эвакуации; места размещения спасательных шлюпок и плотов; открытые участки палуб и закрытые прогулочные палубы, образующие места посадки в спасательные шлюпки и плоты и места их спуска; внешние и внутренние места сбора; внешние трапы и открытые палубы, используемые как пути эвакуации; борт судна до ватерлинии, соответствующий наименьшей эксплуатационной осадке, борта надстройки и рубки, расположенные ниже районов мест посадки в спасательные плоты и слипов для эвакуации, и примыкающие к ним районы.

      5) открытые участки палуб:

      открытые участки палуб и закрытые прогулочные палубы, на которых нет мест посадки в спасательные шлюпки и плоты и нет устройств для их спуска. Чтобы относиться к этой категории, выгороженные прогулочные палубы не представляют пожарной опасности. Это означает, что меблировка ограничивается палубной мебелью. Кроме того, такие места имеют естественную вентиляцию посредством постоянных отверстий;

      открытые пространства (пространства вне надстроек и рубок).

      6) жилые помещения малой пожароопасности — каюты, кабинеты, амбулатории и общественные помещения (с площадью палубы менее 50 м2) с мебелью и отделкой ограниченной пожарной опасности (пункт 6 настоящих Правил).

      7) жилые помещения умеренной пожароопасности:

      жилые помещения, перечисленные в категории 6) настоящего пункта, с мебелью и отделкой иной, чем с ограниченной пожарной опасностью;

      общественные помещения с мебелью и отделкой ограниченной пожарной опасности, имеющие площадь палубы 50 м2 и более;

      отдельные шкафы и небольшие кладовые в жилых помещениях площадью менее 4 м2 (в которых не хранятся воспламеняющиеся жидкости), киоски;

      Переборки, которые не ограничивают главные вертикальные и горизонтальные зоны киоски;

      шкафы для уборочного инвентаря, лаборатории (в которых не хранятся воспламеняющиеся жидкости);

      сушильные помещения (с площадью палубы 4 м2 и менее); диетические кухни (в которых не применяется открытое пламя);

      кладовые ценностей;

      кинобудки и помещения кинолент;

      аптеки;

      операционные.

      помещения, содержащие электрические распредельные щиты, площадью менее 4 м2;

      8) жилые помещения повышенной пожароопасности:

      общественные помещения с мебелью и отделкой иной, чем с ограниченной пожарной опасностью, имеющие площадь палубы 50 м2 и более;

      парикмахерские и косметические салоны, сауны;

      9) санитарные и подобные им помещения:

      общественные санитарные помещения, душевые, ванные, туалеты;

      небольшие прачечные;

      закрытые плавательные бассейны;

      отдельные буфетные в жилых помещениях, не содержащие оборудования для приготовления пищи.

      Индивидуальные санитарные помещение рассматриваются как часть того помещения, в котором они расположены;

      10) цистерны, пустые пространства и помещения вспомогательных механизмов, обладающие низкой пожарной опасностью или вообще непожароопасные:

      встроенные водяные цистерны;

      пустые пространства и коффердамы;

      помещения вспомогательных механизмов, в которых нет механизмов с системой смазки под давлением и в которых запрещено хранение горючих веществ. К таким помещениям относятся:

      помещения оборудования вентиляции и кондиционирования воздуха; помещение брашпиля;

      румпельное отделение; помещения оборудования успокоителей качки; отделения гребных электродвигателей;

      помещения с секционными электрическими щитами и с электрическим оборудованием, кроме масляных трансформаторов (мощностью свыше 10 кВа); туннели гребных валов и туннели для трубопроводов;

      помещения для насосов (которые не перекачивают и не применяют воспламеняющихся жидкостей) и холодильных установок;

      закрытые шахты, обслуживающие вышеупомянутые помещения;

      другие закрытые шахты: такие, как шахты для труб и кабелей;

      11) помещения вспомогательных механизмов, грузовые помещения, грузовые и другие цистерны для нефтепродуктов и другие подобные помещения с умеренной пожарной опасностью:

      грузовые нефтеналивные танки;

      грузовые трюмы, шахты и люки;

      холодильные камеры;

      цистерны жидкого топлива (установленные в отдельных помещениях, в которых нет механизмов);

      туннели гребных валов и туннели для трубопроводов, в которых допускается хранить горючие вещества;

      помещения вспомогательных механизмов, перечисленные в категории указанной в подпункте 10) настоящего пункта, в которых установлены механизмы, имеющие систему смазки под давлением, или в которых разрешается хранить горючие вещества;

      станции приема топлива;

      помещения, которые имеют турбины и поршневые паровые машины, приводящие вспомогательные генераторы и небольшие двигатели внутреннего сгорания мощностью до 110 кВт, приводящие генераторы, насосы для спринклеров, орошения или пожарные, осушительные насосы;

      закрытые шахты, обслуживающие вышеупомянутые помещения.

      помещения, в которых имеются масляные трансформаторы (мощностью свыше 10 кВА);

      12) машинные помещения и главные камбузы:

      машинные и котельные отделения (за исключением помещений электрических гребных двигателей);

      вспомогательные машинные помещения, кроме отнесенных к категориям предусмотренных подпунктами 10) и 11) настоящего пункта, в которых находятся двигатели внутреннего сгорания или другие установки, которые используют, нагревают или перекачивают жидкое топливо;

      камбузы и их вспомогательные помещения;

      шахты и проходы, обслуживающие упомянутые помещения;

      13) кладовые, мастерские, буфетные:

      главные буфетные, не являющиеся частью камбузов;

      главная прачечная, сауна;

      большие сушильные помещения (площадью палубы более 4 м2);

      различные кладовые;

      почтовые и багажные отделения;

      помещения для отходов и мусора;

      мастерские (не составляющие часть машинных помещений, камбузов);

      шкафы и кладовые площадью более 4 м2, не имеющие условий для хранения воспламеняющихся жидкостей.

      14) прочие помещения, в которых хранятся воспламеняющиеся жидкости:

      малярные;

      кладовые воспламеняющихся жидкостей (включая краски, медикаменты);

      лаборатории, в которых хранятся воспламеняющиеся жидкости.

      2200. На судах, перевозящих не более 36 пассажиров, если помещение защищено автоматической спринклерной системой или имеет непрерывный подволок типа В, отверстия в палубах, не образующих уступов в главных вертикальных зонах и не ограничивающих горизонтальные зоны, имеют достаточно плотные закрытия, и такие палубы отвечают требованиям огнестойкости типа А.

      2201. Минимальная огнестойкость переборок и палуб, разделяющих смежные помещения на судах, перевозящих не более 36 пассажиров, отвечает требованиям приложений 263 и 264 настоящих Приложений с учетом следующего:

      1) для определения типа конструкции между смежными помещениями последние подразделяются, в зависимости от их пожарной опасности, на следующие категории:

      2) посты управления: помещения, в которых расположены аварийные источники электроэнергии и освещения, рулевая и штурманская рубки; помещения, в которых расположено судовое радиооборудование; пожарные посты; центральный пост управления главными механизмами, если он находится вне машинного помещения; помещения, в которых расположена централизованная система оповещения о пожаре;

      3) коридоры и вестибюли;

      4) жилые помещения в соответствии с пунктом 2135 настоящих Правил, за исключением коридоров;

      5) междупалубные сообщения:

      внутренние трапы, лифты, полностью выгороженные шахты аварийного выхода наружу и эскалаторы (за исключением тех, которые полностью находятся в машинных помещениях) и их выгородки.

      Трап, выгороженный только в одном междупалубном пространстве, рассматривается как часть помещения, от которого он не отделен противопожарной дверью;

      6) служебные помещения (с низкой пожарной опасностью):

      шкафы и кладовые площадью менее 4 м2, не имеющие условий для хранения воспламеняющихся жидкостей, сушильные и прачечные, помещения содержащие электрические распределительные щиты, площадью 4 м2;

      7) машинные помещения категории А (определение данных помещений которых приведено в пункте 6 настоящих Правил;

      8) прочие машинные помещения (машинные помещения, кроме перечисленных в подпункте 6) настоящего пункта и помещения электрооборудования (автоматические телефонные станции, помещения каналов кондиционирования воздуха);

      9) грузовые помещения: все помещения, не являющиеся помещениями специальной категории, используемые для перевозки груза (включая грузовые танки для нефтепродуктов), а также вентиляционные и люковые шахты, обслуживающие такие помещения;

      10) служебные помещения (с высокой пожарной опасностью): камбузы, буфетные, содержащие оборудование для приготовления горячей пищи, малярные, шкафы и клодовые площадью 4 м2 и более, помещения для хранения воспламеняющихся жидкостей, сауны, мастерские и подобные им помещения, не являющиеся частью машинных помещений;

      11) открытые палубы:

      открытые участки палуб и выгороженные прогулочные палубы, не представляющие пожарной опасности. Чтобы относиться к этой категории, выгороженные прогулочные палубы не должны представлять пожарной опасности. Это означает, что меблировка ограничивается палубной мебелью. Кроме того, такие места имеют естественную вентиляцию посредством постоянных отверстий;

      открытые пространства (помещения вне надстроек и рубок);

      12) помещения специальной категории в соответствии с пунктом 2143 настоящих Правил и помещения с горизонтальным способом погрузки и выгрузки в соответствии с подпунктом 3) пункта 2137 настоящих Правил;

      13) двери из кают во внутренние индивидуальные санитарные помещения могут выполняться из горючих материалов.

Параграф 2. Жилые и служебные помещения внутри
главной вертикальной зоны

      2202. На судах, перевозящих более 36 пассажиров, все переборки, которые не требуется выполнять как конструкции типа А, типа В или С согласно указаниям приложения 261 настоящих Правил.

      На судах, перевозящих не более 36 пассажиров, все переборки в жилых и служебных помещениях, которые не требуется выполнять как конструкции типа А, типа В или С согласно указаниям приложения 263 настоящих Правил.

      Все такие переборки облицовывают горючими материалами согласно пункту 2164 настоящих Правил.

      2203. На судах, перевозящих не более 36 пассажиров, все переборки коридоров, которые не требуется выполнять как конструкции типа А, должны быть типа В и простираются от палубы до палубы, за исключением следующих случаев:

      1) когда с обеих сторон переборки установлены непрерывные подволоки или зашивки типа В, часть переборки за непрерывным подволоком или зашивкой из материала, который по толщине и составу допускается для изготовления перекрытий типа В, но который отвечает огнестойкости конструкций типа В лишь в той мере, в какой это является целесообразным и практически возможным;

      2) на судне, оборудованном автоматической спринклерной системой, переборки коридоров заканчиваются у подволока в коридоре при условии, что такие переборки и подволоки являются конструкциями типа В в соответствии с пунктом 2201 настоящих Правил. Все двери и дверные рамы в таких переборках изготавливаются из негорючих материалов и имеют ту же огнестойкость, что и переборка, в которой они установлены.

      2204. Переборки, в отношении которых требуется, чтобы они были перекрытиями типа В, за исключением переборок коридоров, предусмотренных в пункте 2203 настоящих Правил, простирается от палубы до палубы и до обшивки корпуса или других ограничивающих конструкций, однако если с обеих сторон переборки установлены непрерывные подволоки или зашивки типа В, по крайней мере, такой же огнестойкости, как и прилегающая переборка, то в этом случае переборка оканчивается у непрерывного подволока или зашивки. Если воздушный зазор между каютами образует раскрытие в непрерывном в непрерывном подволоке типа В-15, то переборки с обеих сторон воздушного зазора должны быть типа В-15.

      2205. Защита трапов и лифтов выполняют следующим образом:

      1) трапы выгораживают конструкциями типа А со средствами принудительного закрытия всех отверстий, за исключением того, что трап, соединяющий только две палубы, не выгораживается при условии, что огнестойкость палубы обеспечивается надлежащими переборками или самозакрывающимися дверями в одном междупалубном пространстве. Если трап выгорожен в одном междупалубном пространстве, то эта выгородка защищается в соответствии с требованиями приложений 262 и 264 настоящих Правил;

      2) в общественных помещениях трапы не имеют выгородок при условии, что они полностью расположены внутри таких помещений;

      3) шахты лифтов устраиваются таким образом, чтобы предотвратить прохождение дыма и пламени из одного межпалубного отсека в другой, и снабжаются средствами закрытия, с тем чтобы не допустить тяги и проникновения дыма. Механизмы лифтов, расположения в выгородках трапов, должны находиться в отдельном помещении, окруженном стальными ограничивающими конструкциями, за исключением того, что допускаются небольшие проходы для тросов лифта. Лифты, открывающиеся в помещения, иные, чем коридоры, общественные помещения, помещения специальной категории, трапы и наружные пространства, не открываются (останавливаются) на трапах, являющихся путями эвакуации;

      4) выгородки трапов имеют непосредственное сообщение с коридорами и иметь площадь согласно пункту 1431 настоящих Правил. В пределах периметра таких выгородок трапов разрешены только общественные туалеты, кладовые из негорючего материала для хранения предметов аварийно-спасательного имущества и противопожарного снабжения и бюро информации открытого типа для пассажиров. Только общественные помещения, коридоры, общественные туалеты, помещения специальной категории, другие трапы путей эвакуации, требуемые разделом 5 настоящих Правил, и открытые палубы имеют прямой доступ к этим выгородкам трапов;

      5) из водонепроницаемого отсека или главной противопожарной вертикальной зоны один из путей эвакуации, требуемых пунктом 1412 настоящих Правил, образовывают наклонными трапами, непрерывно выгороженными на всем протяжении в соответствии с требованиями пунктов 2199 или 2201 настоящих Правил;

      6) защита пути следования от выгородок от трапов к местам посадки в спасательные шлюпки и плоты обеспечиваются либо непосредственно, либо путем защищенных внутренних путей, имеющих огнестойкость для выгородок трапов, определения в приложениях 261, 262, 263 и 264 настоящих Правил, в зависимости от случая.

      2206. Во всех помещениях (за исключением охлаждаемых продовольственных кладовых, грузовых помещений, почтовых и багажных кают и саун) подволоки, переборки, зашивки, предотвращающие тягу заделки и обрешетник, выполняют из негорючих материалов.

      Частичные переборки или палубы, применяемые для разделения помещения по практическим или эстетическим соображениям, выполняют также из негорючих материалов.

      2207. Если судно оборудовано автоматической спринклерной системой, к общему объему горючих материалов, упомянутому в пункте 2164 настоящих Правил, добавляют горючие материалы, используемые для сборки конструкций типа С.

      2208. Конструкция подволок и зашивка переборок такие, чтобы пожарные дозорные, не нарушая эффективности противопожарной защиты, возможно обнаружить дым, появившийся в труднодоступных и недоступных местах; исключение составляют места, в которых отсутствует опасность возникновения пожара.

      2209. Мебель в выгородках трапов ограничивают только местами для сидения. Она закрепляется, ограничивается шестью местами на каждой палубе в каждой выгородке трапа, имеют ограниченную пожароопасность и не препятствует пассажирам выйти наружу. Регистр судоходства разрешает дополнительные сидячие места в главном вестибюле в пределах выгородки трапа, если они закреплены, изготовлены из негорючих материалов и не создают препятствия пассажирам на пути эвакуации. Мебель не разрешается устанавливать в коридорах для пассажиров и команды, образующих пути в районах кают. В дополнение к вышесказанному возможно разрешить кладовые из негорючих материалов для предметов противопожарного снабжения и спасательных средств, требуемых настоящими Правилами. Автоматы питьевой воды и установки для производства кубиков льда разрешается иметь в коридорах при условии, что они закреплены и не ограничивают ширину путей эвакуации. Это применяется также к устройству декоративных посадок цветов или деревьев, скульптур или иных объектов искусства, таких как картины и гобелены на переборках коридорах и трапов.

      2210. Зашивки, подволоки и неполные переборки или палубы, применяемые для того, чтобы отгораживать или разделять примыкающие балконы кают, из негорючих материалов. Балконы кают на пассажирских судах, построенных до 1 июля 2008 года, необходимо чтобы соответствовали требованиям данного пункта к дате первого освидетельствования, которая наступит после 1 июля 2008 года.

      2211. Мебель и отделка на балконах кают пассажирских судов.

      Помещения, мебель и отделка которых представляют ограниченную пожароопасность для целей локализации пожара в месте его возникновения, как указано в Резолюции ИМО MSC.99(73), есть помещения (каюты, общественные помещения, кабинеты или жилые помещения других типов), в которых:

      1) ящичная мебель, такая, как столы, гардеробы, туалетные столики, бюро, платяные шкафы, полностью изготовлена из одобренных негорючих материалов, однако рабочая поверхность такой мебели имеет горючую облицовку толщиной не более 2 мм;

      2) незакрепленная мебель, такая, как кресла, диваны, столы, изготовлена с применением каркасов из негорючих материалов;

      3) драпировки, занавеси и другие висящие тканевые изделия противостоят распространению пламени не хуже, чем изделия из шерсти массой 0,8 кг/м2;

      4) обитая мебель обладает качеством сопротивления воспламенению и распространению пламени; и

      5) спальные принадлежности обладают необходимым качеством в отношении сопротивления воспламенению и распространению пламени.

      2212. На пассажирских судах мебель и отделка на балконах кают соответствуют требованиям пункта 2211 настоящих Правил, за исключением случаев, когда такие балконы защищены стационарной системой водораспыления и стационарной системой сигнализации обнаружения пожара.

      Пассажирские суда, построенные до 1 июля 2008 г., соответствуют требованиям данного пункта к дате первого освидетельствования, которая наступит после 1 июля 2008 года.

Параграф 3. Помещения транспортных средстве, помещения с
горизонтальным способом погрузки и выгрузки и
помещения специальной категории

      2213. Там, где такие помещения невозможно защитить главными вертикальными противопожарными зонами, их защита обеспечивается разделением на горизонтальные зоны. Эти зоны располагаются более чем на одной палубе, при этом общая высота, определяемая как сумма расстояний между соседними палубами без учета высоты рамного набора, не превышает 10м.

      Противопожарные двери и проходы (вырезы) в палубах и переборках типа А, образующих ограничивающие конструкции, отделяющие горизонтальные зоны друг от друга и от остальной части судна, удовлетворяют требованиям, применяемым к противопожарным дверям и проходам (вырезам) в горизонтальных зонах (параграф 4 настоящей главы).

      2214. На судах, перевозящих более 36 пассажиров, переборки и палубы, ограничивающие помещения специальной категории, должны быть типа А-60. Однако там, где с одной стороны переборки находятся помещения, перечисленные в подпунктах 5), 9) или 10) пункта 2199 настоящих Правил, они могут быть типа А-О. Если топливные танки располагаются под помещениями специальной категории, огнестойкость палубы между такими помещениями может быть типа А-О.

      На судах, перевозящих не более 36 пассажиров, переборки, ограничивающие помещения специальной категории, должны быть типа, требуемого для помещений категории (11) по приложению 263 настоящих Правил, а горизонтальные ограничивающие конструкции — типа, требуемого для помещений категории (11) приложению 264 настоящих Правил.

      На пассажирских судах, перевозящих не более 36 пассажиров, переборки и палубы, ограничивающие закрытые и открытые помещения с горизонтальным способом погрузки и выгрузки, имеют огнестойкость, требуемую для помещений категории (8) согласно приложению 263 настоящих Правил, а горизонтальные ограничивающие конструкции – огнестойкость, требуемую для помещений категории (8) согласно приложению 264 настоящих Правил.

      2215. На ходовом мостике предусматривают индикаторы закрытия любой противопожарной двери помещений специальной категории.

      2216. Помещения специальной категории имеют выходы к местам посадки в спасательные шлюпки и плоты, отвечающие требованиям параграфа 1 главы 84, пункта 1414 настоящих Правил, а также требованиям пункта 2189 и подпункта 1) пункта 2205 настоящих Правил.

      Один из путей эвакуации из машинных помещений, где обычно работает экипаж, не имеет прямого сообщения с помещениями специальной категории.

Параграф 4. Двери, окна, иллюминаторы

      2217. Противопожарные двери в переборках главных вертикальных зон, камбуза и выгородках трапов, иные, чем водонепроницаемые двери с приводом от источника энергии, а также те, что обычно находятся в задраенном состоянии, должны отвечать следующим требованиям:

      1) двери самозакрывающиеся и закрываются при угле наклона до 3,5о в сторону, противоположную закрыванию;

      2) время закрытия навесных противопожарных дверей должно быть 10 — 40 с с момента начала их движения, когда судно находится на ровном киле. Скорость закрытия скользящих противопожарных дверей равна 0,1 — 0,2 м/с, когда судно находится на ровном киле;

      3) двери дистанционно освобождаются из центрального поста управления с постоянной вахтой либо одновременно, либо по группам, а также отдельно, на месте их установки, с обеих сторон двери. Освобождающие выключатели имеют положения "включено" — "выключено" для предотвращения автоматического возврата системы в прежнее положение;

      4) крючки-защелки, не освобождаемые из ЦПП, запрещаются;

      5) двери, закрываемые дистанционно из ЦПП, имеют способность открываться с обеих сторон с помощью местного управления. После такого открытия с места дверь вновь закрывается автоматически;

      6) на панели индикации положения дверей на ЦПП с постоянной вахтой обеспечивается индикация о закрытии каждой из дистанционно освобождаемых дверей;

      7) освобождающий механизм дверей устроен так, чтобы дверь автоматически закрывалась в случае повреждения системы управления или основного источника энергии;

      8) местные аккумуляторы энергии для дверей с приводом от источника энергии предусматривают в непосредственной близости от дверей, чтобы обеспечить после повреждения системы управления или основного источника энергии, по меньшей мере, 10-кратное срабатывание дверей ("полностью открыто" — "полностью закрыто"), используя местное управление;

      9) повреждение системы управления или основного источника энергии одной двери не влияет на безопасность срабатывания других дверей;

      10) дистанционно освобождаемые скользящие двери или двери с приводом от источника энергии оборудуют аварийно-предупредительной сигнализацией, подающей звуковой сигнал в течение 5 — 10 с после освобождения двери из ЦПП, до того, как дверь начнет движение, и звучащий до тех пор, пока дверь не закроется полностью;

      11) дверь, устроенная таким образом, что вновь открывается при контакте с каким-либо препятствием на пути закрытия, открывается на расстояние не более 1 м от точки контакта;

      12) двери с двойными створками, оборудованные защелками-стопорами для обеспечения их огнестойкости, имеют защелку, которая срабатывает автоматически при приведении в действие дверей, освобождаемых системой управления;

      13) автоматически закрываемые двери с приводом от источника энергии, ведущие непосредственно в помещения специальной категории, не требуют оборудования аварийно-предупредительной сигнализацией и механизмами дистанционного освобождения, указанными в подпунктах 3) и 10) пункта 2238 настоящих Правил;

      14) компоненты местной системы управления доступны для технического обслуживания, ремонта и регулировки; и

      15) двери с приводом от источника энергии оборудуют системой управления одобренного типа, способной работать при пожаре, что устанавливается в соответствии с Кодексом процедур огневых испытаний.

      Такая система отвечает следующим требованиям:

      система управления способна обеспечивать срабатывание двери при температуре, по меньшей мере, 200 оС, в течение, по меньшей мере, 60 мин, при питании от источника энергии;

      источник энергии для всех других дверей, не подверженных пожару, не повреждается; и

      при температуре выше 200 оС система управления автоматически отключается от источника энергии и способна удерживать дверь в закрытом состоянии до температуры, по меньшей мере, 945 оС.

      За исключением люков между грузовыми помещениями, помещениями специальной категории, кладовыми и багажными помещениями, а также между такими помещениями и открытыми палубами, все отверстия снабжают постоянно установленными средствами закрытия, которые по меньшей мере такие же огнестойкие, как и конструкции, в которых они установлены.

      Конструкция дверей и дверных рам в переборках типа А с устройствами удержания их в закрытом положении, обеспечивает такую же огнестойкость и такую же непроницаемость для дыма и пламени, как и переборки, в которых установлены эти двери, что определяется в соответствии с Кодексом процедур огневых испытаний. Обеспечивается возможность открытия и закрытия каждой двери, установленной в конструкции типа А, с любой стороны переборки только одним человеком.

      2218. За исключением водонепроницаемых дверей, дверей, непроицаемых при воздействии моря (полуводонепроницаемых дверей), дверей, ведущих на открытые палубы, и дверей, которые в достаточной степени газонепроницаемы, все двери типа А, размещенные в выгородках трапов, общественных помещениях и переборках главных вертикальных зон на путях эвакуации, должны быть оборудованы отверстиями для прокладки пожарных рукавов с самозакрывающимся устройством. Материал, конструкция и огнестойкость этого устройства такие же, что и у двери, в которой отверстие выполнено. Отверстие имеет площадь в свету 150 см2 при закрытой двери и расположено в нижней части двери с противоположной стороны от петель двери или, если двери скользящего типа, как можно ближе к стороне открытия.

      2219. Двери и дверные рамы в конструкциях типа В и устройства удержания их в закрытом положении обеспечивают огнестойкость, равноценную огнестойкости конструкции, что определяется в соответствии с Кодексом процедур огневых испытаний, за исключением того, что в нижней части таких дверей допускают вентиляционные отверстия. Если такие отверстия расположены в двери или под ней, их общая полезная площадь не превышает 0,05 м2. Альтернативно, допускается выравнивающий давление воздуха канал вентиляции из негорючих материалов, устроенный между каютой и коридором, и расположенный под санитарным узлом, если площадь его поперечного сечения не превышает 0,05 м2. Все такие отверстия снабжают решетками из негорючего материала. Двери кают в переборках типа В самозакрывающегося типа, стопоры не разрешаются.

      2220. Окна, выходящие на места размещения спасательных средств и устройств, сбора и посадки, внешние трапы и открытые палубы, используемые в качестве путей эвакуации, и окна, находящиеся под районами посадки в спасательные плоты и под слипами для эвакуации, имеют огнестойкость, требуемую приложением 261 настоящих Правил. Однако, если для окон специально предусмотрена автоматическая спринклерная система, допускают окна типа А-О. При этом спринклеры располагают над окнами и устанавливают дополнительно к спринклерам подволоков; либо это могут быть спринклеры подволоков, установленные таким образом, чтобы окно защищалось водяным потоком с подачей по меньшей мере 5 л/мин м2, а площадь окна включается в расчет площади охвата спринклером. Окна, расположенные по борту судна ниже мест посадки в спасательные шлюпки, имеют огнестойкость, равную, по меньшей мере, типу А-О.

      Все окна и иллюминаторы в переборках, расположенные в переделах жилых и служебных помещений и постов управления, за исключением тех, к которым применяются положения пунктов 2221 и 2224 настоящих Правил, изготавливают так, чтобы соблюдались требования по огнестойкости переборок, в которых они установлены. Несмотря на требования приложений 261, 262, 263 и 264 настоящих Правил, окна и иллюминаторы в наружных переборках жилых, служебных помещений и постов управления имеют рамы, изготовленные из стали или другого равноценного материала, и отвечают пункту 1203 настоящих Правил.

      2221. Требование в отношении огнестойкости типа А для наружных ограничивающих конструкций судна не применяется к остекленным переборкам, окнам и иллюминаторам, при условии, что в пункте 2220 настоящих Правил не содержатся требования о том, что такие ограничивающие конструкции должны быть типа А. Требование в отношении огнестойкости типа А для наружных ограничивающих конструкций судна не применяется к наружным дверям, за исключением дверей в надстройках и рубках, обращенных к спасательным средствам, местам посадки в спасательные средства и наружным местам сбора, наружным трапам и открытым палубам, используемым в качестве путей эвакуации. Двери выгородок трапов могут не отвечать данному требованию.

      2222. На судах, перевозящих не более 36 пассажиров, разрешается применение горючих материалов для изготовления дверей, отделяющих каюты от индивидуальных внутренних санитарных помещений, таких как душевые.

      2223. Двери в машинные помещения категории А, иные, чем водонепроницаемые двери с приводом от источника энергии, устроены так, чтобы обеспечивалось их принудительное закрытие при помощи закрывающих устройств с приводом от источника энергии или посредством установки самозакрывающихся дверей, способных закрываться при наклоне в 3,5о в сторону, противоположную закрытию двери, и имеющих безотказное удерживающее устройство, снабженное освобождающим устройством с дистанционным управлением. Двери для шахт аварийного выхода наружу допускается не оборудовать безотказным удерживающим устройством и устройством дистанционного освобождения двери.

      Средства управления закрытием дверей, требуемые в подпункте 3) пункта 2184 настоящих Правил, располагаются на одном месте или сосредоточены в возможно меньшем количестве мест. К таким местам обеспечивают свободный доступ с открытой палубы.

      2224. Требования в отношении огнестойкости типа В для наружных ограничивающих конструкций судна не применяются к остекленным переборкам, окнам и иллюминаторам. Также требования в отношении огнестойкости типа В не применяются к наружным дверям надстроек и рубок.

Глава 146. Грузовые суда

      Сноска. Заголовок главы 146 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2225. В районе жилых и служебных помещениях принимают один из следующих способов защиты:

      1) способ 1С:

      выполнение внутренних разделительных переборок негорючими типа В или С, как правило, без установки в жилых и служебных помещениях автоматической спринклерной системы пожаротушения и сигнализации обнаружения пожара;

      2) способ IIС:

      устройство спринклерной автоматической системы пожаротушения и сигнализации пожара во всех помещениях, в которых возможно его возникновение; при этом к типам внутренних переборок специальные требования обычно не предъявляются;

      3) способ IIIС:

      устройство стационарной системы сигнализации обнаружения пожара одобренного типа, отвечающей требованиям глав 160 и 161 настоящих Правил, в помещениях, в которых возможно возникнет пожар, как правило, без ограничения типа внутренних разделительных переборок, разделяющих зоны; при этом ни в коем случае площадь любого жилого помещения или помещений, ограниченных перекрытиями типа А или В, не должна превышать 50 м2. Регистр судоходства рассматривает возможность увеличения этой площади для общественных помещений.

      Требования по использованию негорючих материалов для изготовления и изоляции переборок, ограничивающих машинные помещения, посты управления, служебные помещения, а также защита вышеуказанных выгородок трапов и коридоров являются общими для всех трех описанных выше способов.

      2226. Минимальная огнестойкость переборок и палуб, разделяющих смежные помещения, отвечает требованиям приложений 265 и 266 настоящих Правил.

      Для определения типа конструкций между смежными помещениями эти помещения в зависимости от их пожарной опасности подразделяются на следующие категории:

      1) посты управления:

      помещения, в которых расположены аварийные источники электроэнергии и освещения;

      рулевая и штурманская рубки;

      помещения, в которых расположено судовое радиооборудование;

      пожарные посты;

      центральный пост управления главными механизмами, если он находится вне машинного помещения;

      помещения, в которых расположена централизованная система оповещения о пожаре;

      2) коридоры и вестибюли;

      3) жилые помещения в соответствии с пунктом 2135 настоящих Правил, за исключением коридоров;

      4) междупалубные сообщения:

      внутренние трапы и лифты, полностью выгороженные шахты аварийного выхода наружу и эскалаторы (за исключением тех, которые полностью находятся в машинных помещениях) и их выгородки.

      Трап, выгороженный только в одном междупалубном пространстве, рассматривается как часть помещения, от которого он не отделен противопожарной дверью;

      5) служебные помещения (с низкой пожарной опасностью):

      кладовые площадью менее 4 м2, не имеющие условий для хранения воспламеняющихся жидкостей, сушильные, прачечные и охлаждаемые провизионные кладовые, изоляция в которых выполнена негорючими материалами; помещения содержащие электрические распределительные щиты, площадью менее 4 м2;

      6) машинные помещения категории А:

      помещения, определение которых дано в пункте 6 настоящих Правил;

      7) прочие машинные помещения:

      машинные помещения, кроме перечисленных в подпункте 6) настоящего пункта, и отделения электрооборудования(автоматические телефонные станции, помещения каналов кондиционирования воздуха);

      8) грузовые помещения:

      все помещения, используемые для перевозки груза, (включая грузовые танки для нефтепродуктов), а также шахты и люки, обслуживающие такие помещения;

      9) служебные помещения (высокая пожарная опасность): камбузы и буфетные, содержащие оборудование для приготовления горячей пищи, сауны, малярные шкафы и кладовые площадью 4 м2 или более, помещения для хранения воспламеняющихся жидкостей и мастерские или подобные им помещения, не являющиеся частью машинных помещений; охлаждаемые провизионные кладовые, изоляция в которых выполнена горючими материалами;

      10) открытые палубы:

      открытые участки палуб и выгороженные прогулочные палубы, не представляющие пожарной опасности. Это означает, что их отделка ограничивается палубной мебелью. Кроме того, такие места имеют естественную вентиляцию посредством постоянных отверстий;

      открытые пространства (помещения вне переборок и рубок);

      11) грузовые помещения с горизонтальным способом погрузки и выгрузки и помещения транспортных средств в соответствии с подпунктами 3) и 4) пункта 2137 настоящих Правил.

      2227. Подволоки, зашивки, предотвращающие тягу заделки и относящийся к ним обрешетник, выполняют из негорючих материалов:

      при защите по способу IС — в жилых, служебных помещениях и постах управления;

      при защите по способу IIС и IIIС — в коридорах и выгородках трапов, обслуживающих жилые, служебные помещения и посты управления.

      2228. В пределах жилых помещений переборки, которые не требуется как конструкции типа А или В, отвечают следующим требованиям:

      1) при применении способа защиты IС — по крайней мере, выполнены как конструкции типа С;

      2) при применении способа защиты IIС — не являются предметом ограничений, за исключением случаев, когда в соответствии с приложением 261 настоящих Правил требуются переборки типа С;

      3) при применении способа защиты IIIС — не являются предметом ограничений, за исключением того, что площадь любого жилого помещения или помещений, ограниченных перекрытиями типа А или В, не должна превышать 50 м2 (кроме отдельных случаев, когда в соответствии с приложением 261 настоящих Правил требуются переборки типа С).

      Для общественных помещений эта площадь по согласованию с Регистром судоходства возможно увеличить.

      На судах, построенных по способу защиты IС, возможно разрешить использование горючих материалов для изготовления дверей, отделяющих каюты от внутренних санитарных помещений, таких как душевые.

      2229. Двери, устанавливаемые в переборках, ограничивающих машинные помещения категории А, самозакрывающеся и в достаточной степени газонепроницаемы.

      2230. Двери, в отношении которых требуется, чтобы они были самозакрывающимися, не имеют удерживающих устройств. Однако, применяются удерживающие устройства, снабженные дистанционно управляемым освобождающим механизмом безотказного типа.

      2231. В переборках коридоров допускаются вентиляционные отверстия в дверях и под дверями кают и общественных помещений. Вентиляционные отверстия также допускаются в дверях типа В, ведущих в санитарные узлы, кабинеты, буфетные, шкафы и кладовые. За исключением разрешенного ниже, отверстия предусматриваются только в нижней половине двери. Если такое отверстие расположено в двери или под ней, общая полезная площадь такого отверстия или отверстий не превышает 0,05 м2. Альтернативно, между каютой и коридором допускается выравнивающий давление воздуха вентиляционный канал из негорючих материалов, расположенный под санитарным узлом, если площадь его поперечного сечения не превышает 0,05 м2. Вентиляционные отверстия, за исключением находящихся под дверью, снабжают решетками из негорючего материала.

      2232. В пределах жилых помещений переборки, в отношении которых требуется, чтобы они были конструкциями типа В, простираются от палубы до палубы и до обшивки корпуса или иных ограничивающих конструкции. Однако если по обеим сторонам переборки устанавливаются непрерывные подволоки или зашивки типа В, переборка заканчивается у такого непрерывного подволока или зашивки.

      2233. Для целей применения требований пунктов 2161, 2160 и 2164 настоящих Правил следует руководствоваться приложениями 267,268 и 269 настоящих Правил. Приложение 268 настоящих Правил применяется при способе защиты IС, приложение 269 настоящих Правил применяется при способах защиты IIС и IIIС.

Глава 147. Нефтеналивные суда

      Сноска. Заголовок главы 147 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2234. Требования настоящей главы дополняют требования глав 144 и 146 настоящих Правил (за исключением пункта 2226 настоящих Правил) при использовании только способа 1С и распространяются на нефтеналивные и комбинированные суда валовой вместимостью 500 и более.

      2235. Минимальная огнестойкость переборок и палуб, разделяющих смежные помещения, отвечают требованиям приложений 270 и 271 настоящих Правил с учетом того, что для определения типа конструкций между смежными помещениями эти помещения подразделяются в зависимости от их пожарной опасности на следующие категории:

      1) посты управления: помещения, в которых расположены аварийные источники электроэнергии и освещения;

      рулевая и штурманская рубки;

      помещения, в которых расположено судовое радиооборудование;

      пожарные посты; центральный пост управления главными механизмами, если он находится вне машинного помещения;

      помещения, в которых расположена централизованная система оповещения о пожаре;

      2) коридоры и вестибюли;

      3) жилые помещения в соответствии с пунктом 2135 настоящих Правил, за исключением коридоров;

      4) междупалубные сообщения:

      внутренние трапы, лифты, полностью выгороженные шахты аварийного выхода наружу и эскалаторы (за исключением тех, которые полностью находятся в машинных помещениях) и их выгородки.

      Трап, выгороженный только в одном междупалубном пространстве, рассматривается как часть помещения, от которого он не отделен противопожарной дверью;

      5) служебные помещения (с низкой пожарной опасностью):

      кладовые площадью менее 4 м2, не имеющие условий для хранения воспламеняющихся жидкостей, сушильные и прачечные охлаждаемые провизионные кладовые, изоляция в которых выполнена негорючими материалами, помещения, содержащие электрические распределительные щиты, площадью менее 4 м2;

      6) машинные помещения категории А: помещения, определение которых дано в пункте 6 настоящих Правил;

      7) прочие машинные помещения:

      машинные помещения, кроме перечисленных в подпункте 6) настоящей главы, и отделения электрооборудования (автоматические телефонные станции,помещения каналов кондиционирования воздуха);

      8) насосные помещения в соответствии с подпунктом 1) пункта 2241 настоящих Правил;

      9) служебные помещения (высокая пожарная опасностью): камбузы и буфетные, содержащие оборудование для приготовления горячей пищи, сауны, малярные шкафы и кладовые площадью 4 м2 или более, помещения для хранения воспламеняющихся жидкостей и мастерские или подобные помещения, не являющиеся частью машинных помещений; охлаждаемые провизионные кладовые, изоляция в которых выполнена горючими материалами;

      10) открытые палубы:

      открытые участки палуб и выгороженные прогулочные палубы, не представляющие пожарной опасности. Это означает, что их меблировка ограничивается палубной мебелью. Кроме того, такие места имеют естественную вентиляцию посредством постоянных отверстий;

      открытые пространства (помещения вне переборок и рубок).

      2236. Наружные ограничивающие конструкции надстроек и рубок, выгораживающие жилые помещения и включающие любые навесные палубы, на которых находятся такие помещения, изготавливают из стали и быть типа А-60 на всех участках, обращенных в сторону грузовой зоны, а также на наружных бортах на расстоянии 3 м от ограничивающей конструкции, обращенной в сторону грузовой зоны.

      Эти 3 м измеряются в горизонтальной плоскости параллельно диаметральной плоскости судна от ограничивающей поверхности, обращенной к грузовой зоне на уровне каждой палубы.

      Указанная выше изоляция достигает палубы ходового мостика. Нижняя часть палубы ходового мостика, обращенная в сторону грузовой зоны, должна быть типа А-60

      2237. Устройство отверстий отвечает требованиям подпунктов 2238 – 2240 настоящих Правил.

      2238. Кроме случаев, разрешенных в пункте 2239 настоящих Правил, входные двери, воздухозаборники и отверстия, ведущие в жилые и служебные помещения, посты управления и машинные помещения, не обращают в сторону грузовой зоны. Они располагаются на поперечной переборке, не обращенной в сторону грузовой зоны, или на бортовой стороне надстройки или рубки на расстоянии, равном по меньшей мере 4 % длины судна, но не менее 3 м от конца надстройки или рубки, обращенного в сторону грузовой зоны. Нет необходимости, однако, чтобы это расстояние превышало 5 м.

      Доступ в расположенные на баке помещения, содержащие источники возгорания, разрешают через двери, обращенные в сторону грузовой зоны, при условии, что эти двери расположены вне взрывоопасных зон (глава 536 настоящих Правил).

      2239. Регистр судоходства разрешает в надстройках или рубках входные двери в поперечной переборке, обращенной в сторону грузовой зоны, или в бортовых переборках в пределах 5 м (расстояния, указанного в пункте 2238 настоящих Правил), в посты управления грузовыми операциями и в такие служебные помещения, как продовольственные кладовые, шкафы и кладовые грузового инвентаря, при условии, что они не имеют прямого или непрямого доступа в любое другое помещение, являющееся жилым или предназначенное для жилья, посты управления или такие служебные помещения, как камбузы, буфетные или мастерские или подобные им помещения, содержащие источники воспламенения паров. Ограничивающие конструкции такого помещения должны быть типа А-60, за исключением конструкции, обращенной в сторону грузовой зоны. В пределах расстояний, указанных в пункте 2238 настоящих Правил, допускается установка на болтах съемных листов для выемки механизмов. Двери и окна рулевой рубки располагаются в пределах расстояний, указанных в пункте 2238 настоящих Правил, если они устроены таким образом, чтобы можно было быстро и эффективно обеспечить непроницаемость рулевой рубки для газов и паров.

      2240. Регистр судоходства разрешает вход в помещение станции палубной системы пенотушения, которой расположены цистерны с пенообразователем и средства управления системой, в пределах расстояний, указанных в пункте 2338 настоящих Правил, при условии выполнения требований пункта 2339 настоящих Правил и установки двери заподлицо с переборкой.

      2241. Окна и иллюминаторы, обращенные в сторону грузовой зоны и расположенные на бортовых сторонах надстроек и рубок в пределах расстояний, указанных в пункте 2338 настоящих Правил, глухого (неоткрывающегося) типа. Такие окна и иллюминаторы, за исключением окон ходового мостика, должны быть типа А-60.

      2242. Регистр судоходства допускает размещение над грузовой зоной навигационного поста, используемого только для навигационных целей. Навигационный пост отделяют от палубы грузовых танков открытым пространством высотой не менее 2 м. Противопожарная защита такого поста отвечает требованиям к постам управления, изложенным в пункте 2335 настоящих Правил, а также другим применимым требованиям настоящего раздела.

      Если пост управления судном расположен на палубе бака или в носовой части судна, имеющего носовое грузовое устройство, принимают меры по оборудованию этого поста аварийным выходом, обеспечивающим безопасную эвакуацию при пожаре.

      2243. Машинные помещения располагают в корму от грузовых танков, сливных цистерн, от насосных помещений и коффердамов, но не обязательно в корму от топливных цистерн. Любое машинное помещение отделяют от грузовых танков и сливных цистерн коффердамами, насосными помещениями, топливными цистернами или балластными танками.

      Насосные отделения, в которых находятся насосы и относящееся к ним оборудование для балластировки отсеков, примыкающих к грузовым танкам и сливным цистернам, а также насосы для перекачки топлива, применяются для отделения машинных помещений от грузовых танков и сливных цистерн, если они имеют такой же уровень безопасности, что и грузовые насосные отделения. Переборка насосного помещения в нижней части имеет уступ в машинные помещения категории А, образующий нишу для размещения насосов. Верх уступа располагается над килем на уровне не выше 1/3 теоретической высоты борта. На суда дедвейтом не более 25000 т, исходя из необходимости обеспечения рационального размещения трубопроводов и доступности, по согласованию с Регистром судоходства, верх уступа располагается на уровне до 1/2 теоретической высоты борта.

      Грузовой танк или сливная цистерна, примыкающие к машинным помещениям углом, отделяют от них угловым коффердамом.

      Конструкция и размеры коффердамов отвечают требованиям пункта 459 настоящих Правил.

      Недоступные для осмотра угловые коффердамы заполняют подходящим для этих целей составом.

      Никакие грузы или отходы не хранятся в коффердамах.

      Пустые пространства и цистерны водяного балласта, ограждающие топливную цистерну, как показано в приложении 272 настоящих Правил, не рассматриваются как грузовая зона даже если они крестообразно соприкасаются с грузовым танком или сливной цистерной. Пустые пространства, ограждающие топливную цистерну, не рассматриваются как коффердам, требуемые выше. Пустые пространства располагаются как показано в приложении 272 настоящих Правил даже если они крестообразно соприкасаются со сливным танком.

      2244. Насосные отделения выгораживают газонепроницаемыми переборками.

      В переборках и палубах, отделяющих грузовые насосные отделения от других помещений, допускается установка постоянных газонепроницаемых световых выгородок одобренного типа, предназначенных для освещения грузовых насосных отделений, при условии, что эти выгородки имеют достаточную прочность и что огнестойкость и газонепроницаемость переборки или палубы будет сохранена.

      2245. Посты управления, в том числе грузовыми операциями, жилые и служебные помещения (за исключением изолированных кладовых грузового инвентаря) располагают в корму от всех грузовых танков, сливных цистерн и помещений, отделяющих грузовые танки или сливные цистерны от машинных помещений, но не обязательно в корму от топливных цистерн и балластных танков, и оборудуют таким образом, чтобы любое повреждение палубы или переборки не приводило к поступлению газов или паров из грузовых танков в эти помещения. Предусмотренная в соответствии с пунктом 2343 настоящих Правил ниша не принимается во внимание при определении расположения указанных помещений.

      В районе жилых помещений предусматрвают закрытые помещения для курения (курительные). Эти помещения образованы конструкциями типа В-15, а отделка изготовлена из материалов, медленно распространяющих пламя.

      2246. По согласованию с Регистром судоходства, при необходимости, допускают расположение постов управления, постов управления грузовыми операциями, жилых и служебных помещений в нос от грузовых танков, сливных цистерн и помещений, отделяющих грузовые танки и сливные цистерны от машинных помещений, но не обязательно в нос от топливных цистерн и балластных танков. Машинные помещения, не являющиеся машинными помещениями категории А, допускается размещать в нос от грузовых танков и сливных цистерн при условии, что они отделены от грузовых танков и сливных цистерн коффердамами, насосными помещениями, топливными цистернами или балластными танками.

      Во всех вышеупомянутых помещениях обеспечивается равноценный уровень безопасности, и должны быть в наличии надлежащие средства пожаротушения. Посты управления, посты управления грузовыми операциями, жилые и служебные помещения оборудуются таким образом, чтобы любое повреждение палубы или переборки не приводило к поступлению газов или паров из грузовых танков в эти помещения. Кроме того, если это необходимо для обеспечения безопасности плавания судна, допускается расположение машинных помещений с двигателями внутреннего сгорания мощностью более 375 кВт, не являющимися главными механизмами, в нос от грузовой зоны.

      2247. В грузовых танках и машинном помещении не располагаются горловины для доступа в топливные цистерны, расположенные в двойном дне под грузовыми танками.

      2248. Предусматриваются устройства для предотвращения попадания пролитого на палубу груза в районы жилых и служебных помещений. Это достигается установкой стационарного непрерывного комингса высотой не менее 300 мм, простирающегося от борта до борта. Подобные меры и устройства предусматриваются также при погрузке с кормы.

      2249. Смотровые лючки, отверстия для очистки грузовых танков и другие отверстия не располагаются в закрытых или полузакрытых пространствах.

      2250. Палубные отверстия для тросов, поддерживающих ремонтные подвесные площадки, должны отвечать следующим требованиям:

      1) сливные цистерны отделяются коффердамами, за исключением случаев, когда ограничивающими конструкциями сливных цистерн является корпус, главная грузовая палуба, переборка грузового насосного помещения или топливная цистерна. Эти коффердамы не должны быть открыты в сторону двойного дна, туннеля для трубопроводов, насосного помещения или другого закрытого помещения, а также не используются для перевозки груза или балласта и не соединяются с грузовыми или балластными системами.

      Предусматриваются средства для заполнения коффердамов и их осушения.

      Если ограничивающей конструкцией сливной цистерны является переборка грузового насосного помещения, насосное помещение не должно быть открыто в сторону двойного дна, туннеля для трубопроводов или другого закрытого помещения. Однако допускаются отверстия, снабженные газонепроницаемыми крышками, крепящимися болтами;

      2) люки и отверстия для очистки сливных цистерн допускается предусматривать только на открытой палубе. Они снабжаются закрывающими устройствами, за исключением случаев, когда они выполнены в виде листов, которые крепятся болтами, расположенными друг от друга на расстоянии, обеспечивающем водонепроницаемость. Закрывающие устройства снабжаются запорными устройствами, находящимися под контролем ответственного лица командного состава судна;

      3) устройство отверстии для грузовых операций в палубах и переборках, отделяющих помещения для перевозки нефти и нефтепродуктов от помещений, не рассчитанных и не оборудованных для их перевозки, допускается только при условии обеспечения равноценной непроницаемости для нефтепродуктов и их паров;

      4) вывешиваются инструкции по мерам предосторожности при погрузке или разгрузке судна, а также при перевозке сухих грузов одновременно с остатками нефтепродуктов в сливных цистернах.

      2251. Необходимо чтобы при установке на судах электрохимической защиты она отвечала следующим требованиям:

      1) если применяется электрохимическая защита конструкций и их элементов, аноды могут быть изготовлены из цинковых, магниевых или алюминиевых сплавов, а также из стали;

      2) аноды из магниевых сплавов, применяемые для защиты неокрашенных элементов конструкций из легких металлов, экранируются блендами, не проводящими электрический ток.

      При использовании анодов из магниевых сплавов на законсервированных элементах конструкций из стали или алюминия следует предусматривать усиление слоев окраски;

      3) на судах, перевозящих нефтепродукты, не разрешается применение систем электрохимической защиты с наложенным током и установка в грузовых танках и смежных с ними танках анодов из магниевых сплавов.

      Использование анодов из магниевых сплавов в других местах возможного скопления взрывоопасных смесей возможно только по согласованию с Регистром судоходства;

      4) аноды из алюминиевых сплавов разрешается применять в грузовых танках и смежных с ними танках на судах, перевозящих нефтепродукты, только в тех местах, где их потенциальная энергия не превышает 275 Дж, при этом высота установки анода измеряется от дна танка до центра анода, а его масса принимается как масса анода в том виде, в каком он установлен, включая устройства крепления и вставки.

      Если аноды из алюминиевых сплавов, устанавливаются на горизонтальных поверхностях (например, на шельфах переборок, стрингерах) шириной не менее 1 м, которые снабжены вертикальным фланцем или плоским буртиком, выступающими над горизонтальной поверхностью не менее чем на 75 мм, высота установки анода допускается измерять от этих поверхностей.

      Аноды из алюминиевых сплавов не располагаются под люками и отверстиями, если они не защищены от возможного падения на них металлических предметов;

      5) конструкция крепления анодов для защиты грузовых танков была надежной и обеспечивала сохранность анода и арматуры с креплением, даже когда он израсходован. Аноды по бокам и снизу снабжаются ограничителями из материала, при соприкосновении которого с анодом исключается искрообразование. Стальная арматура крепится к конструкции непрерывным сварным швом достаточного сечения, а если она крепится к отдельным опорам болтами, их должно быть, как минимум, два с контргайками.

      Любые другие способы крепления подлежат специальному рассмотрению Регистром судоходства.

      Конце анодов не прикрепляются к частям конструкции, имеющей возможность самостоятельного перемещения.

Подраздел 3. Противопожарное оборудование и системы
Глава 148.Общие требования

      Сноска. Заголовок главы 148 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие указания

      2252. Требования настоящего подраздела распространяются на все противопожарное оборудование и системы пожаротушения на морских судах, предназначенные для их противопожарной защиты.

      Если на судне предусматриваются дополнительные системы пожаротушения сверх требуемых настоящим подразделом, они также должны отвечать изложенным требованиям в объеме, согласованном с Регистром судоходства.

      При проектировании и изготовлении систем пожаротушения должны быть выполнены требования подразделов 2, 4 и 5 раздела 10 настоящих Правил.

      2253. Противопожарное оборудование и системы конструктивно выполняются таким образом, чтобы во всех случаях эксплуатации (пункт 2685 настоящих Правил) была обеспечена их надежность и готовность к немедленному использованию.

      2254. Баллоны и сосуды под давлением, применяемые в системах пожаротушения, должны отвечать требованиям, изложенным в главе 422 настоящих Правил.

      Трубопроводы должны отвечать требованиям, изложенным в подразделе 2 раздела 10 настоящих Правил.

      2255. Не допускается использование огнетушащих веществ, которые сами по себе или в предполагаемых условиях применения выделяют токсичные газы, жидкости или прочие вещества в опасном для человека количестве. Запрещается устанавливать на судах новые противопожарные установки, использующие галон 1211, галон 1301 и галон 2402, а также перфторуглероды.

Параграф 2. Системы пожаротушения

      2256. В зависимости от назначения судовые помещения в дополнение к водопожарной системе должны быть защищены одной из стационарных систем пожаротушения в соответствии с приложением 273 настоящих Правил, если не оговорено иное.

      Регистр судоходства может рассмотреть применение других эквивалентных систем, обеспечивающих равноценную защиту.

      Для машинных помещений категории А и насосных помещений, указанных в подпункте 1) пункта 2141 настоящих Правил, вместо углекислотной системы тушения допускается установка эквивалентной системы пожаротушения одобренной Регистром судоходства и удовлетворяющей циркуляру ИМО MSC/Circ. 848, а вместо системы водораспыления допускается установка системы пожаротушения водяным туманом, одобренная Регистром судоходства на основе циркуляров ИМО MSC/Circ. 668, MSC/Circ. 728 и MSC/Circ. 1165.

      Для защиты помещений, указанных в подпунктах 3), 4) пункта 2137 и пункта 2143 настоящих Правил, Регистр судоходства допускает применение другой стационарной системы пожаротушения, чем предписана в приложении 273 настоящих Правил, если путем проведения натурных испытаний в условиях в каком помещении будет доказано, что при борьбе с пожарами такая система не менее эффективна (циркуляр ИМО MSC/Circ. 914).

      2257. Расчет необходимого количества огнетушащего вещества должен производиться для каждого защищаемого помещения. Выбранное количество хранимого огнетушащего вещества допускается устанавливать по наибольшей из полученных расчетных величин. Система пожаротушения оборудуется клапанами, обычно находящимися в закрытом состоянии, для направления огнетушащего вещества в соответствующее помещение.

      Если два или несколько смежных помещений, представляющие различную пожарную опасность, не разделены между собой газо или водонепроницаемыми переборками или палубами, либо если жидкое топливо может перетекать из одного помещения в другое и возможность такого перетекания конструктивно не устранена, то выбор огнетушащего вещества и соответственно системы пожаротушения производится применительно к тому помещению, которое представляет наибольшую пожарную опасность, а расчет потребного количества огнетушащего вещества и интенсивности его подачи производится по суммарной площади или по объему (соответственно) всех сообщающихся помещений.

      2258. Если используется стационарная газовая система пожаротушения, должна быть предусмотрена возможность, чтобы отверстия, через которые в зашищаемое помещение может поступать воздух или выходить газ, могли закрываться с места, расположенного вне защищаемого помещения.

      Водо-и газонепроницаемые двери допускается рассматривать как закрытия в разделяющей смежные машинные помещения переборке только в том случае, если они являются самозакрывающимися или имеют дистанционный привод и у постов, из которых может быть выпущено огнетушащее вещество, имеется сигнализация о полном закрытии этих дверей. Если такая сигнализация отсутствует, расчет и подвод огнетушащего вещества производятся исходя из необходимости обеспечения средствами пожаротушения суммарного объема (площади) смежных помещений.

      2259. На многопалубных судах твиндек считается отделенным от другого твиндека или трюма газонепроницаемой палубой только в том случае, если просвет грузового и других люков и отверстий на этой палубе закрыт стальными водо-или газонепроницаемыми люковыми закрытиями и крышками, а места прохода набора через палубу имеют водонепроницаемые заделки. Если такие закрытия и заделки отсутствуют, помещения считаются сообщающимися и расчет количества огнетушащего вещества должен производиться на суммарный объем помещений.

      2260. Если в помещении, защищаемом системой углекислотного или аэрозольного тушения, имеются воздухохранители, количество огнетушащего вещества определяется из необходимости защиты расчетного объема защищаемого помещения и избытка свободного объема сжатого воздуха. Если обеспечен отвод воздуха от предохранительных клапанов и плавких вставок воздухохранителеи за пределы защищаемого помещения, то увеличение количества углекислого газа в системах углекислотного тушения может не предусматриваться, а в системах аэрозольного тушения при определении количества аэрозолеобразующего состава объем воздуха в воздухохранителях может не учитываться (пункт 2468 настоящих Правил).

      2261. В целях предотвращения чрезмерного давления в помещениях, оборудованных системами объемного пожаротушения, в необходимых случаях должны быть установлены дыхательные клапаны или использованы имеющиеся устройства (например, воздушные трубы или вентиляционные каналы).

      2262. Помещения для установок жидкого топлива (пункт 18 приложения 273 настоящих Правил), выгороженные внутри машинных отделений, либо могут иметь автономную систему пожаротушения, либо могут защищаться системой пожаротушения машинного отделения.

      2263. Независимо от стационарной системы, предусмотренной приложением 273 настоящих Правил, для котельных помещений нефтеналивных судов, в которых в качестве топлива для котлов используются сырая нефть и остатки груза, должен быть предусмотрен 135-литровый пенный огнетушитель в соответствии с пунктом 2528 настоящих Правил либо эквивалентная ему установка пенотушения, оборудованные стационарно установленными пеногенераторами, обеспечивающими подачу пены к фронту котлов и на поддон под форсунками, клапанами и соединениями. Этот огнетушитель (установка) должен управляться дистанционно извне котельного помещения.

      2264. Устройство систем должно обеспечивать равномерное поступление огнетушащего вещества во все пространство защищаемого помещения, включая выгороженные в нем участки (например, посты управления, мастерские в машинных помещениях).

      2265. Применение пара в дополнение к требуемому огнетушащему веществу может быть допущено Регистром судоходства в каждом конкретном случае, причем паропроизводительность котла или котлов, обеспечивающих подачу пара, должна быть не менее 1,0 кг/ч на каждые 0,75 м3 валового объема наибольшего из защищаемых паром помещений.

      2266. Если в качестве огнетушащего вещества используется газ, являющийся газообразным продуктом сгорания жидкого топлива, то системы, его использующие для защиты машинных и грузовых помещений, должны соответствовать требованиям Кодекса по системам противопожарной безопасности.

      2267. Жидкие грузы с температурой вспышки выше 60 оС, иные чем нефтепродукты или жидкие грузы, подпадающие под требования Кодекса ИМО по конструкции и оборудованию судов, перевозящих опасные химические грузы наливом, считаются представляющими низкую пожароопасность и не требующими защиты стационарной системой пенотушения.

      2268. Для защиты грузовых помещений контейнеровозов, имеющих люковые закрытия частично непроницаемые при воздействии моря (MSC/Circ. 1087), при расчетах систем углекислотного тушения необходимо руководствоваться требованиями раздела 2 указанного Циркуляра. Если величина зазоров между крышками люков превышает 50 мм, то в грузовых помещениях должна быть установлена стационарная система водораспыления.

      2269. Жировые варочные агрегаты должны быть снабжены системой автоматического или ручного пожаротушения, испытанной по международному стандарту ИСО 15371 "Системы пожаротушения для защиты камбузных жировых варочных агрегатов". Органы управление ручным пуском такой системы пожаротушения должны иметь четкую маркировку. При приведении такой системы в действие должны быть обеспечено:

      автоматическое отключение электроэнергии жировых варочных агрегатов;

      аварийно – предупредительная сигнализация, указывающая на приведение такой системы в действие на камбузе, где установлен агрегат.

      Жировые варочные агрегаты должны быть оснащены основным и дублирующим термостатами с аварийно – предупредительной сигнализацией об отказе любого из них.

Параграф 3. Размещение и оборудование станций пожаротушения

      2270. Механическое оборудование (например, пеносмесители, резервуары, баллоны или сосуды с огнетушащим веществом или сжатым воздухом, генераторы инертного газа или пены высокой кратности, холодильные установки), а также пусковые устройства всех систем пожаротушения, за исключением водопожарной системы, размещаются, как правило, вне защищаемых помещений на станциях пожаротушения.

      Помещения для хранения огнетушащих веществ, расположенные под верхней палубой или в которые не обеспечен доступ с открытой палубы, должны быть оборудованы системой искусственной вентиляции согласно пункту 3645 настоящих Правил.

      Помещение станций для оборудования стационарных систем газового пожаротушения не должны использоваться ни для каких иных целей.

      Насосы, иные, чем обслуживающие пожарную магистраль, требуемые для подачи воды в системы пожаротушения, их источники энергии и их органы управления должны устанавливаться вне помещения или помещений, защищаемых такими системами, и располагаться так, чтобы пожар в защищаемом помещениях не вывел любую такую систему из строя.

      2271. Устройство станций пожаротушения должно отвечать следующим требованиям:

      1) любой вход в станции должен быть, как правило, с открытой палубы и независим от защищаемого помещения. Если станция расположена под палубой, она может находиться не более чем на одну палубу ниже открытой палубы и напрямую соединяться с ней посредством выгородки трапа или трапа.

      Средства управления стационарной системой пожаротушения должны быть легкодоступными и должны быть сосредоточены в возможно меньшем количестве мест, которые не будут отрезаны при пожаре в защищаемом помещении;

      2) устройство станций в нос от таранной переборки не допускается;

      3) переборки и палубы (включая двери и иные средства закрытия любого отверстия в них), которые образуют ограничивающие конструкции между ними и смежными выгороженными помещениями, должны быть газонепроницаемыми. Помещения для хранения огнетушащего вещества для целей применения таблиц огнестойкости рассматриваются как пожарные посты;

      4) помещения станций должны иметь тепловую изоляцию и отопление, если для нормальной работы станции требуется поддержание в ней положительной температуры. Температура в станции углекислотного пожаротушения не должна превышать 45оС. Помещения, для хранения огнетушащего вещества, для целей применения таблиц огнестойкости рассматриваются как пожарные посты;

      5) для контроля за температурой воздуха в помещении станции должен быть установлен термометр, показания которого видимы изнутри и снаружи станции через иллюминатор; при дистанционном контроле предела температуры наличие иллюминатора не требуется;

      6) станции пожаротушения для грузовых помещений должны иметь телефонную или иную надежную связь с ЦПП и машинным помещением, если работа станции зависит от оборудования, установленного в машинном помещении;

      7) входные двери должны открываться наружу и быть постоянно закрыты на замки, один комплект ключей от которых хранится в закрытых ящиках с остекленными дверцами, расположенными вблизи замков;

      8) все клапаны и иные устройства станций должны иметь таблички, четко показывающие, для защиты какого помещения данный клапан или данное устройство предназначается. Кроме того, внутри станции на видном месте помещается схема системы пожаротушения с указанием пусковых устройств, защищаемых помещений, а также краткая инструкция по вводу системы в действие и ее обслуживанию.

      2272. На судах валовой вместимостью менее 150, на которых размещение станции пожаротушения вне защищаемого помещения затруднено, а также в отдельных случаях на судах валовой вместимостью менее 500, на которых объем отдельных защищаемых помещений не превышает 100 м3, допускается установка сосудов с огнетушащим веществом внутри защищаемого помещения при условии обязательного снабжения таких станций надежным устройством для немедленного дистанционного пуска системы извне защищаемого помещения, при этом месторасположение приводов дистанционного пуска четко обозначается и освещается от общесудовой и аварийной сети.

      2273. В кладовых с площадью палубы менее 4 м2, содержащих воспламеняющиеся жидкости и не имеющих доступа в жилые помещения, вместо стационарной системы допускается переносной углекислотный огнетушитель, обеспечивающий минимальный объем свободного газа, равный 40% валового объема помещения. Входное отверстие в переборке кладовой устраивается так, чтобы осуществлять подачу огнетушащего вещества без входа в защищаемое помещение. Огнетушитель устанавливается рядом с отверстием. В качестве альтернативы допускается использовать отверстие с присоединением к нему пожарного рукава для подачи воды из пожарной магистрали.

      2274. На пассажирских судах средства управления любой требуемой системой пожаротушения для машинных помещение вместе со средствами управления, указанными в пункте 2183, в подпункте 1) пункта 2184 настоящих Правил, а также в пунктах 3604 и 3669 настоящих Правил, размещаются в одном месте или быть сгруппированы в возможно меньшем количестве мест. К таким местам обеспечивается безопасный доступ с отрытой палубы.

      2275. Требования к размещению баллонов с огнетушащим веществом эквивалентных стационарных газовых систем пожаротушения.

      Баллоны с огнетушащим веществом, размещаемые в защищаемом помещении, распределяют по всему помещению, так чтобы баллоны или группы баллонов располагались, по крайней мере, в шести различных местах. Резервированные линии управления пуском устраивают так, чтобы обеспечивать выпуск огнетушащего вещества из всех баллонов одновременно. Линии пуска устраивают так, чтобы при повреждении любой из линий пуска, пять шестых огнетушащего газа могло, тем не менее, быть выпущено. Клапаны баллонов рассматриваются как часть линий выпуска и единичный отказ должен такие включать отказ такого клапана.

      В системах с менее чем шестью баллонами (при использовании баллонов наименьшей вместимости) общее количество огнетушащего газа должно быть таким, чтобы в случае единичного отказа одной из линий выпуска, включая клапан баллона, пять шестых огнетушащего газа могло, тем не менее, быть выпущено. Однако рассчитанный уровень вредного ненаблюдаемого воздействия при самой высокой ожидаемой температуре в машинном помещении не должен быть превышен в случае, когда выпускается полное количество огнетушащего газа одновременно.

      Системы, не отвечающие указанному выше, например, системы только с одним баллоном, расположенным в защищаемом помещении, не могут применяться. Такие системы проектируют так, чтобы баллон(ы) был(и) расположен(ы) вне защищаемого помещения в отдельном помещении в соответствии с пунктом 2271 настоящих Правил.

      2276. Огнетушащее вещество для защиты грузовых помещений может храниться в помещении, расположенном впереди грузовых помещений, но перед таранной переборкой, при условии, что предусмотрены и местное ручное и дистанционное управление для выпуска вещества и дистанционное управление имеет надежную конструкцию или так защищено, чтобы оставаться работоспособным при пожаре в защищаемых помещениях. Дистанционное управление должно быть размещено в районе жилых помещений, чтобы обеспечивать к нему доступ экипажа. Возможность выпуска различного количества огнетушащего вещества в различные грузовые помещения предусматривается для дистанционного управления.

Параграф 4. Трубопроводы и арматура

      2277. Прокладка трубопроводов должна отвечать следующим требованиям:

      1) ввод огнетушащего вещества в каждое защищаемое помещение должен осуществляться по отдельному трубопроводу с установкой на нем запорной арматуры на станции пожаротушения.

      Настоящее требование не распространяется на системы пенотушения, предназначенные для подачи пены снаружи грузовых танков посредством лафетных и переносных воздушно-пенных стволов или генераторов пены средней кратности;

      2) если грузовое помещение, оборудованное трубопроводом системы объемного тушения, периодически используется для размещения в нем пассажиров и специального персонала, то на таком трубопроводе должно быть установлено дополнительное устройство его закрытия, расположенное в станции пожаротушения за клапаном пуска огнетушащего вещества в данное помещение;

      3) трубопроводы систем пожаротушения не допускается прокладывать через хранилища жидкого топлива и масла.

      Трубопроводы систем пожаротушения не допускается прокладывать через охлаждаемые помещения.

      4) трубопроводы газовых систем пожаротушения могут проходит через жилые помещения, при условии, что они имеют достаточную толщину стенок и их герметичность после установки на судне проверена испытательным давлением не менее 5 Н/мм2. Кроме того, трубопроводы, проходящие через районы жилых помещений, должны соединяться только при помощи сварки и не должны иметь спускных для конденсата или других отверстий в пределах такие помещений;

      5) конструкция всех систем пожаротушения должна допускать возможность периодической проверки их в действии.

      Системы, оборудованные трубопроводами и соплами для подачи огнетушащих веществ, должны иметь устройства для проверки их в действии пуском сжатого воздуха.

      На трубопроводе, подводящем сжатый воздух к коллектору станции, должен быть установлен невозвратно-запорный клапан;

      6) прокладки и гибкие соединения, в системах пожаротушения, должны быть изготовлены из материалов, стойких к воздействию огнетушащего вещества и морской среды.

      2278. Для трубопроводов должны применяться стальные трубы.

      Как равноценные стальным могут быть применены медные, медно-никелевые или другие биметаллические (с одним из слоев, материалом которого является сталь или медь) трубы.

      Трубы из углеродистой стали должны иметь внутреннее и наружное антикоррозионное покрытие.

      Арматура (в том числе спринклеры и распылители) систем пожаротушения должна быть изготовлена из материалов, стойких к воздействию огнетушащего вещества и морской среды. Распылители и спринклеры должны быть одобренного Регистром судоходства типа и испытаны в соответствии с применимыми разделами циркуляров ИМО MSC/Circ.668 и MSC/Circ.728 или резолюции ИМО А.800(19) в зависимости от случая.

Параграф 5. Пуск систем

      2279. Система приводится в действие без дополнительных переключений на станции, быстро и надежно работает в любых условиях эксплуатации судна, в том числе при отрицательных температурах и при пожаре.

      2280. Исключается возможность самопроизвольного пуска системы тушения в любых условиях эксплуатации судна, а также от действия качки, тряски и вибрации.

      2281. Пусковые устройства так располагают и, в необходимых случаях, так защищают, чтобы к ним обеспечивался свободный доступ и исключалась возможность их механического повреждения.

      2282. Пусковые устройства системы должны быть приспособлены для пломбирования.

      2283. Независимо от наличия дистанционного пуска должен обеспечиваться пуск системы вручную непосредственно на станции пожаротушения, а насос — с места его установки.

      2284. Системы дистанционного пуска (с помощью воздуха, азота, углекислого газа) должны иметь два пусковых баллона, количество газа в каждом из которых должно быть достаточным для однократного пуска системы пожаротушения.

      2285. Если в системе дистанционного пуска предусматриваются механические устройства, то управление их арматурой должно осуществляться маховиками или рычагами, имеющими жесткое соединение со штоками или валиками.

      2286. Автоматический пуск огнетушащего вещества, кроме случаев, оговоренных в главе 150, пунктах 2471 и 2579 настоящих Правил не допускается.

149. Водопожарная система

      Сноска. Заголовок главы 149 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Число и подача пожарных насосов

      2287. На каждом судне, кроме упомянутых в пункте 2292 настоящих Правил, предусматриваются пожарные насосы, магистрали, краны и рукава, отвечающие требованиям настоящей главы.

      Числа стационарных пожарных насосов с независимыми приводами и минимальное давление во всех кранах при подаче через любые смежные краны двумя насосами одновременно количества воды, указанного в пункте 2316 настоящих Правил, должны быть не менее указанных в приложении 270 настоящих Правил; при этом длина рукавов должна отвечать требованиям пункта 2522 настоящих Правил, а диаметр насадок стволов – пункт 2523 настоящих Правил.

      На судах ограниченных районов плавания, не совершающих международных рейсов (кроме пассажирских), валовой вместимостью менее 2000 по согласованию с Регистром судоходства допускается пересмотр числа насосов, требуемое приложением 274 настоящих Правил.

      На плавкранах валовой вместимостью менее 2000 допускается установка одного пожарного насоса.

      Давление, создаваемое пожарными насосами, должна быть достаточным для обеспечения работы других систем пожаротушения, потребляющих воду (например, для систем водораспыления, пенотушения), если их питание предусмотрено от этих же пожарных насосов.

      2288. На пассажирских судах валовой вместимостью менее 1000 и на грузовых судах валовой вместимостью 2000 и более должен быть установлен аварийный пожарный насос подачей не менее 25 м3/ч, а на грузовых судах валовой вместимостью менее 2000 – подачей не менее 15 м3/ч с независимым приводом, если пожар в любом одном помещении может вывести из строя все основные пожарные насосы. Источник энергии насоса и кингстон должны находиться за пределами помещений, в которых расположены основные пожарные насосы или их источники энергии (пункт 2310 настоящих Правил).

      На самоходные судах валовой вместимостью менее 500, кроме пассажирских, наличие аварийного пожарного насоса является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства. При этом в качестве такого насоса может быть использована дизельная мотопомпа, отвечающая требованиям пункта 2535 настоящих Правил.

      2289. Аварийный пожарный насос, если он устанавливается, должен отвечать требованиям параграфа 4 главы 149 настоящих Правил.

      2290. В дополнение к указанному в пункте 2288 настоящих Правил на пассажирских судах валовой вместимостью менее1000 и на грузовых судах аварийный пожарный насос устанавливается также в случаях, если;

      1) два основных пожарных насоса с кингстонами и источниками энергии для каждого насоса не установлены в помещениях, отделенных перекрытиями, по меньшей мере, типа А–0, таким образом, чтобы пожар в отсеке не приводил к выходу из строя обеих насосов;

      2) один из основных пожарных насосов расположен в помещении, имеющем более чем одну смежную переборку или палубу с помещением, в котором расположен другой основной пожарный насос.

      2291. Суммарная подача стационарных пожарных насосов, кроме аварийного (если он имеется), при давлении у любого крана, не менее указанного в приложении 274 настоящих Правил, должна обеспечивать подачу воды для борьбы с пожаром в количестве, м3/ч, не менее определяемого по формуле:

      Q=km2,

      (724)

      Где m=


      L – длина судна (параграф 3 главы 8 настоящих Правил).

      На грунтоотвозных судах исключается длина грунтового трюма при отсутствии в нем цистерн с запасами топлива и масла, м;

      В – ширина судна наибольшая, м;

      D – высота борта до палубы переборок на миделе, м;

      k – коэффицент, равный:

      0,016 – для пассажирских судов с индексом деления на отсеки R, равным 0,5 и более;

      0,012 – для пассажирских судов с индексом деления на отсеки R равным 0,5;

      0,008 – для всех остальных судов;

      R – индекс деления на отсеки, определяемый в соответствии с главой 121 части 6 настоящих Правил.

      Для пассажирских судов и грузовых судов валовой вместимостью более 500 требуемые пожарные насосы должны обеспечивать подачу воды для борьбы с пожаром под указанным в приложении 274 настоящих Правил давлением в следующем в следующем количестве:

      1) на пассажирских судах – не менее двух третей того количества воды, которое откачивается из трюмов осушительными насосами;

      2) на грузовых судах – не менее четырех третей того количества воды, которые откачивается из трюмов пассажирского судна таких же размеров каждым независимым осушительным насосом согласно требованиям главы 254 настоящих Правил.

      Для катамаранов и подобных им судов суммарная подача пожарных насосов определяется как удвоенная величина подачи для одного корпуса.

      2292. Стационарная водопожарная система допускается не устанавливать на судах с экипажем менее 3 человек.

      2293. На судах, иных, чем пассажирские, общая подача пожарных насосов может не превышать 180 м3/ч, если из условия обеспечения одновременной работы других систем, потребляющих воду, не требуется большая подача.

      2294. Подача, напор и число пожарных насосов для плавучих доков должны выбираться по наибольшему грузовому судну, которое принимает док, исходя из потребности в воде водопожарной системы.

      На неавтономных плавучих доках, получающих воду для водопожарной системы с берега, аварийный пожарный насос допускается не устанавливать.

      2295. Каждый стационарный пожарный насос, кроме аварийного, рассчитывается на подачу не менее двух строй воды, требуемых в пункте 2324 настоящих Правил.

      2296. Каждый стационарный пожарный насос, кроме аварийного, должен иметь подачу не менее 80 % общей требуемой подачи, деленной на требуемое число пожарных насосов, но не менее 25 м3/ч.

      Если число установленных пожарных насосов превышает требуемое, подача дополнительных насосов должна быть не менее 24 м3/ч и должна обеспечивать работу не менее двух стволов согласно пункту 2324 настоящих Правил.

      2297. Если на судне предусматриваются другие системы пожаротушения, потребляющие воду от стационарных пожарных насосов, подача этих насосов должна быть достаточной для обеспечения работы водопожарной системы с подачей не менее 50%, определенной по формуле (724) настоящих Правил, и параллельной работы одной из других систем, потребляющих наибольшее количество воды. В данном случае количество воды для водопожарной системы должно быть достаточным для подачи не менее двух струй самыми большими насадками, применяемыми на судне, однако более шести струй, а для грузовых судов более 90 м3/ч не требуется. При этом необходимо учесть возможное увеличение расхода воды через каждый кран, вызванное повышением давления в трубопроводах, требуемым для работы других систем пожаротушения.

      Количество воды для систем пожаротушения, кроме водопожарной, должно определяться согласно требованиям пунктов 2340, 2360 и 2368 (в пределах одной главной вертикальной противопожарной зоны), 2473 и главы 153 настоящих Правил.

Параграф 2. Размещение пожарных насосов

      2298. На пассажирских судах валовой вместимостью 1000 и более приемные кингстоны, пожарные насосы и источники энергии для их питания располагают таким образом, чтобы возникший в одном водонепроницаемом отсеке пожар не привел к одновременому выходу из строя всех пожарных насосов.

      2299. На катамаранах и подобных им судах, для которых в соответствии с приложением 274 настоящих Правил требуется не менее двух насосов, в каждом корпусе рекомендуется установить по одному из них.

      При этом обеспечивается подача воды каждым из насосов в водопожарную магистраль любого корпуса судна.

Параграф 3. Основные требования к пожарным насосам

      2300. На всех самоходных судах стационарные пожарные насосы, как правило, имеют независимый механический привод.

      На грузовых судах валовой вместимостью от 300 до 1000 один из насосов должен иметь независимый привод.

      На грузовых судах валовой вместимостью менее 300, имеющих мощность главных двигателей менее 220 кВт, и на пассажирских судах валовой вместимостью менее 150, имеющих мощность главных двигателей менее 220 кВт, а также на судах с динамическими принципами поддержания (далее – СДПП) допускается использование пожарных насосов с приводом от главного двигателя, при условии, что конструкция комплекса "двигатель-валопровод-винт" обеспечивает действие пожарного насоса, если судно не на ходу.

      По согласованию с Регистром судоходства для указанных судов допускается клиноременная передача от главного двигателя к насосу, надежно обеспечивающая передачу крутящего момента при разрыве одного из ремней.

      2301. Стационарные пожарные насосы, включая аварийный, могут быть приспособлены для других судовых надобностей при условии, что на судне предусмотрено не менее двух насосов с независимым приводом, один из которых находится в постоянной готовности к немедленному вводу в действие по прямому назначению.

      Если в соответствии с приложением приложением 274 настоящих Правил устанавливается один пожарный насос, допускается его использование для других надобностей, но только с кратковременным потреблением воды (например, для обмывки палуб и клюзов).

      Допускается использование пожарного насоса для аварийного осушения машинных помещений.

      2302. На грузовых судах, на которых другие насосы, такие как насосы общего назначения, осушительные, балластные, установлены в машинном помещении, принимаются меры по обеспечению того, чтобы, по крайней мере, один из этих насосов, имеющий подачу и напор, требуемые пунктом 2297 и приложением 274 настоящих Правил, мог подавать воду в пожарную магистраль. Однако если на судне установлено требуемое количество пожарных насосов с необходимыми подачей и напором, то достаточно только перемычки, соединяющей насос общего назначения с водопожарной системой. Такие насосы должны также отвечать требованиям пунктов 2301 и 2303 настоящих Правил.

      2303. Насосы и трубопроводы, предназначенные для пожарных целей, не должны использоваться для перекачки нефтепродуктов, масла или других воспламеняющихся жидкостей, а также в качестве балластных насосов для цистерн, попеременно заполняемых топливом и балластом.

      2304. Пожарные насосы на напорной части снабжаются манометром.

      Насосы, которые создают в пожарной магистрали давление выше допустимого, снабжаются предохранительными клапанами, отрегулированными на давление, превышающее рабочее давление в пожарной магистрали не более чем на 10 %, и имеющими отвод воды во всасывающую магистраль. Размещение и регулировка такие клапанов предотвращают возникновение чрезмерного давления в любой части пожарной магистрали.

      2305. Стационарные пожарные насосы и их кингстоны должны быть установлены ниже ватерлинии судна порожнем.

      Установка стационарного аварийного насоса должна производиться в соответствии с параграфом 4 главы 149 настоящих Правил.

      Пожарные насосы, расположенные вне машинных помещений категории А, должны иметь самостоятельный кингстон в каждом из отсеков, в которых они установлены.

      Для судов ледового плавания по крайней мере один из насосов должен быть соединен с ледовым ящиком, которые имеет обогрев (пункт 3148 настоящих Правил).

      2306. Все пожарные насосы, включая аварийный, располагаются в помещениях с положительной температурой.

      2307. На пассажирских судах валовой вместимостью 1000 и более и на всех пассажирских судах с периодическим безвахтенным обслуживанием помещений, где расположены пожарные насосы, водопожарная система должна постоянно находиться под давлением, обеспечивая немедленную подачу по меньшей мере, одной эффективной струи воды от любого из кранов, и чтобы был обеспечен автоматический пуск одного из требуемых пожарных насосов при падении давления.

      На пассажирских судах валовой вместимостью менее 1000 водопожарная система должна обеспечивать автоматический или дистанционный запуск с ходового мостика по меньшей мере одного пожарного насоса. Если насос запускается автоматически, или если донный кингстон не может быть открыт с места, где дистанционно запускается насос, донный кингстон должен постоянно находиться в открытом положении.

      2308. На грузовых судах с периодическим безвахтенным обслуживанием помещений, где расположены пожарные насосы, или когда вахту несет только один человек, предусматривается дистанционный пуск одного из основных пожарных насосов с ходового мостика и с пожарного поста, если он имеется, и подача воды в магистраль без дополнительного открытия клапанов в помещении насосов. В месте дистанционного пуска насоса должен быть установлен указатель давления воды в магистрали.

      Устройство дистанционного пуска может не предусматриваться, если водопожарная магистраль находится под давлением в соответствии с пунктом 2307 настоящих Правил.

      На судах валовой вместимостью менее 1600 выполнение данного требования может не предусматриваться, если устройство запуска пожарного насоса в машинном помещении находится в легкодоступном месте.

Параграф 4. Стационарный аварийный пожарный насос

      2309. В качестве привода аварийного насоса допускается использовать дизельный двигатель или электродвигатель, получающий питание от аварийного источника энергии.

      2310. Насос, источники энергии для его привода и приемные кингстоны должны быть расположены таким образом, чтобы они не вышли из строя при возникновении пожара в помещениях, где расположены основные пожарные насосы.

      Аварийный пожарный насос, его кингстон, приемный патрубок трубопровода, нагнетательный трубопровод и отсечные клапаны должны располагаться вне машинного помещения. Если такое устройство не может быть выполнено, кингстонную коробку допускается устанавливать в машинном помещении, если клапан управляется дистанционно с места, расположенного в том же отсеке, где находится аварийный пожарный насос, а приемный патрубок является коротким, насколько это практически возможно. Короткие патрубки приемного или нагнетательного трубопроводов могут проходить в машинном помещении при условии, что они выгорожены прочным стальным кожухом или изолируются по типу А-60. Они должны быть сварными, за исключением фланцевого соединения с кингстонным клапаном, и иметь толщину не менее 11 мм.

      Расположение насоса и его привода должно обеспечивать свободный доступ к ним для обслуживания и ремонта.

      2311. Если насос устанавливается выше наиболее низкой ватерлинии, возможной в условиях эксплуатации судна, предусматриваются надежные самовсасывающие устройства.

      В условиях крена и дифферента, бортовой и килевой качки, которые могут возникнуть в процессе эксплуатации судна, общая высота всасывания и чистая положительная высота всасывания насоса должны обеспечено выполнение требований пункта 2314 настоящих Правил.

      Расчетными условиями для выполнения этих положений являются:

      Данные крена и деферента, указанные в приложении 289 настоящих Правил. Если длина судна превышает 100 м, дифферент может быть принят как 500/L6, где L – длина судна (параграф 3 главы 8 настоящих Правил);

      Вариант нагрузки, когда судна без груза или балласта, с 10 % запасов и остатков топлива (без учета крена и дифферента).

      Судна в балласте при входе в сухой док и выходе из него может не рассматриваться как находящееся в эксплуатации.

      2312. Помещение, в котором находится пожарный насос, не должно примыкать к границам машинных помещений категорий А или к тем помещениям, в которых находятся основные пожарные насосы. Там, где вышеуказанное практически невозможно, общая переборка между этими двумя помещениями должна отвечать требованиям приложения 274 настоящих Правил для постов управления.

      В случае, если доступ в помещение аварийного пожарного насоса обеспечивается через какое-либо помещение, примыкающее к машинному помещению категории А или к помещению, содержащему основные пожарные насосы, конструкции, образующие границы между этим помещением и машинным помещением категории А или помещением, содержащим основные пожарные насосы, должны быть типа А-60.

      Не допускается наличие доступа из машинного помещения непосредственно в помещение аварийного пожарного насоса и его источника энергии. Когда это практически невозможно, допускается такое расположение, при котором доступ осуществляется через тамбур, где дверь машинного помещения выполняется типа А-60, а вторая дверь изготавливается, по меньшей мере, из стали, обе двери которого являются самозакрывающимися, либо через водонепроницаемую дверь, управление которой возможно из помещения, удаленного от машинного помещения и помещения аварийного пожарного насоса, и которое не будет отрезано при пожаре в этих помещениях. В таких случаях предусматривается второй доступ в помещение аварийного насоса и его источника энергии.

      Указанные двери не должны иметь устройств, удерживающих их в открытом положении.

      2313. Любой источник энергии с дизельным приводом, питающий аварийный пожарный насос, должен быть способен легко запускаться вручную из холодного состояния при температуре вплоть до 0оС. Если этот источник энергии установлен в необогреваемом помещении, то он обеспечивается средствами электрического подогрева охлаждающей воды или смазочного масла, обеспечивающими его быстрый пуск. Если ручной пуск этого источника энергии практически невозможен, то по согласованию с Регистром судоходства, применяются стартерные устройства или другие средства его пуска, работающие от сжатого воздуха, гидравлической энергии. Эти средства должны быть такими, чтобы источник энергии мог запускаться, по меньшей мере, шесть раз в течение 30 мин и, по меньшей мере, дважды в течение первых 10 мин.

      Расходная топливная цистерна для привода насоса должна содержать топливо в количестве, достаточном для работы насоса при полной загрузке в течение не менее трех часов. Кроме того, вне машинного помещения категории А должны иметься запасы топлива, достаточные для работы насоса при полной загрузке дополнительно в течение 15 ч.

      2314. Подача аварийного насоса должна быть достаточной для обеспечения одновременной работы двух ручных стволов с наибольшим диаметром насадки, принятой для данного судна, при давлении, соответствующем требованиям приложения 274 настоящих Правил, и должна быть не менее 40 % общей требуемой подачи пожарных насосов, с учетом пункта 2288 настоящих Правил.

      2315. Если аварийный пожарный насос используется в качестве основного источника подачи воды в стационарную систему пожаротушения, защищающую помещение, в котором установлены основные пожарные насоса, его подача должна быть достаточной для обеспечения работы такой системы и дополнительно подачи воды согласно пункту 2414 настоящих Правил.

Параграф 5. Трубопроводы

      2316. Диаметр пожарной магистрали и ее отростков должен быть достаточным для эффективного распределения воды при максимально требуемой подаче двух одновременно работающих пожарных насосов. На грузовых судах достаточно, чтобы их диаметр обеспечивал подачу только 140 м3/ч.

      На судах валовой вместимостью 500 и более и плавкранах (пункт 2321 настоящих Правил) трубопроводы водопожарной системы должны быть рассчитаны на рабочее давление не менее 1 МПа.

      2317. Трубопроводы водопожарной системы, выходящие на открытые палубы или в неотапливаемые помещения, для предотвращения замерзания должны оборудоваться запорной арматурой, устанавливаемой в отапливаемых помещениях, и устройствами для спуска воды.

      2318. У каждого пожарного насоса на приемной и напорной трубах устанавливаются запорные клапаны.

      На приемных трубах допускается установка клинкетов.

      На судах валовой вместимостью 500 и более клапаны на напорных трубах насосов должны быть невозвратно-запорного типа.

      2319. На нефтеналивных судах водопожарная система должна отвечать следующим дополнительным требованиям:

      1) на магистральном трубопроводе перед выходом из кормовой надстройки и в легкодоступных местах на палубе грузовых танков с интервалом не более 40 м должны быть установлены отсечные клапаны;

      каждый клапан на открытой палубе снабжается табличкой с надписью о том, что в обычных условиях эксплуатации клапан должен быть постоянно открыт;

      2) перед каждым отсечным клапаном на магистрали должны быть установлены сдвоенные пожарные краны диаметром около 70 мм с таким расчетом, чтобы расстояние между сдвоенными кранами по длине судна было равномерным и обеспечивало выполнение требования пункта 2324 настоящих Правил;

      3) перед отсечным клапаном в надстройке юта должно быть сделано по одному отводу от водопожарной магистрали, выведенному на носовую часть палубы юта с каждого борта;

      при этом диаметр каждого отвода должен быть достаточным для одновременной подачи воды через два рукава, подсоединяемые к двум кранам, установленным на конце каждого отвода; на судах валовой вместимостью 1000 и более каждый кран должен иметь диаметр около 70 мм, а на судах меньшей валовой вместимости — около 50 мм.

      Если пожарные насосы располагаются в нос от грузовых танков, аналогичные два отвода такого же диаметра, как указано выше, должны быть сделаны от магистрали и на кормовой части палубы надстройки бака;

      при этом на магистрали в пределах надстройки после отводов устанавливается отсечный клапан.

      2320. На катамаранах и подобных им судах каждый корпус судна оборудуется водопожарной магистралью с кранами, рукавами и стволами.

      2321. На всех судах валовой вместимостью 500 и более и плавкранах на открытой палубе с каждого борта водопожарная магистраль должна иметь средства для подключения международного берегового соединения (пункт 2536 настоящих Правил).

      2322. Для отключения трубопровода, расположенного в машинном помещении категории А, в котором находятся пожарный насос (или насосы), магистрали, расположенной за его пределами, на трубопроводах, подводящих воду в машинное отделение, устанавливаются разобщительные клапаны в легкодоступных местах (вне машинного помещения).

      Водопожарная магистраль прокладывается таким образом, чтобы закрытие этих клапанов не препятствовало поступлению воды от другого пожарного насоса, расположенного вне указанного машинного помещения, ко всем пожарным кранам, судна, кроме кранов, установленных на трубопроводе, отключаемом от подачи воды.

      Для аварийного пожарного насоса допускается прокладка коротких участков напорного и всасывающего трубопроводов через машинные помещения, если их прокладка в обход помещения практически невозможна, и при условии, что для обеспечения целостности пожарной магистрали такие трубопроводы будут заключены в прочный стальной кожух.

Параграф 6. Пожарные краны

      2323. Каждый пожарный кран оборудуется запорным клапаном и стандартной соединительной головкой быстросмыкающегося типа. Краны, установленные на открытых палубах, также снабжаются быстросмыкающейся головкой-заглушкой либо равноценным устройством.

      2324. Число и размещение пожарных кранов должны быть такими, чтобы по меньшей мере две струи воды от разных кранов, одна из которых подается по рукаву стандартной длины, указанной в подпункте 1) пункта 2522 настоящих Правил, доставали до любой части судна, обычно доступной для пассажиров и экипажа во время плавания, и до любой части любого порожнего грузового помещения, с горизонтальным способом погрузки и выгрузки, а для помещения специальной категории – до любой его части по рукавам стандартной длины. Кроме того, такие краны располагаются у входов в защищаемые помещения. На пассажирских судах количество и расположение пожарных кранов в жилых, служебных и машинных помещениях должна быть таким, чтобы это требование выполнялось, когда все водонепроницаемые двери и двери в главных вертикальных зонах закрыты.

      На открытых палубах для контейнеров подача двух струй воды должна производиться на каждую доступную вертикальную сторону контейнера рукавами стандартной длины.

      2325. Пожарные краны рекомендуется располагать на расстоянии друг от друга более чем на 20 м для внутренних помещений и более чем на 30 м для открытых палуб.

      2326. Не допускается размещать пожарные краны в конце тупиковых коридоров, в специальных электрических помещениях, а также в закрытых и редко посещаемых помещениях.

      2327. На судах, перевозящих палубные грузы, пожарные краны размещают таким образом, чтобы они были всегда легкодоступными, а трубопроводы располагают так, чтобы избежать опасности их повреждения грузом.

      2328. В машинном помещении категории А предусматривается не менее двух пожарных кранов. На судах валовой вместимостью менее 500 допускается установка одного такого крана.

      2329. На всех судах устанавливается пожарный кран в носовой части туннелей гребных валов.

      2330. Все пожарные краны окрашивают в красный цвет.

      2331. На пассажирских судах в туннеле гребного вала, являющемся одним из путей эвакуации, вблизи машинного помещения категории А устанавливают два пожарных крана.

      Если одним из путей эвакуации является другое помещение, два пожарных крана устанавливаются в нем у входа в машинное помещение категории А; при этом выполнение указаний пункта 2329 настоящих Правил не требуется.

150. Спринклерная система

      Сноска. Заголовок главы 150 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие указания

      2332. Трубы системы должны быть постоянно заполнены водой, за исключением небольших наружных секций, которые могут не заполняться, если Регистр судоходства считает это необходимой мерой предосторожности. Любые части системы, которые при эксплуатации могут подвергаться воздействию низких температур, должны быть соответствующим образом защищены от замерзания.

      2333. Спринклерная система автоматически включается при повышении температуры в защищаемом помещении до значений, указынных в пункте 2249 настоящих Правил.

      2334. В спринклерной системы постоянно поддерживается необходимое давление и приняты меры, обеспечивающие непрерывное снабжение системы водой в соответствии с требованиями настоящей главы.

      2335. Воздушный баллон, компрессор, насос и трубопроводы спринклерной системы, за исключением трубопровода, соединяющего сприн-клерную систему с водопожарной, должны быть независимыми от других систем.

      2336. Спринклерный насос и пневмогидравлическая цистерна размещаются вне защищаемых помещений на достаточном расстоянии от машинных помещений категории А. У каждого запорного клапана секции и в центральном посту должен быть предусмотрен манометр, указывающий давление и системе.

      2337. Предусматриваются средства для проверки автоматического включения спринклерного насоса при падении давления в системе.

      2338. При применении спринклерных систем, равноценных системам, указанным в настоящей главе, они должны быть одобрены Регистром судоходства на основе руководства, принятого ИМО резолюцией А.800(19). При одобрении таких систем уделяется особое внимание выполнению требований пунктов 2332 – 2334, 2337, 2339, 2248, 2250 и 2252 настоящих Правил.

Параграф 2. Насосы спринклерных систем

      2339. Предусматривается независимый насос, предназначенный исключительно для обеспечения непрерывной автоматической подачи воды через спринклеры. Насос включается автоматически при падении давления в системе до того, как постоянный запас пресной воды в пневмогидравлической цистерне будет полностью израсходован.

      2340. Насос и система трубопроводов обеспечивают поддержание необходимого давления на уровне наиболее высоко расположенного спринклера с таким расчетом, чтобы обеспечить непрерывный расход воды, достаточный для одновременного покрытия площади не менее 280 м2 при норме, указанной в пункте 2248 настоящих Правил.

      Применительно к судну с общей защищаемой площадью менее 280 м2 Регистр судоходства может согласовать величину приемлемой площади для выбора характеристик насосов и компонентов системы.

      2341. На напорной стороне насоса устанавливается пробный клапан с отливной трубой с открытым концом. Площадь сечения клапана и трубы должна быть достаточной для того, чтобы пропускать воду в количестве, соответствующем требуемой подаче насоса при поддержании в системе давления, указанного в пункте 2346 настоящих Правил.

      2342. Кингстон для насоса, как правило, должен находиться в том же помещении, что и насос, и быть устроен так, чтобы при эксплуатации судна не было необходимости перекрывать поступление забортной воды к насосу по какой-либо причине, за исключением проверки или ремонта насоса.

      2343. Предусматривается соединение главного питающего трубопровода с магистралью водопожарной системы судна. На соединительном трубопроводе устанавливается запираемый на замок невозвратно-запорный клапан.

      2344. Насос приводится в действие не менее чем от двух источников питания. Если этими источниками питания является электроэнергия, то он получает питание согласно подпункту 5) пункта 4903, пунктов 5723, 5724 и 5729 настоящих Правил.

      Одним из источников питания насоса может быть двигатель внутреннего сгорания, расположенный так (помимо соответствия требованиям пункта 2336 настоящих Правил), чтобы пожар в защищаемом помещении не влиял на подачу воздуха к нему.

Параграф 3. Пневмогидравлическая цистерна

      2345. Пневмогидравлическая цистерна оборудуется следующими приборами и устройствами:

      1) устройством для автоматического поддержания давления;

      2) водомерным стеклом;

      3) предохранительным клапаном;

      4) манометром.

      2346. В пневмогидравлической цистерне находится постоянный запас пресной воды, по объему равный подаче спринклерного насоса за 1 минуту.

      Вместимость цистерны составляет не менее удвоенного запаса воды, указанного выше.

      В цистерне поддерживается такое давление воздуха, чтобы после израсходования постоянного запаса пресной воды давление в ней было не менее рабочего давления спринклера плюс гидростатическое давление от днища цистерны до наиболее высоко расположенного спринклера.

      Предусматриваются средства для пополнения запаса сжатого воздуха и пресной воды, а также устройства, предотвращающие попадание забортной воды в цистерну.

      2347. Пневмогидравлические цистерны должны отвечать требованиям к сосудам под давлением, изложенным в разделе 12 настоящих Правил.

Параграф 4. Спринклеры

      2348. Спринклеры устанавливаются в верхней части защищаемого помещения и располагаются на таком расстоянии друг от друга, при котором обеспечивается средний расход воды не менее 5 л/мин на 1 м2 горизонтальной площади защищаемого помещения.

      Указанная норма пересматривается Регистром судоходства в зависимости от конструктивных особенностей защищаемого помещения.

      При защите спринклерами окон выполняются требования пункта 2220 настоящих Правил.

      2349. Спринклеры должны быть стойкими к коррозии в условиях морского воздуха. Спринклеры в жилых и служебных помещениях срабатывают в интервале температур 68 — 79оС, за исключением того, что при расположении в таких помещениях как сушильные (где можно ожидать высокую окружающую температуру) температура срабатывания спринклеров может быть увеличена не более чем на 30оС выше максимальной температуры у подволока. В саунах предусматриваются незаполненные водой спринклерные системы с температурой срабатывания до 140оС включительно. В охлаждаемых кладовых допускается устанавливать не заполненные водой спринклерные системы.

Параграф 5. Контрольно-сигнальное устройство

      2350. Каждая секция спринклеров должна иметь контрольно-сигнальные устройства или другие средства для автоматической подачи светового и звукового сигналов на одной или нескольких панелях сигнализации при срабатывании любого из спринклеров. Такие системы сигнализации устраивают так, чтобы они указывали на любую неисправность в системе. Панели сигнализации указывают, в какой группе помещений, обслуживаемых системой, возник пожар. Панели сосредотачиваются на ходовом мостике или в центральном посту управления с постоянной вахтой и, кроме того, световые и звуковые сигналы от панели сигнализации должны быть выведены в другое место, иное, чем вышеупомянутые, с тем, чтобы обеспечить немедленное принятие экипажем сигнала о пожаре.

      2351. На одной из панелей сигнализации, упомянутых в пункте 2350 настоящих Правил, предусматриваются переключатели, позволяющие проверить срабатывание сигнализации и индикаторов каждой секции спринклеров. У каждой панели сигнализации вывешивают перечень или схема с указанием помещений и зон, обслуживаемых каждой секцией. На судне должны иметься инструкции по проверке и техническому обслуживанию системы.

      2352. Для каждой секции спринклеров имеется пробный клапан для проверки срабатывания автоматической сигнализации путем выпуска через него воды с расходом, равным расходу воды при срабатывании одного спринклера. Пробный клапан каждой секции располагается около запорного клапана или контрольно-сигнального устройства этой секции.

Параграф 6. Трубопроводы

      2353. Спринклеры группируют в отдельные секции, в каждой из которых должна быть не более 200 спринклеров. На пассажирских судах любая секция спринклеров обслуживает не более двух палуб и размещается только в одной главной вертикальной зоне. Однако Регистр судоходства допускает, чтобы такая секция обслуживала более двух палуб или размещалась более чем в одной главной вертикальной зоне, если это не приведет к ослаблению противопожарной защиты судна.

      2354. Для каждой секции предусматриваются устройства для продувки трубопроводов сжатым воздухом и промывки пресной водой.

      2355. Каждая секция спринклеров отключается только одним запорным клапанов, за которым устанавливается манометр.

      Запорный клапан каждой секции располагаетсяв легкодоступном месте вне относящейся к нему секции или в шкафах в пределах выгородок трапов. Местоположение клапана четко и постоянно обозначается.

      Принимают меры, не позволяющие не уполномоченным лицам управлять запорными клапанами.

      2356. На приемных трубах насосов, питающих спринклерную систему, устанавливают фильтры.

      2357. Диаметры трубопроводов спринклерной системы обеспечивают работу спринклеров при давлении и расходе воды, указанных в пунктах 2340 и 2348 настоящих Правил.

      2358. На трубопроводах спринклерной системы установливаются невозвратно-запорные клапаны, исключающие попадание забортной воды в пневмогидравлическую цистерну и утечку воды из цистерны и системы.

Глава 151. Система водораспыления

      Сноска. Заголовок главы 151 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2359. Система водораспыления в машинных помещениях категории А, в насосных помещениях, указанных в пункте 2141 настоящих Правил, питается от независимого насоса, автоматически включающегося при падении давления в системе, и от водопожарной магистрали. На соединительном трубопроводе с водопожарной магистралью устанавливается невозвратно-запорный клапан.

      В грузовых помещениях, указанных в подпунктах 3) и 4) пункта 2137 настоящих Правил, и в помещениях специальной категории (пункт 2143 настоящих Правил) система водораспыления должна отвечать требованиям резолюции ИМО A.123(V) "Рекомендация по стационарным системам пожаротушения для помещений специальной категории". Такая система защищает все участки любой палубы и площадки для транспортных средств в указанных помещениях, имеет ручное управление и манометр на каждой распределительной коробке с четкой маркировкой, указывающей на защищаемые помещения, и инструкции, по техническому обслуживанию и эксплуатации, находящиеся в отделении клапанов. Учитывая значительную потерю остойчивости, которая может возникнуть из-за скопления большого количества воды на палубах указанных помещений во время работы системы, должны быть предусмотрены меры, указанные в пункте 2272 настоящих Правил.

      В помещениях где хранятся легковоспламеняющие жидкости, допускается питание системы только от водопожарной магистрали.

      Если применяется система водораспыления высокого давления, необходимость резервного питания таких систем в каждом случае устанавливается по согласованию с Регистром судоходства, при этом должна обеспечиваться интенсивность подачи воды не менее указанного в подпункте 1) пункта 2360 настоящих Правил.

      Система пожаротушения мелкораспыленной водой в машинных помещениях и грузовых насосных помещениях, указанных в подпункте 1) пункта 2141 настоящих Правил, представляют Регистру судоходства на одобрение в соответствии с "Пересмотренной методикой испытаний для эквивалентных систем пожаротушения на основе воды для машинных помещений категории" А и для грузовых насосных помещений (MSC/Circ/728)1.

      2360. Количество и расположение распылителей должны обеспечивать в защищаемых помещениях эффективное распределение воды с интенсивностью ее подачи в среднем не менее:

      1) 5 л/мин на 1 м2 площади, по которой может разлиться топливо, или площади грузового помещения;

      2) 1,5 л/мин на 1 м2 площади наибольшего горизонтального сечения трюма для рыбной муки.

      В грузовых, производственных и специальных помещениях, в которых система может быть разделена на секции, насос обеспечивает работу двух секций суммарной длиной не менее 40 м.

      2361. В машинных помещениях категории А и насосных помещений, указанных в пункте 2141 настоящих Правил, система водораспыления должна быть постоянно заполнена водой и находиться под давлением до распределительных клапанов на трубопроводах. Насос, питающий систему водой, должен включаться автоматически, при подении давления в системе.

      2362. На приемной трубе насоса, питающего систему, и на соединительном трубопроводе с водопожарной магистралью устанавливаются фильтры, исключающие засорение системы и распылителей.

      2363. Распределительные клапаны располагаются в легкодоступных местах вне защищаемого помещения, которые не будут отрезаны при пожаре в защищаемом помещении.

      В защищаемых помещениях с постоянным пребыванием людей должно быть предусмотрено дистанционное управление распределительными клапанами из этих помещений.

      2364. Распылители в защищаемых помещениях размещаются в следующих местах:

      1) под подволокой помещения;

      2) над оборудованием и механизмами, работа которых связана с использованием жидкого топлива или других воспламеняющихся жидкостей, и другими пожароопасными объектами;

      3) над льялами, настилом второго дна и другими поверхностями, по которым может растекаться жидкое топливо или воспламеняющиеся жидкости;

      4) над штабелями мешков с рыбной мукой.

      Распылители в защищаемом помещении располагаются таким образом, чтобы зона действия любого распылителя перекрывала зоны действия смежных распылителей.

      2365. Насос системы, обеспечивающей защиту машинных помещений категории А и насосных помещений, обеспечивает подачу воды под необходимым давлением одновременно во все секции системы в любом из защищаемых системой помещений, причем насос и средство его управления должны быть расположены вне указанных помещений.

      Насос может иметь привод от независимого двигателя внутреннего сгорания, расположенного так, чтобы пожар в защищаемом помещении не влиял на подачу воздуха к нему. Если насос имеет электрический привод с питанием от аварийного генератора, то необходимо чтобы такой генератор соответствовал требованиям подраздела 9 раздела 13 настоящих Правил.

      2366. Средняя интенсивность подачи воды, указанная в пункте 2360 настоящих Правил, увеличивается для следующим мест:

      1) 20 л/мин на 1 м2 для фронтальных частей и поверхностей котлов, установок жидкого топлива, сепараторов центробежного типа (но не сепараторов льяльных вод) и очистителей топлива;

      2) 10 л/мин на 1 м2 для трубопроводов подогретого топлива, расположенные около выхлопных труб или подбных нагретых поверхностей главных и вспомогательных дизельных двигателей.

Глава 152. Системы водяных завес и водяного орошения

      Сноска. Заголовок главы 152 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2367. Система водяных завес в настоящих Правилах предусматривается:

      1) на судах, которые предназначены для специальных целей и на которых по особому согласованию с Регистром судоходства в соответствии с пунктом 2398 настоящих Правил вместо конструкций типа А допускаются водяные завесы;

      2) для защиты дверных проемов в соответствии с параграфом 2 главы 169 настоящих Правил.

      2368. Питание водой системы водяных завес должно осуществляться от водопожарной магистрали. Расчетная подача насосов, обслуживающих систему водяных завес, принимается из расчета не менее 70 л/мин на 1 м длины завесы.

      2369. Система водяного орошения в настоящих Правилах предусматривается для орошения стеллажей крюйт-камер (приложение 273 настоящих Правил).

      2370. Питание водой системы водяного орошения производится от водопожарной магистрали. Насосы и источники энергии для их работы располагаются вне защищаемого помещения.

      2371. Пуск системы производится извне защищаемого помещения.

      Рекомендуется установка систем автоматического действия, включающихся в работу при недопустимом повышении температуры в помещении.

      2372. Системы орошения крюйт-камер и водораспыления грузовых помещений, приспособленных для перевозки взрывчатых веществ, могут использоваться для их затопления в экстренных случаях.

      2373. Подача насосов, обслуживающих систему, должна быть достаточной для орошения стеллажей крюйт-камер — 24 л/мин на 1 м2 полной площади пола крюйт-камеры.

Глава 153. Система пенотушения

      Сноска. Заголовок главы 153 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие указания

      2374. Системы пенотушения могут вырабатывать в качестве огнетушащего вещества воздушно-механическую пену следующих видов в зависимости от кратности пенообразования:

      низкой кратности — около 10:1,

      средней кратности — между 50:1 и 150:1,

      высокой кратности — около 1000:1.

      В системах пенотушения могут применяться установки, вырабатывающие раздельно, но подающие одновременно пену низкой и средней кратности (комбинированную пену).

      2375. Применяются пенообразователи одобренного Регистром судоходства типа.

      Пенообразователь для получения пены низкой и средней кратности работает на пресной и морской воде.

      2376. Производительность системы пенотушения и количество пенообразователя рассчитываются в зависимости от кратности пенообразования, интенсивности подачи раствора и продолжительности работы системы, указанных в приложении 275 и пункте 2481 настоящих Правил.

      2377. Цистерны для хранения пенообразующей жидкости (пенообразователя) оборудуются устройствами для наполнения и спуска жидкости, устройством для контроля за уровнем жидкости и горловиной для очистки и осмотра. Вместимость цистерн рассчитывается на хранение всего запаса пенообразователя.

      Если при работе системы в цистернах не должно создаваться избыточное давление, между такими цистернами и магистральным трубопроводом следует предусмотреть невозвратные клапаны.

      Если в системе тушения высокократной пеной применен пенообразователь, работающий на пресной воде, ее запас не менее чем для однократного заполнения защищаемого помещения должен находиться в цистерне на станции. Остальная вода может подаваться из судовых запасов. Устройства (например, насосы, арматура), обеспечивающие подпитку цистерны пресной воды, должны находиться вне защищаемого помещения, питаться от аварийного дизель-генератора и иметь подачу, достаточную для непрерывной работы системы согласно требованиям приложения 275 настоящих Правил.

      2378. Смесители для получения водного раствора пенообразователя требуемой концентрации применяют одобренного типа. Смесители обеспечивают одновременно работающие лафетные стволы и/или пеногенераторы.

      2379. Главный пост управления стационарной палубной системой должен находиться в станции пожаротушения, расположенной вне грузовой зоны, вблизи жилых помещений, быть легкодоступным и обеспечивать управление системой. В станции пожаротушения на магистральном трубопроводе на максимальном удалении от смесителей предусматривается устройство отбора проб для определения процентного содержания пенообразователя в растворе, на трубопроводе питания системы водой устанавливается манометр.

      Основное оборудование палубной системы (например, цистерны с пенообразователем, насосы, смесители) может располагаться в машинном отделении.

      2380. По согласованию с Регистром судоходства допускается применение на судне общей палубной магистрали для систем пенотушения и водопожарной, если будет продемонстрировано, что пенным стволом может эффективно управлять один человек, когда подача пены осуществляется под давлением, требуемым для лафетных стволов. Предусматривается дополнительное количество пенообразователя для обеспечения работы двух стволов в течение периода времени, требуемого согласно приложению 275 настоящих Правил.

Параграф 2. Стационарная палубная система

      2381. Кратность вырабатываемой системой пены, как правило, должна быть не больше 12:1. Если система фактически производит пену низкой кратности, несколько большей чем 12:1, количество пенообразователя рассчитывается как для системы с кратностью 12:1. Если система производит пену кратностью несколько меньшей чем 12:1, количество пенообразователя должно быть пропорционально увеличено.

      При применении пены средней кратности количество пенообразователя должно быть не менее расчетного и достаточным для работы в течение 10 мин расчетного числа пеногенераторов и одного установленного лафетного ствола.

      2382. Пена подается с помощью лафетных стволов и переносных пеногенераторов или ручных воздушно-пенных стволов (пункты 2524 и настоящих Правил) на всю площадь палубы грузовых танков, а также в любой грузовой танк, палуба которого была вскрыта.

      2383. Каждый лафетный ствол обеспечивает подачу раствора пенообразователя с интенсивностью не менее 50 % указанной в сносках подпунктов 1) и 2) пункта 2 приложения 275 настоящих Правил.

      На судах дедвейтом менее 4000 т допускается устанавливать лишь переносные пеногенераторы или ручные воздушно-пенные стволы. Однако в этом случае производительность каждого пеногенератора по пункту 2537 настоящих Правил или ручного ствола по подпункту 1) пункта 2524 настоящих Правил обеспечивает подачу раствора пенообразователя с интенсивностью не менее 25 % указанной в сносках подпунктов 1) и 2) пункта 2 приложения 275 настоящих Правил.

      2384. Число и расположение лафетных стволов должны обеспечивать выполнение требований пунктов 2382, 2386 и 2388 настоящих Правил. Подача любого лафетного ствола по раствору должна быть не менее указанной в сноске подпункта 3) пункта 2 приложения 275 настоящих Правил.

      2385. Лафетный ствол рекомендуется снабдить переключающим устройством для обеспечения попеременной подачи воды и пены. К этому устройству подводятся отростки от водопожарной магистрали и магистрали пенного раствора. Вместо переключающего устройства допускается устанавливать запорные клапаны, если предусматривается их взаимная блокировка.

      2386. Расстояние от лафетного ствола до самой отдаленной границы защищаемой площади, расположенной в нос от него, должно быть не более 75 % длины струи лафетного ствола при безветрии.

      2387. В легкодоступных местах на палубе грузовых танков на магистральном трубопроводе пенотушения приблизительно через каждые 30 м устанавливаются отсечные клинкеты или клапаны. Каждый клапан снабжается табличкой с надписью, что в обычных условиях эксплуатации клапан должен быть постоянно открыт.

      Перед каждым отсечным клапаном на магистрали устанавливаются сдвоенные пожарные краны диаметром около 70 мм для подсоединения рукавов с воздушно-пенными стволами на расстоянии, обеспечивающем выполнение требования пункта 2324 настоящих Правил.

      Отростки к лафетным стволам от магистральных трубопроводов систем водопожарной и пенотушения также предусматриваются до отсечных клапанов.

      Если применяется пена средней кратности, вместо сдвоенных пожарных кранов устанавливаются клапанные коробки с числом пожарных кранов, равным 50 % расчетного числа пеногенераторов.

      2388. На нефтеналивных судах на станции пенотушения перед выходом магистрального трубопровода за ее пределы устанавливается запорное устройство.

      Перед запорным устройством предусматриваются отростки трубопровода к лафетным стволам, которые устанавливаются по левому и правому борту у носовой переборки юта или жилых помещений, обращенных в сторону грузовой палубы, и к сдвоенному пожарному крану диаметром около 70 мм для подсоединения пожарных рукавов с воздушно-пенными стволами.

      При использовании пены средней кратности вместо сдвоенных пожарных кранов устанавливаются клапанные коробки с числом пожарных кранов, равным 50 % расчетного числа пеногенераторов.

      2389. Система пенотушения помещений для сухих грузов должна отвечать следующим требованиям:

      1) перед выходом магистрального трубопровода на открытую палубу должен быть предусмотрен запорный клапан;

      2) на магистральном трубопроводе с каждого борта должны быть предусмотрены клапанные коробки с пожарными кранами. Расстояние между коробками каждого борта должно быть не более 40 м. Число пожарных кранов в каждой клапанной коробке должно быть равным 50 % расчетного числа пеногенераторов.

      2390. Если судно оборудовано системой тушения пеной низкой и/или средней кратности предусматриваются отростки от трубопровода раствора к месту входов в машинные помещения с верхней палубы, а также к району приема жидкого топлива на судно. На этих отростках устанавливается по два крана для подсоединения к ним пожарных рукавов с воздушно-пенными стволами или пеногенераторами.

      2391. На судах, на которых применяется воздушно-механическая пена средней кратности, рекомендуется предусмотреть соединение трубопровода раствора с водопожарной магистралью для применения указанной пены при тушении пожаров в жилых и служебных помещениях от водопожарной магистрали. Для этой цели у кранов в жилых и служебных помещениях необходимо предусмотреть соответствующее число переносных пеногенераторов.

      На вертолетную палубу, площадь которой лимитируется длиной обслуживаемых вертолетов, пена подается лафетными стволами или пеногенераторами, способными подавать пену в любую часть палубы при погодных условиях, пригодных для работы вертолетов. Система подает пену в течение не менее 5 мин с интенсивностью подачи раствора, указанной в приложении 276 настоящих Правил.

      2392. Вместо лафетных стволов и пеногенераторов допускается применять соответственно стационарные и переносные установки комбинированной пены.

Параграф 3. Система тушения пеной высокой кратности

      2393. Помещения, защищаемые системой тушения пеной высокой кратности, должны иметь в верхней части, противоположной вводу пены, отверстия для выхода воздуха. Как правило, эти отверстия должны располагаться за пределами районов 1 и 2 согласно пункту 1179 настоящих Правил. При ином расположении эти отверстия должны отвечать требованиям указанной части настоящих Правил.

      2394. Площадь сечения пеноводов должна быть не менее площади выходных отверстий пеногенераторов. Пеноводы прокладывают так, чтобы потери напора в них были минимальными, а расположение выходных отверстий не должно препятствовать свободному поступлению пены в защищаемое помещение.

      2395. Пеногенератор применяют одобренной Регистром судоходства конструкции, обеспечивающей получение высокократной воздушно-механической пены из водного раствора пенообразователя одобренного типа.

      2396. Выходное отверстие пеногенератора или пеновод в месте выхода его за пределы станции оборудуется закрывающим устройством. Это устройство открывается автоматически одновременно с пуском пены.

      Предусматривается ручное управление устройством и указатели положений "открыто" и "закрыто".

      2497. Предусматривается переключающее устройство для выпуска пены на открытую палубу вместо защищаемого помещения при испытаниях пеногенератора. Устройство постоянно находится в положении, обеспечивающем поступление пены в защищаемое помещение, и имеет приспособление для пломбирования в таком положении.

      2398. При площади защищаемого помещения более 400 м2 должно быть предусмотрено не менее двух пеногенераторов, обеспечивающих подачу пены в максимально удаленные друг от друга зоны защищаемого помещения.

      2399. Оборудование, обеспечивающее работу пеногенераторов, получает питание от основного и аварийного источников электроэнергии в соответствии с требованиями пункта 4903, главы 480 и параграфа 2 главы 531 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 2399 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 154. Система углекислотного тушения

      Сноска. Заголовок главы 154 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие указания

      2400. Количество углекислого газа, кг, определяется по формуле:

      G= 1,79 V

, (725)

      где V — расчетный объем защищаемого помещения, м3;

     

— коэффициент, равный:

      0,3 — для сухогрузных трюмов и прочих помещений, за исключением указанных ниже;

      0,35 — для машинных помещений, расчетный объем которых определен с учетом полного объема шахт;

      0,4 — для машинных помещений, расчетный объем которых определен без учета объема шахт с уровня, на котором площадь горизонтального сечения шахт равна 40 % площади машинного помещения или меньше ее и кладовых указанных в пункте 2136 настоящих Правил (примечание 3 к приложению 273 настоящих Правил);

      0,45 — для помещений, в которых перевозятся автомобили с топливом в баках, и для закрытых помещений с горизонтальным способом погрузки и выгрузки.

      Для машинных помещений берется тот коэффициент

, при котором получается большее значение G. На судах валовой вместимостью менее 2000, за исключением пассажирских, коэффициент 0,35 и 0,4 можно уменьшить до 0,3 и 0,35 соответственно, если два или более машинных помещения, которые полностью не отделены друг от друга, рассматриваются как образующее одно помещение.

      2401. Если трубопровод системы углекислотного тушения используется в качестве трубопровода дымосигнальной системы, допускается установка распределительного коллектора углекислотой системы совместно с пусковыми устройствами подачи углекислого газа в каждое из защищаемых дымосигнальной системой помещений вблизи ее приемных устройств. Однако рекомендуется, чтобы установка такого коллектора не исключала возможности выпуска углекислого газа в любое из защищаемых помещений непосредственно со станции пожаротушения.

      2402. Суммарная площадь проходных сечений коллекторов, а также площадь проходного сечения распределительного коллектора должны быть не более суммы площадей проходных сечений клапанов баллонов, одновременно открываемых для наибольшего по объему защищаемого помещения (для системы высокого давления), или не более площади сечения выпускного клапана резервуара (для системы низкого давления).

      2403. Площади проходных сечений распределительных трубопроводов для отдельных защищаемых помещений должны быть не более суммы площадей проходных сечений клапанов баллонов, одновременно открываемых для данного помещения (для системы высокого давления), или не более площади сечения выпускного клапана резервуара (для системы низкого давления). При этом сумма площадей проходных сечений отводящих трубопроводов должна быть не больше площади проходного сечения подводящего трубопровода, за исключением случаев, когда расчетом доказано, что падение давления в любом сечении трубопровода не будет меньше 1 МПа.

      2404. Для машинных помещений, должна быть обеспечена подача 85 % расчетного количества углекислого газа в течение не более 2 мин.

      Для помещений, указанных в подпункте 1) пунктов 2138 и 2139 настоящих Правил, обеспечивается подача 2/3 расчетного количества углекислого газа в течение не более 10 мин.

      2405. Толщина стенок трубопроводов определяется расчетом согласно главы 250 настоящих Правил (при этом расчетное давление р принимается равным расчетному давлению баллонов или резервуаров согласно 2414 или 2421 настоящих Правил) и должна быть не менее указанной в приложении 339 настоящих Правил.

      2406. Углекислый газ должен поступать в защищаемые помещения через сопла, расположенные в верхней части этих помещений. Расположение распределительного трубопровода и размещение выпускных сопел должно быть таким, чтобы обеспечивалось равномерное распределение окружающего вещества. Если настил машинных помещений категории А расположен на высоте более 1 м над двойным дном, часть сопел (около 15 %) располагается в верхней части пространства под настилом.

      2407. Сумма площадей выпускных отверстий сопел данного помещения следует принимать не более 85 % суммарной площади проходного сечения распределительного трубопровода.

      2408. В глушителях, утилизационных котлах и дымоходах вместо сопел допускаются перфорированные трубы. Сумма площадей перфораций трубы должна быть на 10 % меньше площади ее сечения.

      2409. На трубопроводах, проложенных в помещениях, указанных в пункте 2514 настоящих Правил в дополнение к сигналам, требуемым пунктом 2517 настоящих Правил устанавливают сигнальные свистки, работающие под действием давления выходящего углекислого газа.

      2410. Материалы, применяемые для уплотнений арматуры и гибких рукавов, сохраняют работоспособность при низких температурах до — 60оС.

      2411. В тех трубопроводах, где за счет установки клапанов образуются замкнутые участки, устанавливаются клапаны сброса давления, отводная труба от которых выводится на открытую палубу.

      2412. Все выпускные трубопроводы, арматура и сопла в защищаемых помещениях изготавливаются из материалов с температурой плавления, превышающей 925 оС. Трубопроводы и связанное с ними оборудование надежно закрепляются.

      2413. В распределительном трубопроводе должен иметься штуцер для проведения испытаний трубопроводов воздухом.

Параграф 2. Система высокого давления

      2414. Число баллонов для хранения сжиженного углекислого газа определяется в зависимости от степени наполнения (количества углекислого газа на 1 л вместимости), которая должна быть не более 0,675 кг/л при расчетном давлении баллона 12,5 МПа и более или не более 0,75 кг/л при расчетном давлении баллона 15 МПа и более.

      При заполнении баллонов допускается отклонение не более чем на + 0,5 кг от расчетного количества газа на баллон.

      В случаях, предусмотренных в пункте 2272 и параграфе 5 главы 154 настоящих Правил, степень наполнения следует уменьшить на 0,075 кг/л от указанных пределов.

      2415. Баллоны устанавливаются рядами в вертикальном положении на прокладки, которые могут быть деревянными, и должны быть доступными для осмотра и определения количества углекислого газа. Каждый баллон помечают порядковым номером.

      Пусковые баллоны располагаются на станции пожаротушения и имеют особую окраску.

      2416. Труба, соединяющая баллон с коллектором, должна быть, как правило, цельнотянутой красно-медной. Однако допускается применение специальных гибких шлангов из одобренных материалов.

      На соединении между баллоном и коллектором устанавливается невозвратный клапан.

      Устройство коллекторов обеспечивает их полное осушение.

      2417. На коллекторе станции углекислотного тушения устанавливается манометр со шкалой, превышающей давление гидравлического испытания баллонов не менее чем на 1 МПа. Цена деления манометра должна быть не более 0,5 МПа.

      2418. На станции углекислотного тушения должно быть устройство для взвешивания баллонов или измерения уровня жидкости в них.

      2419. Клапаны баллонов соответствуют следующим требованиям:

      1) клапаны имеют предохранительные устройства, отвечающие следующим требованиям:

      разрыв предохранительных мембран происходит при повышении давления в баллоне до (1,3 + 0,1)/р, МПа (р — расчетное давление баллона). Для клапанов с прорезными мембранами, оборудованными дополнительно предохранительными мембранами, давление разрыва прорезных мембран должно быть больше верхнего предела разрыва предохранительных мембран не менее чем на 1 МПа;

      предусматривается контрольное приспособление, указывающее на срабатывание предохранительного устройства;

      2) устройство для открывания клапана должно быть рычажного типа и обеспечивать полное открывание клапана поворотом рычага на угол не более 90о. Устройство допускает возможность индивидуального или группового открывания клапанов;

      3) клапаны баллонов имеют трубки с косым срезом, не доходящие до днища баллона на 5 — 15 мм. Диаметр прохода указанных трубок клапанов, а также трубок, соединяющих клапаны баллонов с коллектором, должен быть не менее 10 мм;

      4) если клапаны пусковых баллонов по конструкции отличаются от клапанов остальных баллонов, они обозначаются краской другого цвета и иметь на корпусе маркировку "пусковой".

      2420. Отвод газа от предохранительных устройств клапанов производится:

      1) за пределы станции в атмосферу по отдельному трубопроводу, имеющему на выходном отростке звуковое сигнальное устройство; или

      2) в распределительный коллектор, на котором предусматриваются:

      два трубопровода, один из которых с запорным клапаном и открытым концом, а другой — с предохранительной мембраной;

      сигнальное устройство о наличии давления в коллекторе, выведенное в помещение с постоянной вахтой.

      В этом случае контрольное приспособление, указывающее на срабатывание предохранительного устройства, для клапанов не требуется.

Параграф 3. Система низкого давления

      2421. Расчетное количество сжиженного углекислого газа хранится в резервуаре (резервуарах) при рабочем давлении 1,8 — 2,2 МПа, что обеспечивается поддержанием температуры около — 18 оС.

      Заполнение резервуара сжиженным газом должно быть ограничено, чтобы обеспечить достаточное пространство для паров при увеличении объема жидкости при максимальной температуре хранения, соответствующей установке предохранительных клапанов, но не должно превышать 95 % от объемной вместимости резервуара.

      2422. Резервуар обслуживается двумя автономными автоматизированными холодильными установками, каждая из которых состоит из компрессора, конденсатора и охлаждающей батареи.

      Холодопроизводительность и автоматическое управление каждой установки должны быть такими, чтобы поддерживать требуемую температуру в условиях непрерывной работы в течение 24 ч при температуре забортной воды 32 оС и температуре окружающей среды 45 оС.

      При выходе из строя работающей установки автоматически включается другая.

      Охлаждающие батареи должны быть отдельными для каждой установки или общими, но состоять не менее чем из двух отключаемых секций каждая с поверхностью, рассчитанной на полную мощность.

      В остальном холодильная установка должна отвечать требованиям части 13 настоящих Правил, предъявляемым к неклассифицируемым установкам (за исключением глав 556, 557, 558, пункта 6025 настоящих Правил), а также требованиям пунктов 5946, 5963, 5964 и 6031 настоящих Правил, предъявляемым к классифицируемым установкам.

      Органы управления системой и холодильные установки должны располагаться в том же помещении, в котором установлены резервуары.

      2423. Необходимо чтобы резервуар был оборудован:

      патрубками с запорными клапанами для заполнения резервуара;

      расходной трубой;

      устройством для непосредственного контроля уровня жидкой углекислоты, установленном на резервуаре;

      двумя предохранительными клапанами, выведенными в атмосферу, на устройстве, обеспечивающем постоянное соединение резервуара с одним из предохранительных клапанов;

      манометром;

      устройствами сигнализации высокого и низкого давления;

      устройством сигнализации минимального допустимого уровня.

      Срабатывание предохранительного клапана должно начинаться при давлении 1,1 — 1,2р, а площадь его сечения должна быть такой, чтобы давление в резервуаре при полном открытии предохранительного клапана не могло превысить 1,35р (здесь р — рабочее давление в резервуаре, МПа).

      Расчетное давление в резервуаре принимается равным наибольшему давлению открытия предохранительного клапана.

      2424. Труба датчика прибора дистанционного измерения уровня жидкости, если она расположена снаружи резервуара, должна быть отсечена двумя клапанами (постоянно открытыми в период эксплуатации) и снабжена дополнительно только одним контрольным краном номинального наполнения (100 %). Эта труба вместе с контрольным краном имеет тепловую изоляцию.

      2425. Если системой защищается более одного помещения, должны быть предусмотрены средства управления подачей углекислого газа, например автоматический таймер или калиброванный измеритель уровня, расположенный в месте управления системой. При этом также имеется возможность ручной регулировки подачи газа.

      2426. Резервуар и отходящие от него трубопроводы, постоянно заполненные углекислым газом, имеют тепловую изоляцию, предотвращающую срабатывание предохранительного клапана в течение 24 ч после обесточивания установки, при окружающей температуре 45оС и первоначальном давлении, равном давлению пуска холодильной установки.

      2427. Материал резервуара отвечает требованиям главы 583 настоящих Правил. Сварные швы проверяются в объеме требований к классу II приложения 643 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 2427 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2428. В каждом участке трубопровода, который может быть отключен запорными клапанами и в котором давление может подняться выше допустимого для любого компонента, устанавливаются предохранительные клапаны с устройствами их принудительного подрыва.

      2429. Система аварийно-предупредительной сигнализации подает световой и звуковой сигналы в следующих случаях:

      при достижении в резервуаре максимального (не более установки предохранительного клапана) и минимального (не менее 18 бар) давления;

      при снижении уровня углекислоты в резервуаре до минимально допустимого;

      при выходе из строя холодильной установки;

      при пуске углекислого газа.

      Сигналы подаются в ЦПП и каютах механиков.

Параграф 4. Управление пуском.
Местные станции углекислотного пожаротушения

      2430. Органы управления систем, предназначенных для защиты помещений, в которых обычно работает или в которые имеет доступ персонал, должны отвечать требованиям пункта 2431 настоящих Правил.

      2431. Место, с которого производится дистанционный пуск системы, должно оборудоваться сигнализацией о выпуске газа из баллонов (резервуаров) и о подаче газа в защищаемое помещение (наличие давления газа до и после пускового запорного клапана).

      Предусматривается два отдельных средства управления подачей газа в защищаемое помещение и обеспечения срабатывания сигнализации о выпуске газа. Одно используется для выпуска газа из баллонов (резервуаров). Другое используется для открывания пускового запорного клапана защищаемого помещения.

      Эти средства управления находятся внутри шкафа и легко определяются для конкретного защищаемого помещения. Если шкаф закрывается на замок, ключ от него находится в футляре с разбивающейся крышкой, расположенном на видном месте рядом со шкафом.

      2432. На трубопроводах, подающих углекислый газ от пусковых баллонов в сервомоторы, предусматриваются запорные клапаны, сблокированные с устройством открывания пусковых баллонов.

      2433. В системах низкого давления пуск углекислотного газа осуществляется вручную. Если предусматривается устройство автоматического регулирования подачи расчетного количества углекислого газа в защищаемые помещения, также предусматривается возможность ручного регулирования подачи газа.

      При обслуживании системой более одного помещения предусматриваются средства для контроля за количеством подаваемой углекислоты, такие как автоматический расходомер или точный указатель уровня, расположенный на посту (постах) управления.

      2434. В обоснованных случаях для отдельных защищаемых помещений может быть допущено устройство местных станций с числом баллонов не более пяти (не более 125 кг углекислого газа).

      Внутри машинного помещения допускается устанавливать баллоны для защиты картеров, глушителей двигателей внутреннего сгорания, дымоходов и других замкнутых объемов.

Глава 155. Система тушения инертными газами

      Сноска. Заголовок главы 155 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2435. Газ, используемый в качестве огнетушащего вещества, должен быть газообразным продуктом сгорания топлива, в котором содержание кислорода, окиси углерода, коррозионных веществ и каких-либо твердых горючих частиц должно быть сведено к допустимому минимуму.

      2436. Производительность системы должна быть следующей:

      1) для защиты машинных помещений - должна обеспечиваться защита, равноценная той, которая обеспечивается системой углекислотного тушения;

      2) для грузовых помещений - количество газа должно быть достаточным для получения ежечасно в течение 72 ч объема свободного газа, равного, по меньшей мере, 25 % валового объема наибольшего защищаемого помещения.

      2437. Устройство распределительного трубопровода и расположение выпускных сопел должно быть таким, чтобы обеспечивалось равномерное распределение огнетушащего газа.

Глава 156. Система порошкового тушения

      Сноска. Заголовок главы 156 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие требования

      2438. В системе порошкового тушения применяется огнетушащий порошок одобренного Регистром судоходства типа.

      2439. В качестве газа — носителя порошка используется азот или другой инертный газ, одобренный Регистром судоходства для этой цели.

      2440. В систему входит:

      станции, предназначенные для размещения резервуаров с порошком, баллонов с газом-носителем и распределительного коллектора;

      посты тушения;

      трубопроводы и арматура для пуска системы и подачи порошка к постам.

      2441. Обеспечивается дистанционный пуск системы с любого поста тушения.

      Система приводится в действие не более чем за 30 с после открытия пускового баллона у наиболее удаленного поста тушения, работающего от данной станции.

Параграф 2. Количество порошка и газа-носителя.
Подача и число стволов

      2442. В каждом резервуаре, размещенном на станции, должно находиться расчетное количество порошка, определяемое из условия обеспечения непрерывного действия с номинальным расходом в течение не менее 45 с, всех ручных и лафетных стволов, работающих от данной станции.

      2443. Расход порошка на каждый ручной ствол должен быть не менее 3,5 кг/с, а длина струи порошка — не менее 8 м. Для определения максимальной зоны действия каждого ручного ствола следует учитывать длину его рукава.

      Расход порошка через каждый лафетный ствол должен быть не менее 10 кг/с;

      максимальная зона действия лафетных стволов с подачей 10, 25 и 45 кг/с принимается 10, 30 и 40 м соответственно.

      2444. Число ручных и лафетных стволов обеспечивает подачу порошка на любую часть палубы грузовых отсеков и грузового трубопровода от двух ручных стволов или от лафетного и ручного стволов.

      По крайней мере, один ручной или лафетный ствол располагается в кормовой части палубы грузовых отсеков.

      2445. На газовозах в грузовой зоне предусматривается один лафетный ствол для защиты грузового коллектора, а его оборудование обеспечивает подачу порошка с места и дистанционно.

      2446. Система порошкового тушения для защиты помещений, указанных в подпункте 2) пункта 2236 настоящих Правил, обеспечивает подачу не менее 0,5 кг порошка/м3 за время не более 10 с.

      2447. Количество газа-носителя обеспечивает однократный выпуск всего порошка из резервуара.

Параграф 3. Станции порошкового тушения, пост порошкового
тушения

      2448. Станции размещаются за палубой грузовых отсеков.

      При длине палубы грузовых отсеков более 150 м одну из станций допускается размещать на ней.

      2449. Система порошкового тушения имеет не менее двух независимых станций, а на газовозах с вместимостью грузовых отсеков менее 1000 м3 допускается иметь одну станцию.

      2450. Суда, имеющие носовой или кормовой грузовой колектор, должны иметь для его защиты дополнительную станцию порошкового тушения, по крайней мере, с одним лафетным и одним ручным стволами.

      2451. Если к станции подключены два поста тушения и более, подвод порошка к каждому из них производится от коллектора станции по самостоятельному трубопроводу с пусковым клапаном.

      Станция обеспечивает раздельную и одновременную работу всех постов.

      2452. Каждый пост порошкового тушения состоит из баллонов для дистанционного пуска системы и либо из ручного ствола с жестким нераскручивающимся рукавом длиной не более 33 м, либо из лафетного ствола.

      2453. Все оборудование поста, кроме лафетного ствола, хранится в водонепроницаемом ящике или шкафу.

      2454. Ручной ствол оборудуется устройством включения/выключения подачи порошка.

      2455. Площадь проходного сечения ствола должна быть равна площади проходного сечения рукава или меньше ее не более чем на 50 %.

      2456. Пусковые баллоны имеют манометры.

      2457. Пост имеет инструкцию по вводу системы в действие.

Параграф 4. Резервуары, трубопроводы и арматура

      2458. В резервуаре предусматривается расходная труба, не доходящая до днища приблизительно на 100 мм.

      2459. В нижней части резервуара устанавливается устройство для прохода газа в резервуар, препятствующее проникновению порошка в газовую магистраль.

      2460. Степень заполнения резервуара порошком следует принимать равной не более 0,95.

      2461. Трубопроводы и арматура системы не имеют сужений и резких расширений проходного сечения.

      2462. Площадь проходного сечения коллектора в станции должна быть не менее суммарной площади сечений трубопроводов, подключаемых к нему для одновременной подачи порошка, или превышать ее не более чем вдвое.

      2463. На распределительном коллекторе станции предусматривается устройство для продувки трубопроводов после выключения системы.

      2464. Радиус изгиба порошкового трубопровода должен быть не менее 10 диаметров трубопровода.

      2465. Подача порошка в помещения, указанные в подпункте 2) пункта 2136 настоящих Правил, производится через распылители. Их конструкция, расположение и число обеспечивают равномерное распыление порошка во всем объеме помещения. Давление у наиболее удаленного распылителя принимается, по крайней мере, равным минимально необходимому, обеспечивающему эффективное распыление порошка.

157. Аэрозольная система пожаротушения

      Сноска. Заголовок главы 157 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие требования

      2466. В системе аэрозольного пожаротушения применяются генераторы огнетушащего аэрозоля (который образуется при горении твердотопливных аэрозолеобразующих составов) одобренного Регистром судоходства типа.

      2467. Система аэрозольного пожаротушения включает в себя:

      генераторы огнетушащего аэрозоля; блок управления системой (далее - БУС);

      устройства оповещения о запуске системы аэрозольного пожаротушения; кабельные трассы.

      Также необходимо руководствоваться Циркуляром ИМО MSC/Circ 1007 "Руководство по одобрению стационарных систем аэрозольного тушения".

      2468. Расчетная масса аэрозолеобразующего состава, кг, определяется по формуле:

      G =

(726)

      где V — расчетный объем защищаемого помещения, м3;

      Vbxj — объем j-го воздухохранителя, м3 — (пункт 2260 настоящих Правил);

      n — число воздухохранителей в защищаемом помещении;

      j — порядковый номер воздухохранителя;

      Pbxj — рабочее давление в j -oм воздухохранителе, МПа;

      Ра — атмосферное давление, МПа;

      q — нормативная огнетушащая способность аэрозоля, кг/м3;

      k — коэффициент запаса, равный 1,5.

      2469. Нормативная огнетушащая концентрация аэрозоля зависит от типа генератора и, как правило, не должна превышать 0,2 кг/м3.

      2470. При пуске системы обеспечивается:

      автоматическое включение сигнализации предупреждения в защищаемом помещении в соответствии с требованиями главы 175 настоящих Правил;

      автоматическое отключение электроприводов топочных устройств котлов и инсинераторов, если они расположены в защищаемом помещении.

      2471. Для машинных помещений, помещений аварийных дизель-генераторов и других помещений, где применяются жидкое топливо или воспламеняющиеся жидкости, время рабочего режима генератора (подачи расчетного количества аэрозоля) обеспечивается в течение не более 2 мин.

      2472. Расположение генераторов в защищаемом помещении обеспечивает равномерное распределение огнетушащего аэрозоля. При наличии в помещении застойных зон, образованных оборудованием и ограждающими конструкциями, предусматривается подача огнетушащего аэрозоля непосредственно в застойные зоны.

      2473. Генераторы при установке должны быть так ориентированы (с учетом требований пункта 2474 настоящих Правил), чтобы при их работе струи огнетушащего аэрозоля не оказывали теплового воздействия на пути эвакуации, судовое оборудование, кабельные трассы, аварийное освещение, предупредительную сигнализацию, топливные и масляные цистерны и трубопроводы.

Параграф 2. Генераторы огнетушащего аэрозоля

      2474. Генератор огнетушащего аэрозоля должен состоять из корпуса, в котором размещается заряд аэрозолеобразующего состава, узла запуска, электрического разъема, устройства крепления к судовым конструкциям. Корпус генератора имеет устройство (сопло) для выпуска аэрозоля.

      2475. Каждый тип генератора имеет данные о величине расстояния (по оси аэрозольной струи) от места ее выхода из генератора до границы тепловой зоны с температурой + 70 оС.

      2476. Время выхода генератора на рабочий режим с момента пуска (пункт 2471 настоящих Правил) не должно превышать 10 с.

      2477. Время рабочего режима генератора не должно быть менее 20 с (пункт 2471 настоящих Правил).

      2478. Расчетное число генераторов, шт., определяется по формуле:

      N=G/m, (727)

      где G — расчетная масса аэрозолеобразующего состава, кг;

      т — масса заряда в одном генераторе, кг.

      2479. Корпус генератора, его основание и детали крепления к нему генератора должны быть из негорючих материалов.

      2480. Генераторы имеют устройство для обеспечения автоматического (самопроизвольного) запуска при повышении температуры окружающего воздуха свыше 250 оС.

Параграф 3. Блок управления системой аэрозольного пожаротушения

      2481. Необходимо чтобы БУС отвечал требованиям подраздела 2 раздела 13 настоящих Правил.

      2482. БУС обеспечивает дистанционный запуск всех генераторов, защищающих помещение. В зависимости от числа генераторов допускается их запуск по группам при обеспечении выполнения требований пунктов 2471 и 2476 настоящих Правил.

      2483. При защите системой нескольких помещений БУС обеспечивают раздельный запуск генераторов в каждом помещении.

      2484. Питание БУС осуществляется от двух независимых источников питания — основного и аварийного.

      2485. БУС обеспечивает автоматический контроль исправности пусковых электрических цепей (например, обрыв, замыкание на корпус) с сигнализацией неисправности на лицевой панели.

Параграф 4. Местные станции аэрозольного тушения,
кабельные трассы

      2486. В обоснованных случаях для отдельных защищаемых помещений может быть допущено устройство местных станций с одним или двумя генераторами и установкой пускового устройства в районе входа в помещение (без оборудования БУС).

      2487. Кабельные трассы должны отвечать требованиям подраздела 16 раздела 13 настоящих Правил.

      2488. Пусковые кабельные трассы выполняются из экранированных кабелей с заземлением экранов.

Глава 158. Стационарные системы пожаротушения местного применения внутри машинных помещений

      Сноска. Заголовок главы 158 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2489. Стационарные системы пожаротушения местного применения должны устанавливаться на пассажирских судах валовой вместимостью 500 и более и грузовых судах валовой вместимостью 2000 и более.

      2490. Машинные помещения категории А объемом более 500 м3 в дополнение к стационарной системе пожаротушения, требуемой приложением 268 настоящих Правил, оборудуются стационарной системой пожаротушения одобренного типа с использованием воды или равноценной ей системой пожаротушения местного применения. В машинных помещениях с периодически безвахтенным обслуживанием система пожаротушения имеет возможность как автоматического, так и ручного пуска. В машинных помещениях с постоянной вахтой от системы пожаротушения требуется только наличие ручного пуска.

      Если предусматривается автоматический пуск, обязательно наличие и ручного пуска.

      Ручной пуск осуществляется из поста управления машинной установкой или с другого соответствующего места.

      Автоматический пуск системы осуществляется от системы обнаружения пожара, указывающей на пожароопасные зоны. При этом предпринимают конструктивные меры, предотвращающие непреднамеренный пуск системы местного тушения.

      2491. Стационарные системы пожаротушения местного применения предназначаются для защиты пожароопасных частей (зон) следующих механизмов и оборудования (без необходимости остановки двигателя, эвакуации персонала или герметизации помещений):

      1) главных двигателей внутреннего сгорания и дизель-генераторов;

      2) инсинераторов;

      3) сепараторов подогретого жидкого топлива;

      4) топочных фронтов котлов (в местах установки форсунок);

      5) генераторов инертного газа;

      6) подогревателей топлива.

      Для установок с двумя и более двигателями должны быть предусмотрены, по меньшей мере, две секции системы.

      2492. Пуск любой системы пожаротушения местного применения вызывает подачу визуального и отличающегося от других звукового сигнала аварийно-предупредительной сигнализации в защищаемом помещении, в посту управления механизмами и в рулевой рубке Сигнал, который может быть однотонным, указывает на конкретную систему, приведенную в действие. Требования к системе аварийно-предупредительной сигнализации, описанной в настоящем пункте, являются дополнительными, а не заменяющими систему сигнализации обнаружения пожара, требуемую каким-либо пунктом настоящей части.

      2493. Электрическое оборудование системы и сигнализация о ее пуске должны отвечать требованиям главы 469 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 2493 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2494. Расположение распылителей на борту судна соответствует тому, как они были расположены при испытаниях, проведенных согласно Руководству ИМО (MSC/Circ.913). Другое расположение распылителей допускается Регистром судоходства только при условии проведения дополнительных испытаний в соответствии с Руководством ИМО.

Глава 159. Испытание систем пожаротушения

      Сноска. Заголовок главы 159 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2495. Системы пожаротушения испытываются пробным давлением в соответствии с приложением 277 настоящих Правил.

      2496. Испытание систем в действии производится по одобренным Регистром судоходства программам с целью проверки их работоспособности, действия пусковых устройств, а на головных судах — подтверждения регламентируемого времени выпуска огнетушащего вещества в защищаемое помещение.

      При этом на головных судах для системы углекислотного тушения высокого давления требуется пробный пуск расчетного количества углекислого газа в одно из защищаемых помещений.

      Пробный пуск допускается не производить, если Регистру судоходства будут представлены достаточные обоснования.

Подраздел 4. Системы пожарной сигнализации
Глава 160. Общие требования

      Сноска. Заголовок главы 160 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2497. Необходимо чтобы все электрическое оборудование, приборы, фидеры и электрическая сеть систем пожарной сигнализации отвечали требованиям глав 466 и 467 настоящих Правил и Кодекса по системам противопожарной безопасности.

      2498. Пассажирские суда, перевозящие более 36 пассажиров, имеют сигнализацию для систем, требуемых пунктом 2501 настоящих Правил, сосредоточенную на центральном посту управления с постоянным несением вахты. Дополнительно в том же месте сосредотачивают дистанционное управление закрытием противопожарных дверей и выключением вентиляторов. Члены экипажа в постах управления, где постоянно несется вахта, имеют возможность вновь включать вентиляторы. Панели управления на центральном посту управления имеют индикацию открытого или закрытого состояния противопожарных дверей, индикацию отключенного состояния или вывода из действия детекторов, устройств подачи сигналов тревоги и вентиляторов.

      2499. Система сигнализации обнаружения пожара не используется для какой-либо другой цели, за исключением закрытия с панели управления противопожарных дверей и выполнения других подобных функций (параграфа 2 главы 158 настоящих Правил). Если противопожарные двери являются также водонепроницаемыми (глава 77 настоящих Правил), они не имеют автоматического закрытия при срабатывании пожарных извещателей.

Глава 161. Сигнализация обнаружения пожара

      Сноска. Заголовок главы 161 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Стационарные системы сигнализации
обнаружения пожара

      2500. Стационарная система сигнализации обнаружения пожара устанавливается для защиты:

      1) жилых и служебных помещений и постов управления (пункт 2501 настоящих Правил);

      2) машинных помещений категории А с периодически безвахтенным обслуживанием и машинных помещений категории А, в которых установка систем и оборудования автоматического и дистанционного управления одобрена Регистром судоходства вместо постоянного вахтенного обслуживания помещения и главная двигательная установка и связанные с ней механизмы, включая основные источники электроэнергии, снабжены в различной степени автоматическим или дистанционным управлением и постоянно находятся под наблюдением вахтенного персонала в посту управления;

      3) грузовых помещений, в которых перевозятся опасные грузы в упаковке (пункт 2631 настоящих Правил), а также грузовых помещений, которые являются недоступными, на пассажирских судах, кроме случаев, когда судно совершает настолько непродолжительные рейсы, что применение этого требования будет нецелесообразным;

      4) помещений для перевозки транспортных средств, помещений специальной категории и помещений с горизонтальным способом погрузки и выгрузки (пункт 2502 настоящих Правил). Система сигнализации обнаружения пожара не устанавливается на открытых палубах, используемых для перевозки транспортных средств с топливом в баках;

      5) балконов кают пассажирских судов. Одобрение стационарных систем обнаружения пожара и сигнализации о пожаре для балконов кают производится в соответствии с MSC.l/Circ.1242.

      По согласованию с Регистром судоходства грузовые суда валовой вместимостью менее 500 допускется не оборудовать стационарной системой сигнализации обнаружения пожара.

      2501. Необходимо чтобы при защите жилых и служебных помещений и постов управления было выполнено следующее:

      1) дымовые извещатели установлены на всех трапах, во всех коридорах и на всех путях эвакуации в пределах жилых помещений, как предусмотрено в подпунктах 2) – 4) пункта 2501 настоящих Правил. Рассмотрен вопрос об установке специальных дымовых извещателей в вентиляционных каналах;

      2) на пассажирских судах, перевозящих более 36 пассажиров, стационарная система сигнализации обнаружения пожара устанавливается и располагается так, чтобы обеспечивать обнаружение дыма в служебных помещениях, постах управления и жилых помещениях, включая коридоры, трапы и пути эвакуации в пределах жилых помещений. Нет необходимости устанавливать дымовые извещатели в индивидуальных ванных комнатах и камбузах. Нет необходимости в установке стационарной системы сигнализации обнаружения пожара в помещениях малой пожарной опасности или не пожароопасных, таких как пустые пространства, общественные туалеты, кладовые углекислого газа и подобных помещениях. Для охлаждаемых кладовых и других помещений, в которых возможно образование пара, таких, как сауны и прачечные, устанавливаются тепловые извещатели. Кроме того, устанавливаются автоматическая спринклерная система пожаротушения (приложение 273 настоящих Правил);

      3) на пассажирских судах, перевозящих не более 36 пассажиров, в каждой отдельной вертикальной или горизонтальной зоне, во всех жилых и служебных помещениях и, если Регистр судоходства считает это необходимым, в постах управления, за исключением помещений, которые не представляют существенной пожарной опасности, таких, как пустые помещения, санитарные помещения, устанавливается либо:

      стационарная система сигнализации обнаружения пожара, установленная и устроенная так, чтобы обнаруживать пожар в таких помещениях, а также обеспечивать обнаружение дыма в коридорах, трапах и путях эвакуации в пределах жилых помещений; или

      стационарная система сигнализации обнаружения пожара, установленная и устроенная так, чтобы обнаруживать дым в коридорах, трапах и путях эвакуации в пределах жилых помещений, если установлена автоматическая спринклерная система, устроенная так, чтобы защищать такие помещения (приложение 273 настоящих Правил);

      стационарная система сигнализации обнаружения пожара, соответствующая положениям Международного кодекса по системам пожарной безопасности, установлена на балконах кают судов, к которым применяется требование пункта 2212 настоящих Правил, в случае если мебель и отделка на таких балконах не такие, как определено в пункте 2211 настоящих Правил;

      стационарная система сигнализации обнаружения пожара в состоянии дистанционно и индивидуально определять каждый автоматический и ручной извещатель.

      Один луч автоматических и ручных извещателей не располагается более чем в одной главной вертикальной зоне;

      4) вся главная вертикальная зона, содержащая атриум (то есть общественные помещения, охватывающие три и более открытые палубы), защищена на всей площади системой обнаружения дыма;

      5) на грузовых судах жилые и служебные помещения и посты управления защищаются стационарной системой сигнализации обнаружения пожара и/или автоматической спринклерной системой пожаротушения и сигнализации обнаружения пожара в зависимости от способа защиты следующим образом:

      при способе защиты IС: стационарная система сигнализации обнаружения пожара, установлена и устроена так, чтобы обеспечить обнаружение дыма во всех коридорах, трапах и путях эвакуации в пределах жилых помещений;

      при способе защиты IIС: установлена стационарная система сигнализации обнаружения пожара, устроенная так, чтобы обеспечить обнаружение дыма во всех коридорах, трапах и путях эвакуации в пределах жилых помещений. Кроме того, установлена автоматическая спринклерная система, устроенная так, чтобы защищать жилые помещения, камбузы и другие служебные помещения (приложение 273 настоящих Правил);

      при способе защиты IIIС: стационарная система сигнализации обнаружения пожара установлена и устроена так, чтобы обнаружить пожар во всех жилых помещениях и служебных помещениях, обеспечивая обнаружение дыма в коридорах, трапах и путях эвакуации в пределах жилых помещений, за исключением помещений, которые не представляют значительной пожарной опасности, таких, как пустые помещения, санитарные помещения. Кроме того, установлена стационарная система сигнализации обнаружения пожара, устроенная так, чтобы обеспечить обнаружение дыма во всех коридорах, на всех трапах и путях эвакуации в пределах жилых помещений. Однако нет необходимости оборудовать стационарной системой сигнализации пожара служебные помещения, расположенные вдали от блока жилых помещений;

      6) если стационарная система сигнализации обнаружения пожара требуется для защиты помещений, иных, чем указанные в подпункте 1) пункта 2501 настоящих Правил, в каждом таком помещении устанавливается, по меньшей мере, один извещатель, отвечающий требованиям Кодекса по системам противопожарной безопасности.

      2502. Система сигнализации обнаружения пожара, устанавливаемая в помещениях для перевозки транспортных средств, помещениях специальной категории и помещениях с горизонтальным способом погрузки и выгрузки, обеспечивает быстрое обнаружение пожара на начальной стадии. Типы автоматических извещателей и их расположение определяется с учетом влияния вентиляции и других соответствующих факторов. После установки систему испытывают при обычных условиях вентиляции для определения среднего времени ее реагирования. Систему сигнализации обнаружения пожара в помещениях специальной категории допускается не устанавливать, если в помещениях несется эффективная дозорная служба в виде постоянной пожарной вахты на протяжении всего рейса.

      2503. Автоматические извещатели размещаются таким образом, чтобы обеспечивалась их оптимальная эффективность. Необходимо избегать мест, расположенных вблизи бимсов и вентиляционных каналов, или других мест, характер воздушных потоков в которых может отрицательно повлиять на работу автоматических извещателей, а также мест, в которых они могут подвергаться ударам или быть повреждены.

      Необходимо чтобы извещатели, установленные на подволоке, отстояли от переборок не менее чем на 0,5 м, за исключением коридоров, кладовых и трапов. Максимальные площади и расстояния для установки автоматических извещателей соответствовуют приложению 278 настоящих Правил.

      На основе характеристик, полученных при испытаниях и согласованных с Регистром судоходства, возможны допуски отступления от требований приложению 278 настоящих Правил.

      При защите машинных помещений тепло-импульсными извещателями максимальная площадь палубы, обслуживаемая извещателем, составляет 50 м2, а расстояние между центрами — не более 6 м.

      2504. В грузовых помещениях, указанных в подпунктах 3) и 4) пункта 2500 настоящих Правил, за исключением помещений, указанных в подпунктах 3), 4) пункта 2138 и пункта 2139 настоящих Правил, может быть установлена система обнаружения дыма путем забора проб воздуха, одобренного Регистром судоходства типа и отвечающая требованиям пункта 2143 настоящих Правил.

      2505. Необходимо чтобы система обнаружения дыма путем забора проб воздуха из помещений, отвечала следующим дополнительным требованиям:

      1) обеспечивает непрерывную работу. По согласованию с Регистром судоходства допускаются системы, работающие по принципу последовательного сканирования, при условии что интервал (7) между двумя сканированиями одного и того же помещения не превышает 120 с и обеспечивает время (Т), указанное в подпункте 10) пункта 2505 настоящих Правил. С допуском 20 % интервал (7) определяется по формуле:

      I = 1,2xTxN,

      где N — количество точек сканирования;

      2) расположение труб для забора проб воздуха должно быть таким, чтобы была возможность легко установить место возникновения пожара;

      3) изготовлена и установлена таким образом, чтобы предотвращалась утечка токсичных, легковоспламеняющихся или огнетушащих веществ в любое жилое или служебное помещение, пост управления или машинное помещение, а также исключать возможность воспламенения легковоспламеняющейся смеси газа и воздуха;

      4) предусмотрено не менее одного дымозаборника для каждого выгороженного помещения, в котором требуется обеспечить обнаружение дыма. Если помещение предназначено для перевозки нефти или рефрижераторных грузов, а также других грузов, для которых требуется система дымообнаружения, по согласованию с Регистром судоходства допускается предусмотреть средства для изоляции дымозаборников в этом помещении;

      5) расположение дымозаборников обеспечивает их оптимальную эффективность, при этом расстояние от дымозаборника до любого участка расположенной над ним палубы, измеренное по горизонтали, не должно превышать 12 м.

      Расположение дымозаборников в помещениях с принудительной вентиляцией определяется с учетом влияния вентиляции.

      Дымозаборники не допускается размещать в местах, где они могут быть повреждены в результате ударов и других воздействий;

      6) к каждой точке для забора проб воздуха не допускается подсоединять более четырех дымозаборников;

      7) к одной и той же точке для забора проб воздуха допускается подсоединять дымозаборники только одного выгороженного помещения;

      8) трубы для забора проб воздуха самоосушающиеся и защищены от повреждений в результате ударов или других воздействий при грузовых операциях;

      9) чувствительный элемент системы срабатывает до того, как плотность дыма внутри измерителной камеры достигнет величины, при которой ослабление света превысит 6,65 % на метр;

      10) предусмотрено не менее двух, дублирующих друг друга, вентиляторов для забора проб воздуха.

      Необходимо чтобы подача вентилятора была достаточной для обеспечения функционирования системы при нормальном режиме работы вентиляции в защищаемом районе. Вентиляторы в зависимости от мощности и длины трубопроводов обеспечивают время (Т) общей задержки срабатывания системы не более 15 с;

      11) на панели управления обеспечивается возможность наблюдать дым в отдельных трубах для забора проб воздуха;

      12) предусмотрены устройства для контроля воздушного потока во всасывающих трубах, обеспечивающие забор одинаковых объемов воздуха от каждого подключенного дымозаборника;

      13) внутренний диаметр труб для забора проб воздуха следует принимать не менее 12 мм. При использовании труб одновременно и в стационарной газовой системе пожаротушения минимальный размер их должен быть достаточным для подвода требующегося для тушения количества огнетушащего вещества в защищаемое помещение в течение соответствующего времени;

      14) предусмотрены устройства для периодической продувки труб для забора проб воздуха сжатым воздухом.

      15) панель управления располагается на ходовом мостике или ЦПП. На панели управления или вблизи нее имеется четкая информация об обслуживаемых помещениях.

      16) предусмотрена возможность испытания системы на правильное срабатывание с возвращением в режим нормальной работы без замены каких-либо элементов;

      17) обнаружение дыма или других продуктов горения вызывает включение светового и звукового сигналов на панели управления и на ходовом мостике или в посту управления с постоянной вахтой;

      18) осуществляется контроль за источниками питания, необходимыми для работы системы, с целью обнаружения потери питания. Потеря питания вызывает включение на панели управления и на ходовом мостике светового и звукового сигналов, которые отличаются от сигнала об обнаружении дыма (пункт 5124 настоящих Правил);

      19) предусмотрены соответствующие инструкции и запасные части, необходимые для проведения испытаний и обслуживания системы.

      2506. Предусматривается возможность проверки исправной работы извещателей с помощью устройств для получения горячего воздуха соответствующей температуры либо дыма или аэрозоля, имеющих соответствующий диапазон плотности или размера частиц, либо других элементов, связанных с возникновением пожара, на которые реагирует автоматический извещатель.

Параграф 2. Ручная сигнализация,
защита машинных помещений без постоянной вахты

      2507. Извещатели ручной пожарной сигнализации предусматриваются на судах, которые в соответствии с пунктом 2500 настоящих Правил оборудованы автоматической сигнализацией обнаружения пожара.

      2508. Ручные извещатели устанавливаются во всех жилых помещениях, служебных помещениях и постах управления, с учетом требований второго абзаца подпункта 3) пункта 2501 настоящих Правил. У каждого выхода располагается один ручной извещатель.

      2509. Необходимо чтобы извещатели были легко доступны в коридорах каждой палубы и располагались так, чтобы любая часть коридора находилась не более, чем в 20 м от извещателя.

      2510. В помещениях специальной категории ручные извещатели устанавливаются так, чтобы никакая часть помещения не находилась на расстоянии более 20 м от извещателя, а по одному из них размещаются у каждого выхода из таких помещений.

      2511. Все извещатели ручной пожарной сигнализации окрашивают в красный цвет и достаточно освещают в нормальных и в аварийных условиях. Кнопка извещателя находится под стеклом.

      2512. Необходимо чтобы любая требуемая стационарная система сигнализации обнаружения пожара с ручными извещателями была в постоянной готовности к немедленному срабатыванию.

      2513. Машинные помещения категории А без постоянной вахты, а также воздуховоды подогреваемого воздуха и дымоходы главных котлов, вспомогательных котлов ответственного назначения паропроизводительностью более 3 т/ч и котлов с органическими теплоносителями (в том числе утилизационных) в таких отделениях были оборудованы автоматической сигнализацией обнаружения пожара (пункт 3973 настоящих Правил).

Глава 162. Сигнализация предупреждения

      Сноска. Заголовок главы 162 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2514. Автоматической сигнализацией предупреждения о пуске огнетушащего вещества снабжают помещения, в которых при нормальных условиях эксплуатации члены экипажа работают, либо в которые они имеют доступ, оборудованные для этой цели дверями или входными люками, в том числе закрытые грузовые помещения с горизонтальным способом погрузки и выгрузки и трюма контейнеровозов, перевозящих охлаждаемые контейнеры. В прочих грузовых помещениях, а также в небольших помещениях (компрессорных, малярных, фонарных), наличие предупредительной сигнализации не требуется.

      2515. Сигнал предупреждения о пуске системы пожаротушения подается только в пределах того помещения, куда вводится огнетушащее вещество.

      Средства подачи звукового сигнала располагаются так, чтобы сигнал был слышимым по всему защищаемому помещению при всех работающих механизмах и был отличным от других звуковых сигналов путем регулировки звукового давления или характера звука.

      2516. Необходимо чтобы включение сигнализации предупреждения было сблокировано с местным и дистанционными постами пуска системы пожаротушения таким образом, чтобы автоматически обеспечивалось ее включение при открывании дверцы любого шкафа с пусковыми устройствами.

      При этом необходимо чтобы обеспечивалась автоматическая задержка (не менее чем в 20 с) поступления огнетушащего вещества в защищаемое помещение на период времени от начала работы сигнализации, чтобы люди могли покинуть помещение до момента начала ввода огнетушащего вещества.

      2517. Сигнал должен быть четким, ясным, хорошо слышимым среди шума в помещении и по тону отличаться от других сигналов. В дополнение к звуковому сигналу устанавливают световой сигнал "Газ! Уходи!", а для помещений, защищаемых системой аэрозольного тушения — "Аэрозоль! Уходи!".

      2518. Необходимо чтобы звуковое сигнальное устройство в насосном помещении нефтеналивных судов было: пневматическим, приводимым в действие сухим чистым воздухом, или электрическим искробезопасного типа, или электрическим с приводным механизмом, расположенным вне насосного помещения.

Подраздел 5. Противопожарное снабжение,
запасные части и инструмент
Глава163. Противопожарное снабжение

      Сноска. Заголовок главы 163 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2519. Предметы противопожарного снабжения должны быть одобренного типа и в любое время быть готовы к использованию.

      Обеспечивается удобство размещения и доступа к предметам противопожарного снабжения.

      На пассажирских судах места расположения противопожарного оборудования обозначают указателями из фотолюминесцентного материала или при помощи освещения. Необходимо чтобы такие фотолюминесцентные указатели или освещение отвечали требованиям пунктов 1434 – 1441 настоящих Правил.

      2520. В зависимости от размеров и назначения судна нормы обеспечения переносными средствами противопожарной техники, аппаратами, инвентарем и расходными материалами принимают согласно приложению 279 настоящих Приложений. Предметами снабжения в дополнение к указанным в приложении 279 снабжаются суда, перевозящие опасные грузы, нефтесборные суда.

      2521. Съемные предметы снабжения (рукава, ручные стволы, переносные пеногенераторы) имеют присоединительную арматуру быстросмыкающегося стандартного типа и размера, принятого для данного судна. Необходимо чтобы материал предметов снабжения и присоединительной арматуры был стойким к воздействию морской среды.

      Во взрывоопасных зонах, помещениях и пространствах, а также на открытых палубах нефтеналивных и нефтесборных судов, газовозов и химовозов устанавливаются предметы снабжения, исключающие возможность искрообразования.

      2522. Необходимо чтобы пожарные рукава отвечали следующим требованиям:

      1) имеют длину не менее 10 м, но не более:

      15 м — в машинных помещениях;

      20 м — в других помещениях (кроме машинных помещений) и на открытых палубах;

      25 м — на открытых палубах судов с максимальной шириной более 30 м.

      Необходимо чтобы длина рукавов в любом случае была достаточной для подачи струи воды в любое из помещений, в которых потребуется их применение;

      2) изготовлены из одобренных износостойких материалов, в том числе неподдающихся разрушению микроорганизмами (гниению);

      3) рукава в сборе со стволами размещаются у пожарных кранов или на видных местах на рукавных катушках или в кассетах. На открытых палубах судов они размещаются в вентилируемых шкафах или выгородках, защищающих от брызг. На шкафах и выгородках имеется надпись "ПК", выполненная красной краской;

      4) на пассажирских судах, перевозящих более 36 пассажиров, в помещениях пожарные рукава постоянно присоединены к пожарным кранам.

      5) на грузовых судах:

      валовой вместимостью 1000 и более число пожарных рукавов определяется из расчета одного на каждые 30 м длины судна и один запасной рукав, но не менее пяти рукавов на судно. В это число не входят любые рукава, требуемые для любого машинного или котельного отделений. Регистр судоходства требует увеличения числа рукавов, чтобы обеспечить достаточное их число и доступность в любое время с учетом типа судна и характера рейсов, совершаемых судном. Судно, перевозящее опасные грузы, кроме требуемых выше рукавов и стволов, обеспечивается дополнительно тремя рукавами и стволами;

      валовой вместимостью менее 1000 число пожарных рукавов рассчитывается в соответствии с положениями абзаца второго настоящего подпункта. Однако, число рукавов ни в коем случае не допускается менее трех.

      2523. Ручные пожарные стволы имеют насадки с отверстиями диаметром 12, 16 и 19 мм или близкими к этим размерам.

      В жилых и служебных помещениях нет необходимости применять насадки диаметром более 12 мм. На судах валовой вместимостью менее 150 допускается применение насадок с отверстием диаметром 10 мм. В машинных помещениях и на открытых палубах насадки обеспечивается максимальный расход воды через две струи от стационарного насоса наименьшей подачи при давлении у каждого крана не менее указаного в приложении 270 настоящих Правил, однако нет необходимости применять насадки с отверстием диаметром более 19 мм.

      Необходимо чтобы стволы были одобренного типа, комбинированными с запорным устройством. Допускается применение стволов из пластиков, таких, как поликарбонат, при условии, что документально подтверждены их производительность и эксплуатационная надежность и стволы признаны пригодными для эксплуатации в морской среде.

      2524. Необходимо чтобы воздушно-пенные стволы для подачи пены низкой кратности (глава 167 настоящих Правил) от стационарных систем пенотушения отвечали следующим требованиям:

      1) на грузовых палубах нефтеналивных судов каждый ствол обеспечивает подачу пены не менее 4 м3/мин на расстояние не менее 15 м (пункт 2383 настоящих Правил);

      2) в судовых помещениях каждый ствол обеспечивает подачу пены не менее 2 м3/мин.

      2525. Пенослив-удлинитель с крюкообразным раструбом на одном конце (для пены низкой кратности) и труба-удлинитель с легкой опорой посредине (для пены средней кратности) должны быть длиной около 4 м.

      Вместо пенослива-удлинителя в дополнение к обычному воздушно-пенному стволу допускается применять удлиненный воздушно-пенный ствол с крюкообразным раструбом.

      2526. В переносный пенный комплект с питанием от водопожарной системы входит:

      1) воздушно-пенный ствол или пеногенератор производительностью по пене не менее 1,5 м3/мин;

      2) два переносных сосуда с пенообразователем вместимостью не менее 20 л каждый;

      3) пеносмеситель (если ствол или пеногенератор без эжектирующего устройства);

      4) шланг для присоединения сосуда к стволу, пеногенератору или смесителю.

      Комплекты размещаются у пожарных кранов.

      2527. Необходимо чтобы переносные огнетушители соответствовали следующим требованиям:

      1) в огнетушителях не применяется огнетушащий состав, который сам по себе или в предполагаемых условиях применения выделяет токсичные газы в опасном для человека количестве;

      2) огнетушители имеют предохранительные устройства, предотвращающие недопустимое повышение давления в них;

      3) запасными зарядами обеспечиваются 100 % первых десяти огнетушителей и 50 % оставшихся огнетушителей, способных к перезарядке на судне. Не требуется иметь более 60 % запасных зарядов от общего числа огнетушителей. На судне имеются инструкции по перезарядке;

      4) при наличии на судне неперезаряжаемых огнетушителей вместо запасных зарядов необходимы дополнительные переносные огнетушители той же самой вместимости, типа, объема огнетушащего вещества и в том же количестве, как определено в подпункте 3) пункта 2527 настоящих Правил;

      5) огнетушители устанавливаются в специальных держателях-кронштейнах быстроразъемного типа в легко обозримых местах таким образом, чтобы их работоспособность не ухудшалась из-за погодных условий, вибрации и иных внешних факторов.

      Они размещаются на высоте не более 1,5 м от палубы и не ближе 1,5 м от источников тепла;

      6) один из переносных огнетушителей, предназначенный для использования в каком-либо помещении, устанавливают у входа в это помещение;

      7) каждый порошковый или углекислотный огнетушитель имеет вместимость не менее 5 кг, а каждый пенный огнетушитель — не менее 9 л.

      Масса любого переносного огнетушителя не превышает 23 кг. Необходимо чтобы переносные огнетушители обладали эффективностью, которая, в соответствии с признанным международным или национальным стандартом, является, по меньшей мере, равноценной эффективности жидкостного огнетушителя вместимостью 9 л, что определяется при тушении модельного очага пожара класса А рангом 2А;

      8) выбор порошковых огнетушителей производится с учетом назначения огнетушащего порошкового состава;

      9) в машинных помещениях расположение огнетушителей должно быть таким, чтобы от любой точки помещения до ближайшего огнетушителя расстояние не превышало 10 м;

      10) углекислотные огнетушители не размещаются в жилых помещениях. В постах управления и в иных помещениях, содержащих электрическое или электронное оборудование или средства, необходимые для безопасности судна, устанавливают огнетушители, заряженные огнетушащим веществом, которое не является электропроводным и не наносит вреда оборудованию и средствам;

      11) переносные огнетушители обеспечиваются устройством, указывающим на то, что они уже были использованы;

      12) корпус и другие детали огнетушителей, подверженные внутреннему давлению, испытывают гидравлическим давлением:

      в 2,7 раза, превышающим максимальное рабочее давление, но не менее 5,5 МПа, - для огнетушителей низкого давления (с рабочим давлением не более 2,5 МПа при температуре окружающей среды 20 oС);

      определенным в соответствии с признанным национальным стандартом по безопасности сосудов, работающих под давлением, - для огнетушителей высокого давления (с рабочим давлением более 2,5 МПа при температуре окружающей среды 20 oС);

      13) огнетушители должны быть пригодны для эксплуатации при воздействии температур окружающего воздуха согласно приложению 290 настоящих Правил, с учетом используемых материалов и максимальной степени наполнения, установленных изготовителем. Степень наполнения углекислотных огнетушителей не превышает 0,75 кг/л;

      14) используемые для изготовления огнетушителей материалы, которые при эксплуатации могут подвергаться воздействию морской среды, подбирают с учетом их совместимости;

      15) на каждом огнетушителе должна быть четкая маркировка, содержащая, по меньшей мере, следующую информацию:

      название фирмы изготовителя;

      типы пожара, для которых огнетушитель пригоден, и его огнетушащая способность (то есть способность тушения модельного очага пожара при определенных условиях);

      тип и номинальное количество огнетушащего вещества, заряженного в огнетушитель;

      сведения об одобрении Регистром судоходства;

      инструкцию по приведению огнетушителя в действие в виде нескольких пиктограмм с пояснительным текстом на языке, понятном вероятному пользователю, в общем случае — на русском и государственном языках;

      год изготовления;

      диапазон температур, в пределах которых огнетушитель работоспособен;

      испытательное давление.

      2528. Необходимо чтобы пенные огнетушители вместимостью не менее 45 и 135 л отвечали следующим требованиям:

      1) огнетушители размещаются внутри защищаемого помещения на штатных местах вблизи от выходов.

      Необходимо чтобы вода, применяемая для зарядки огнетушителей, была пресной;

      2) воздух для воздушно-пенных огнетушителей находится в баллоне, предназначенном исключительно для этого огнетушителя. Запас воздуха в баллоне превышает расчетное количество не менее чем на 25 %. Воздушный баллон снабжают манометром;

      3) огнетушители вместимостью не менее 135 л снабжают рукавами, намотанными на вьюшки и позволяющими достать до любого места котельного отделения;

      4) расположение огнетушителей вместимостью 45 л (или равноценных им) в машинных помещениях, указанных в подпунктах 1), 2) и 6) пункта 5 приложения 279 настоящих Правил, обеспечивает возможность подачи огнетушащего вещества на любую часть топливной системы, системы смазки под давлением, на приводы, кожухи, закрывающие смазываемые под давлением части турбин, двигатели и связанные с ними приводы и другие пожароопасные объекты. На грузовых судах огнетушитель вместимостью 45 л (или равноценный ему) допускается размещать снаружи помещения, для которого он предназначен.

      2529. Необходимо чтобы углекислотные и порошковые огнетушители с массой заряда не менее 16 и 45 кг отвечали следующим требованиям:

      1) углекислотные огнетушители не применяются в помещении такого объема, в котором при выпуске всего заряда создается концентрация углекислого газа более 5 %;

      2) подача огнетушащего вещества производится в любую часть защищаемого помещения по рукавам длиной 10 — 15 м и, если необходимо, по трубопроводам;

      3) огнетушители размещаются в помещениях вблизи от выходов и защищены от механических повреждений.

      2530. Металлические ящики с песком или с пропитанными содой сухими древесными опилками отвечают следующим требованиям:

      1) вместимость ящиков допускается не менее 0,1м3;

      2) каждый ящик имеет легкооткрывающуюся водонепроницаемую крышку и совок, а также устройство для удержания крышки в открытом положении.

      2531. Покрывала для тушения пламени отвечают следующим требованиям:

      1) должны быть достаточно плотными и прочными;

      2) изготавливаются, как правило, из негорючего материала; допускается применять чистый плотный войлок без начеса;

      3) покрывала хранятся в специальных легкооткрывающихся футлярах или шкафчиках;

      4) имеет площадь не менее 3 м2 и форму, близкую к квадрату или кругу.

      2532. Комплекты пожарного инструмента отвечают следующим требованиям:

      1) в один комплект входит один топор пожарный и один лом пожарный легкий;

      2) комплекты размещаются на штатных щитах. Устройство креплений допускает быстрый съем инструмента;

      3) на судах для перевозки автотранспорта с топливом (кроме дизельного) в баках по 1 комплекту размещают у выходов из жилых и машинных помещений в грузовые помещения.

      2533. Комплект снаряжения для пожарных состоит из следующих предметов:

      1) личного снаряжения, в которое входят:

      защитная одежда из материала, способного защитить кожу от тепла, излучаемого при пожаре, ожогов и ошпаривания; наружная поверхность была водостойкой; брезентовые и поливинилхлоридные ткани в качестве наружного материала костюмов не допускаются. Необходимо чтобы материал верха был типа, одобренного компетентными органами;

      ботинки из резины или другого неэлектропроводного материала;

      жесткий шлем, обеспечивающий эффективную защиту от удара;

      переносный безопасный ручной фонарь с минимальным временем горения 3 ч.

      На судах, перевозящих опасные грузы, на нефтеналивных и прочих судах, где имеются грузовые помещения и пространства, в которых присутствует или образовывается взрывоопасная смесь с воздухом горючих газов, паров или пыли, предусматривают взрывозащищенные фонари с уровнем и видом взрывозащиты lExd или 1Ехр. Группа и температурный класс соответствоуют категории перевозимого груза. Например, для нефти, керосина и ряда бензинов — lExd ПАТЗ и 1Ехр ПТЗ;

      пожарный топор с ручкой из дерева твердых пород, если для ручки применен другой материал, он покрыт изоляцией, не проводящей электричество;

      2) автономного дыхательного аппарата, работающего на сжатом воздухе, баллоны которого содержат не менее 1200 л воздуха, или другого автономного дыхательного аппарата, способного действовать не менее 30 мин.

      Для каждого дыхательного аппарата предусматривается гибкий огнестойкий предохранительный трос длиной не менее 30 м. Необходимо чтобы трос был испытан статической нагрузкой 3,5 кН в течение 5 мин и выдержал эту нагрузку без повреждения. Трос прикрепляется к лямкам аппарата или специальному поясу крючком-защелкой так, чтобы предотвратить отсоединение аппарата при работе с предохранительным тросом.

      Для каждого требуемого автономного дыхательного аппарата предусматривают два запасных баллона или запасных дыхательных аппарата. Необходимо чтобы все воздушные баллоны для аппаратов были взаимозаменяемыми.

      Пассажирские суда, перевозящие не более 36 пассажиров, и грузовые суда, оборудованные подходящим образом расположенным средством полной перезарядки воздушных баллонов очищенным воздухом, имеют только один запасной баллон или один запасной дыхательный аппарат по числу требуемых автономных.

      Пассажирские суда, перевозящие более 36 пассажиров, имеют два запасных баллона или два запасных дыхательных аппарата по числу требуемых автономных;

      3) необходимо чтобы комплекты снаряжения для пожарных и комплекты личного снаряжения были готовыми к использованию и хранятся в легкодоступных местах, которые отмечены постоянной и четкой маркировкой и, если на судне имеется более одного комплекта снаряжения для пожарных или более одного комплекта личного снаряжения, они хранятся в удаленных друг от друга местах.

      На пассажирских судах по меньшей мере два комплекта снаряжения пожарного и, кроме того, один комплект личного снаряжения имеется в любом таком месте. По меньшей мере два комплекта снаряжения пожарного хранятся в каждой главной вертикальной зоне.

      2534. Переносные электрические дрели имеют электрический кабель достаточной длины. Вместо электрических допускаются пневматические дрели. Электрические или пневматические дрели, указанные в пункте 11 приложения 279 настоящих Правил, допускается засчитывать в число предметов, установка которых предписывается нормами других видов судового снабжения.

      2535. Переносные дизельные пожарные мотопомпы соответствуют следующим требованиям:

      1) насос обеспечивает одновременную работу не менее двух ручных пожарных стволов с диаметром насадки не менее 12 мм при давлении на выходе из насоса не менее 0,2 МПа и разрежении во всасывающем трубопроводе не менее 0,05 МПа; центробежные насосы имеют самовсасывающие устройства;

      2) двигатель насоса легко и быстро запускается вручную или с помощью специальных пусковых устройств при положительных и отрицательных температурах окружающего воздуха. Двигатель имеет топливо в количестве, обеспечивающем работу насоса в течение 1,5 ч без заправки; на судне имеется дополнительный запас топлива для пополнения;

      3) каждая мотопомпа поставляется в комплекте с приемными рукавами общей длиной 8 м, снабженными приемной сеткой с невозвратным клапаном, двумя выкидными рукавами длиной порядка 10 м каждый, двумя ручными стволами комбинированного типа с насадкой диаметром не менее 12 мм и разветвительной гайкой для присоединения двух рукавов;

      4) размеры и тип соединительной арматуры выкидных рукавов и стволов одинаковые с принятыми на судне для стационарных систем водотушения;

      5) мотопомпы снабжены приспособлениями и инструментом согласно спецификации завода-изготовителя;

      6) мотопомпы, установленные на судах, плавающих в северных широтах, следует располагать в отапливаемых помещениях в комплекте с приемными и выкидными рукавами и стволами.

      2536. Необходимо чтобы международное береговое соединение (приложение 280 настоящих Правил) для приема воды с берега отвечали следующим техническим требованиям:

      Соединение с одной стороны имеет фланец с гладкой поверхностью и размерами, как указано выше, а с другой стороны — присоединительную гайку быстросмыкающегося типа, по размерам и конструкции соответствующую арматуре судовых пожарных кранов и рукавов.

      Соединение, прокладка, болты и гайки изготовлены из материалов, выдерживающих давление 1 МПа.

      Соединение в комплекте с прокладкой, 4 болтами, 4 гайками и 8 шайбами хранятся вместе с другим противопожарным снабжением в легкодоступном месте.

      2537. Переносные генераторы воздушно-механической пены средней кратности и переносные установки комбинированной пены отвечают следующим требованиям:

      1) производительность по раствору пенообразователя при давлении перед пеногенератором или установкой комбинированной пены около 0,6 МПа — не менее 360 л/мин (пункт 2382 настоящих Правил);

      2) дальность полета пенной струи — не менее 8 м;

      3) расчетное число пеногенераторов или установок комбинированной пены определяется по формуле:

      N=Q/q, (728)

      где Q — производительность системы по раствору, л/мин;

      q — производительность пеногенератора или установки комбинированной пены по раствору, л/мин.

      50 % числа пеногенераторов или установок комбинированной пены и труб-удлинителей, предусмотренных подпунктами 4) и 5) пункта 2 приложения 279 настоящих Правил, размещаются в районе юта, остальные — в районе бака или средней надстройки, если она имеется.

      2538. Водораспыляющая приставка состоит из L-образной трубы с длинной стороной около 2 м, приспособленной для подсоединения к пожарным рукавам, и короткой (около 0,25 м), оборудованной стационарной насадкой для образования водяного тумана или приспособленной для присоединения водораспыляющего ствола (насадки).

      Приставки хранятся рядом с кранами, а требуемые для дыхательных изолирующих аппаратов — рядом с ними.

      2539. Пожарные ведра снабжены пеньковым концом достаточной длины и хранятся на открытых палубах в легкодоступных местах. Ведра окрашены в красный цвет и имеют надпись "пожарное".

      2540. На танкерах и комбинированных судах предусматривается возможность использования газоанализаторов с трубопроводами для забора проб газа, предусмотренными согласно пункту 3431 настоящих Правил.

      2541. На всех пассажирских судах и грузовых судах валовой вместимостью 500 и более предусматривают аварийные дыхательные устройства (далее - АДУ) одобренного Регистром судоходства типа, которые используются только для аварийной эвакуации из отсека с опасной атмосферой. АДУ не используются членами экипажа при борьбе с пожаром и для входа в пустые помещения или танки с недостаточным содержанием кислорода, в таких случаях используются автономные дыхательные аппараты, указанные в подпункте 2) пункта 2533 настоящих Правил.

      Необходимо чтобы АДУ отвечали следующим требованиям:

      1) обеспечивает продолжительность работы не менее 10 мин;

      2) защищает глаза, нос и рот во время эвакуации и состоит из капюшона, который полностью закрывает голову, шею и может закрывать часть плеч, или маски, полностью закрывающей лицо так, чтобы охватывать области вокруг глаз, носа и рта и удерживается на месте с помощью соответствующих приспособлений. Капюшоны и маски изготовлены из огнестойких материалов и включать прозрачное окно для обзора;

      3) исключает применение рук при переносе не включенного АДУ;

      4) обеспечивает простое и быстрое надевание. На каждом АДУ отпечатаны краткие инструкции или схемы, четко поясняющие его использование.

      Во время хранения АДУ надлежащим образом защищены от воздействия окружающей среды.

      На каждом АДУ отпечатаны требования по техническому обслуживанию, торговая марка изготовителя и серийный номер, срок хранения и дата изготовления. АДУ, предназначенные для учебных целей, имеют четкую соответствующую маркировку.

      Количество АДУ и места их размещения указываются на планах пожарных (глава 140 настоящих Правил).

Глава 164. Запасные части и инструмент

      Сноска. Заголовок главы 164 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2542. На судне имеются запасные части и инструмент, не менее указанных в приложении 279 настоящих Правил.

      Предусмотренные нормы распространяются только на стационарные противопожарные системы.

      2543. Запасные части и инструмент для систем хранятся на станциях пожаротушения.

      Запасные части маркируются.

Подраздел 6. Требования к противопожарной защите
специализированных судов и специальным устройствам на судах
Глава 165. Суда специального назначения

      Сноска. Заголовок главы 165 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие требования

      2544. Противопожарная защита судов специального назначения выполняется в зависимости от имеющегося на борту специального персонала:

      1) до 50 человек - как для грузовых судов валовой вместимостью более 500;

      2) от 50 до 200 человек - как для пассажирских судов, перевозящих не более 36 пассажиров;

      3) более 200 человек - как для пассажирских судов, перевозящих более 36 пассажиров.

      2545. Противопожарная защита производственных помещений, указанных в пункте 2142 настоящих Правил, выполняется с учетом назначения производственного помещения и расположенного в нем оборудования. В общем случае противопожарная защита производственных помещений выполняются как для служебных помещений, указанных в пункте 2136 настоящих Правил.

Параграф 2. Кладовые взрывчатых веществ

      2546. На судах специального назначения допускается устройство кладовых взрывчатых веществ (далее - крюйт-камера), которые применяют одного из следующих типов:

      1) встроенные крюйт-камеры — помещения, являющиеся неотъемлемой частью судна;

      2) независимые крюйт-камеры — переносные крюйт-камеры вместимостью 3 м3 и более, не являющиеся неотъемлемой частью судна;

      3) ящики для взрывчатых веществ - переносные крюйт-камеры вместимостью менее 3 м3, не являющиеся неотъемлемой частью судна.

      2547. Встроенные крюйт-камеры располагаются в носовой или кормовой части судна с удалением от гребного вала, винта и руля не менее чем на одно водонепроницаемое помещение. Они не располагаются под жилыми помещениями, постами управления и быть смежными с ними.

      2548. Встроенные крюйт-камеры не примыкают к машинным помещениям категории А, камбузам и другим пожароопасным помещениям. В случае необходимости расположения крюйт-камеры вблизи от указанных помещений, предусматривают коффердам, отделяющий два помещения на расстояние не менее 0,6 м. Такой коффердам оборудуют вентиляцией и не допускается использовать для хранения чего-либо. Одна из переборок, образующих такой коффердам, должна быть типа А-15, однако в случае, если эта переборка с машинным помещением категории А, то она должна быть типа А-30.

      2549. Доступ во встроенные крюйт-камеры осуществляется, как правило, с открытой палубы, но ни в коем случае не через помещения, упомянутые в пунктах 2547 и 2548 настоящих Правил.

      2550. Независимые крюйт-камеры и ящики для взрывчатых веществ располагаются на открытой палубе в местах, защищенных от воздействия моря. Такие места защищают от теплого воздуха и опасных паров, которые исходят из камбузов, помещений насосов. Также рассматриваются возможные опасности, связанные с воздействием радиоизлучения на некоторые взрывчатые вещества.

      2551. Ящики для взрывчатых веществ располагаются на открытой палубе на высоте не менее 0,1 м от палубы или от любой рубки в местах, откуда удобно выбрасывать их содержимое за борт.

      2552. Встроенные крюйт-камеры выгораживают водонепроницаемыми конструкциями типа А-15. Если помещения, смежные с крюйт- камерой, не содержат горючих материалов, конструкции могут быть типа А-0. Крюйт-камеры изолируют негорючими материалами, предотвращающими конденсацию влаги.

      2553. Через крюйт-камеры допускается чтобы проходили трубопроводы пресной или морской воды, осушительных систем, а также трубопроводы систем, установленных непосредственно в крюйт- камерах. Допускается чтобы трубопроводы других систем проходили через крюйт-камеру, если они заключены в водонепроницаемый канал (шахту).

      2554. Крюйт-камеры снабжают средствами, обеспечивающими их надежное закрытие для предотвращения несанкционированного доступа.

      2555. Устанавливают стеллажи, опоры и другие приспособления для безопасного размещения взрывчатых веществ в одобренных контейнерах с минимальным количеством прокладочных материалов. Такие приспособления исключают смещение или падение контейнеров со взрывчатыми веществами при качке.

      Высота верхней полки стеллажей от пола не превышает 1,8 м. Полки стеллажей имеют отверстия для стока воды с верхних на нижние полки при работе систем орошения.

      2556. Настилы крюйт-камер имеют постоянное нескользящее и исключающее искрообразование покрытие.

      2557. Свободный объем крюйт-камер в загруженном состоянии составляет не менее 70 % полного объема крюйт-камеры. При этом на 1 м приходится не более 100 кг взрывчатых веществ или 1000 детонаторов.

      2558. Встроенные крюйт-камеры оборудуют естественной или искусственной вентиляцией с пламяпрерывающей арматурой, обеспечивающей поддержание температуры в ней не выше 38 oС.

      2559. Независимые крюйт-камеры имеют водонепроницаемую металлическую конструкцию, изолированную изнутри негорючими материалами как конструкция А-15.

      2560. На независимой крюйт-камере имеется табличка с указанием ее массы порожнем имаксимально допустимой массы взрывчатых веществ.

      2561. Независимые крюйт-камеры оборудуют эффективной естественной вентиляцией, снабженной пламяпрерывающей арматурой.

      2562. Крюйт-камеры оборудуют автоматическими тепловыми извещателями, срабатывающими при повышении температуры более 40 oС. Соответствующая световая и звуковая сигнализация от этого извещателя находится в рулевой рубке и в каюте старшего помощника капитана.

      2563. Встроенные и независимые крюйт-камеры защищают системой орошения в соответствии с главой 165 настоящих Правил. На средствах управления имеются маркировка, указывающая их назначение.

      2564. Крюйт-камеры оборудуют шпигатами. На трубах, идущих от шпигатов, устанавливают клапаны, которые в условиях нормальной эксплуатации постоянно закрыты. Управление клапанами осуществляется извне крюйт- камер.

      2565. Встроенные и независимые крюйт-камеры имеют четкие надписи следующего содержания:

      "Крюйт-камера";

      "Не допускается использование открытого огня";

      "Дверь крюйт-камеры должна быть закрыта на замок";

      "Вход со спичками и зажигалками запрещен";

      "Не поднимать вместе с содержимым" (для независимых крюйт-камер).

      2566. Ящики для хранения взрывчатых веществ имеют водонепроницаемую металлическую конструкцию при толщине стенок и крышки не менее 3 мм. Там, где на ящик могут попадать солнечные лучи, предусматриваются солнечные экраны.

      2567. Необходимо чтобы на ящиках для хранения взрывчатых веществ были четкие надписи следующего содержания "Ящик для хранения взрывчатых веществ"; "Не допускается использования открытого огня"; "Ящик должен быть закрыт на замок".

      2568. Электрическое оборудование в крюйт-камерах соответствует требованиям параграфа 2 главы 534 и другим применимым требованиям указанной части настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 2568 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2569. Взрыватели хранятся отдельно от взрывчатых веществ.

      2570. Для снаряжения зарядов и прочей подготовки взрывчатых веществ к использованию предусматривают специальные зарядные помещения, которые выгораживают стальными конструкциями и располагаются на открытой палубе с удалением от постов управления, жилых и служебных помещений. Переборки, палубы и оборудование зарядных помещений облицовывают материалами, исключающими искрообразование.

Глава 166. Нефтеналивные суда ( > 60 °С)

      Сноска. Заголовок главы 166 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2571. Противопожарная защита нефтеналивных судов (> 60 oС) выполняется как для грузовых судов с учетом следующего:

      1) устанавливается стационарная палубная система пенотушения, удовлетворяющая требованиям главы 153 настоящих Правил;

      2) водопожарная система должна дополнительно отвечала требованиям пункта 2319 настоящих Правил;

      3) должно быть дополнительно предусматрено два комплекта снаряжения для пожарных согласно подпункту 2) пункта 10 приложения 279 настоящих Правил.

      2572. Дополнительно к требованиям пункта 2571 настоящих Правил должно быть выполнено следующее:

      1) грузовые танки не должны быть смежными с жилыми помещениями;

      2) воздухозаборники и другие отверстия, ведущие в жилые помещения, не должны быть обращены в сторону грузовой зоны. Входные двери, в переборках надстроек и рубок, обращенных в сторону грузовой зоны, могут устанавливаться только в случаях, если они не ведут в жилые помещения;

      3) на верхней палубе на расстоянии около 2 м от надстройки, в которой расположены жилые и служебные помещения, должен быть установлен простирающийся от борта до борта сплошной комингс высотой не менее 150 мм;

      4) машинные помещения категории А должны располагаться, как правило, в кормовой части судна вне района грузовых и сливных цистерн.

      2573. При наличии установок подогрева груза должны быть предусмотрены устройства, предотвращающие нагрев груза до температуры, которая не менее чем на 15 оС ниже температуры его вспышки.

Глава 167. Нефтесборные суда и сборщики льяльных вод

      Сноска. Заголовок главы 167 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2574. Противопожарная защита нефтесборных судов выполняется как для нефтеналивных судов и дополнительно отвечает требованиям пунктов 2577 – 2583 настоящих Правил.

      2575. Противопожарная защита нефтесборных судов (> 60 оС) должна быть выполнена как для нефтеналивных судов (> 60 оС) и дополнительно отвечать требованиям пунктов 2577 и 2583 настоящих Правил.

      2576. Противопожарная защита сборщиков льяльных вод выполняется как для нефтеналивных судов (> 60 оС) и дополнительно отвечает требованию пункта 2583 настоящих Правил.

      2577. Корпус, надстройки, конструктивные переборки, палубы и рубки изготавливаются из стали. Применение алюминиевых сплавов для изготовления этих конструкций не допускается.

      2578. Помещения для съемного оборудования, используемого для сбора нефтепродуктов, отвечаютследующим требованиям:

      1) огнестойкость их конструкций отвечает требованиям пункта 2235 настоящих Правил для служебных помещений категории (9);

      2) они защищаются системой пожаротушения согласно пункту 6 приложения 273 настоящих Правил;

      3) допускается рассматривать как коффердамы, упомянутые в 2243 настоящих Правил.

      2579. Судно оборудуют стационарной системой водяного орошения наружных поверхностей судна, обеспечивающей интенсивность подачи воды:

      1) 10 л/мин на 1 м длины наружных переборок надстройки;

      2) 5 л/мин на 1 м2 горизонтальной площади грузовой зоны.

      Система орошения, упомянутая в подпункте 2) пункта 2579 настоящих Правил, допускается не устанавливать, если стационарная палубная система пенотушения обеспечивает эффективное охлаждение водой всей площади грузовой зоны с помощью лафетных стволов, дистанционно-управляемых с ходового мостика.

      2580. Забортная вода в водопожарную систему и системы орошения и пенотушения, упомянутые в пункте 2579 настоящих Правил, поступает только от забортных отверстий, расположенных в днище судна.

      2581. С ходового мостика предусматривается дистанционный пуск пожарных насосов, стационарных систем пожаротушения для машинного помещения категории А и систем орошения, упомянутых в пункте 2579 настоящих Правил.

      2582. Система тушения пеной высокой кратности не применяется для защиты машинных помещений и помещений, указанных в пункте 2578 настоящих Правил.

      2583. На судне предусматривается стационарный или переносной прибор для определения температуры вспышки нефтепродуктов.

      2584. Для небольших судов дедвейтом до 1000 т, выполняющих работы по сбору нефтепродуктов с поверхности моря эпизодически, допускается по согласованию с Регистром судоходства стационарную систему автоматического контроля воздушной среды заменить системой контроля переносными приборами, указанными в подпункте 1) пункта 15 приложения 279 настоящих Правил. При этом обеспечивается возможность контроля воздушной среды в течение всего времени нахождения судна в пятне в местах, указанных в пункте 3434 настоящих Правил.

Глава 168. Стоечные суда

      Сноска. Заголовок главы 168 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2585. Противопожарная защита стоечных судов, используемых как плавучие гостиницы и общежития, выполняется в зависимости от числа проживающих на борту людей:

      1) до 50 человек - как для грузовых судов валовой вместимостью более 500;

      2) от 50 до 200 человек - как для пассажирских судов, перевозящих не более 36 пассажиров;

      3) более 200 человек - как для пассажирских судов, перевозящих более 36 пассажиров.

      2586. Противопожарная защита плавучих доков, электростанций, мастерских и судов-складов выполняют как для грузовых судов валовой вместимостью более 500. Если на борту таких судов предусматривается специальный персонал в количестве 50 человек и более, то противопожарная защита выполняется в соответствии с требованиями подпунктов 2) и 3) пункта 2585 настоящих Правил.

      2587. Для стоечных судов, эксплуатирующихся только у береговой причальной стенки, Регистром судоходства допускается пересмотреть указанные в пунктах 2585 и 2586 настоящих Правил требования, принимая во внимание условия эксплуатации судна и меры по его противопожарной защите, установленные проектантом судна по согласованию с заказчиком.

Глава 169. Суда, имеющие в символе класса знак оснащенности средствами борьбы с пожарами на других судах

      Сноска. Заголовок главы 169 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие положения

      2588. Противопожарная защита нефтеналивных судов, имеющих в символе класса знак оснащенности средствами борьбы с пожарами на других судах, выполняется как для грузовых судов с учетом следующего:

      1) корпус, надстройки, рубки и палубы выполняют из стали;

      2) конструктивная противопожарная защита выполняется по способу 1С.

      2589. Суда оборудуют постом управления пожарно-спасательными операциями. Такой пост размещается так, чтобы судовые конструкции не перекрывали, по возможности, обзор окружающей судно акватории.

      2590. Эти суда оснащают: специальными системами и оборудованием, минимальное число которых указано в приложениях 282 и 283 настоящих Правил;

      предметами противопожарного снабжения в соответствии с пунктом 2619 настоящих Правил;

      дополнительными средствами (системами) осушения в соответствии с пунктами 3235 и 3695 настоящих Правил;

      дополнительной служебной внутренней связью в соответствии с пунктом 5094 настоящих Правил.

      2591. Необходимо чтобы специальные системы, устанавливаемые на судах для борьбы с пожаром на других объектах и для собственной защиты (водяных завес, водяного орошения, водопожарная, пенотушения, порошковая), должны отвечать также соответствующим требованиям подраздела 3 раздела 8, подразделов 2, 4,5 раздела 10 настоящих Правил.

      Если на судне устанавливаются специальные системы пожаротушения, не оговоренные в настоящем разделе, необходимо чтобы они отвечали требованиям Правил в объеме, согласованном с Регистром судоходства в каждом случае.

      2592. Оборудование специальных систем (насосы, арматура, лафетные стволы) может иметь дистанционное управление из постов управления пожарно-спасательными операциями.

      Пневматические и гидравлические системы управления получают питание от двух независимых источников энергии.

      Необходимо чтобы устройства с электрическим приводом отвечали требованиям глав 442-444 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 2592 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 2. Система водяных завес

      2593. На судах со знаками FF1WS, FF2WS или FF3WS в символе класса системой водяных завес защищают вертикальные наружные поверхности корпуса судна, включая надстройки и рубки.

      Система водяных завес полностью закрывает судно, не создавая при этом помех видимости из ходовой рубки, постов управления пожарно-спасательными операциями и площадок лафетных стволов с ручным управлением.

      2594. На судах со знаками FF1 или FF2 в символе класса, которые не оборудуются данной системой, необходимо чтобы окна и иллюминаторы соответствовали пункту 1199 настоящих Правил.

      2595. Необходимо чтобы подача и напор насосов, обслуживающих систему, были достаточными, для обеспечения интенсивности подачи воды через распылители с интенсивностью, указанной в пункте 2368 настоящих Правил.

      2596. В случае разделения системы на секции, ручное управление ими с места установки обеспечивается даже при наличии дистанционного управления.

      2597. Системой водяных завес также защищають площадки лафетных стволов с ручным управлением, при этом водяная завеса включается непосредственно у каждого лафетного ствола.

      2598. Судно оборудуют системой водяных завес совместно с системой водяного орошения или водораспыления либо одной из таких систем при условии обеспечения надежной защитой всех наружных поверхностей судна. В любом случае буквы "WS" в знаке символа класса сохраняются.

Параграф 3. Системы водяного орошения и водораспыления

      2599. Система водяного орошения или водораспыления на судах со знаками FF1WS, FF2WS или FF3WS в символе класса защищает вертикальные наружные поверхности корпуса, надстроек, рубок, а также горизонтальные поверхности корпуса, где это целесообразно с учетом пункта 2598 настоящих Правил.

      2600. Интенсивность подачи воды на защищаемую поверхность допускается не менее 10 л/мин на 1 м длины яруса при применении системы водяного орошения и 10 л/мин на 1 м2 защищаемой площади при применении системы водораспыления. Интенсивность подачи воды допускается снизить до 5 л/мин при условии, что защищаемые поверхности имеют изоляцию типа А-60.

      2601. Для защиты надстроек и рубок секции системы следует размещать на каждом ярусе, при этом расположение сопел обеспечивает равномерную подачу воды на защищаемую наружную поверхность.

      При разделении системы на секции выполняется требование пункта 2596 настоящих Правил.

Параграф 4. Специальная водопожарная система

      2602. Система предназначена, как правило, для подачи воды к водяным лафетным стволам, клапанным коробкам, а также для питания систем водяных завес, водяного орошения и водораспыления. Систему допускается применять для откачки воды из отсеков аварийного судна (пункт 3235 настоящих Правил).

      Требования к установке насосов, прокладке трубопроводов, устройствам забора воды, арматуре и испытаниям должны отвечать положениям настоящего раздела и раздела 10 настоящих Правил в той мере, в какой они применимы и целесообразны с учетом приведенных ниже требований.

      2603. Необходимо чтобы специальная водопожарная система на судах со знаками FF1, FF1WS, FF2 или FF2WS в символе классе была автономной.

      На судах со знаком FF3WS в символе класса допускается использование общесудовой водопожарной системы в качестве составной части специальной водопожарной системы.

      2604. Наличие дистанционного пуска и управления системой не исключает пуск насосов, управление лафетными стволами и арматурой с места их установки (подраздел 5 раздела 13 настоящих Правил).

      Дистанционно-управляемая арматура имеет устройства ее открытия/закрытия за время, обеспечивающее исключение гидравлических ударов.

      2605. Обеспечивается возможность работы насосов без перегревов при отсутствии или малых величинах подачи воды к потребителям.

      2606. Количество лафетных стволов допускается не менее указанного в приложению 283 настоящих Правил, а их размещение должно:

      обеспечивать подачу воды от каждого лафетного ствола на оба борта;

      исключать подачу воды на палубы собственного судна и его оборудование;

      обеспечивать дальность подачи водяной струи согласно приложению 283 настоящих Приложений.

      2607. Каждый лафетный ствол имеет автономное подключение к магистрали системы.

      2608. Клапанные коробки размещаются на открытой палубе.

      Число клапанов в коробке определяется проектантом по согласованию с заказчиком.

      2609. Подача насосов рассчитывается из условия обеспечения одновременной работы лафетных стволов в количестве, указанном в приложении 283 настоящих Правил в зависимости от знака в символе класса судна.

Параграф 5. Специальная система пенотушения

      2610. Специальной системой пенотушения оборудуются все суда со знаками оснащенности судна средствами борьбы с пожарами на других судах в символе класса.

      Система использует полностью или частично оборудование специальной водопожарной системы (насосы, трубопроводы, лафетные стволы). Количество и тип оборудования системы пенотушения устанавливается проектантом по согласованию с заказчиком.

      2611. Судам со знаками FF2, FF2WS или FF3WS в символе класса допускается иметь систему, оборудованную переносными воздушно-пенными стволами, пеногенераторами или установками комбинированной пены, при этом пенные лафетные стволы допускается не устанавливать.

      2612. Суда со знаками FF1 или FF1WS в символе класса оборудуются пенными лафетными стволами или пенными насадками для лафетных стволов специальной водопожарной системы. Количество пенных лафетных стволов принимают не менее указанного в приложении 283 настоящих Правил, требования к их установке соответствуют требованиям к лафетным стволам специальной водопожарной системы.

      2613. Запас пенообразователя рассчитывается, исходя из времени работы согласованного количества пеногенераторов или одного лафетного ствола в течение не менее 30 минут.

      2614. Тип пенообразователя выбирается с учетом солености воды в районе, предписанном для эксплуатации судна, и класса жидкостей, материалов или грузов, для тушения которых предназначается пенообразователь (нефть и нефтепродукты, спирты, кетоны, альдегиды).

Параграф 6. Специальная система порошкового тушения

      2615. Системой, как правило, оборудуются суда, обслуживающие район эксплуатации газовозов и химовозов.

      2616. Применимые требования главы 156 настоящих Правил распространяются и на специальную систему порошкового тушения.

      2617. Расход порошка через лафетный ствол допускается не менее 40 кг/с.

      Лафетный ствол располагается на специальной площадке, оборудованной устройством дистанционного пуска системы (пункт 2597 настоящих Правил).

      2618. Количество огнетушащего порошка определяется проектантом по согласованию с заказчиком.

Параграф 7. Противопожарное снабжение

      2619. Необходимо чтобы на судах было в дополнение к указанному в приложении 275 настоящих Правил следующее противопожарное снабжение:

      комплекты снаряжения для пожарных;

      пожарные рукава;

      комбинированные ручные пожарные стволы;

      переносные воздушно-пенные стволы, пеногенераторы или установки комбинированной пены;

      международные береговые соединения;

      комплекты пожарного инструмента;

      газоанализаторы воспламеняющихся паров и газов;

      дымососы.

      Количество и состав дополнительного снабжения, а также запасных частей к нему, определяется проектантом по согласованию с заказчиком.

      2620. Дополнительное противопожарное снабжение хранится в специальных кладовых.

      Часть предметов снабжения (рукава, стволы, пеногенераторы, воздушно-пенные стволы, рукавные ключи) допускается располагать в пожарных постах у каждой клапанной коробки.

      2621. Для зарядки баллонов автономных дыхательных аппаратов на судах имеются компрессоры типа, одобренного компетентными органами.

      Подача компрессора и количество одновременно заряжаемых баллонов определяется заказчиком. В запасе на судне имеется не менее четырех заряженных баллонов. В зависимости от основного назначения судна и количества членов экипажа необходимость наличия на борту компрессора является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      2622. На судах имеются два прожектора согласно пункту 1675 настоящих Правил.

Подраздел 7. Специальные требования к судам,
перевозящим опасные грузы в упаковке и навалом
Глава 170. Суда, перевозящие опасные грузы в упаковке и навалом

      Сноска. Заголовок главы 170 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2623. Требования настоящего подраздела направлены на обеспечение дополнительных мер безопасности в отношении судов, перевозящих опасные грузы в упаковке и навалом.

      2624. Требования настоящей главы распространяются на следующие типы судов и грузовые помещения:

      1) суда и грузовые помещения, которые не являются специально сконструированными для перевозки контейнеров, но предназначены для перевозки опасных грузов в упаковке, включая грузы в контейнерах и съемных танках;

      2) специально построенные контейнеровозы и грузовые помещения, предназначенные для перевозки опасных грузов в контейнерах и съемных танках (параграф 1 главы 83 настоящих Правил);

      3) суда и грузовые помещения с горизонтальным способом погрузки и выгрузки, помещения транспортных средств и помещения специальной категории, предназначенные для перевозки опасных грузов. Грузовое помещение с горизонтальным способом погрузки и выгрузки полностью открытое сверху и с двух сторон может рассматриваться как открытая палуба;

      4) суда и грузовые помещения, предназначенные для перевозки опасных грузов навалом;

      5) суда и грузовые помещения, предназначенные для перевозки опасных грузов в судовых баржах, кроме жидкостей и газов, перевозимых наливом.

      2625. Грузовые суда валовой вместимостью менее 500 отвечают требованиям настоящей главы, однако Регистром судоходства допускается снизить эти требования с указанием об этом в Свидетельстве о соответствии судна, перевозящего опасные грузы, специальным требованиям, выдаваемом Регистром судоходства.

      2626. В дополнение к требованиям настоящей главы необходимо выполнение применимых положений МКМПОГ и МКМПНГ. Перевозка опасных грузов на всех судах без соблюдения положений МКМПОГ запрещается.

      Сноска. Пункт 2626 в редакции приказа Министра по инвестициям и развитию РК от 28.03.2018 № 198 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2627. Требования настоящей главы выполняются в зависимости от способа перевозки опасных на судах и в грузовых помещениях, указанных в пункте 2625 настоящих Правил, в соответствии с приложением 284 настоящих Правил, в зависимости от класса опасных грузов, перевозимых навалом, в соответствии с приложением 285 настоящих Правил и в зависимости от класса опасных грузов, иных, чем перевозимые навалом, в соответствии с приложением 286 настоящих Правил.

      2628. Принимаются следующие дополнительные меры по обеспечению водой:

      1) водопожарная система обеспечивает немедленную подачу воды под требуемым давлением путем постоянного поддержания давления в магистрали или с помощью дистанционного пуска пожарных насосов из мест, указанных в пункте 2308 настоящих Правил;

      2) водопожарная система обеспечивает подачу воды в количестве, достаточном для питания четырех стволов с предусмотренными на судне насадками при давлении, указанном в пункте 2287 настоящих Правил, в любую часть порожнего грузового помещения. По согласованию с Регистром судоходства, это количество воды допускается подавать с помощью равноценных средств. Необходимо чтобы количество и расположение пожарных кранов было таким, чтобы по меньшей мере две из требуемых четырех струй воды могли подаваться через рукава стандартной длины в любую часть порожнего грузового помещения, и чтобы все четыре струи воды могли подаваться через рукава стандартной длины в любую часть грузового помещения с горизонтальным способом погрузки и выгрузки;

      3) обеспечивается эффективное охлаждение грузового помещения системой водораспыления с интенсивностью, указанной в подпункте 1) пункта 2360 настоящих Правил, или затоплением (пункт 2372 настоящих Правил).

      По согласованию с Регистром судоходства в небольших помещениях и на небольших участках больших грузовых помещений для этой цели допускается использовать пожарные рукава с обеспечением указанной интенсивности подачи воды.

      Необходимо чтобы устройство средств слива и осушения предотвращало образование свободных поверхностей воды согласно пункту 3301 настоящих Правил. Если это не обеспечивается, то производят расчет, доказывающий, что судно с затопленным водой грузовым помещением отвечает требованиям подразделов 2 и 3 раздела 7 настоящих Правил;

      4) вместо выполнения требований подпункта 3) настоящего пункта Правил допускается применение системы тушения пеной высокой кратности в соответствии с параграфом 3 главы 153 настоящих Правил с интенсивностью и продолжительностью работы как для машинных помещений согласно приложению 275 настоящих Правил либо другим подходящими специальными огнетушащими веществами;

      5) необходимо чтобы общее требуемое количество воды удовлетворяет требованиям подпунктов 2) и 3) настоящего пункта Правил, если они применимы, совместно рассчитанное для наибольшего назначенного под перевозку грузового помещения. Требование подпункта 2) настоящего Правил выполняется из расчета общей подачи основных пожарных насосов, без учета подачи аварийного пожарного насоса, если он установлен. Если используется система орошения для удовлетворения требований подпункта 3) настоящего пункта Правил, подача ее насоса также учитывается при расчете общего количества воды;

      6) система водораспыления, требуемая согласно ИМО MSC/Circ.608/Rev.l "Временное руководство по открытым контейнеровозам", также удовлетворяет требованиям для опасных грузов. При этом количество воды, требуемое для пожаротушения в наибольшем грузовом помещении, обеспечивает одновременную работу системы водораспыления и четыре струи воды из пожарных стволов.

      2629. Необходимо чтобы электрическое оборудование отвечало требованиям пунктов 4840, 4841, 4847, 4848, 4850, 5434, 5456, 5479 и главы 541 настоящих Правил.

      Любое оборудование, которое может быть источником воспламенения легковоспламеняющихся газов и паров и взрывоопасной пыли, не допускается в грузовых помещениях.

      Сноска. Пункт 2629 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2630. В грузовых помещениях с горизонтальным способом погрузки и выгрузки устанавливается стационарная система сигнализации обнаружения пожара, отвечающая требованиям параграфа 1 главы 161 настоящих Правил. В грузовых помещениях всех других типов устанавливается либо стационарная система сигнализации обнаружения пожара, отвечающая требованиям параграфа 1 главы 161 настоящих Правил, либо система дымообнаружения путем забора проб воздуха, отвечающая требованиям пункта 2505 настоящих Правил. Если установлена система дымообнаружения путем забора проб воздуха, то особое внимание должно быть уделено требованию подпункта 3) пункта 2505 настоящих Правил с целью предотвращения утечки токсичного дыма в места, где находятся люди.

      2631. Вентиляция грузовых помещений должна отвечать следующим требованиям раздела 10 настоящих Правил:

      1) устройство системы вентиляции требованиям – пункты 3591, 3592, 3635, 3637 и 3639 настоящих Правил. Для навалочных грузов класса 4.3 и жмыха, содержащего извлекающие масло растворители, -дополнительно требованиям пункта 3641 настоящих Правил;

      2) конструкция вентиляторов - требованиям пункта 3638 настоящих Правил;

      3) если в закрытых грузовых помещениях, предназначенных для перевозки опасных грузов навалом, не предусмотрена искусственная вентиляция, то предусматривается естественная вентиляция согласно пункту 3636 настоящих Правил.

      2632. Система осушения грузовых помещений должна отвечать требованиям пункта 3300 настоящих Правил.

      2633. Судно имеет следующее снабжение:

      1) четыре полных комплекта защитной одежды, стойкой к химическому воздействию и предназначенной для использования в аварийных ситуациях. Защитная одежда закрывает весь кожный покров так, чтобы никакая часть тела не оставалась незащищенной, и, в зависимости от свойств грузов, соответствовать рекомендациям МКМПОГ или МКМПНГ;

      2) не менее двух автономных дыхательных аппаратов в дополнение к требуемым согласно пункту 10 приложения 279 настоящих Правил. Для каждого аппарата предусматривают два запасных баллона, подходящих для использования с аппаратами, в дополнение к требуемым в составе снаряжения для пожарных (подпункт 2) пункта 2533 настоящих Правил).

      Сноска. Пункт 2633 с изменением, внесенным приказом Министра по инвестициям и развитию РК от 28.03.2018 № 198 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2634. Для грузовых помещений предусматриваются переносные огнетушители общей вместимостью по меньшей мере 12 кг сухого порошка или равноценные им. Эти огнетушители предусматриваются в дополнение к любым другим переносным огнетушителям, требуемым согласно настоящей части.

      2635. Переборки, образующие границы между грузовыми помещениями и машинными помещениями категории А, должны быть типа А-60, кроме случаев, когда опасные грузы укладываются на расстоянии не менее 3 м по горизонтали от таких переборок. Другие ограничивающие конструкции между такими помещениями должны быть типа А-60.

      Когда грузовое помещение частично расположено над машинным помещением категории А и разграничивающие их конструкции не имеют требуемой изоляции, то такое грузовое помещение не является пригодным для перевозки опасных грузов. То же относится и к участкам неизолированной открытой палубы, расположенным над машинным помещением категории А.

      2636. Каждое открытое помещение с горизонтальным способом погрузки и выгрузки, над которым расположена палуба, и каждое помещение, рассматриваемое как закрытое помещение с горизонтальным способом погрузки и выгрузки, которое невозможно плотно закрыть, оборудуют одобренной стационарной системой водораспыления с ручным управлением, которая защищает все участки любой палубы и площадки для транспортных средств в таком помещении. Однако Регистр судоходства допускает применение любой другой стационарной системы пожаротушения, если натурными испытаниями было доказано, что она является не менее эффективной. Устройство средств слива и осушения предотвращает образование свободных поверхностей воды согласно пункту 3301 настоящих Правил. Если это не обеспечивается, то производят расчет, доказывающий, что судно с затопленным водой грузовым помещением отвечает требованиям подразделов 2 и 3 раздела 7 настоящих Правил.

      2637. На судах с помещениями с горизонтальным способом погрузки и выгрузки должно быть обеспечено разделение между закрытым помещением с горизонтальным способом погрузки и выгрузки и примыкающим к нему открытым помещением с горизонтальным способом погрузки и выгрузки. Это разделение должно быть таким, чтобы свести к минимуму проникновение опасных паров и жидкостей из одних помещений в другие. Альтернативно, такое разделение допускается не обеспечивать, если помещение с горизонтальным способом погрузки и выгрузки рассматривается как закрытое грузовое помещение по всей его длине и полностью отвечает соответствующим специальным требованиям настоящей главы.

      2638. Необходимо чтобы на судах с помещениями с горизонтальным способом погрузки и выгрузки было обеспечено разделение между закрытым помещением с горизонтальным способом погрузки и выгрузки и покрывающей помещение открытой палубой. Это разделение должно быть таким, чтобы свести к минимуму проникновение опасных паров и жидкостей между ними. Альтернативно, такое разделение допускается не обеспечивать, если устройства закрытых грузовых помещений отвечают требованиям к перевозке опасных грузов на прилегающей открытой палубе.

      2639. Грузовые помещения на судах, кроме накатных судов, не должны быть смежными с жилыми и служебными помещениями, за исключением служебных помещений с низкой пожарной опасностью, кладовые и иные чем кладовые взрывчатых веществ, кладовые легковоспламеняющихся материалов и веществ – малярные, кладовые воспламеняющихся жидкостей, воспламеняющихся сжиженных и сжатых газов, станции раздачи топлива.

      2640. Закрытия грузовых люков сухогрузных трюмов должны отвечать требованиям пункта 1298 настоящих Правил.

Глава 171. Суда, перевозящие отработавшее ядерное топливо,п лутоний и высокорадиоактивные отходы в упаковке (груз ОЯТ)

      Сноска. Заголовок главы 171 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2641. Требования настоящей главы основаны на положениях Кодекса ОЯТ и применяются ко всем судам независимо от их даты постройки и размера, включая грузовые суда валовой вместимостью менее 500, осуществляющим перевозки груза ОЯТ.

      2642. Для целей настоящей главы, суда в зависимости от общей активности перевозимого на борту груза ОЯТ подразделяются на следующие три класса:

      Суда класса ОЯТ1 — суда, которые имеют свидетельство на перевозку груза ОЯТ с общей активностью менее 4000 ТБк;

      Суда класса ОЯТ2 — суда, которые имеют свидетельство на перевозку отработавшего ядерного топлива или высокорадиоактивных отходов общей активностью менее 2 х 106 ТБк, и суда, которые имеют свидетельство на перевозку плутония с общей активностью менее 2 х 105 ТБк;

      Суда класса ОЯТ3 — суда, которые имеют свидетельство на перевозку отработавшего ядерного топлива и высокорадиоактивных отходов, и суда, которые имеют свидетельство на перевозку плутония, без ограничения максимальной общей активности материалов.

      Подтверждение соответствия судна требованиям настоящей главы удостоверяется соответствующим знаком в символе класса.

      2643. В дополнение к требованиям настоящей главы выполняются применимые положения МКМПОГ.

      Сноска. Пункт 2643 в редакции приказа Министра по инвестициям и развитию РК от 28.03.2018 № 198 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2644. Груз ОЯТ, который требуется перевозить на судах класса ОЯТЗ, не разрешается перевозить на пассажирских судах.

      2645. Аварийная посадка и остойчивость судна должна отвечать требованиям параграфа 7 главы 126 настоящих Правил.

      2646. В дополнение к требованиям настоящего раздела Правил на судне устанавливается стационарная система водораспыления для грузовых помещений, обеспечивающая интенсивность подачи воды, указанной в подпункте 1) пункта 2360 настоящих Правил. На судах класса ОЯТ1 систему водораспыления допускается не устанавливать при условии выполнения требований подпунктов 1) и 2) пункта 2628 настоящих Правил.

      2647. На судах класса ОЯТЗ жилые и служебные помещения, посты управления и машинные помещения категории А располагаются в нос или в корму от грузовых помещений, при этом обращают должное внимание на общую безопасность судна.

      2648. Грузовые помещения судна оборудуют системами регулирования температуры согласно пункту 3642 настоящих Правил.

      2649. Необходимо чтобы конструкция корпуса судна соответствовала требованиям раздела 4 настоящих Правил.

      2650. Предусматриваются постоянные устройства для крепления упаковок с грузом ОЯТ внутри грузовых помещений. Необходимо чтобы устройства соответствовали требованиям Руководства по разработке наставлений по креплению грузов.

      2651. Необходимо чтобы электрическое оборудование систем и устройств, указанных в пунктах 2646 и 2648 настоящих Правил, соответствовали требованиям раздела 13 настоящих Правил.

      Требования к аварийному источнику электрической энергии для питания этих систем изложены в подразделе 9 раздела 13 настоящих Правил.

      2652. В зависимости от характеристик перевозимого груза ОЯТ и конструкции судна, при необходимости, предусматривают дополнительные устройства и оборудование радиационной защиты, отвечающее требованиям государственных компетентных органов в области радиационной безопасности.

      2653. Необходимо чтобы на борту судна был одобренный судовой план действий в аварийной ситуации, разработанный в соответствии с Руководством по разработке судовых планов в аварийной ситуации для судов, перевозящих материалы, попадающие под действие Кодекса ОЯТ, принятый ИМО резолюцией А.854(20).

      2654. На борту судов необходимо оборудование (индивидуальные средства защиты персонала, приборы) для использования в аварийной ситуации. Тип и количество такого оборудования зависит от перевозимого груза ОЯТ и определяется судовым планом действий в аварийной ситуации, указанным в пункте 2884 настоящих Правил.

Раздел 9. Механические установки
Подраздел 1. Общие положения
Глава 172. Область распространения

      Сноска. Заголовок главы 172 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2655. Настоящий раздел Правил распространяется на судовые механические установки, оборудование машинных помещений, валопроводы, движители, запасные части и средства активного управления судами, как они определены в подпункте 156) пункта 6 настоящих Правил.

      2656. Необходимо чтобы механические установки и оборудование машинных помещений стоечных судов соответствовали требованиям подразделов 1 — 4 и 9 настоящего раздела Правил в той мере, насколько они применимы и достаточны.

      2657. Требования настоящего раздела Правил составлены, исходя из условия, что температура вспышки топлива (подпункт 293) пункта 6 настоящих Правил), используемого на судах неограниченного района плавания, для двигателей и котлов не ниже 60 оС, а для аварийных дизель- генераторов — не ниже 43 оС.

      2658. На судах, эксплуатация которых будет осуществляться в ограниченных районах с такими климатическими условиями, что температура в помещениях, где хранится и используется топливо, будет не менее чем на 10 оС ниже температуры вспышки топлива, применяется топливо с температурой вспышки не ниже 43 оС. При этом выполняются мероприятия, обеспечивающие контроль и поддержание этого температурного режима в указанных помещениях.

      2659. Использование топлива с температурой вспышки ниже 43 °С допускается при условии выполнения требований пункта 3588-1 настоящих Правил и специального рассмотрения Регистром судоходства.

      При этом топливо не хранится в машинных помещениях.

      Сноска. Пункт 2659 в редакции приказа Министра по инвестициям и развитию РК от 30.11.2017 № 829 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2660. На нефтеналивных судах в качестве топлива для котлов допускается применять сырую нефть и остатки нефтяного груза. Условия их применения изложены в главы 308 настоящих Правил.

      2661. Система мониторинга технического состояния обеспечивает определение вида технического состояния объекта и систематическое наблюдение (слежение) за его изменением на основе измерения значений контролируемых (диагностических) параметров и сравнения этих значений с установленными нормами.

Глава 173. Объем освидетельствований

      Сноска. Заголовок главы 173 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2662. Общие положения, относящиеся к порядку классификации и к освидетельствованиям, в том числе при изготовлении, а также требования к технической документации, предъявляемой на рассмотрение Регистру судоходства, изложены в части 1 настоящих Правил.

      2663. Освидетельствованию Регистром судоходства, включая техническую документацию в соответствии с пунктом 90 настоящих Правил, подлежат следующие детали и изделия:

      1) валопроводы в сборе, включая гребные валы с облицовками и гидроизоляцией, подшипники опорные, упорные и дейдвудные в сборе, муфты соединительные, уплотнения дейдвудных устройств;

      2) движители, в том числе крыльчатые и водометные, движительно-рулевые колонки, подруливающие устройства и движительные комплексы активных рулей, механизмы изменения шага ВРШ, буксы масловвода и системы управления движителями;

      3) детали, указанные в приложении 287 настоящих Правил, а также соответствующие запасные части, приведенные в приложении 320 настоящих Правил.

      2664. Освидетельствованию Регистром судоходства подлежит монтаж механического оборудования машинных помещений, а также испытания следующих составных частей механической установки:

      1) главных механизмов, их редукторов и муфт;

      2) котлов, теплообменных аппаратов и сосудов под давлением;

      3) вспомогательных механизмов;

      4) систем управления, контроля и сигнализации механической установки;

      5) валопроводов и движителей;

      6) средств активного управления судами.

      2665. Механическая установка после монтажа на судне механизмов, оборудования, систем и трубопроводов испытывается в действии под нагрузкой по одобренной Регистром судоходства программе.

Подраздел 2. Общие требования
Глава 174. Мощность главных механизмов

      Сноска. Заголовок главы 174 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2666. Мощность главных механизмов ледоколов должна соответствовать их категории согласно параграфу 1 главы 12 настоящих Правил.

      2667. Мощность Рmin, кВт, на гребных валах судов ледового плавания категорий ЛУ2 — ЛУ9 следует принимать не менее определяемой по формуле:

      Рmin =

1

3(

4

+ Po), (730)

      где

1 = 1,0 — для винтов фиксированного шага;

     

1 = 0,9 — для пропульсивных установок с ВРШ или электроприводом;

     

2 =

/200+0,675, но не более 1,1;

     

— угол наклона форштевня (пункт 815 настоящих Правил);

     

2 = 1,1 — для бульбообразной формы носовой оконечности судна; произведение

1,

2 во всех случаях принимается не менее 0,85;

     

3 = 1,25В/

, но не менее чем 1,0;

      В — ширина судна, м;

     

— водоизмещение судна по летнюю грузовую ватерлинию (пункт 878 настоящих Правил), т. При вычислении для судов ледового плавания категорий ЛУ2 и ЛУЗ величина

допускается принимать не более 80000 т;

     

4 и Ро —принимаются по приложению 288 настоящих Приложений.

      2668. Независимо от результатов определения мощности по формуле (730) настоящих Правил минимальная мощность, кВт, принимается не менее:

      2600 — для категории Arc 5;

      1000 — для категории Arc 4;

      740 — для категорий Ice3, Ice 2.

      2669. В обоснованных случаях минимальные значения мощности допускается снижать. Эти случаи являются предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      2670. На ледоколах использование в качестве главных механизмов турбин и ДВС с механической передачей мощности на гребной винт возможно допустить при условии применения устройств, предохраняющих турбины, редукторы ГТЗА и дизель-редукторные агрегаты от нагрузок, превышающих расчетный крутящий момент, определяемый с учетом эксплуатации этих судов в ледовых условиях в соответствии с требованиями пункта 4148 настоящих Правил.

      2671. Пропульсивная установка судна обеспечивает возможность работы на задний ход для необходимой маневренности судна при всех нормальных условиях эксплуатации.

      2672. Пропульсивная установка обеспечивает при установившемся свободном заднем ходе судна не менее 70 % расчетной частоты вращения механизмов переднего хода в течение не менее 30 мин.

      Необходимо чтобы мощность заднего хода была достаточной для торможения судна, идущего полным передним ходом, в пределах приемлемого расстояния, что должно быть подтверждено во время испытаний.

      2673.В пропульсивных установках с реверсивными передачами или ВРШ, а также в гребных электрических установках необходимо чтобы работа на задний ход не приводила к перегрузке главных механизмов сверх допустимых значений.

      2674. Предусматривают средства, обеспечивающие ввод в действие механизмов при нерабочем состоянии судна без помощи извне (пункт 3837 настоящих Правил).

      2675. На судах, двигатели внутреннего сгорания которых запускаются сжатым воздухом, состав оборудования для пуска обеспечивает получение воздуха в достаточном для первоначального запуска количестве без помощи извне.

      2676. Если на судне не предусмотрен аварийный генератор, или он не отвечает требованиям пункта 4036 настоящих Правил, оборудование для ввода в действие главных и вспомогательных механизмов должно быть таким, чтобы первоначальный запас пускового воздуха, электроэнергии или любого другого вида энергии для привода мог быть получен на борту судна без помощи извне. Если для этого необходимо использовать аварийный воздушный компрессор или электрогенератор, то они получают энергию от ДВС с ручным запуском или ручного компрессора.

      2677. Аварийный генератор и другие необходимые средства для ввода в действие главных механизмов имеют мощность, достаточную для восстановления возможности пуска последних в течение 30 мин после наступления нерабочего состояния или обесточивания (глава 6 настоящих Правил).

      Технические средства, предназначенные для пуска аварийного дизель-генератора, не должны напрямую использоваться для запуска главных механизмов, основных источников электроэнергии и/или других вспомогательных механизмов ответственного назначения (исключая аварийный дизель-генератор).

      2678. Для судов с паросиловой установкой под 30-минутным периодом восстановления энергии понимается время с момента наступления нерабочего состояния или обесточивания до момента включения первого котла.

      2679. Пропульсивная установка с одним главным двигателем внутреннего сгорания в случае выхода из строя одного или всех турбонагнетателей (пункт 4017 настоящих Правил) обеспечивает скорость судна, при которой сохраняется управляемость судном. При этом главный двигатель обеспечивает не менее 10 % от номинальной мощности.

      2680. Мощность главных механизмов судов смешанного (река-море) плавания обеспечивает скорость судна в грузу на тихой воде не менее 10 узлов.

      2681. Форсированные высокооборотные двигатели (свыше 750 об/мин), повышенная шумность которых создает затруднения в непосредственном (с местных постов) управлении и контроле за работой, возможен допуск Регистром судоходства для использования их в качестве главных двигателей на морских судах при условии обеспечения дистанционного контроля и управления, исключающих необходимость постоянного присутствия обслуживающего персонала в машинном отделении.

      Необходимо чтобы применяемые при этом средства дистанционного контроля и управления отвечали требованиям раздела 17 настоящих Правил.

      2682. Для судов катамаранного типа не допускается чтобы выход из строя механической установки одного из корпусов судна служил причиной выхода из строя механической установки другого корпуса.

      2683. Необходимо чтобы длительная работа пропульсивной установки на всех спецификационных режимах хода судна не приводила к перегрузке главного двигателя. Обоснование необходимого запаса мощности главных двигателей является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

Глава 175. Число главных котлов. Условия окружающей среды

      Сноска. Заголовок главы 175 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2684. На судах неограниченного района плавания, как правило, должно быть не менее двух главных котлов. Возможность применения паросиловой установки с одним главным котлом является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      2685. Необходимо чтобы установленные на судне механизмы, оборудование и системы сохраняли работоспособность в условиях окружающей среды, указанных в приложениях 289 и 290 настоящих Правил, если в других частях Правил не указано иное.

      Температура забортной воды принимается равной 32 оС. Для судов, предназначенных для плавания в географически ограниченных районах, по согласованию с Регистром судоходства допускается устанавливать другие значения температуры.

Глава 176. Материалы и сварка

      Сноска. Заголовок главы 176 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2686. Необходимо чтобы материалы, предназначенные для изготовления деталей валопроводов и движителей, отвечали требованиям соответствующих глав раздела 15 настоящих Правил, указанных в колонке 4 приложения 287 настоящих Правил.

      Материалы деталей валопроводов, указанных в подпункте 7) пункта 1 приложения 287 настоящих Правил, выбираются по стандартам. Материалы деталей, указанных в подпунктах 2)-6), 8) пункта 1, третьей строке подпункта 2) пункта 2 и подпункте 3) пункта 2 приложения 287 настоящих Правил, допускается также выбирать по стандартам. В этом случае применение материалов подлежит согласованию с Регистром судоходства при рассмотрении технической документации.

      Материалы деталей (полуфабрикатов), указанных в подпунктах 1) пунктов 1 и 2, первой и второй строках подпункта 2) пункта 2 приложения 287 настоящих Правил, подлежат освидетельствованию Регистром судоходства при изготовлении; освидетельствование материалов для других деталей, перечисленных в указанной таблице, проводится по согласованию с Регистром судоходства.

      2687. Промежуточные, упорные и гребные валы изготавливаютсяся, как правило, из стали с временным сопротивлением Rm 400 - 800 МПа.

      2688. Механическим свойствам и химическим составам материалов, применяемых для гребных винтов, необходимо отвечать требованиям глав 592 и 599 настоящих Правил. При этом сталь категорий 3 и 4 допускается для изготовления гребных винтов всех судов, сталь категории 5 допускается для винтов судов без ледовых усилений. Применение стали категорий 1 и 2 подлежит специальному рассмотрению Регистром судоходства.

      Медные сплавы типов 3 и 4 допускаются для гребных винтов всех судов, медные сплавы типов 1 и 2 — только для гребных винтов судов без ледовых усилений и с ледовыми усилениями категорий Ice1 — IceЗ.

      Сноска. Пункт 2688 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2689. При применении для валопроводов и движителей легированной стали, в том числе коррозионно-стойкой или высокопрочной, Регистру судоходства представляют данные по химическому составу, механическим и специальным свойствам, подтверждающие возможность ее применения по назначению.

      2690. Промежуточные, упорные и гребные валы, а также соединительные болты (шпильки) допускается изготавливать из катаной стали в соответствии с пунктом 6287 настоящих Правил.

      2691. Детали крепления и стопорения лопастей, обтекателей, дейдвудных труб, втулок дейдвудных подшипников и уплотнений изготавливаются из коррозионно-стойких материалов.

      2692. Сварка и неразрушающий контроль сварных соединений выполняются в соответствии с требованиями раздела 16 настоящих Правил.

      2693. На всех судах запрещается использование материалов, содержащих асбест, в механических установках, механизмах и оборудовании, на которые распространяются требования разделов 8, 9, 10, 11, 12 и 13 настоящих Правил за исключением:

      1) крыльчаток, используемых в ротационных компрессорах и ротационных вакуумных насосах;

      2) водонепроницаемых соединений и зашивок, используемых в системах циркуляции жидкостей, где при температуре свыше 350 оС или давлении свыше 7 МПа создается опасность пожара, коррозии или токсичности;

      3) гибких и упругих термоизоляционных конструкций, используемых при температурах свыше 1000 оС.

Глава 177. Контрольно-измерительные приборы. Применение показателей надежности механических установок

      Сноска. Заголовок главы 177 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2694. Контрольно-измерительные приборы, за исключением жидкостных термометров, проверяются компетентными органами.

      Манометры, установленные на котлах, теплообменных аппаратах, сосудах под давлением и холодильных установках, удовлетворяют, соответственно, требованиям параграфа 5 главы 409, пункта 4705 и главы 561 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 2694 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2695. Точность измерения тахометров должна быть не ниже ± 2,5 %. При наличии запретных зон частот вращения точность измерения должна быть не ниже 2,0 %, а запретные зоны отмечают хорошо видимой краской на шкалах тахометров или другим способом.

      2696. Показатели надежности устанавливаются и нормируются при проектировании и/или заказе элементов механической установки согласованием соответствующей технической документации между заказчиком (судовладельцем) и проектантом или поставщиком. Конкретный состав нормируемых показателей надежности устанавливается для каждого вида изделий с учетом особенностей его использования, последствий отказов, принятой системы технического обслуживания и ремонта.

Подраздел 3. Устройства и посты управления. Средства связи
Глава 178. Устройства управления

      Сноска. Заголовок главы 178 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2697. Главные и вспомогательные механизмы, необходимые для обеспечения движения, управления и безопасности судна, оборудуются эффективными средствами, обеспечивающими их работу и управление. Все системы управления, необходимые для обеспечения движения и управления судном, а также его безопасности, должны быть независимыми или устроены так, чтобы отказ одной системы не ухудшал работу другой.

      2698. Конструкция и расположение пусковых и реверсивных устройств обеспечивают возможность пуска и реверсирования каждого механизма одним человеком.

      2699. Направление перемещения рычагов и маховиков управления обозначаются стрелками и соответствующими надписями.

      2700. Перемещение рычагов управления главными механизмами в направлении от себя и вправо или вращение штурвала по часовой стрелке в постах управления на ходовом мостике соответствуют движению судна в направлении переднего хода.

      Указанное перемещение органов управления в постах с обзором только в корму судна соответствует движению судна в направлении заднего хода.

      2701. Конструкция устройств управления исключает возможность самопроизвольного изменения заданного им положения.

      2702. Устройства управления главными механизмами блокируются таким образом, чтобы исключалась возможность пуска этих механизмов при включенных валоповоротных устройствах.

      2703. Рекомендуется блокировка машинного телеграфа с пусковыми и реверсивными устройствами, исключающая возможность работы механизма в направлении, отличном от заданного.

      2704. Конструкция системы дистанционного управления главными механизмами при управлении с ходового мостика предусматривает подачу аварийно-предупредительного сигнала в случае выхода ее из строя. До перехода на местное управление сохраняются заданные частота вращения и направление упора гребного винта, если это возможно. В частности, необходимо чтобы потеря питания (электроэнергии, воздуха, гидроэнергии) не привела к значительному изменению мощности главных механизмов или направления вращения движителей.

      2705. Дистанционная система управления главными механизмами из рулевой рубки должна быть независимой от другой передающей команды системы, однако допускается один рычаг управления для обеих систем.

      2706. Управление главными механизмами с местного поста обеспечивается при выходе из строя любого узла системы дистанционного управления.

      2707. Для судов смешанного (река-море) плавания продолжительность реверсирования (период от момента перекладки органа управления до начала работы движителя с противоположным по направлению упором) в зависимости от скорости судна не превышает:

      25 с на полном ходу,

      15 с на малом ходу.

Глава 179. Посты управления

      Сноска. Заголовок главы 179 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2708. Посты управления главными механизмами и движителями на ходовом мостике, а также ЦПУ при любом виде дистанционного управления оборудуются:

      1) устройствами для управления главными механизмами и движителями. Для установок с ВРШ, крыльчатыми и подобными им движителями в постах управления на ходовом мостике допускается предусматривать устройство для управления только движителями. В этом случае сигнализацию низкого давления пускового воздуха в соответствии с подпунктом 10) настоящего пункта, допускается не предусматривать;

      2) указателями частоты и направления вращения гребного вала, если установлен винт фиксированного шага, частоты вращения гребного вала и положения лопастей, если установлен винт регулируемого шага, частоты вращения главных механизмов при наличии разобщительной муфты;

      3) индикацией, указывающей на готовность к работе главных механизмов и систем дистанционного управления;

      4) индикацией, указывающей, с какого поста ведется управление;

      5) средствами связи в соответствии с главой 180 настоящих Правил;

      6) устройством для экстренной остановки главных механизмов, независимым от системы управления.

      Если для отключения главных механизмов от движителей применяются разобщительные муфты, в постах управления на ходовом мостике допускается предусматривать экстренное отключение только муфт;

      7) устройством принудительного отключения автоматической защиты по всем параметрам, за исключением тех, превышение которых приводит к серьезному повреждению, полному выходу из строя или взрыву;

      8) индикацией об отключении защиты, сигнализацией срабатывания защиты и сигнализацией срабатывания устройства экстренной остановки;

      9) сигнализацией минимального давления в гидросистеме ВРШ, сигнализацией о перегрузке главных механизмов, работающих на ВРШ, если не выполнена рекомендация пункта 2834 настоящих Правил;

      10) сигнализацией низкого давления пускового воздуха, настроенной на давление, обеспечивающее трехкратный запуск подготовленных к действию реверсивных главных двигателей;

      11) устройством дистанционного отключения подачи топлива к каждому двигателю для многомашинных установок в случае, когда топливо ко всем двигателям установки подается от одного общего источника подачи (подпункт 2) пункта 3698 настоящих Правил);

      12) репитером скорости.

      2709. Посты управления на крыльях ходового мостика комплектуются приборами водозащитного исполнения и имеют регулируемую подсветку. Допускается чтобы посты управления на крыльях ходового мостика не отвечали требованиям подпунктов 3), 5), 7) – 10) пункта 2708 настоящих Правил.

      2710. Конструкция устройств для экстренной остановки главных механизмов и принудительного отключения защиты исключает случайное их включение.

      2711. В установках, состоящих из нескольких главных механизмов, работающих на один валопровод, предусматривается общий пост управления.

      2712. При дистанционном управлении предусматривают местные посты управления механизмами и движителями. При дистанционном управлении с помощью механических связей по согласованию с Регистром судоходства местные посты допускается не предусматривать.

      2713. Дистанционное управление главными механизмами и движителями осуществляется только с одного поста управления. Необходимо чтобы переключение управления между ходовым мостиком и машинным отделением было возможным только из машинного отделения или из ЦПУ. Устройства переключения выполняют таким образом, чтобы исключалось значительное изменение упора гребных винтов.

      Необходимо чтобы при наличии постов управления на крыльях ходового мостика одновременное дистанционное управление главными механизмами было возможно только с одного поста На таких постах допускается применение взаимосвязанных устройств управления.

      2714. Дистанционное управление главными механизмами из рулевой рубки осуществляется одним органом управления для каждого движителя. В установках с ВРШ допускается применять систему с двумя элементами управления.

      2715. Режимы работы главных механизмов, задаваемые из рулевой рубки, включая реверсирование с полного переднего хода в случае крайней необходимости, выполняются с временными интервалами, приемлемыми для главных механизмов. При этом задаваемые режимы индицируются в ЦПУ и на местных постах управления главными механизмами.

      2716. Необходимо чтобы ЦПУ плавучих доков был оборудован:

      1) органами управления насосами и приемно-отливной арматурой балластной системы;

      2) приборами для контроля крена, дифферента и прогиба дока;

      3) сигнализацией работы насосов и положения ("открыто", "закрыто") приемно-отливной арматуры балластной системы;

      4) сигнализацией предельных крена и дифферента;

      5) указателями уровня воды в балластных отсеках;

      6) средствами внутридоковой связи.

      2717. ПУГО удаляют от машинных помещений, насколько это практически возможно. На наливных судах ПУГО располагают в соответствии с пунктом 2245 настоящих Правил.

      2718. Необходимо чтобы ПУГО были оборудованы:

      1) средствами связи в соответствии с пунктом 2722 настоящих Правил;

      2) средствами управления:

      грузовыми, зачистными и балластными насосами;

      вентиляторами, которые обслуживают помещения в грузовой зоне или грузовые трюмы;

      дистанционно управляемой арматурой грузовой и балластной систем;

      насосами системы гидравлики (если такие предусмотрены);

      системой инертных газов;

      насосами и арматурой креновой системы (если, такая предусмотрена);

      3) средствами контроля:

      давления в грузовых манифольдах;

      давления в манифольде системы сдачи паров на берег (если такая предусмотрена);

      температуры в грузовых и отстойных танках;

      температуры и давления греющей среды системы подогрева груза;

      текущего значения крена судна и других элементов посадки судна;

      текущего значения уровня в грузовых и балластных танках;

      4) средствами сигнализации:

      о возникновении на судне пожара;

      о превышении температуры груза в грузовых танках;

      по верхнему и нижнему уровням в грузовых, балластных и отстойных танках;

      о предельном верхнем уровне в грузовых танках;

      о превышении допустимого давления в грузовых манифольдах системы сдачи паров на берег (80 % от давления срабатывания высокоскоростных устройств);

      о превышении допустимого нефтесодержания в сливаемых балластных и промывочных водах;

      о повышении температуры корпусов насосов выше допустимой в соответствии с пунктом 4195 настоящих Правил;

      о повышении температуры сальников и подшипников в местах прохода валов насосов через переборки в соответствии с пунктом 2733 настоящих Правил;

      о наличии груза в танках изолированного балласта (для химовозов);

      о повышении уровня в льялах помещений грузовых насосов;

      о параметрах системы инертных газов в соответствии с пунктом 3482 настоящих Правил;

      о состоянии технических средств, предусмотренных в пункте 2717 настоящих Правил;

      о низком уровне воды в палубном водяном затворе.

      2719. На судах, перевозящих жидкие газы наливом, в ПУГО дополнительно предусматриваются средства контроля и сигнализации.

      2720. На судах, перевозящих опасные химические грузы наливом, в ПУГО дополнительно предусматривается сигнализация.

Глава 180. Средства связи

      Сноска. Заголовок главы 180 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2721. Предусматриваются по меньшей мере два независимых средства связи для передачи команд с ходового мостика в машинное помещение или пост управления, откуда обычно осуществляется управление частотой вращения и направлением упора гребных винтов.

      Одним из этих средств является машинный телеграф, обеспечивающий визуальную индикацию команд и ответов как в машинных помещениях, так и на ходовом мостике, и оборудованный звуковым сигналом, хорошо слышным в любом месте машинного помещения при работающих механизмах и по тону звука отличающимся от других сигналов в данном машинном помещении (глава 462 настоящих Правил).

      Предусматриваются надлежащие средства связи с ходового мостика и из машинного помещения с любым другим местом, из которого осуществляется управление частотой вращения или направлением упора гребных винтов.

      Допускается установка одного переговорного устройства на два поста управления, расположенных близко друг к другу.

      2722. Предусматривается двусторонняя связь между машинным отделением, помещениями вспомогательных механизмов и котельным помещением. На судах, оборудованных ПУГО, дополнительно предусматривается двусторонняя связь между ПУГО и ходовым мостиком, между ПУГО и помещениями, в которых расположены грузовые и балластные насосы.

      2723. При установке переговорных аппаратов принимают меры по обеспечению хорошей слышимости при работающих механизмах.

      2724. ЦПУ плавучих доков оборудуют средствами связи в соответствии с главой 548 настоящих Правил.

      2725. Для судов катамаранного типа, помимо связи местных постов управления с общим постом в рулевой рубке и ЦПУ, обеспечивается звуковая связь местных постов каждого корпуса между собой.

Подраздел 4. Машинные помещения,
расположение механизмов и оборудования
Глава181. Общие положения

      Сноска. Заголовок главы 181 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2726. Необходимо чтобы вентиляция машинных помещений отвечала требованиям главы 292 настоящих Правил.

      2727. Машинные отделения, в которых расположены двухтопливные двигатели, оборудуют датчиками концентрации газа и АПС по предельному уровню концентрации.

      2728. Необходимо чтобы при всех нормальных условиях эксплуатации судна вентиляция машинных помещений была достаточной для предотвращения скопления паров нефтепродуктов.

Глава 182. Расположение механизмов и оборудование

      Сноска. Заголовок главы 182 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2729. Необходимо чтобы расположение механизмов, котлов, оборудования, трубопроводов и арматуры обеспечивали свободный доступ к ним для обслуживания и аварийного ремонта; при этом также были выполнены требования, изложенные в пункте 2754 настоящих Правил.

      2730. Котлы размещаются так, чтобы расстояние между котлами и топливными цистернами было достаточным для свободной циркуляции воздуха, необходимого для поддержания температуры вспышки, кроме случаев, указанных в пункте 3679 настоящих Правил.

      2731. Вспомогательные котлы, устанавливаемые в одном помещении с ДВС, располагаются в районе топочного устройства ограждены металлической выгородкой, или принимаются другие меры для предохранения оборудования этого помещения от воздействия пламени в случае его выброса из топочного устройства.

      2732. Вспомогательные котлы, работающие на жидком топливе, расположенные на платформах или промежуточных палубах не в водонепроницаемых выгородках, ограждаются нефтенепроницаемыми комингсами высотой не менее 200 мм.

      2733. Двигатели, предназначенные для привода насосов и вентиляторов насосных помещений на нефтеналивных и комбинированных судах для перевозки нефтепродуктов с температурой вспышки 60 оС и ниже, а также на нефтесборных судах, устанавливаются в оборудованных искусственной вентиляцией помещениях, не имеющих выходов в насосные помещения.

      Двигатели, предназначенные для привода погружных насосов, допускается устанавливать на открытой палубе при условии, что их исполнение и размещение отвечают требованиям подпункта 4) пункта 5756 и пункта 5764 настоящих Правил.

      Паровые двигатели, рабочая температура которых не превышает 220 оС, и гидравлические двигатели допускается устанавливать в помещениях грузовых насосов.

      Приводные валы насосов и вентиляторов в местах прохода через переборки или палубы снабжаются газонепроницаемыми уплотнительными сальниками, имеющими эффективную смазку, подводимую извне насосного помещения. Насколько это практически осуществимо, конструкция сальника исключает возможность его перегрева.

      Детали сальника, которые могут соприкасаться в случаях расцентровки приводного вала или повреждения подшипников, изготавливаются из материалов, исключающих возможность искрообразования.

      Если в сальниках применяются сильфоны, они испытываются пробным давлением.

      Грузовые, балластные и зачистные насосы, установленные в грузовых насосных отделениях, а также в балластных отделениях, если в них установлено оборудование, содержащее груз, и имеющие приводной вал, проходящий через переборки насосного отделения, оборудуют датчиками температуры сальников валов, подшипников и корпусов насосов.

      Сигналы аварийно-предупредительной сигнализации выводятся на пост управления грузовыми операциями или пост управления насосами.

      2734. Компрессоры воздуха устанавливаются в таких местах, где всасываемый воздух минимально загрязнен парами горючих жидкостей.

      2735. Установки жидкого топлива (глава 6 настоящих Правил) а также гидравлические установки, содержащие горючие жидкости с рабочим давлением больше 1,5 МПа и не являющиеся элементами главных и вспомогательных механизмов, котлов, размещают в отдельных помещениях с самозакрывающимися стальными дверьми.

      Если размещение таких установок в отдельных помещениях практически невозможно, принимают меры по экранированию их основных элементов и сбору протечек.

      2736. Требования по размещению аварийных дизель-генераторов изложены в главе 481 настоящих Правил.

      2737. На нефтесборных судах ДВС, котлы и оборудование, в котором имеются источники воспламенения, а также воздухозаборные устройства для них, устанавливаются в безопасных помещениях или пространствах (глава 536 настоящих Правил).

      2738. Над двухтопливными двигателями внутреннего сгорания (глава 387 настоящих Правил) должны устанавливаться вытяжные навесы, оборудованные датчиками обнаружения утечек газового топлива.

Глава 183. Расположение топливных цистерн

      Сноска. Заголовок главы 183 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2739. Топливные цистерны оставляют часть корпусных конструкций судна и располагаются за пределами машинных помещений категории А. Если топливные цистерны, за исключением цистерн двойного дна, в силу необходимости размещаются рядом или внутри машинных помещений категории А, их поверхности в машинных помещениях должны быть минимальными и предпочтительно чтобы имели общую границу с цистернами двойного дна. Если цистерны располагаются внутри машинных помещений категории А, то в них не должно содержаться топливо с температурой вспышки ниже 60 оС. Как правило, необходимо избегать применения вкладных топливных цистерн.

      Необходимо чтобы расходные топливные цистерны отвечали требованиям пункта 3696 настоящих Правил.

      2740. Если применение вкладных топливных цистерн допущено Регистром судоходства, они должны устанавливаться на непроницаемых для топлива поддонах, а на пассажирских судах и судах специального назначения, на борту которых имеется более 50 человек специального персонала, кроме того, вне машинных помещений категории А.

      2741. Цистерны с нефтепродуктами не должны размещаться над механизмами и оборудованием с температурой поверхностей под изоляцией больше 220 оС, над котлами, ДВС, электрооборудованием и должны быть удалены от указанных механизмов и оборудования, насколько это практически возможно.

      2742. Расположение цистерн для топлива и масел в районе жилых, служебных и охлаждаемых помещений допускается при условии разделения их коффердамами. Размеры и конструкция коффердамов — пункт 459 настоящих Правил.

      По согласованию с Регистром судоходства и при условии принятия специальных мер допускается отделение указанных отсеков и помещений от цистерн без устройства коффердамов.

      Расположение горловин коффердамов в районе жилых и служебных помещений не допускается.

Глава 184 Установка механизмов и оборудования

      Сноска. Заголовок главы 184 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2743. Механизмы и оборудование, входящие в состав механической установки, устанавливаются и закрепляются на прочных и жестких фундаментах. Конструкция фундаментов отвечает требованиям, изложенным в главе 25 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 2743 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2744. Котлы устанавливаются на фундаментах так, чтобы их сварные соединения не располагались на опорах.

      2745. Для предохранения котлов от смещений предусматривают соответствующие упоры и штормовые крепления;

      при этом предусматривается возможность тепловых удлинений корпуса котла.

      2746. Главные механизмы, их передачи, упорные подшипники валопроводов полностью или частично крепятся к судовым фундаментам плотно пригнанными болтами. Вместо таких болтов допускается применять специальные упоры. Там, где это необходимо, плотно пригнанные болты применяются для крепления вспомогательных механизмов к фундаментам.

      2747. Болты, крепящие главные и вспомогательные механизмы, подшипники валопровода к судовым фундаментам, концевые гайки валов, а также болты, соединяющие части валопровода, надежно застопаривают для предотвращения самопроизвольного ослабления.

      2748. При необходимости установки механизмов на амортизаторах конструкция последних одобряется Регистром судоходства.

      Амортизирующие крепления механизмов и оборудования должны:

      сохранять виброизолирующие свойства при работе амортизированных механизмов и оборудования в условиях окружающей среды в соответствии с требованием пункта 2685 настоящих Правил;

      быть стойкими к воздействию агрессивных сред, температур и различных излучений;

      иметь податливую заземляющую перемычку достаточной длины для предотвращения помех радиоприему и выполнения требований техники безопасности;

      исключать создание помех работе другого оборудования, устройств и систем.

      2749. Установка механизмов, механического оборудования, судовых устройств и их компонентов на пластмассовых подкладках или их монтаж с применением полимерных материалов являются предметом специального рассмотрения Регистром судоходства. Полимерные материалы, применяемые для подкладок и монтажа, согласовываются с Регистром судоходства.

      2750. Механизмы с горизонтальным расположением вала следует устанавливать параллельно диаметральной плоскости судна. Установка таких механизмов в ином направлении допустима при условии, что их конструкция приспособлена к работе в условиях, оговоренных в главе 190 настоящих Правил.

      2751. Механизмы для привода генераторов устанавливаются на общих фундаментах с генераторами.

Глава 185. Выходные пути из машинных помещений

      Сноска. Заголовок главы 185 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2752. Выходные пути из машинных помещений, включая трапы, коридоры, двери и люки, если не указано иное, обеспечивают безопасный выход на палубы, где расположены места посадки в спасательные шлюпки и плоты.

      2753. Все двери, а также крышки сходных и световых люков, через которые возможен выход из машинных помещений, открываются и закрываются как изнутри, так и снаружи. На крышках сходных и световых люков наносится соответствующая маркировка, а также четкая надпись, запрещающая укладывание на них каких-либо предметов.

      Лифты не рассматриваются как выходные пути.

      2754. Главные и вспомогательные механизмы размещаются в машинных помещениях таким образом, чтобы из их постов управления и мест обслуживания были обеспечены свободные проходы к выходным путям. Ширина проходов по всей длине принимается не менее 600 миллиметров. На судах валовой вместимостью менее 1000 миллиметров ширину проходов допускается уменьшать до 500 миллиметров. Необходимо чтобы ширина проходов вдоль распределительных щитов отвечала требованиям параграфа 7 главы 441 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 2754 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2755. Ширину трапов на выходных путях и ширину дверей в выходах следует принимать не менее 600 мм. На судах валовой вместимостью менее 1000 ширина трапов допускается уменьшать до 500 мм.

      2756. Каждое машинное помещение пассажирского судна, расположенное ниже палубы переборок, имеет не менее двух выходных путей, которые отвечают требованиям либо подпункта 1) настоящего пункта, либо подпункта 2) настоящего пункта, а именно:

      1) состоять из двух отдельных стальных трапов, разнесенных как можно дальше друг от друга и ведущих к дверям (люкам) в верхней части помещения, разнесенным подобным же образом и обеспечивающим выполнение требования пункта 2752 настоящих Правил. Один из этих трапов располагается в защищенной выгородке протяженностью от нижней части помещения до безопасного места вне этого помещения и отвечающей требованиям пункта 2387 настоящих Правил. В выгородке устанавливаются самозакрывающиеся противопожарные двери такой же огнестойкости. Крепление трапа выполняют таким образом, чтобы не происходила передача тепла внутрь выгородки через неизолированные точки крепления. Выгородка имеет минимальные внутренние размерения не менее 800 х 800 мм с учетом защиты и аварийное освещение;

      2) состоять из одного стального трапа, ведущего к двери (люку) в верхней части помещения и обеспечивающего выполнение требования пункта 2752 настоящих Правил, и, кроме того, из открываемой с обеих сторон стальной двери в нижней части помещения, расположенной в месте, достаточно удаленном от указанного трапа, которая обеспечивает доступ к безопасному выходному пути из нижней части помещения в соответствии с пунктом 2752 настоящих Правил.

      2757. Выходные пути из машинных помещений пассажирских судов, расположенных выше палубы переборок, имеют два средства выхода наружу, разнесенных как можно дальше друг от друга, а двери (люки) этих выходных путей должны располагаются в таких местах, чтобы обеспечивалось выполнение требования пункта 2752 настоящих Правил. Если такие выходные пути требуют использования трапов, последние выполняют из стали.

      2758. На пассажирских судах валовой вместимостью менее 1000 по согласованию с Регистром судоходства допускается наличие одного выходного пути из помещений, указанных в пунктах 2756 и 2757 настоящих Правил, с учетом ширины и расположения верхней части помещения. На судах валовой вместимостью 1000 и более по согласованию с Регистром судоходства допускается один выходной путь из указанных выше помещений, включая помещение вспомогательных механизмов с периодическим безвахтенным обслуживанием, только в том случае, если обеспечивается требование пункта 2752 настоящих Правил, и с учетом назначения помещения и отсутствия в нем людей при нормальных условиях эксплуатации судна.

      2759. Из помещения рулевого привода пассажирского судна, в котором расположен аварийный пост управления, предусматривается второй выходной путь, за исключением случаев, когда имеется выход на открытую палубу.

      Примечание : Местный пост управления, расположенный в помещении рулевого привода, считается аварийным постом, если отсутствует отдельный аварийный пост управления.

      2760. На пассажирских судах предусматривают два выходных пути из ЦПУ, выгороженного внутри машинного помещения. При этом, по крайней мере, один из них имеет огнестойкую защиту на всем протяжении до безопасного места вне машинного помещения.

      2761. Каждое машинное помещение категории А грузового судна имеет не менее двух выходных путей, которые отвечают требованиям либо подпункта 1) настоящего пункта, либо подпункта 2) настоящего, а именно:

      1) состоять из двух стальных трапов, разнесенных как можно дальше друг от друга и ведущих к дверям (люкам), из которых предусмотрен выход на открытую палубу. При этом один из выходных путей должен располагаться в защищенной выгородке протяженностью от нижней части помещения до безопасного места вне этого помещения, отвечающей требованиям пункта 2387 настоящих Правил. В выгородке устанавливаются самозакрывающиеся противопожарные двери такой же огнестойкости. Крепление трапа выполняют таким образом, чтобы не происходила передача тепла внутрь выгородки через неизолированные точки крепления. Выгородка имеет минимальные внутренние размерения не менее 800 х 800 мм с учетом защиты и аварийное освещение;

      2) состоять из одного стального трапа, ведущего к двери (люку) в верхней части помещения и обеспечивающего выход на открытую палубу, и, кроме того, из открываемой с обеих сторон стальной двери в нижней части помещения, расположенной в месте, достаточно удаленном от указанного трапа, которая обеспечивает доступ к безопасному выходному пути из нижней части помещения на открытую палубу.

      2762. На грузовых судах валовой вместимостью менее 1000 по согласованию с Регистром судоходства допускается наличие одного выходного пути из машинных помещений категории А с учетом ширины и расположения верхней части помещения. Кроме этого, выходной путь на таких судах допускается не оборудовать выгородкой, требуемой в подпункте 1) пункта 2761 настоящих Правил.

      2763. Из помещения рулевого привода грузового судна, в котором расположен аварийный пост управления, предусматривается второй выходной путь, за исключением случаев, когда имеется выход на открытую палубу.

      Примечание : Местный пост управления, расположенный в помещении рулевого привода, считается аварийным постом, если отсутствует отдельный аварийный пост управления.

      2764. Каждое машинное помещение, не являющееся помещением категории А, имеет не менее двух выходных путей, за исключением помещений, посещаемых периодически, и помещений, где максимальное расстояние до выходной двери (люка) не превышает 5 м.

      2765. Выходы из туннелей, предназначенных для валопроводов и трубопроводов, заключают в водонепроницаемые шахты, выведенные выше палубы переборок или самой высокой ватерлинии.

      Необходимо чтобы двери из туннелей валопроводов и трубопроводов, ведущие в машинные помещения и помещения грузовых насосов, отвечали требованиям главы 77 настоящих Правил.

      2766. На нефтеналивных и комбинированных судах один из выходных путей из туннелей трубопроводов, расположенных под грузовыми танками, может вести в помещение грузовых насосов. Выход в машинные помещения не допускается.

      2667. Двери и крышки люков помешений грузовых насосов на нефтеналивных судах открываются и закрываются как изнутри, так и снаружи, а их конструкция исключает возможность искрообразования.

      2768. Выходы из помещений грузовых насосов ведут непосредственно на открытую палубу. Выходы в другие машинные помещения не допускаются.

      2769. Если два смежных машинных помещения сообщаются при помощи дверей, и каждое из этих помещений имеет только по одному выходному пути через шахту, то эти пути располагают по обоим бортам.

Глава 186. Изоляция нагревающихся поверхностей

      Сноска. Заголовок главы 186 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2770. Нагревающиеся свыше 220 оС поверхности механизмов, оборудования и трубопроводов, на которые возможно попадание топлива в результате неисправности топливной системы, надлежащим образом изолируются.

      2771. Необходимо чтобы изоляционные материалы и покрытие изоляции отвечали требованиям пункта 2159 настоящих Правил.

      2772. Предпринимаются конструктивные меры для предотвращения попадания на горячие поверхности любых нефтепродуктов под давлением из насосов, фильтров или подогревателей.

Подраздел 5. Валопроводы
Глава187. Общие положения

      Сноска. Заголовок главы 187 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2773. Валопровод представляет собой цельное устройство, соединяющее двигатель с движителем. Обеспечивается оптимальное размещение валопровода в пространстве судна, предусматривающее рациональное сочетание нагрузок на компоненты валопровода, его опоры и двигатель. Для этого выполняют комплекс конструктивных, научных, технических и производственных мероприятий, объединенных понятием "Центровка валопровода", одобренных Регистром судоходства.

      2774. Минимальные диаметры валов без учета припуска на последующую проточку валов в период эксплуатации определяются формулами, приведенными в настоящем разделе. При этом предполагается, что дополнительные напряжения от крутильных колебаний не будут превышать допускаемых требованиями подраздела 8 раздела 9 настоящих Правил.

      Временное сопротивление материала вала следует принимать не менее 400 МПа, а для валов, которые испытывают напряжения от вибрации, близкие к допускаемым при работе на переходных режимах, - не менее 500 МПа.

      Допускается применение альтернативных методов расчета. Эти методы учитывают критерии статической и усталостной прочности и включают все соответствующие нагрузки при всех допускаемых условиях эксплуатации.

      Диаметры валов, определяемые в соответствии с пунктами 2778, 2779 и 2780 настоящих Правил для судов ограниченных районов плавания R2 и R3, допускается уменьшать на 5 %.

      2775. На ледоколах и судах с ледовыми усилениями гребные валы защищают от воздействия льда.

      2776. На судах, где нет препятствий свободному выходу гребного вала из дейдвудного устройства, предусматривают средства, исключающие выход гребного вала при его поломке из дейдвудного устройства, или выполняют меры, предотвращающие затопление машинного отделения в случае потери гребного вала.

      2777. Пространство между дейдвудной трубой и ступицей гребного винта защищают прочным кожухом.

Глава 188. Конструкция и размеры валов

      Сноска. Заголовок главы 188 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2778. Расчетный диаметр промежуточного вала, мм, принимают не менее определяемого по формуле:

     

(731)

      где F—коэффициент, принимаемый в зависимости от типа механической установки:

      95 — для механических установок с роторными главными механизмами или с ДВС, оборудованными гидравлическими или электромагнитными муфтами;

      100 — для других типов механических установок с ДВС;

      Р — расчетная мощность на промежуточном валу, кВт;

      n — расчетная частота вращения промежуточного вала, об/мин.

      2779. Диаметр упорного вала выносного подшипника скольжения на расстоянии одного диаметра упорного вала в обе стороны от гребня вала, а для подшипников качения — в пределах корпуса подшипника, следует принимать не менее 1,1 диаметра промежуточного вала, определенного по формулам (731), (733) настоящих Правил. Вне указанных расстояний диаметр вала допускается постепенно уменьшать до диаметра промежуточного вала.

      2780. Расчетный диаметр гребного вала, мм, следует принимать не менее определяемого по формуле:

      dгp=100k

, (732)

      где к — коэффициент, принимаемый в зависимости от конструкции вала:

      для участка вала от большого основания конуса или наружного фланца гребного вала до носовой кромки ближайшего к движителю подшипника (но во всех случаях не менее 2,5 dгр):

      1,22 — если применяется бесшпоночное соединение гребного винта с валом или при соединении винта с фланцем, откованным заодно с валом;

      1,26 — если соединение гребного винта с валом осуществляется с помощью шпонки (шпонок); для участка вала от носовой кромки кормового дейдвудного подшипника или кормового кронштейнового подшипника в нос до носового торца носового уплотнения дейдвудной трубы — для всех типов исполнения к = 1,15.

      Остальные обозначения приведены в пункте 2778 настоящих Правил.

      На участке вала в нос от носового торца носового дейдвудного уплотнения (сальника) диаметр вала допускается постепенно уменьшать до фактического диаметра промежуточного вала.

      При применении поверхностного упрочнения диаметры гребных валов по согласованию с Регистром судоходства возможно уменьшить.

      2781. Диаметр вала, изготовленного из стали с временным сопротивлением более 400 МПа, определяют по формуле:

     

, (733)

      где dM — уменьшенный диаметр вала, мм;

      d — расчетный диаметр вала, мм;

      R — временное сопротивление материала вала.

      Во всех случаях временное сопротивление в формуле принимается не более 760 МПа (при углеродистой и углеродисто-марганцевой стали) 800 МПа (при легированной стали) для промежуточного и упорного вала и 600 МПа для гребного вала.

      2782. Диаметры валов ледоколов и судов с ледовыми усилениями превышают расчетные значения на величину, указанную в приложении 291 настоящих Правил.

      Диаметры гребных валов ледоколов и судов с ледовыми усилениями (за исключением категории Icel), мм, в районе кормовых подшипников, кроме того, удовлетворяют следующему условию:

      dn > a

(734)

      где а — коэффициент, равный:

      10,8 — при диаметре ступицы винта, равном или меньше 0,25D;

      11,5 — при диаметре ступицы винта больше 0,25D (D — диаметр гребного винта);

      b — ширина спрямленного цилиндрического сечения лопасти на радиусе 0,25Л для цельнолитых винтов и 0,35Л для ВРШ, м;

      s — наибольшая фактическая толщина спрямленного цилиндрического сечения лопасти на радиусах, как указано для b, мм;

      R — временное сопротивление материала лопасти, МПа;

      ReH — предел текучести материала гребного вала, МПа

      2783. Если в валу выполнено осевое отверстие, его диаметр не должен превышать 0,4 расчетного диаметра вала.

      При необходимости диаметр осевого отверстия допускается увеличивать до определяемого по формуле:

      dc < (da4-0,97d3da)1/4, (735)

      где dc — диаметр осевого отверстия;

      da — фактический диаметр вала;

      d — расчетный диаметр вала без осевого отверстия.

      2784. Если на валу выполнено радиальное отверстие, то диаметр вала увеличивают на отрезке длины не менее семи диаметров отверстия. Отверстие находится в середине утолщенной части вала, а его диаметр не превышает 0,3 расчетного диаметра вала. Независимо от диаметра отверстия, диаметр вала увеличивают не менее чем на 0,1 расчетного диаметра. Кромки отверстия закругляют радиусом не менее 0,35 диаметра отверстия, а его поверхность должна быть гладкой. Учет влияния пересечения радиального отверстия с эксцентрическим осевым является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      2785. Диаметр вала, в котором выполнен продольный вырез, увеличивают не менее чем на 0,2 расчетного диаметра вала. При этом длина выреза должна быть не более 0,8, а ширина — не менее 0,1 расчетного диаметра вала. Допускается до трех вырезов с учетом их симметричного расположения.

      Утолщенная часть вала должна быть такой длины, чтобы с каждой стороны она выступала за пределы выреза на расстояние не менее 0,25 расчетного диаметра вала. Переход с одного диаметра на другой должен быть плавным. Концы выреза закругляют радиусом, равным половине ширины выреза, а кромки — радиусом не менее 0,35 ширины выреза; поверхности выреза должны быть гладкими.

      2786. Диаметр вала, имеющего шпоночный паз, увеличивают не менее чем на 0,1 расчетного диаметра вала. Для участков вала на расстоянии не менее 0,2 расчетного диаметра вала от шпоночного паза увеличение диаметра не обязательно.

      Применение шпоночных пазов в валопроводах, имеющих запретные зоны частот вращения, не рекомендуется.

      Если шпоночный паз выполнен на наружном конце гребного вала, увеличение диаметра гребного вала не обязательно.

      2787. Толщина соединительных фланцев промежуточного и упорного валов, а также внутреннего конца гребного вала принимается не менее 0,2 требуемого диаметра промежуточного вала или не менее диаметра болта, определенного по формуле (737) настоящих Правил, для материала, из которого изготовляется вал, в зависимости от того, что больше.

      Толщина соединительного фланца наружного конца гребного вала под головками болтов должна быть не менее 0,25 требуемого диаметра вала в районе фланца.

      2788. Радиус закругления у основания наружного фланца гребного вала должен быть не менее 0,125, а для остальных фланцев валов — не менее 0,08 требуемого диаметра вала в районе фланца. Закругление допускается выполнять переменным радиусом. При этом коэффициент концентрации напряжений допускается не более, чем при постоянном радиусе закругления.

      Закругление должно быть гладким. Подрезка закруглений под головки и гайки соединительных болтов не допускается.

      2789. Радиус закругления между боковыми стенками и дном шпоночного паза должен быть не менее 0,0125 диаметра вала, но не менее 1 мм.

      2790. Конус гребного вала под гребной винт при применении шпонки выполняется с конусностью не более 1:12, а при бесшпоночном соединении — согласно пункту 2800 настоящих Правил.

      2791. Шпоночные пазы на конусах валов со стороны большого основания конуса должны быть лыжеобразными, а на конусах валов под гребной винт имеет дополнительную ложкообразную разделку.

      Расстояние от большого основания конуса до ложкообразного окончания шпоночного паза для наружного конца гребного вала диаметром больше 100 мм должно быть не менее 0,2 требуемого диаметра вала при отношении глубины шпоночного паза к диаметру вала меньше 0,1 и не менее 0,5 требуемого диаметра вала при отношении глубины шпоночного паза к диаметру вала больше 0,1.

      Лыжеобразное окончание шпоночного паза на конусах валов под соединительные муфты не должно выходить за пределы большого основания конуса.

      Если шпонка крепится в шпоночном пазу винтами, то первый винт от большого основания конуса вала размещается на расстоянии не менее 1/3 длины конуса вала. Глубина отверстий не должна быть больше диаметра винта. Кромки отверстий закругляют. Если в конструкции вала предусмотрены глухие осевые отверстия, то кромки отверстия и конец сверления также закругляют. Радиус закругления должен быть не менее указанного в пункте 2789 настоящих Правил.

      2792. Гребные валы надежно защищают от соприкосновения с морской водой.

      2793. Облицовки гребных валов изготавливаются из сплавов, обладающих высокой коррозионной стойкостью к морской воде.

      2794. Толщина бронзовой облицовки вала s, мм, принимается не менее определяемой по формуле:

      s = 0,03 dT' + 7,5, (736)

      где dr' — диаметр гребного вала под облицовкой, мм.

      Толщину облицовки между подшипниками допускается уменьшать до 0,75s.

      2795. Рекомендуется применение сплошных облицовок.

      Облицовки, состоящие из отдельных частей, соединяются при помощи сварки или иным одобренным Регистром судоходства способом. Стыки сварных швов рекомендуется располагать вне рабочих мест облицовки. При несплошных облицовках участок вала между облицовками защищают от воздействия морской воды одобренным Регистром судоходства способом.

      2796. Во избежание попадания воды на конус гребного вала предусматривают уплотнения.

      Конструктивно обеспечивается возможность гидравлического испытания указанного уплотнения.

      2797. Облицовки насаживают на вал с натягом. Применение штифтов и других деталей для крепления облицовок на валу не допускается.

Глава 189. Соединение валов

      Сноска. Заголовок главы 189 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2798. Соединение фланцев валов выполняется плотно пригнанными болтами.

      Применение фланцевых соединений без плотно пригнанных болтов является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      2799. Диаметр болтов соединительных фланцев, мм, принимают не менее определяемого по формуле:

      dб = 0,65

(737)

      где dap — диаметр промежуточного вала, определенный по формуле (731) настоящих Правил с учетом ледовых усилений, предусмотренных в пункте 3012 настоящих Правил, мм.

      Если диаметр вала увеличен из-за крутильных колебаний, то в качестве dnp принимается увеличенный диаметр промежуточного вала;

      R — временное сопротивление материала вала, МПа;

      R — временное сопротивление материала болта, МПа, которое принимается в пределах R < R < R, но не более 1000 МПа;

      i — число болтов в соединении;

      D — диаметр центровой окружности соединительных болтов, мм.

      Диаметр болтов, крепящих винт к фланцу гребного вала, является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

Глава 190. Бесшпоночные соединения гребного винта и муфт валопровода

      Сноска. Заголовок главы 190 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2800. Концы валов при бесшпоночной посадке гребных винтов и муфт выполняются с конусностью не более 1:15. Если конусность не превышает 1:50, соединения валов с муфтами допускается выполнять без концевой гайки или другого крепления муфты.

      Стопорные устройства концевых гаек закрепляют на валах.

      2801. Бесшпоночное соединение гребного винта с гребным валом, как правило, выполняется без применения промежуточной втулки между ступицей и валом.

      Конструкции с применением промежуточной втулки являются в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      2802. При монтаже бесшпоночного соединения осевое перемещение ступицы по отношению к валу или промежуточной втулке с момента получения металлического контакта на конусной поверхности после устранения зазора определяется по формуле:

     

h =

(738)

      где

h — осевое перемещение ступицы при монтаже, см;

      В — коэффициент материала и формы соединения, МПа-1, определяемый по формуле:

      В =


      Для соединений со стальным валом без осевого сверления коэффициент В допускается принимать по приложению 292 настоящих Правил с применением линейной интерполяции;

      Еу,Еw — модули упругости при растяжении материала ступицы и вала, МПа;

      vy — коэффициент Пуассона для материала ступицы;

      vw — коэффициент Пуассона для материала вала; для стали vw = 0,3;

      у — средний коэффициент внешнего диаметра ступицы;

      w — средний коэффициент диаметра отверстия на валу;

      Dw — средний внешний диаметр вала в месте контакта со ступицей или промежуточной втулкой (приложение 293 настоящих Правил).

      Без промежуточной втулки:

      Dw1 = Dy1; Dw2 = Dy2; Dw3 = Dy3; Dw1 = Dy4;

      С промежуточной втулкой:

      Dw1

Dy1; Dw2

Dy2; Dw3

Dy3; Dw1

Dy4;

      у =

для ступицы;

      w =

- для вала;

      Dу — средний внутренний диаметр ступицы в месте контакта с валом или промежуточной втулкой, см;

      h — рабочая (контактная) длина конуса вала или промежуточной втулки со ступицей, см;

      z — конусность ступицы;

      Р — мощность, передаваемая соединением, кВт;

      n — частота вращения соединения, об/мин;

      L — коэффициент ледовых усилений согласно приложению 294 настоящих Правил;

      Т— упор гребного винта при ходе вперед, кН (при отсутствии данных — пункт 930 настоящих Правил);

     

- коэффициенты теплового линейного расширения материала ступицы и вала, 1/оС;

      tе, tm — температуры соединения в условиях эксплуатации и при монтаже, оС;

      к = 1 — для соединений без промежуточной втулки;

      к = 1,1 —для соединений с промежуточной втулкой.

      Для судов с ледовыми усилениями величину

h следует принимать как большую из рассчитанных для предельных температур в условиях эксплуатации, то есть для tе = 35 оС при L= 1; tе = 0 оС при L > 1.

      При отсутствии ледовых усилений расчет следует выполнять однократно для самой высокой температуры в условиях эксплуатации, то есть для te = 35 оС при L =1.

      2803. Натяг при монтаже стальных муфт и валов с цилиндрическими сопрягаемыми поверхностями определяется по формуле:

     

, (739)

      где AD — натяг на диаметре D, см.

      Остальные обозначения приведены в пункте 2802 настоящих Правил.

      2804. Для ступиц и полумуфт при бесшпоночном их соединении с валами следует руководствоваться зависимостью

     

, (740)

      где А — коэффициент формы ступицы, определяемый по формуле:

     

.

      Коэффициент А определяется также по приложению 295 настоящих Правил линейной интерполяцией;

      C =

hrz - для соединений с коническими сопрягаемыми поверхностями;

      C =

Dr- для соединений с цилиндрическими сопрягаемыми поверхностями;

hr - фактическое перемещение при монтаже ступицы при температуре tm,

hr,- >

h;

Dr- фактический натяг при монтаже соединения с цилиндрическими сопрягаемыми поверхностями,

Dr >

D;

      ReH — предел текучести материала ступицы, МПа.

      Остальные обозначения приведены в пункте 2802 настоящих Правил.

Глава 191. Расположение опор валопровода

      Сноска. Заголовок главы 191 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2805. Число опор валопровода, их координаты вдоль оси и в вертикальной плоскости, а также воспринимаемые нагрузки необходимо определять на базе расчета, выполненного по проверенной методике, согласованной с Регистром судоходства.

      2806. Необходимо чтобы расстояние между силами реакции соседних подшипников валопровода при отсутствии в пролете сосредоточенных масс удовлетворяло условию:

     

, (741)

      где l — длина пролета (расстояние между реакциями соседних опор), м;

      d — минимальный наружный диаметр вала в пролете, м;

      n — частота вращения валопровода, об/мин;

     

— коэффициент, принимаемый равным:

      14 — при n < 500 об/мин

      или 300/

— при n > 500 об/мин;

      а — коэффициент для полых валов, принимаемый равным

,

     

- — отношение диаметров отверстия do наружной поверхности вала d.

      Примечание. Ограничение минимальной длины (левая часть уравнения (741) настоящих Правил применяется для всех пролетов, кроме ближайшего к движителю.

      2807. Рекомендуется стремиться к минимальному числу опор валопровода и максимально возможной длине пролетов между ними.

      2808. Длины пролетов между опорами валов проверяют расчетом изгибных колебаний.

      2809. Опоры валопровода устанавливают таким образом, чтобы элементы двигателя или редуктора (подшипники, зубчатые колеса) воспринимали нагрузки в допустимых пределах.

      2810. Реакции всех опор валопровода должны быть положительными.

Глава 192. Подшипники валов

      Сноска. Заголовок главы 192 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2811. Ближайший к движителю подшипник гребного вала отвечает требованиям приложения 296 настоящих Правил.

      Следующие в сторону носа судна подшипники гребного вала удовлетворяет условию

      l>R/qd, (742)

      где обозначения и нормы для q принимаются по приложению 293 настоящих Правил.

      2812. Охлаждение дейдвудных подшипников водой должно быть принудительным в соответствии с требованиями главы 318 настоящих Правил.

      Система подачи воды оборудуется указателем потока воды и сигнализацией по минимальному потоку.

      При открытой системе смазки дейдвудных подшипников забортной водой на судах, работающих на мелководье, или специализированных судах, таких как землечерпалки, землесосы, рекомендуется устанавливать в системе прокачки дейдвудного подшипника устройство эффективной очистки забортной воды (фильтры, фильтр-гидроциклон) или устанавливать дейдвудные подшипники с уловителями грязи с последующей промывкой.

      Клапан невозвратно-запорного типа, отсекающий подачу воды на дейдвудные подшипники, устанавливается на дейдвудной трубе или переборке ахтерпика.

      2813. Дейдвудные подшипники, работающие на масляной смазке, имеют принудительное охлаждение масла, кроме случаев, когда ахтерпик постоянно заполнен водой.

      Предусматривается контроль температуры масла или вкладыша подшипника.

      2814. При масляной смазке дейдвудных подшипников масляные цистерны оборудуются указателями уровня и сигнализацией нижнего уровня.

Глава 193. Дейдвудные уплотнения, тормозные устройства

      Сноска. Заголовок главы 193 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2815. Дейдвудные устройства оборудуют дейдвудными уплотнениями, обеспечивающими эффективную защиту от аварийного проникновения забортной воды внутрь корпуса судна и экологическую безопасность дейдвудного устройства.

      2816. Допускаемые минимальные и максимальные объемы протечек смазочно-охлаждающей среды в окружающее пространство и внутрь корпуса судна технически обосновывают.

      2817. В составе валопровода предусматривается тормозное устройство. В качестве такого устройства допускаются тормоз, стопорное или валоповоротное устройства, предотвращающие вращение валопровода в случае выхода из строя его главного двигателя.

Глава 194. Гидравлические испытания

      Сноска. Заголовок главы 194 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2818. Облицовки гребных валов и литые дейдвудные трубы после завершения механической обработки испытывают давлением 0,2 МПа. Сварные и ковано-сварные трубы допускается не подвергать гидравлическим испытаниям при условии проведения неразрушающего контроля 100 % сварных швов.

      2819. Уплотнения дейдвудных устройств при закрытой системе смазки после монтажа испытываются на плотность давлением, равным высоте столба жидкости в напорных цистернах при рабочем уровне. Испытание, как правило, проводится при проворачивании гребного вала.

Подраздел 6. Движители
Глава 195. Общие положения

      Сноска. Заголовок главы 195 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2820. Требования настоящего подраздела распространяются на металлические гребные винты фиксированного шага цельнолитые и со съемными лопастями, а также на винты регулируемого шага.

      2821. Необходимо чтобы конструкция и размеры винтов главных средств активного управления судами соответствовали требованиям настоящего подраздела.

      Конструкции крыльчатых и водометных движителей являются в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      Объем требований к конструкции и размерам винтов вспомогательных САУС допускается уменьшать по согласованию с Регистром судоходства.

Глава 196. Толщина лопасти

      Сноска. Заголовок главы 196 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2822. Толщина лопасти гребного винта проверяется в расчетном корневом сечении и в сечении на радиусе r = 0,6л, где R — радиус винта.

      Расчетное корневое сечение принимается:

      для цельнолитых винтов — на радиусе 0,2R, если радиус ступицы меньше 0,2R, и на радиусе 0,25R, если радиус ступицы больше или равен 0,2R;

      для винтов со съемными лопастями — на радиусе 0,3R, при этом значения коэффициентов А и с принимаются для r = 0,25R;

      для ВРШ — на радиусе 0,35R.

      Примечание. Толщина лопасти в расчетном сечении определяется без учета галтелей.

      Наибольшая толщина s спрямленного цилиндрического сечения лопасти цельнолитых, сборных винтов и ВРШ, мм, допускается не менее определяемой по формуле

     

, (743)

      где А — коэффициент, определяемый по номограмме в приложении 297 настоящих Правил в зависимости от относительного радиуса r/R расчетного сечения и шагового отношения H/D на этом радиусе (для ВРШ принимается шаговое отношение, соответствующее основному проектному режиму);

      к —коэффициент, определяемый по приложению 298 настоящих Правил;

      Р — мощность на гребном валу при расчетной мощности главных механизмов, кВт;

      z — число лопастей винта;

      b — ширина спрямленного цилиндрического сечения лопасти на расчетном радиусе, м;

     

= 0,6Лmn + 175 МПа, но не более 570 МПа для стали и не более 610 МПа для медных сплавов;

      Rma — временное сопротивление материала лопасти, МПа;

      n — частота вращения винта при расчетной мощности, об/мин;

      с — коэффициент центробежных напряжений, определяемый по приложению 299 настоящих Правил;

      m — уклон лопасти, мм;

      D — диаметр винта, м.

      Отверстия для деталей крепления съемных лопастей гребных винтов и лопастей ВРШ не должны уменьшать расчетное корневое сечение лопасти.

      Для судов смешанного (река-море) плавания и судов ограниченных районов плавания R2 и R3 толщину лопастей допускается уменьшить на 5 %.

      2823. Толщина концевых кромок лопастей на радиусе D/2 должна быть не менее определяемой по приложению 300 настоящих Правил. Толщина входящих и выходящих кромок лопастей, измеренная на расстоянии 0,05 ширины сечения от кромок, должна быть не менее 50 % толщины концевой кромки лопастей.

      2824. Толщину лопасти, определенная согласно пунктам 2822 и 2823 настоящих Правил, в обоснованных случаях (например, при применении специального профиля лопасти) допускается уменьшать при условии представления Регистру судоходства подробных расчетов прочности.

      2825. Толщина лопасти с несимметричным контуром нормальной проекции и большой откидкой (саблевидностью) (

> 25о) проверяется в соответствии с требованиями пункта 2822 настоящих Правил. Дополнительно толщина лопасти на радиусе 0,6 R на расстоянии 0,8 ширины сечения b должна быть не менее определяемой по формуле:

     

, (744)

      где s — определяется на радиусе 0,6R по формуле (743) настоящих Правил;

     

— угол, град, равный наибольшему из углов 0, или 02 (приложение 301 настоящих Правил).

      Если плавность профиля сечения лопасти на радиусе 0,6 R при обязательном удовлетворении требований к минимальной толщине вблизи задней кромки (на 0,8b) не обеспечивается, увеличивается толщина s на радиусе 0,6R.

      2826. На ледоколах и судах с ледовыми усилениями напряжения в нагруженных деталях механизма поворота лопастей не превышают предела текучести их материала при поломке лопасти по направлению наименьшей прочности сечения от силы, приложенной на расстоянии 2/3 длины лопасти от ступицы по оси лопасти и на 2/3 расстояния от оси поворота лопасти до входящей кромки по ширине лопасти.

Глава 197. Ступица и детали крепления лопасти

      Сноска. Заголовок главы 197 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2827. Радиусы галтелей перехода лопасти в ступицу составляют по всасывающей стороне не менее 0,04D, а по нагнетательной стороне — не менее 0,03D.

      При отсутствии уклона лопасти радиус галтелей по обеим сторонам должен быть не менее 0,03D.

      Допускается плавный переход лопасти в ступицу переменным радиусом.

      2828. В ступице гребного винта должны быть выполнены отверстия для заполнения свободных полостей между ступицей и конусом вала инертной, в отношении коррозионного воздействия, массой; заполнению такой массой подлежит также полость под обтекателем.

      2829. Диаметр болтов (шпилек), крепящих лопасти к ступице винта, или внутренний диаметр резьбы этих болтов (шпилек), в зависимости от того, что меньше, должен быть не менее определяемого по формуле:

     

, (745)

      где k= 0,33 — при трех шпильках со стороны нагнетательной поверхности;

      0,30 — при четырех шпильках со стороны нагнетательной поверхности;

      0,28 — при пяти шпильках со стороны нагнетательной поверхности;

      s — наибольшая фактическая толщина лопасти в расчетном корневом сечении (пункт 2822 настоящих Правил), мм;

      b — ширина спрямленного цилиндрического сечения лопасти в расчетном корневом сечении, м;

      R — временное сопротивление материала лопастей, МПа;

      R — временное сопротивление материала болтов (шпилек), МПа;

      d — диаметр окружности расположения центров шпилек; при расположении шпилек не по окружности d= 0,85l (l — расстояние между наиболее удаленными шпильками), м.

      2830. Детали стопорения болтов (гаек) крепления лопастей сборных гребных винтов судов с ледовыми усилениями должны быть утоплены во фланец лопасти.

Глава 198. Балансировка винтов. Винты регулируемого шага

      Сноска. Заголовок главы 198 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2831. Окончательно обработанный винт должен быть статически отбалансирован.

      Степень балансировки должна быть проверена контрольным грузом, при подвешивании которого на конец каждой горизонтально расположенной лопасти винт должен начать вращение. Масса контрольного груза должна быть не больше определяемой по формуле:

      m < kmB / R, (746)

      где m — масса контрольного груза, кг;

      mв — масса винта, т;

      R — радиус винта, м;

      k = 0,75 при n < 200;

      0,5 при 200<n<500;

      0,25 при n > 500;

      n — расчетная частота вращения винта, об/мин.

      При массе винта более 10 т коэффициент к принимается не более 0,5 независимо от частоты вращения винта.

      2832. Силовая система гидравлики ВРШ оборудуется двумя насосами с одинаковой подачей — основным и резервным, — один из которых может быть приводным от главных механизмов. Приводной насос обеспечивает перекладку лопастей на всех режимах работы главных механизмов.

      При числе насосов более двух их подача выбирается из условия, что при выходе из строя любого насоса суммарная подача оставшихся насосов обеспечивает время перекладки лопастей не более, указанного в пункте 2836 настоящих Правил.

      На судах, имеющих два ВРШ, возможно предусмотреть один независимый резервный насос для обоих винтов.

      2833. Механизм изменения шага выполняют таким образом, чтобы при выходе из строя силовой системы гидравлики имелась возможность установки лопастей в положение переднего хода.

      На многовальных судах, указанное требование допускается не выполнять.

      2834. На судах с ВРШ, на которых по условиям эксплуатации возможна перегрузка главного двигателя, рекомендуется применять устройства, автоматически предохраняющие главный двигатель от перегрузки.

      2835. Силовая система гидравлики выполняется согласно требованиям, указанным в подразделе 7 раздела 11 настоящих Правил, а трубопроводы этой системы испытываются согласно требованиям подразделе 21 раздела 10 настоящих Правил.

      2836. Время перекладки лопастей ВРШ с положения полного переднего хода на положение полного заднего хода при неработающих главных механизмах не превышает 20 с для винтов диаметром до 2 м включительно и 30 с — для винтов диаметром свыше 2 м.

      2837. В гравитационных системах смазки ВРШ напорные цистерны располагаются выше самой высокой грузовой ватерлинии и оборудуются указателями уровня и сигнализацией нижнего уровня.

Глава 199. Гидравлические испытания

      Сноска. Заголовок главы 199 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2838. Уплотнения конуса и кожуха фланца гребного вала после установки винта испытывают давлением не менее 0,2 МПа. Если указанные уплотнения находятся под давлением масла из дейдвудной трубы или ступицы винта, они испытываются вместе с дейдвудными уплотнениями или ступицей гребного винта.

      2839. Ступица ВРШ после сборки лопастей испытывается внутренним давлением, равным высоте столба рабочего уровня масла в напорной цистерне, или давлением, создаваемым насосом, действующим в системе смазки ступицы.

      Как правило, испытание производится при перекладке лопастей.

Подраздел 7. Средства активного управления судами
Глава 200. Общие положения

      Сноска. Заголовок главы 200 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2840. Требования настоящего подраздела относятся к САУС, как они определены в пункте 6 настоящих Правил.

      2841. При установке САУС, как главного движительно-рулевого устройства, их должно быть, как правило, не менее двух.

      При этом предусматриваются посты управления, оборудованные необходимыми приборами и средствами связи, как указано в главах 177, 178-180 настоящих Правил.

      Установка на судне одного САУС в качестве главного движительно-рулевого устройства является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      2842. Требования по установке механизмов и оборудования САУС, материалам и сварке указаны главах 173, 176, 184 настоящих Правил.

      2843. Для САУС в составе пропульсивных установок и систем динамического позиционирования размеры и материалы валов, муфт, соединительных болтов, движителей, зубчатых передач, а также электрооборудование отвечают требованиям соответствующих разделов и подразделов Правил.

      Для главных САУС выполняются кроме того, применимые требования соответствующих подразделов Правил, относящиеся к рулевым устройствам.

      При отсутствии в Правилах требований к отдельным элементам САУС, их применение является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      2844. Расчеты зубчатых передач САУС выполняются по методике, изложенной в главе 364 настоящих Правил, или по методике, признанной Регистром судоходства. При этом коэффициенты запаса зубчатых передач должны быть не менее, указанных в главе 364 настоящих Правил. Значения этих коэффициентов для передач САУС систем динамического позиционирования принимаются как для главных САУС.

      2845. Минимальный ресурс подшипников качения следует принимать не менее:

      30000 ч — для главных САУС,

      10000 ч — для САУС систем динамического позиционирования,

      5000 ч — для вспомогательных САУС.

      2846. Помещения, в которых находятся механизмы САУС, оборудуют соответствующими средствами вентиляции, пожаротушения, осушения, обогрева и освещения.

Глава 201. Требования к конструкции

      Сноска. Заголовок главы 201 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2847. Движительно-рулевые поворотные колонки имеют устройства, обеспечивающие фиксацию положения при повороте на любой угол.

      2848. Главные САУС имеют аварийный механизм поворота.

      2849. Движительно-рулевая колонка, осуществляющая реверс поворотом установки, обеспечивает приемлемое время реверсирования в зависимости от назначения судна. При этом время поворота колонки на 180o не должно быть более 20 с для установок с винтом диаметром до 2 м включительно и более 30 с — для установок с винтом диаметром свыше 2 м.

      2850. Внутренняя часть САУС надежно защищают от попадания забортной воды уплотнениями одобренного Регистром судоходства типа. Для главных САУС и САУС систем динамического позиционирования это уплотнение состоит не менее чем из двух отдельных близких по эффективности уплотнительных элементов.

      2851. Обеспечивается удобный доступ к составным частям САУС при их обслуживании в объеме, предусмотренном руководством по обслуживанию и эксплуатации.

      2852. Если конструкция главных САУС не обеспечивает предотвращение свободного вращения движителя и валопровода в случае выхода из строя приводного механизма, предусматривается тормозное устройство в соответствии с требованиями главы 193 настоящих Правил.

      По согласованию с Регистром судоходства тормозные устройства для САУС систем динамического позиционирования и вспомогательных САУС допускается не предусматривать.

      2853. Прочность деталей механизма поворота главных САУС, деталей корпуса и крепления составных частей, валов, зубчатых передач, деталей ВРШ рассчитывают таким образом, чтобы они могли выдержать без повреждения нагрузку, вызывающую поломку лопасти гребного винта.

      2854. Главные САУС ледоколов имеют устройство, предотвращающее ледовые перегрузки механизма поворота.

      2855. Прочность деталей механизма поворота главных САУС, элементов крепления к корпусу рассчитывают таким образом, чтобы выдержать без повреждения гидродинамические и ледовые нагрузки, воздействующие на гребной винт, насадку и корпус САУС. Методика определения расчетных нагрузок согласовывается с Регистром судоходства. Допускается определение гидродинамических и ледовых нагрузок на элементы САУС по результатам гидродинамических испытаний и испытаний самоходных моделей в ледовом опытовом бассейне по методикам, согласованным с Регистром судоходства.

Глава 202. Средства аварийно-предупредительной сигнализации

      Сноска. Заголовок главы 202 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2856. САУС, как минимум, оборудуют средствами аварийно-предупредительной сигнализации по следующим параметрам:

      1) перегрузка и аварийная остановка приводного двигателя;

      2) потеря питания в системе дистанционного управления и сигнализации;

      3) низкий уровень в цистерне смазочного масла (если имеется);

      4) низкое давление в системе смазочного масла при смазке под давлением;

      5) низкий уровень масла в системе гидравлики разворота колонок и лопастей ВРШ;

      6) низкий уровень масла в цистерне подпора уплотняющих устройств;

      7) высокий уровень воды в льялах корпуса и помещений САУС.

      2857. На мостике предусматривают приборы, обеспечивающие индивидуальную индикацию по следующим параметрам:

      1) перегрузка приводного двигателя САУС и двигателя привода разворота винторулевых поворотных колонок, если отсутствует автоматическая защита;

      2) частота вращения гребного винта;

      3) угол разворота лопастей или шаг ВРШ;

      4) направление упора ВФШ;

      5) угол поворота винторулевой колонки;

      6) наличие питания в системе сигнализации.

      2858. Для вспомогательных САУС число параметров аварийно-предупредительной сигнализации и приборов индикации возможно уменьшить по согласованию с Регистром судоходства.

Глава 203. Гидравлические испытания

      Сноска. Заголовок главы 203 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2859. Внутренняя часть корпуса установок после сборки испытывается пробным гидравлическим давлением, соответствующим максимальной рабочей глубине погружения, с учетом подпора уплотняющих устройств.

      2860. Уплотнения после монтажа испытывают на плотность давлением, равным высоте столба жидкости в напорных цистернах при рабочем уровне.

      2861. Дополнительно возможно потребуется проверка сварных швов деталей рулевой колонки и других сварных конструкций методом неразрушающего контроля в объеме требований раздела 16 настоящих Правил.

Подраздел 8. Крутильные колебания
Глава 204. Общие положения

      Сноска. Заголовок главы 204 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2862. Требования настоящего подраздела распространяется на пропульсивные установки мощностью не менее 75 кВт при применении ДВС и не менее 110 кВт при применении турбо- и электропривода, а также на дизель-генераторы и вспомогательные механизмы с ДВС мощностью не менее 110 кВт.

      2863. Расчеты крутильных колебаний выполняются как для основного варианта работы установки, так и для следующих возможных в эксплуатации вариантов и режимов:

      1) максимального отбора мощности и холостого хода (при нулевом положении лопастей) в установках с ВРШ и крыльчатыми движителями;

      2) раздельной и параллельной работы главных двигателей на общий редуктор;

      3) режима заднего хода;

      4) включения дополнительных приемников мощности, если их моменты инерции соизмеримы с моментами инерции рабочего цилиндра;

      5) с одним неработающим цилиндром для установок с упругими муфтами и редукторами;

      при этом за неработающий должен приниматься цилиндр, отключение которого оказывает наибольшее влияние на увеличение напряжений и переменных моментов;

      6) с заклиненным или снятым демпфером для установок с одним главным двигателем;

      7) со сблокированной упругой муфтой, упругие элементы которой разрушились (для установок с одним главным двигателем).

      2864. Для судов ограниченного района плавания R3 расчеты по подпунктам 6) и 7) пункта 3093 настоящих Правил не требуются.

      В любом случае представление расчета не требуется, если документально подтверждено, что расчетная крутильная схема установки полностью аналогична одобренной ранее, или отличия моментов инерции масс и податливости соединений не превышают 10 % и 5 % соответственно, либо расчет возможно ограничить определением частот свободных колебаний, если на этом этапе расчета будет установлено, что отличия моментов инерции масс и податливости соединений не приводят к изменению частоты свободных колебаний любой из рассматриваемых форм более чем на 5 %.

      2865. Расчет крутильных колебаний содержит:

      1) подробные данные всех элементов установки: технические характеристики двигателя, движителя, демпфера, упругой муфты, редуктора, генератора;

      частоты вращения, соответствующие основным спецификационным режимам длительной работы на частичных нагрузках (средний, малый, самый малый

      ход, режим траления, режим нулевой скорости для установок с ВРШ, режимы главного дизель-генератора);

      схемы всех возможных вариантов работы установки;

      исходные данные расчетной крутильной схемы установки;

      2) таблицы частот свободных колебаний всех форм, имеющих резонансы до 12-го порядка включительно в диапазоне частот вращения (0 — 1,2)nр, с относительными амплитудами колебаний масс и моментов, а также с масштабами напряжений (моментов) для всех участков системы;

      3) для каждого из порядков всех рассчитываемых форм колебаний:

      значения резонансных амплитуд колебаний первой массы системы;

      значения резонансных напряжений (моментов) во всех элементах системы (валах, редукторах, муфтах, генераторах, прессовых или прессово-шпоночных соединениях), а также температур в резиновых элементах упругих муфт и их сопоставление с соответствующими допускаемыми значениями;

      4) значения суммарных напряжений (моментов) при необходимости учета одновременного действия возмущающих моментов нескольких порядков и их сопоставление с соответствующими допускаемыми значениями;

      5) графики напряжений (моментов) в основных участках системы с нанесенными на них допускаемыми для длительной работы и быстрого прохода значениями и запретными зонами, если они назначаются;

      6) выводы по результатам расчета.

      2866. Под амплитудой переменных напряжений от крутильных колебаний понимается значение (

max

min)/2 как это возможно измерить на валу при соответствующих условиях при повторяющемся цикле.

Глава 205. Допускаемые напряжения для коленчатых валов

      Сноска. Заголовок главы 205 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2867. В зонах частот вращения (0,7 — 1,05) nр для коленчатых валов главных двигателей ледоколов и судов с ледовыми усилениями категории Arc4 и (0,9 — 1,05)nр для коленчатых валов главных двигателей прочих судов и коленчатых валов двигателей, работающих на генераторы и другие вспомогательные механизмы ответственного назначения, суммарные напряжения от крутильных колебаний при длительной работе не превышают величины, определяемой по следующим формулам:

      при расчете коленчатого вала в соответствии с требованиями параграфа 2 главы 348 настоящих Правил

     

; (747)

      при расчете коленчатого вала другим методом

     

; (748)

      в зонах частот вращения ниже указанных

     

(749)

      или

     

(750)

      Здесь

0- допускаемые напряжения, МПа;

     

N — максимальное переменное напряжение кручения, определенное при расчете коленчатого вала по формуле (787) настоящих Правил, для наибольшего значения WP;

      Rm — временное сопротивление материала вала, МПа.

      При применении материала с временным сопротивлением более 800 МПа в расчетах следует принимать Rm = 800 МПа;

      n — исследуемая частота вращения, об/мин. Для буксиров, рыболовных траулеров и других судов, у которых главные двигатели длительно эксплуатируются с максимальным крутящим моментом при частотах ниже расчетных во всем рабочем диапазоне, следует принимать n=nр и пользоваться формулами (747) и (748) настоящих Правил. Для главных дизель-генераторов судов с электродвижением в качестве п следует принимать поочередно все спецификационные режимы пр и в каждом из диапазонов (0,9 — 1,05)nр для частичных нагрузок пользоваться формулами (749) и (750) настоящих Правил;

      nр — расчетная частота вращения, об/мин;

      Cd = 0,35 + 0,93d-0,2 — масштабный коэффициент;

      d — диаметр вала, мм.

      2868. Суммарные напряжения от крутильных колебаний в зонах частот вращения, запретных для длительной работы, но через которые допускается быстрое прохождение, не превышают величины, определяемой по формулам:

      для коленчатых валов главных двигателей

     

; (751)

      для коленчатых валов двигателей, работающих на генератор и другие вспомогательные механизмы ответственного назначения

     

(752)

      Здесь

T — допускаемые напряжения для быстрого прохода, МПа;

     

0 — допускаемые напряжения, определенные по одной из формул (747) — (750) настоящих Правил.

Глава 206. Допускаемые напряжения для промежуточных, упорных, гребных валов и валов генераторов

      Сноска. Заголовок главы 206№ 31 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2869. Суммарные напряжения от крутильных колебаний при длительной работе не превышают величины, определяемой по формулам:

      в зонах частот вращения (0,7 — 1,05)nр — для валов ледоколов и судов с ледовыми усилениями категории Агс4 и (0,9 — 1,05)nр — для валов прочих судов и валов генераторов

     

; (753)

      в зонах частот вращения ниже указанных

     

, (754)

      где Rm — временное сопротивление материала вала, МПа.

      При применении материала с временным сопротивлением более 800 МПа (для промежуточного и упорного вала из легированной стали) и более 600 МПа (для промежуточного и упорного вала из углеродистой и углеродисто-марганцевой стали, а также для гребного вала) в расчетах следует принимать Rm = 800 МПа и Rm = 600 МПа соответственно;

      Ск — коэффициент, определяемый по приложению 302 настоящих Правил;

      Cd — пункт 2867 настоящих Правил.

      2870. Суммарные напряжения от крутильных колебаний в зонах частот вращения, запретных для длительной работы, но через которые допускается быстрое прохождение, не превышают:

      для промежуточных, упорных и гребных валов, валов валогенераторов


(755)

      для валов генераторов с приводом от вспомогательных двигателей — величины, определяемой по формуле (751) настоящих Правил.

Глава 207. Допускаемый момент в редукторе

      Сноска. Заголовок главы 207 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2871. Переменный момент в любой ступени редуктора при длительной работе и быстром проходе не превышает допускаемых значений, установленных изготовителем для указанных режимов.

      2872. При отсутствии указанных в пункте 2871 настоящих Правил данных переменный момент в любой ступени редуктора при длительной работе должен отвечать следующим условиям:

      в зонах частот вращения (0,7 — 1,05)nр — для главных установок ледоколов и судов с ледовыми усилениями категории Агс4 и (0,9 — 1,05)nр — для прочих судов:


; (756)

      в зонах частот вращения ниже указанных допускаемый переменный момент является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства, но в любом случае:


; (757)

      Здесь Мном — средний крутящий момент в рассматриваемой ступени на номинальной частоте вращения, Н/м;

      М — средний крутящий момент на рассматриваемой частоте вращения, Н/м.

      При быстром проходе значение переменного момента является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

Глава 208. Допускаемые момент и температура упругих муфт

      Сноска. Заголовок главы 208 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2873. Переменный момент в муфте, соответствующие ему напряжения или температура в материале упругого элемента, обусловленные крутильными колебаниями, при длительной работе и при быстром проходе не превышают допускаемых значений, установленных изготовителем для указанных режимов.

      2874. При отсутствии указанных в пункте 2873 настоящих Правил данных допускаемые для длительной работы и быстрого прохода моменты, напряжения или температуры определяются по методикам, признанным Регистром судоходства.

Глава 209. Прочие элементы установки

      Сноска. Заголовок главы 209 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2875. Для прессовых соединений гребного винта с валом и соединительных муфт валопровода суммарный момент (средний крутящий момент в сумме с переменным) при длительной работе не превышает момента трения в соединениях.

      2876. Для роторов генераторов при отсутствии допускаемых значений, установленных изготовителем, переменный момент не превышает при длительной работе двукратного, при быстром проходе — шестикратного номинального момента генератора.

Глава 210. Измерения крутильных колебаний

      Сноска. Заголовок главы 210 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2877. Результаты расчета крутильных колебаний для установок с главными механизмами подтверждаются измерениями. Измерения производятся для всех вариантов и режимов работы установки, для которых согласно пункту 2863 настоящих Правил выполнены расчеты, за исключением аварийных режимов, перечисленных в подпунктах 6) и 7) пункта 2863 настоящих Правил.

      Регистр судоходства в обоснованных случаях требует выполнение замеров крутильных колебаний для вспомогательных дизель-генераторов и вспомогательных механизмов ответственного назначения с приводом от ДВС.

      2878. Результаты измерений на головном судне (агрегате) серии распространяются на все суда (агрегаты) этой серии, не имеющие отличий в системе двигатель — валопровод — движитель (приводной механизм).

      2879. Полученные при измерениях резонансные (свободные) частоты колебаний не отличаются от расчетных более чем на 5 %. В противном случае расчет подвергают соответствующей корректировке.

      2880. Определение напряжений по данным измерений производится по наибольшим амплитудам колебаний или напряжений соответствующей части торсиограммы или осциллограммы.

      При оценке суммарных напряжений от нескольких порядков колебаний необходимо производить гармонический анализ зарегистрированных параметров.

Глава 211. Запретные зоны частот вращения

      Сноска. Заголовок главы 211 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2881. Если напряжения в валах, моменты в каких-либо элементах установки или температура резиновых элементов упругих муфт, обусловленные крутильными колебаниями, превышают соответствующие допускаемые величины для длительной работы, определенные в соответствии с пунктами 2867, 2869, главами 207-209 настоящих Правил, назначается запретная зона частот вращения.

      2882. Запретные зоны не допускаются для частот вращения:

      n>0,7nр — для ледоколов и судов с ледовыми усилениями категории Агс4;

      n>0,8nр — для прочих судов;

      n = (0,9 — 1,05)nр — для дизель-генераторов и других дизельных вспомогательных установок ответственного назначения. Для главных дизель-генераторов судов с электродвижением в качестве nр следует принимать поочередно все фиксированные частоты вращения, соответствующие спецификационным режимам частичных нагрузок.

      На ледоколах рекомендуется избегать резонансов лопастной частоты в диапазоне (0,5 — 0,8)nр.

      Запретная зона частот вращения при условии отключения одного цилиндра в случае одного главного двигателя на судне не должна влиять на управляемость судна.

      2883. Установка демпфера или антивибратора допускается в том случае, если другими способами снизить напряжения (моменты) от крутильных колебаний не удается, и они превышают допускаемые в главах 205-209 настоящих Правил:

      для длительной работы — в диапазоне частот вращения, где запретная зона недопустима или нежелательна;

      для быстрого прохода — в любой точке диапазона частот вращения (0 — 1,2)nр.

      2884. Демпфер или антивибратор обеспечивает снижение напряжений (моментов) на резонансах, на которые он настроен, не менее чем до 85 % соответствующих допускаемых значений.

      2885. Использование демпферов или антивибраторов для исключения запретных зон в диапазоне частот вращения главного двигателя (0,7 — 1,05)nр для ледоколов и судов с ледовыми усилениями категории Агс4 и (0,9 — 1,05)nр для прочих судов и дизель-генераторов является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства в каждом случае.

      2886. Запретная зона определяется диапазоном частот вращения, в котором напряжения (моменты, температура) превышают допускаемые, увеличенным в обе стороны на 0,02nрез (с учетом погрешности тахометра). Двигатель работает стабильно на границах запретной зоны.

      В расчете границы запретной зоны определяются по формуле:


, (758)

      где nрез — резонансная частота вращения, об/мин.

      Для ВРШ с возможностью раздельного регулирования шага и скорости рассматривают режимы полного и нулевого шага.

      2887. Запретные зоны отмечают на тахометре в соответствии с пунктом 2695 настоящих Правил.

      Сведения о наличии запретных зон и их границах приводят на информационных табличках, установленных на всех постах, с которых может управляться установка.

      2888. При дистанционном управлении главными механизмами из рулевой рубки выполняется требование подпункта 4) пункта 7372 настоящих Правил.

Подраздел 9. Вибрация механизмов и оборудования.
Технические нормы. Запасные части
Глава 212. Общие положения

      Сноска. Заголовок главы 212 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2889. Настоящая глава регламентирует предельно допустимые уровни вибрации (нормы вибрации) судовых механизмов и оборудования.

      Нормы предназначены для оценки допустимости фактических уровней вибрации механизмов и оборудования судов при постройке (после ремонта) и судов в эксплуатации по результатам измерений параметров их вибрации. Нормы предусматривают три категории технического состояния механизмов и оборудования судов:

      А — состояние механизмов и оборудования после изготовления (постройки судна) или ремонта при вводе в эксплуатацию;

      В — состояние механизмов и оборудования во время нормальной эксплуатации;

      С — состояние механизмов и оборудования, при котором оно требует проведения технического обслуживания или ремонта.

      Нормы определяют верхние границы категорий А и В.

      2890. Измерения вибрации проводятся на всех головных судах серии, строящихся на каждом заводе, на первом судне модифицированного проекта, на судах единичной постройки и прошедших переоборудование.

      Измерения вибрации механизмов и оборудования должны производиться при постройке судна по программе, одобренной Регистром судоходства. Техническая документация по результатам измерений представляется согласно требованиям настоящих Правил.

      2891. При постройке судна (или после ремонта) вибрация механизмов и оборудования не превышает уровня верхней границы категории А, который установлен, исходя из условий обеспечения достаточного запаса на изменение уровня вибрации в эксплуатации.

      При длительной эксплуатации судна вибрация механизмов и оборудования не превышает уровня верхней границы категории В, который установлен, исходя из условий обеспечения вибрационной прочности и надежности работы механизмов и оборудования.

      2892. Результаты измерений вибрации сопоставляют с допускаемыми уровнями вибрации.

      Если вибрация превышает установленные нормы, разрабатывают и осуществляют мероприятия, направленные на ее снижение до допустимых уровней.

      2893. Уровни вибрации механизмов и оборудования не должны превышать норм как во время стоянки судна, так и на спецификационных режимах переднего хода при различных состояниях его загрузки.

      На неспецификационных режимах хода возможен допуск вибрации, превышающей установленные нормы, если режимы не продолжительны.

      2894. Отступления от настоящих норм являются в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

Глава 213. Нормируемые параметры вибрации

      Сноска. Заголовок главы 213 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2895. В качестве основного параметра, характеризующего вибрацию, принято среднеквадратическое значение виброскорости, измеренное в треть-октавных полосах частот. Допускается проведение измерений вибрации в октавных полосах частот.

      2896. Измеряемым параметром наряду с виброскоростью может быть также среднеквадратическое значение виброускорения.

      2897. Параметры вибрации измеряются в абсолютных единицах или в децибелах относительно стандартных пороговых значений колебательных скорости или ускорения, равных 5х10-5, мм/с, и 3х10-4, м/с2, соответственно.

      Пересчет измеренных значений виброскорости в относительные единицы осуществляется по формуле:

      L = 20lg

, (759)

      где ve — измеренное среднеквадратическое значение виброскорости, мм/с;

      veo — 5х10-5 мм/с.

      2898. При измерениях вибрации в октавных полосах частот допускаемые значения измеряемого параметра возможно повысить в

= 1,41 раза (на 3 дБ) по сравнению со значениями, указанными в главах 214-218 настоящих Правил, для полос со среднегеометрическими частотами 2; 4; 8; 16; 31,5; 63; 125; 250 и 500 Гц.

      2899. Измерения вибрации механизмов проводятся в трех взаимно-перпендикулярных направлениях относительно осей судна: вертикальном, горизонтально-траверзном и горизонтально-продольном. Для двигателей внутреннего сгорания направление измерений вибрации обозначается по направлению осей:

      х — осевое (совпадающее с направлением коленчатого вала);

      у — горизонтально-поперечное;

      z — вертикальное. Такое обозначение применяется для главных дизелей и дизелей дизель-генераторов. Точки измерения вибрации указаны в приложении 300 настоящих Правил.

Глава 214. Нормы вибрации двигателей внутреннего сгорания

      Сноска. Заголовок главы 214 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2900. Нормы вибрации распространяются на ДВС мощностью 55 кВт и более с частотой вращения < 3000 мин-1.

      2901. Вибрация малооборотных двигателей внутреннего сгорания, установленных на жестких опорах, считается допустимой для категорий А и В, если среднеквадратические значения виброскорости или виброускорения, измеренные в направлении осей х и z, не превышают указанных в приложениях 304 и 305 настоящих Правил. При измерении вибрации по оси у (в поперечном направлении) нормы допустимой виброскорости для категорий А и В увеличиваются в 1,4 раза.

      При установке двигателей внутреннего сгорания на податливых опорах (главные среднеоборотные дизели и дизели дизель-генераторов) нормы допустимой вибрации для категорий А и В в направлениях по осям х, у и z, приведенные в приложениях 304 и 305 настоящих Правил, увеличиваются в 1,4 раза.

      2902. Вибрация навешенных на двигатель внутреннего сгорания механизмов и устройств не превышает уровней, приведенных в пункте 2901 настоящих Правил.

      2903. Вибрация турбокомпрессоров, измеренная на корпусах подшипников, считается допустимой для категорий А и В, если средне квадратические значения виброскорости или виброускорения не превышают значений, указанных в приложениях 306 и 307 настоящих Правил.

Глава 215. Нормы вибрации главных паровых турбозубчатых агрегатов и упорных подшипников

      Сноска. Заголовок главы 215 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2904. Вибрация главных паровых турбозубчатых агрегатов мощностью 15000 — 30000 кВт, измеренная на корпусах подшипников, считается допустимой для категорий А и В, если среднеквадратические значения виброскорости и виброускорения не превышают значений, указанных в приложениях 308 и 309 настоящих Правил.

      Нормы вибрации, указанные в приложениях 308 и 309 настоящих Правил, применяются для главных паровых турбозубчатых агрегатов при их установке как на жестких, так и на податливых опорах.

      2905. Для ГТЗА мощностью менее 15000 кВт нормы вибрации на 3 дБ меньше указанных в приложениях 308 и 309 настоящих Правил.

      2906. Вибрация упорных подшипников не превышает норм, указанных в пунктах 2904 и 2905 настоящих Правил.

Глава 216. Нормы вибрации роторных вспомогательных механизмов

      Сноска. Заголовок главы 216 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2907. Вибрация вертикальных насосов мощностью 15 — 75 кВт, включая их электропривод, считается допустимой для категорий А и В, если среднеквадратические значения виброскорости и виброускорения не превышают значений, указанных в приложениях 310 и 311 настоящих Правил.

      Для насосов мощностью 2 — 15 кВт нормы вибрации для категорий А и В принимают на 3 дБ меньше по сравнению с нормами для насосов мощностью 15 — 75 кВт, а для насосов мощностью 75 — 300 кВт эти нормы увеличивают на 2 дБ. Нормы вибрации для горизонтальных насосов для упомянутых выше диапазонов мощности принимают на 2 дБ меньше.

      Нормы вибрации, указанные в приложениях 310 и 311 настоящих Правил, применяются для всех насосов при их установке на жесткой опоре. В случае установки насосных агрегатов на податливой опоре нормы допустимой вибрации для категорий А и В увеличиваются в 1,4 раза.

      2908. Вибрация центробежных сепараторов считается допустимой для категорий А и В, если среднеквадратические значения виброскорости и виброускорения не превышают значений, указанных в приложениях 310 и 312 настоящих Правил.

      Нормы вибрации указаны с учетом установки сепараторов на амортизаторах.

      2909. Вибрация вентиляторов и газодувок систем инертных газов считается допустимой для категорий А и В, если среднеквадратические значения виброскорости и виброускорения не превышают значений, указанных в приложениях 310 и 313 настоящих Правил.

      Нормы вибрации указаны с учетом установки вентиляторов и газодувок на амортизаторах. При жестком креплении так же следует руководствоваться этими нормами.

      2910. Вибрация турбоприводов, турбогенераторов и генераторов дизель-генераторов мощностью 1000 — 2000 кВт, измеренная на корпусах подшипников, считается допустимой для категорий А и В, если среднеквадратические значения виброскорости и виброускорения не превышают значений, указанных в приложениях 308 и 309 настоящих Правил.

      Для турбоприводов, турбогенераторов и генераторов дизель-генераторов мощностью менее 1000 кВт нормы вибрации для категорий А и В на 4 дБ меньше значений, указанных в приложениях 308 и 314 настоящих Правил.

      Нормы вибрации для турбоприводов и турбогенераторов следует применять при их установке как на жестких, так и на податливых опорах.

      Нормы вибрации для генераторов дизель-генераторов при их установке на податливых опорах должны быть увеличены в два раза.

Глава 217. Нормы вибрации поршневых воздушных компрессоров, котлов и теплообменных аппаратов

      Сноска. Заголовок главы 217 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2911. Вибрация поршневых воздушных компрессоров считается допустимой для категорий А и В, если среднеквадратические значения виброскорости не превышают значений, указанных в приложениях 308 и 315 настоящих Правил. При установке компрессора на амортизаторах нормы увеличивают на 4 дБ.

      2912. Вибрация котлов и теплообменных аппаратов считается допустимой для категорий А и В, если среднеквадратические значения виброскорости или виброускорения не превышают значений, указанных в приложениях 308 и 316 настоящих Правил.

      2913. Нормы вибрации для вспомогательных механизмов и оборудования, не рассмотренных в главах 231 и 232 настоящих Правил, выбираются по рекомендациям пункта 2912 настоящих Правил.

Глава 218. Нормы вибрации газотурбозубчатых агрегатов

      Сноска. Заголовок главы 218 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2914. Вибрация главных газотурбозубчатых агрегатов (далее - ГТА) мощностью 250 - 25000 кВт, измеренная на опорах газотурбинного двигателя (далее - ГТД) и подшипниках редуктора, считается допустимой, если среднеквадратические значения виброскорости и виброускорения не превышают значений, указанных в приложениях 317 и 318 настоящих Правил.

      2915. Нормы вибрации вспомогательных ГТД мощностью менее 250 кВт подлежат специальному рассмотрению Регистром судоходства при представлении норм вибрации изготовителем двигателя.

      2916. Вибрация навешенных на ГТД механизмов и устройств не превышает уровней, приведенных в пунктах 2914 и 2915 настоящих Правил.

      2917. Изготовитель ГТД может отступать от настоящих норм, если представляет убедительные данные о работоспособности ГТД при других уровнях вибрации.

      2918. Нормы запасных частей, приведенных в настоящем разделе, устанавливают минимальное число запасных частей, хранящихся на судне, и относятся к оборудованию, которое обеспечивает ход судна и его безопасность.

      2919. Номенклатура и число запасных частей для судов, укомплектованных механизмами, типы которых не предусмотрены в приложениях 320, 321, 322, 323, 324, 325, 326 и 327 настоящих Правил, являются в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства (с учетом рекомендаций изготовителей. Наличие других запасных частей на борту судна в дополнение к перечисленным в приложениях 320 – 327 настоящих Правил на усмотрение судовладельца.

      2920. Каждое судно снабжают набором специальных инструментов и приспособлений, необходимых для разборки и сборки механизмов в эксплуатационных условиях.

      2921. Каждое судно снабжается комплектом запасных гибких соединений каждого типа и размера, применяемых в системах и механизмах.

      2922. Запасные части надежно закрепляют в доступных местах, маркируют и надежно защищают от коррозии. В случае использования запасных частей рекомендуется их пополнение при первой возможности.

      2923. Если при определении количества запасных частей по приведенным ниже нормам получается дробное число, то количество предметов принимается по ближайшему целому числу.

      2924. Для судов ограниченных районов плавания R2, R3, R2-RSN, R3-RSN и плавучих доков нормы запасных частей не регламентируются.

      Определения ограниченных районов плавания — пункт 26 настоящих Правил.

Подраздел 11. Системы мониторинга технического
состояния механизмов
Глава 219. Общие положения

      Сноска. Заголовок главы 219 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2925. Требования настоящего раздела относятся к системам мониторинга технического состояния механизмов механической установки, которые согласованы Регистром судоходства как объекты классификационного освидетельствования на основе схемы планово-предупредительного технического обслуживания (далее - СППТ) и контроля состояния (далее - КС).

      2926. Данные мониторинга технического состояния механизмов механической установки предназначены для использования:

      работником Регистра судоходства при проведении освидетельствований на основе СППТ и КС;

      экипажем судна для определения сроков проведения работ по техническому обслуживанию механизмов механической установки, то есть осуществления обслуживания "по состоянию";

      судовладельцем для оценки технического состояния и управления техническим обслуживанием судов, планирования сроков и объемов их ремонтов.

      2927. Состав оборудования системы мониторинга технического состояния, контролируемые параметры и периодичность их измерения, нормы технического состояния объектов контроля согласовываются Регистром судоходства при введении на судне системы освидетельствования на основе СППТ и КС.

      2928. Организационные и нормативно-методические принципы введения на судне систем мониторинга технического состояния, представления данных контроля и оценки технического состояния объекта контроля изложены в Правилах классификационных освидетельствований судов в эксплуатации, утвержденных уполномоченным органом.

Глава 220. Объекты и параметры контроля

      Сноска. Заголовок главы 220 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2929. Система мониторинга технического состояния охватывает следующее оборудование:

      главный дизель, включая турбокомпрессор;

      главную турбинную установку;

      САУС;

      редукторную передачу;

      валопровод;

      дейдвудное устройство;

      вспомогательные дизель-генераторы (турбогенераторы);

      системы, обслуживающие главный дизель (сжатого воздуха, топливную, смазочного масла и охлаждения);

      рулевую машину.

      2930. По согласованию с Регистром судоходства на судне допускается устанавливать системы мониторинга технического состояния, осуществляющие контроль:

      рабочего процесса и износа цилиндро-поршневой группы главного дизеля;

      рабочего процесса турбинной установки;

      состояния смазочного масла;

      вибрационного состояния механизмов;

      ударных импульсов подшипников качения;

      электрических величин электрооборудования.

      2931. Условия для принятия результатов мониторинга технического состояния при проведении освидетельствований объектов СППТ и КС следующие:

      диагностические параметры характеризуют техническое состояние объекта контроля и одобрены Регистром судоходства;

      предельные значения диагностических параметров определены на основании требований изготовителей объектов контроля и/или Регистра судоходства;

      параметры, используемые для прогнозирования технического состояния, должны быть приведены к стандартным условиям. Приведение измеренных значений параметров к стандартным условиям осуществляется в соответствии с пунктом 3976 настоящих Правил;

      результаты измерений, анализ тенденций и прогноз параметров хранятся в форме, удобной для доступа работника Регистра судоходства: в виде таблиц, графиков на бумажных носителях или, что предпочтительно, на носителях персонального компьютера;

      периодичность измерений диагностических параметров обеспечивает достоверность определения технического состояния объекта контроля;

      измерительные приборы, используемые в системах мониторинга технического состояния, имеют соответствующие документы о поверке компетентным органом.

Глава 221. Общие требования к системам мониторинга технического состояния

      Сноска. Заголовок главы 221 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2932. Системы мониторинга технического состояния допускается выполнять на базе встроенных (стационарных) систем мониторинга состояния, переносных средств контроля или могут сочетать в себе и то и другое.

      2933. Встроенные системы мониторинга технического состояния главных двигателей, как правило, структурно совмещают с системами централизованного контроля и имеют возможность использовать данные, полученные отдатчиков системы централизованного контроля. Система мониторинга, совмещенная с системой централизованного контроля, не должна влиять на функции централизованного контроля.

      2934. Система технического мониторинга, совмещенная с системой централизованного контроля, содержит функции диагностирования технического состояния с целью обеспечения проведения технического обслуживания и ремонта по фактическому состоянию объекта контроля.

      2935. Встроенные системы мониторинга и их элементы отвечают требованиям, предъявляемым к судовым системам автоматизации (подраздел 2 раздела 17 настоящих Правил).

      Встроенные системы мониторинга, устанавливаемые на суда во время их постройки или в период эксплуатации, подлежат одобрению Регистром судоходства.

      Встроенные системы мониторинга, установленные на судах, подлежат техническому наблюдению в отношении:

      проверки на функционирование;

      выбора сечения кабелей;

      средств защиты, изоляции и заземления;

      отсутствия влияния этих систем на работу оборудования, относящегося к объектам технического наблюдения Регистра судоходства.

      Неисправности в работе встроенной системы мониторинга не должны отрицательно сказываться на работе этого оборудования.

      2936. Переносными средствами контроля и методиками их использования суда допускается оснащать во время строительства (или в период эксплуатации) после согласования с Регистром судоходства. Основанием для согласования является их аттестация и заключение (на основе рассмотрения необходимых материалов и/или проведения испытаний) компетентной организации по методам и средствам диагностирования судовых технических средств.

      2937. Система мониторинга технического состояния предусматривает фиксирование измеренных значений диагностических параметров, анализ тенденций их изменений, прогноз технического состояния объекта контроля. Прогноз состояния выполняется на базе предыстории изменения диагностических параметров с достаточным числом их измерений.

      2938. Требования к компьютерам, используемым в системах мониторинга технического состояния, аналогичны требованиям подраздела 7 раздела 17 настоящих Правил.

      2939. Базовые значения диагностических параметров, используемые как начальные (эталонные) данные при мониторинге технического состояния, получают при определенных условиях по осадке и скорости судна (на ходу) и на рабочих режимах главных двигателей и вспомогательных механизмов.

      Базовые данные допускается получать во время приемосдаточных испытаний или первого рейса для нового судна или в другом эксплутационном рейсе на согласованных с Регистром судоходства установившихся режимах работы объектов контроля.

Глава 222. Техническая документация. Требования к контролю показателей рабочих масел

      Сноска. Заголовок главы 222 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2940. Регистру судоходства представляют на рассмотрение и одобрение следующие виды документации по системе мониторинга технического состояния:

      1) функциональное описание с указанием технических данных и условий эксплуатации (штамп об одобрении не ставится);

      2) методическое руководство (инструкция) по проведению измерений и обработке данных контроля (штамп об одобрении не ставится);

      3) программа испытаний встроенных систем мониторинга.

      2941. Необходимо чтобы требования к контролю показателей рабочих масел соответствовали типу оборудования, подлежащему освидетельствованию. Для каждого механизма указываются марки масел и методы отбора проб масла для анализа. Четко описывается место отбора проб.

      2942. Номенклатура характеристик и браковочные значения показателей анализируемых масел устанавливаются разработчиком системы мониторинга и согласовываются с Регистром судоходства.

      2943. Проба масла анализируется признанной береговой лабораторией. В судовых условиях используются бортовые средства экспресс-анализа, аттестованные компетентной организацией (пункт 2936 настоящих Правил).

      2944. Представление результатов анализа масла осуществляется согласно пункту 3159 настоящих Правил.

Глава 223. Требования к контролю параметров рабочего процесса дизеля

      Сноска. Заголовок главы 223 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2945. Требования применяются к аппаратуре для измерения давления в цилиндре дизеля и параметров топливо подачи.

      2946. Для обработки результатов измерения параметров рабочего процесса используются также параметры, измеряемые в системе АПС. В этом случае не должны вноситься помехи в работу системы АПС.

      2947. Регистру судоходства представляют спецификации на датчики, оборудование для измерения и программы обработки результатов измерения (включая перечень рассчитываемых параметров и способ их представления).

      2948. Электронный блок измерения параметров рабочего процесса дизеля имеет динамические характеристики, обеспечивающие измерение максимального давления в цилиндре.

      2949. Измерение давления в цилиндре и параметров топливоподачи с использованием переставляемых датчиков допускается производить не на всех цилиндрах одновременно, но при этом поддерживается постоянный режим работы дизеля.

      2950. Средства измерения, обработки и представления кривой давления в цилиндрах (индикаторной диаграммы) и характеристики топливо подачи обеспечивает проведение их анализа с разрешающей способностью не менее одного градуса поворота коленчатого вала (далее - ПКВ).

      2951. Программа обработки индикаторной диаграммы вычисляет по каждому цилиндру:

      среднее индикаторное давление;

      цилиндровую индикаторную мощность;

      максимальное давление сгорания в цилиндре;

      максимальное давление сжатия;

      давление на линии сжатия в точке 12o до верхней мертвой точки (далее - ВМТ);

      давление на линии расширения в точке 36o после ВМТ;

      угол oПКВ, соответствующий максимальному давлению сгорания;

      угол опережения начала сгорания.

      2952. Программа обработки параметров топливоподачи определяет:

      начало впрыска топлива;

      угол продолжительности впрыска топлива;

      максимальное давление топлива.

      2953. Программа обработки обеспечивает сравнение нагрузки по цилиндрам.

      Допустимые отклонения параметров рабочего процесса от среднего по цилиндрам:

      среднее индикаторное давление — не более ±2,5 %;

      максимальное давление сгорания — не более ±3,5 %;

      давление конца сжатия — не более ±2,5 %.

      Приведенные значения давления сгорания в любом из цилиндров должно быть не менее 85 % от значения, полученного при базовых испытаниях.

      Под результатами базовых испытаний понимаются результаты приемосдаточных испытаний дизеля на судне или специальные испытания в эксплуатационном рейсе (пункт 2939 настоящих Правил).

      2954. Представление данных измерений осуществляется согласно пункту 2931 настоящих Правил.

Глава 224. Требования к контролю параметров износа цилиндро-поршневой группы дизеля

      Сноска. Заголовок главы 224 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2955. Параметром, характеризующим состояние цилиндро-поршневой группы дизеля (его износ), является плотность камеры сгорания.

      2956. Плотность камеры сгорания измеряется специальным прибором — пневмоиндикатором, представляющим собой расходомерное устройство, настраиваемое на определенный диаметр цилиндра.

      2957. Методика определения плотности цилиндра и нормы состояния цилиндро-поршневой группы представляются разработчиком системы.

      2958. Представление результатов осуществляется согласно пункту 2931 настоящих Правил.

Глава 225. Требования к контролю параметров вибрации

      Сноска. Заголовок главы 225 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2959. Объектами мониторинга вибрационного состояния на судне являются механизмы ротационного типа, перечисленные в пункте 2930 настоящих Правил, а также поршневые компрессоры.

      2960. Для мониторинга вибрационного состояния механизмов применяется следующая аппаратура, обеспечивающая измерение и обработку параметров вибрации — среднеквадратических значений виброскорости или виброускорения втреть октавных или октавных полосах частот — и анализ данных во временной области:

      виброметры-анализаторы;

      вибродиагностические системы, осуществляющие измерение, обработку, хранение и спектральный анализ параметров вибрации.

      2961. Основные требования к аппаратуре, применяемой в системе мониторинга вибрационного состояния:

      корпус виброметра-анализатора должен соответствовать защитному исполнению IP54 (пункт 4793 настоящих Правил);

      частотный диапазон — не менее 4 — 16000 Гц;

      динамический диапазон — не менее 70 дБ.

      Специальные требования к вибродиагностическим системам:

      возможность работы по маршрутной карте, обеспечивающей выполнение, по крайней мере, одного полного измерения вибрационных параметров на всех объектах системы мониторинга;

      возможность передачи данных в компьютер.

      2962. Состав аппаратуры мониторинга вибрационного состояния и организация его проведения согласовываются с Регистром судоходства при введении на судне системы освидетельствования на основе СППТ и КС.

      2963. При проведении мониторинга вибрационного состояния учитывают требования Правил технического наблюдения за постройкой судов и изготовлением материалов и изделий для судов, утвержденных уполномоченным органом.

      2964. Обеспечиваются требования по установке и креплению датчика вибрации на объекте контроля. Предпочтительным является способ установки датчика на шпильке (винте). Для реализации этого способа крепления датчика предварительно во всех точках измерения монтируют шпильки. Допускается установка датчика вибрации на магните. При невозможности установки датчиков вибрации на шпильке или магните возможно использование ручных датчиков вибрации.

      2965. Указываются точки и направления измерения параметров вибрации для каждого механизма. Необходимо использовать рекомендации предприятий-изготовителей. При отсутствии рекомендаций следует руководствоваться типовыми схемами расположения точек измерения вибрации механизмов (приложение 303 настоящих Правил).

      Для мониторинга вибрационного состояния допускается ограничиться измерением в одном - двух направлениях на одном наиболее нагруженном подшипнике механизма.

      Примечание. Для агрегатов, состоящих из механизма и его привода (насоса и электродвигателя, вентилятора и электродвигателя), измерения проводятся на одном подшипнике механизма и одном подшипнике электродвигателя со стороны муфты. При контроле вибросостояния сепаратора измерения проводятся в двух радиальных направлениях на обоих подшипниках электродвигателя и в трех направлениях на подшипнике барабана сепаратора.

      2966. Нормирование технического состояния по уровню контролируемых вибрационных параметров приводится в документации системы мониторинга состояния, представленной Регистру судоходства для рассмотрения (пункт 2940 настоящих Правил). Необходимо использовать рекомендации предприятия-изготовителя объекта контроля или руководствоваться нормами Регистра судоходства (подраздел 9 раздела 9 настоящих Правил).

      2967. Представление результатов осуществляется согласно пункту 2931 настоящих Правил.

Глава 226. Требования к контролю ударных импульсов

      Сноска. Заголовок главы 226 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2968. Оценка состояния подшипников качения проводится методом ударных импульсов. Изготовитель контролируемого механизма, разработчик или поставщик системы мониторинга состояния может предложить другой метод оценки состояния подшипников качения. В этом случае предложенный метод полежит одобрению Регистром судоходства.

      2969. Для контроля состояния подшипников методом ударных импульсов применяются специальные приборы — измерители ударных импульсов и/или индикаторы состояния подшипников качения, которые отвечают следующим основным требованиям:

      1) диапазон контролируемых подшипников:

      внутренний диаметр — 50— 1000 мм,

      частота вращения — 10 — 30000 мин-1;

      динамический диапазон — не менее 90 дБ;

      2) корпус прибора по пыле- и водонепроницаемости соответствует защитному исполнению IP 54 (пункт 4793 настоящих Правил);

      3) прибор для контроля состояния подшипников качения возможно совместить с измерителем вибрации (пункт 2960 настоящих Правил).

      2970. Приборы для контроля состояния подшипников качения оснащают встроенным калибратором для проверки правильности показаний.

      2971. Методики измерений позволяют отделять значения ударных импульсов, возникающих от подшипника качения, на фоне сигналов от других источников. Методики определяют места измерений на корпусе подшипника по максимальному значению ударных импульсов или предусматривают специальные устройства — измерительные болты — при отсутствии непосредственного доступа к корпусу подшипника.

      2972. Нормы ударных импульсов, определяющие состояние смазки и повреждения подшипников качения, представляет разработчик системы мониторинга состояния.

      2973. Представление результатов контроля осуществляется согласно пункту 2931 настоящих Правил.

Глава 227. Требования к анализу тенденции изменения диагностических параметров и прогнозу технического состояния

      Сноска. Заголовок главы 227 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2974. Программа обработки значений диагностических параметров, измеряемых встроенными системами мониторинга технического состояния, предусматривает анализ тенденций и прогнозирование изменения параметров. Анализ тенденций изменения диагностических параметров, измеряемых переносными средствами контроля, проводится после каждого последнего измерения.

      2975. Тренд параметров строится на базе измерений в период между очередными освидетельствованиями с частотой не менее 4 — 5 измерений в приблизительно равные промежутки времени.

      2976. Прогнозирование технического состояния объекта контроля выполняется на предстоящий период между ежегодными освидетельствованиями. Прогноз делается либо по предыстории изменения параметров, определяющих техническое состояние, либо по известной скорости изменения параметров. После проведенного измерения выполняется корректировка прогноза.

      2977. По результатам прогнозирования допускается внесить изменения в периодичность контроля технического состояния. Если результаты прогноза указывают на возможность достижения предельных значений контролируемых параметров, необходимо сократить интервалы между измерениями, выяснить причины ухудшения технического состояния и запланировать проведение технического обслуживания.

      2978. Если состояние объекта описывается несколькими независимыми параметрами, прогнозирование проводится по каждому параметру. В этом случае необходимость проведения технического обслуживания определяется по достижению предельного значения одним из прогнозируемых параметров.

      2979. Система мониторинга сопровождается методикой прогноза. При этом Регистру судоходства представляют данные, подтверждающие достоверность методики.

Раздел 9. Системы и трубопроводы
Подраздел 1. Общие положения
Глава 228. Область распространения

      Сноска. Заголовок главы 228 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2980. Требования настоящего раздела Правил распространяются на следующие системы и трубопроводы, применяемые на судах:

      1) осушительные и сточные;

      2) балластные, керновые и дифферентные;

      3) специальные системы наливных и комбинированных судов;

      4) сжиженных газов;

      5) с токсичными средами;

      6) паропроводы и трубопроводы продувания;

      7) питательные и конденсатные;

      8) топлива;

      9) смазочного масла;

      10) водяного охлаждения;

      11) сжатого воздуха;

      12) воздушные, газоотводные, переливные, измерительные;

      13) газовыпускные;

      14) вентиляции;

      15) открытые паропроводы от предохранительных клапанов;

      16) очистки и мойки танков;

      17) гидравлических приводов;

      18) с органическими теплоносителями.

      Специальные требования к системам, не указанным выше, приведены в соответствующих разделах Правил.

      Системы и трубопроводы стоечных судов отвечают требованиям настоящего раздела Правил в той мере, насколько они применимы и достаточны, если ниже не оговорено иное.

      2981. Жидкое топливо, применяемое на судах, отвечает требованиям пункта 2667 настоящих Правил.

      2982. Механизмы и другие элементы систем, указанных в пункте 3207 настоящих Правил, сохраняют работоспособность в условиях окружающей среды, приведенных в главе 175 настоящих Правил.

      2983. Насосы, вентиляторы, компрессоры и их электроприводы, применяемые в системах, которые регламентируются требованиями настоящей части, должны отвечать требованиям разделов 11 и 13 настоящих Правил.

Глава 229. Объем освидетельствований

      Сноска. Заголовок главы 245 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2984. Общие положения, относящиеся к порядку классификации, освидетельствованиям при постройке, а также требования к технической документации, предъявляемой на рассмотрение Регистру судоходства, изложены в части 1 настоящих Правил.

      2985. По виду проводимой среды и ее параметрам трубопроводы подразделяются на три класса в соответствии с приложениями 329 и 328 настоящих Правил. В зависимости от класса трубопровода определяются виды испытаний, типы соединений, режимы сварки и термообработки.

      2986. Трубы, арматура трубопроводов классов I и II, донная и бортовая, дистанционно-управляемая, газоотводная, закрытия воздушных труб, гибкие соединения (включая компенсаторы), а также арматура, устанавливаемая на форпиковой переборке, подлежат освидетельствованию Регистром судоходства в процессе их изготовления.

Глава 230. Защита и изоляция трубопроводов

      Сноска. Заголовок главы 246 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Конструктивные меры по защите от коррозии.
Защита от общей равномерной коррозии.
Защита от избыточного давления.

      2987. При проектировании и монтаже судовых трубопроводов забортной воды с целью уменьшения их коррозионно-эрозионного износа учитывается следующее:

      1) число разъемных соединений должно быть минимальным. Разъемные соединения располагаются в местах, доступных для осмотра, обслуживания и ремонта;

      2) число запорных устройств на трубопроводах должно быть минимальным при условии нормального функционирования системы. Арматура располагается в местах, доступных для осмотра, обслуживания и ремонта;

      3) трубопроводы выполняются с минимальным числом погибов. Радиусы погибов труб следует принимать не менее 2,5 их наружных диаметров. При необходимости применения погибов с меньшими радиусами следует использовать специальные фасонные элементы;

      4) применение сварных колен из секторов для труб с условным диаметром менее 200 мм не допускается. Число секторов для колена 90o должно быть не менее трех. Применение изогнутых или сварных фасонных элементов для изготовления бортовых или кингстонных патрубков не допускается (пункт 3386 настоящих Правил);

      5) применение тройников, отростков, ответвительных штуцеров, приварышей и других элементов не приводит к уменьшению проходного сечения магистрали в местах их установки;

      6) средняя расчетная скорость потока, определенная по формуле (759) настоящих Правил, не превышает значений, указанных в приложении 330 настоящих Правил.

      Соответствие настоящим требованиям средней скорости потока Vcp в упомянутых выше участках трубопроводов, а также межкингстонных каналах подтверждается расчетом по формуле:

      Vcp = 354

/d2, (759)

      где

— максимальный расход на расчетном участке, м3/ч;

      d — внутренний диаметр трубопровода, мм.

      2988. Стальные трубы забортной воды, а также воздушные и измерительные трубы балластных цистерн после гибки и сварки защищают от коррозии способом, одобренным Регистром судоходства. В качестве защиты допускается применять:

      1) цинковое покрытие, наносимое горячим способом. Толщина слоя цинкового покрытия должна быть не менее 50 мк. В зависимости от назначения трубопроводов Регистр судоходства требует увеличения толщины покрытия;

      2) цинконаполненные лакокрасочные покрытия толщиной не менее 120 мк;

      3) эффективные лакокрасочные защитные покрытия (эпоксидное или аналогичное ему по водостойкости).

      При выборе типа покрытия следует принимать во внимание его стойкость к среде, транспортируемой системой, в соответствии с условиями эксплуатации трубопровода.

      2989. Допускаются алюминиевые покрытия трубопроводов в балластных танках, в грузовых инертизируемых танках, а также во взрывоопасных зонах на открытой палубе при условии защиты их от ударов. Применение цинкового или другого металлического покрытия труб не освобождает от мер по защите трубопроводов от контактной коррозии.

      2990. Трубопроводы, в которых возможно возникновение давления, превышающее расчетное, оборудуются предохранительными устройствами, которые исключают повышение давления в трубопроводах выше расчетного.

      Отвод жидкости от предохранительных клапанов насосов, перекачивающих воспламеняющиеся жидкости, направляется во всасывающую полость насоса или приемный трубопровод. Указанное требование не распространяется на центробежные насосы.

      2991. Если на трубопроводе предусматривается редукционный клапан, за ним устанавливается манометр и предохранительный клапан.

      Допускается устройство байпаса редукционного клапана.

      2992. Необходимо чтобы изоляция трубопроводов отвечала требованиям глав 186 и 568 настоящих Правил.

Параграф 2. Защита от контактной коррозии

      2993. При соединении труб из разнородных металлов в системах забортной воды принимают один из следующих способов защиты от контактной коррозии: нанесение защитного покрытия на внутренние поверхности трубопроводов, электроизоляция, протекторная защита, применение "жертвенных" патрубков (пункт 3004 настоящих Правил).

      2994. Защитное гидроизолирующее покрытие (полимерное, лакокрасочное или другое одобренного Регистром судоходства типа) наносится на поверхности контактирующих металлов, омываемых забортной водой, по длине не менее 5 номинальных диаметров трубы от точки контакта (но не требуется более 1 м). Для титановых сплавов вместо гидроизоляции допускается поверхностное оксидирование. Рекомендуется применять покрытия вместе с другими способами защиты от контактной коррозии.

      2995. Электрическое разъединение разнородных металлов производится путем установки электроизолирующих соединений. При этом выполняются следующие требования:

      1) для защиты от контактной коррозии теплообменных аппаратов, другого оборудования и подсоединяемых к ним труб следует устанавливать одно электроизолирующее соединение в месте контакта разнородных металлов, а второе — на расстоянии не менее 5 номинальных диаметров этих труб;

      2) для защиты от контактной коррозии труб и соединяемой с ними арматуры, сильфонных компенсаторов и других подобных элементов трубопроводов, изготовленных из разнородных металлов, электроизолирующие соединения следует устанавливать с обеих сторон этих элементов;

      3) для защиты от контактной коррозии соединяемых между собой труб, изготовленных из разнородных металлов, между ними следует установить с помощью электроизолирующих соединений с обоих концов трубу длиной не менее 5 номинальных диаметров этих труб, изготовленную из материала любой из соединяемых труб;

      4) для защиты корпусных конструкций от контакта с донно-бортовой арматурой из цветных сплавов следует устанавливать электроизолирующие соединения с обоих концов донно-бортовой арматуры, а также на самой трубе и ее отростках на расстоянии не менее 5 диаметров трубы, если материалы трубы и корпуса судна образуют электрическую пару. Донно-бортовую и путевую арматуру следует также электроизолировать от всех видов соединений (трубопроводов управления, обогрева, продувания), способных образовать контакт по металлу между арматурой и корпусом судна. При установке на донно-бортовой арматуре второй запорной арматуры из того же металла их следует электроизолировать как единую конструкцию;

      5) трубы с двумя и более электроизолирующими соединениями изолируются от подвесок;

      6) конструкция электроизолирующего соединения подлежит одобрению Регистром судоходства, обладает необходимой герметичностью, испытывается гидравлическим давлением в соответствии с главой 340 настоящих Правил и обладает электрическим сопротивлением в сухом состоянии (до заполнения системы) не менее 10 кОм и не менее 1 кОм после заполнения системы и гидравлических испытаний.

      2996. Протекторная защита применяется при контакте элементов систем забортной воды, изготовленных из металлов, указанных в приложении 328 настоящих Правил.

      2997. Протекторы устанавливаются непосредственно между поверхностями сопряженных разнородных металлов. При невозможности установки протекторов в месте сопряжения допускается устанавливать их на защищаемой поверхности как можно ближе к месту контакта (не более одного внутреннего диаметра) трубы.

      2998. В трубопроводах с арматурой и трубами из разнородных металлов необходимо устанавливать протекторы за каждым клапаном по ходу потока. Для постоянно закрытых клапанов и на участках с переменным направлением движения потока протекторы устанавливают с обеих сторон клапана.

      2999. Коррозионно-стойкую сталь, оловянистую и марганцовистую латунь, алюминиевую бронзу допускается применять для работы в морской воде только при наличии протекторной защиты.

      3000. При монтаже протекторов обеспечивается надежный электрический контакт протектора с защищаемым изделием.

      3001. Конструкция протектора допускает его замену, которая осуществляется после окончания срока его службы. При этом герметичность соединений не нарушается.

      3002. Срок службы протекторов следует принимать не менее 2,5 года (для защиты кингстонных и бортовых патрубков — не менее трех лет) и определяется по формуле:


, (760)

      где Т — срок службы протектора, лет;

      М — масса рабочего металла протектора, кг;

      S — площадь защищаемой поверхности, м2, при этом защищаемую поверхность трубы принимают равной площади внутренней поверхности по длине 5 внутренних диаметров;

      A — коэффициент, равный 0,75 для цинкового протектора и 1,71 — для стального протектора.

      3003. Помимо указанных в приложении 331 настоящих Правил в качестве материала протектора допускается использовать алюминиевые сплавы. Применение алюминиевых протекторов является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      3004. При невозможности использования других способов защиты от контактной коррозии допускается применение "жертвенных" патрубков.

      3005. "Жертвенный" патрубок не должен иметь внутреннего покрытия.

      3006. "Жертвенные" патрубки изготавливаются механическим способом из поковок или проката. Длина "жертвенного" патрубка должна быть не менее 1,5 внутреннего диаметра трубы.

      Уплотнительную поверхность фланца "жертвенного" патрубка, находящуюся в контакте с разнородным металлом, необходимо защитить от контактной коррозии путем наплавки или другим одобренным способом нанесения металла на контактирующий элемент.

      3007. Запас на износ стенок "жертвенного" патрубка обеспечивает срок службы трубопровода не менее 10 лет из расчета суммарной скорости коррозии стенок 1,5 мм/год.

      3008. "Жертвенный" патрубок располагается в доступном для осмотра и замены месте. На судне находится запасной "жертвенный" патрубок.

      3009. Разборка, осмотр поверхностей контакта и замеры толщин стенок "жертвенных" патрубков производится не реже одного раза в 5 лет.

Параграф 4. Защита от волнового воздействия

      3010. Требования параграфа 4 главы 230 настоящих Правил распространяются на все морские суда длиной 80 м и более, у которых высота верхней палубы от летней ватерлинии в носовой части судна на расстоянии 0,25 длины менее 0,1L или 22 м, смотря по тому, что меньше.

      3011. Воздушные трубы цистерн, вентиляционные трубы и их закрытия, располагаемые в носовой части верхней палубы на расстоянии 1/4 длины судна, обладают прочностью, достаточной для преодоления волнового воздействия в открытом море. Требования настоящего параграфа не распространяются на трубы газоотводной системы.

      3012. Расчетные нагрузки:

      1) волновое давление Р, кН/м2, воздействующее на воздушные, вентиляционные трубы и их закрытия, возможно рассчитать по формуле:

      Р = 0,5pV2CdCsCp, (761)

      где p — плотность морской воды (1,025 т/м3);

      V — скорость проникновения воды через носовую палубу (13,5 м/с);

      Cd — коэффициент формы, принимаемый равным:

      0,5 — для труб,

      1,3 — для воздушных труб или вентиляционных головок,

      0,8 — для вертикально расположенных воздушных труб или вентиляционных головок цилиндрической формы;

      Cs — коэффициент, учитывающий ударную нагрузку, принимаемый равным 3,2;

      Ср — коэффициент, учитывающий степень защищенности, принимаемый равным:

      0,7 — для труб и вентиляционных головок, расположенных непосредственно за волноломом или полубаком, 1,0 — где-либо еще или непосредственно за фальшбортом;

      2) силы, воздействующие на трубы и закрытия в горизонтальном направлении, возможно рассчитать по формуле (761) настоящих Правил с учетом наибольших проектных площадей каждого из компонентов.

      3013. К прочности предъявляются следующие требования:

      1) изгибающие напряжения и нагрузки для воздушных и вентиляционных труб определяются в наиболее опасных зонах: районе палубной втулки, сварных или фланцевых соединениях, нижних углах поддерживающих книц. Изгибающие напряжения не превышают 0,8

у, где

у — предел текучести или условный предел текучести стали при удлинении 0,2 % при комнатной температуре. Независимо от наличия защиты от коррозии, прибавка на коррозию составляет не менее 2 мм;

      2) для стандартных воздушных труб высотой 760 мм с закрывающими головками стандартной площади толщина труб и укрепляющих элементов указана в приложении 332 настоящих Правил. В качестве подкрепления устанавливаются радиально располагаемые кницы числом не менее трех.

      Толщина книц должна быть не менее 8 мм, минимальная длина — не менее 100 мм, высота — соответствовать указанной в приложении 332 настоящих Правил, но не выше фланца для подсоединения закрытия. Основания книц на палубе соответствующим образом подкрепляются;

      3) для труб другой высоты нагрузки и подкрепления выбираются в соответствии с пунктами 3012 и 3013 настоящих Правил. Кницы при установке выбирают необходимой длины и толщины, соответствующей их высоте. Толщина труб выбирается не менее указанной в пункте 3532 настоящих Правил;

      4) толщина труб и высота книц для стандартных вентиляционных труб с вентиляционными головками высотой 900 мм указаны в приложении 323 настоящих Правил. Необходимо чтобы кницы, когда это требуется, соответствовали указаниям подпункта 2) настоящего пункта.

      5) для вентиляционных труб высотой более 900 мм использование подкрепляющих книц или альтернативных подкреплении является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства;

      6) все комплектующие части и соединения воздушных и вентиляционных труб способны выдержать нагрузки, определенные в соответствии с пунктом 3012 настоящих Правил.

      3014. Вентиляционные головки вращающегося типа для установки в районе, упомянутом в пункте 3011 настоящих Правил, не допускаются.

      3015. Сварка и неразрушающие методы контроля сварных соединений трубопроводов выполняются в соответствии с требованиями главы 235 и подраздела 3 раздела 16 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 3015 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 231. Механизмы, оборудование и устройства автоматизации

      Сноска. Заголовок главы 230 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3016. Насосы, вентиляторы, компрессоры и их электроприводы, применяемые в системах, которые регламентируются настоящей частью Правил, должны отвечать требованиям разделов 11 и 13 настоящих Правил.

      3017. Устройства автоматизации систем должны отвечать требованиям раздела 17 настоящих Правил.

      3018. Теплообменные аппараты и сосуды под давлением, применяемые в системах, должны отвечать требованиям раздела 12 настоящих Правил.

Подраздел 2. Металлические трубопроводы
Глава 232. Материал, изготовление и применение

      Сноска. Заголовок главы 232 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3019. Материалы труб и арматуры, их испытание должны отвечать требованиям раздела 15 настоящих Правил.

      Топливные трубопроводы выполняют из стали или другого материала, отвечающего требованиям Регистра судоходства в отношении прочности и огнестойкости. Эти требования распространяются на масляные трубопроводы, расположенные в машинных помещениях, и трубопроводы, проводящие другие воспламеняющиеся нефтепродукты, включая гидравлические и термальные жидкости, если они расположены в помещениях, имеющих источники воспламенения.

      3020. Трубы и арматура из углеродистой и углеродисто-марганцевой стали, как правило, применяются для сред с температурой не выше 400 оС, низколегированной — не выше 500 оС.

      Применение этих сталей для сред с температурой выше указанной допускается при условии, что их механические свойства и предел длительной прочности за 100000 ч отвечают действующим стандартам и гарантируются изготовителем стали при данной повышенной температуре.

      Трубы и арматура для сред с температурой выше 500 оС изготавливаются из легированной стали. Это требование не распространяется на газовыпускные трубопроводы.

      3021. Трубы из меди и медных сплавов изготавливают бесшовными или другого типа, одобренного Регистром судоходства.

      Медные трубы для трубопроводов классов I и II должны быть бесшовными.

      Трубы и арматура из меди и медных сплавов, как правило, применяются для сред с температурой не более 200 оС, а медно-никелевых сплавов — для сред с температурой не более 300 оС. Для сред с температурой до 260 оС возможен допуск бронзовой арматуры.

      3022. Трубы и арматура из серого чугуна допускается применять для трубопроводов класса III, используемых при температуре окружающей среды не ниже - 15 оС, при этом предел прочности серого чугуна для труб должен быть не менее 200 МПа, а для корпусов арматуры и фасонных элементов – не менее 300 МПа. За исключением грузовых трубопроводов, допустимое рабочее давление в трубопроводах из серого чугуна не превышает 1 МПа, а для паропроводов - 0,3 МПа.

      Применение труб и арматуры из серого чугуна допускается для грузовых трубопроводов с давлением до 1,6 МПа, проходящих по верхней палубе, внутри грузовых танков и отстойных цистерн, за исключением манифольдов, их клапанов и соединений для подключения грузовых шлангов.

      Серый чугун не применяется для:

      1) труб и арматуры с температурой среды выше 220 оС;

      2) труб и арматуры, подвергаемых гидравлическим ударам, чрезмерной деформации и вибрации;

      3) труб, непосредственно связанных с наружной обшивкой корпуса;

      4) арматуры, устанавливаемой непосредственно на наружной обшивке корпуса и таранной переборке;

      5) арматуры, устанавливаемой непосредственно на топливных и масляных цистернах, находящихся под гидростатическим напором, если она не защищена от механических повреждений одобренным Регистром судоходства способом;

      6) систем объемного пожаротушения;

      7) балластных трубопроводов внутри грузовых и отстойных танков.

      3023. Трубы и арматура из чугуна с шаровидным графитом применяются для трубопроводов классов II и III, включая трубопроводы балластной, осушительной и грузовой систем, если относительное удлинение этого чугуна составляет не менее 12 %. При относительном удлинении менее требуемого область применения труб и арматуры из шаровидного графита должна быть такой же, как это указано в пункте 3022 настоящих Правил для серого чугуна.

      Рабочая температура для элементов трубопроводов из шаровидного чугуна на перлитной или ферритно-перлитной основе не превышает 300 оС, а для чугуна на ферритной основе — 350 оС.

      Ударная вязкость чугуна с шаровидным графитом для трубопроводов и арматуры, используемых при температуре ниже — 15 оС, должна быть не менее 20 Дж/см2.

      Донную и бортовую арматуру, арматуру, упомянутая в пунктах 3153, 3155 – 3156 настоящих Правил, а также арматура, устанавливаемая на таранной переборке, топливных и масляных цистернах допускается изготавливать из чугуна с шаровидным графитом, имеющего полностью ферритную структуру согласно приложению 563 настоящих Правил.

      3024. Трубы диаметром до 50 мм и арматура из ковкого чугуна ферритной структуры с относительным удлинением более 12 % допускается применять для систем трубопроводов, упомянутых в пункте 3023 настоящих Правил, при рабочей температуре не ниже —15 оС и не выше 350 оС и при рабочем давлении до 2 МПа.

      Область применения труб и арматуры из ковкого чугуна с относительным удлинением менее 12 % должна быть такой же, как указано в пункте 3022 настоящих Правил для изделий из серого чугуна.

      3025. Применение труб и других элементов трубопроводов из алюминиевых сплавов в системах, перечисленных в пункте 2290 настоящих Правил, является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      3026. Пробки и резьбовая часть палубных втулок измерительных труб на открытых палубах изготавливают из бронзы или латуни. Применение других материалов является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      3027. Смотровые стекла на топливных и масляных трубопроводах должны быть жаростойкими.

Глава 233. Радиусы погибов труб, термическая обработка после гибки

      Сноска. Заголовок главы 233 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3028. Внутренний радиус погиба труб продувания котлов должен быть не менее 3,5 d1 (d1 — внутренний диаметр трубы).

      Внутренний радиус погиба стальных и медных труб, работающих под давлением более 0,49 МПа или с температурой среды, превышающей 60 оС, а также радиус погиба труб, компенсирующих тепловые расширения, должен быть не менее 2,5d (d — наружный диаметр трубы).

      По согласованию с Регистром судоходства возможен допуск технологии гибки с меньшим радиусом при условии, что в процессе гибки не происходит утонения стенки трубы ниже величин, определенных в главе 234 настоящих Правил.

      3029. Горячая гибка стальных труб, как правило, производится при температуре 1000 — 850 оС с возможным снижением этой температуры в процессе гибки до 750 оС.

      Для труб, гибка которых производится при температурном режиме, указанном выше, применяется следующее:

      1) для труб из углеродистой, углеродисто-марганцевой и углеродисто-молибденовой стали термообработка после гибки не требуется;

      2) трубы из хромомолибденовой стали 1 Сг — 0,5 Мо с толщиной стенки более 8 мм подвергаются термообработке со снятием напряжений при температуре 620 — 680 оС;

      3) трубы из хромомолибденовой стали 2,25 Сг — 1 Мо и из хромомолибденованадиевой стали 0,5 Сг — 0,5 Мо — 0,25 V любой толщины подвергаются термообработке со снятием напряжений при температуре 650 — 720 оС, кроме труб с толщиной стенки не более 8 мм, диаметром не более 100 мм и с максимальной рабочей температурой до 450 оС, для которых термообработку допускается не производить.

      3030. Если горячая гибка производится при температурах, находящихся за пределами, указанными в пункте 3029 настоящих Правил, трубы после гибки подвергаются термообработке в соответствии с приложением 334 настоящих Правил.

      3031. После холодной гибки с радиусом, равным четырем наружным диаметрам и менее, как правило, трубы подвергаются полной термообработке в соответствии с приложением 334 настоящих Правил. Термообработке со снятием напряжений подвергаются углеродистомолибденовые 0,3 Мо трубы с толщиной стенки не менее 15 мм при 580 — 640 оС, хромомолибденовые 1 Сг — 0,5 Мо трубы с толщиной стенки не менее 8 мм при 620 — 680 оС, а хромомолибденовые 2,25 Сг — 1 Мо и хромомолибденованадиевые 0,5 Сг - 0,5 Мо — 0,25 V трубы с толщиной стенки не менее 8 мм, диаметром не менее 100 мм и рабочей температурой выше 450 оС подвергаются термообработке со снятием напряжений при 650 — 720 оС.

      3032. Трубы из меди и медных сплавов, за исключением труб контрольно-измерительных приборов, подвергают отжигу до гидравлического испытания.

      3033. Предварительный нагрев перед сваркой и термическая обработка после сварки производится в соответствии с требованиями 6879 – 6881 настоящих Правил.

Глава 234. Толщина стенок металлических труб

      Сноска. Заголовок главы 234 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3034. Толщина стенок металлических труб (кроме чугунных), работающих под внутренним давлением, соответствует большему из значений, определенных из приложения 339 настоящих Правил или из следующей формулы:


, (762)

      где

;

      So — теоретическая толщина стенки, мм;

      d — наружный диаметр трубы, мм;

      р — расчетное давление, определяемое согласно пункту 3035 настоящих Правил, МПа;

     

— коэффициент прочности, принимаемый согласно пункту 3036 настоящих Правил;

      b —прибавка, учитывающая фактическое утонение трубы при гибке, принимаемая согласно 3037 настоящих Правил, мм;

     

— допускаемое нормальное напряжение, определяемое согласно пунктов 3038 – 3044 настоящих Правил, МПа;

      с — прибавка на коррозию, принимаемая по приложению 335 настоящих Правил для стальных труб и приложения 336 настоящих Правил для труб из цветных металлов, мм;

      а — минусовый производственный допуск на толщину стенки трубы, %, (если используются трубы без минусового допуска, а = 0).

      3035. За расчетное давление, по которому производится расчет на прочность трубопроводов, принимается максимальное рабочее давление в системе. При установке предохранительных клапанов за расчетное принимается наибольшее давление их открытия. Трубопроводы и элементы систем трубопроводов, которые не защищены предохранительным клапаном или могут быть отключены от своего предохранительного клапана, рассчитывают на максимально возможный напор на выходе присоединенных насосов.

      Для трубопроводов, содержащих подогретое топливо, расчетное давление выбирается в соответствии с приложением 337 настоящих Правил.

      Для трубопроводов рулевого привода расчетное давление принимается в соответствии с пунктом 4247 настоящих Правил.

      В особых случаях, не предусмотренных Правилами, расчетное давление подлежит специальному рассмотрению Регистром судоходства.

      3036. Коэффициент прочности ц в расчетах на прочность принимается равным единице для бесшовных труб и одобренных сварных труб, признанных эквивалентными бесшовным.

      Для других сварных труб значение коэффициента прочности ц является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      3037. Прибавка, учитывающая фактическое утонение трубы при гибка, назначается таким образом, чтобы напряжения в изогнутой части трубы от внутреннего давления не превышали допускаемых.

      Если значения фактических утонений при гибке отсутствуют, прибавка, b мм, определяется по формуле:


, (763)

      где R — средний радиус погиба трубы, мм.

      3038. В расчетах на прочность допускаемые напряжения для труб принимаются с учетом следующих свойств материала и условий работы:

      Rm/20 — временного сопротивления при комнатной температуре, МПа;

      ReL/t — минимального предела текучести при расчетной температуре, МПа;

      R0,2/t — условного предела текучести при расчетной температуре, МПа;

      100 000

      Rm/t — предела длительной прочности за 100 000 ч при расчетной температуре, МПа;

      100 000

      Rp1%/t — 1-процентного предела ползучести за 100 000 ч при расчетной температуре, МПа.

      За расчетную температуру t для определения допускаемых напряжений принимается максимальная температура среды внутри труб. Расчетная температура является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      3039. Для труб из углеродистой или легированной стали допускаемые напряжения принимаются равными наименьшему значению из следующих:

      100 000

      Rm/20/2,7; ReL/t/1,8 или R0,2/t/1,8; Rm/t /1,8;

      100 000

      Rp1%/t /1,0.

      Возможность снижения запаса прочности является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      Если расчетная температура не входит в область ползучести материала, допускаемые напряжения по пределу ползучести допускается не рассматривать.

      3040. Допускаемые напряжения для труб из высоколегированных сталей являются в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      3041. Для труб из меди и медных сплавов допускаемые напряжения определяются по приложению 338 настоящих Правил.

      3042. Допускаемые напряжения для труб из алюминиевых и титановых сплавов при расчетах на прочность принимаются равными наименьшему значению из следующих: Rm/20/40; R0,2/t/1,6;

      100 000

      Rm/t /1,6.

      Если расчетная температура не входит в область ползучести материала, допускаемые напряжения по пределу ползучести допускается не рассматривать.

      3043. Паропроводы с наружным диаметром 80 мм и более для перегретого пара с температурой 350 оС и выше рассчитываются на прочность от усилий, вызываемых тепловыми расширениями, а фланцевые соединения — на прочность и плотность.

      Необходимо чтобы расчет паропровода на прочность от усилий, вызываемых тепловыми расширениями, отвечал требованиям главы 343 настоящих Правил.

      3044. Детали трубопроводов из чугуна имеют толщину стенки tmin, мм, не менее определяемой по формуле

      tmin = k(0,5+0,001Dy), (764)

      где Dy — условный диаметр, мм;

      к — коэффициент, принимаемый равным:

      9 — для труб;

      14 — для тройников и корпусов клапанов;

      12 — для соединений.

      Кроме этого, толщина стенок труб и арматуры из чугуна под внутренним давлением следует принимать не менее определяемой по формуле (762) настоящих Правил, при этом:

      поправка на утонение при изгибе b = 0;

      коэффициент запаса прочности ц принимается равным:

      1 — для труб и соединительных муфт;

      0,4 — для колен, тройников и крестовин;

      0,25 — для корпусов арматуры;

      допускаемое напряжение у определяется с учетом пунктов 4472, 4475 и 4480 настоящих Правил;

      прибавка на коррозию с для забортной воды составляет:

      4 мм — для чугуна ферритной и ферритоперлитной структуры и

      3 мм — для чугуна перлитной структуры;

      для сред с низкой коррозионной активностью по согласованию с Регистром судоходства прибавка на коррозию может быть снижена.

      3045. Толщины стенок труб из стали, меди, медных и титановых сплавов принимаются не менее указанных в приложении 339 настоящих Правил.

Глава 235. Типы соединений

      Сноска. Заголовок главы 235 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Сварные соединения

      3046. Допускается использование сварных, фланцевых, резьбовых и механических соединений, выполненных в соответствии со стандартами, одобренными Регистром судоходства.

      3047. Сварные стыковые соединения допускается выполнять как с принятием специальных мер по обеспечению полного провара корня сварного шва, так и без таковых. Сварные стыковые соединения с полным проваром и специальными мерами по обеспечению качества корня шва, например, выполненные с использованием двустороннего шва, подкладного кольца или другими эквивалентными мерами, допускаются для трубопроводов всех классов и диаметров.

      Сварные стыковые соединения с полным проваром без специальных мер по обеспечению качества корня шва допускаются для трубопроводов классов II и III без ограничения диаметров.

      3048. Сварные муфтовые и раструбные соединения выполняются с использованием муфт, раструбных элементов адекватных размеров, отвечающих требованиям согласованных Регистром судоходства стандартов. Сварные муфтовые и раструбные соединения допускается применять для трубопроводов класса III независимо от диаметра трубопровода.

      В отдельных случаях такие соединения разрешается использовать для трубопроводов классов I и II наружным диаметром до 88,9 мм, за исключением трубопроводов, содержащих токсичные среды, и условий эксплуатации при повышенных усталостных нагрузках, усиленной коррозии или эрозии.

      3049. Выполнение сварочных работ и осуществление контроля неразрушающими методами должны соответствовать главам 627 и 633 настоящих Правил.

Параграф 2. Фланцевые соединения

      3050. Размеры и форма фланцев и соединительных болтов отвечают согласованным Регистром судоходства стандартам.

      Необходимо чтобы используемые уплотнения были совместимы с проводимой средой при расчетных давлении и температуре. Для нестандартных соединений прочные размеры фланцев и соединительных болтов являются в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      Фланцевые соединения выбираются с учетом требований согласованных Регистром судоходства национальных или международных стандартов в зависимости от проводимой среды, расчетного давления и температуры, внешних и циклических нагрузок, а также расположения трубопровода.

      3051. Соединения фланцев и труб выполняются в соответствии с приложением 340 настоящих Правил.

      Другие типы соединений фланцев и труб допускаются Регистром судоходства после специального рассмотрения.

      3052. Выбор типа соединения фланцев и труб в зависимости от класса трубопровода выполняется в соответствии с приложением 341 настоящих Правил.

Параграф 3. Резьбовые соединения

      3053. Резьбовые соединения выполняются в соответствии с требованиями одобренных национальных или международных стандартов. Эти соединения не используются в системах, проводящих токсичные и воспламеняющиеся среды, среды, вызывающие усиленный эрозионный или коррозионный износ, а также в условиях повышенных усталостных нагрузок.

      Резьбовые муфтовые соединения с конической резьбой допускается использовать в трубопроводах класса I диаметром до 33,7 мм и классов II и III диаметром до 60,3 мм.

      Соединения с цилиндрической резьбой допускается использовать в трубопроводах класса III диаметром до 60,3 мм.

      В отдельных случаях применение соединений больших размеров, отвечающих требованиям национальных или международных стандартов, возможен допуск Регистром судоходства после специального рассмотрения.

      3054. Применение резьбовых соединений в системах углекислотного пожаротушения допускается только внутри защищаемых помещений и в помещении углекислотных баллонов.

Параграф 4. Механические соединения

      3055. Настоящие требования применимы к обжимным, штуцерно-ниппельным, а также муфтовым соединениям, представленным в приложении 342 настоящих Правил. Применение подобных соединений возможно также допущено Регистром судоходства.

      В силу значительного конструктивного разнообразия механических соединений рекомендаций по проверочному расчету их прочности не приводится.

      Типовое одобрение механических соединений выполняется на основе испытаний их образцов.

      3056. Механические соединения, область их применения и допустимое давление одобряются Регистром судоходства. Одобрение соединений выполняется с учетом типовых испытаний по программе, одобренной Регистром судоходства.

      3057. Если использование механических соединений связано с уменьшением толщины стенки труб из-за необходимости использования врезных колец или установочных канавок, это учитывается при выборе минимально допустимой толщины стенок труб.

      3058. Конструкция механических соединений должна исключать возможность нарушения плотности под влиянием пульсации давления, вибрации трубопровода, температурных изменений и других воздействий, связанных с использованием на борту судна.

      3059. Используемые для механических соединений материалы должны быть совместимы с материалом трубопровода и проводимой средой.

      3060. Механические соединения способны выдержать давление испытания, превышающее расчетное не менее чем в 4 раза.

      При расчетном давлении 20 МПа и более величину давления испытания возможно по согласованию с Регистром судоходства снизить.

      3061. Перечисленные в приложениях 343 и 344 настоящих Правил механические соединения, предназначенные для использования в системах, проводящих воспламеняющиеся среды, и системах ответственного назначения, должны быть огнестойкими.

      3062. Механические соединения не применяются на участках трубопроводов, где их повреждение может привести к затоплению или возникновению пожара, в частности для непосредственного подключения к бортовым отверстиям или цистернам, содержащим воспламеняющиеся среды.

      3063. Механические соединения рассчитывают на воздействие внутреннего и внешнего давления, а в случае использования на всасывающих участках трубопроводов — сохранять работоспособность в условиях вакуума.

      3064. Число механических соединений в топливных системах должно быть минимальным. Применение стандартных фланцевых соединений является предпочтительным.

      3065. Трубопроводы, собранные с использованием механических соединений, надлежащим образом устанавливают, выравнивают и обеспечивают опорами. Опоры или подвески не используются для выравнивания трубопровода в местах соединения.

      3066. Применение муфтовых соединений в трубопроводах, проложенных внутри грузовых трюмов, танков и других труднодоступных помещений, подлежат одобрению Регистром судоходства.

      Установка механических соединений внутри танков допускается только в том случае, если внутри трубопроводов и в танках содержатся однородные жидкости.

      Применение скользящих муфтовых соединений как основного средства для монтажа трубопроводов не допускается. Они используются только при необходимости компенсации деформации трубопроводов в осевом направлении.

      3067. Область допустимого применения механических соединений в зависимости от назначения трубопровода представлена в приложении 343 настоящих Правил, а в зависимости от класса трубопровода, его диаметра, рабочего давления и температуры — в приложении 344 настоящих Правил.

      3068. Механические соединения испытывают в соответствии с программой, одобренной Регистром судоходства, включающей следующие виды проверок:

      1) испытание герметичности;

      2) вибрационные испытания;

      3) испытания на огнестойкость (при необходимости);

      4) испытания пульсирующим давлением (при необходимости);

      5) проверку работоспособности в условиях вакуума (при необходимости);

      6) проверку разрушающим давлением;

      7) проверку удерживающей способности (при необходимости);

      8) сборку — разборку (при необходимости).

      Объем и характер проверок уточняются в зависимости от типа соединений и назначения трубопровода.

      3069. Установка механических соединений выполняется с учетом требований изготовителя. В случае, если для сборки требуются специальные инструменты или измерительные средства, они поставляются изготовителем.

Глава 236. Гибкие соединения, область применения

      Сноска. Заголовок главы 236 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Требования к конструкции

      3070. Требования настоящей главы применяются к гибким соединениям из металлических или неметаллических материалов, предназначенных для постоянного подключения фиксированных участков трубопроводов к частям механизмов. Настоящие требования допускается также применять к временно подключенным гибким шлангам или шлангам переносного оборудования.

      Сноска. Пункт 3070 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3071. Гибкие соединения допускается применять в системах топлива, смазочного и термального масла (холодные участки), охлаждения пресной и забортной водой, балластной и осушительной системах, и паровых трубопроводах III класса при условии их соответствия требованиям настоящей главы. Гибкие соединения не применяются в топливных трубопроводах высокого давления.

      Сноска. Пункт 3071 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3072. Настоящие требования не применимы к шлангам водопожарной системы.

      3073. Гибкие соединения проектируют и выполняют в соответствии с требованиями одобренных стандартов. Гибкие соединения, изготовленные из резины и предназначенные для использования в осушительной и балластной системах, системах сжатого воздуха, топлива, смазочного, гидравлического и термального масел, армируют одинарной или двойной плотно сплетенной проволочной оплеткой или другим подходящим материалом.

      Предназначенные для упомянутых выше целей соединения из пластических материалов, таких, как тефлон или нейлон, которые не допускают внутреннего армирования проволокой, при необходимости упрочняют другими подходящими материалами.

      3074. При использовании гибких соединений, изготовленных из резины или пластических материалов в топливных системах форсунок, гибкие соединения в дополнение к армированию, упомянутому выше, имеют наружную проволочную оплетку. Гибкие соединения, применяемые в паровых системах, изготавливают из металла.

      3075. Гибкие соединения изготавливаются с концевыми соединениями одобренного типа. За исключением фланцевых, концевые соединения отвечают применимым требованиям параграфа 3 главы 235 настоящих Правил и каждая комбинация шланга и концевого соединению подвергается типовым испытаниям.

      3076. Использование хомутов и подобного типа концевых соединений не допускается для гибких соединений в паровых системах, системах с горючими средами, системах пускового воздуха, а также для систем забортной воды если их повреждение может вызвать затопление, например при непосредственном их подключении к бортовым отверстиям. В других системах крепление концевых соединений двойными хомутами возможно допустить, если давление в них не превышает 0,5 МПа.

      3077. Гибкие соединения, предназначенные для установки в системах, в которых ожидается пульсация давления или повышенный уровень вибрации, рассчитывают на максимальное пиковое давление и усилия от вибрации. При испытаниях согласно параграфу 3 настоящей главы, следует принимать во внимание максимальное ожидаемое в эксплуатации давление, частоту вибрации и нагрузки вследствие монтажа.

      3078. Гибкие соединения, выполненные из неметаллических материалов и предназначенные для горючих сред или систем морской воды, если их повреждение может вызвать затопление, например, при непосредственном их подключении к бортовым отверстиям, должны быть огнестойкими. Огнестойкость демонстрируется испытаниями на соответствие требованиям пункта 3091 настоящих Правил.

      3079. Гибкие соединения выбираются с учетом назначенного расположения и применения, принимая во внимание внешние условия, совместимость с проводимой средой при рабочем давлении и температуре согласно инструкции изготовителя.

Параграф 2. Монтаж

      3080. Как правило, длина гибких соединений ограничивается длиной, необходимой для обеспечения относительного перемещения фиксированных и подвижных элементов механического оборудования и трубопроводов.

      3081. Гибкие соединения не применяются там, где они могут быть подвержены скручиванию при нормальных условиях работы.

      3082. Количество гибких соединений в системах трубопроводов, должно быть минимальным, а их назначение ограничивается указанным в пунктах 3071 – 3073 настоящих Правил.

      3083. Если гибкие соединения, проводящие воспламеняющиеся среды, расположены в непосредственной близости от нагретых поверхностей, риск воспламенения жидкости в случае повреждения соединения должен снижаться использованием кожухов или других средств, одобренных Регистром судоходства.

      3084. Гибкие соединения устанавливаются в хорошо видимых легкодоступных местах.

      3085. Монтаж гибких соединений производится с учетом инструкций изготовителя и ограничений по использованию, при этом особое внимание обращается на:

      расположение (с учетом допустимого перемещения при работе);

      опоры концевых соединений (при необходимости);

      исключение касания шланга, которое может вызвать его истирание и механическое повреждение;

      минимальные радиусы изгиба.

Параграф 3. Испытания и маркировка

      3086. Одобрение гибких соединений выполняется на основе удовлетворительных типовых испытаний. Программа испытаний представляется изготовителем и должна быть достаточно подробна, чтобы продемонстрировать соответствие требованиям необходимых стандартов.

      3087. Испытания проводятся согласно пунктов 3086 – 3091 настоящих Правил на гибких соединениях различных номинальных диаметров полностью укомплектованных концевыми деталями. По согласованию с Регистром судоходства допускается применять другие стандарты.

      3088. Каждое гибкое соединение проходит испытание пробным давлением, равным 1,5 расчетного в течение 5 мин. При этом не допускается наличие остаточных деформаций и повреждений.

      3089. Каждый тип гибких соединений походит испытания разрывным давлением равным четырехкратному расчетному давлению в течение 5 минут. При этом допускаются остаточные деформации без видимых повреждений или протечек.

      3090. Импульсные испытания проводятся при типовых испытаниях для гибких соединений, предназначенных для установки в системах, в которых ожидается пульсация давления. Импульсные испытания проводятся согласно стандартам ISO 6802, ISO 6803, ISO 10380 или эквивалентным.

      3091. Испытания на огнестойкость проводятся при типовых испытаниях для гибких соединений, указанных в пункте 3078 настоящих Правил. Испытания проводятся согласно стандартам ISO 15540 и ISO 15541 или эквивалентным.

      3092. Гибкие соединения имеют постоянную маркировку, нанесенную изготовителем, включающую следующие данные:

      наименование предприятия-изготовителя или его торговую марку;

      дата изготовления (месяц и год);

      обозначение типа;

      номинальный диаметр;

      расчетное давление;

      расчетная температура.

      Если гибкое соединение выполнено из деталей различных изготовителей, компоненты четко идентифицируются.

Подраздел 3. Трубопроводы из пластмасс
Глава 237. Общие требования, область распространения

      Сноска. Заголовок главы 237 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3093. Настоящие требования распространяются на все трубопроводы, изготовленные из пластмасс.

      3094. Требования не распространяются на гибкие неметаллические соединения, резиновые шланги, а также механические соединения, применяемые в системах с металлическими трубами.

      3095. Общие требования к трубам и фасонным элементам из пластмасс изложены в главе 613 настоящих Правил.

Глава 238. Требования к трубопроводам в зависимости от их назначения и расположения

      Сноска. Заголовок главы 238 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Огнестойкость

      3096. Необходимо чтобы трубы и фасонные элементы, от целостности которых существенно зависит безопасность судна, отвечали требованиям огнестойкости.

      3097. В зависимости от свойств трубопроводов сохранять свою целостность при испытании на огнестойкость по методике, изложенной в приложениях 1 и 2 к резолюции ИМО А.753(18), установлены три уровня огнестойкости:

      У1 — для трубопроводов, выдержавших испытания на огнестойкость в сухом состоянии в течение 1 ч;

      У2 — для трубопроводов, выдержавших испытания на огнестойкость в сухом состоянии в течение 30 мин;

      УЗ — для трубопроводов, выдержавших испытания на огнестойкость в заполненном состоянии в течение 30 мин.

      3098. Область применения трубопроводов из пластмасс в зависимости от уровня огнестойкости, месторасположения и проводимых сред приведена в приложении 345 настоящих Правил.

Параграф 2. Область распространение пламени,
огнезащитные покрытия

      3099. Все трубы, кроме расположенных на открытых палубах, в танках, коффердамах пустых пространств, туннелях трубопроводов, имеют характеристику медленного распространения пламени по поверхности, не превышающую средних значений, регламентированных резолюцией ИМО А.653(16), и определенную по методике, приведенной в приложении 3 к резолюции ИМО А.753(18), с учетом изменений, обусловленных криволинейной поверхностью труб, или по другим одобренным Регистром судоходства стандартам.

      3100. Для обеспечения требуемого уровня огнестойкости применяются огнезащитные покрытия, необходимо чтобы они отвечали требованиям, изложенным в главе 612 настоящих Правил.

      3101. Нанесение огнезащитных покрытий в местах соединений производится после проведения гидравлических испытаний системы в соответствии с рекомендациями изготовителя труб о методике, одобренной Регистром судоходства в каждом случае.

      3102. Огнезащитные покрытия применяются в соответствии с одобренными рекомендациями изготовителя.

Глава 239. Требования к монтажу

      Сноска. Заголовок главы 239 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Опоры

      3103. Выбор опор и расстояния между ними определяется в зависимости от допускаемых напряжений и максимально допустимого прогиба труб.

      Расстояния между опорами не превышают расстояний, рекомендованных изготовителем.

      При выборе опор и расстояний между ними учитываются размеры труб, механические и физические свойства материала труб, масса труб и находящейся в них жидкости, наружное давление, рабочая температура, влияние теплового расширения, нагрузки внешних сил, осевые силы, гидравлические удары, вибрация, которые могут возникнуть в системе. Учитывается возможное совместное действие вышеназванных нагрузок.

      3104. Нагрузка от массы трубы равномерно распределяется по всей несущей поверхности опоры. Необходимо принять меры по сведению к минимуму износа труб в местах их контакта с опорами.

      3105. Компоненты системы, имеющие значительную массу, такие как клапаны, компенсаторы и имеют отдельные опоры.

Параграф 2. Компенсация тепловых расширений

      3106. При монтаже пластмассовых трубопроводов предусматривается компенсационный допуск на относительное смещение между трубопроводами и стальными конструкциями с учетом разницы в коэффициентах теплового расширения и деформации корпуса судна.

      3107. При расчете тепловых расширений необходимо учитывать рабочую температуру системы и температуру, при которой производится монтаж.

Параграф 3. Внешние нагрузки

      3108. При прокладке трубопровода, там, где это необходимо, учитываются периодически действующие сосредоточенные нагрузки. Как минимум, учитывается сила, создаваемая нагрузкой одного человека массой 100 кг в середине пролета любой трубы с наружным диаметром более 100 мм.

      3109. Для обеспечения надлежащей жесткости трубопроводов, включая трубопроводы с открытыми концами, Регистр судоходства требует увеличения толщин стенок по сравнению с толщинами, определенными, исходя из условия обеспечения прочности.

      3110. При необходимости трубы защищают от механических повреждений.

Параграф 4. Монтаж электропроводных труб

      3111. В системах перекачки жидкостей, имеющих удельную электропроводимость менее 1000 пикосименсов на метр (ПСм/м), таких как очищенные нефтепродукты, дистилляты, применяются электропроводные трубы.

      3112. Независимо от перекачиваемых жидкостей необходимо чтобы пластмассовые трубы, проходящие через взрывоопасные зоны, были электропроводны.

      Необходимо чтобы сопротивление в любой точке системы трубопроводов относительно земли было не более 106 Ом. Предпочтительно, чтобы трубы и фасонные элементы, имеющие электропроводящие слои, имели одинаковую проводимость.

      Такие трубы в достаточной степени защищают от повреждения электрическими разрядами, вызванными разностью проводимости электропроводящих слоев.

      3113. По окончании монтажа проверяют заземление. Необходимо чтобы провода заземления были доступны для осмотра.

Глава 240. Соединения пластмассовых труб и трубопроводов

      Сноска. Заголовок главы 240 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Прочность соединений

      3114. Прочность соединений допускается не меньше прочности трубопровода, в котором они установлены.

      3115. Трубы допускается соединять с использованием клеевых, сварных, фланцевых и других соединений.

      3116. Клеи, используемые для соединения труб, обеспечивают плотность стыков во всем диапазоне возможных давлений и температур.

      3117. Затяжка соединений производится в соответствии с инструкцией изготовителя.

Параграф 2. Испытания качества соединений

      3118. Для проведения контроля качества соединений труб необходимо в соответствии с принятой технологией подготовить контрольные узлы, которые включают, как минимум, по одному стыку трубы с трубой и трубы с фасонным элементом.

      3119. После затвердевания стыка контрольное соединение испытывают гидравлическим давлением, в 2,5 раза превышающим расчетное, в течение не менее 1 ч. При этом протечек и разрушений стыка не допускается. Испытания организовывают таким образом, чтобы стыки нагружались как в продольном, так и в поперечном направлениях.

      3120. При выборе труб для контрольного образца следует руководствоваться следующим:

      если наибольший наружный диаметр стыковочного узла менее 200 мм, в контрольный узел входит труба максимального диаметра;

      если наружный диаметр стыковочного узла составляет более 200 мм, наружный диаметр контрольного стыковочного узла следует принимать 200 мм или составлять 25 % от наибольшего диаметра сочленения, в зависимости от того, что больше.

      3121. При прокладке пластмассовых труб через водонепроницаемые переборки и палубы, огнестойкие конструкции типов А и В выполняют требования главы 246 настоящих Правил.

Глава 241. Контроль при монтаже, испытания трубопроводов после монтажа на судне

      Сноска. Заголовок главы 241 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3122. Работы по монтажу производятся в соответствии с рекомендациями изготовителя.

      3123. До начала работ разрабатывается и одобряется технология соединений (стыков) труб.

      3124. Одобрению технологии предшествуют освидетельствования и испытания, изложенные в настоящем разделе.

      3125. Необходимо чтобы персонал, выполняющий работы, имеел необходимую квалификацию и аттестацию.

      3126. В технологии соединения стыков отражают следующее: применяемые материалы, используемый инструмент и оснастка, требования по подготовке стыков, температурный режим, требования по размерам и допускам, а также критерии приемки после завершения работ и испытания.

      3127. Любые изменения в технологии, приводящие к изменению физических и механических свойств стыка, требуют ее повторного рассмотрения и переодобрения.

      3128. Система трубопроводов ответственного назначения после монтажа испытывается гидравлическим давлением, превышающим расчетное давление в системе не менее чем в 1,5 раза.

      3129. Систему трубопроводов неответственного назначения допускается испытывать на плотность рабочим давлением.

      3130. Для электропроводных труб проверяют наличие заземления и проводится выборочная проверка сопротивления.

Подраздел 4. Арматура
Глава 242. Конструкция, маркировка, расположение и установка арматуры

      Сноска. Заголовок главы 242 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Конструкция, маркировка арматуры

      3131. Крышки клапанов диаметром прохода более 32 мм крепятся к корпусам болтами или шпильками.

      Допускается чтобы клапаны диаметром прохода до 32 мм включительно имели крышки с резьбовым креплением при наличии на этих крышках надежных стопоров.

      Гайку пробки крана предохраняют от отвинчивания при управлении краном.

      3132. Дистанционно управляемая арматура, за исключением упомянутой в пункте 3134 настоящих Правил, имеет местное управление, действие которого независимо от дистанционного привода.

      Кроме того, если клапаны согласно требованию настоящих Правил имеют дистанционное управление, ручное управление ими не должно выводить из строя систему дистанционного управления.

      Если клапаны имеют дистанционное управление, их конструкция должна быть такой, чтобы при выходе из строя системы дистанционного управления клапаны оставались в положении, не приводящем судно в опасное состояние, или самостоятельно возвращались в такое положение.

      3133. Не допускается применять сжатый воздух в качестве источника энергии в системах дистанционного управления клапанами, расположенными внутри грузовых танков.

      3134. При применении гидравлической системы дистанционного управления клапанами, расположенными внутри грузовых танков, предусматривается второе средство управления с помощью ручного насоса, подключаемого в соответствующем месте к гидравлической системе управления каждого клапана или непосредственно к отдельному трубопроводу исполнительного механизма.

      3135. Расходная цистерна для обслуживания гидравлической системы дистанционного управления клапанами, расположенными внутри грузовых танков, находится выше верхнего уровня грузовых танков, насколько это практически возможно, и все трубопроводы гидравлической системы входят в грузовые танки через их верхнюю часть.

      Кроме того, расходная цистерна снабжается воздушной трубой, оборудованной пламепрерывающей арматурой и выведенной в безопасное место на открытой палубе.

      Эта цистерна снабжается звуковой и световой сигнализацией низшего уровня жидкости в цистерне.

      3136. Запорная арматура снабжается хорошо видимой прикрепленной планкой с четкой надписью, указывающей ее назначение.

      3137. Дистанционно управляемая арматура в постах управления имеет прикрепленные отличительные планки, определяющие ее назначение, а также указатель положений "открыто" и "закрыто".

      Если дистанционное управление предназначено только для закрытия арматуры, установка указателей необязательна.

Параграф 2. Расположение и установка арматуры

      3138. Арматура, устанавливаемая на водонепроницаемых переборках, крепится к приварышам на шпильках или к переборочным стаканам с использованием фланцевых соединений. Применение соединений типов "D" и "Е" (пункт 3051 настоящих Правил) не допускается.

      Отверстия под крепежные шпильки в приварышах не должны быть сквозными.

      3139. Клапанные коробки и клапаны с ручным управлением располагают в таких местах, которые в нормальных условиях эксплуатации всегда доступны.

      Приводы управления клапанами топливной системы, если эти клапаны расположены в машинном отделении, выводятся выше настила.

      3140. Контрольно-измерительные приборы в топливных системах и системах смазки оборудуются клапанами или кранами с целью отсечки этих приборов от трубопроводов. Чувствительные элементы термометров устанавливаются в плотных втулках.

Глава 243. Фильтры

      Сноска. Заголовок главы 243 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3141. Конструкция фильтров обеспечивает легкость их очистки.

      3142. Фильтры оборудуются устройством, позволяющим убедиться в отсутствии давления перед их вскрытием.

      Трубки от таких устройств выводятся в поддоны таким образом, чтобы предотвращалось разбрызгивание.

      3143. Фильтры, входящие в системы с горючей рабочей средой, рекомендуется оборудовать блокировкой, не позволяющей производить их вскрытие при наличии в них давления, а также исключающей возможность поступления в них рабочей среды во вскрытом состоянии.

      3144. Расположение фильтров обеспечивает легкий доступ для обслуживания.

      Фильтры, входящие в системы с горючей рабочей средой, устанавливаются на безопасном расстоянии от возможных источников воспламенения.

      3145. На трубопроводах подвода и отвода топлива к фильтрам устанавливаются запорные клапаны или краны.

      3146. Необходимо чтобы фильтры на приемных магистралях забортной воды соответствовали пункту 3813 настоящих Правил.

Глава 244. Кингстонные и ледовые ящики. Донная и бортовая арматура. Отверстия в наружной обшивке

      Сноска. Заголовок главы 244 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Кингстонные и ледовые ящики

      3147. Количество и расположение кингстонных ящиков для системы водяного охлаждения соответствует пункту 3810 настоящих Правил. На судах с ледовыми усилениями категорий Агс4 и Агс5 один из кингстонных ящиков должен быть ледовым. На ледоколах по крайней мере два кингстонных ящика должны быть ледовыми.

      Необходимо чтобы на ледоколах и судах с ледовыми усилениями категорий Агс4 — Агс5 конструкция ледовых ящиков обеспечивала эффективное отделение льда и удаление воздуха для обеспечения надежной работы системы забортной воды.

      Приемная арматура забортной воды размещается непосредственно на кингстонных или ледовых ящиках.

      3148. На ледоколах и судах с ледовыми усилениями кингстонные и ледовые ящики, а также бортовая арматура, устанавливаемая выше грузовой ватерлинии, оборудуются обогревом. Для этой цели следует предусматривать:

      для ледовых и кингстонных ящиков — рециркуляцию охлаждающей воды;

      для бортовой арматуры — подвод греющей среды через невозвратно-запорный клапан. Конструкция устройства обогрева исключает повреждение бортовой арматуры и наружной обшивки корпуса судна в случае размораживания.

      Для обогрева арматуры, допускается применение систем электрообогрева с использованием специальных греющих кабелей. При использовании греющего электрического кабеля, должны быть выполнены требования настоящих Правил.

      Для ледового ящика трубы рециркуляции охлаждающей воды подводятся в верхнюю и нижнюю часть ящика, при этом общая площадь сечения этих труб допускается не менее сечения отливной магистрали охлаждающей воды.

      Для кингстонных ящиков диаметр трубы рециркуляции охлаждающей воды следует принимать не менее 0,85 диаметра отливной магистрали.

      3149. Предусматривается возможность доступа внутрь ящиков через съемные решетки или горловины. Если горловина предусмотрена на ледовых ящиках, она размещается выше самой высокой ватерлинии.

Параграф 2. Отверстия в наружной обшивке.
Донная и бортовая арматура

      3150. Число отверстий в наружной обшивке должно быть минимальным. Отливные трубопроводы, по возможности, присоединяются к общим отверстиям.

      3151. Расположение приемных и отливных отверстий в наружной обшивке судна исключает возможность:

      1) приема сточных вод и других нечистот насосами забортной воды;

      2) попадания сточных и отливных вод в помещения судна через иллюминаторы, а также в спасательные шлюпки и плоты при их спуске на воду.

      Если невозможно выполнить требование подпункта 2) настоящего пункта, отливные отверстия снабжают устройствами, предотвращающими попадание отливных вод в помещения судна, в спасательные шлюпки и плоты.

      3152. Отверстия в наружной обшивке кингстонных и ледовых ящиков оборудуются защитными решетками. Вместо решеток допускается выполнять отверстия или щели в корпусе судна. Суммарная площадь отверстий или щелей должна быть не менее 2,5-кратной площади сечения установленной приемной арматуры забортной воды. Диаметр отверстий и ширина щели в решетках или наружной обшивке допускается около 20 мм. Решетки кингстонных ящиков оборудуют устройством для их продувания паром или сжатым воздухом. Для ледовых ящиков продувание допускается не предусматривать.

      На трубопроводах продувания предусматриваются невозвратно-запорные клапаны. Давление пара или сжатого воздуха в системе продувания не превышает 0,5 МПа.

      3153. Отливные отверстия в наружной обшивке судна из закрытых помещений, расположенных ниже палубы надводного борта, или из надстроек и рубок на палубе надводного борта оборудуют доступными средствами для предупреждения попадания воды внутрь судна. Отливные отверстия трубопроводов, которые имеют или могут иметь открытые концы в указанных помещениях, отвечают требованиям пункта 117 Правил о грузовой марке морских судов, утвержденных уполномоченным органом.

      3154. На судах длиной менее 24 м отливные отверстия в наружной обшивке из помещений, расположенных как на палубе надводного борта, так и ниже палубы надводного борта, оборудуют одним невозвратно-запорным клапаном с местным управлением.

      На плавучих доках каждое отливное отверстие трубопроводов, идущих из помещений, расположенных ниже предельной линии погружения, которые имеют в этих помещениях открытые концы, снабжаются невозвратным клапаном с принудительным закрытием из легкодоступного места, расположенного выше палубы безопасности.

      3155. Шпигаты и сточные трубы с открытых палуб и из помещений, не указанных в пункте 3153 настоящих Правил, выводимые за борт на расстоянии ниже 450 мм от палубы надводного борта, либо на расстоянии менее 600 мм над летней грузовой ватерлинией, снабжают невозвратными клапанами (захлопками), устанавливаемыми у наружной обшивки. Толщина стенки шпигатов и сточных труб в этом случае допускается не менее указанной в графе 3 приложения 339 настоящих Правил.

      Клапаны допускается не предусматривать, если толщины стенок этих труб, устанавливаемых ниже палубы надводного борта и палубы закрытых надстроек, будут не менее:

      7 мм при d < 80 мм;

      10 мм при d = 180 мм;

      12,5 мм при d > 200 мм,

      где d — наружный диаметр трубы.

      Промежуточные значения определяются интерполяцией.

      Шпигатные трубы, идущие из открытых надстроек и рубок выводят за борт.

      Шпигатные трубы из помещений, предназначенных для перевозки автотранспорта с топливом в баках, выводят за борт и исключают скопление воды в помещении при действии системы водораспыления.

      На плавучих доках шпигатные и сточные трубы из помещений, которые расположены выше предельной линии погружения, а также с открытых палуб, выводимые за борт ниже предельной линии погружения, оборудуют невозвратными клапанами у наружной обшивки. Клапаны допускается не предусматривать, если толщина этих труб ниже предельной линии погружения будет не меньше толщины наружной обшивки, однако не требуется, чтобы она была более 12 мм.

      3156. Приемные и отливные отверстия в наружной обшивке трубопроводов охлаждающей воды главных и вспомогательных двигателей и систем, расположенные в машинных помещениях, снабжают легкодоступными клапанами или клинкетами с местным управлением. Приводы управления имеют индикатор, показывающий, открыт или закрыт клапан.

      Необходимо чтобы отливные бортовые клапаны были невозвратно-запорного типа.

      3157. Приводы управления приемной донной, а также бортовой арматуры располагаются в легкодоступных местах и снабжаются устройством, показывающим, открыт или закрыт клапан.

      На пассажирских судах эти приводы располагаются выше настила машинного отделения.

      3158. В машинных помещениях без постоянной вахты органы управления клапанами приемных и отливных отверстий систем забортной воды, расположенных ниже ватерлинии, а также эжекторной системы осушения, располагаются так, чтобы было достаточно времени для доступа и приведения их в действие при поступлении воды в помещения.

      Если уровень, до которого возможно затопление помещения в условиях нахождения судна в полном грузу, будет выше расположения органов управления, предусматривается возможность приведения их в действие с мест, находящихся выше этого уровня.

      Полностью автоматизированные машинные помещения в отношении управления забортными приемными и отливными клапанами систем и трубопроводов главных и вспомогательных механизмов приравниваются к машинным помещениям с обслуживающим персоналом при условии, что предусмотрены устройства, сигнализирующие о поступлении воды в эти помещения.

      3159. Донная и бортовая арматура устанавливаются на приварышах.

      Допускается установка арматуры на приварных патрубках при условии, что они будут прямыми, будут обладать надлежащей жесткостью, имеют минимальную длину и защиту от контактной коррозии. Патрубки располагают в доступном месте для обслуживания и производства замеров толщин стенок в условиях эксплуатации. Применение фланцевых соединений типов D и Е (пункт 3051 настоящих Правил) не допускается. Исполнение соединений представляют Регистру судоходства для одобрения.

      Толщина стенки патрубка определяется согласно пункту 353 настоящих Правил.

      Отверстия под крепежные шпильки в приварышах не должны быть сквозными.

      3160. Никакие детали донно-бортовой арматуры, устанавливаемой ниже палубы переборок, а также их уплотняющие прокладки не изготавливаются из материалов, легко разрушающихся при пожаре.

      3161. Штоки и запорные детали донной и бортовой арматуры изготовляются из материалов, коррозионно-стойких к воздействию морской воды.

      3162. Отверстия в наружной обшивке от мусоропроводов из помещений, расположенных ниже палубы надводного борта, должны быть обеспечены закрытиями, предотвращающими проникновение воды внутрь судна Средства закрытия должны отвечать требованиям пункта 117 Правил о грузовой марке морских судов, утвержденных уполномоченным органом.

Глава 245. Автоматически действующие закрытия воздушных труб

      Сноска. Заголовок главы 245 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3163. Необходимо чтобы автоматически действующие закрытия воздушных труб были самоосушающимися, имели надежные крепления, а также обеспечивали:

      1) предотвращение свободного попадания воды в танк;

      2) свободное истечение воздуха или жидкости из танка для предотвращения избыточного давления или вакуума в танке.

      3164. Конструкция закрытия обеспечивает доступ для осмотра внутреннего пространства и замены уплотнений.

      3165. В конструкции воздушных головок предусматриваются эффективные поплавковые уплотнения. Кроме уплотняющих элементов предусматриваются средства для предотвращения контакта поплавка с внутренней камерой при нормальной работе и предотвращения повреждений поплавка от ударов во время переполнения танка.

      3166. Суммарная площадь свободного прохода автоматически действующих закрытий воздушных труб должна быть не менее площади прохода трубы.

      3167. Автоматически действующие закрытия воздушных труб должны быть работоспособны при наклонениях судна до 40o.

      3168. При использовании автоматически действующих закрытий поплавкового типа предусматриваются направляющие для обеспечения их правильной работы при любых допустимых кренах и дифферентах судна.

      3169. Допуск на толщину стенки поплавка не превышает 10 %.

      3170. Корпус автоматически действующих закрытий воздушных труб изготавливается из металлических материалов с толщиной стенки не менее 6 мм, стойких к коррозии или имеющих антикоррозионное покрытие. Толщина горячего цинкового покрытия должна быть 70 — 100 микрон.

      3171. В местах, подверженных эрозии от воздействия балластной воды во время переполнения танка (например, область внутри корпуса, расположенная непосредственно над трубой и +10o в каждую сторону), предусматривается дополнительная защита от эрозии. Такую защиту допускается выполнять, например, в виде алюминиевой пластины, закрепленной поверх цинкового покрытия эпоксидным клеем или другой аналогичной конструкции.

      3172. Необходимо чтобы элементы закрытий, выполненные из неметаллических материалов, были совместимы со средой, содержащейся в танке, и пригодны для работы при температуре от — 25 до +85 oС.

      3173. Необходимо чтобы автоматически действующие закрытия воздушных труб были одобренного типа и минимальный объем испытаний отвечал требованиям главы 341 настоящих Правил.

Подраздел 5. Прокладка трубопроводов
Глава 246. Прокладка трубопроводов через водонепроницаемые и огнестойкие конструкции

      Сноска. Заголовок главы 246 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3174. Число проходов трубопроводов через водонепроницаемые переборки должно быть минимальным.

      Трубопроводы, проходящие через главные водонепроницаемые переборки, как правило, располагаются от борта на расстоянии не менее 1/5 ширины судна (пункт 3246 настоящих Правил).

      Если это условие не выполняется, принимаются меры, предотвращающие распространение забортной воды из поврежденного отсека в другие непроницаемые отсеки и цистерны при аварийном повреждении корпуса судна и разрушении труб.

      3175. На пассажирских судах и судах специального назначения допускается чтобы через таранную переборку ниже палубы переборок проходиль только один трубопровод для операций с жидкостью, находящейся в форпике.

      Если форпик разделен продольной переборкой на два водонепроницаемых отсека, то в каждом из них допускается устанавливать по одному приемному отростку трубопровода.

      На каждом трубопроводе, проходящем через таранную переборку, устанавливается запорный клапан непосредственно на таранной переборке со стороны форпика, управляемый из легкодоступного места с палубы переборок.

      На судах специального назначения длиной не более 50 м по согласованию с Регистром судоходства в отношении прохода трубопроводов через таранную переборку допускается распространять требования, относящиеся к грузовым судам.

      3176. На каждом трубопроводе, проходящем через таранную переборку грузовых судов, устанавливается запорный клапан непосредственно на таранной переборке со стороны форпика.

      Этот клапан допускается также устанавливать на таранной переборке вне форпика при условии, что он не будет расположен в грузовом помещении.

      Приведение в действие органов управления этими клапанами предусматривается с мест, расположенных выше палубы переборок для судов, получающих в символе класса знак деления на отсеки, или выше палубы надводного борта для всех прочих судов.

      На трубопроводах, проходящих через таранную переборку выше палубы переборок или палубы надводного борта, запорный клапан допускается не устанавливать.

      3177. Прокладка трубопроводов через водонепроницаемые переборки, палубы и другие водонепроницаемые конструкции выполняется с применением переборочных стаканов, приварышей или иных соединений, обеспечивающих непроницаемость конструкции.

      Отверстия под крепежные шпильки не проходят насквозь через водонепроницаемые конструкции, а заканчиваются в наварыше.

      Не допускается применять прокладки из свинца или из материалов, легко разрушающихся при пожаре.

      Стаканы, привариваемые к водонепроницаемым палубам и переборкам, имеют толщину стенки, как минимум, на 1,5 мм больше толщины присоединяемых труб.

      Приварка переборочных муфт или стаканов для прохода трубопроводов через водонепроницаемые палубы и переборки выполняется, как правило, встык с полным проваром. Допускается применение нахлесточных или угловых сварных швов в том случае, если герметичность обеспечивается двумя сварными швами (с двух сторон переборки).

      3178. При проходе труб из пластмасс через водонепроницаемые переборки и палубы, ограничивающие водонепроницаемые отсеки, в местах прохода этих труб устанавливаются клапаны с приводом, выведенным выше палубы переборок.

      Клапаны изготавливают из стали или из другого, равноценного по огнестойкости материала.

      Это требование не распространяется на трубы балластной системы, прокладываемые внутри междудонного пространства.

      3179. При проходе трубопроводов через противопожарные конструкции выполняются требования пункта 2168 настоящих Правил.

      3180. В месте прохода пластмассовой трубы через переборку главной противопожарной вертикальной зоны устанавливается переборочный стальной стакан и клапан с приводом для закрытия с обеих сторон переборок. Клапаны изготавливаются из стали или из другого, равноценного по огнестойкости материала.

      3181. Конструкция прохода и уплотнение пучковых труб через переборочный стакан является предметом специального рассмотрения Регистром судоходства. Для заполнения переборочных стаканов в водонепроницаемых переборках и палубах применяются уплотнительные массы, обладающие хорошим сцеплением с металлом труб и стаканов, стойкие к вибрации и воздействию воды и нефтепродуктов, не дающие усадок и нарушений герметичности при длительной эксплуатации в условиях, оговоренных в пункте 2685 настоящих Правил. Уплотнения прохода пучковых труб через противопожарные переборки должны быть такими, чтобы выдержать стандартное испытание на огнестойкость, предусмотренное для переборки данного типа в пункте 2168 настоящих Правил.

Глава 247. Прокладка трубопроводов в цистернах

      Сноска. Заголовок главы 247 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3182. Прокладка осушительных трубопроводов, трубопроводов питьевой и питательной воды через цистерны топлива и масла, а также прокладка топливных и масляных трубопроводов через цистерны питьевой и питательной воды допускается только в нефтенепроницаемых туннелях, являющихся конструктивной частью цистерн.

      Бестуннельная прокладка трубопроводов забортной воды и масла, а также воздушных, переливных и измерительных труб через цистерны топлива допускается при условии применения бесшовных труб, не имеющих разъемных соединений внутри этих цистерн; если разъемных соединений избежать нельзя, они должны быть фланцевыми с нефтестойкими прокладками.

      3183. При бестуннельной прокладке трубопроводов через цистерны, если необходима компенсация тепловых расширений, предусматриваются изгибы самих труб в пределах цистерн.

      При прокладке трубопроводов в туннелях компенсаторы рекомендуется располагать вне туннеля.

      3184. Необходимо чтобы прокладка трубопроводов на нефтеналивных судах отвечала требованиям главы 269 настоящих Правил.

Глава 248. Прокладка трубопроводов в грузовых трюмах и других помещениях

      Сноска. Заголовок главы 248 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3185. Крепление трубопроводов осуществляется таким образом, чтобы оно не являлось причиной возникновения в них чрезмерных напряжений от тепловых расширений и деформации корпуса, а также вибрации.

      3183. Трубопроводы, проходящие в грузовых трюмах, цепных ящиках и других помещениях, в которых возможно они подвергаются механическим повреждениям, соответствующим образом защищают.

      3186. Прокладка топливных, паровых и водяных трубопроводов, а также напорных трубопроводов гидравлических приводов, за исключением осушительных, в сухогрузных трюмах, как правило, не допускается.

      В особых случаях, которые являются предметом специального рассмотрения Регистром судоходства, прокладка этих трубопроводов допускается в специальных туннелях или без туннелей, при условии применения труб с утолщенными стенками и защиты их стальными кожухами прочной конструкции.

      3187. Паропроводы не прокладываются в малярных и других помещениях, предназначенных для перевозки и хранения легковоспламеняющихся материалов.

      3188. Топливные трубопроводы не прокладываются через жилые и служебные помещения, а также под зашивкой. Исключение составляют топливный трубопровод аварийного дизель-генератора и трубопроводы приема топлива, которые допускается прокладывать через санитарные помещения при использовании труб толщиной не менее 5 мм и отсутствии разъемных соединений.

      3189. Трубопроводы, имеющие большую протяженность вдоль судна, а также проводящие горячие среды оборудуются компенсаторами или имеют достаточное число погибов, обеспечивающих самокомпенсацию трубопровода.

      Компенсаторы теплового расширения устанавливаются с целью поглощения осевых и поперечных перемещений и не допускается использовать для исправления несносности трубопроводов. Трубопроводы имеют соответствующие опоры. Кронштейны и подвески не используются для создания усилий по обеспечению соосности труб или элементов.

      Необходимо чтобы радиусы погибов отвечали требованиям пункта 3028 настоящих Правил.

      3190. Трубопроводы систем и вентиляционные каналы в необходимых случаях имеют устройства для спуска или продувания рабочей среды или влаги.

      Предусматриваются конструктивные меры, предотвращающие разрушающее воздействие продуктов продувки на конструкции корпуса и оборудования.

      3191. Необходимо чтобы прокладка трубопроводов систем пожаротушения отвечала требованиям пункта 2277 настоящих Правил.

      3192. Прокладка трубопроводов холодильных агентов I и II групп через жилые и служебные помещения осуществляется в соответствии с пунктом 6027 настоящих Правил.

Глава 249. Прокладка трубопроводов в охлаждаемых помещениях, вблизи электро- и радиооборудования

      Сноска. Заголовок главы 249 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3193. Через охлаждаемые помещения не рекомендуется прокладывать трубопроводы, не предназначенные для обслуживания этих помещений. Если прокладка таких трубопроводов является необходимой, они изолируются. Это требование относится в равной мере к воздушным и измерительным трубам. В этих помещениях трубопроводы имеют участки, в которых собирается и замерзает вода.

      3194. Над и за главными и аварийными распределительными щитами, а также пультами управления ответственными устройствами и механизмами прокладка трубопроводов, находящихся под давлением, не допускается.

      С лицевой и боковой сторон этих распределительных щитов и пультов управления такие трубопроводы допускается прокладывать на расстоянии не менее 500 мм при условии, что на расстоянии до 1500 мм от щитов и пультов управления на всем протяжении от них они не будут иметь разъемных соединений, или на фланцевых соединениях будут установлены оградительные кожухи.

      3195. Прокладка трубопроводов через специальные электрические помещения (глава 439 настоящих Правил), а также через аккумуляторные не допускается, за исключением трубопроводов объемного тушения и трубопровода сжатого воздуха, а также трубопроводов, обслуживающих установленное в этих помещениях электрическое оборудование.

      3196. Прокладка трубопроводов через помещение, где установлен гирокомпас, не допускается, за исключением трубопровода системы охлаждения гирокомпаса.

      3197. Прокладка трубопроводов через помещения радиорубки не допускается.

Глава 250. Прокладка трубопроводов в безвахтенных машинных помещениях, на судах катамаранного типа

      Сноска. Заголовок главы 250 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3198. Соединения трубопроводов класса I, проводящих топливо и масло, должны быть сварными. Допускается применение разъемных соединений, однако их число должно быть минимальным; при этом в местах, где они установлены, при необходимости, предусматриваются защитные кожухи.

      3199. Трубопроводы, соединяющие одноименные системы каждого из корпусов судна, при прокладке по общей верхней палубе в надлежащих местах снабжают компенсаторами и защищают от повреждений.

      Повреждение этих трубопроводов не должно приводить к нарушению работы систем, которые они соединяют.

Глава 251. Трубопроводы с электрообогревом

      Сноска. Заголовок главы 251 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3200. Необходимо чтобы трубопроводы, оборудованные электрообогревном, отвечали требованиям пунктов 5408 – 5411 настоящих Правил.

      3201. Кабели и приборы управления систем электрообогрева трубопроводов, расположенных во взрывоопасных помещениях, применяют взрывобезопасного исполнения.

      3202. Монтаж греющего кабеля выполняется после проведения гидравлических испытаний трубопроводов и нанесения антикоррозионного покрытия с соблюдением технологии изготовителя, одобренной Регистром судоходства.

      3203. В необходимых случаях, трубопроводы, оборудованные электрообогревом, закрывают поверх изоляции защитным кожухом, предотвращающим механические повреждения греющих кабелей.

      3204. При монтаже греющего кабеля, в местах разборных соединений трубопровода, следует предусматривать наличие петель, обеспечивающих демонтаж трубопровода без нарушения целостности греющего кабеля.

      3205. На трубопроводы и арматуру с электрообогревом наносятся предупредительные надписи "Осторожно, электрообогрев". Надписи располагаются в хорошо видимых местах на расстоянии 3 м по длине трубопровода.

Подраздел 6. Судовые шланги
Глава 252. Конструкция шлангов

      Сноска. Заголовок главы 252 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3206. Требования настоящего подраздела распространяются на судовые шланги для приема и передачи жидких грузов, топлива, масла, льяльных и загрязненных балластных вод и передачи паров груза.

      3207. На судах допускается применять шланги только в виде готовых изделий, состоящих из рукавов и концевых деталей (патрубков с фланцами, штуцерами или другими соединениями).

      3208. Рукав шланга изготавливается, как правило, из резины, армированной тканью, текстильным кордом или кордом из стальной проволоки. Допускается чтобы рукав шланга был армирован дополнительно одним или несколькими слоями проволочной спирали, кольцами или другим способом. Применение других материалов и конструкций является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      Материал рукава применяют стойким к воздействию проводимой среды во всем диапазоне рабочих температур, для чего допускается специальное покрытие внутренней поверхности.

      Наружная поверхность должна быть устойчива к износу, истиранию, воздействию солнечных лучей, атмосферы и быть непроницаемой для морской воды и груза. Допускается чтобы наружная поверхность имела покрытие из полиуретана или другого материала, обеспечивающего плавучесть. Такое покрытие обладает аналогичными свойствами по отношению к внешним воздействиям.

      Конструкция и материал рукавов и шлангов, предназначенных для передачи сжиженных газов, является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      3209. Концевые детали подсоединяют к рукаву шланга механическим или химическим способом. Соединять рукава с концевыми деталями с помощью хомутов допускается только по согласованию с Регистром судоходства.

      3210 Если в конструкции концевых деталей используется сварка, она производится аттестованными сварщиками и подвергаться 100-процентной проверке методами неразрушающего контроля.

      3211. Материал концевых деталей и фланцев исключает возможность искрообразования при взаимодействии с корпусом судна. Поверхности концевых деталей защищают от коррозионного воздействия морской воды и передаваемой среды.

      3212. Шланг считается плавучим, если его запас плавучести в состоянии, когда шланг полностью погружен в морскую воду и полностью заполнен ею, составляет не менее 20 %. Запас плавучести шланга рассчитывается по формуле


, (765)

      где К—запас плавучести, %;

      В — масса морской воды, вытесненной шлангом при его полном погружении, включая массу морской воды, вытесненной материалами, обеспечивающими плавучесть, и массу морской воды, находящейся внутри шланга, кг;

      Ww — масса морской воды внутри шланга, кг;

      Wh — масса пустого шланга в воздухе, включая массу материалов, обеспечивающих плавучесть, кг.

      Материалы, используемые для обеспечения плавучести, надежно закреплеяют.

      3213. Плавучие шланги применяют оранжевого цвета, либо на них наносится полоса оранжевого цвета в виде спирали. Ширина полосы — 100 мм, шаг спирали — 450 мм. Полоса соединяется с наружным покрытием в процессе вулканизации.

      3214. Для передачи груза в море с одного судна на другое и при производстве грузовых операций с использованием выносных точечных причалов, как правило, используются плавучие шланги, а в составе шланговых линий предусматривается быстродействующее устройство для аварийного отсоединения.

      Конструкция такого устройства является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства. При использовании шланговых линий, имеющих в своем составе быстродействующее устройство аварийного отсоединения, следует учитывать гидравлические удары, которые могут возникнуть при его срабатывании, и при необходимости ограничить скорость потока жидкости.

      Шланги устройств для производства грузовых и бункеровочных операций на ходу судна являются в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      3215. На обоих концах шланга наносится отчетливая маркировка. В документах на шланг указывается:

      наименование изготовителя или торговая марка; порядковый номер шланга по данным изготовителя;

      месяц и год изготовления шланга;

      допустимое рабочее давление; указание об электропроводимости.

      3216. Шланги хранятся на судне в защищенном от прямых солнечных лучей месте и укладываются с учетом минимального радиуса изгиба и в соответствии с рекомендациями изготовителя шлангов. Предусматривают конструктивные меры для слива и удаления остатков груза из шлангов. Предусматриваются конструктивные меры для предотвращения перетирания шлангов при их перемещении и работе по прямому назначению.

      3217 Для выдачи паров груза используются шланги с допустимым номинальным давлением не менее 0,2 МПа и вакуумом не менее 0,014 МПа. Разрывное давление шланга допускается не менее 5-кратного рабочего давления шланга. Последний метр с каждого конца шланга окрашивают в соответствии с приложением 346 настоящих Правил и пишут надпись "пары" ("vapour"), выполненную черными буквами высотой не менее 50 мм. Каждый фланец имеет дополнительное отверстие на линии соединительных болтов, позволяющее подсоединять фланец к подсоединительному патрубку выдачи паров (приложение 349 настоящих Правил). В системах выдачи паров на берег применяются только электропроводящие шланги.

Глава 253. Испытания шлангов

      Сноска. Заголовок главы 253 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3218. Каждый тип рукава, используемый для производства шлангов должен пройти типовые испытания согласно пунктов 3219 – 3222, 3224, 3225 настоящих Правил. Каждый тип шланга проходит типовые испытания согласно пунктам 3219, 3223, 3224, 3225 настоящих Правил. Типовые испытания шлангов допускается совмещать с типовыми испытаниями рукавов. Каждый шланг после изготовления испытывают в соответствии с пунктом 3223 настоящих Правил.

      3219. Допустимое рабочее давление Рраб определяется как:

      Рраб = Рразр/К, (766)

      где -Рразр — давление, при котором происходит нарушение плотности шланга или концевого соединения;

      К — коэффициент, принимаемый равным:

      4 — для передачи сырой нефти и нефтепродуктов, льяльных и загрязнҰнных балластных вод;

      5 — для передачи химических грузов, сжиженных газов и паров груза.

      Допустимое рабочее давление шланга должно быть не менее 1,0 МПа, за исключением указанных в пункте 3217 настоящих Правил.

      Для испытаний разрывным давлением допускаются образцы длиной не менее 10 номинальных диаметров, но не менее 1 м.

      3220. Рукава для грузовых и топливных шлангов судов, имеющих ледовый класс, проходят типовые испытания на морозоустойчивость. Для проведения испытаний образцы рукавов выдерживают в течение 4 часов при температуре — 40 оС. По истечение 4 часов образец проверяется на эластичность путем изгиба на 180о два раза в противоположных направлениях вокруг оправки диаметром R, где R — минимальный радиус изгиба, после чего производится внешний осмотр. После замораживания и изгиба на внутренней и внешней поверхностях образца не должно быть трещин. При необходимости для осмотра внутренней поверхности образец разрезают вдоль оси.

      По согласованию с Регистром судоходства допустимо применять другой способ проверки на морозоустойчивость с учетом особенностей конструкции.

      3221. Рукава шлангов, предназначенных для работы в условиях наружного давления проходят испытания вакуумом с разряжением 85 кПа в течение 10 мин. После испытаний шланг осматривается и бракуется в случае обнаружения деформации и сплющивания.

      3222. Испытаниям на прочность сцепления всех резиновых слоев подвергаются образцы, изготовленные в виде полосок по методике, одобренной Регистром судоходства (приложение 347 настоящих Правил). Прочность сцепления контактирующих поверхностей из резины определяется как отношение среднего усилия F, возникающего при отрыве, деленного на ширину полосы и должна быть не менее 3 Н/мм.

      3223. Каждый шланг после изготовления проходит следующие испытания:

      1) определение массы. После взвешивания вес шланга заносится в сертификат. Для плавучих шлангов определяется запас плавучести согласно пункту 3439 настоящих Правил;

      2) гидростатические испытания давлением 1,5 рабочего;

      3) электротехнические испытания, включающие в себя:

      замер сопротивления между фланцами шланга, не обладающего электропроводимостью (сопротивление должно быть не менее 25000 Ом и не более 106 Ом);

      проверку проводимости для электропроводящих шлангов напряжением 4,5 В и лампочкой для тестирования.

      3224. Грузовые шланги нефтеналивных судов и шланги для приема топлива и масла проходят типовые испытания при нормальной температуре 15 циклов подъема давления от 0 до полуторного максимально допустимого рабочего давления. После 15 циклов образец подвергают испытаниям на прочность разрывным давлением согласно пункту 3219 настоящих Правил.

      3225. Грузовые шланги для передачи химических грузов и сжиженных газов проходят типовые испытания при нормальной температуре 200 циклов подъема давления от 0 до двойного максимально допустимого рабочего давления. После 200 циклов образец подвергают испытаниям на прочность разрывным давлением согласно пункту 219 настоящих Правил.

Подраздел 7. Осушительная система
Глава 254. Насосы

      Сноска. Заголовок главы 254 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3226. На каждом самоходном судне следует предусматривать не менее двух осушительных насосов с механическим приводом.

      В качестве осушительных допускается применять независимые балластные, санитарные или насосы общесудового назначения достаточной подачей, причем на судах длиной до 91,5 м, включая суда специального назначения, имеющие на борту специальный персонал не более 50 человек, в качестве одного из осушительных насосов может быть использован насос, приводимый в действие главным механизмом, водоструйный или пароструйный эжектор, если паровой котел находится постоянно в действии.

      Если в качестве осушительных насосов применяются пожарные насосы, должно быть выполнено требование пункта 2301 настоящих Правил.

      На грузовых судах валовой вместимостью менее 500 ограниченных районов плавания R2, R2-RSN, R3-RSN и R3 допускается чтобы один из насосов был приводным от главного двигателя, а в качестве второго допускается применять эжектор или ручной насос.

      На судах специального назначения и других судах, получающих в символе класса знак деления на отсеки

и более (раздел 7 настоящих Правил), число осушительных насосов и их рание являются в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      3227. Пассажирские суда и суда специального назначения, имеющие на борту более 50 человек специального персонала, имеют не менее трех насосов с механическим приводом, присоединенных к осушительной магистрали;

      при этом допускается чтобы один из этих насосов приводился в действие от главного механизма.

      Если индекс деления на отсеки R, определенный по формуле, приведенной в пункте 1814 и подпункте 3) пункта 1988 настоящих Правил, равен или более 0,5, таких насосов должно быть не менее четырех.

      В качестве осушительных допускается применять независимые балластные, санитарные или насосы общесудового назначения с достаточной подачей.

      Если на судах, предназначенных для перевозки автотранспорта, применяется система водораспыления пожаротушения, то в необходимых случаях Регистр судоходства требует повышения подачи или увеличения числа осушительных насосов.

      3228. Необходимо чтобы осушительные центробежные насосы были самовсасывающими, или система оборудуется воздухоотсасывающим устройством.

      Рекомендуется установка одного из насосов поршневого типа.

      3229. На пассажирских судах, имеющих длину 91,5 м и более или индекс деления на отсеки R более 0,5, а также на судах специального назначения (со специальным персоналом на борту более 50 человек), имеющих длину 91,5 м и более или индекс деления на отсеки R более 0,5 (пункте 1814 и подпункте 3) пункта 1988 настоящих Правил), осушительные насосы размещаются таким образом, чтобы при любом возможном затоплении отсеков по крайней мере один из осушительных насосов был пригоден к действию. Это требование считается выполненным, если один из насосов является надежным насосом погружного типа и источник питания его находится выше палубы переборок или если насосы и источники их питания расположены в разных водонепроницаемых отсеках таким образом, что при любом допускаемом для данного судна затоплении отсеков по крайней мере один насос будет находиться в неповрежденном отсеке и будет в состоянии действовать.

      3230. На пассажирских судах и судах специального назначения, не указанных в пункте 3229 настоящих Правил, а также на судах, которые имеют в символе класса знак деления на отсеки, там, где это практически возможно, осушительные насосы рекомендуется размещать в разных водонепроницаемых отсеках;

      при этом необходимо чтобы система соответствовала требованиям пункта 3247 настоящих Правил.

      3231. Каждый осушительный насос, требуемый пунктами 3226 и 3227 настоящих Правил, имеет подачу

, м3/час, не менее определенной по формуле:

, (767)

      где d1 — внутренний диаметр магистрали, определенный согласно пункту 3236 настоящих Правил, мм.

      Осушительный насос возможно заменить двумя насосами, общая подача которых должна быть не менее указанной. Для пассажирских судов каждый осушительный насос имеет подачу, определенную из условия, что расчетная скорость воды через требуемый пунктом 3236 настоящих Правил внутренний диаметр должна быть не менее 2 м/с.

      3232. Для осушения несамоходных судов, не имеющих механизмов с механическим приводом, устанавливают по крайней мере два ручных насоса поршневого типа суммарной подачей не менее указанной в приложении 348 настоящих Правил.

      При этом D измеряется в каждом случае только до палубы переборок.

      Для судов, имеющих на палубе переборок закрытое грузовое помещение, осушаемое в соответствии с пунктом 3274 настоящих Правил и простирающееся на всю длину судна, D измеряются до следующей палубы, расположенной над палубой переборок.

      Если закрытые грузовые помещения простираются не на всю длину судна, D принимается как высота борта судна до палубы переборок плюс lh/L, где I и h — соответственно, общая длина и высота закрытых грузовых помещений.

      Насосы располагают выше палубы переборок и имеют достаточную высоту всасывания.

      На несамоходных судах, оборудованных источником энергии, рекомендуется устанавливать насосы с механическим приводом, число и подача которых соответствует требованиям, предъявляемым к ручным насосам.

      3233. На судах катамаранного типа каждый корпус оборудоваются автономной осушительной системой, соответствующей требованиям настоящей главы.

      3234. На стоечных судах устанавлиывают не менее двух осушительных насосов с механическим приводом, подача каждого из которых должна быть не менее 11,0 м3/ч. При этом расчетная скорость воды в приемной осушительной магистрали в нормальных эксплуатационных условиях должна быть не менее 2 м/с.

      Насосы обеспечивают осушение любого помещения, расположенного ниже палубы переборок; при этом их приводы следует так размещать по длине судна, чтобы, по крайней мере, один из насосов, находящихся в неповрежденном отсеке, мог осушать затопленное помещение.

      3235. Суда со знаками FF1, FF1WS, FF2, FF2WS в символе класса имеют осушительные средства для откачки воды из затопленных отсеков аварийных судов.

      В состав этих средств могут входить насосы (стационарные и/или переносные) и эжекторы.

      Тип, число и подача насосов определяется проектантом и согласовывается с Регистром судоходства.

Глава 255. Диаметры трубопроводов

      Сноска. Заголовок главы 255 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3236. Внутренний диаметр d1, мм, осушительной магистрали и приемных отростков, непосредственно присоединяемых к насосу, за исключением случая, указанного в пункте 3238 настоящих Правил, определяется по формуле:


(768)

      Для судов технического флота, имеющих грунтовый трюм, внутренний диаметр осушительной магистрали и приемных отростков, непосредственно присоединяемых к насосу, определяется по формуле


, (769)

      где l1 — длина грунтового трюма;

      b — средняя ширина грунтового трюма;

      L, В, D — пункт 3232 настоящих Правил.

      Для грузовых судов валовой вместимостью менее 500 ограниченных районов плавания R2, R2-RSN, R3-RSN и R3 внутренний диаметр осушительной магистрали и приемных отростков, непосредственно присоединяемых к насосу, определяется по формуле


, (770)

      3237. Внутренний диаметр d1, мм, приемных отростков, присоединяемых к магистрали, а также диаметр приемного трубопровода ручного насоса определяются по формуле


(771)

      где l — длина осушаемого отсека, измеренная по его днищу м;

      В, D — пункт 3232 настоящих Правил, при этом для судов катамаранного типа за ширину В принимается ширина одного корпуса.

      Для грузовых судов валовой вместимостью менее 500 ограниченных районов плавания R2, R2-RSN, R3-RSN и R3 внутренний диаметр приемных отростков, присоединяемых к магистрали, а также диаметр приемного трубопровода ручного насоса, определяется по формуле


(772)

      3238. Внутренний диаметр магистрали и приемных отростков, определяемых по формулам (768), (771) настоящих Правил, должен быть не менее 50 мм, а определяемых по формуле (770) и (772) настоящих Правил должен быть не менее 40 мм. Внутренний диаметр труб, непосредственно присоединяемых к насосу, во всех случаях должен быть не менее диаметра патрубка осушительного насоса.

      3239. Площадь сечения трубопровода, соединяющего распределительную приемную коробку с осушительной магистралью, должна быть не менее суммарной площади сечения двух наибольших отростков, присоединяемых к этой коробке, но не более площади сечения магистрального трубопровода.

      3240. На нефтеналивных и других судах, на которых осушительные насосы предназначены для осушения только машинного отделения, площадь сечения осушительной магистрали должна быть не менее удвоенной площади сечения отростка, определяемого по формуле (771) настоящих Правил.

      3241. Диаметр отростка для аварийного осушения машинного отделения определяется согласно пункту 3249 настоящих Правил.

Глава 256. Прокладка трубопроводов

      Сноска. Заголовок главы 256 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3242. Расположение осушительных трубопроводов, а также их приемных отростков должно быть таким, чтобы обеспечивалась возможность осушения любого водонепроницаемого отсека любым из насосов, требуемых в пунктах 3226 и 3227 настоящих Правил. Это требование не относится к помещениям аммиачных холодильных машин, пикам, насосным помещениям и коффердамам нефтеналивных судов, осушаемых отдельными насосами, а также к цистернам, предназначенным только для хранения жидкостей.

      Осушение помещений, не подключенных к осушительной системе, осуществляется отводом в осушаемые помещения или ручными насосами, при этом выполняются также требования пункта 3294 настоящих Правил.

      3243. Система устраивается так, чтобы исключалась возможность поступления забортной воды внутрь судна, а также воды из одного водонепроницаемого отсека в другой в случае разрыва трубы или иного ее повреждения в любом другом отсеке вследствие столкновения или посадки на мель. Для этого приемные клапаны открытых концов осушительных трубопроводов, присоединяемых непосредственно к коробкам, должны быть невозвратного типа. Если имеется только одна общая система трубопроводов для всех насосов, то предусматривается возможность управления необходимыми клапанами, обслуживающими приемные патрубки, с мест, расположенных выше палубы переборок. Допускаются также другие эквивалентные устройства.

      3244. Расположение трубопроводов должно быть таким, чтобы обеспечивалась возможность осушения машинных отделений через приемные отростки, непосредственно присоединенные к насосу, при одновременном осушении остальных отсеков другими насосами.

      3245. Расположение осушительных трубопроводов обеспечивает возможность работы одного из насосов в случаях, когда остальные насосы неработоспособны или используются для других целей.

      3246. Осушительные трубопроводы, проходящие в какой-либо своей части на расстоянии от борта менее 1/5 ширины судна (измеренной под прямым углом к диаметральной плоскости на уровне самой высокой грузовой ватерлинии деления судна на отсеки), а также проходящие в коробчатом киле или междудонном пространстве, на приемных отростках в каждом водонепроницаемом отсеке имеют невозвратные клапаны.

      3247. На пассажирских судах длиной более 91,5 м, судах специального назначения, имеющих на борту специальный персонал более 50 человек, а также на пассажирских судах, имеющих индекс деления на отсеки R более 0,5, все клапанные коробки, краны и клапаны, связанные с осушительной системой, размещаются таким образом, чтобы в случае затопления один из осушительных насосов мог осушать любой затопленный отсек. Кроме того, повреждение насоса или трубопровода, связывающего его с магистральным осушительным трубопроводом, в случае, если они находятся на расстоянии от борта менее 1/5 ширины судна, не должно выводить систему из строя.

      Если имеется только одна общая система трубопроводов, связывающая все насосы, то необходимые краны и клапаны приемных патрубков приспосабливают для управления ими с мест, расположенных выше палубы переборок.

      В местах установки они имеют органы управления с четким указанием их назначения и снабжаются индикаторами, указывающими, открыты они или закрыты.

      Если в дополнение к осушительной системе имеется аварийная водоотливная система, она должна быть независима от осушительной системы и расположена таким образом, чтобы при затоплении насос мог отливать воду из любого отсека. В этом случае только краны и клапаны, необходимые для управления этой аварийной системой, приспосабливают для управления с мест, находящихся выше палубы переборок, а насос и связанные с ним приемные трубопроводы располагают от борта на расстоянии более 1/5 ширины судна.

      3248. Осушительные трубопроводы, как правило, прокладываются вне междудонного пространства. При необходимости прокладки этих трубопроводов через цистерны топлива, масла, питательной и питьевой воды они должны отвечать требованиям пункта 3182 настоящих Правил.

      Если трубопровод прокладывается в междудонном пространстве, на приемных отростках в каждом водонепроницаемом отсеке устанавливаются невозвратные клапаны.

      3249. Применяются устройства для очистки от нефтепродуктов откачиваемой за борт воды. Установка и работа устройств для очистки воды не должны препятствовать нормальной работе осушительной и балластной систем в случае, предусмотренном в пункте 3668 настоящих Правил.

Глава 257. Осушение машинных помещений, туннелей

      Сноска. Заголовок главы 257 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3250. Машинное и котельное отделения, расположенные в общем отсеке, имеющем на всем протяжении двойное дно, образующее льяла или простирающееся до бортов, имеют в отсеке с каждого борта у переборок два приемных отростка, один из которых следует присоединять непосредственно к независимому осушительному насосу.

      3251. Машинное и котельное отделения, расположенные в общем отсеке без двойного дна при уклоне днища не менее 5о, имеют два осушительных приемных отростка, один из которых следует присоединять непосредственно к независимому осушительному насосу; при уклоне днища менее 5о у бортов устанавливают по одному дополнительному приемному отростку, присоединенному к магистрали осушительной системы.

      3252. Когда машинное и котельное отделения, а также отделения вспомогательных механизмов и гребных электродвигателей расположены в отдельных водонепроницаемых отсеках, число и расположение приемных отростков в них принимается согласно главы 258 настоящих Правил. На судах, получающих в символе класса знак деления на отсеки, в каждом из этих отсеков следует установить дополнительно приемный отросток, непосредственно присоединенный к осушительному насосу.

      На пассажирских судах каждый из независимых насосов, расположенных в машинных отделениях, имеет непосредственные приемные отростки в этих отделениях. Установка более двух таких отростков в этих отделениях не требуется. Когда устанавливается два или более отростка, то по меньшей мере один из них должен быть у левого борта, а другой — у правого. Не связанные друг с другом осушительные насосы, расположенные в других помещениях, могут иметь непосредственные приемные отростки в этих помещениях.

      3253. Если машинное отделение расположено в кормовой части судна, приемные отростки устанавливаются по обоим бортам в носовой части этого отделения. При этом в зависимости от формы обводов в кормовой части по согласованию с Регистром судоходства устанавливаются один или два приемных отростка.

      3254. На приемных отростках осушения машинных отделений и туннелей устанавливаются легкодоступные грязевые коробки. Необходимо чтобы трубы между грязевыми коробками и льялами были по возможности прямыми. На нижних концах этих труб не устанавливаются приемники с сетками. Грязевые коробки имеют легкооткрываемые крышки.

      На маломерных судах вместо грязевых коробок допускается применять приемники с сетками в тех случаях, когда к ним имеется доступ для очистки.

      3255. На всех самоходных судах помимо приемных отростков, требуемых пунктами 3250 – 3253 настоящих Правил, предусмотривается аварийное осушение машинных отделений. Для этого на пароходах один из главных циркуляционных насосов, а на теплоходах наибольший по подаче насос охлаждающей воды должен иметь непосредственный приемный отросток с невозвратно-запорным клапаном, расположенный на уровне, обеспечивающем осушение машинного отделения. Диаметр отростка составляет не менее 2/3 диаметра приемного патрубка насоса на пароходах и равняется диаметру приемного патрубка насоса на теплоходах.

      На отростке для аварийного осушения не устанавливаются приемные сетки и фильтры.

      Если упомянутые выше насосы непригодны для присоединения отростка для аварийного осушения машинного отделения, то такой отросток предусматривают у наибольшего по подаче насоса с механическим приводом, не предназначенного для осушения. Подача насоса превышает требуемую в пункте 3231 настоящих Правил на величину, признанную Регистром судоходства достаточной. Диаметр отростка следует принимать не менее диаметра приемного патрубка насоса.

      Приводные штоки невозвратно-запорных клапанов, устанавливаемых на приемных отростках, выводятся на достаточную высоту над настилом машинного отделения и имеют надпись: "Только для аварийного осушения".

      Использование пожарных насосов для аварийного осушения машинных отделений выполняется согласно пункту 2301 настоящих Правил.

      На грузовых судах валовой вместимостью менее 500 ограниченных районов плавания R2, R2-RSN, R3-RSN и R3, не имеющих автономного насоса, подача которого превышает подачу осушительного насоса, аварийное осушение машинных отделений допускается предусматривать от навешенного насоса охлаждения забортной водой.

      3256. Машинные отделения с двойным дном оборудуются сточными колодцами вместимостью не менее 0,2 м3.

      3257. Дополнительные приемные отростки следует устанавливать внутри шахт лага и эхолота, а также в колодцах двойного дна под механизмами и в иных местах, где может собираться вода.

      3258. На судах с электрической гребной установкой предусматривается осушение колодцев под гребными электрическими двигателями, а также автоматическое сигнализирующее устройство, срабатывающее, когда вода в этих колодцах превысит допустимый уровень.

      Рекомендуется предусматривать автоматическое осушение колодцев.

      3259. Помещение аммиачных холодильных машин имеет автономную систему осушения. Если предусмотрено орошение этого помещения, то подача осушительного насоса должна быть не менее расхода воды на орошение. Отливной трубопровод осушительной системы выводят непосредственно за борт.

      Помещение хладоновых холодильных машин допускается осушать общесудовой системой осушения.

      3260. Каждый туннель валопровода и посещаемый туннель трубопроводов осушаются отростком, расположенным в кормовой части туннеля.

      В необходимых случаях дополнительные осушительные отростки следует предусматривать в носовой части туннеля. Отростки для осушения туннеля валопровода выполняются в соответствии с требованиями пункта 3254 настоящих Правил.

Глава 258. Осушение грузовых помещений

      Сноска. Заголовок главы 258 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3261. В каждом грузовом помещении с двойным дном, образующим бортовые льяла, должно устанавливаться с каждого борта, как минимум, по одному приемному отростку в кормовой части трюма.

      3262. Если в пределах грузового помещения имеется двойное дно, простирающееся по всей его ширине, то по обоим бортам следует предусматривать по одному сточному колодцу, расположенному в кормовой части трюма.

      Необходимо чтобы вместимость сточных колодцев отвечала требованиям пункта 3483 настоящих Правил.

      3263. В помещениях с двойным дном, имеющим уклон к диаметральной плоскости, кроме бортовых отростков предусматривают также приемные отростки, расположенные в диаметральной плоскости судна. Если сточный колодец простирается по всей ширине трюма и уклон второго дна более 5о, к колодцу может быть подведен один приемный отросток.

      3264. Горловина, установленная на сточном колодце, размещается как можно ближе к приемнику осушительного отростка.

      3265. Грузовые помещения без двойного дна, имеющие подъем днища более 5о, допускается оборудовать одним приемным отростком, расположенным вблизи диаметральной плоскости. При подъеме днища менее 5о требуется устанавливать не менее двух отростков по бортам.

      3266. При длине трюма более 35 м следует устанавливать приемные отростки в носовой и кормовой частях этого трюма; при этом необходимо чтобы были выполнены требования пункта 3261 – 3265 настоящих Правил.

      3267. В узких оконечностях грузовых помещений возможен допуск установки одного приемного отростка.

      3268. В льяла грузового помещения возможно отвести сточные трубы из сообщающихся с ним помещений данного отсека, расположенных ниже палубы переборок.

      Отвод сточных вод в льяла грузовых помещений из помещений, расположенных в других водонепроницаемых отсеках ниже палубы переборок, не допускается.

      Требования к отводу сточной воды в охлаждаемые помещения изложены в главе 274 настоящих Правил.

      3269. В грузовых помещениях, имеющих над льялами или колодцами деревянный настил или съемные крышки, предусматривается свободный сток воды в льяла или колодцы.

      3270. Приемные осушительные отростки снабжаются приемными коробками или сетками с отверстиями диаметром 8—10 мм. Суммарная площадь сечения отверстий должна быть не менее удвоенной площади проходного сечения данного отростка.

      Коробки и сетки должны быть съемными или обеспечивать их чистку без разборки приемного отростка.

      3271. В грузовых помещениях судов для навалочных грузов осушительная система имеет такую конструкцию, чтобы при перевозке сыпучих грузов она сохраняла свою работоспособность.

      3272. Для осушения закрытых грузовых помещений, расположенных на палубе переборок пассажирских судов и грузовых судов, получающих в символе класса знак деления на отсеки, а также на палубе надводного борта других грузовых судов, предусматриваются устройства, указанные в 3273 и 3274 настоящих Правил.

      3273. Если высота надводного борта до палубы переборок или палубы надводного борта такова, что кромка палубы погружается в воду при крене судна более 5о, осушение выполняется посредством шпигатов, позволяющих производить слив воды непосредственно за борт.

      Шпигаты и сточные трубы располагаются и оборудуются согласно пункту 3155 настоящих Правил.

      3274. Если высота надводного борта такова, что кромка палубы погружается в воду при крене судна 5о или менее, осушение закрытых грузовых помещений, расположенных на этой палубе, производится в пространства достаточной вместимости, пригодные для этой цели, оборудованные сигнализацией по высокому уровню воды и устройствами для откачки воды за борт. При этом принимают во внимание следующее:

      1) число, размер и расположение шпигатов должно быть таким, чтобы предотвращалось скопление чрезмерного количества свободно переливающейся воды;

      2) устройства осушения грузовых помещений, упомянутые выше, обеспечивают отвод воды при использовании любых стационарных систем водяного пожаротушения, включая системы водораспыления, требуемых, соответственно, для пассажирских и грузовых судов.

      Система осушения (глава 254 настоящих Правил) имеет производительность не менее 125 % от суммарной производительности насосов системы водораспыления и водопожарной системы с учетом необходимого числа пожарных стволов;

      3) клапаны средств осушения управляются с места вне защищаемого помещения, поблизости от средств управления системой водяного орошения. Трюмные колодцы имеют достаточную емкость и размещаются около бортовой обшивки судна на расстоянии друг от друга не более 40 м в каждом водонепроницаемом отсеке. Не допускается чтобы вода, загрязненная бензином или другими опасными веществами, сливались в машинные или другие помещения, в которых находятся источники воспламенения;

      4) если закрытое грузовое помещение защищается объемным пожаротушением, палубные шпигаты снабжаются устройствами, предотвращающими утечку газа.

      3275. Осушительная система грузовых трюмов с брызгопроницаемыми закрытиями, расположенными над палубой надстройки вне районов 1 и 2 (пункт 1179 настоящих Правил и пункт 72 Правил о грузовой марке) имеет насосы с увеличенной подачей с учетом дополнительного поступления воды:

      1) от устойчивого количества осадков, равного 100 мм/ч, попадающих через общую площадь зазоров между панелями закрытий, либо;

      2) от расхода воды спринклерной системой, если такая установлена, смотря по тому, что больше.

      Внутренний диаметр осушительной магистрали увеличивают в соответствии с увеличенной подачей насосов.

      Каждый грузовой трюм оборудуют сигнализацией по предельно допустимому уровню воды в сточных колодцах.

      3276. На контейнерных судах трюма, оборудованные брызгопроницаемыми закрытиями и предназначенные для перевозки опасных грузов, рассматриваются как контейнерные трюма открытого типа в соответствии с пунктами 10 и 11 циркуляра Комитета по безопасности на море ИМО MSC/Circ.608/Rev.l.

Глава 259. Осушение грузовых насосных помещений нефтеналивных судов и охлаждаемых помещений

      Сноска. Заголовок главы 259 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3277. Грузовые насосные помещения на нефтеналивных судах осушаются отдельными насосами или эжекторами, расположенными в самих насосных помещениях. Допускается использование зачистного насоса при условии установки невозвратно-запорных клапанов на открытых концах приемных отростков и запорного клапана на трубопроводе, соединяющем клапанную коробку осушения с зачистным насосом.

      Насосные помещения нефтеналивных судов валовой вместимостью до 500 допускается осушать ручными насосами.

      Конструкция насосов должна в максимальной степени исключать возможность искрообразования.

      Необходимо чтобы расположение приводов насосов отвечало требованиям пункта 2733 настоящих Правил.

      Грузовые насосные помещения оборудуются системой световой и звуковой сигнализации по высокому уровню в сточных колодцах, выведенной в пост управления грузовыми операциями и ходовой мостик.

      3278. Предусматривается осушение всех помещений, поддонов, желобов и других мест, где возможно скопление воды.

      3279. Вывод сточных труб из неохлаждаемых отсеков в льяла охлаждаемых помещений не допускается.

      3280. Каждый сточный трубопровод из охлаждаемых помещений снабжается гидравлическим затвором или равноценным ему устройством. Высота жидкости в гидравлическом затворе обеспечивает безотказность его работы в любых условиях эксплуатации.

      Гидравлические затворы помещаются вне изоляции в доступном месте. При отводе сточных труб из твиндеков и трюмов в общий колодец на концах сточных труб из трюмов устанавливаются невозвратные клапаны.

      3281. На сточных трубах из охлаждаемых помещений не устанавливаются запорные клапаны.

Глава 260. Осушение носовых помещений навалочных судов

      Сноска. Заголовок главы 260 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3282. Настоящие требования распространяются на средства осушения и заполнения расположенных в нос от таранной переборки балластных танков и средства осушения сухих помещений, любая часть которых простирается в нос от первого носового трюма, за исключением закрытых помещений, объем которых не превышает 0,1 % от максимального объемного водоизмещения судна и цепных ящиков.

      3283. Средства осушения и заполнения расположенных в нос от таранной переборки балластных танков и льял сухих помещений, любая часть которых простирается в нос от носового трюма, имеют возможность приведения в действие с ходового мостика или поста управления энергетической установкой или из легкодоступного закрытого помещения, доступ в которое с ходового мостика или поста управления энергетической установкой осуществляется без прохода через открытые для непогоды палубы надводного борта или надстройки. Трубный тоннель или другое подобное средство доступа не рассматривается как "легкодоступное закрытое помещение".

      3284. Средства осушения должны быть такими, чтобы во время их работы другие системы ответственного назначения, включая водопожарную и осушительную системы, оставались бы работоспособными и готовыми к немедленному использованию.

      Системы, обеспечивающие электроснабжение, движение и управление судном, не должны испытывать влияния от работы системы осушения.

      Также обеспечивается возможность немедленного пуска пожарных насосов и готовность подачи воды, а также готовность использования судовой осушительной системы для любого помещения.

      3285. Средства осушения обеспечивают удаление любой скопившейся воды непосредственно насосом или эжектором. Осушительные средства проектируют на удаление воды в количестве не менее 320-А, м3/ч, где А – площадь сечения, м2, наибольшей воздушной или вентиляционной трубы, ведущей в это помещение с открытой части палубы.

      3286. Осушительные колодцы обеспечивают приемными решетками или фильтрами для исключения блокировки системы осушения отложениями.

      3287. Если трубопроводы, обслуживающие упомянутые в пункте 3283 настоящих Правил танки или льяла, проходят через таранную переборку, в качестве альтернативы управления клапаном, указанным в пункте 3176 настоящих Правил, допускается управление клапаном с помощью дистанционного сервопривода; при этом местоположение средств управления клапаном должно отвечать требованиюпункта 3288 настоящих Правил.

      3288. Если трубопровод системы осушения закрытых помещений объединен с трубопроводом осушения балластных танков, предусматривают два невозвратных клапана, предотвращающих поступление воды из балластных танков в сухие помещения. Один из них должен быть невозвратно-запорного типа. Невозвратные клапаны располагаются в легкодоступном месте. Необходимо чтобы местоположение средствами управления невозвратно-запорными клапанами отвечали требованиям пункта 3283 настоящих Правил.

      Кроме того, клапан должен отвечать требованиям пунктов 3132 и 3137 настоящих Правил.

      3289. Любые сухие отсеки или коффердамы объемом более 0,1 % от максимального объемного водоизмещения судна, за исключением цепного ящика, полностью или частично расположенные перед носовым грузовым трюмом, оборудуются датчиками поступления воды, подающими звуковой и световой сигналы при уровне воды над палубой помещения в 0,1 м.

      3290. Грузовые помещения навалочных судов оборудуют аварийно-предупредительной сигнализацией, отвечающей требованиям главы 664 и выведенной на ходовой мостик, а также главы 466 настоящих Правил.

      Световые сигналы каждого грузового помещения, а также уровня четко различаются.

      Датчики системы АПС размещают в двух уровнях:

      на 0,5 метров выше второго дна;

      на 15 % высоты грузового помещения, но не выше двух метров от второго дна.

      Аварийно-предупредительную сигнализацию в грузовых помещениях допускается отключать при приеме в них балласта.

      Балластные цистерны, расположенные в нос от таранной переборки, оборудуют АПС с датчиками о заполнении их до уровня 10 % от вместимости цистерны. АПС этих цистерн допускается отключать при приеме в них балласта.

      Сноска. Пункт 3290 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 261. Осушение коффердамов, пиков

      Сноска. Заголовок главы 261 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3291. Коффердамы, заполняемые водой, оборудуются устройствами для осушения. Расположение приемных отростков должно отвечать требованиям главы 273 настоящих Правил. На нефтеналивных и комбинированных судах коффердамы, заполняемые водой и граничащие с грузовыми и отстойными цистернами, осушаются автономными средствами.

      3292. Пики, которые не используются в качестве балластных или других цистерн, допускается иметь автономное осушение ручными насосами или водяными эжекторами.

      Для осушения носовых негрузовых отсеков нефтеналивных судов устанавливают отдельный насос или эжектор, который возможно также использовать для заполнения и опорожнения цистерн, предназначенных исключительно для балластной воды.

Глава 262. Осушение других помещений, отсеков плавучих доков

      Сноска. Заголовок главы 262 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3293. Осушение цепных ящиков и шкиперских допускается осуществлять ручными насосами, водяными эжекторами или другими средствами.

      3294. Осушение помещений рулевых машин и других отсеков, расположенных над ахтерпиком, допускается осуществлять ручными насосами или водяными эжекторами, а также при помощи сточных труб, выведенных в льяла туннеля валопровода или машинного отделения. Сточные трубы снабжаются легкодоступными самозапорными клапанами и внутренний диаметр их должен быть не менее 39 мм.

      Осушение указанных помещений при помощи сточных труб на пассажирских судах не допускается.

      3295. Вывод сточных труб в льяла машинных отделений и туннелей валопроводов из помещений, расположенных в других водонепроницаемых отсеках ниже палубы переборок (за исключением случаев, предусмотренных пунктом 3521 настоящих Правил), не допускается.

      Отвод сточных труб из этих помещений в машинные отделения и туннели валопроводов допускается только в закрытые сточные цистерны.

      Если сточная цистерна является общей для нескольких водонепроницаемых отсеков, и возможен перелив воды из одного затопленного отсека в другой, сточные трубы снабжают невозвратными клапанами.

      Осушение такой цистерны допускается производить через осушительную магистраль; при этом на осушительном отростке или в приемной клапанной коробке предусматривается невозвратный клапан.

      3296. Сточные трубы для осушения помещений закрытых надстроек и рубок допускается отводить в льяла (колодцы) машинного отделения или трюмов.

      На судах, которые в символе класса имеют знак деления на отсеки, на этих трубах устанавливаются клапаны, управляемые с места выше палубы переборок, если при затоплении машинного отделения или трюма возможно проникновение воды в указанные помещения.

      3297. Сточные трубы кладовых взрывчатых веществ снабжаются клапанами, управляемыми из мест, расположенных вне этих кладовых.

      3298. Дренажные устройства вертолетных палуб изготавливаются из стали и выводятся непосредственно за борт, независимо от других судовых систем. Не допускается чтобы стоки попадали в какие-либо другие судовые помещения.

      3299. Машинные помещения и сухие отсеки оборудуют средствами осушения. При этом требования настоящего раздела, за исключением пунктов 3470 и 3511 настоящих Правил, не распространяются на осушительную систему доков.

Глав 263. Осушение помещений, предназначенных для перевозки опасных грузов

      Сноска. Заголовок главы 263 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3300. Закрытые грузовые помещения и грузовые помещения контейнерных судов открытого типа, предназначенные для перевозки легковоспламеняющихся жидкостей с температурой вспышки менее 23 оС или токсичных жидкостей подкласса 6.1, указанных в пункте 2628 и приложении 286 настоящих Правил, оборудуют стационарной системой осушения, расположенной вне машинного помещения. Автономная система осушения должна отвечать следующим требованиям:

      1) производительность автономной осушительной системы должна быть не менее 10 м3/ч при обслуживании одного помещения и не менее 25 м3/ч при обслуживании двух и более помещений;

      2) допускается использование трубопроводов общесудовой системы осушения, расположенных в этих помещениях, если будут приняты меры, исключающие перекачку легковоспламеняющихся или токсичных жидкостей через трубопроводы и насосы машинного отделения путем установки глухого фланца или запираемого на замок клапана;

      3) допускается осушение грузовых помещений дренажом за борт или в закрытую сточную цистерну, расположенную вне машинного отделения. Воздушная труба сточной цистерны должна быть выведена в безопасное место на открытой палубе и оборудована пламяпрерывающей сеткой;

      4) допускается дренаж грузовых помещений в сточные колодцы расположенных ниже помещений для перевозки опасных грузов;

      5) выгороженные помещения с насосами автономной системы осушения должны оборудоваться средствами вентиляции, отвечающими требованиям пункта 3863 настоящих Правил.

      3301. Средства судовой осушительной системы, обслуживающие помещения, предназначенные для перевозки взрывчатых веществ, должны предотвращать образование свободных поверхностей воды при использовании системы пожаротушения.

      Производительность системы осушения должна в 1,25 раза превосходить поступление воды от работы системы водораспыления и пожарных стволов, предусмотренных подпунктом 2) пункта 2629 настоящих Правил.

      Средства управления клапанами системы осушения располагаются за пределами защищаемого помещения в непосредственной близости от места управления клапанами системы пожаротушения.

Подраздел 8. Балластная, креновая и дифферентная системы
Глава 264. Насосы

      Сноска. Заголовок главы 264 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3302. Балластная система обслуживается по крайней мере одним насосом. Подачу балластного насоса рекомендуется определять, исходя из условия обеспечения скорости воды не менее 2 м/с при диаметре приемного трубопровода, вычисленном по формуле (773) настоящих Правил для наибольшей балластной цистерны.

      Каждый корпус судна катамаранного типа оборудуют автономной балластной системой.

      3303. В качестве балластных насосов допускается использовать насосы общесудового назначения достаточной подачей, в том числе осушительный, пожарный или резервный насос охлаждающей воды (пункт 3304 настоящих Правил).

      Применение пожарных насосов допускается при условии выполнения требований пунктов 2301 и 2303 настоящих Правил.

      3304. Если топливные цистерны систематически используются в качестве балластных цистерн, то применение резервного насоса охлаждающей воды или пожарного насоса в качестве балластного, так же как балластного насоса в качестве резервного охлаждающего или пожарного насоса, не допускается.

      3305. Насосы, применяемые для откачки балластной воды из цистерн двойного дна, должны быть самовсасывающими и соответствовать параграфу 3 главы 373 настоящих Правил.

      3306. На пассажирских судах балластные цистерны, как правило, не предназначаются для перевозки топлива. Возможные отступления от этого требования в каждом случае являются предметом специального рассмотрения Регистром судоходства (пункт 3668 настоящих Правил).

      3307. На нефтеналивных судах допускается аварийная откачка балласта грузовыми или зачистными насосами, при условии выполнения требований пункта 3409 настоящих Правил.

Глава 265. Диаметры трубопроводов, прокладка трубопроводов

      Сноска. Заголовок главы 265 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3308. Внутренний диаметр отростков балластных трубопроводов dB, мм, для отдельных цистерн определяется по формуле


(7733)

      где v — вместимость балластной цистерны, м3.

      Диаметр допускается принимать по ближайшему стандартному размеру.

      3309. Диаметр балластной магистрали следует принимать не менее наибольшего диаметра приемного отростка, определяемого по формуле (773) настоящих Правил.

      3310. Расположение приемных отростков должно быть таким, чтобы обеспечивалась откачка воды из любой балластной цистерны, когда судно находится на ровном киле или имеет крен 5о.

      3311. На ледоколах и судах с ледовыми усилениями категорий Агс4 — Агс5 форпик, ахтерпик и бортовые цистерны в составе корпуса, предназначенные для воды и расположенные выше ватерлинии, а также в районе грузовых трюмов, оборудуются обогревом. Рекомендуется обогрев междудонных балластных цистерн, расположенных в районе грузовых трюмов.

      3312. Приемные и отливные трубопроводы цистерн изолированного балласта не присоединяются к кингстонным ящикам и другим трубопроводам, обслуживающим грузовые танки.

Глава 266. Балластная система плавучих доков, креновая и дифферентная системы, балластная система навалочных судов

      Сноска. Заголовок главы 266 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3313. Балластная система выполняется так, чтобы любой балластный отсек возможно было осушить не менее чем двумя насосами.

      3314. На доках, которые допускается эксплуатировать при минусовых температурах, насосы и арматуру располагают в отапливаемых отсеках дока или имеет местный обогрев.

      3315. Если управление арматурой балластной системы осуществляется от источника энергии, бортовая приемная и отливная арматура имеют аварийный ручной привод, выведенный выше палубы безопасности. При этом распределительную арматуру рекомендуется оборудовать устройством, автоматически закрывающим эту арматуру в случае прекращения питания от источника энергии.

      3316. Указанные системы должны отвечать требованиям пунктов 3311 и 3312 настоящих Правил.

      3317. В каждом балластном танке, расположенном в нос от таранной переборки, устанавливают датчик поступления воды, подающий звуковой и световой сигналы при уровне воды в танке, не превышающем 10 % его вместимости.

      3318. На навалочных судах средства заполнения и осушения балластных танков, расположенных в нос от таранной переборки, должны отвечать требованиям главы 266 настоящих Правил.

Глава 267. Балластные системы для замены балласта в море

      Сноска. Заголовок главы 267 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3319. Требования настоящей главы являются обязательными для судов, имеющих судовое Руководство по безопасной замене балласта в море.

      Допускаемые методы замены балласта в море:

      1) метод последовательного замещения — метод, при котором балластный танк или другое заполняемое балластом пространство сначала опорожняется не менее чем на 95 % его объема, а затем заполняется повторно с заменой балластной воды;

      2) метод прокачки — метод, при котором балластная вода прокачивается через балластный танк или другое заполняемое балластом пространство путем перелива или через другое специальное устройство. При этом объем прокаченной через танк воды должен быть не менее чем в 3 раза больше объема танка;

      3) метод разбавления — метод, при котором балластная вода поступает в балластный танк или другое заполняемое балластом пространство через верхнюю часть с одновременной откачкой за борт такого же количества воды с сохранением постоянного уровня. При этом объем прокаченной через танк воды должен быть не менее чем в 3 раза больше объема танка.

      3320. Балластная система судна обеспечивает заполнение и опорожнение любого балластного танка или любого заполняемого балластом пространства в любых погодных условиях, предусмотренных судовым Руководством по безопасной замене балласта в море.

      3321. При использовании проточного метода исключается повышение давления в балластном танке или заполняемом балластом пространстве выше расчетного для этого танка или пространства при максимальной подаче балластного насоса.

      3322. Каждый балластный танк или любое заполняемое балластом пространство оборудуют отсечным запорным клапаном для заполнения и опорожнения.

      3323. Во избежание несанкционированного перетекания балласта отсечные клапаны балластных танков или любых заполняемых балластом пространств находятся в постоянно закрытом положении за исключением времени производства балластных операций. Как правило, отсечные клапаны должны быть самозапорными пружинного типа или эквивалентные им.

      3324. Взаимное расположение приемных и выпускных отверстий в балластных танках должно быть таким, что бы уменьшить, на сколько это возможно, смешивание принимаемой балластной воды с водой удаляемой за борт.

      3325. Балластная система, предназначенная для замены балласта в море, обслуживается по крайней мере двумя насосами. Если судовым Руководством по безопасной замене балласта в море допущен метод последовательного замещения, то каждый насос способен произвести замену воды наибольшего назначенного балластного танка или группы танков, которые допущены судовым Руководством по безопасной замене балласта в море для одновременной замены в течении 3 часов.

      3326. Замена балластной воды в грузовых трюмах, используемых для перевозки балласта допускается производить за большее время, но не более чем за 24 часа одним насосом.

      3327. Конструкция балластной системы позволяет производить замену балласта с минимальным количеством операционных режимов.

      3328. Внутреннее устройство балластных танков, приемных и выпускных патрубков балластной системы позволяют полную замену балластной воды и очистку от любых отложений.

      3329. Конструкция приемных фильтров забортной воды позволяет их очистку без прекращения балластных операций.

      3330. Балластные насосы и арматура, которые задействованы во время замены балласта, имеют дистанционное управление с центрального пульта управления балластными операциями. Помимо дистанционного балластные насосы оборудуют местным управлением.

      3331. На случай выхода из строя централизованной дистанционной системы управления арматура имеет аварийное независимое ручное управление. Если арматура располагается внутри танков или труднодоступных помещений аварийное независимое ручное управление допускается осуществлять с помощью соединений к линии управления конкретным клапаном.

      3332. Централизованная система управлением балластными операциями осуществляет следующие функции:

      показывает положение арматуры;

      показывает текущий уровень воды в балластных танках;

      показывает осадку судна;

      предусматривают средства связи между пультом управления балластными операциями и местами, из которых осуществляется местное управление насосами и аварийное управление арматурой.

      3333. Централизованная дистанционная система управления устраивается так, что бы единичный отказ любого ее элемента не должен служить причиной отказа насосов, арматуры или других систем.

      3334. Конструкция балластных танков позволяет при необходимости производить забор проб воды и осадка. Для этих целей рекомендуется в дополнение к обычному лазу оборудовать специальную крышку. Необходимо чтобы пространства непосредственно под любым отверстием в танк были свободны от препятствий для производства отбора проб или свободного доступа.

      3335. Возможность балластной системы производить замену балласта проточным методом без риска возникновения избыточного давления в балластных танках подтверждается расчетом и испытанием на борту судна.

      3336. Использование замены балласта проточным методом путем перелива на верхнюю палубу не допускается. Устройство сборных трубопроводов, внутренних переливных труб или внутренних соединительных труб или каналов, устроенных между танками допускается использовать для предотвращения потока балластной воды по верхней палубе.

      3337. В случае использования для замены балласта метода разбавления предусматриваются:

      специальные устройства, автоматически поддерживающие уровень балластной воды на постоянном уровне. Эти устройства предусматривают ручную аварийную остановку балластных насосов в случае выхода из строя арматуры или сбоя управления;

      сигнализация по верхнему и нижнему уровню в танках, в случае если уровень балластной воды изменится существенно для безопасности судна во время балластных операций.

Подраздел 9. Специальные системы наливных и
комбинированных судов
Глава 268. Область применения и общие требования к трубопроводам в грузовой зоне

      Сноска. Заголовок главы 268 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3338. Требования настоящего подраздела распространяются на суда, имеющие словесную характеристику "Oil tanker". Для судов, имеющих словесную характеристику "Oil tanker (>60 оC)" и "Bilge water removing ship", обязательным является выполнение требований пунктов 3339 – 3346, 3349 – 3351, 3353, 3354, 3356, 3359, 3360, 3362, 3363, 3367, 3375 — 3377, 3379, 3381, 3383, 3387, 3389, 3391, 3408, 3409, главы 272 настоящих Правил. Остальные пункты настоящего подраздела для таких судов являются рекомендательными.

      3339. Дистанционно управляемая арматура должна отвечать требованиям пунктов 3132 – 3135 настоящих Правил.

      3340. Валиковые приводы для управления клапанами, расположенными внутри грузовых танков, выводятся на открытую палубу через газонепроницаемые уплотнения. Замена уплотнений производится с открытой палубы. Приводы оборудуются устройствами, указывающими, открыт или закрыт клапан. Конструкция приводов исключает скопление в них остатков жидкого груза. Трущиеся части приводов, проходящие внутри грузовых танков и коффердамов, а также на грузовой палубе, исключают возможность искрообразования.

      3341. Температура пара или греющей среды в закрытых пространствах внутри грузовой зоны не превышает 220 оС.

      3342. Фланцы и крепеж на трубопроводах, предназначенных для присоединения шлангов с берега, выполняются из материалов, исключающих возможность искрообразования.

      3343. Трубопроводы на палубе и в грузовых танках надежно закрепляют и снабжают компенсаторами. Если компенсация тепловых расширений осуществляется погибами самих труб, радиусы погибов должны отвечают требованиям главы 233 настоящих Правил.

      3344. Все участки трубопроводов, соединенные между собой фланцами, имеет надежное электрическое соединение. По крайней мере в одном месте выполняют электрическое соединение с корпусом судна (аналогично требованиям главы 430 настоящих Правил).

      3345. В целях предотвращения распространения огня на груз в конструкции арматуры грузовых трубопроводов и газоотводных устройств, крышек грузовых танков не применяются материалы, легко теряющие свои свойства при нагреве.

      3346. На комбинированных судах предусматриваются устройства в виде заглушек для изоляции отстойных танков от грузовых.

      3347. Если на судне предусмотрены системы, через трубопроводы которых возможно сообщение свободных от жидкости пространств грузовых танков, на каждом таком трубопроводе устанавливается огнепреградитель.

      3348. Для предотвращения попадания пролитого груза за пределы грузовой зоны на верхней палубе предусматривается непрерывный комингс высотой не менее 300 мм, простирающийся от борта до борта.

Глава 269. Грузовая система

      Сноска. Заголовок главы 269 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3349. Грузовые трубопроводы не проходят через цистерны, не предназначенные для хранения груза, и не соединяются с другими цистернами или трубопроводами, в том числе с топливными трубопроводами силовой установки.

      Коффердамы не имеют никаких соединений с грузовыми танками. Установка перепускных клапанов в коффердамах не допускается.

      Трубопроводы, в которых имеется опасность смешения разных сортов грузов или обводнения его, имеют двойную запорную арматуру.

      3350. Концы наполнительных труб грузовых танков доводят, насколько возможно, на самое близкое расстояние до днища танков, но не ближе 1/4 внутреннего диаметра трубы.

      3351. Отстойные танки на нефтеналивных судах, как правило, обслуживаются независимой системой трубопроводов. Если такая система не предусматривается, все приемные и отливные трубопроводы отстойных цистерн оборудуют переходными фланцами-заглушками или другими блокировочными устройствами.

      3352. На комбинированных судах предусматривают надежные средства для отсечения трубопровода отстойных танков от насосного помещения.

      В качестве средства отключения служит клапан с установленным за ним переходным фланцем с заглушкой или съемный патрубок с соответствующими глухими фланцами. Это средство располагается вблизи отстойных танков, но если это окажется нецелесообразным или практически неосуществимым, допускается располагать в насосном отделении непосредственно за тем местом, где трубопровод проходит через переборку.

      3353. На комбинированных судах, когда судно занято перевозкой сухих грузов, предусматривается стационарная система для перекачки нефтеостатков из отстойных цистерн на открытую палубу. Эта система, как правило, не соединяется с другими системами. Соединение системы перекачки нефтеостатков из отстойных цистерн с другими системами при помощи съемных патрубков является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      Коллектор для перекачки нефтеостатков из отстойных цистерн, устанавливаемый на открытой палубе, снабжается запорным клапаном и глухим фланцем.

      3354. В местах подсоединения грузовых шлангов к грузовым манифольдам предусматривается поддон для сбора остатков груза.

      3355. На трубопроводах любого назначения, расположенных во взрывоопасных зонах и предназначенных для присоединения шлангов с берега или с другого судна, предусматривают следующие средства обеспечения гальванической искробезопасности:

      1) электроизолирующие фланцевые соединения или непроводящие участки трубопровода;

      2) электроизолирующие маты, подкладки и ограждения для предотвращения контакта металлических деталей шлангов с корпусом судна.

      Измеренная величина сопротивления между металлическими частями шлангов и корпусом судна должна быть не менее 25 кОм.

Глава 270. Грузовые насосы

      Сноска. Заголовок главы 270 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3356. Грузовые и зачистные насосы используются только по прямому назначению, за исключением случаев, указанных в пунктах 3277 и 3408 настоящих Правил. Эти насосы не сообщаются с другими, не грузовыми танками.

      Грузовые и зачистные насосы размещаются в отдельном помещении или быть погружными.

      3357. Расположение приводных двигателей грузовых и зачистных насосов должно отвечать требованиям пункта 2733 настоящих Правил.

      3358. Конструкция насосов, арматуры и их приводов в максимальной степени исключает возможность искрообразования. Принимаются конструктивные меры по ограничению времени работы погружных грузовых насосов в режиме нулевой подачи.

      3359. Предусматриваются устройства для остановки грузовых и зачистных насосов с верхней площадки насосного помещения, находящейся на уровне главной палубы, или из легко доступного места на палубе.

      При наличии центрального поста управления грузовыми операциями устройства остановки насосов предусматриваются и в посту управления грузовыми операциями.

      Устройства для остановки насосов с электроприводом должны отвечать требованиям пункта 5760 настоящих Правил.

      3360. Манометры на напорных магистральных грузовых и зачистных трубопроводах устанавливаются у насосов, а также на верхней площадке насосного помещения или в центральном посту управления грузовыми операциями.

      3361. При объединении приводов грузовых и балластных насосов (как электрических, так и гидравлических), а также систем питания и управления насосами и арматурой грузовой и балластной систем, выполняются требования параграфа 6 главы 532 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 3361 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 271. Носовые и кормовые устройства погрузки и выгрузки

      Сноска. Заголовок главы 271 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3362. Грузовой трубопровод для проведения грузовых операций с носовой или кормовой оконечности нефтеналивного судна, устанавливается стационарно. При необходимости присоединительные устройства этих трубопроводов могут быть съемными.

      3363. Трубопроводы для носовой и кормовой погрузки и выгрузки прокладываются вне жилых и служебных помещений, а также вне машинных помещений, расположенных в районе жилых помещений или постов управления.

      3364. Соединения грузовых трубопроводов для грузовых операций с носа или кормы, должны быть сварными. При необходимости допускается использовать компенсаторы. Трубопроводы, расположенные в пределах взрывоопасной зоны, могут иметь разъемные соединения.

      Для соединения трубопроводов с клапанами допускается применяться фланцевые соединения, указанные в главе 235 настоящих Правил. Такие грузовые трубопроводы маркируются. Предусматривается возможность их отключения от основной грузовой магистрали либо двумя клапанами, расположенными в грузовой зоне и имеющими устройства для опломбирования в закрытом положении, либо одним клапаном, применяемым совместно со съемным патрубком или перекидным фланцем.

      3365. Участок трубопровода, используемый для подсоединения с береговой магистралью, оборудуется отсечным клапаном и глухим фланцем, а также снабжается поддоном. При использовании специальной соединительной муфты глухой фланец допускается не предусматривать. Пространство в пределах 3 м от манифольдов рассматривается как взрывоопасная зона категории 1 (параграф 2 главы 536 настоящих Правил).

      3366. На грузовом трубопроводе предусматривается устройства для слива остатков груза. Грузовой трубопровод, расположенный вне взрывоопасной зоны, оборудуется устройствами для удаления груза и продувки этого трубопровода инертным газом. Между грузовым трубопроводом и системой инертных газов предусматривается устройство для их разобщения.

      3367. На нефтеналивных судах, имеющих носовое грузовое устройство и предназначенных для проведения грузовых операций с выносными точечными причалами, предусматривается аварийное быстродействующее устройство для отсоединения грузового шланга. Конструкция и расположение такого устройства являются в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

Глава 272. Система подогрева груза

      Сноска. Заголовок главы 272 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3368. В качестве греющей среды для подогрева груза в танках допускается применение пара, горячей воды и органических теплоносителей.

      Применение других теплоносителей является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      3369. Перед каждым паровым змеевиком подогрева устанавливается невозвратно-запорный клапан, а перед запорной арматурой на выходе пробный кран для возможности проверки качества конденсата.

      3370. Возврат конденсата из паровой системы подогрева выполняется через контрольную цистерну.

      Воздушные трубы контрольных цистерн конденсата от грузовых танков, содержащих груз с температурой вспышки ниже 60 оС, оборудуются пламепрерывающими устройствами и выводится в безопасное место.

      3371. Использование систем с органическим теплоносителем для подогрева груза выполняется с учетом требований главы 338 настоящих Правил.

      3372. На судах, имеющих в символе класса словесные характеристики "Oil tanker (>60 оC)" и "Oil/ore carrier (> 60 оС)", максимальная температура подогрева должна быть ниже температуры вспышки перевозимого груза, как минимум, на 15 оС.

      3373. Система подогрева груза оборудуется средствами регулирования температуры груза в танках. Обеспечивается контроль температуры в танках, а также световая и звуковая сигнализация о превышении максимально допустимой температуры груза или падении скорости потока груза при прокачке через подогреватели.

      3374.Температура пара в системе обогрева грузовых насосных отделений не должна превышать 220 оС.

Глава 273. Газоотводная система

      Сноска. Заголовок главы 273 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3375. Газоотводная система обеспечивает газообмен и поддержание безопасного давления в грузовых танках в процессе погрузки, выгрузки и перевозки жидких грузов. Для этого в системе устанавливается одно или более устройств, ограничивающих:

      1) рост избыточного давления свыше испытательного давления грузового танка при погрузке или балластировке с максимальной предусмотренной производительностью;

      2) падение давления ниже 7 кПа при выгрузке с максимальной подачей грузовых насосов.

      3376. Газоотводные системы грузовых танков полностью независимы от воздушных труб, обслуживающих другие помещения.

      Конструкция и расположение выходных отверстий газовыпускных устройств сводит к минимуму возможность проникновения воспламеняющихся паров в закрытые помещения, содержащие источники воспламенения, или скопление паров вблизи палубных механизмов и оборудования.

      3377. Газоотводная система снабжается устройствами, обеспечивающими:

      1) свободный проход небольших объемов смесей паров, воздуха или инертного газа при изменениях температуры в грузовом танке;

      2) свободный проход больших объемов смесей паров, воздуха или инертного газа в ходе грузовых операций или балластировки.

      3378. Выходные отверстия "дыхательных" трубопроводов, предназначенных для компенсации температурных изменений давления, располагают:

      1) на высоте не менее 2 м от палубы грузовых танков;

      2) на расстоянии не менее 5 м от ближайших воздухозаборников и отверстий, ведущих в закрытые помещения, содержащие источники воспламенения, а также от палубных механизмов и оборудования, которые могут создавать опасность воспламенения, включая брашпили и клюзы цепных ящиков.

      3379. Допускается чтобы газоотводные устройства были как независимыми для каждого танка, так и объединенными для нескольких грузовых танков. Для объединения газоотводных систем допускается использование системы инертного газа. При объединении газоотводной системы с системой инертного газа дыхательные клапаны допускается устанавливать на главном трубопроводе инертного газа.

      3380. При объединенной газоотводной системе для отключения каждого танка предусматривается запорный клапан и огнепреградитель. Клапан снабжают запирающим устройством, находящимся под контролем ответственного лица командного состава судна. Обеспечивается четкая визуальная индикация действительного положения отсечных клапанов. Если танки были отключены от газоотводного устройства, то до начала грузовых операций или балластировки этих танков обеспечивают открытие соответствующих запорных клапанов.

      Огнепреградители располагаются в местах, исключающих возможность попадания в них жидкого груза при любых условиях плавания судна, включая качку.

      3381. Никакое отключение газоотводных устройств не должно прекращать прохождения газов для компенсации изменения давления, связанного с температурными колебаниями в грузовом танке, в соответствии с подпунктом 1) пункта 3377 настоящих Правил.

      3382. В состав газоотводной системы для отвода газов во время погрузки, выгрузки и балластировки входит одна или несколько мачт или необходимое число высокоскоростных клапанов, обеспечивающих выход смеси паров со скоростью не менее 30 м/с. Смесь паров выбрасывается вертикально вверх.

      3383. Проходное сечение трубопроводов, предназначенных для выполнения требований подпункта 2) пункта 3377 настоящих Правил, должно быть не менее чем в 1,25 раза больше площади сечения, определенной, исходя из максимальной расчетной скорости погрузки.

      При расчете пропускной способности газоотводных систем, оборудованных пламепрерывающими устройствами, учитывается падение давления при проходе газов через огнепреградитель. В любом случае принимаемая величина падения давления должна быть на 50 % выше величины падения давления на огнепреградителе, находящемся в чистом состоянии.

      Внутренний диаметр отдельных газоотводных труб должен быть не менее 80 мм, а магистральных трубопроводов — не менее 100 мм.

      3384. При свободном выходе газов выходные отверстия располагаются на высоте не менее 6 м от палубы грузовых танков или от переходного мостика, если они находятся в пределах 4 м от этого мостика, и на расстоянии не менее 10 м по горизонтали от ближайших воздухозаборников и отверстий, ведущих в закрытые помещения, содержащие источники воспламенения, а также от палубных механизмов, включая брашпили и клюзы цепного ящика или другого оборудования, которое может создавать опасность воспламенения.

      3385. Выходные отверстия высокоскоростных газоотводных устройств располагаются на высоте не менее 2 м от палубы грузовых танков, на расстоянии не менее 10 м по горизонтали от ближайших воздухозаборников и отверстий, ведущих в закрытые помещения, содержащие источники воспламенения, а также от палубных механизмов, которые могут включать брашпиль и клюзы цепного ящика, и оборудования, которое может создавать опасность воспламенения.

      3386. Для каждого грузового танка предусматривается вторичное средство свободного истечения смесей паров, воздуха или инертного газа для предотвращения избыточного давления или вакуума в случае отказа оговоренных в подпункте 2) пункта 3377 настоящих Правил устройств.

      В качестве альтернативы в каждом танке допускается устанавливать датчики давления с постоянной индикацией в посту управления грузовыми операциями. При этом также обеспечивается аварийно-предупредительная сигнализация по избыточному давлению или вакууму в танке.

      Устройства, ограничивающие рост давления вакуума, установленные в системе инертного газа, могут служить в качестве вторичных средств выпуска смесей паров, воздуха и инертного газа.

      3387. Предусматривается постоянное осушение газоотводных устройств и газоотводных трубопроводов в грузовой танк.

      3388. Газоотводные системы оборудуют средствами предотвращения прохождения пламени в грузовые танки.

      Конструкция, расположение и методы испытаний высокоскоростных устройств и огнепреградителей должны отвечать требованиям стандарта ИСО 15364, циркуляров ИМО MSC/Circ. 450 и 677.

      3389. Лючки и другие отверстия в грузовых танках, используемые для измерения температуры, уровня, отбора проб, газоанализа (за исключением отверстий для стационарно установленных приборов), снабжаются самозакрывающимися крышками или клапанами. На них не требуется устанавливать пламепрерыватели или сетки. Указанные отверстия не допускается использовать для выравнивания давления в образующихся над грузом пространствах.

      3390. Устройства, требуемые в подпункте 1) пункта 3375 настоящих Правил, если они расположены на газоотводной магистрали или мачте, допускается снабжать перепускным устройством. В случае установки такого устройства предусматриваются соответствующие указатели, показывающие, открыто оно или закрыто.

      3391. На комбинированных судах для изоляции газоотводной системы отстойных танков, содержащих нефть или нефтяные остатки, от других грузовых танков используются глухие фланцы, устанавливаемые на весь период времени, когда перевозятся грузы, иные чем жидкие.

      3392. Газоотводные системы нефтеналивных судов для перевозки кипящих нефтепродуктов, давление паров которых по Рейду выше атмосферного, подлежат специальному рассмотрению Регистром судоходства

Глава 274. Продувка и дегазация грузовых танков

      Сноска. Заголовок главы 274 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3393. На судах, оборудованных системой инертных газов, для отвода газов при продувке и дегазации порожних грузовых танков, помимо газовыпускных устройств, указанных в пунктах 3384 и 3385 настоящих Правил, допускается предусматривать устройства, обеспечивающие при одновременной подаче инертного газа в любые три танка поддержание скорости газа на выходе в вертикальном направлении не менее 20 м/с.

      Выходные отверстия продувочных труб отстоят на высоте не менее 2 м от палубы.

      3394. На судах, не оборудованных системой инертных газов, для отвода газов при продувке и дегазации грузовых порожних танков предусматривают специальные вентиляторы, которые могут быть переносными.

      При проведении дегазации, помимо устройств, упомянутых в пунктах 3384 и 3385 настоящих Правил, пары углеводородов допускается отводить через специальные продувочные трубы, которые отвечают следующим требованиям:

      1) выходные отверстия продувочных труб располагают на высоте не менее 2 м от палубы;

      2) скорость газа на выходе в вертикальном направлении должна быть не менее 30 м/с;

      3) выходные отверстия труб располагают на расстоянии не менее 10 м по горизонтали от отверстий, ведущих в закрытые помещения, содержащие источники воспламенения, воздухозаборников, палубных механизмов и другого оборудования, которое может представлять опасность воспламенения.

      Скорость выхода газов возможно уменьшить до 20 м/с при установке устройства предотвращения прохождения пламени, отвечающего требованиям пункта 3388 настоящих Правил.

      3395. Продувочные трубы отдельных танков размещаются как можно дальше от входных отверстий подачи инертного газа/воздуха. Входные отверстия продувочных труб допускается располагать либо на уровне палубы, либо на высоте не более 1 м от днища танка.

      3396. Продувочные трубы оборудуют устройствами для закрытия.

Глава 275. Система выдачи паров груза

      Сноска. Заголовок главы 275 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3397. Если судно оборудовано системой выдачи паров груза, то к основному символу класса судна допускается добавлять знак VCS. Кроме требований настоящей главы, для присвоения судну знака VCS выполняются требования по предотвращению перелива и контролю уровня в грузовых танках, изложенных в пункте 3413 настоящих Правил, а система замера уровня должна быть закрытой, как это говорится в пункте 3414 настоящих Правил. Выполнение указанных требований и присвоение указанного знака подтверждает соответствие системы требованиям резолюции ИМО MSC/Circ.585.

      3398. Система выдачи паров груза устаривается таким образом, чтобы она не могла препятствовать нормальной работе газоотводной системы.

      Система выдачи паров груза проектируется, исходя из максимальной производительности погрузки. При этом падение давления в трубопроводе выдачи паров груза, полученное путем гидравлического расчета, не должно превышать 80 % давления открытия любого из клапанов газоотводной системы, указанных в подпункте 1) пункта 3375 настоящих Правил.

      3399. На судне постоянно находится одобренная инструкция, по которой определяют допустимую скорость погрузки различных грузов с учетом выполнения требований пунктов 3397 и 3398 настоящих Правил.

      3400. Пары несовместимых грузов не смешиваются при прохождении системы выдачи паров груза.

      3401. Если распределительный трубопровод инертного газа используется для сбора паров грузапредусматриваются меры для изоляции труб с инертным газом от системы выдачи паров груза.

      3402. Предусматриваются средства для удаления конденсата, который накапливается в системе.

      3403. Трубопроводы системы должны быть электрически непрерывны и надежно заземлены.

      3404. Манифольды выдачи паров груза оборудуют датчиком давления и сигнализацией, подающей аварийно-предупредительный сигнал по высокому давлению (не выше давления, при котором срабатывает высокоскоростное газоотводное устройство) и по вакууму (не ниже давления, при котором срабатывает вакуумный клапан).

      Настоящее требование допускается не выполнять, если в каждом грузовом танке установлен датчик избыточного давления/вакуума, в соответствии с пунктом 3386 настоящих Правил.

      3405. В районе соединительных патрубков манифольда выдачи паров груза устанавливается легко доступный запорный клапан с ручным управлением.

      3406. Шланги, используемые в системе выдачи паров, должны отвечать требованиям пункта 3217 настоящих Правил.

      3407. Для исключения ошибочного подсоединения трубопровода выдачи паров груза с трубопроводом жидкого груза берегового терминала необходимо на подсоединительных фланцах отвода паров установить штифты диаметром 12,7 мм и длиной не менее 25,4 мм в самой верхней точке на линии соединительных болтов, как это показано в приложении 349 настоящих Правил. Маркировка манифольда выдачи паров груза соответствует приложению 350 настоящих правил.

Глава 276. Общесудовые системы в грузовой зоне

      Сноска. Заголовок главы 276 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3408. Не допускается чтобы балластные, измерительные и воздушные трубопроводы танков изолированного балласта проходили через грузовые танки. Грузовые и другие трубопроводы, предназначенные для обслуживания грузовых и отстойных танков, не прокладываются через танки изолированного балласта. Отступление от этого требования допускается для коротких трубопроводов при условии, что они будут цельносварными или эквивалентной конструкции с утолщенными фланцевыми соединениями, число которых должно быть сведено к минимуму. Компенсация тепловых расширений таких трубопроводов осуществляется погибами самих труб. Необходимо чтобы радиусы погибов отвечали требованиям пункта 3028 настоящих Правил. В приложении 351 настоящих Правил в качестве примера приведена рекомендуемая конструкция для воздушной трубы.

      Трубы должны быть стальными бесшовными. При этом толщина стенок таких труб должна быть не менее значений, указанных в приложении 352 настоящих Правил. Использование труб из другого материала является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      3409. Для аварийного удаления балласта допускается присоединение балластного трубопровода к грузовому насосу через съемный патрубок. Съемный патрубок монтируется в заметном, легко доступном месте в насосном помещении. На трубопроводе, соединяющем грузовую и балластную системы, устанавливают невозвратный клапан для предотвращения попадания нефтепродуктов в балластные танки. Балластный насос находится в грузовом насосном помещении или другом помещении с уровнем безопасности, эквивалентным уровню безопасности грузового насосного помещения, не содержащего источников воспламенения.

      3410. На нефтеналивных судах для перекачки балласта из форпика допускается применять балластную систему, обслуживающую балластные танки внутри грузовой зоны, при условии, что:

      1) этот танк рассматривается как взрывоопасная зона;

      2) открытые концы его воздушных труб на открытой палубе расположены в 3 м от источников воспламенения;

      3) предусмотрены меры, обеспечивающие замер концентрации взрывоопасных газов в танке с верхней палубы переносными приборами;

      4) с верхней палубы обеспечен доступ и возможность замера уровня в танке.

      При наличии коффердама между грузовыми танками и форпиком доступ в танк допускается обеспечивать через газоплотный лаз, расположенный на открытой палубе. В этом случае на крышке лаза предусматривается предупреждающая надпись о том, что танк допускается вскрывать только после его проверки на отсутствие газа или после отключения электрического оборудования, которое может быть опасным в закрытом пространстве.

      3411. На нефтеналивных судах открытые концы воздушных труб коффердамов, топливных и масляных цистерн, примыкающих непосредственно к грузовым и отстойным танкам, выводятся на открытую палубу в места, где выходящие из указанных цистерн пары не представляют пожарной опасности и защищены пламепрерывающей арматурой одобренного Регистром судоходства типа. Проходное сечение этой арматуры должно быть не менее площади воздушных труб.

      3412. На трубопроводах пропаривания грузовых танков устанавливают невозвратно-запорные клапаны.

Глава 277. Контроль уровня в грузовых танках и предотвращения перелива

      Сноска. Заголовок главы 277 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3413. Предусматриваются меры для недопущения подъема жидкости в газоотводной системе танков на высоту, которая превысила бы проектную величину давления в грузовых танках. Это требование выполняется посредством установки системы контроля за переливом и аварийно-предупредительной сигнализации. Необходимо чтобы система контроля за переливом была двухуровневой и независимой от устройств замера уровня в грузовых танках, должна подавать световой и звуковой сигналы при достижении верхнего и предельного уровней в танках судовому оператору и в ПУГО (при его наличии), подавать сигнал при обесточивании системы или датчиков уровня и иметь возможность проверки цепи сигнализации перед началом грузовых операций. Для целей данного правила переливные клапаны не рассматриваются как равноценная замена системы предотвращения переполнения танков.

      3414. Каждое нефтеналивное судно, оборудованное стационарной системой инертных газов, снабжают закрытой системой замера уровня жидкости в грузовых и отстойных танках. На нефтеналивных судах применяется полуоткрытая или закрытая система измерения уровня жидкости в грузовых и отстойных танках. Замер уровня жидкости открытым способом допускается на нефтеналивных судах со словесной характеристикой "Oil tanker (>60 оC)" и в качестве резервного на судах, не оборудованных системой инертных газов.

      3415. Измерительные трубы грузовых танков снабжаются герметичными самозапирающимися клапанами, установленными на трубах, выведенных на открытую палубу, при этом высота трубы, выведенной на палубу исключает выход груза на палубу при проведении измерений.

      3416. На нефтеналивных судах, предназначенных для перевозки грузов с температурой вспышки менее 60 оС, футштоки изготавливают из материала, исключающего искрообразование.

Глава 278. Система мойки грузовых танков

      Сноска. Заголовок главы 278 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3417. Необходимо чтобы стационарные моечные машинки грузовых танков отвечали следующим требованиям:

      1) напряжения, возникающие в трубопроводах или палубных соединениях при работе моечных машинок или при их погружении в жидкость, не должны превышать допустимые;

      2) тип крепления и фундаменты моечных машинок должны быть одобрены Регистром судоходства;

      3) машинки изготавливают из стали или других материалов, не склонных к искрообразованию при трении в большей степени, чем сталь;

      4) установка в сборе должна быть постоянно заземлена на корпус судна.

      3418. Корпуса переносных моечных машинок изготавливают из материала, который при контакте с конструкциями грузовых танков не вызывает искрения. Обеспечивается надежная электропроводная связь между машинкой для мойки танка, шлангом и стационарной линией подачи воды для мойки. Шланги для мойки переносными моечными машинками армируют проволокой.

      3419. Поступление воды в отстойный танк после мойки осуществляется через отверстие, расположенное ниже уровня жидкости не менее, чем на 1м. Свободное падение жидкости в отстойный танк, содержащий моечную воду и нефтеостаток, должно быть исключено. Требования настоящего пункта допускается не выполнять, если отстойные и грузовые танки инертизированы.

      3420. Каждый танкер для перевозки сырой нефти дедвейтом 20000 т и более, оборудуют системой мойки сырой нефтью. Эта система должна полностью отвечать требованиям правила 33 Приложения 1 к МАРПОЛ 73/78 с поправками. Если судно оборудовано системой мойки сырой нефтью, соответствующей требованиям указанного правила, то вне зависимости от дедвейта к основному символу класса судна добавляется знак COW (параграф 10 главы 2 настоящих Правил). При наличии системы мойки сырой нефтью, судно оборудуется системой инертных газов, отвечающей требованиям главы 282 настоящих Правил. Система трубопроводов мойки сырой нефтью, связанное с ней оборудование и устройства (трубопроводы, моечные машинки, насосы, зачистная система) должны соответствовать Техническим требованиям к конструкции, эксплуатации и проверке систем мойки сырой нефтью в соответствии с положениями Резолюции ИМО А.446(ХI), измененной Резолюциями А.497(ХII) и А.897(21). Система мойки танков сырой нефтью должна состоять из стационарных трубопроводов и должна быть независимой от других систем. Участки грузовой системы могут входить в систему мойки танков сырой нефтью при условии, что они удовлетворяют требованиям, предъявляемым к трубопроводам системы мойки танков сырой нефтью.

      Сноска. Пункт 3420 в редакции приказа Министра по инвестициям и развитию РК от 28.03.2018 № 198 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3421. Трубопроводы и арматура, входящие в систему мойки танков сырой нефтью, должны быть изготовлены из стали или эквивалентного материала и должны обладать прочностью при рабочем давлении как для трубопроводов, указанных в пункте 3909 настоящих Правил. Трубопроводы имеют надежные соединения и крепления. Система мойки танков сырой нефтью после установки на судне испытывается пробным гидравлическим давлением, равным 1,5 рабочего давления.

      3422. Нагреватель моечной воды располагают вне машинного отделения, если он имеет постоянное трубное соединение с системой мойки сырой нефтью. Если нагреватель и источник подачи моечной воды находится в машинном отделении и устроен так, что может быть подключен к системе мойки танков только когда система полностью и безошибочно отсоединена от грузовой системы, тогда нагреватель и источник питания не считаются частью системы мойки сырой нефтью. Приспособления для присоединения к системе мойки танков находятся в районе грузовых танков.

      3423. В качестве насосов, подающих сырую нефть к моечным машинкам грузовых танков, допускается использовать грузовые насосы или насосы, специально предусмотренные для этой цели. Необходимо чтобы конструкция насосов отвечала требованиям глав 268 и 367 настоящих Правил. Подача насосов должна быть достаточной для обеспечения необходимого расхода при заданном давлении для наибольшего числа моечных машинок, которые должны работать одновременно. Если для зачистки танков установлены эжекторы, дополнительно к указанному требованию насосы должны обеспечивать подачу рабочей жидкости на эжекторы. Подача насосов должна быть такой, чтобы обеспечивать эффективную мойку грузовых танков при выходе из строя одного из насосов.

      3424. Трубопроводы зачистной системы оборудуются клапанами или другими запорными средствами, позволяющими отключать любые танки, которые не подвергаются в данное время зачистке. Зачистная система должна быть способна удалять нефть с интенсивностью в 1,25 раза большей, чем расход всех моечных машинок, которые при мойке должны работать одновременно. Если зачистная система оборудована насосами, то приборы для контроля их работы имеют указатель расхода или счетчик числа ходов поршня или частоты вращения в зависимости от типа насоса, а также манометры на всасывающих и нагнетательных патрубках или эквивалентные устройства. Если зачистная система оборудована эжекторами, то приборы для контроля их работы контролируют давление на входе и выходе рабочей жидкости и на всасывающем трубопроводе. Контрольные приборы имеют средства дистанционного контроля параметров из ПУГО или иного места, имеющего свободный доступ для персонала, ответственного за операции по мойке сырой нефтью.

      3425. Предусматривается возможность опорожнения грузовых насосов и трубопроводов с помощью зачистной системы в грузовые или отстойные танки или в приемные сооружения. Для опорожнения любых грузовых насосов и трубопроводов в приемные сооружения предусматривается специальный трубопровод небольшого диаметра, присоединенный к сливной стороне клапанов приемно-отливных патрубков обоих бортов в соответствии с приложением 353 настоящих Правил. Площадь поперечного сечения трубопровода небольшого диаметра не превышает 10 % площади сечения главной грузовой магистрали.

      3426. На нефтеналивных судах, имеющих в каждом танке индивидуальные грузовые насосы с автономной системой трубопроводов, а также установку с погружным грузовым насосом, предусматривающую систему удаления сохраненной нефти, специальный трубопровод небольшого диаметра может не устанавливаться, если общее количество нефти, оставшееся в танке после зачистки, и нефти в трубопроводах между приемно-отливным патрубком и танком меньше 0,00085 вместимости грузового танка.

Глава 279. Защита от статического электричества

      Сноска. Заголовок главы 279 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3427. Грузовые шланги, шланги для сжатого воздуха, шланги для мойки танков и другие шланги, которые используются в грузовой зоне, должны отвечать требованиям подраздела 6 раздела 10 настоящих Правил, быть электропроводными по всей длине, включая их соединения и фланцы (за исключением береговых соединений), и должны быть заземлены в целях снятия электростатических зарядов.

      3428. Переносные насосы и вентиляторы для использования в грузовой зоне имеют устройства для электростатического заземления перед началом эксплуатации.

      3429. Грузовая система должна позволять регулировать интенсивность загрузки каждого отдельного танка так, чтобы в начальной стадии погрузки скорость потока на выходе приемного трубопровода в танке не превышала 1 м/с. Указанную скорость потока возможно увеличивать при оборудовании грузовых танков специальными приемными колодцами, снижающими уровень электризации среды в танке, конструкция которых представляется Регистру судоходства для одобрения. Скорость потока при максимальной интенсивности погрузки не должна превышать 7 м/с. Требования настоящего пункта допускается не выполнять, если грузовые танки инертизируются при проведении грузовых операций.

Глава 280. Контроль состава атмосферы в грузовой зоне

      Сноска. Заголовок главы 280 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3430. На нефтеналивных и комбинированных судах должно быть не менее двух переносных приборов для измерения концентрации кислорода и воспламеняющихся паров (пункт 15 приложения 279 настоящих Правил).

      3431. Предусматриваются конструктивные меры для облегчения замера концентрации воспламеняющихся паров во всех помещениях, расположенных в грузовой зоне. Проведение таких замеров должно быть возможным с открытой палубы или легкодоступных мест. Если состояние атмосферы в пространствах двойного корпуса не может быть достоверно замерено с использованием гибких шлангов отбора проб, такие пространства оборудуются постоянными трубопроводами отбора проб газа. Если используются трубы из пластмасс, они должны быть электропроводны.

      3432. В грузовых насосных отделениях, а также в балластных насосных отделениях, если в них установлено оборудование, содержащее груз, устанавливается система непрерывного замера концентрации паров углеводородов. Заборы проб атмосферы для анализа должны быть последовательными (включая канал вытяжной вентиляции). Время между замерами должно быть по возможности короче. Чувствительные элементы приборов газоанализа располагаются в зонах, где циркуляция воздуха ограничена (в нишах и удаленных углах). Если концентрация паров углеводородов достигает предусмотренного уровня, который не должен превышать 10 % от нижнего предела воспламеняемости, автоматически подается непрерывный звуковой и световой сигналы аварийно-предупредительной сигнализации в насосном отделении, ЦПУ, ПУГО и на ходовом мостике с целью привлечения внимания к потенциальной опасности.

      На комбинированных судах такая система помимо грузовых насосных отделений устанавливается в смежных со сливными цистернами коффердамах и туннелях трубопроводов.

      3433. Если стационарные газоанализаторы установлены за пределами грузовой зоны, выполняются следующие условия:

      1) трубопроводы отбора проб оборудуются огнегасителями, пробный газ уходит в атмосферу через специальную выпускную трубу, расположенную в безопасном месте;

      2) узлы прохода трубопроводов отбора проб через газонепроницаемые переборки должны быть одобренного типа и иметь такую же огнестойкость, как переборка;

      3) каждый трубопровод отбора проб оборудуют ручным изолирующим клапаном, установленным на газонепроницаемой переборке с газобезопасной стороны;

      4) приборы и оборудование для газоанализа располагают в специальном герметичном стальном шкафу. Одна из точек замера располагается внутри шкафа. При достижении внутри шкафа концентрации опасных газов 30 % от нижнего предела воспламеняемости подвод газа к газоанализатору автоматически прекращается;

      5) трубопроводы отбора проб, как правило, не прокладываются через помещения вне газоопасной зоны. Если нет возможности разместить шкаф для газоанализа на газонепроницаемой переборке, то трубопроводы отбора проб должны быть как можно более короткие, выполнены из стали или эквивалентного ей материала и не иметь разъемных соединений, за исключением соединений со шкафом газоанализа и изолирующими клапанами на газонепроницаемой переборке.

      3434. На нефтесборных судах и сборщиках льяльных вод пробоотборные устройства или датчики системы контроля воздушной среды устанавливаются в следующих местах:

      1) вблизи отверстий приточной вентиляции;

      2) по крайней мере, в двух местах на открытой палубе на высоте не более 1 м от нее;

      3) в машинном помещении категории А;

      4) в воздушных тамбурах;

      5) в коффердамах, примыкающих к грузовым танкам.

Глава 281. Система сбора нефти нефтесборных судов

      Сноска. Заголовок главы 281 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3435. Система и устройства для сбора и перекачки нефти размещаются вне машинных и жилых помещений.

      3436. Система обеспечивает сбор и перекачку собранной нефти.

      3437. В случае, когда на судах многоцелевого назначения стационарная система сбора нефти не совместима с грузом штатной грузовой системы, предусматриваются соответствующие разобщающие устройства.

      3438. Если судно снабжается переносным нефтесборным оборудованием, то для подсоединения отливных шлангов нефтесборного оборудования на верхней палубе предусматривается не более двух приемных патрубков, соединенных трубопроводами со всеми танками для сбора нефти.

      Расположение приемных патрубков на верхней палубе обеспечивает возможность одновременного подключения двух нефтесборных систем, установленных по разным бортам нефтесборного судна.

      Трубопроводы, соединяющие приемные патрубки с танками, не прокладываются через жилые и служебные помещения, расположенные на уровне открытой палубы.

      Прокладка трубопроводов через закрытые взрывобезопасные помещения (пункт 5755 настоящих Правил) является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

Глава 282. Система инертных газов

      Сноска. Заголовок главы 282 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Общие требования

      3439. Нефтеналивные суда, дедвейтом 20000 и более, предназначенные для перевозки горючих жидкостей с температурой вспышки 60 оС и ниже, а так же любые нефтеналивные суда оборудованные системой мойки грузовых танков сырой нефтью, оборудуются стационарной системой инертных газов, отвечающей требованиям параграфов 8, 9 или 12 настоящей главы, производительностью, указанной в параграфе 2 настоящей главы. Если судно оборудовано системой инертного газа, соответствующей требованиям настоящей главы, то к основному символу класса судна добавляется специальный знак IGS-IG, IGS-NG или IGS-Pad, как это указано в параграфе 9 главы 2 настоящих Правил.

      3440. Систему инертных газов допускается применять в качестве средства, предупреждающего возникновение пожара путем создания и постоянного поддержания в грузовых танках невоспламеняющейся атмосферы, кроме случая, когда необходимо провести их дегазацию.

      Система обеспечивает:

      1) поддержание в любой части грузового танка атмосферы с содержанием кислорода не более 8 % по объему и избыточного давления в любое время нахождения судна в порту и в море, за исключением периода проведения дегазации такого танка; поддержание в любой части трюма атмосферы с содержанием кислорода не более 14 % по объему;

      2) исключение необходимости подачи воздуха в танк при обычных операциях, кроме случаев проведения дегазации такого танка;

      3) продувку порожних грузовых танков инертным газом и воздухом.

      3441. В грузовые танки подается инертный газ с содержанием кислорода не более 5 % по объему.

      3442. Температура газа, поступающего в защищаемое помещение, должна быть:

      1) для грузовых танков — не более 65 оС;

      2) для сухогрузных трюмов — не более 50 оС.

      3443. В качестве инертного газа допускается использовать прошедшие обработку дымовые газы главных или вспомогательных котлов или от специально установленных генераторов. Регистр судоходства допускает применение систем, использующих другие источники инертных газов или любое сочетание таких источников при условии обеспечения равного уровня безопасности. Каждый из источников оборудуется автоматическим регулятором горения, обеспечивающим выполнение требования пункта 3441 настоящих Правил.

      Система углекислотного тушения из-за опасности воспламенения смеси паров легковоспламеняющихся жидкостей с воздухом от разрядов статического электричества, образующегося при подаче углекислого газа, не используется для целей инертизации.

Параграф 2. Производительность

      3444. Для судов, указанных в пункте 3439 настоящих Правил, а так же имеющих специальный знак IGS-IG или IGS-NG, система инертных газов имеет производительность не менее 125 % максимальной суммарной подачи грузовых насосов при разгрузке судна.

      3445. Для судов, не указанных в пункте 3439 настоящих Правил, а так же имеющих специальный знак IGS-Pad, система инертных газов имеет производительность, достаточную для создания изолирующего слоя в грузовых танках, инертизации, при необходимости, помещений, смежных с грузовыми танками, и восполнения потерь инертного газа во время рейса, или соответствующий запас газа в баллонах.

Параграф 3. Оборудование

      3446. Для эффективного охлаждения и очистки газа от твердых частиц и сернистых соединений устанавливается скруббер. Вода подается от автономного насоса. Необходимо предусмотреть подачу охлаждающей воды от резервного насоса без ущерба для других ответственных потребителей.

      3447. Конструкция скруббера обеспечивает падение производительности не более чем на 3 % и увеличение температуры газа на выходе не более чем на 3 оС по сравнению с расчетными величинами при нормальных условиях крена и дифферента.

      3448. В корпусе скруббера предусматриваются отверстия и смотровые ударотермостойкие стекла для проведения осмотров и профилактики.

      3449. Предусматривается не менее двух вентиляторов, способных вместе подавать газ в количестве не менее указанного в параграфе 2 настоящей главы; при этом обеспечивается по возможности одинаковая подача для каждого вентилятора, однако в любом случае она не должна быть для каждого из них меньше 1/3 общей требуемой подачи.

      3450. В корпусе вентилятора предусматривают устройства для осмотров.

      3451. Внутренние поверхности скруббера и вентилятора изготавливают из коррозионностойких материалов или имеют защитное покрытие против коррозионного воздействия газа.

      3452. Для того, чтобы захватываемое количество воды и твердых частиц было сведено к минимуму, устанавливают фильтры или эквивалентные устройства.

Параграф 4. Защита танков от давления/вакуума

      3453. Система инертного газа проектируется так, чтобы не превышалось пробное давление любого грузового танка.

      3454. Одно или несколько устройств, ограничивающих рост давления/вакуума в грузовых танках, устанавливают на магистрали подачи инертного газа, если они отсутствуют в газоотводной системе или на каждом танке. Регулировка и расположение этих устройств должно отвечать требованиям главы 273 настоящих Правил.

      3455. При нормальных условиях работы, когда грузовые танки наполняются или наполнены инертным газом, в них поддерживается избыточное давление, не превышающее 21 кПа.

Параграф 5. Невозвратные устройства

      3456. В магистрали подачи инертного газа на палубе в зоне грузовых танков устанавливают по меньшей мере два невозвратных устройства, одним из которых должен быть палубный водяной затвор, а другим — невозвратный клапан или эквивалентное устройство, устанавливаемое в нос от палубного водяного затвора. Они располагаются между автоматическим клапаном, указанным в пункте 3468 настоящих Правил, и ближайшим к корме соединением к любому грузовому танку или грузовому трубопроводу.

      3457. Питание палубного водяного затвора осуществляется от двух отдельных насосов, каждый из которых обеспечивает требуемую подачу, а также автоматическое включение каждого насоса, питающего палубный водяной затвор, и автоматическое заполнение водой затвора при прекращении подачи газа (для затворов "полусухого" и "сухого" типов).

      Трубопровод осушения палубного водяного затвора не должен проходить через машинные помещения. Сточные трубы выводятся непосредственно за борт.

      3458. Предусматривается защита палубного водяного затвора от замерзания, однако перегрев не должен ухудшать его непроницаемости.

      3459. Палубный водяной затвор и все гидравлические затворы предотвращают обратный поток паров углеводородов до давления, равного давлению испытания грузовых танков.

      3460. Невозвратный клапан (пункт 3456 настоящих Правил) может быть невозвратно-запорного типа или невозвратного типа с дополнительно установленным на магистрали в нос от него запорным клапаном.

      3461. На всех трубопроводах, связанных с подачей воды и осушением, и на всех газоотводных трубопроводах и трубопроводах измерения давления, ведущих в газобезопасные помещения1, предусматривается гидравлический затвор или другое одобренное устройство, а также средства предотвращения осушения этих затворов вакуумом.

      1Газобезопасным считается помещение, в котором поступление паров углеводородов может создать опасность воспламененич или токсичности.

      3462. На палубном затворе необходимо предусмотреть смотровые отверстия и стекла для контроля за уровнем воды и обеспечения осмотров.

      3463. Материал, применяемый в конструкции невозвратных устройств, должен быть стойким к воздействию кислот, образующихся в трубопроводах при охлаждении, очистке и прохождении газов.

Параграф 6. Трубопроводы

      3464. Главную магистраль инертного газа допускается разделить на два или большее число распределительных трубопроводов в нос от невозвратных устройств, требуемых пунктом 3456 настоящих Правил.

      3465. Распределительные трубопроводы подачи инертного газа имеет патрубки, идущие к каждому грузовому танку. Патрубок инертного газа оборудуют запорными клапанами или эквивалентными устройствами для отключения каждого танка от системы инертного газа.

      Запорный клапан снабжают устройством, исключающим возможность управления клапаном посторонним лицом.

      Обеспечивается индикация действительного положения запорных клапанов.

      3466. На комбинированных судах в качестве устройства для отключения сливных цистерн, содержащих нефть или нефтяные остатки, от других танков в системе инертного газа предусматриваются глухие фланцы.

      3467. Вводы трубопроводов подачи инертного газа в сухогрузные трюмы располагаются в нижней части защищаемых помещений. Такие трюмы объемом 500 м и более имеют два ввода, размещенные в противоположных частях помещения. Вводы в грузовые танки располагаются в их верхней части.

      3468. На главной магистрали инертного газа устанавливают клапан, регулирующий подачу газа и обеспечивающий автоматическое регулирование подачи инертного газа в грузовые танки согласно пункту 3493 настоящих Правил, если не предусмотрены средства автоматического контроля частоты вращения вентиляторов инертного газа.

      3469. Если между главной магистралью инертного газа и системой грузового трубопровода установлено соединение, предусматриваются устройства для обеспечения их эффективного разъединения с учетом высоких перепадов давления, которые могут иметь место между системами. Это устройство состоит из двух запорных клапанов; при этом клапан у грузовой магистрали должен быть невозвратным и иметь приспособление для вентиляции пространства между клапанами безопасным способом или представлять собой устройство, состоящее из съемного патрубка с соответствующими заглушками.

      3470. Клапан, отделяющий главную магистраль подачи инертного газа от грузовой и расположенный на стороне грузовой магистрали, должен быть невозвратно-запорным.

      3471. Прокладка трубопроводов исключает скопление груза или воды в них при нормальных условиях эксплуатации.

      3472. Предусматриваются устройства для вентиляции части трубопровода между клапанами, указанными в пунктах 3460 и 3468 настоящих Правил, в случае, когда первый из них закрыт.

      3473. Диаметр трубопроводов должен быть таким, чтобы скорость движения газа на любом участке не превышала 40 м/с.

      3474. Трубопровод от скруббера к вентиляторам и линиям рециркуляции, а также отливной трубопровод системы очистки и охлаждения газов имеет антикоррозионное покрытие.

      3475. Предусматривается устройство для подключения магистрали к внешнему источнику инертного газа. Устройство состоит из фланцевого соединения для 250 мм трубопровода, устанавливаемого перед невозвратным клапаном, указанным в пункте 3468 настоящих Правил.

      Конструкция фланца должна отвечать требованиям параграфа 1 главы 235 настоящих Правил.

      3476. Магистраль инертного газа допускается использовать для вентиляции грузовых танков.

Параграф 7. Устройства контроля и сигнализации

      3477. На напорной стороне вентиляторов предусматриваются средства для постоянного показания температуры и давления инертного газа во время их работы.

      3478. При подаче инертного газа устанавливаются приборы постоянного контроля и регистрации:

      1) давления в магистрали инертного газа, расположенной в нос от невозвратных устройств, требуемых пунктом 3456 настоящих Правил;

      2) содержания кислорода в инертном газе в магистрали инертного газа на напорной стороне вентиляторов.

      Эти приборы располагаются в посту управления грузовыми операциями. Если пост управления грузовыми операциями отсутствует, приборы размещаются в легкодоступном месте для лица, ответственного за проведение грузовых операций.

      3479. В дополнение к требованиям пункта 3478 настоящих Правил устанавливают измерительные приборы:

      1) на ходовом мостике — для постоянного показания давления (подпункт 1) пункта 3478 настоящих Правил) и давления в сливных цистернах комбинированных судов, когда система инертного газа в эти танки перекрыта, и

      2) в центральном посту управления или в машинном помещении — для показания содержания кислорода (подпункт 2) пункта 3478 настоящих Правил).

      3480. На каждом грузовом танке предусматриваются устройства для забора воздуха переносными газоанализаторами кислорода и углеводородов.

      3481. Для калибровки нулевого положения и по диапазону стационарных и ручных приборов для измерения концентрации газа согласно требованиям пункта 3478 настоящих Правил и пункта 15 приложения 279 настоящих Правил предусматриваются соответствующие средства.

      3482. Предусматривается звуковая и световая сигнализация для указания:

      1) низкого давления воды или низкой скорости потока воды к скрубберу;

      2) достижения высокого уровня воды в скруббере;

      3) повышения температуры газа; при этом сигнал должен подаваться при достижении температур, указанных в пункте 3442 настоящих Правил;

      4) неисправности вентиляторов инертного газа;

      5) содержания кислорода более 14 % по объему в грузовых трюмах;

      6) содержания кислорода в магистрали инертного газа более 8 % по объему;

      7) неисправности в подаче электроэнергии к системе автоматического управления клапана, регулирующего подачу газа, и к контрольным приборам, указанным в пункте 3478 настоящих Правил;

      8) низкого уровня воды в палубном водяном затворе, указанном в пункте 3684 настоящих Правил;

      9) давления в магистрали инертного газа менее 1 кПа. Сигнальное устройство обеспечивает в любое время контроль давления в сливных цистернах на комбинированных судах;

      10) высокого давления газа при достижении 10 кПа;

      11) недостаточной подачи топлива (при наличии генераторов инертного газа);

      12) прекращения подачи энергии к генератору (при наличии генераторов инертного газа);

      13) прекращения подачи энергии к системе автоматического управления генератором (при наличии генераторов инертного газа).

      3483. Приемное устройство сигнализации, требуемой подпунктами 3), 4), 6) пункта 3482 и пункта 3485 настоящих Правил, предусматривается в машинном помещении и в посту управления грузовыми операциями, если такой пост имеется, но в любом случае в таком месте, чтобы обеспечивалось немедленное получение сигнала ответственными лицами команды.

      3484. Звуковая и световая сигнализация низкого уровня воды в палубном водяном затворе сухого или полусухого типа срабатывает при отстутствии подачи инертного газа.

      3485. Предусматривается дополнительная система звуковой сигнализации, независимая от системы, требуемой подпунктом 9) пункта 3482 настоящих Правил, или автоматическое отключение грузовых насосов, срабатывающее при падении давления в магистрали до 0,5 кПа.

Параграф 8. Система с использованием дымовых газов котлов

      3486. Настоящие требования дополняют изложенные требования в параграфах 1 – 7 настоящей главы.

      Скруббер и вентиляторы располагаются в корму от всех грузовых танков, помещений для грузовых насосов и коффердамов, отделяющих эти помещения от машинных помещений категории А.

      Конструкция и расположение скруббера и вентиляторов с относящимися к ним трубопроводами и арматурой предотвращает утечку дымового газа в закрытые помещения.

      3487. Выходной и приемный патрубки вентиляторов имеют запорные устройства. Также предусматриваются устройства, обеспечивающие устойчивую работу установки инертного газа до начала выгрузки груза.

      3488. На магистрали подачи инертного газа между дымоходом котла и скруббером предусматривается запорный клапан с индикатором, показывающим, закрыт клапан или открыт. Предусматриваются также меры для поддержания газонепроницаемости клапанов и по предотвращению загрязнения седел клапанов сажей.

      Необходимо принять меры, исключающие срабатывание сажеобдувочного устройства котлов при открытом клапане.

      3489. Если предусматривается использование вентиляторов для дегазации, их воздухозаборники снабжают заглушками.

      3490. Запорный клапан (пункт 3488 настоящих Правил) изготавливают из материалов, способных выдерживать температуру дымовых газов и устойчивых к их коррозионному воздействию.

      3491. Трубопроводы между запорным клапаном и скруббером изготавливают из коррозионно-стойкой стали.

      3492. Между запорными клапанами (пункт 3488 настоящих Правил) и скруббером или на входе газа в скруббер предусматривается дополнительный водяной затвор или другие эффективные средства предотвращения утечки дымового газа.

      3493. Клапан, требуемый пунктом 3468 настоящих Правил, располагается на носовой переборке самого переднего газобезопасного помещения, через которое проходит магистраль подачи инертного газа.

      3494. Автоматическое выключение вентиляторов инертного газа и клапана регулирования подачи газа осуществляется при достижении пределов, указанных в подпунктах 1), 2) и 8) пункта 3482 настоящих Правил. Клапан, регулирующий подачу газа, должен автоматически выключаться также при неисправности вентиляторов.

Параграф 9. Система с генератором (генераторами) инертных газов

      3495. Требования к указанной системе, кроме приведенных ниже, перечислены также в параграфах 1 – 7 настоящей главы.

      Для генераторов (комплекс оборудования, включающий в себя вентиляторы, камеру сгорания, скруббер, топливные насосы, форсунку, приборы автоматики и контроля) предусматривается топливо, отвечающее требованиям пункта 2667 настоящих Правил.

      3496. Генераторы размещаются в помещении, относящемся к машинным помещениям категории А.

      3497. На судах, в танках которых могут перевозиться ядовитые грузы, генераторы размещаются вне машинных помещений и грузовых зон в специальном помещении, предназначенном исключительно для оборудования системы инертного газа и расположенном в соответствии с требованиями пункта 3476 настоящих Правил. Это помещение отделяют от машинных помещений по крайней мере газонепроницаемыми стальными конструкциями, не имеющими дверей или других отверстий в эти помещения, а от жилых помещений или района грузовых танков — открытыми палубами, коффердамами или аналогичными помещениями. Это помещение снабжается приточной вентиляцией и имеет вход с открытой палубы за пределами района грузовых танков. Вход в помещение оборудуется в кормовой переборке надстройки или рубки, не обращенной к району грузовых танков, и/или в боковой стенке надстройки или рубки на расстоянии не менее L/25, но не менее 3 м от лобовой переборки надстройки или рубки.

      Магистраль подачи инертных газов не располагается в машинных, жилых и служебных помещениях и связана с системами, расположенными в них.

      3498. Несмотря на указание пункта 3449 настоящих Правил, Регистр судоходства допускает наличие только одного вентилятора, если он в состоянии подавать в защищаемые танки полное количество газа согласно параграфу 2 настоящей главы; при этом на судне должен быть достаточный резерв запасных частей к вентилятору и его приводу для их ремонта силами экипажа.

      3499. Генератор имеет два топливных насоса. Регистр судоходства допускает наличие одного насоса при условии, что на судне имеется достаточный резерв запасных частей для насоса и его привода для их ремонта силами экипажа.

      3500. Если предусматривается более одного генератора, на выпускном патрубке каждого из них предусматривается соответствующее запорное устройство.

      3501. На судне предусматриваются устройства для выпуска инертного газа в атмосферу при подготовке системы к пуску или при аварии.

      3502. Если генератор инертных газов обслуживается объемным вентилятором, на его напорной стороне предусматриваются предохранительные устройства для предотвращения избыточного давления.

      3503. На судне предусматривается звуковая и световая сигнализация, показывающая:

      1) недостаточную подачу топлива;

      2) прекращение подачи энергии к генератору;

      3) прекращение подачи энергии к системам автоматического управления генератором.

      3504. Газорегулирующий клапан автоматически закрывается и прекращает подачу топлива к генератору при достижении предельных параметров, указанных в подпунктах 1) и 2) пункта 3482 настоящих Правил.

      Автоматическое закрытие газорегулирующего клапана производится также в случае, указанном в подпункте 2) пункта 3503 настоящих Правил.

Параграф 10. Система инертных газов для нефтеналивных судов
с двойным корпусом и двойным дном

      3505. На нефтеналивных судах, где требуется система инертных газов, обеспечение инертизации пространства двойного корпуса допускается выполнять через съемные патрубки, соединенные с системой инертного газа грузовых танков или посредством стационарных трубопроводов.

      3506. При использовании съемных патрубков на магистрали системы предусматриваются устройства для их подсоединения.

      3507. При использовании стационарных трубопроводов предусматривается отдельный палубный затвор и невозвратный клапан.

Параграф 11. Система для создания изолирующего
слоя в грузовых танках

      3508. Для создания изолирующего слоя в грузовых танках допускается использовать систему с подачей инертного газа из баллонов, а так же систему с использованием генераторов инертных газов и азотных генераторов, если их производительность меньше указанной в подпункте 2) пункта 3444 настоящих Правил. Запас газа в баллонах должен быть достаточен для создания изолирующего слоя в грузовых танках, инертизации, при необходимости, помещений, смежных с грузовыми танками, и восполнения потерь инертного газа во время рейса.

      3509. Инертный газ хранится в специальных баллонах или сосудах под давлением, отвечающим требованиям раздела 12 настоящих Правил. Сосуды под давлением допускается устанавливать на открытой палубе в грузовой зоне или в специальном помещении, отвечающем требованиям пункта 2271 настоящих Правил, расположенном в корму от таранной переборки и имеющем вентиляцию, отвечающую требованиям главы 295 настоящих Правил.

      3510. Трубопроводы от сосудов под давлением и от каждой группы баллонов оборудуются редукционной арматурой, после которой предусматриваются предохранительные клапаны. Кроме того, в таких трубопроводах предусматриваются два последовательных невозвратных устройства. В противном случае, в них предусматривают съемные элементы. Перед и за этими элементами предусматривается запорная арматура.

      3511. Инертизируемые помещения оборудуют устройствами для контроля давления и атмосферы танка, а так же предохранительными устройствами давления/вакуума.

Параграф 12. Система с азотным генератором

      3512. Настоящие требования распространяются на систему, в которой инертный газ (азот) получается при разделении сжатого воздуха на составляющие газы при проходе через азотный генератор (группу пустотелых волокон полупроницаемых мембран или адсорбирующий материал, размещенный в герметичном корпусе). Помимо требований настоящего пункта необходимо чтобы система отвечала также требованиям пункта 3444, параграфа 4 настоящего пункта, пунктов 3464 – 3466, 3475 (применительно к пункту 3519), 3480, 3481, 3485 (применительно к подпункту 7) пункта 3525) и 3493 (применительно к пункту 3519), настоящих Правил.

      3513. Воздушный компрессор и азотный генератор размещаются в машинном отделении или в отдельном помещении, которое в этом случае относится к прочим машинным помещениям (пункт 2235 настоящих Правил). Оно располагается вне грузовой зоны и из него не должно быть непосредственного входа в жилые, служебные помещения и посты управления.

      3514. Система производит инертный газ с содержанием азота не менее 95 % и кислорода не более 5 %. Система снабжается автоматическим устройством, обеспечивающим выпуск газа в атмосферу при подготовке к выводу системы на спецификационный режим и при его нарушениях.

      3515. Система имеет два воздушных компрессора одинаковой производительности. Система может иметь один компрессор при условии, что на борту имеется для него достаточное количество запасных частей, чтобы обеспечить ремонт силами экипажа.

      3516. Оборудование для обработки, поступающего в генератор воздуха (воздухоохладитель, подогреватель, сепаратор, фильтры) обеспечивает удаление из него влаги, частиц и следов масла и поддерживать его спецификационную температуру.

      3517. Азотный ресивер устанавливается в грузовой зоне. Помещение, в котором он установлен, должно иметь вход с открытой палубы с дверью, открываемой наружу.

      3518. Отвод обогащенного кислородом воздуха из азотного генератора и отвод азота от предохранительных устройств азотного ресивера производится за пределы помещений в места, удаленные от входов, воздухозаборников и отверстий выгороженных помещений.

      3519. На выходе из азотного генератора устанавливают устройства, поддерживающие в системе постоянное давление инертного газа.

      3520. Между азотным генератором и ресивером устанавливается запорный клапан.

      3521. По крайней мере, два невозвратно-запорные устройства устанавливают в системе инертного газа, одно из которых должно быть с двойной блокировкой и продувочным устройством, а второе с местным средством закрытия. Они устанавливаются на магистрали в грузовой зоне до патрубков, указанных в пункте 3465 настоящих Правил.

      3522. Предусматриваются приборы для постоянного показания температуры и давления: на напорной стороне компрессора; на входящей стороне азотного генератора.

      3523. Устанавливают приборы для постоянного показания и регистрации во время работы системы:

      1) содержания кислорода в инертном газе на выходе из азотного генератора;

      2) давления в магистрали перед невозвратно – запорными клапанами, требуемыми пунктом 3521 настоящих Правил.

      3524. Приборы, указанные в пункте 3523 настоящих Правил, устанавливают в ПУГО, если он предусмотрен на судне. Если ПУГО на судне отсутствует, то их следует установить в таком месте, чтобы обеспечить получение сигнала ответственными за проведение грузовых операций лицами команды.

      3525. Световая и звуковая сигнализация предусматривается для указания на:

      1) низкое давление воздуха компрессора, указанное в пункте 3522 настоящих Правил;

      2) высокую температуру воздуха, указанную в пункте 3522 настоящих Правил;

      3) высокий уровень воды в сепараторе, указанном в пункте 3516 настоящих Правил;

      4) выход из строя электрического подогревателя (если установлен), указанном в пункте 3516 настоящих Правил;

      5) высокое содержание кислорода, указанное в пунктах 3514 и в 3523 настоящих Правил;

      6) прекращение подачи энергии к приборам, указанным в пункте 3523 настоящих Правил;

      7) понижение давления газа, упомянутого в пункте 3523 настоящих Правил;

      8) повышение давления газа, упомянутого в пункте 3523 настоящих Правил.

      3526. Автоматическая остановка компрессора происходит при работе сигнализации в случаях, указанных в подпунктах 1) – 5) и 8) пункта 3525 настоящих Правил. Автоматическая защита компрессора отвечает требованиям главы 679 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 3526 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3527. Автоматическое закрытие устройств, указанных в пункте 3519 настоящих Правил, происходит при прекращении подачи энергии к компрессору.

      3528. Сигнализация, требуемая в пункте 3525 настоящих Правил, устанавливается в машинном отделении и посту управления грузовыми операциями, если этот пост предусмотрен, но в любом случае в таком помещении, где она может быть незамедлительно воспринята ответственным членом экипажа.

Подраздел 10. Системы воздушных, переливных и измерительных трубопроводов

      Сноска. Заголовок подраздела 10 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 283. Воздушные трубы

      Сноска. Заголовок главы 283 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3529. Каждая цистерна, предназначенная для хранения жидкости, каждый заполняемый коффердам, а также ледовые и кингстонные ящики оборудуются воздушными трубами.

      Воздушные трубы ледовых и кингстонных ящиков оборудуются запорными клапанами, установленными непосредственно на ящиках.

      Воздушные трубы цистерн второго дна и цистерн, стенками которых является наружная обшивка корпуса, а также ледовых и кингстонных ящиков выводят выше палубы переборок.

      3530. Воздушные трубы цистерны выводят из верхней ее части, как правило, из места, наиболее удаленного от наполнительного трубопровода. Число и расположение труб выбирается в зависимости от формы и размера цистерны и исключает образование воздушных мешков.

      Если воздушные трубы топливных цистерн используются в качестве переливных (воздушно-переливные трубы), то требования пункта 3552 настоящих Правил.

      3531. Цистерны, простирающиеся от борта до борта, оборудуются воздушными трубами у обоих бортов. Воздушные трубы не должны использоваться в качестве наполнительных, за исключением случаев, когда цистерна оборудована более чем одной воздушной трубой.

      Объединение воздушных труб цистерн с неоднородными жидкостями не допускается.

      3532. Высота воздушных труб, выведенных на открытую палубу, измеряемая от палубы до уровня жидкости в трубе при ее заполнении, должна составлять не менее 760 мм на палубах надводного борта и не менее 450 мм на палубах надстройки.

      Если такая высота будет мешать работам на судне, одобряется меньшая высота при условии, что закрывающие устройства, а также наличие других обстоятельств оправдывают принятие такой высоты. Кроме того, на судах ограниченных районов плавания R2, R2-RSN, R3-RSN и R3 указанные выше высоты труб допускается уменьшать по согласованию с Регистром судоходства, однако они должны быть не менее 600 и 380 мм, соответственно.

      Минимальные толщины стенок воздушных труб над палубой должны быть:

      для d < 80 мм — 6 мм,

      для d > 165 — 8,5 мм.

      Промежуточные значения определяются интерполяцией.

      Воздушные трубы располагаются в защищенных местах, где исключается возможность их повреждения во время грузовых операций.

      Расположение и устройство воздушных труб расходных и отстойных топливных цистерн и цистерн смазочного масла должно быть таким, чтобы исключалось попадание дождевой или морской воды в цистерны в случае их поломки.

      3533. Выходной конец воздушной трубы выполняется в виде колена, обращенного отверстием вниз, или имеет другую конструкцию, согласованную с Регистром судоходства.

      3534. Открытые концы воздушных труб топливных и масляных цистерн выводятся на открытую палубу в места, где выходящие из указанных цистерн пары не представляют пожарной опасности.

      Воздушные трубы топливных цистерн с подогревом должны отвечать требованиям пункта 3679 настоящих Правил.

      3535. Воздушные трубы вкладных масляных цистерн, не оборудованных подогревом, допускается выводить в помещения, в которых установлены цистерны; при этом в случае переполнения цистерн исключается возможность попадания масла на электрическое оборудование и нагретые поверхности.

      3536. Выходные концы воздушных труб, расположенных на открытых палубах надводного борта и палубах надстроек первого яруса (параграф 4 главы 41 настоящих Правил), а также расположенных выше этих палуб в пределах зоны, ограниченной углом заливания (главы 89 настоящих Правил), оборудуются постоянно прикрепленными автоматически действующими закрытиями, обеспечивающими свободный проход воздуха и жидкости и исключающими возможность проникновения воды в цистерны. Закрытия должны отвечать требованиям главы 245 настоящих Правил.

      3537. Суммарная площадь сечения воздушных труб цистерны, наполнение которой производится гравитационным способом, должна быть не менее суммарной площади сечения наполнительных труб этой цистерны.

      3538. Суммарная площадь сечения воздушных труб цистерны, заполняемой судовыми или береговыми насосами, составляет не менее 1,25 площади сечения наполнительных трубопроводов цистерны.

      Площадь сечения общей воздушной трубы от нескольких цистерн составляет не менее 1,25 площади общего наполнительного трубопровода этих цистерн; при этом выполняются требования пункта 3551 настоящих Правил.

      3539. Если цистерна, заполняемая судовыми или береговыми насосами, оборудована переливной трубой, суммарная площадь сечения воздушных труб цистерны должна быть не менее 1/3 площади сечения наполнительного трубопровода.

      При объединении воздушных труб от нескольких цистерн, оборудованных переливными трубами, площадь сечения общей воздушной трубы должна быть не менее 1/3 площади сечения общей наполнительной трубы этих цистерн; при этом выполняются требования пункта 3551 настоящих Правил.

      3540. Внутренний диаметр воздушной трубы во всех случаях должен быть не менее 50 мм. Настоящее требование не применяется к воздушным трубам, указанным в пункте 3537 настоящих Правил.

      3541. Расположение воздушных труб должно исключать возможность образования гидравлических затворов в трубах.

      3542. Воздушные трубы топливных и масляных цистерн в районе жилых и охлаждаемых помещений не должны иметь разъемных соединений.

      3543. Выходные концы воздушных труб снабжаются планками с отличительной надписью.

      3544. Воздушные трубы картеров двигателей внутреннего сгорания должны отвечать требованиям пунктов 3984 и 3579 настоящих Правил.

      3545. Воздушные трубы балластных отсеков плавучих доков выводятся выше предельной линии погружения не менее чем на 300 мм.

      Допускается вывод воздушных труб через бортовую обшивку башен доков.

      Остальные требования настоящей главы не распространяются на воздушные трубы балластных отсеков плавучих доков.

      3546. На пассажирских судах расположение открытых концов воздушных труб, заканчивающихся в надстройке, должно быть на один метр выше ватерлинии судна, накрененного до угла 15o, или максимального угла крена, определенного расчетом, при промежуточных стадиях затопления в зависимости от того, что больше.

      Как альтернатива, допускается проход воздушных труб танков, за исключением нефтяных, через борт надстройки.

      3547. Открытые концы воздушных труб грузовых танков нефтесборных судов выводятся на открытую палубу в места, где выходящие пары не представляют пожарной опасности, и защищаются пламепрерывающей арматурой.

      Проходное сечение арматуры должно быть не менее площади проходного сечения воздушной трубы.

      3548. Воздушные трубы контрольных цистерн конденсата системы подогрева груза должны отвечать требованиям пункта 3370 настоящих Правил.

Глава 284. Переливные трубы, цистерны

      Сноска. Заголовок главы 284 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3549. Топливные цистерны оборудуются переливными трубами, направляющими топливо в переливную цистерну или в цистерну запаса, вместимость которой должна быть не менее вместимости переливной цистерны в соответствии с пунктом 3558 настоящих Правил, оборудованной согласно пункту 3559 настоящих Правил.

      Переливные трубы допускается не устанавливать, если устройство топливной системы исключает возможность перелива топлива за борт при приеме и перекачке топлива. Помимо топливных цистерн, переливными трубами оборудуются масляные цистерны, указанные в пунктах 3787 и 3895 настоящих Правил.

      3550. Площадь сечения переливных труб должна быть не менее 1,25 площади наполнительного трубопровода. Площадь сечения общей переливной трубы от нескольких цистерн должна быть не менее 1,25 площади общего наполнительного трубопровода.

      3551. Объединение переливных труб из нескольких цистерн, встроенных в корпус и расположенных в разных водонепроницаемых отсеках, в общий коллектор или трубу выполняется выше самой высокой аварийной ватерлинии на судах, имеющих в символе класса знак деления на отсеки, и выше самой высокой грузовой ватерлинии — на прочих судах.

      3552. Воздушные трубы, которые одновременно являются и переливными, не присоединяются к воздушной трубе переливной цистерны. В этом случае переливные трубы или общая переливная труба присоединяются непосредственно к цистерне.

      3553. Если цистерна попеременно служит для перевозки топлива, балластной воды, а также жидкого или сухого груза, при общей системе переливные трубы устраивают таким образом, чтобы исключалась возможность перелива жидкости из одной цистерны в другую, а также попадания паров жидкости из других цистерн в цистерну с сухим грузом. В этих случаях по согласованию с Регистром судоходства на переливных трубах допускается установка запорных клапанов при условии, что эти трубы не будут использоваться в качестве воздушных.

      3554. Переливные трубы расходных и отстойных топливных и масляных цистерн проводятся в цистерны, расположенные ниже указанных цистерн.

      3555. На вертикальных участках переливных труб в хорошо видимом и легкодоступном месте устанавливается смотровое стекло или устройство, сигнализирующее о переливе топлива (пункт 3559 настоящих Правил).

      3556. Внутренний диаметр переливных труб должен быть не менее 50 мм.

      3557. Переливные трубы выводятся до днища переливных цистерн с минимальным зазором. При этом площадь проходного сечения в зазоре должна быть не менее площади сечения переливной трубы.

      3558. Вместимость переливной топливной цистерны должна быть не менее 10-минутной максимально допустимой пропускной способности системы приема и перекачки топлива.

      3588-1. Вентиляторы располагаются так, чтобы отсутствовала вероятность, воспламенения легковоспламеняющихся смесей газа и воздуха. Приемные и выпускные вентиляционные отверстия снабжаются защитными проволочными сетками. Вытяжные каналы выводятся в безопасное место. У входов в помещения вывешиваются надписи "Не курить".

      Сноска. Правила дополнены пунктом 3588-1 в соответствии с приказом Министра по инвестициям и развитию РК от 30.11.2017 № 829 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3559. Переливная цистерна оборудуется световой и звуковой сигнализацией, срабатывающей при заполнении ее объема на 75 %.

Глава 285. Измерительные устройства

      Сноска. Заголовок главы 285 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3560. Каждая цистерна, предназначенная для хранения жидкости, коффердамы и сухие отсеки, имеющие осушение, а также льяла и колодцы, не имеющие свободного доступа, оборудуются измерительными трубами для измерения уровня, как правило, выводимыми на открытые палубы. Для цистерн допускается применение других измерительных устройств одобренной Регистром судоходства конструкции.

      Вывод измерительных труб вкладных цистерн на открытую палубу не является обязательным.

      Выходные концы измерительных труб топливных и масляных цистерн не выводятся в помещения, где может возникнуть опасность воспламенения утечек из измерительных труб. Запрещается выводить измерительные трубы топливных цистерн в жилые и служебные помещения.

      3561. Вместо измерительных труб допускается использование других средств измерения уровня топлива в цистернах при условии их соответствия следующим требованиям:

      1) на пассажирских судах установка таких средств не должна требовать наличия отверстий ниже верхней плоскости цистерны, а их повреждение или перелив цистерны не должны приводить к утечке топлива;

      2) на грузовых судах повреждение или перелив вышеуказанных средств измерения не должны приводить к утечке топлива. Допускается применять указатели уровня с плоскими стеклами и самозапорными кранами, устанавливаемыми между указателями и топливными цистернами. При подключении верхней части указателя к верхней плоскости цистерны верхний самозапорный клапан допускается не устанавливать. Применение стеклянных трубок в указателях уровня не допускается.

      3562. Если двойное дно образует бортовые льяла, или судно имеет плоское днище, то измерительные трубы устанавливаются на каждом борту. Эти трубы выводятся выше палубы переборок в места, всегда доступные для замера. Измерительные трубы должны быть по возможности прямыми и не препятствовать замеру футштоком.

      3563. Как правило, верхние концы измерительных труб топливных и масляных цистерн не выводятся в машинные помещения. Если это требование практически не выполнимо, такая установка труб допускается при соблюдении следующих условий:

      1) на пассажирских судах такая труба не вводится ниже верхней плоскости цистерны, и ее повреждение или перелив цистерны не должны приводить к утечке топлива;

      2) на грузовых судах ее повреждение или перелив цистерны не должны приводить к утечке топлива;

      3) концы измерительных труб должны быть в достаточной степени удалены от возможных источников воспламенения или экранированы;

      4) верхние концы измерительных труб снабжают самозапорными кранами, ниже которых предусматривают самозапорные пробные краны;

      5) предусматривают конструктивные меры, предотвращающие попадание топлива или масла на горячие поверхности при утечке через пробный кран;

      6) высота труб над настилом должна быть не менее 0,5 м.

      3564. Измерительные трубы междудонных водяных цистерн допускается выводить в расположенные над ними помещения ниже палубы переборок, к которым имеется постоянный доступ. Такие трубы не используются в качестве воздушных и оборудуются самозапорными кранами.

      3565. Под открытыми концами измерительных труб предусматриваются приварные накладные планки или другое усиление, предохраняющее обшивку (днище) от повреждений футштоком.

      При закрытых нижних концах измерительных труб, имеющих вырезы, подобное усиление предусматривается в заглушке трубы.

      3566. Внутренний диаметр измерительных труб должен быть не менее 32 мм, а для судов ограниченного района плавания R3-RSN — не менее 25 мм. Внутренний диаметр труб, проходящих через охлаждаемые помещения, в которых возможно понижение температуры до 0 oС и ниже, и измерительных труб танков для сбора нефти нефтесборных судов должен быть не менее 50 мм.

      3567. Выходные концы измерительных труб снабжаются планками с отличительной надписью.

      3568. На нефтеналивных судах каждый грузовой танк снабжают системой предотвращения перелива, которая должна отвечать следующим требованиям:

      1) быть независимой от измерительной системы грузовых танков;

      2) подавать световой и звуковой сигнал при достижении верхнего и предельного уровней в танках судовому оператору и в ПУГО (при его наличии);

      3) подавать сигнал при обесточивании системы или датчиков уровня;

      4) иметь возможность проверки цепи сигнализации перед началом грузовых операций;

      5) подавать условный сигнал для последовательного отключения береговых насосов или клапанов, или того и другого и клапанов на судне. Сигналы, насосы и клапаны должны отключаться судовыми операторами. Применение судовых автоматически закрывающихся клапанов допускается только при наличии разрешения и по согласованию с администрацией порта.

      3569. Концы измерительных труб, выведенных на открытые палубы, снабжаются плотными пробками, отвечающими требованиям пункта 3026 настоящих Правил.

      Применение закрытий иных типов является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      Если измерительные трубы возвышаются над открытыми палубами, они располагаются в местах, исключающих возможность их повреждения, или иметь соответствующие ограждения.

      3570. Измерительные трубы балластных отсеков плавучих доков выводятся на топ-палубу башен.

Подраздел 53. Газовыпускная система
Глава 286. Газовыпускные трубопроводы

      Сноска. Заголовок главы 286 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3571. Газовыпускные трубопроводы выводятся, как правило, на открытые палубы.

      3572. Если газовыпускные трубопроводы выводятся через бортовую обшивку вблизи от грузовой ватерлинии или ниже нее, предусматриваются устройства, предотвращающие возможность попадания забортной воды в двигатель.

      3573. На нефтеналивных и нефтесборных судах, судах обеспечения, судах, приспособленных для перевозки взрыво- и пожароопасных грузов, и на судах, обслуживающих или буксирующих эти суда, дымоходы котлов, газовыпускных труб главных и вспомогательных двигателей, инсинераторов оборудуют искрогасителями или искроуловителями одобренной Регистром судоходства конструкции.

      3574. Газовыпускные трубопроводы прокладываются на расстоянии не менее 450 мм от топливных цистерн.

      3575. Каждый главный двигатель имеет отдельный газовыпускной трубопровод. В необходимых случаях допускаются отступления, которые являются предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      Газовыпускные трубопроводы трех и более дизель-генераторов допускается объединять в общий газовыпускной трубопровод при условии, что наибольший по мощности двигатель будет иметь автономный газовыпускной трубопровод. При этом общий газовыпускной трубопровод имеет надежно действующие устройства, предотвращающие поступление газов из общего трубопровода в трубопроводы неработающих двигателей, а также повреждение любого двигателя при его пуске.

      На судах ограниченных районов плавания R2, R2-RSN, R3-RSN и R3 допускается объединение трубопроводов главных и вспомогательных двигателей, если соблюдены указанные выше защитные меры. Газовыпускные трубопроводы двухтопливных двигателей должны соответствовать пункту 4406 настоящих Правил.

      3576. В утилизационных и комбинированных котлах, которые по своей конструкции не могут находиться без воды при обогреве их выхлопными газами, а также в котлах, указанных в 4582 настоящих Правил, предусматриваются обводные трубопроводы с перепускными заслонками, отключающими котлы от выхлопных газов.

      3577. Газовыпускные трубопроводы котлов, инсинераторов и двигателей внутреннего сгорания теплоизолируют изолирующим материалом, двойными стенками или экраном.

      В случае использования для теплоизоляции изолирующего материала учитываются требования пункта 2159 настоящих Правил.

      Применение двойных стенок или экранов не требуется только в таких местах, где полностью исключается попадание на них топлива и масла в случае протечек.

      3578. При объединении дымоходов главных и вспомогательных котлов допускается установка заслонок, оборудованных устройством для крепления их в открытом состоянии. Для осмотра и очистки дымоходов и воздухопроводов котла в необходимых местах предусматриваются лазы и скоб-трапы.

      3579. На нефтесборных судах выходные отверстия газовыпускных трубопроводов главных и вспомогательных двигателей, дымоходов котлов, инсинераторов и другого оборудования, в котором имеются источники воспламенения, а также отверстия воздушных труб картеров двигателей внутреннего сгорания располагаются по крайней мере на 6 метров выше самой высокой ватерлинии, но в любом случае они располагаются за пределами опасных зон, указанных в параграфе 2 главы 532 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 3579 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3580. Газовыпускные трубопроводы дизель-генераторов с дистанционным и автоматическим запуском оборудуются неотключаемыми дренажными устройствами, предотвращающими попадание воды в двигатель. Устройства располагаются в легкодоступных для обслуживания местах и имеют возможность для их очистки. Внутренний диаметр спускных труб этих устройств должен быть не менее 25 мм.

      3581. Газовыпускные трубы двигателей, котлов и инсинераторов снабжаются тепловыми компенсаторами. Газовыпускные трубопроводы имеют лючки для очистки и в необходимых случаях спускные краны.

      3582. При использовании утилизационных котлов предусматривают конструктивные меры, исключающие попадание воды в газоходы двигателей внутреннего сгорания при их промывке. Спускные трубы для отвода промывочной воды направляются в льяла машинного отделения и снабжаются гидравлическими затворами.

Глава 287. Глушители и искрогасители

      Сноска. Заголовок главы 287 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3583. Глушители и искрогасители располагают таким образом, чтобы обеспечивалась возможность их очистки. Для этой цели они оборудуются лючками, спускными кранами или пробками.

      3584. При использовании искрогасителей мокрого типа выполняются требования пункта 3582 настоящих Правил.

Подраздел 12. Система вентиляции
Глава 288. Вентиляционные каналы и головки, приемные отверстия

      Сноска. Заголовок главы 288 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3585. Прокладка вентиляционных каналов через водонепроницаемые переборки ниже палубы переборок, как правило, не допускается. Если избежать прокладки вентиляционных каналов через водонепроницаемые переборки ниже палубы переборок технически невозможно, в местах прохода следует предусмотреть средства закрытия, обеспечивающие водонепроницаемость, равнопрочность местным конструкциям судна и имеющие привод для закрытия из места, расположенного выше палубы переборок. Если вентиляционные каналы проходят через более чем одну водонепроницаемую переборку, средства закрытия таких отверстий имеют привод от источника энергии и возможность закрытия из центрального поста управления, расположенного выше палубы переборок.

      3586. Шахты и вертикальные вентиляционные каналы, проходящие через водонепроницаемые палубы, в пределах одного водонепроницаемого отсека ниже палубы переборок должны быть водонепроницаемыми и равнопрочными местным конструкциям корпуса судна.

      3587. Вентиляционные каналы защищают от коррозии или изготавливают из коррозионно-стойких материалов.

      3588. Вентиляционные каналы, предназначенные для удаления взрыво- и пожароопасных паров и газов, должны быть газонепроницаемыми и не должны соединяться с каналами других помещений.

      3589. Вентиляционные каналы, ведущие к грузовым, машинным и другим помещениям, оборудованным средствами объемного пожаротушения, имеют закрытия согласно пункту 2258 настоящих Правил.

      3590. Вентиляционные каналы изолируются в местах возможного отпотевания, а на участках, где возможно скопление воды, снабжаются спускными пробками.

      Приемные и вытяжные отверстия систем вентиляции имеют приводы для их закрытия из мест, расположенных вне этих помещений.

      3591. Вентиляционные головки приточной вентиляции, а также приемные отверстия системы вентиляции располагаются в таких частях судна, где вероятность забора воздуха, загрязненного газами, парами нефтепродуктов была бы сведена к минимуму и исключалась возможность попадания забортной воды в вентиляционные каналы.

      На ледоколах и судах с ледовыми усилениями каналы приема воздуха защищают от попадания в них снега. Рекомендуется воздухозаборные устройства размещать с обоих бортов и оборудовать обогревом.

      3592. Комингсы вентиляционных труб имеют высоту, определяемую в главе 79 настоящих Правил.

      3593. Расположение вентиляционных головок грузовых помещений, помещений специальной категории, открытых и закрытых помещений накатных судов должно отвечать требованиям пункта 2189 настоящих Правил.

Глава 289. Системы вентиляции грузовых судов валовой вместимостью 500 регистровых тонн и более, нефтеналивных и комбинированных судов для перевозки нефтепродуктов с температурой вспышки 60 градусов по Цельсию(°С) и выше, пассажирских судов, перевозящих не более 36 пассажиров, судов специального назначения, на борту которых находится не более 200 человек специального персонала, и стоечных судов

      Сноска. Заголовок главы 289 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3594. Система вентиляции жилых и служебных помещений, а также постов управления должна отвечать требованиям настоящей главы.

      3595. Вентиляционные каналы изготавливают из негорючего материала. Однако участки каналов с поперечным сечением до 0,02 м2 и длиной до 2 м допускается изготавливать из материала, медленно распространяющего пламя (подпункт 5) пункта 2147 настоящих Правил) если:

      этот канал находится только на концевом участке системы вентиляции;

      канал находится на расстоянии не менее 0,6 м, считая по длине канала, от места пересечения перекрытия конструкций типа А или В (параграф 2 главы 142 настоящих Правил), а также непрерывной подволоки конструкции типа В.

      Допускается использовать колена из гибкого горючего материала для подсоединения вентиляторов к вентиляционным каналам внутри помещений для установок кондиционирования.

      3596. Если вентиляционные каналы с площадью поперечного сечения в свету более 0,02 м2 проходят через переборки или палубы типа А, в проходе устанавливается стакан из тонколистовой стали, кроме случаев, когда каналы, проходящие через переборки или палубы в районе прохода, изготовлены из стали. Каналы и стаканы в этой части должны отвечать следующим требованиям:

      1) толщина стаканов должна быть не менее 3 мм, а длина — 900 мм. При проходе через переборки эта длина разделяется предпочтительно на участки по 450 мм с каждой стороны переборки. Эти каналы или их стаканы должны иметь противопожарную изоляцию. Изоляция обладает по крайней мере такой же огнестойкостью, как переборка или палуба, через которую проходит канал. Допускается предусматривать равноценную защиту мест прохода, отвечающую требованиям Регистра судоходства;

      2) каналы с площадью поперечного сечения в свету более 0,075 м2 должны отвечать требованиям подпункта 1) настоящего пункта, и быть снабжены противопожарными заслонками.

      Противопожарная заслонка срабатывает автоматически, а также закрывается вручную с обеих сторон переборки или палубы. Заслонка снабжается указателем, показывающим, открыта она или закрыта. Закрытие вручную с обеих сторон допускается осуществлять механическими средствами или путем дистанционного управления противопожарной заслонкой посредством безотказных электровыключателей либо пневматического привода заслонки путем деблокирования сжатых пружин.

      Противопожарные заслонки должны быть легко доступны. Если они устанавливаются за зашивкой, в последней предусматривается лючок для осмотра, на котором прикрепляется табличка с номером противопожарной заслонки. Такая же табличка с номером должна быть на требуемом устройстве дистанционного управления. Однако противопожарные заслонки не требуются, если каналы проходят через помещения, выгороженные перекрытиями типа А, не обслуживая их, при условии, что эти каналы того же уровня огнестойкости, что и перекрытия, через которые они проходят.

      3597. Системы вентиляции камбузов отделяют от систем вентиляции, обслуживающих прочие помещения. На грузовых судах валовой вместимостью менее 4000 и на пассажирских судах, перевозящих не более 36 пассажиров, приточную вентиляцию камбуза допускается осуществлять по отдельным каналам от вентиляционной установки, общей с другими помещениями, через автоматическую противопожарную заслонку, установленную в вентиляционном канале камбуза поблизости от вентиляционной установки и отсекающую при необходимости все участки вентиляционного канала. Вентиляционные каналы камбуза, проходящие через жилые и служебные помещения и посты управления, должны быть:

      1) изготовлены из стали толщиной 3 мм, если их ширина или диаметр не превышают 300 мм, и 5 мм, если их ширина или диаметр превышают 760 мм. Для ширины или диаметра канала между 300 и 760 мм толщина определяется интерполяцией;

      2) надлежащим способом упрочнены и закреплены;

      3) конструкциями типа А с толщиной стенки согласно подпункту 1) настоящего пункта;

      4) изолированы как конструкции типа А-60 в районе жилых и служебных помещений или постов управления.

      Изложенные выше требования распространяются также на каналы для вентиляции жилых и служебных помещений или постов управления, которые проходят через машинные помещения категории А, камбузов, грузовых помещений накатных судов, помещений на палубах для перевозки автотранспорта или помещений специальной категории. При этом, если вентиляционный канал прокладывается через переборку главной противопожарной вертикальной зоны, выполняются требования пункта 3601 настоящих Правил.

      Системы вентиляции машинных помещений категории А, помещений на автомобильных палубах, грузовых помещений накатных судов, помещений специальной категории и прочих грузовых помещений отделяют друг от друга и от систем вентиляции других помещений. При проходе указанных каналов систем через жилые и служебные помещения или посты управления на них распространяются требования подпунктов 1) - 4) пункта 3597 настоящих Правил.

      3598. Если вентиляционные каналы с поперечным сечением более 0,02 м2 проходят через конструкции типа В, и если каналы на этом участке в районе конструкции изготовлены не из стали, то отверстия снабжают стальными стаканами длиной 900 мм, причем при проходе через конструкции типа В одна часть стакана длиной 450 мм находится по одну сторону переборки, а вторая — по другую.

      3599. Принимают все необходимые меры для постоянной вентиляции постов управления вне машинных помещений, обеспечивающие видимость и отсутствие дыма в степени, необходимой для нормальной работы всех находящихся в постах управления механизмов, устройств и их обслуживающего персонала.

      Для вентиляции постов следует предусматривать два взаимно заменяемых и независимых средства подачи воздуха. Каналы подачи воздуха оборудуют противопожарными или дымовыми заслонками, которые должны легко закрываться изнутри поста управления, с тем чтобы в случае пожара препятствовать проникновению дыма в помещения.

      Эти требования допускается не предъявлять к постам управления, расположенным на открытой палубе и имеющим на нее непосредственный выход, или там, где имеются одинаково эффективные местные закрытия постов управления.

      3600. Системы вентиляции камбузов не соединяются с системами вентиляции, обслуживающими другие помещения.

      Каналы вытяжной вентиляции от камбузных плит выполняются как конструкции типа А, если они проходят через жилые помещения или помещения, в которых имеются горючие материалы.

      Каждый канал вентиляции камбуза, проходящий через жилые помещения или другие помещения, имеющие горючие материалы, снабжается:

      легкоснимаемой коробкой, предназначенной для сбора жира;

      пожарной заслонкой, расположенной в нижнем конце канала;

      стационарными средствами для тушения пожара внутри канала; и средствами выключения вытяжного вентилятора, управляемого из камбуза (пункт 5016 настоящих Правил).

      3601. На пассажирских судах, при необходимости прокладки вентиляционного канала через переборку главной противопожарной вертикальной зоны, вблизи нее устанавливается противопожарная заслонка, снабженная устройством для автоматического закрытия, сохраняющим работоспособность в случае повреждения. Заслонка также закрывается вручную с обеих сторон переборки. Типы средств ручного закрытия — подпункт 2) пункта 3596 настоящих Правил. Необходимо чтобы место управления заслонкой было легкодоступным и отмечено красной светоотражающей краской. Канал между переборкой и заслонкой должен быть из стали или равноценного материала и имееть изоляцию, соответствующую степени огнестойкости переборки. По крайней мере с одной стороны переборки заслонка снабжается хорошо видимым указателем, показывающим положение заслонки.

      3602. Предусматривается возможность закрытия приемных и выпускных отверстий всех систем вентиляции помещений вне вентилируемых помещений. Средства закрытия должны быть легко доступны, и на них наносится несмываемая, хорошо видимая маркировка, показывающая, открыт канал или закрыт.

      3603. Вентиляционные каналы и их проходы через конструкции типов А и В на судах валовой вместимостью менее 500 должны, как правило, выполняются согласно требованиям настоящей главы. Отступления от этих требований являются в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      3604. Искусственная вентиляция имеет органы управления, сгруппированные таким образом, чтобы все вентиляторы могли выключаться из двух мест, расположенных как можно дальше друг от друга. Органы управления искусственной вентиляцией машинных помещений группируют таким образом, чтобы управление могло осуществляться с двух мест, одно из которых расположено вне машинных помещении. Вентиляторы, обслуживающие системы искусственной вентиляции грузовых помещений, выключаются с безопасного места вне таких помещений (пункты 5015-5017 настоящих Правил).

      3605. Следующие устройства подвергаются испытаниям в соответствии с Кодексом процедур огневых испытаний (глава 138 настоящих Правил):

      1) противопожарные заслонки, включая соответствующие средства управления ими; и

      2) каналы, проходящие через перекрытия класса А. Там, где стальные стаканы прямо подсоединены к каналам вентиляции посредством фланца, закрепленного заклепками, винтами или сваркой, испытание не требуется.

      3606. В вентиляционных каналах, выполненных как огнестойкие конструкции типа А, а также в любых вентиляционных каналах, проходящих через огнестойкие конструкции типов А и В в пределах 600 мм от отверстия, считая по длине канала, не допускается применение уплотнительных прокладок фланцевых соединений из горючего материала.

      3607. Противопожарные заслонки, установленные на вентиляционных каналах от камбузных плит согласно пунктам 3599 и 3613 настоящих Правил, допускается не подвергать испытаниям в соответствии с Резолюцией ИМО А754(18), но изготавливают из стали и должны при необходимости полностью прекращать воздушный поток. Требование о выполнении каналов вытяжной вентиляции от камбузных плит как конструкция типа А применимо только к расположенным вне камбузов частям каналов.

Глава 290. Системы вентиляции пассажирских судов, перевозящих более 36 пассажиров, и судов специального назначения, на борту которых находится более 200 человек специального персонала

      Сноска. Заголовок главы 290 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3608. Системы вентиляции жилых и хозяйственных помещений, а также постов управления должны отвечать требованиям главы 289 настоящих Правил и дополнительно также требованиям настоящей главы.

      3609. Как правило, вентиляторы и вентиляционные каналы располагаются в пределах одной главной вертикальной противопожарной зоны, которую они обслуживают.

      3610. Если вентиляционные каналы прокладываются через палубы, то принимают меры для уменьшения возможности проникновения дыма и горячих газов из одного междупалубного помещения в другое. При необходимости вертикальные каналы имеют изоляцию, обеспечивающую огнестойкость и отвечающую требованиям пункт 2199 настоящих Правил.

      3611. Вентиляционные каналы, кроме каналов грузовых трюмов, изготавливаются из следующих материалов:

      1) каналы с поперечным сечением более 0,075 м2, а также все вертикальные каналы, обслуживающие более чем одно междупалубное пространство, — из стали или равноценного материала;

      2) каналы с поперечным сечением менее 0,075 м2, другие, чем вертикальные, упомянутые в подпункте 1) настоящего пункта, — из негорючих материалов; если такие каналы прокладываются через переборки типа А или В, должны быть сохранены противопожарные свойства этой переборки;

      3) короткие участки каналов, как правило, с поперечным сечением до 0,02 м2 и длиной до 2 м — из материалов, указанных в пункте 3595 настоящих Правил.

      3612. Вентиляционные системы, предназначенные для вентиляции выгородок трапов, должны быть независимыми от других систем.

      3613. Каждый вытяжной канал вентиляции от камбузных плит, в котором скапливается грязь и жир, должен отвечать требованиям пункта 3597 настоящих Правил и снабжен:

      1) жироуловителями, легкоснимающимися при чистке, если не предусмотрена другая одобренная Регистром судоходства система удаления жира;

      2) противопожарными заслонками, расположенными в нижнем конце канала, автоматически и дистанционно управляемыми, и, кроме того, дистанционно управляемой противопожарной заслонкой, расположенной в выходном конце канала (нижний конец канала означает положение соединения канала с вытяжным кожухом в районе камбузной плиты; верхний конец канала — положение закрытия на выходе канала из камбуза);

      3) стационарными средствами для тушения пожара внутри канала;

      4) дистанционными средствами для выключения вытяжных и нагнетательных вентиляторов и для управления противопожарными заслонками, упомянутыми в подпункте 2) пункта 3613 настоящих Правил, и системой пожаротушения, которые располагают в непосредственной близости от входа на камбуз. Если установлена многоканальная система вентиляции, предусматриваются средства для закрытия всех отводов, ведущих в один и тот же главный канал вентиляции, до пуска огнетушащего вещества в систему;

      5) лючками для проверки и чистки, расположенными поблизости от противопожарных заслонок. Один лючок находится около вытяжного вентилятора, другие лючки — в нижней части каналов.

      3614. Если общественные помещения занимают три и более открытых палубы и содержат воспламеняющиеся предметы, такие как мебель, то они, а также закрытые помещения, такие как магазины, бары и рестораны, оборудуют системой вентиляции, срабатывающей от системы обнаружения дыма и обеспечивающей вентиляцию помещений в полном объеме за время не более 10 мин Предусматривается также ручное управление вентиляторами.

      3615. На отключение вентиляторов кондиционеров не распространяется требование пункта 3604 настоящих Правил, если они не подают наружный воздух в обслуживаемые помещения.

Глава 291. Системы вентиляции нефтеналивных и комбинированных судов для перевозки сырой нефти и нефтепродуктов с температурой вспышки 60 градусов по Цельсию(°С) и ниже

      Сноска. Заголовок главы 291 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3616. В дополнение к требованиям глав 288, 289, 293 и 295 настоящих Правил, системы вентиляции должны отвечать требованиям настоящей главы.

      3617. Приемные отверстия вентиляции жилых и служебных помещений, а также постов управления располагаются на поперечной кормовой переборке надстроек или рубок, не обращенной в сторону грузовых танков, или на бортовой стороне надстройки или рубки на расстоянии, равном по меньшей мере 4 % длины судна, но не менее 3 м от оконечности надстройки или рубки, обращенной в сторону грузовых танков. Это расстояние, однако, может не превышать 5 м.

      Приемные и выходные отверстия вентиляционных каналов машинных помещений располагаются как можно дальше в корму судна. Особое внимание следует обратить на размещение этих отверстий на нефтеналивных судах, приспособленных для погрузки и выгрузки с кормы.

      3618. Грузовые насосные отделения должны иметь принудительную вентиляцию, а выходные отверстия вытяжных вентиляторов выведены в безопасное место на открытой палубе. Производительность системы вентиляции этих помещений должна быть достаточной для того, чтобы свести к минимуму возможность скопления легковоспламеняющихся паров. Число воздухообменов должно быть не менее 20 в час, исходя из валового объема помещения. Необходимо чтобы расположение вентиляционных каналов обеспечивали эффективную вентиляцию всего помещения. Вытяжная вентиляция должна быть принудительной, с использованием вентиляторов искробезопасного типа. Приточная вентиляция может быть естественной. Освещение должно быть сблокировано с вентиляцией согласно пункту 5760 настоящих Правил.

      3619. Приемные отверстия вытяжных каналов располагаются таким образом, чтобы обеспечивалось удаление воздуха из-под настила. При этом днищевой набор, а также настил и площадки насосного помещения не должны препятствовать свободному поступлению воздуха к местам расположения приемных отверстий.

      Эти каналы вне помещения насосов должны быть газонепроницаемыми и, как правило, не соединяются с вентиляционными каналами других помещений.

      Предусматривается также аварийная вентиляция помещения насосов на случай затопления приемных отверстий, расположенных под настилом. Для этой цели на вытяжном канале на высоте около 2 м от нижних решеток предусматривается приемное отверстие, оборудованное заслонкой, которая управляется с главной палубы и с нижних решеток помещения. Заслонку допускается не устанавливать, если сечения приемных отверстий будут выбраны таким образом, чтобы через нижние приемные отверстия обеспечивался не менее чем 20-кратный обмен воздуха в час и через верхнее отверстие — по крайней мере 15-кратный обмен воздуха в час при затоплении нижних приемных отверстий.

      Если система вентиляции помещения насосов используется для вентиляции грузового трубопровода и через него — грузовых танков, то в местах присоединения вентиляционного канала к грузовому трубопроводу устанавливается двойная запорная арматура.

      3620. Конструкция вентиляторов помещений грузовых насосов должна отвечать требованиям главы 368 настоящих Правил, а расположение их приводных двигателей — требованиям пункта 2733 настоящих Правил.

      3621. Наружные отверстия вытяжных каналов вентиляции помещений грузовых насосов должны отстоять не менее чем на 2 м от любого отверстия, идущего внутрь судна в места, в которых может содержаться источник воспламенения паров нефтепродуктов, и располагаются по отношению к приемным отверстиям приточных каналов вентиляции так, чтобы исключалась возможность загрязнения приточного воздуха.

      Наружные отверстия вытяжных вентиляционных каналов снабжают пламепрерывающей арматурой.

      Приемные отверствия приточной вентиляции должны отстоять не менее, чем на 2,4 м от грузовой палубы и не менее, чем на 5 м от любых отверстий грузовых танков и выходных отверстий дыхательных клапанов, а от выходных концов газоотводных труб при свободном выходе смесей паров и от выходных концов газоотводных труб, снабженных высокоскоростными устройствами, — не менее, чем на 10 м.

      3622. На комбинированных судах все грузовые помещения и все закрытые пространства, смежные с грузовыми помещениями, приспосабливают к искусственной вентиляции. Допускается чтобы эта вентиляция осуществлялась переносными вентиляторами.

      3623. На нефтеналивных судах:

      1) пространства двойного корпуса и двойного дна оборудуют соединениями для подачи воздуха;

      2) если требуется система инертного газа, то пространства, указанные в подпункте 1) настоящего пункта, подсоединяют к стационарным системам распределения инертных газов, также предусматриваются средства, предотвращающие утечку углеводородных газов из грузовых танков в такие пространства через систему распределения инертного газа.

      Там, где такие пространства не подсоединены постоянно к источникам распределения инертного газа, предусматривают средства, обеспечивающие их подсоединение;

      3) обеспечивается возможность замера концентрации кислорода и воспламеняющихся паров в пространствах двойного корпуса. Для этого допускается использовать стационарные трубопроводы или гибкие шланги для забора проб атмосферы, а также переносные приборы;

      4) внутренний диаметр стационарных труб для забора проб атмосферы, их прокладка, а также материалы должны быть такими, чтобы исключить их закупорку. Если материалом служит пластик, он должен быть электропроводящим, а трубы должны быть надежно заземлены.

Глава 292. Вентиляция машинных помещений и туннелей

      Сноска. Заголовок главы 292 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3624. Вентиляция машинных помещений категории А обеспечивает во всех условиях эксплуатации, включая штормовые условия, достаточный приток воздуха, необходимый для работы с полной мощностью механизмов и котлов, а также для безопасности и удобства обслуживающего персонала.

      Вентиляция обеспечивает удаление газов тяжелее воздуха из нижних частей помещений, из-под настила, из мест, в которых находится оборудование топливной системы, отстойные и расходные цистерны.

      Вентиляция других машинных помещений определяется в соответствии с их назначением.

      Требования к вентиляции машинных помещений холодильных машин изложены в пунктах 5975 и 5976 настоящих Правил.

      3625. Туннели валопроводов должны иметь вентиляцию. Туннели трубопроводов, прокладываемые в междудонном пространстве, оборудуют искусственной вытяжной вентиляцией.

      3626. Помещение аварийного дизель-генератора (с автоматическим пуском) оборудуется автоматическим устройством, обеспечивающим достаточный приток воздуха для работы дизель-генератора с полной нагрузкой во всех условиях эксплуатации при закрытом помещении.

      3627. Помещения, указанные в пункте 2735 настоящих Правил, оборудуются независимой искусственной вытяжной вентиляцией или вентиляционным устройством, которое допускается изолировать от вентиляции машинного помещения. Конструкция вентиляторов должна отвечать требованиям главы 368 настоящих Правил.

Глава 293. Вентиляция помещений специальной категории и грузовых помещений, предназначенных для перевозки автотранспорта с топливом в баках, а также закрытых помещений на накатных судах

      Сноска. Заголовок главы 293 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3628. Эти помещения оборудуются системой вытяжной искусственной вентиляции, не зависимой от других систем вентиляции, которая работает на протяжении всего периода нахождения в таких помещениях транспортных средств.

      Если отдельные помещения имеют эффективные закрытия, каналы вентиляции должны быть отдельными для каждого из них. Вентиляторы управляются извне обслуживающих помещений и обеспечивают, по крайней мере, следующую кратность вентиляции:

      1) 10 воздухообменов в час:

      в грузовых помещениях для перевозки автотранспорта с топливом в баках — на пассажирских судах с числом пассажиров более 36 человек;

      в помещениях специальной категории — на всех пассажирских судах;

      в закрытых грузовых помещениях с горизонтальным способом погрузки с электрооборудованием, отвечающим требованиям параграфа 4 главы 533 настоящих Правил - на всех судах;

      2) 6 воздухообменов в час на всех прочих судах.

      Сноска. Пункт 3628 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3629. Вентиляция обеспечивает равномерный воздухообмен и отсутствие застойных зон.

      3630. Система оборудуется приборами, контролирующими подачу и работу вентиляторов. Приборы устанавливаются в рулевой рубке.

      Взамен указанных приборов допускается предусматривать следующие меры:

      1) световая сигнализация о работе каждого вентилятора;

      2) блокировка, согласно которой пуск электродвигателя вентилятора возможен только при открытой крышке вентиляционного канала;

      3) звуковая сигнализация о самопроизвольной остановке электродвигателя вентилятора.

      3631.Конструкция вентиляторов должна отвечать требованиям главы 368 настоящих Правил.

      3632. Предусматриваются устройства для надежного закрытия системы вентиляции при пожаре.

      3633. Вентиляционные каналы и их закрытия изготавливаются из стали.

      3634. Вентиляционные каналы помещений специальных категорий, проходящие через другие помещения специальных категорий, изготавливают из стали. Если такие вентиляционные каналы проходят через помещения специальных категорий, которые не являются частью той же горизонтальной зоны, то предусматривается их изоляция типа А-60. Вентиляционные каналы не должны проходить через машинные помещения, если они не являются конструкцией типа А-60.

Глава 294. Вентиляция грузовых помещений, приспособленных для перевозки опасных грузов1

      Сноска. Заголовок главы 294 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3635. Закрытые грузовые помещения в случаях, оговоренных в пункте 2628 настоящих Правил, оборудуют отдельной для каждого помещения искусственной вытяжной вентиляцией кратностью не менее 6 воздухообменов в час по объему порожнего грузового помещения.

      Приточная вентиляция этих помещений может быть естественной.

      По согласованию с Регистром судоходства допускается искусственная приточная и естественная вытяжная вентиляция.

      Кратность вентиляции допускается уменьшать с учетом способа перевозки (примечание 1 к приложению 284 настоящих Правил).

      3636. Для закрытых грузовых помещений, предназначенных для перевозки опасных грузов навалом, требуется, по крайней мере, естественная вентиляция согласно подпункту 3) пункта 2632 настоящих Правил.

      Однако, когда по условиям перевозки необходимо иметь искусственную систему вентиляции, установку стационарной системы допускается не предусматривать, если используется переносная вентиляционная установка, обеспечивающая необходимую эффективность вентиляции.

      3637. Вентиляция обеспечивает равномерный воздухообмен в грузовом помещении и отсутствие застойных зон.

      Система вентиляции обеспечивает удаление паров опасных грузов из верхней или нижней части грузового помещения в зависимости от плотности паров груза относительно воздуха.

      3638. Конструкция вентиляторов должна отвечать требованиям главы 368 настоящих Правил.

      Электродвигатели вентиляторов должны быть взрывозащищенного исполнения. Размещение их в потоке вытяжных газов не рекомендуется.

      Приемные и выходные вентиляционные отверстия ограждают сеткой размером ячеи 13 х 13 мм.

      3639. Вентиляционные головки вытяжной вентиляции грузовых помещений, приспособленных для перевозки опасных грузов, выделяющих легковоспламеняющиеся и токсичные пары или газы, располагают так, чтобы выходящие через них пары или газы не попадали в другие судовые помещения.

      3640. Помещения осушительных насосов, обслуживающих грузовые помещения для перевозки опасных грузов, оборудуют отдельной искусственной вытяжкой вентиляцией, кратностью не менее 6 воздухообменов в час.

      3641. При перевозке грузов, способных образовывать взрывоопасные смеси с воздухом, и грузов, подверженных самопроизвольному возгоранию, устанавливается два стационарных или переносных вентилятора взрывобезопасного исполнения общей производительностью, равной 6 воздухообменам в час.

      3642. Система вентиляции судов, перевозящих упакованное отработавшее ядерное топливо, плутоний и высокорадиоактивные отходы (грузы ОЯТ — пункт 2624 настоящих Правил), должна отвечать следующим требованиям:

      1) предусматривается достаточная вентиляция или охлаждение закрытых грузовых помещений, с тем, чтобы в любое время средняя температура окружающей среды в этих помещениях не превышала 55 оС;

      2) системы вентиляции или охлаждения, обслуживающие грузовые помещения, предназначенные для перевозки груза ОЯТ, должны быть независимыми от аналогичных систем, обслуживающих другие помещения; и

      3) необходимое для эксплуатации оборудование, такое как вентиляторы, компрессоры, теплообменные аппараты, системы подачи охлаждающей жидкости, дублируются для каждого грузового помещения.

      3643. Искусственная вентиляция открытых контейнерных трюмов должна осуществляется с помощью специальных каналов из нижних частей грузовых трюмов. Кратность вентиляции должна быть не менее 2 воздухообменов в час, исходя из объема пустого трюма ниже верхней палубы.

      1Опасные грузы – определение приведено в пункте 6 настоящих Правил.

Глава 295. Вентиляция охлаждаемых помещений, станций пенотушения

      Сноска. Заголовок главы 295 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3644. Требования к вентиляции охлаждаемых помещений приведены в пунктах 5987 – 5990 настоящих Правил.

      3645. Станции пенотушения и объемного тушения, расположенные под верхней палубой или в которые не обеспечен доступ с открытой палубы, оборудуют эффективной независимой вентиляцией производительностью не менее 6 обменов в час.

      Станции тушения углекислым газом оборудуются независимой системой вытяжной и приточной вентиляции. Приемные отверстия вытяжных каналов располагаются в нижних зонах помещений станций.

      3646. Станции системы высокократного пенотушения оборудуют устройством, обеспечивающим поступление воздуха в количестве, достаточном для работы пеногенераторов.

Глава 296. Вентиляция аккумуляторных помещений и ящиков

      Сноска. Заголовок главы 296 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3647. Система вентиляции аккумуляторных помещений и ящиков должна быть независимой и обеспечивать удаление воздуха из верхней зоны вентилируемых помещений.

      Каналы вытяжной вентиляции должны быть газонепроницаемыми.

      3648. Приточный воздух подводится в нижнюю зону вентилируемого помещения.

      3649. Наружные концы каналов выполняются таким образом, чтобы исключалась возможность попадания в них морской воды, атмосферных осадков и твердых тел.

      Пламепрерывающая арматура не устанавливается.

      Отверстия вытяжных вентиляционных каналов выводятся в места, где выходящие газы не представляют пожарной опасности.

      3650. Вентиляция аккумуляторных ящиков зарядной мощностью батарей, не превышающей 2,0-102 Вт, допускается осуществлять через отверстия в нижней и верхней частях ящика, обеспечивающие удаление газов.

      3651. Расход воздуха

, м3/с, при вентиляции аккумуляторного помещения или ящика должен быть не менее определяемого по формуле

, (774)

      где I — максимальный зарядный ток во время выделения газов, но не менее 0,25 максимального тока зарядного устройства, А;

      n — число элементов батареи.

      3652. Сечение канала F, м2, естественной вытяжной вентиляции аккумуляторных помещений и ящиков должно быть не менее определяемого по формуле

      F=l,04

, (775)

      где

— расход воздуха, определенный по формуле (774) настоящих Правил, но не менее 0,004 м2.

      3653. Естественную вентиляцию помещений допускается применять, если:

      1) необходимый расход воздуха, вычисленный по формуле (774) настоящих Правил, составляет менее 2,36 х 10=2 м3/с;

      2) угол отклонения вентиляционного канала от вертикали составляет менее 45о;

      3) число колен канала не больше двух;

      4) длина вентиляционного канала не превышает 5 м;

      5) действие вентиляции не зависит от направления ветра;

      6) сечение вентиляционного канала принимается не менее определенного по формуле (775) настоящих Правил.

      3654. Если расход воздуха, вычисленный по формуле (776) настоящих Правил, составляет 2,36-10-2 м3/с и более, аккумуляторное помещение оборудуется системой искусственной вытяжной вентиляции.

      3655. Внутренние поверхности вытяжных каналов и вентиляторы защищают от действия паров электролита.

      3656. Двигатели вентиляторов не размещаются в потоке вытяжных газов.

      Конструкция вентиляторов должна отвечать требованиям главы 368 настоящих Правил.

Глава 297. Вентиляция помещений нефтесборных судов

      Сноска. Заголовок главы 297 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3657. Системы вентиляции, обслуживающие взрывоопасные и безопасные помещения, должны быть независимыми друг от друга. Помещения зон разной классификации, указанных в параграфе 2 главы 532 настоящих Правил, обслуживаются отдельными системами.

      Сноска. Пункт 3657 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3658. Безопасные помещения и воздушные шлюзы оборудуются искусственной приточной вентиляцией, обеспечивающей избыточное давление в них по сравнению с давлением в смежных взрывоопасных помещениях.

      3659. Предусматривается автоматическое включение вентиляторов и сигнализации по падению избыточного давления в безопасных помещениях и воздушных шлюзах. Взамен указанного допускается предусматривать:

      1) световую сигнализацию о работе каждого вентилятора;

      2) блокировку, обеспечивающая возможность пуска электродвигателя вентилятора только при открытой крышке вентиляционного канала;

      3) звуковую сигнализацию о самопроизвольной остановке электродвигателя вентилятора.

      3660. Приемные отверстия каналов приточной вентиляции располагаются вне взрывоопасных пространств на открытых палубах.

      3661. Отверстия вытяжных каналов располагаются вне взрывоопасных пространств на открытой палубе.

      3662. Взрывоопасные помещения, расположенные в зоне 1, оборудуются искусственной вытяжной вентиляцией кратностью не менее 20 воздухообменов в час. Допускается применение систем вентиляции кратностью 10 воздухообменов в час при условии оборудования ее автоматическим переключением вентиляторов на кратность 20 воздухообменов в час при достижении в воздушной среде помещения концентрации газа (20 + 10) % от нижнего предела взрываемости.

      Взрывоопасные помещения зоны 2 оборудуются вентиляцией кратностью не менее 10 воздухообменов в час.

      3663. Каналы вытяжной вентиляции взрывоопасных помещений должны быть газонепроницаемыми, иметь достаточную жесткость и не должны проходить через безопасные помещения (кроме случаев, когда каналы вентиляции проходят через безопасные помещения в газонепроницаемом туннеле).

      3664. Системы вентиляции помещений и воздушных шлюзов оборудуются приборами, контролирующими работу вентиляторов и других устройств, указанных в пунктах 3659 и 3662 настоящих Правил.

Глава298. Вентиляция помещений, предназначенных для установки оборудования системы инертного газа

      Сноска. Заголовок главы 298 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3665. Помещения, предназначенные для установки оборудования системы инертного газа грузовых танков, включая генераторы, скрубберы, вентиляторы, а также их арматуру, оборудуются искусственной вытяжной вентиляцией, обеспечивающей не менее чем 6-кратный обмен воздуха в час по объему порожнего помещения.

      Приточная вентиляция может быть естественной.

      При установке указанного выше оборудования в машинных помещениях выполняются требования главы 306 настоящих Правил.

      3666. Для вентиляции помещений, указанных в пункте 3497 настоящих Правил, предусматривается искусственная приточная вентиляция, кратность обмена которой должна быть не менее указанной в пункте 3665 настоящих Правил.

Подраздел 13. Топливная система
Глава 299. Насосы

      Сноска. Заголовок главы 299 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3667. Для перекачки топлива предусматривается не менее двух насосов с механическим приводом, один их которых является резервным.

      В качестве резервного насоса допускается использовать любой пригодный для этой цели насос, в том числе насос сепаратора топлива.

      На грузовых судах валовой вместимостью менее 500 ограниченных районов плавания R2, R2-RSN, R3-RSN и R3 резервный насос не требуется.

      На судах с суточным расходом топлива менее 1 т допускается устанавливать один ручной насос.

      3668. Если топливные цистерны, в том числе диптанки, систематически используются в качестве балластных цистерн, предусматриваются надежные устройства, отключающие балластную систему от этих цистерн при нахождении в них топлива, а также топливную систему при нахождении в них балласта.

      Кроме того, выполняются требования Правил по предотвращению загрязнения с судов.

      3669. Топливоперекачивающие и маслоперекачивающие насосы, а также насосы сепараторов кроме местного управления имеют средства для их остановки из всегда доступных мест вне помещений, в которых они установлены.

      3670. С нагнетательной и приемной сторон топливных и масляных насосов устанавливаются запорные клапаны.

      На приемных трубопроводах топливных насосов рекомендуется предусматривать устройства для замера температуры топлива.

      Настоящее требование является обязательным в установках с температурой вспышки топлива менее 60 оС.

Глава 300. Прокладка трубопроводов

      Сноска. Заголовок главы 300 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3671. Топливные трубопроводы, как правило, отделяют от трубопроводов других систем. При замещении топливных цистерн балластом выполняются требования пункта 3668 настоящих Правил.

      3672. При монтаже трубопроводов жидкого топлива с температурой вспышки менее 60 оС, а также топлива, нагретого свыше 60 оС, преимущественно используются сварные соединения, при этом число разъемных соединений сводят к минимуму. Такие трубопроводы, находящиеся под давлением 0,18 Н/мм2 и более, располагаются в открытых, легко доступных, освещенных местах.

      3673. Топливные трубопроводы не прокладываются над двигателями внутреннего сгорания, турбинами, газовыпускными трубопроводами, паропроводами (за исключением паропроводов для подогрева топлива), паровыми котлами и их дымоходами. В исключительных случаях допускается прокладка топливных трубопроводов над указанным выше оборудованием при условии, что в этих районах трубопроводы не будут иметь разъемных соединений, или они должны быть экранированы, и в соответствующих местах установлены поддоны, предотвращающие попадание топлива на указанное оборудование или другие источники воспламенения.

      3674. Приемные трубопроводы топлива от цистерн вместимостью более 500 л, а также трубопроводы, предназначенные для выравнивания уровня жидкости в цистернах, если такие цистерны расположены вне междудонного пространства, снабжаются запорными клапанами, установленными непосредственно на цистернах, с дистанционными закрытиями из всегда доступных мест, расположенных вне того помещения, в котором находятся цистерны. Дистанционный привод запорного клапана на расходной топливной цистерне аварийного дизель-генератора располагается в отдельном месте от привода других цистерн.

      Если топливные цистерны расположены выше второго дна и примыкают к туннелям валопроводов или трубопроводов, а также к другим подобным помещениям, то допускается чтобы клапаны на этих цистернах были с местным управлением, но на трубопроводе предусматривается дополнительно клапан в доступном месте вне указанных помещений. Если такой дополнительный клапан устанавливается в машинном помещении, предусматривается возможность его дистанционного закрытия вне этого помещения.

      На расходных цистернах рекомендуются клапаны быстрозапорного типа.

Глава 301. Устройства для подогрева топлива

      Сноска. Заголовок главы 301 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3675. Для подогрева жидкого топлива допускается применять теплоносители, перечисленные в пункте 3368 настоящих Правил. При применении электронагревательных устройств для подогрева топлива выполняются требования главы 505 настоящих Правил.

      Сноска. Пункт 3675 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3676. Змеевики подогрева и элементы подогрева электронагревателей располагаются в наиболее низких частях цистерн.

      3677. Концы приемных топливных труб в расходных и отстойных цистернах располагаются над змеевиками подогрева и элементами электронагревателей так, чтобы по возможности змеевики и элементы не оголялись.

      3678. При использовании паровых подогревателей топлива и масла или подогревателей с другой греющей средой, исключая случаи, когда температура подогреваемой среды не достигает температуры вспышки, система оборудуется сигнализацией по высокой температуре или падению потока в дополнение к системе температурного контроля.

      3679. Максимальная температура подогрева топлива в цистернах запаса должна быть на 15 оС ниже температуры вспышки топлива.

      Допускается подогрев топлива в расходных, отстойных и других цистернах систем подачи топлива к двигателям и котлам до температуры, превышающей вышеуказанный уровень, при следующих условиях:

      1) длина воздушных труб этих цистерн или применение охлаждающих устройств позволяют снизить температуру выходящих паров ниже 60 оС, или выходные концы воздушных труб отстоят от источников воспламенения на расстоянии не менее 3 м;

      2) электрическое оборудование не искробезопасного исполнения не располагается в паровом пространстве топливных цистерн;

      3) будет исключена возможность проникновения паров из верхней части цистерны и воздушного трубопровода в машинные помещения;

      4) закрытые пространства не будут располагаться непосредственно выше этих топливных цистерн, за исключением хорошо вентилируемых коффердамов;

      5) концы воздушных труб будут оборудованы пламепрерывающими сетками.

Глава 302. Устройства для удаления воды из топливных цистерн. Устройства для сбора утечек топлива

      Сноска. Заголовок главы 302 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3680. Для удаления воды из расходных и отстойных цистерн предусматриваются клапаны самозапорного типа и трубопроводы к сточным цистернам.

      На сточных трубопроводах устанавливаются смотровые стекла. При наличии поддонов вместо стекол допускается применение открытых воронок.

      3681. Цистерны, насосы, фильтры и другое оборудование в местах возможной утечки топлива снабжаются поддонами.

      3682. Сточные трубы от поддонов отводятся в сточные цистерны.

      Отвод сточных труб в льяла и переливные цистерны не допускается.

      3683. Внутренний диаметр сточных труб должен быть не менее 25 мм.

      3684. Сточные трубы доводятся до днища цистерны с зазором не менее 1/4 внутреннего диаметра трубы.

      При расположении сточной цистерны в междудонном пространстве принимают конструктивные меры, предотвращающие поступление воды в машинные помещения через открытые концы сточных труб в случае повреждения наружной обшивки.

      Предусматривается предупредительная сигнализация по верхнему предельному уровню в сточных цистернах.

      3685. Если сточная цистерна является общей для сточных труб от поддонов, расположенных в разных водонепроницаемых отсеках, то предусматриваются конструктивные меры, предотвращающие перелив воды из одного затопленного отсека в другой через открытые концы сточных труб.

Глава 303. Наполнение цистерн запаса топлива

      Сноска. Заголовок главы 303 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3686. Прием жидкого топлива на судно производится через постоянный трубопровод, снабженный арматурой, обеспечивающей подачу топлива во все цистерны основного запаса.

      Приемные трубопроводы топлива на судах катамаранного типа позволяют заполнение топливных цистерн любого корпуса судна, а также перекачку топлива из цистерн одного корпуса в цистерны другого.

      Трубопровод наполнения топлива доводится до днища цистерны с зазором не менее 1/4 внутреннего диаметра трубы.

      3687. На пассажирских судах для приема топлива предусматриваются специальные приемные станции, отделенные от других помещений и оборудованные сточными трубами, идущими в сточные топливные цистерны.

      3688. Наполнительные трубопроводы цистерн, расположенных выше двойного дна, присоединяются к верхним частям цистерн.

      Если это осуществить нельзя, наполнительные трубы должны иметь невозвратные клапаны, устанавливаемые непосредственно на цистернах.

      Когда наполнительная труба используется в качестве приемной, вместо невозвратного клапана следует устанавливать запорный клапан с дистанционным закрытием, выведенным в доступное место за пределами помещения, в котором находится цистерна.

Глава 304. Топливные цистерны

      Сноска. Заголовок главы 304 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3689. Конструктивные элементы топливных цистерн должны отвечать требованиям раздела 4 настоящих Правил.

      3690. Расположение топливных цистерн в машинных помещениях должно отвечать требованиям главы 183 настоящих Правил.

      3691. Топливные цистерны, расположенные на открытых палубах и надстройках, а также в других местах, подверженных влиянию атмосферы, защищают от воздействия солнечных лучей.

      3692. На судах из стеклопластика (глава 721 настоящих Правил) топливные цистерны не должны непосредственно примыкать к жилым помещениям. Воздушное пространство между топливной цистерной и жилым помещением должно эффективно вентилироваться.

      Как правило, топливные цистерны не располагаются в машинных отделениях. При размещении их в машинном отделении они выполняются из стали или равноценного материала (глава 138 настоящих Правил).

      3693. Топливные цистерны отделяют от цистерн питательной воды и растительного масла коффердамами, конструктивные элементы которых отвечают требованиям раздела 4 настоящих Правил.

      3694. На судах валовой вместимостью 400 и более отсеки, расположенные впереди таранной переборки, не используются для перевозки топлива или других жидких воспламеняющихся веществ.

      3695. На судах, имеющих в символе класса знак борьбы с пожаром на других судах, топливные цистерны включают запасы топлива для обеспечения работы насосов специальных систем пожаротушения в течение 24 ч для судов со знаком FF3WS и 72 ч для судов со знаками FF1, FF1WS, FF2 или FF2WS.

Глава 305. Подвод топлива к двигателям внутреннего сгорания

      Сноска. Заголовок главы 305 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3696. Оборудование топливной системы обеспечивает подвод топлива, надлежащим образом подготовленного и очищенного в степени, требуемой для данного двигателя.

      Подвод топлива к главным и вспомогательным двигателям производится от двух расходных цистерн для каждого рода топлива.

      Под расходной цистерной следует понимать цистерну, содержащую только топливо, подготовленное для использования, то есть топливо, марка и свойства которого отвечают требованиям, указанным производителем оборудования. Расходная цистерна, предназначенная для определенного сорта топлива, маркируется соответствующим образом и не допускается использование для других целей.

      Вместимость каждой цистерны должна быть достаточной для 8-часовой работы главных и вспомогательных двигателей и котлов на максимальной эксплуатационной нагрузке.

      Использование отстойной цистерны в качестве расходной не допускается.

      Оборудование топливной системы двумя расходными цистернами для каждого рода топлива и эквивалентные замены, отвечающие требованиям для большинства широко используемых топливных систем, указаны в приложениях 354 и 355 настоящих Правил.

      Схема б), указанная в приложении 354 настоящих Правил, применима в случаях, когда главный и вспомогательный двигатели могут на всех нагрузках эксплуатироваться на тяжелом топливе, а применительно к главным двигателям — тяжелое топливо может быть использовано при пусках и реверсах.

      Схемы б), указанные в приложении 354 и 355 настоящих Правил, применимы только в случаях, когда используются устройства и системы, позволяющие произвести быстрый переход с одного вида топлива на другой и способные эксплуатироваться в море на двух видах топлива во всех нормальных условиях эксплуатации.

      Отступление от этих требований допускается Регистром судоходства для рыболовных судов, судов валовой вместимостью менее 500, а также для судов технического флота, для судов длиной менее 24 м и стоечных судов.

      3697. Топливные фильтры, устанавливаемые на трубопроводах подвода топлива к двигателям, обеспечивают их очистку без прекращения работы двигателя. Конструкция фильтров отвечает требованиям главы 243 настоящих Правил.

      3698. При подводе топлива к двигателям выполняются следующие требования:

      1) в топливной системе, имеющей подкачивающий насос, за исключением установок с двумя и более двигателями, каждый из которых оборудован собственным подкачивающим насосом, предусматривают средства, обеспечивающие подачу топлива к двигателям при выходе из строя подкачивающего насоса;

      2) в топливной системе двигателей, входящих в состав установок с двумя и более главными двигателями, имеющими общий источник подачи топлива, предусматриваются средства отключения подачи топлива к каждому отдельному двигателю. Управление отсекающей арматурой осуществляется дистанционно с поста управления (подпункт 11) пункта 2708 настоящих Правил).

      Отступление от вышеперечисленных требований допускается Регистром судоходства для грузовых судов валовой вместимостью менее 500 ограниченных районов плавания R2, R2-RSN, R3-RSN и R3.

      3699. При работе двигателей на разных сортах топлива принимают меры, исключающие поступление к вспомогательным двигателям и другим потребителям непригодного для их работы топлива.

      3700. Подвод топлива к дизель-генераторам, предназначенным для использования в качестве аварийных, осуществляется от автономной расходной цистерны, расположенной в помещении аварийного дизель-генератора. Не допускается расходование топлива из этой цистерны другими потребителями, за исключением случаев, предусмотренных пунктов 5241 настоящих Правил и при соблюдении требований пункта 3975 настоящих Правил. Объем цистерны обеспечивает работу аварийного дизель-генератора в течение времени, указанного в пункте 5231 и 5729 настоящих Правил. При использовании аварийного дизель-генератора в период стоянки судна для питания неаварийных потребителей, а также в случае использования его в качестве средства, обеспечивающего ввод в действие механизмов при неработающем состоянии (пункт 2678 настоящих Правил), необходимо обеспечить автоматическое пополнение расходной топливной цистерны аварийного дизель-генератора и сигнализацию по нижнему уровню топлива, который соответствует объему расходной цистерны аварийного дизельгенератора.

      3701. Топливная система оборудуется контрольно-измерительными приборами в соответствии с главой 354 настоящих Правил. Смотровые стекла на трубопроводах должны быть жаростойкими.

      3702. Элементы топливной системы и соединения в топливных трубопроводах применяются с учетом максимального пикового давления, которое ожидается в эксплуатации, включая пульсирующее давление и гидравлические удары, производимые топливными насосами и передаваемые в приемный трубопровод топлива и трубопровод сбора протечек.

Глава 306. Подвод топлива к котлам

      Сноска. Заголовок главы 306 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3703. Система подачи жидкого топлива с механическим распыливанием к главным котлам и вспомогательным котлам ответственного назначения (глава 6 настоящих Правил) оборудуется не менее чем двумя комплектами топливных насосов, фильтров на приемном и напорном трубопроводах.

      Каждый комплект рассчитывают на полную паропроизводительность обслуживаемых котлов.

      Топливные насосы помимо местного управления имеют средства для остановки их из легкодоступных мест вне помещения, в котором они расположены.

      Подвод топлива к главным котлам производится, как правило, от двух цистерн.

      3704. Насосы, обслуживающие систему подачи топлива к котлам, не допускается использовать для других целей.

      3705. На трубопроводе, подающем топливо к форсункам каждого котла, следует устанавливать быстрозапорный клапан с местным ручным управлением.

      Это требование относится к котлам с ручным розжигом, а также к котлам с гравитационной системой подачи топлива к форсункам.

      3706. При гравитационной системе подачи топлива к котлам на трубопроводе, подающем топливо к форсункам, предусматривается фильтр.

      3707. Обеспечивается возможность ввода в действие главных котлов без снабжения их энергией извне судна.

      3708. Если топливные цистерны для главных котлов и вспомогательных котлов ответственного назначения используются в качестве балластных, следует предусматривать отстойные цистерны.

      При наличии двух расходных цистерн отстойные цистерны допускается не предусматривать.

      3709. Топочные устройства котлов должны отвечать требованиям раздела 5 настоящих Правил.

      3710. На трубопроводах, подающих топливо к форсункам, в соответствующих местах следует предусматривать термометры и манометры.

Глава 307. Подвод топлива к газотурбинным установкам

      Сноска. Заголовок главы 307 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3711. Главный ГТД имеет не менее двух топливоподкачивающих насосов — основного и резервного, один из которых может иметь привод от ГТД. Подача резервного насоса должна быть не меньше подачи основного.

      При двух и более ГТД достаточно иметь один резервный насос.

      3712. Топливная система ГТД должна отвечать требованиям глав 305 и 381 настоящих Правил.

Глава 308. Применение сырой нефти и остатков нефтяного груза в качестве топлива для котлов на нефтеналивных судах

      Сноска. Заголовок главы 308 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3713. На нефтеналивных судах в качестве топлива для главных и вспомогательных котлов допускается использовать сырую нефть или остатки груза в соответствии с требованиями, изложенными в настоящей главе.

      Для этого представляют Регистру судоходства на одобрение чертежи общего расположения установки со схемой трубопроводов и предохранительных устройств.

      3714. Прием сырой нефти или остатков груза производится из грузовых или специальных танков, установленных в районе грузовых танков. Они отделяются от газобезопасных районов коффердамами с газонепроницаемыми переборками.

      3715. Необходимо доказать пригодность конструкции котлов и форсунок для работы на сырой нефти.

      Наружный кожух котлов должен быть газонепроницаемым по отношению к машинному отделению.

      Сами котлы испытывают на газонепроницаемость до ввода их в эксплуатацию.

      Вся система насосов, фильтров, сепараторов и подогревателей, если таковые имеются, устанавливается в грузовом насосном помещении или каком-либо другом помещении, которое считается опасным и отделяется от машинно-котельного отделения газонепроницаемыми переборками.

      Если предусматривается подогрев сырой нефти с помощью пара или горячей воды, отводные трубы греющих змеевиков выводятся в отдельную контрольную цистерну, установленную вместе с упомянутым выше оборудованием.

      Эта контрольная цистерна снабжается воздушной трубой, выведенной на открытую палубу в безопасное место в соответствии с требованиями пункта 3534 настоящих Правил, предъявляемыми к нефтеналивным судам. Выходное отверстие воздушной трубы оборудуется легкосъемной пламепрерывающей арматурой.

      3716. Расположение приводных двигателей насосов, сепараторов должно отвечать требованиям, изложенным в пункте 2733 настоящих Правил.

      3717. Насосы оборудуются предохранительными клапанами с отводом нефти во всасывающую полость насоса или всасывающую часть трубопровода.

      Предусматривается возможность дистанционной остановки насоса с поста, расположенного вблизи фронта котлов или из ЦПУ, а также извне машинного отделения.

      3718. При необходимости подогрева сырой нефти или остатков груза их температура автоматически регулируется, при этом устанавливают сигнализатор превышения температуры.

      3719. Толщины стенок трубопровода сырой нефти или остатков груза, а также сточных труб от поддонов, указанных в пункте 3721 настоящих Правил, должны соответствовать приведенным в графе 5 приложения 339 настоящих Правил.

      Число соединений этих труб должно быть минимальным.

      Разъемные соединения труб должны быть фланцевого типа и должны отвечать требованиям приложения 341 настоящих Правил для трубопроводов класса I.

      Указанные выше трубопроводы по всей их длине в районе машинного и котельного помещений прокладывают в металлическом канале, который должен быть газонепроницаемым и плотно присоединяется к переборке насосного отделения и к упомянутому выше поддону.

      Такой канал с проходящим внутри трубопроводом имеет подъем в сторону котла, чтобы при падении давления подачи топлива или его утечке топливо самотеком возвращалось в насосное отделение.

      Кроме того, канал устанавливают от внутренней обшивки борта на расстоянии не менее одной пятой (20 %) ширины судна на миделе.

      Канал имеет газонепроницаемые смотровые устройства с газонепроницаемыми крышками в районе соединений труб, расположенных внутри канала, а также автоматически закрывающееся устройство осушения, расположенное в насосном отделении и установленное так, чтобы при возможной протечке сырая нефть направлялась в насосное отделение.

      Сточная цистерна, указанная в пункте 3721 настоящих Правил, снабжается указателями уровня с соответствующей сигнализацией о появлении протечек.

      Кроме того, в самой верхней части этого канала устанавливается воздушная труба, выведенная на открытую палубу в безопасное место в соответствии с требованиями пункте 3534 настоящих Правил, предъявляемыми к нефтеналивным судам. Выходное отверстие воздушной трубы оборудуется легкосъемной пламепрерывающей арматурой.

      Канал должен быть постоянно подключен к системе инертного газа или системе пара с тем, чтобы была обеспечена возможность:

      ввода инертного газа или пара в случае пожара или утечки;

      продувки канала до начала работы в случае утечки топлива.

      3720. Трубопроводы подачи и возврата нефти в районе переборки, к которой присоединяется канал, упомянутый в пункте 3719 настоящих Правил, оборудуется со стороны насосного отделения запорными клапанами с дистанционным управлением с поста вблизи фронта котлов или ЦПУ.

      Эти клапаны должны быть сблокированы с вытяжными вентиляторами канала, упомянутыми в пункте 3722 настоящих Правил, для обеспечения работы вентиляторов в период подачи сырой нефти.

      3721. Котлы снабжают поддонами или сточными желобами высотой не менее 200 мм, расположенными таким образом, чтобы в них собирались все возможные утечки топлива от форсунок, клапанов и соединений.

      Поддоны и сточные желоба оборудуют в верхней части легкосъемной пламепрерывающей арматурой.

      Трубы подачи и возврата топлива проходят через поддон или сточный желоб с непроницаемым уплотнением и затем присоединяются к топливным коллекторам.

      На трубопроводе к каждому коллектору устанавливают быстрозапорный контрольный клапан.

      Поддон или сточный желоб оборудуют сточной трубой для отвода топлива в сточную цистерну в насосном отделении. Эта цистерна снабжается воздушной трубой, выведенной на открытую палубу в безопасное место. Выходное отверстие воздушной трубы оборудуется легкосъемной пламепрерывающей арматурой.

      Упомянутая выше сточная труба имеет устройство, исключающее возврат топлива в котельное или машинное помещение.

      3722. Котлы снабжают соответствующим кожухом, установленным таким образом, чтобы он в максимальной степени заключал в себя форсунки, клапаны и топливные трубы, не препятствуя при этом подводу воздуха к соплам форсунки.

      В случае необходимости кожух имеет устройства для осмотра и доступа к топливным трубам и клапанам, расположенным за ним.

      Кожух имеет канал, выведенный в безопасное место на открытую палубу и снабженный легкосъемной пламепрерывающей арматурой.

      Предусматривается не менее двух вытяжных вентиляторов с механическим приводом, имеющих искробезопасные крылатки и предназначенных для поддержания внутри кожуха более низкого давления, чем в котельном помещении.

      Указанные вытяжные вентиляторы оборудуют автоматическим устройством, обеспечивающим включение другого вентилятора на случай остановки или выхода из строя работающего.

      Двигатели вытяжных вентиляторов размещаются вне канала, а для валов предусматривают газонепроницаемое уплотнение.

      Электрооборудование, устанавливаемое в газоопасных районах или районах, которые могут стать опасными (например, внутри кожуха или канала для трубопроводов сырой нефти), должно быть взрывозащищенного исполнения.

      3723. Предусматривается возможность подачи к котлам и возврата от них котельного топлива, в связи с чем в котельном помещении устанавливают оборудование в соответствии с требованиями главы 306 и подраздела 5 раздела 12 настоящих Правил.

      Подача котельного топлива к форсункам и возврат от них осуществляется с помощью механического блокирующего устройства, автоматически исключающего подачу котельного топлива при работе на сырой нефти и наоборот.

      3724. Помещения, в которых находятся котлы, оборудуются принудительной вентиляцией, спроектированной таким образом, чтобы избежать образования застойных зон. Вентиляция должна быть особенно эффективна в районе установки электрооборудования, механизмов и других устройств, которые могут быть источником искрообразования. Эта вентиляция отделяется от вентиляции других помещений и должна отвечать требованиям главы 297 настоящих Правил.

      3725. Предусматривается устройство обнаружения утечек, снабженное датчиками, установленными в канале, указанном в пункте 3719 настоящих Правил, на кожухе закрытия фронта котлов, в струе от вытяжных вентиляторов и во всех зонах, имеющих возможное снижение эффективности вентиляции.

      Вблизи фронта котлов, в машинном помещении и в ЦПУ устанавливают световые и звуковые предупредительные устройства.

      3726. Предусматриваются средства для автоматической продувки котла перед его розжигом.

      3727. Независимо от стационарной противопожарной системы, требуемой в соответствии с Правилами для машинных помещений, предусматривается дополнительная противопожарная установка (пункт 2263 настоящих Правил), обеспечивающая возможность непосредственной подачи одобренного огнегасительного состава к фронту котлов и на поддон, указанный в пункте 3721 настоящих Правил.

      Подача огнегасительного состава автоматически вызывает остановку вытяжных вентиляторов кожуха котла (пункт 3720 настоящих Правил).

      3728. В хорошо видимом месте вблизи фронта котлов устанавливается предупредительная табличка, на которой указывается, что при наличии взрывоопасных смесей, о чем подается сигнал, указанный в пункте 3725 настоящих Правил, обслуживающий персонал немедленно отключает дистанционно управляемые клапаны, установленные в насосном отделении на трубопроводах подачи и возврата сырой нефти, останавливает соответствующие насосы, подать инертный газ в канал, указанный в пункте 3719 настоящих Правил, и переключает котлы на работу на обычном топливе.

      3729. Регистр судоходства требует установки запальной форсунки в дополнение к обычному управлению горением.

Глава 309. Применение природного газа (метана) в качестве топлива

      Сноска. Заголовок главы 309 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3730. Трубопроводы газового топлива не прокладываются через посты управления, жилые и служебные помещения.

      Прокладка трубопроводов газового топлива через другие помещения допускается при выполнении требований пунктов 3731 или 3732 настоящих Правил.

      3731. Трубопровод представляет собой трубопроводную систему с двойными стенками, содержащую газовое топливо во внутренней трубе. При этом выполняются следующие условия:

      1) пространство между стенками заполняется инертным газом под давлением, превышающим давление топлива;

      2) давление инертного газа постоянно контролируется системой сигнализации;

      3) при срабатывании системы сигнализации автоматические клапаны, указанные в пункте 3734 настоящих Правил, и главный газовый клапан, указанный в пункте 3735 настоящих Правил, должны автоматически закрываться, прежде чем давление инертного газа понизится ниже давления газового топлива, а клапан вентиляции, указанный в пункте 3734 настоящих Правил, должен автоматически открываться;

      4) система устраивается так, чтобы внутренняя часть трубопровода подачи газового топлива между главным газовым клапаном и двигателем автоматически продувалась инертным газом, когда главный газовый клапан закрыт.

      3732. Трубопроводы газового топлива устанавливают в трубе или канале с искусственной вытяжной вентиляцией пространства между ними, производительность которой определяется из расчета скорости потока газового топлива, конструкции и расположения защитных труб или каналов и обеспечивать не менее 30 воздухообменов в час.

      При этом выполняются следующие условия:

      1) давление в пространстве между наружной и внутренней стенками трубопроводов или каналов поддерживается ниже атмосферного;

      2) предусматривается устройство обнаружения утечек газа и прекращение его подачи в машинное помещение;

      3) электродвигатели должны быть взрывозащищенного исполнения и размещаться вне труб или каналов;

      4) если требуемый поток воздуха не поддерживается системой вентиляции, то главный газовый клапан, указанный в пункте 3735 настоящих Правил, должен автоматически закрываться. Вентиляция действует всегда, когда по трубопроводу подается газ;

      5) воздухозаборники системы вентиляции оборудуются невозвратными устройствами. Указанные требования не являются обязательными, если в воздухозаборниках установлены датчики обнаружения газа;

      6) предусматривается инертизация и дегазация той части системы трубопроводов газового топлива, которая расположена в машинном помещении.

      3733. Для машинных помещений категории А, в которых используется газовое топливо, кроме требований 3731 или 3732 настоящих Правил, выполняются дополнительные требования к вентиляции:

      1) машинные помещения оборудуются системой вентиляции, исключающей наличие застойных зон. Вентиляция должна быть особо эффективной в районе установки электрооборудования, механизмов или других возможных источников искрообразования.

      Система вентиляции отделяется от вентиляции других помещений и отвечает требованиям главы 292 настоящих Правил;

      2) машинные помещения оборудуются эффективной системой обнаружения газа в местах его возможного скопления и утечек. При достижении концентрации газа 30 % нижнего предела воспламеняемости срабатывает световая и звуковая сигнализация, а при достижении концентрации 60 % нижнего предела воспламеняемости подача газового топлива в машинное помещение прекращается.

      3734. Система подачи газового топлива оборудуется тремя автоматическими клапанами. Два из них устанавливаются последовательно в системе подвода газового топлива к двигателю. Третий клапан (вентиляции) устанавливается для отвода газа из части трубы, расположенной между двумя последовательно установленными автоматическими клапанами, безопасное место на открытой палубе. Система устраивается так, чтобы при отклонении давления в трубопроводе подачи газового топлива от установленных значений, потере энергии для привода клапанов, нарушении условий, указанных в пунктах 3731 и 3732 настоящих Правил, а также остановке двигателя по какой-либо причине автоматически закрывались два последовательно расположенных клапана и автоматически открывался третий клапан (вентиляции).

      Как альтернатива, один их двух последовательно установленных клапанов и клапан вентиляции допускается объединять в одном корпусе при условии выполнения ими функций, указанных выше.

      Все три клапана имеют ручное управление.

      3735. Главный газовый клапан устанавливается вне машинного помещения и имеет дистанционный привод для его закрытия из машинного помещения.

      Он должен автоматически закрываться при:

      наличии утечки газового топлива;

      нарушении условий, указанных в пунктах 3731 и 3732 настоящих Правил;

      срабатывании датчика концентрации масляного тумана в картере двигателя или системы контроля температуры подшипников двигателя.

      Рекомендуется, чтобы главный газовый клапан автоматически закрывался при срабатывании сблокированных газовых клапанов (приложение 404 настоящих Правил).

      3736. Газопроводы имеют достаточную конструктивную прочность с учетом напряжений, вызванных массой трубопровода, внутренним давлением, нагрузками, вызванными изгибами корпуса судна, и ускорениями.

      3737. Конструкция защитных труб или каналов системы вентиляции, указанных в пунктах 3731 и 3732 настоящих Правил, имеет прочность, достаточную для того, чтобы выдерживать быстрое нарастание давления в случае разрыва газопровода. Число разъемных соединений в защитных трубах или каналах должно быть минимальным.

      3738. Соединения газопроводов должны быть, как правило, стыковые сварные с полным проваром и специальными мерами по обеспечению качества корня шва и полностью радиографированы.

      Все стыковые сварные соединения после сварки подвергаются термической обработке в зависимости от материала.

      Применение других соединений является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      3739. Установка для подачи газового топлива и сосуды для его хранения отвечают следующим требованиям:

      1) конструкция, система управления и безопасности газовых компрессоров, сосудов под давлением и теплообменных аппаратов, входящих в состав системы подачи газового топлива, — требованиям соответствующих частей Правил;

      2) при проектировании, расчетах следует принимать во внимание возможность усталостного разрушения.

      газопроводов от вибрации, а также от пульсации давления при подаче газового топлива компрессорами.

      3740. Подвод газового топлива к двухтопливным двигателям и ГТД должен отвечать требованиям глав 386 и 390 настоящих Правил.

Глава 310. Системы заправки топливом вертолетов

      Сноска. Заголовок главы 310 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3741. Система топлива, предназначенная для снабжения других судов и вертолетов топливом с температурой вспышки ниже 43 оС, должна отвечать требованиям настоящей части.

      3742. Топливный насос одновременно забирает топливо только из одной цистерны. Трубопроводы изготавливают из стали или равноценного материала, по возможности короткими и защищенными от повреждений.

      3743. Топливные насосы имеют средства остановки из удаленного безопасного места. Расходные цистерны снабжают быстрозапорными клапанами с приводом извне места расположения цистерн.

      3744. В трубопроводе заправки предусматривается предохранительное устройство, предотвращающее превышение давления в заправочном топливном шланге выше допустимого.

      3745. Все трубопроводы и оборудование системы приема, хранения и заправки должны быть электрически непрерывны и надежно заземлены на корпус судна.

      3746. Каждая топливная цистерна имеет наполнительную, расходную, измерительную и воздушную трубы. Конец наполнительной трубы располагается не выше 300 мм от днища цистерны. Рекомендуется устанавливать уровнемеры закрытого типа. Измерительная труба оканчивается, не доходя до днища цистерны на 30 — 50 мм, и выводится на открытую палубу.

      3747. Воздушные трубы от топливных цистерн выводят на высоту не менее 2,4 м над открытой палубой. Открытые концы труб отстоят на расстоянии не менее 10 м от мест забора воздуха и отверстий, ведущих в закрытые помещения, где находятся источники воспламенения, а также от палубных механизмов и оборудования, которые могут создать опасность воспламенения, и снабжаются пламепрерывающими сетками или другой арматурой, одобренной Регистром судоходства.

Глава 311. Системы сжиженного газа для хозяйственных нужд

      Сноска. Заголовок главы 311 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3748. Допускается к применению газ, соответствующий требованиям действующих национальных стандартов.

      3749. Сжиженный газ допускается использовать для камбузных плит, а также для приточных обогревателей жидкости, потребляющих не более 1 кг/ч сжиженного газа.

      Применение сжиженного газа на пассажирских и нефтеналивных судах является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      3750. К установке на судно допускаются только стандартные баллоны и потребители газа, одобренного компетентными органами технического надзора типа.

      3751. Потребители сжиженного газа должны иметь автоматическое устройство прекращения подачи газа, если пламя горелки погасло.

      Для прямоточных обогревателей это устройство должно иметь контрольное пламя.

      3752. Для хранения баллонов предусматривается специальное помещение на открытой палубе, отвечающее требованиям пункта 2191 настоящих Правил, с выходом непосредственно на открытую палубу.

      Если предусматривается хранение не более двух баллонов, допускается их располагать в закрытой нише, выгороженной в надстройке или рубке, либо в стальном шкафу.

      Кроме того, помещение для хранения баллонов должно отвечать следующим требованиям:

      1) должна быть обеспечена эффективная естественная вентиляция с учетом требований пунктов 3588 и 3621 настоящих Правил. В дополнение к естественной вентиляции допускается применять искусственную вентиляцию с учетом требования пункта 3588 настоящих Правил;

      2) в необходимых случаях предусматриваются конструктивные меры для поддержания температуры внутри помещения не выше 50 °С;

      3) электрическое освещение помещения и электрическое оборудование на расстоянии до 2 метров от отверстий в помещении должны отвечать требованиям главы 438 настоящих Правил;

      4) на двери имеется надпись, предупреждающая об опасности взрыва и запрещающая применение открытого огня и курение.

      Сноска. Пункт 3752 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3753. Установка баллонов должна отвечать следующим требованиям:

      1) баллоны устанавливаются клапанами вверх и крепятся быстроразъемными соединениями. Предусматриваются также другие меры для быстрого освобождения баллонов;

      2) на головке баллона, как правило, устанавливают редукционный клапан. В этом случае для присоединения редукционного клапана к трубопроводу сжиженного газа допускается применять гибкий шланг одобренного типа;

      3) если предусматривается присоединение группы баллонов к коллектору, то допускается предусматривать только один редукционный клапан, установленный на коллекторе. В этом случае соединение баллонов с коллектором выполняется медными трубками;

      4) если предусматривается присоединение к коллектору более чем одного баллона, то между каждым баллоном и коллектором устанавливается запорный клапан или кран, а в помещении должна быть надпись, запрещающая одновременное использование более чем одного баллона.

      3754. Помещения, в которых устанавливаются потребители газа, оборудуются в соответствии с пунктом 2191 настоящих Правил и отвечают следующим требованиям:

      1) размещаются, как правило, не ниже верхней палубы и снабжены эффективной естественной вентиляцией для удаления продуктов сгорания и забора воздуха из нижней части помещения;

      2) если помещение находится хотя бы частично ниже открытой палубы, оно снабжается искусственной вентиляцией;

      3) проточные потребители газа снабжаются отдельными каналами для отвода продуктов сгорания.

      3755. Трубопроводы выполняют из бесшовных стальных или медных труб. Стальные трубы защищают от коррозии.

      3756. Толщина стенок трубопроводов должна отвечать требованиям графы 2 или 8 приложения 339 настоящих Правил.

      3757. Трубопроводы от баллонов до мест потребления газа прокладывают по открытой палубе и защищают от механических повреждений.

      3758. Соединения трубопроводов должны быть сварными. Резьбовые или фланцевые соединения допускаются только в местах присоединения контрольно-измерительных приборов, потребителей газа и арматуры.

      3759. У выхода из помещения для баллонов на трубопроводе устанавливается запорный кран или клапан, управляемый извне помещения. Этот кран или клапан имеет ограничитель поворота и указатель положения.

      3760. Если на судне предусматривается установка более одного потребителя, на ответвлениях от общего трубопровода к каждому потребителю устанавливается запорный кран или клапан, снабженный ограничителем поворота и указателем положения.

      При установке таких кранов или клапанов в помещении для хранения баллонов обеспечивается возможность их управления извне помещения, при этом наличие крана или клапана на общем трубопроводе не требуется (пункт 3759 настоящих Правил).

      3761. Редукционный клапан должен обеспечивать давление в системе не более 5 кПа.

      3762. Редукционный клапан или трубопровод после него должны снабжаться предохранительным клапаном, отрегулированным на давление до 7 кПа, с отводом газа на открытую палубу в безопасное место.

      Если редукционный клапан сконструирован так, что при разрыве или повреждении мембраны будет закрываться выход газа в трубопровод низкого давления, установка предохранительного клапана не обязательна.

      3763. Арматура изготавливается из бронзы, латуни или другого коррозионно-стойкого материала.

      3764. Трубопроводы сжиженного газа от баллонов до редукционных клапанов должны испытываться:

      в цехе — гидравлическим давлением 2,5 МПа;

      на судне — давлением воздуха 1,7 МПа.

      Трубопроводы сжиженного газа от редукционных клапанов до потребителей газа после монтажа на судне должны испытываться на плотность воздухом давлением 0,02 МПа.

Глава 312. Система подачи топлива для камбузного оборудования

      Сноска. Заголовок главы 312 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3765. Для работы камбузного оборудования допускается использование топлива с температурой вспышки не ниже 60 оС.

      3766. Вместимость расходных топливных цистерн, установленных в помещении камбуза, рассчитывается не более чем на суточную потребность.

      3767. Запорный клапан на расходном трубопроводе имеет дистанционное управление из доступного места вне камбуза. Рекомендуется применять клапаны быстрозапорного типа.

      3768. Расстояние от цистерн, топливных насосов и подогревателей до ближайшей точки теплового оборудования должно быть не менее 2 м, а в плане помещения – не менее 0,5 м.

      3769. Если позволяют размеры камбуза, топливные цистерны, насосы и прочие устройства топливной системы размещаются в специальных выгородках.

      3770. Все оборудование, работающее на жидком топливе, включая форсунки, имеет снизу поддоны (или ограждение делают непосредственно на стальной палубе) с ограждающими буртиками высотой не менее 75 мм, выступающими за габариты оборудования не менее чем на 100 мм.

Подраздел 14. Система смазочного масла
Глава 313. Масляные насосы двигателей внутреннего сгорания, передач и муфт

      Сноска. Заголовок главы 313 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3771. При одном главном двигателе должно быть не менее двух насосов циркуляционной смазки равной подачи — основного и резервного, один из которых может иметь привод от двигателя.

      3772. При наличии двух и более главных двигателей достаточно предусмотреть по одному масляному насосу для каждого двигателя и один резервный насос с независимым приводом и подачей, достаточной для обеспечения работы каждого из двигателей.

      Допускается иметь на судне запасной насос в качестве резервного при условии доступности его к монтажу в судовых условиях.

      Объединение систем смазочного масла главных двигателей является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      3773. При наличии трех и более главных двигателей число и подача насосов являются в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      3774. На грузовых судах валовой вместимостью менее 500 ограниченных районов плавания R2, R2-RSN, R3-RSN и R3 независимо от числа главных двигателей резервные насосы допускается не предусматривать.

      Это исключение не распространяется на следующие суда ограниченного района плавания R2:

      буксиры с одним главным двигателем;

      пассажирские суда с одним главным двигателем.

      3775. В системе смазочного масла турбонагнетателей главных двигателей с автономным электроприводным насосом следует предусматривать установку резервного насоса с равной подачей и гравитационную цистерну масла вместимостью, достаточной для смазки турбонагнетателей в течение свободного выбега при внезапной остановке масляного насоса

      Предусматривается сигнализация по допускаемому низшему уровню в цистерне и автоматический пуск резервного насоса при остановке работающего.

      Следует предусматривать средства контроля протока масла в подшипниках турбонагнетателей.

      3776. Насосы смазочного масла главных зубчатых передач, а также насосы для наполнения главных гидромуфт должны отвечать требованиям пунктов 3771 – 3774 настоящих Правил для главных двигателей.

      3777. Каждый вспомогательный двигатель, а также двигатель аварийного дизель-генератора (пункт 3974 настоящих Правил) имеет независимую систему смазочного масла.

      Объединение систем для вспомогательных двигателей является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      3778. Смазка дейдвудных подшипников, работающих на масляной смазке, должна отвечать требованиям пунктов 2813 и 2814 настоящих Правил.

Глава 314. Подвод смазочного масла к двигателям внутреннего сгорания и передачам

      Сноска. Заголовок главы 314 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3779. Конструкция сточно-циркуляционной цистерны смазки и рабочий уровень масла в ней, а также расположение всасывающих патрубков насосов должны быть такими, чтобы исключался срыв подачи масла при максимально возможных для данного типа судна динамических и статических углах крена и дифферента. Концы сливных труб из картера двигателя в сточно-циркуляционную цистерну располагают в ней таким образом, чтобы во время работы двигателя они были постоянно погружены в масло. Сливные трубы двух и более двигателей не соединяются между собой.

      3780. Трубопроводы системы смазочного масла не соединяются с трубопроводами другого назначения, за исключением присоединения к сепараторам, которые могут использоваться для сепарирования топлива при наличии надежных устройств, предотвращающих смешение топлива и масла.

      При сепарировании масла необходимо предусмотреть меры, исключающие возможность смешения разных марок масел.

      3781. В системе циркуляционной смазки предусматривается эффективная очистка масла; при этом устанавливают:

      1) на всасывающем трубопроводе насоса зубчатых передач, как правило, — магнитный фильтр;

      2) на всасывающем трубопроводе насосов главного двигателя — один фильтр грубой очистки (сетка); на нагнетательном трубопроводе насосов главного двигателя — два параллельных фильтра, или один сдвоенный переключаемый фильтр, или один самоочищающийся фильтр. Необходимо чтобы конструкция фильтра соответствовала требованиям главы 259 и пункта 3697 настоящих Правил.

      3782. Пропускная способность каждого масляного фильтра должна превышать на 10 % наибольшую подачу насоса.

      3783. Система смазочного масла снабжается контрольно-измерительными приборами в соответствии с главой 354 настоящих Правил.

      Манометр, показывающий давление масла за маслоохладителем, выносят на пост управления.

Глава 315. Масляные насосы паровых турбин и передач

      Сноска. Заголовок главы 315 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3784. Масляная система главного турбоагрегата обслуживается двумя масляными насосами, подача каждого из которых обеспечивает смазку турбоагрегата на режиме максимальной мощности. По крайней мере один из насосов имеет независимый привод.

      При расположении двух главных турбоагрегатов в одном машинном отделении допускается установка одного резервного насоса с независимым приводом на оба турбоагрегата.

      3785. Конструкция и расположение насосов обеспечивают безотказный пуск их без предварительного заливания.

      3786. Система смазочного масла главных турбоагрегатов должна быть, как правило, гравитационной. При этом принимают все необходимые меры для обеспечения подачи смазочного масла в главный турбоагрегат при выходе из строя главного масляного насоса и во время свободного выбега турбин при прекращении подачи энергии к двигателям масляных насосов от основных источников питания.

      Применение напорной системы смазочного масла является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

Глава 316. Подвод смазочного масла к паровым турбинам и передачам

      Сноска. Заголовок главы 316 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3787. Циркуляционный трубопровод со всеми ответвлениями к потребителям изготавливается из медных, биметаллических, медно-никелевых или эквивалентных им труб.

      3788. От системы смазочного масла главного турбоагрегата допускается производить отбор масла только на управление, регулирование и органы защиты, а также на смазку главного упорного подшипника.

      3789. Каждая система смазочного масла имеет аварийно-предупредительную звуковую и световую сигнализацию, срабатывающую при падении давления масла и выведенную в пост управления главного турбоагрегата. В гравитационной системе сигнализация действует при таком уровне масла в напорной цистерне, чтобы в оставшееся до опорожнения цистерны время органы защиты могли включить резервный насос.

      3790. Вместимость напорной цистерны в гравитационной системе смазки должна быть не менее 5-минутного расхода масла на режиме расчетной мощности турбоагрегата.

      Цистерна оборудуется переливной трубой со смотровым стеклом, хорошо освещаемым и видимым с поста управления. Площадь сечения трубы должна быть не менее 1,25 площади сечения напорного трубопровода от насоса.

      Предусматривается возможность подачи масла от насоса к потребителям помимо цистерны.

      3791. Система смазочного масла главного турбоагрегата имеет два маслоохладителя, один из которых резервный.

      При расположении в одном машинном отделении двух турбоагрегатов допускается установка одного резервного маслоохладителя на оба турбоагрегата.

      Система охлаждения маслоохладителей должна отвечать требованиям пункта 3808 настоящих Правил.

      3792. Система смазочного масла главных турбогенераторов и их передач должна также отвечать требованиям пунктов 3776, 3781 и 3783 настоящих Правил.

      3793. На ответвлениях циркуляционного трубопровода устанавливаются дроссельные клапаны, позволяющие регулировать количество масла, поступающего к каждому потребителю.

Глава 317. Масляные цистерны

      Сноска. Заголовок главы 317 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3794. Масляные цистерны отделяют от цистерн питательной воды и растительного масла коффердамами, конструктивные элементы которых отвечают требованиям части 2 настоящих Правил.

      3795. Сточно-циркуляционные цистерны на судах с турбинными установками во всех случаях отделяются от наружной обшивки днища коффердамом, конструктивные элементы которого отвечают требованиям части 2 настоящих Правил.

      Для остальных судов устройство таких коффердамов рекомендуется.

      При отсутствии коффердамов на сливных трубах из картеров двигателей устанавливаются невозвратные или запорные клапаны с приводами, выведенными над настилом машинного отделения.

      В этих случаях система оборудуется соответствующими трубопроводами с арматурой для аварийного приема масла насосами из картеров двигателей в случае пробоины в цистернах.

      Клапаны имеют приводы, выведенные над настилом машинного отделения.

      3796. Предусматривается запасная цистерна вместимостью, достаточной для заполнения системы маслом до рабочего состояния.

      Цистерну рекомендуется располагать вне двойного дна.

      На судах ограниченных районов плавания R2 и R3 запасную цистерну допускается не предусматривать.

      3797. Приемные трубопроводы от цистерн, расположенных вне двойного дна, снабжают запорными клапанами, установленными непосредственно на цистернах.

      Такие клапаны, установленные на цистернах вместимостью более 500 л, которые в нормальных условиях эксплуатации находятся в открытом состоянии, за исключением цистерн в системах гравитационной смазки, имеют дистанционное закрытие с постоянно доступных мест, расположенных вне того помещения, в котором находится цистерна.

      3798. Устройство подогрева масла должно отвечать требованиям главы 316 настоящих Правил.

      3799. Для масляных цистерн, расположенных в машинных помещениях категории А (главы 187 настоящих Правил) и, насколько это осуществимо, в других машинных помещениях, выполняются требования глав 300, 318, пунктов 3681, 2741, 2742 настоящих Правил в отношении размещения масляных цистерн над нагретыми поверхностями машин и механизмов.

      3800. На устройства для сбора утечек смазочного масла распространяются требования главы 302 настоящих Правил.

      3801. Система смазочного масла ГТУ должна отвечать требованиям глав 313-317 настоящих Правил в той мере, в какой эти требования применимы к данной установке.

Подраздел 15. Система водяного охлаждения
Глава 318. Насосы

      Сноска. Заголовок главы 318 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3802. Системы водяного охлаждения главных двигателей должны отвечать следующим требованиям:

      1) система охлаждения забортной водой одного главного двигателя оборудуется двумя насосами, один из которых является резервным. Подача резервного насоса должна быть не менее подачи основного насоса. По крайней мере один из насосов имеет независимый привод.

      Система охлаждения главного двигателя пресной водой должна отвечать этим же требованиям.

      Допускается иметь один общий резервный насос с независимым приводом для пресной и забортной воды, подача которого должна быть не менее подачи основных насосов; при этом принимают меры, не допускающие смешения забортной и пресной воды;

      2) в системе охлаждения забортной водой двух и более главных двигателей, обслуживаемых каждый отдельным насосом охлаждения, устанавливается один резервный насос с независимым приводом, обеспечивающий работу каждого из двигателей на максимальной нагрузке.

      Резервный насос допускается не предусматривать при наличии на судне запасного насоса, доступного к монтажу в судовых условиях.

      Система охлаждения пресной водой должна отвечать этим же требованиям.

      Допускается устанавливать один общий резервный насос с независимым приводом, подача которого обеспечивает охлаждение пресной или забортной водой любого из двигателей; при этом принимают меры, не допускающие смешения забортной и пресной воды;

      3) охлаждение нескольких двигателей допускается производить одним насосом с независимым приводом. В этом случае подача насоса должна быть достаточной для одновременного охлаждения всех двигателей при работе их на максимальной нагрузке. При этом предусматривается один резервный насос, подача которого должна быть не менее подачи основного насоса, охлаждающего одновременно все двигатели.

      На охлаждающем трубопроводе перед каждым двигателем предусматривается клапан для регулирования количества охлаждающей воды;

      4) в установках со знаком автоматизации в символе класса предусматриваются отдельные резервные насосы охлаждения для пресной и забортной воды, подача которых должна быть не менее подачи основных насосов;

      5) на судах ограниченных районов плавания установка специальных резервных средств не является обязательной, однако предусматривается возможность непосредственного охлаждения двигателя забортной водой.

      На судах ограниченных районов плавания R2, R2-RSN, R3-RSN и R3, оборудованных двумя и более главными двигателями, непосредственное резервное охлаждение забортной водой не является обязательным.

      3803. Масло- и воздухоохладители гребных электродвигателей имеют резервные средства охлаждения, эквивалентные основным.

      3804. Если каждый из вспомогательных двигателей имеет самостоятельный насос водяного охлаждения, резервные насосы для этих двигателей не требуются.

      Если для группы вспомогательных двигателей предусматривается общая система охлаждения, достаточно иметь один резервный насос для систем пресной и забортной воды.

      В объединенной системе охлаждения главных и вспомогательных двигателей резервные насосы для охлаждения вспомогательных двигателей не требуются.

      Для дизель-генераторов, находящихся в постоянной готовности (горячем резерве), при необходимости предусматривается постоянная прокачка их горячей водой.

      3805. В качестве резервных охлаждающих насосов допускается применять балластные, осушительные или другие насосы общесудового назначения, используемые только для чистой воды.

      Применение для этой цели пожарных насосов допускается при условии выполнения требования пункта 2301 настоящих Правил.

      3806. В независимой системе охлаждения поршней предусматривается резервный насос подачей не менее подачи основного насоса.

      3807 В независимой системе охлаждения форсунок предусматривается резервный насос подачей не менее подачи основного насоса.

      3808. Маслоохладители главных турбоагрегатов, как правило, обслуживаются циркуляционными насосами главных конденсаторов.

      Если для обслуживания маслоохладителей предусмотрен отдельный автономный циркуляционный насос, то, помимо него, следует предусмотреть резервный насос подачей не менее 0,66 расхода циркуляционной воды на маслоохладитель в режиме расчетной мощности турбоагрегата.

      В качестве резервного насоса допускается использовать любой насос общесудового назначения.

      3809. В независимой системе охлаждения и смазки дейдвудных подшипников забортной водой предусматривается резервный насос с подачей не менее подачи основного насоса В качестве резервного насоса допускается использовать насос забортной воды общесудового назначения, указанный в пункте 3805 настоящих Правил.

Глава 319. Прокладка трубопроводов

      Сноска. Заголовок главы 319 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3810. Система охлаждающей воды обслуживается не менее чем двумя кингстонами — днищевым и бортовым, расположенными в машинном отделении и соединенными между собой. На грузовых судах валовой вместимостью менее 500 ограниченных районов плавания R2, R2-RSN, R3-RSN и R3 число кингстонов является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      3811. В системах охлаждения вспомогательных двигателей и конденсаторов вспомогательных турбин рекомендуется предусматривать самостоятельные кингстоны. При этом в случае расположения этих кингстонов в машинном отделении приемные трубопроводы этих систем через разобщительные клапаны присоединяются к общей приемной магистрали от кингстонов, указанных в пункте 3810 настоящих Правил.

      3812. Требования к устройству кингстонных и ледовых ящиков судов с ледовыми усилениями и ледоколов изложены в параграфе 1 главы 244 настоящих Правил.

Глава 320. Фильтры охлаждающей воды. Охлаждение двигателей внутреннего сгорания

      Сноска. Заголовок главы 320 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3813. На приемных магистралях охлаждающей забортной воды главных и вспомогательных двигателей внутреннего сгорания следует устанавливать фильтры. Фильтры оборудуются устройством, позволяющим убедиться перед их вскрытием в отсутствии давления. Предусматривается возможность очистки фильтров без прекращения работы охлаждающих насосов.

      Установка фильтров в системе охлаждающей воды турбинных установок рекомендуется.

      3814. В системе охлаждения двигателя пресной водой предусматривается расширительная цистерна, уровень воды в которой должен быть выше максимального уровня воды в двигателе. Расширительная цистерна присоединяется к приемным трубопроводам насосов и может быть общей в системе охлаждения нескольких двигателей.

      Цистерна оборудуется устройством контроля уровня жидкости.

      В системе охлаждения двигателей расположение отливного трубопровода забортной воды обеспечивает заполнение водой самых высоких охлаждаемых полостей двигателей, водо- и маслоохладителей, а также исключает образование застойных зон.

      3815. Система охлаждения оборудуется термометрами и устройством для регулирования температуры охлаждающей воды.

      Рекомендуется оборудовать систему охлаждения предупредительной сигнализацией предельной температуры охлаждающей воды (главы 370 настоящих Правил.

      3816. Система охлаждения двигателя, предназначенного для использования в качестве аварийного, должна отвечать требованиям пункта 3974 настоящих Правил.

      3817. Если в системах охлаждения форсунок или поршней используется топливо или масло, эти системы должны отвечать требованиям подразделов 13 или 14 раздела 10 настоящих Правил, соответственно.

Глава 321. Охлаждение газотурбинных установок

      Сноска. Заголовок главы 321 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3818. Система охлаждения корпусов турбин должна отвечать требованиям главы 320 настоящих Правил.

      3819. Водяное охлаждение корпусов турбин осуществляется пресной водой.

      В аварийных случаях допускается охлаждение забортной водой.

      3820. Система охлаждения воздухоохладителя должна отвечать требованиям пунктов 3877, 3879 и 3881 настоящих Правил.

      Резервный насос допускается не предусматривать, если при прекращении подачи воды в воздухоохладители обеспечивается 30-процентная расчетная мощность ГТУ.

Глава 322. Килевые системы охлаждения

      Сноска. Заголовок главы 322 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3821. Килевые системы охлаждения двигателей внутреннего сгорания допускается применять на судах, исключая ледоколы и суда с ледовыми усилениями категорий Агс4 — Агс5. Применение килевых систем на судах ограниченного района плавания с такими категориями ледовых усилений является в каждом случае предметом специального рассмотрения Регистром судоходства.

      3822. Для судов, имеющих один главный двигатель, предусматривается не менее двух забортных охладителей, один из которых является резервным.

      3823. Для судов, имеющих два и более главных двигателя, предусматривается один резервный охладитель, обеспечивающий работу каждого из двигателей. Для судов ограниченных районов плавания, имеющих два и более главных двигателя, резервный охладитель допускается не устанавливать.

      3824. Каждый охладитель оборудуется устройством для отвода воздуха.

      3825. На трубопроводах подвода и отвода охлаждаемой среды к охладителям устанавливаются запорные клапаны.

      3826. Предусматривается возможность осушения или продувания охладителя.

Подраздел 16. Система сжатого воздуха
Глава 323. Число воздухохранителей и запас пускового воздуха

      Сноска. Заголовок главы 323 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3827. Система сжатого воздуха главных двигателей обеспечивает одновременный пуск и реверсирование всех главных двигателей, а пусковые устройства должны отвечать требованиям главы 352 настоящих Правил.

      Требования к системе сжатого воздуха ГТД изложены в главе 377 настоящих Правил.

      3828. Запас сжатого воздуха для пуска главных двигателей и работы систем управления двигателями хранится не менее чем в двух воздухохранителях или в двух группах воздухохранителей, установленных так, чтобы пользование ими было независимым; при этом в каждом из этих двух воздухохранителей или в каждой группе воздухохранителей хранится запас сжатого воздуха в количестве не менее половины требуемого в пунктах 3829 и 3830 (пункт 3832 настоящих Правил).

      На судах ограниченных районов плавания R2 и R3, если применяется электротифон, допускается установка одного воздухохранителя вместимостью, отвечающей требованиям 3829 и 3830 настоящих Правил.

      3829. Запас сжатого воздуха во всех воздухохранителях, предназначенный для пуска и реверсирования главных двигателей, должен обеспечивать не менее 12 пусков попеременно на передний и задний ход каждого двигателя, подготовленного к действию, но не работавшего, а также действие систем управления двигателями.

      3830. Общий запас сжатого воздуха для пуска главных двигателей, соединенных с винтом регулируемого шага или с другими механизмами, обеспечивающими возможность пуска двигателя без нагрузки, должен быть достаточным для выполнения не менее чем шести пусков каждого двигателя, подготовленного к действию, но не работавшего, а при наличии более двух двигателей — не менее трех пусков каждого двигателя. При этом обеспечивается также работа систем управления двигателями.

      3831. Для пуска вспомогательных двигателей предусматривается по крайней мере один воздухохранитель вместимостью, достаточной для выполнения шести пусков подготовленного к действию одного двигателя наибольшей мощности.

      По согласованию с Регистром судоходства судоходства такой воздухохранитель допускается не устанавливать.

      В этом случае предусматривается возможность пуска вспомогательных двигателей от одного воздухохранителя или одной группы воздухохранителей главных двигателей.

      3832. Допускается использование запаса пускового воздуха из одного воздухохранителя или одной группы воздухохранителей главных двигателей, указанных в пункте 3828 настоящих Правил, для работы тифона и на хозяйственные нужды. Это допускается при условии увеличения вместимости воздухохранителя на величину, предусмотренную для специального воздухохранителя тифона или при наличии автоматической подкачки воздухохранителя или сигнализации, включающихся при падении давления в воздухохранителе не более чем на 0,49 МПа ниже рабочего.

      При установке специального воздухохранителя для тифона его вместимость определяется из условия непрерывного действия тифона в течение 2 мин; при этом часовая подача компрессора должна быть не менее требуемой для непрерывного действия тифона в течение 8 мин.

      Если устанавливается воздухохранитель, предназначенный для действия тифона и использования его для других потребителей, вместимость его увеличивается по сравнению с расчетной для тифона; при этом предусматривается автоматическая подкачка воздухохранителя или сигнализация, включающиеся, когда в воздухохранителе содержится требуемый только для тифона запас воздуха.

      На судах, имеющих знак автоматизации, заполнение воздухохранителей должно производиться в соответствии с главой 673 настоящих Правил.

      3833. Воздухохранители вспомогательных двигателей, указанные в 3831 настоящих Правил, допускается пополнять воздухом из воздухохранителей главных двигателей, указанных в 3832 настоящих Правил; при этом должна исключаться возможность перепуска воздуха в обратном направлении.

      3834. Пусковые устройства аварийного дизель-генератора должны отвечать требованиям главы 482 настоящих Правил.

      При применении системы сжатого воздуха в качестве одного из средств пуска аварийного дизель-генератора заполнение воздухохранителя может быть произведено от пусковых воздухохранителей главных и вспомогательных двигателей через невозвратный клапан, установленный внутри помещения аварийного двигателя, или от электрокомпрессора, питаемого от аварийного распределительного щита.

      Сноска. Пункт 3834 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 324. Компрессоры

      Сноска. Заголовок главы 324 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3835. Число основных компрессоров на судах должно быть не менее двух. Общая подача основных компрессоров должна быть достаточной для заполнения в течение 1 ч воздухохранителей для пуска главных двигателей, начиная от атмосферного давления до давления, необходимого для выполнения числа пусков и реверсов, указанных в пунктах 3829 и 3830 настоящих Правил. Для судов, главные двигатели которых пускаются без нагрузки, один из основных компрессоров может быть навешенным. Подача отдельных основных компрессоров должна быть приблизительно одинаковой. Подача компрессоров с независимым приводом должна быть не менее 50 % требуемой подачи всех основных компрессоров, но не менее расхода воздуха на тифон в соответствии с пунктом 3832 настоящих Правил.

      3836. На грузовых судах ограниченных районов плавания R3 и R3-RSN валовой вместимостью менее 500 с реверсивными главными двигателями допускается установка одного компрессора с независимым приводом, а с нереверсивными главными двигателями — одного навешенного компрессора. Для указанных судов, имеющих комбинированные системы пуска, допускается установка одного навешенного компрессора. Подача компрессоров должна отвечать требованиям пункта 3835 настоящих Правил.

      3837. На судах, главные и вспомогательные двигатели которых пускаются сжатым воздухом, в случае обесточивания судна предусматриваются устройства, обеспечивающие возможность пуска основных пусковых компрессоров в течение не более 1 ч. Для этой цели допускается применять ручной компрессор или дизель-компрессор с ручным пуском двигателя, заполняющие отдельный воздухохранитель вместимостью, достаточной для трехкратного пуска одного из дизель-генераторов или одного из основных компрессоров, если он приводится в действие двигателем внутреннего сгорания.

      Отдельный воздухохранитель допускается не устанавливать, если дизель-компрессор или ручной компрессор может заполнить в указанный период времени наименьший из воздухохранителеи, предусмотренных в пункте 3831 настоящих Правил.

      При возможности питания от аварийного дизель-генератора электродвигателя компрессора, который может заполнить один из указанных в настоящем пункте воздухохранителей, установку такого устройства допускается не предусматривать.

      Указанное требование не распространяется на грузовые суда валовой вместимостью менее 500 ограниченных районов плавания R2, R2-RSN, R3-RSN и R3.

Глава 325. Прокладка трубопроводов

      Сноска. Заголовок главы 325 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3838. Нагнетательные трубопроводы от компрессоров пускового воздуха должны идти непосредственно к воздухохранителям, а трубопроводы пускового воздуха от воздухохранителей к главным и вспомогательным двигателям прокладываются независимо от нагнетательных трубопроводов компрессора.

      3839. Каждый из пусковых воздухохранителеи, указанных в главе 323 настоящих Правил, должен иметь возможность заполнения от каждого основного компрессора, предусмотренного в главе 324 настоящих Правил. Об условиях перепуска воздуха — пункт 3833 настоящих Правил.

      3840. На трубопроводе после каждого компрессора устанавливают невозвратно-запорные клапаны.

      На трубопроводе, подающем воздух к каждому двигателю, перед его пусковым клапаном устанавливают невозвратный клапан.

      Если в конструкции двигателя предусматриваются устройства, предотвращающие распространение взрыва, установка такого клапана необязательна (пункт 4033 настоящих Правил).

      3841. Температура воздуха, поступающего в воздухохранитель, не должна превышать 90 оС. В необходимых случаях предусматриваются охладители.

      3842. Трубопроводы прокладываются по возможности прямолинейно с небольшим уклоном в направлении от главного пускового клапана двигателя для спуска воды.

      3843. На трубопроводах между компрессорами и воздухохранителями предусматриваются устройства для удаления воды и масла, если они отсутствуют на самих компрессорах.

      3844. Если от предохранительных клапанов, установленных на воздухохранителях, сжатый воздух выводится вне машинных помещений, площадь поперечного сечения трубопроводов должна быть не менее площади двукратного сечения предохранительных клапанов;

      на трубопроводах предусматривают устройства для удаления воды.

Подраздел 17. Системы питательной воды
Глава 326. Насосы

      Сноска. Заголовок главы 326 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3845. Каждый главный котел и вспомогательный котел ответственного назначения или группа котлов имеют не менее двух питательных насосов с независимым механическим приводом.

      Для питания вспомогательных котлов неответственного назначения, а также утилизационных котлов, конструкция которых позволяет им находиться без воды при обогреве выхлопными газами, достаточно предусматривать один питательный насос.

      Для котлов с ручным регулированием питания подача каждого насоса должна быть не менее 1,50 расчетной производительности котлов, а для котлов с автоматическим регулированием — не менее 1,15 их расчетной производительности.

      При числе питательных насосов более двух подача насосов выбирается из условия, что при выходе из строя любого насоса суммарная подача оставшихся насосов будет не менее указанной выше подачи одного насоса.

      Подача каждого питательного насоса прямоточного котла должна быть не менее расчетной.

      3846. Питательные насосы с паровым приводом имеют отдельный трубопровод свежего пара, к которому подводится пар от всех обслуживаемых ими котлов.

      3847. Главные и вспомогательные котлы ответственного назначения с принудительной циркуляцией, а также утилизационные котлы, подключаемые к газовыпускным системам двухтактных дизелей с температурой газов на входе 270 оС и ниже, обслуживаются не менее чем двумя циркуляционными насосами, один из которых является резервным.

Глава 327. Прокладка трубопроводов, цистерны

      Сноска. Заголовок главы 327 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3848. При открытой системе питания питательные насосы имеют возможность приема воды из теплого ящика и из запасных цистерн питательной воды.

      3849. Система питания каждого главного котла и вспомогательного котла ответственного назначения выполняется таким образом, чтобы обеспечивалась возможность питания котла или группы котлов каждым из питательных насосов через два не зависимых друг от друга питательных трубопровода — главного и вспомогательного.

      Для вспомогательных котлов неответственного назначения достаточно иметь один трубопровод питательной воды.

      3850. Принимаются конструктивные меры, исключающие попадание масла и нефтепродуктов в систему питательной воды.

      3851. Система питательной воды главных котлов и вспомогательных котлов ответственного назначения оборудуется автоматическими устройствами контроля солености питательной воды.

      3852. Для утилизационных котлов с принудительной циркуляцией, упомянутых в пункте 3847 настоящих Правил, обеспечивается расход циркуляционной воды, соответствующий не менее чем пятикратной расчетной паропроизводительности котла для снятия избыточных тепловыделений в случае воспламенения отложений. Для этой цели допускается использование резервного циркуляционного насоса утилизационного котла или другого подходящего по параметрам насоса.

      3853. Каждый газотрубный утилизационный котел обеспечивается средствами водоподготовки, подогрева и деаэрации питательной воды для обеспечения соответствия ее качества требованиям изготовителя.

      3854. Цистерны питательной воды отделяют от цистерн жидкого топлива, смазочного и растительного масла коффердамами, конструктивные элементы которых отвечают требованиям раздела 4 настоящих Правил.

Подраздел 18. Паропроводы и трубопроводы продувания

      Сноска. Заголовок - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 328. Прокладка и продувание трубопроводов

      Сноска. Заголовок главы 328 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3855. При двух и более котлах, соединенных между собой, на паропроводе каждого котла до соединения с общей магистралью устанавливают невозвратные клапаны.

      Эти клапаны допускается не устанавливать, если стопорные клапаны, установленные на котлах, невозвратно-запорного типа.

      3856. Клапаны нижнего и верхнего продувания двух и более котлов могут иметь общий отводящий трубопровод при условии установки на трубопроводе продувания каждого котла до соединения с общим трубопроводом невозвратно-запорного клапана.

      3857. Механизмы, связанные с паропроводами, должны быть разгружены от напряжений, вызываемых тепловыми расширениями трубопровода, за счет самокомпенсации (изгиба трубопровода) или путем установки в соответствующих местах компенсаторов.

      3858. На паропроводах, подводящих пар к механизмам и устройствам, рассчитанным на давление меньше котельного, устанавливают редукционные клапаны и выполняют требования параграфа 4 главы 230 настоящих Правил.

      3859. Если предусматривается система трубопроводов пропаривания топливных цистерн и танков для жидкого груза, устанавливаются невозвратно-запорные клапаны у каждой цистерны.

      3860. Паропроводы в машинных и котельных помещениях прокладываются по возможности в верхних частях этих помещений в местах, доступных для наблюдения и обслуживания.

      Прокладка паропроводов под настилом машинных и котельных помещений, за исключением трубопроводов продувания котлов и обогрева, не допускается.

      Паропроводы не прокладываются вблизи топливных цистерн.

      Паропроводы не прокладываются в помещениях для перевозки легковоспламеняющихся веществ и малярных.

      Прокладка паропроводов с температурой пара выше 220 оС в грузовых насосных отделениях нефтеналивных судов не допускается.

      3861. При прокладке паропроводов соблюдается минимальное расстояние от изоляции трубопроводов:

      до корпусных конструкций — 50 мм;

      до кабельных трасс — 150 мм.

      3862. Грелки парового отопления устанавливаются на расстоянии не менее 50 мм от корпусных конструкций. Если конструкции обшиты горючим материалом, то участки, расположенные напротив нагревательных элементов, защищают тепловой изоляцией из негорючего материала. Если тепловая изоляция отсутствует, нагревательные элементы располагают от горючей зашивки не менее чем на 150 мм.

      3863. На паропроводах свежего пара для предохранения механизмов от гидравлических ударов следует предусматривать устройства для отвода конденсата.

      3864. Открытые концы труб продувания паропроводов выводятся ниже настила машинного и котельного отделений (пункт 3190 настоящих Правил).

Глава 329. Расчет паропровода на тепловые расширения

      Сноска. Заголовок главы 329 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3865. Расчет паропровода на тепловые расширения основывается на общепринятых методах строительной механики стержневых систем. По согласованию с Регистром судоходства расчет допускается выполнять на ЭВМ или методом моделирования.

      3866. Расчет паропровода на тепловые расширения содержит сводную таблицу напряжений и запасов прочности для всех рассчитанных участков паропровода.

      Паропроводы, работающие при температурах, не вызывающих релаксации напряжений, рассчитываются на тепловые расширения, как правило, с учетом монтажных растягов и в холодном состоянии на монтажные растяги.

      Паропроводы, работающие в условиях релаксации напряжений, рассчитываются в холодном состоянии на 100-процентные монтажные растяги, равные перемещениям (включая и перемещения опор), но с противоположным знаком. Если такой паропровод воспринимает перемещения в горячем состоянии, он рассчитывается на эти перемещения в горячем состоянии, а затем — на 100-процентные монтажные растяги (включая и перемещения опор) в холодном состоянии.

      Примечание. Температуры, при которых паропровод оказывается работающим в условиях релаксации и напряжений, следующие:

      350 оС и выше — для труб из углеродистых сталей;

      420 оС и выше — для труб из легированных сталей.

      3867. При расчете на тепловые расширения арматура и фасонные элементы (колена, тройники) могут приниматься абсолютно жесткими и в расчет гибкости не вводиться.

      3868. Расчетные усилия в паропроводе определяются по размерам поперечных сечений труб с учетом положительного прокатного допуска на толщину стенки. По этим же размерам труб определяются напряжения от воспринимаемых перемещений. Напряжения от внутреннего давления определяются по размерам поперечных сечений труб с учетом отрицательного прокатного допуска на толщину стенки.

      3869. Для всех видов стыковых швов паропроводных труб, подвариваемых со стороны корня шва, стыковых швов с двусторонним проваром и выполненных автоматической дуговой электросваркой под слоем флюса, а также шва, выполненного на удаляемом подкладном кольце, с зачисткой поверхности, коэффициент ослабления в формуле для расчета напряжений в паропроводе может приниматься равным единице (

= 1).

      3870. При расчете три составляющие реакции в общем случае для плоского участка и шесть — для пространственного определяются по известному в строительной механике стержневых систем методу сил. При определении составляющих реакций пространственный участок паропровода приводится к трем заменяющим плоским участкам паропровода. Для снижения погрешности приведения пространственного участка к трем заменяющим участкам оси координат, в которых рассматривается участок паропровода, следует располагать параллельно (или перпендикулярно) наиболее длинным прямолинейным отрезкам этого участка, и чтобы его дуговые отрезки проецировались на координатные плоскости по возможности без искажения или в виде прямых отрезков.

      3871. Коэффициент гибкости к дугового отрезка определяется по формулам:


для

> 0,4 (775)

      и K = 1,65/

для 0,2 <

< 0,4, (776)

      где

— геометрический коэффициент изогнутой трубы, равный sR/r2;

      s — толщина стенки прямой трубы, мм;

      R — радиус кривизны дугового отрезка, мм;

      r — средний радиус поперечного сечения прямой трубы, мм.

      3872. При расчете паропровода на тепловые расширения определяются следующие наибольшие напряжения:

      приведенное напряжение в прямой трубе в горячем паропроводе при рабочем давлении и в холодном паропроводе без внутреннего давления;

      суммарное местное напряжение на внутренней поверхности изогнутой трубы в горячем паропроводе при рабочем давлении, а также в холодном паропроводе без внутреннего давления.

      При определении приведенного напряжения кривые трубы с

> 1,44 допускается рассматривать как прямые, и суммарное местное напряжение для них не определяется.

      При гидравлических испытаниях паропровода в сборе на судне также определяются приведенные напряжения в холодном паропроводе при пробном гидравлическом давлении.

      3873. Приведенное напряжение ус в прямой трубе, находящейся под действием внутреннего давления, а также под действием изгибающего и крутящего моментов, определяется по формуле


(777)

      где

1 — суммарное продольное напряжение от изгиба и внутреннего давления, МПа;

     

2 — кольцевое напряжение от внутреннего давления, МПа;

     

3 — радиальное напряжение от внутреннего давления, МПа;

     

— напряжение кручения, МПа.

      3874. Суммарное местное напряжение на внутренней поверхности изогнутой трубы определяется при всех видах изгиба (плоском, нормальном к плоскости кривизны изогнутой трубы и косом) как сумма изгибных напряжений и кольцевого напряжения от внутреннего давления.

      3875. Запасы прочности относительно предела текучести или предела длительной прочности для приведенных и суммарных местных напряжений принимаются:

      1,2 — для плоских участков паропровода;

      1,5 — для пространственных участков паропровода.

Подраздел 19. Конденсационные установки
Глава 330. Общие положения. Насосы

      Сноска. Заголовок главы 330 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3876. Каждый главный турбоагрегат имеет автономную конденсационную установку, обеспечивающую устойчивый вакуум на всех расчетных режимах работы.

      Вспомогательные турбины могут иметь общую конденсационную установку. В ходовом режиме отработавший пар от вспомогательных турбогенераторов допускается отводить в главный конденсатор или в ступени главного турбоагрегата.

      3877. Главный конденсатор обслуживается двумя циркуляционными насосами охлаждения, один из которых является резервным.

      Подача резервного насоса должна быть не менее 30 % расчетного расхода циркуляционной воды охлаждения на все потребители.

      В качестве резервного допускается использовать насос достаточной подачи (пункт 3805 настоящих Правил).

      На судах с двухвальными установками допускается один резервный циркуляционный насос на оба турбоагрегата.

      Если для обслуживания главного конденсатора предусматривается одновременная работа двух насосов, подача каждого из них должна быть не менее 50 % расчетного расхода циркуляционной воды на все потребители; при этом резервный циркуляционный насос не требуется.

      3878. Если вспомогательный конденсатор является общим для всех турбогенераторов, он обслуживается двумя циркуляционными насосами охлаждения, один из которых служит резервным.

      В качестве резервного допускается использовать любой насос достаточной подачи.

      3879. Самопроточная циркуляция охлаждающей воды допускается при условии установки циркуляционного насоса подачей, достаточной для обеспечения режима полного заднего хода. При этом резервный циркуляционный насос должен отвечать требованиям пункта 3877 настоящих Правил.

      3880. Конденсатная система паротурбинных установок обслуживается двумя конденсатными насосами. Подача каждого насоса не менее чем на 25 % должна превышать максимальное расчетное количество пара и конденсата, поступающих в конденсатор. В установках с двумя главными конденсаторами, размещенными в одном машинном отделении, допускается чтобы резервный конденсатный насос был общим для обоих конденсаторов.

Глава 331. Прокладка трубопроводов. Контрольно-измерительные приборы

      Сноска. Заголовок главы 331 - в редакции приказа Министра индустрии и инфраструктурного развития РК от 26.01.2022 № 31 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3881. Прокладка трубопроводов и их присоединения должны отвечать требованиям главы 319 настоящих Правил.

      3882. Сборник конденсата, отводной патрубок и конденсатный насос располагают таким образом, чтобы исключалось затопление нижних рядов трубок и обеспечивались необходимый подпор и плавный подвод конденсата к насосу.

      Предусматривается горловина для очистки сборника конденсата.

      3883. Сопла эжекторов конденсационных установок предохраняются от повреждений и засорения. Для этой цели на паропроводе следует устанавливать защитную металлическую сетку.

      3884. Конденсационная установка оборудуется контрольно-измерительными приборами и аварийно-предупредительной сигнализацией, в том числе:

      1) указателем уровня конденсата в конденсаторе;

      2) вакуумметрами и мановакуумметрами на конденсаторе и охладителях эжекторов;

      3) манометром на паропроводе к эжектору;

      4) термометрами на отводящих патрубках охлаждающей воды конденсатора и охладителей эжекторов;

      5) соленомерами со световой и звуковой сигнализацией солености конденсата.

      См. продолжение V11006982_2