Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланында әскери-дәрігерлік сараптама өткізу қағидаларын және әскери-дәрігерлік сараптама комиссиялары туралы ережені бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2020 жылғы 16 қазандағы № 717 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2020 жылғы 21 қазанда № 21469 болып тіркелді.

      "Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 7 шілдедегі Кодексінің 11-бабы 1-бөлімінің 10) тармақшасына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

      1. Қоса беріліп отырған:

      1) осы бұйрыққа 1-қосымшаға сәйкес Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланында әскери-дәрігерлік сараптама өткізу қағидалары;

      2) осы бұйрыққа 2-қосымшаға сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланының әскери-дәрігерлік сараптама комиссиялары туралы ереже бекітілсін.

      2. Қазақстан Республикасы Ұлттық ұлан Бас қолбасшылығы (Р.Ф. Жақсылықов) заңнамада белгіленген тәртіппен:

      1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

      2) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды;

      3) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің Заң департаментіне осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

      3. Мыналардың:

      1) "Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланының әскери-дәрігерлік сараптама өткізу қағидаларын және Әскери-дәрігерлік сараптама органдары туралы ережені бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2015 жылғы 17 ақпандағы № 118 (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10337 болып тіркелген, "Әділет" ақпараттық-құқықтық жүйесінде 2015 жылғы 20 сәуірде жарияланған);

      2) "Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланының әскери-дәрігерлік сараптама өткізу қағидаларын және Әскери-дәрігерлік сараптама органдары туралы ережені бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2015 жылғы 17 ақпандағы № 118 бұйрығына өзгеріс енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2020 жылғы 14 қаңтардағы № 16 (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19895 болып тіркелген, Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкінде 2020 жылғы 20 қаңтарда жарияланған) бұйрықтарының күші жойылған деп танылсын.

      4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланының Бас қолбасшысы генерал-лейтенант Р.Ф. Жақсылықовқа жүктелсін.

      5. Осы бұйрық алғаш ресми жарияланғаннан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

      Қазақстан Республикасы
Ішкі істер Министрі
Е. Тургумбаев

      "КЕЛІСІЛДІ"

      Қазақстан Республикасы

      Денсаулық сақтау министрлігі

      2020 жылғы "___" ________

  Қазақстан Республикасы
Ішкі істер министрінің
2020 жылғы 16 қазаны
№ 717 бұйрығына
1-қосымша

Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланында әскери-дәрігерлік сараптама өткізу қағидалары

1-тарау. Жалпы ережелер

      1. Осы Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланында әскери-дәрігерлік сараптама өткізу қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) "Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 7 шілдедегі Кодексінің 11-бабы 1-бөлімінің 10) тармақшасына сәйкес әзірленді және Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланында (бұдан әрі – ҰҰ) әскери-дәрігерлік сараптама өткізу тәртібін айқындайды.

      2. Осы Қағидаларда мынадай ұғымдар қолданылады:

      1) әскери-дәрігерлік сараптама (бұдан әрі – ӘДС) – Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінде, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарында, арнайы мемлекеттік және құқық қорғау органдарында медициналық қамтамасыз етуді тиімді жасақтау және жетілдіру, Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де мәселелерді шешу мақсатында жүзеге асырылатын ғылыми, әдістемелік, ұйымдастырушылық және практикалық іс-шаралар кешені болып табылатын медициналық қызметтің түрі;

      2) медициналық куәландыру – аурудың болу немесе болмау фактісін анықтау, сондай-ақ растау, оның денсаулық жағдайын айқындау мақсатында жеке адамды зерттеу;

      3) мертігу (жаралану, жарақаттану, контузия алу) (бұдан әрі – мертігу)– еңбекке қабілеттілігін немесе әскери қызмет атқаруға қабілетін қысқа уақытқа ішінара немесе толық жоғалтуға әкеп соқтыратын сыртқы механикалық, химиялық (техникалық сұйықтықпен, зымырандық отын құрамымен, газбен, түтінмен және бумен, улы заттармен улану), термикалық, атмосфералық (тоңу, қалтыру, үсу), спецификалық (электрлік, радиоактивтік және иондаушы сәулелену, электрлік магнитті өрістің ықпалы, оптикалық кванттық генераторлардың, лазерлер мен радио толқындар ықпалы), барометрлік және акустикалық факторлардың сыртқы ықпал етуі кезінде тіндердің, органдар мен жүйелердің зақымдануы;

      4) психофизиологиялық зерттеулер (бұдан әрі – ПФЗ) жəне полиграфологиялық зерттеулер (бұдан әрі – ПГЗ) – әскери қызметшілердің және азаматтардың жеке-психологиялық және психологиялық-физиологиялық қасиеттерін жан-жақты бағалауға бағытталған тексеру іс-шараларының жиынтығы. Интеллект, өзін-өзі бағалау, коммуникативтік және эмоционалды ерік-жігер қабілеттерін, жеке тұлғаны бағыттау деңгейі мен ерекшеліктерін айқындау, орталық нерв жүйесінің жеке функционалдық жай-күйі ерекшеліктерін зерттеу болып табылады;

      5) полиграфологиялық зерттеу туралы декларация (бұдан әрі - декларация) сынақтан өтушінің полиграфологиялық зерттеуден өту талаптарымен келісуі туралы құжат;

      6) психофизиологиялық зертхана (бұдан әрі - ПФЗ) – психофизиологиялық зерттеу жүргізуге бейімделген арнайы жабдықталған үй-жай.

      2. Әскери-дәрігерлік сараптама:

      1) денсаулық жағдайы бойынша азаматтардың әскери қызметке жарамдылық санатын;

      2) Қазақстан Республикасы азаматтарының әскери қызмет өткеруіне (міндеттерді орындауына) байланысты азаматтардың науқастануының, мертігуінің және қаза табуының (қайтыс болуының) себепті байланысын;

      3) әскери қызмет міндеттерін (қызметтік міндеттерін) орындау кезінде әскери қызметшілердің мүгедектікке әкеп соқтырмаған мертігуінің ауыртпалық дәрежесін айқындау үшін жүргізіледі.

      3. Азаматтардың әскери қызметке жарамдылығы Кодекстің 11-бабы 2-бөлімінің 1) тармақшасында көзделген құзыретіне сәйкес Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі бекіткен Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінде, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарында қызмет өткеру үшін азаматтардың денсаулық жағдайына қойылатын талаптар (бұдан әрі – Талаптар) арқылы айқындалады.

      4. Медициналық куәландыру:

      1) орта техникалық және кәсіптік, жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру бағдарламаларын іске асыратын, оның ішінде шет мемлекеттердің әскери оқу орындарына түсетін азаматтар мен әскери қызметшілерге, жоғары оқу орындарының әскери факультеттеріне түсетін және оқитын азаматтарға;

      2) келісімшарт бойынша әскери қызметке кіретін азаматтарға;

      3) шақыру бойынша немесе келісімшарт бойынша әскери қызмет өткеретін әскери қызметшілерге және әскери оқу орындарының курсанттарына;

      4) арнайы мақсаттағы бөлімдерде әскери қызмет өткеретін әскери қызметшілерге;

      5) радиоактивті заттармен, ионды сәулелену көздерімен, электр магнитті өріс және лазерлік сәулелену көздерімен қызмет өткеру үшін іріктелетін және қызмет өткеретін әскери қызметшілерге;

      6) әскери қызметке шақыру кезінде запастағы азаматтарға қатысты өткізіледі.

      5. Психологиялық-физиологиялық және полиграфологиялық зерттеу "Тағайындау кезінде әскери қызметшілер мен азаматтық персонал адамдарына қатысты психологиялық-физиологиялық және полиграфологиялық зерттеу қолданыла отырып, тексеру жүргізілетін әскери лауазымдардың тізбесін бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2017 жылғы 8 тамыздағы № 542 бұйрығымен бекітілген тізбеге сәйкес (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15656 болып тіркелген) адамдарға жүргізіледі.

2-тарау. Медициналық куәландыру жүргізу тәртібі

      7. Медициналық куәландыруға арналған жолдаманы әскери бөлім командирлері немесе кадр қызметінің бастығы тікелей командирдің (бастықтың) шешіміне сілтеме жасай отырып, осы Қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша береді.

      Кадр қызметтері әскери билеттерді, қызметке кіретін азаматтарды тіркеу куәлігін зерделейді және оларды әскери есепке тұруға әскери қызметке жарамдылық немесе шамалы шектеулермен жарамдылық жағдайында әскери-дәрігерлік комиссияларға (бұдан әрі – ӘДК) жібереді.

      Жолдамаға кадр қызметі қол қояды, мөрмен (фотосуретте) расталады, беру күні көрсетіледі және әскери қызметшілердің (кандидаттардың) ӘДС уақтылы өтуін бақылайды.

      8. Жолдама ӘДК куәландыру үшін берілген күнінен бастап бір ай ішінде жарамды.

      9. Медициналық куәландыру осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес ҰҰ әскери-дәрігерлік сараптама жүргізу кезіндегі зерттеу әдістемесіне сәйкес өткізіледі.

      Осы Қағидалардың 4-тармағында көрсетілген адамдарды куәландыруды ӘДК мынадай дәрігер мамандардың: терапевтің, хирургтың, невропатологтың, психиатрдың, офтальмологтың, оториноларингологтың, дерматовенерологтың, стоматологтың тексеруімен өткізеді, әйелдерді гинеколог тексереді. Көрсеткіштер болған жағдайда куәландырушылар басқа мамандарға тексеруге (кеңес беруге) жіберіледі.

      10. Психофизиологиялық қабілеттерін анықтау үшін психофизиологиялық және полиграфологиялық зерттеулер қолданылады.

      11. Құрамында ПФЗ бар ӘДК сарапшы дәрігерлер медициналық куәландырған соң ПФЗ жүргізеді.

      12. ҰҰ ӘДК осы Қағидаларға және Талаптарға сәйкес қорытынды шығарады.

      Штаттық емес (тұрақты және уақытша әрекет ететін) ӘДК қорытындысына штаттық ӘДК-ге, штаттық ӘДК қорытындысына жоғары тұрған ӘДК-ге сот тәртібімен шағымданады.

1-параграф. Орта техникалық және кәсіптік, жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру бағдарламаларын іске асыратын, оның ішінде шет мемлекеттердің әскери оқу орындарына түсетін азаматтар мен әскери қызметшілерді, жоғары оқу орындарының әскери факультеттеріне түсетін және оқитын азаматтарды медициналық куәландыру

      13. Әскери оқу орнына (бұдан әрі – ӘОО) түсетін кандидаттар алдын ала медициналық куәландырудан Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің орталық ӘДК (бұдан әрі - ІІМ ОӘДК),ҰҰ ӘДК штаттық (штаттық емес) ӘДК, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың полиция департаменттерінің (бұдан әрі – ПД) штаттық ӘДК, соңғы медициналық куәландырудан Ұлттық ұлан академиясының (бұдан әрі – ҰҰА) штаттық емес уақытша жұмыс істейтін ӘДК өтеді.

      Ескерту. 13-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ішкі істер министрінің 17.05.2022 № 354 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтүзбелік он күн өткен соң қолданысқа еңгізіледі) бұйрығымен.

      14. Ұшқыштар құрамын дайындау бойынша ӘОО түсетін кандидаттар алдын ала медициналық куәландырудан ІІМ ОӘДК, ҰҰ ӘДК штаттық (штаттық емес) ӘДК, ПД штаттық ӘДК өтеді, содан соң дәрігерлік-ұшқыштар комиссиясына жіберіледі, соңғы медициналық куәландырудан Ұлттық ұлан академиясының (бұдан әрі – ҰҰА) штаттық емес уақытша жұмыс істейтін ӘДК өтеді.

      Ескерту. 14-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ішкі істер министрінің 17.05.2022 № 354 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтүзбелік он күн өткен соң қолданысқа еңгізіледі) бұйрығымен.

      15. Медициналық куәландыру басталғанға дейін кандидаттар мынадай медициналық құжаттарды:

      1) психикалық денсаулық орталықтарынан (ағзада есірткі заттары мен психотропты заттардың болуын тестілеу нәтижелерімен), фтизиопульмонология, тері-венерологиялық диспансерлерден (кабинеттерден) - олардың аталған денсаулық сақтау ұйымдарында есепте тұратыны туралы мәліметтерді (анықтамаларды);

      2) басқа да медициналық денсаулық сақтау ұйымдарынан:

      созылмалы науқастары бойынша диспансерлік есепте тұрудың жай-күйі және соңғы он екі ай ішінде жұқпалы және паразитарлық науқастарға шалдыққаны туралы мәліметтерді;

      алдын алу егулері туралы және дәрі-дәрмек құралдары мен басқа да заттарды көтере алмайтыны (жоғары сезгіштігі) туралы мәліметтерді;

      амбулаторлық науқастың (соңғы бес жылдағы) медициналық картасын, амбулаторлық, стационарлық науқастың медициналық картасынан үзінді көшірмені;

      3) мектептен, басқа да оқу орындарынан, жұмыс, қызмет орнынан мінездемелер ұсынады.

      Медициналық құжаттама болмаған кезде учаскелік терапевт жоғалтқаны туралы анықтама ұсынады және қосымша зерттеу әдістерін тағайындайды. Анықтамалар мен үзінді көшірмелер денсаулық сақтау ұйымының мөрімен және мөртабанымен расталады.

      16. ӘОО түсетін кандидаттар мынадай медициналық зерттеулердің (медициналық куәландыруға дейін отыз күнтізбелік күн ішінде жүргізілген) нәтижелерін:

      1) жалпы қан талдауын;

      2) жалпы зәр талдауын;

      3) мерезге Вассерман немесе микропреципитация реакциясын (микрореакция);

      4) қандағы қант талдауын;

      5) мұрын қуысының рентгенограммасын;

      6) электрлік кардиограмманы (бұдан әрі - ЭКГ) (тыныштықта және жүктемеден соң);

      7) құрсақ қуысы органдарын және бүйректі ультрадыбыстық зерттеуді (бұдан әрі – УДЗ);

      8) электрлік энцефалограмманы (бұдан әрі - ЭЭГ);

      9) АИТВ-инфекцияның болуын тексеруді;

      10) қырық жастан асқан адамдар ішкі көз қысымының өлшеуін;

      11) кеуде қуысы мүшелерін екі қырынан (тура және бүйірден) флюорографиялық (рентгенологиялық) зерттеуді медициналық куәландыру күніне дейін үш айдан кешіктірмей ұсынады.

      Медициналық көрсеткіштер бойынша қосымша зерттеулер мен басқа да мамандардың кеңестері тағайындалады.

      Жоғарыда көрсетілген құжаттарды ұсынбаған адамдар медициналық куәландыруға жіберілмейді.

      17. Медициналық ұйымдардың мәліметтері бойынша оқу орындарына түсуге және әскери қызмет өткеруге кедергі келтіретін созылмалы аурулары мен дене бітімінде кемшіліктері бар адамдар медициналық тексеруге жіберілмейді.

      18. Оқуға түсуге кедергі келтіретін науқастану анықталған жағдайда одан әрі куәландыру тоқтатылады және оқуға түсуге жарамсыздығы туралы қорытынды шығарылады.

      19. Медициналық куәландыру нәтижелері және штаттық, штаттық емес ӘДК қорытындылары осы Қағидаларға 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ӘОО түсетін азаматтың медициналық куәландыру картасына, медициналық кітапшаға (әскери қызметшілер үшін) және осы Қағидаларға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ӘДК отырыстарының хаттамалары кітабына (бұдан әрі – Хаттамалар кітабы) жазылады.

      20. Медициналық куәландыру нәтижелері бойынша ӘДК оқуға жарамдылық (жарамсыздық) туралы қорытынды жасайды, бұл ретте Талаптардың қорытынды шығаруға негіз болған тармақтары көрсетіледі.

      21. Соңғы медициналық куәландыру кезінде ӘОО оқуға түсуге жарамсыз деп танылған кандидаттардың медициналық куәландыру карталары медициналық куәландыру сапасын талдау және жақсарту үшін медициналық куәландыру аяқталғаннан кейін бес жұмыс күнінен кешіктірілмей штаттық ӘДК-ге жолданады.

      Штаттық ӘДК медициналық куәландыру карталарын алдын ала медициналық куәландырудан өту орны бойынша талдау және зерделеу үшін жолдайды.

2-параграф. Келісімшарт бойынша әскери қызметке кіретін азаматтарды медициналық куәландыру

      22. Келісімшарт бойынша әскери қызметке кіретін азаматтар медициналық куәландыру кезінде әскери билетті немесе әскери қызметке жарамдылығы және әскери қызметке шақырудан шеттету себептері туралы белгісі бар тіркеу куәлігін ұсынады.

      23. Мерзімді қызметтегі әскери қызметшілер медициналық куәландыруға медициналық кітапшамен және медициналық көмекке жүгінгені, зерттеу нәтижелері көрсетілген медициналық сипаттамамен жіберіледі.

      24. ӘДК келісімшарт бойынша әскери қызметке кіретін кандидаттарды медициналық куәландыру үшін осы Қағидаларға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша медициналық зерттеу актісін ресімдейді.

      25. Келісімшарт бойынша әскери қызметке кіретін кандидаттарды куәландыру осы Қағидалардың 9-тармағына сәйкес жүргізіледі. Медициналық куәландыру басталғанға дейін келісімшарт бойынша әскери қызметке кіретін кандидаттар осы Қағидалардың 15, 16-тармақтарында көрсетілген медициналық құжаттарды ұсынады.

      26. Медициналық көрсеткіштері бойынша науқастану диагнозын нақтылау үшін кандидат амбулаторлық немесе стационарлық медициналық тексеруге медициналық денсаулық сақтау ұйымына жіберіледі.

      27. Куәландырылатын адамның медициналық тексеруді бір ай ішінде аяқтауға мүмкіндігі болмаса, сондай-ақ тағайындалған қосымша медициналық зерттеу нәтижелері мерзімінде ұсынылмаған жағдайда ӘДК "Медициналық куәландыруға келмеуіне (тексерудің аяқталмауына) байланысты қорытынды шығарылмайды" деген қорытынды шығарады.

      28. Кандидат тексерілуден бас тартқан кезде ӘДК: "Келісімшарт бойынша әскери қызметке жарамсыз" деген қорытынды шығарады.

      29. Талаптарға сәйкес денсаулық жағдайы бойынша әскери қызметке жарамды немесе әскери қызметке шамалы шектеулермен жарамды кандидаттар келісімшарт бойынша әскери қызметке кіруге жарамды деп танылады.

      30. Талаптарға сәйкес әскери қызметке жарамдылық санатын жеке бағалау көзделген науқастану кезінде штаттық емес тұрақты әрекет ететін ӘДК "Келісімшарт бойынша әскери қызметке кіруге жарамсыз" деген қорытынды шығарады.

      31. Медициналық куәландыру кезінде келісімшарт бойынша әскери қызметке кіруге кедергі келтіретін жүктілік немесе науқастануы анықталған кезде одан әрі медициналық куәландыру тоқтатылады, штаттық емес тұрақты әрекет ететін ӘДК "Келісімшарт бойынша әскери қызметке кіруге жарамсыз" деген қорытынды шығарады, бұл ретте әскери қызметке жарамдылық санаты туралы қорытынды шығарылмайды.

      Келісімшарт бойынша әскери қызметке уақытша жарамсыз деп танылған адамдарға қатысты да осындай қорытынды шығарылады.

      32. ӘДК қорытындысы шығарылған күнінен бастап алты ай ішінде жарамды.

3-параграф. Шақыру бойынша, келісімшарт бойынша әскери қызмет өткеретін әскери қызметшілерді және әскери оқу орындарының курсанттарын медициналық куәландыру

      33. Әскери қызметшілер кадр қызметінің жолдамасымен бірге:

      1) осы Қағидалардың 15-тармағының 2) тармақшасында көрсетілген медициналық құжаттарды;

      2) қызметтік куәлігін, ол болмаған жағдайда – лауазымын, атағын көрсете отырып, кадр қызметінен анықтама;

      3) әскери бөлімнің мөрімен расталған қызметтік және медициналық мінездемелер (амбулаторлық науқастың медициналық картасынан үзінді көшірме) ұсынады.

      Қызметтік мінездемеде куәландырылатын адамның денсаулық жағдайының оның атқаратын лауазымы бойынша әскери қызметтің міндеттерін орындауына әсері және қолбасшылықтың әскери қызметшіні әскери қызметте қалдырудың мақсатқа сай екендігі туралы пікірі көрсетіледі.

      Медициналық мінездемеде куәландырылатын адамның соңғы үш жылда тереңдетілген медициналық тексеруден өту нәтижелері, денсаулық жағдайын динамикалық бақылау нәтижелері, оның медициналық көмекке жүгінуі туралы мәліметтер көрсетіледі. Көрсетілген мәліметтер медициналық кітапшадағы деректермен және басқа да медициналық құжаттармен расталады.

      4) әскери қызмет міндеттерін орындаумен байланысын көрсете отырып, қызметтік тергеу материалдарының негізінде жасалған қызметтік міндеттерін орындау кезінде мертіккен адамдарға мертігу туралы анықтама (бұдан әрі - мертігу туралы анықтама) осы Қағидаларға 6-қосымшаға сәйкес ұсынылады.

      34. Мерзімді әскери қызмет өткеретін әскери қызметшілерді тексеру немесе емдеу барысында әскери қызметке жарамдылық санатын өзгертетін науқастану, мертігу зардаптары анықталған жағдайда медициналық куәландыруға жолдау туралы шешімді медицина қызметінің бастығы қабылдайды.

      35. Әскери қызметшілер мынадай медициналық зерттеу нәтижелерін (медициналық куәландыру басталғанға дейін отыз күнтізбелік күн ішінде өткізілген) ұсынады:

      1) жалпы қан талдауы;

      2) мерезге Вассерман немесе микропреципитация реакциясы (микрореакция);

      3) жалпы несеп талдауы;

      4) ЭКГ (тыныштықта және жүктемеден соң);

      5) кеуде қуысы мүшелерін екі қырынан (тура және бүйірден) флюорографиялық (рентгенологиялық) зерттеуді медициналық куәландыру күніне дейін үш айдан кешіктірмей ұсынады;

      6) мұрын қуысының рентгенограммасы;

      7) құрсақ қуысы органдарын және бүйректі ультрадыбыстық зерттеу (бұдан әрі – УДЗ);

      8) қанды В және С гепатитіне тексеру;

      9) қандағы қантты талдау;

      10) қырық жастан асқан адамдардың ішкі көз қысымын өлшеу;

      11) сүртіндінің тазалық дәрежесін анықтау (әйелдер үшін).

      Жоғарыда көрсетілген құжаттары жоқ адамдар медициналық куәландыруға жіберілмейді.

      36. Шақыру бойынша, келісімшарт бойынша әскери қызмет өткеретін адамдарды, әскери оқу орындарының курсанттарын куәландыруды ӘДК айқындалған әскери-дәрігерлік қорытынды бойынша осы Қағидалардың 9-тармағына сәйкес жүргізеді.

      37. Келісімшарт бойынша әскери қызмет өткеретін әскери қызметшілерді медициналық куәландыруды штаттық және штаттық емес тұрақты әрекет ететін ӘДК амбулаторлық, стационарлық түрде тексеру басталған күннен бастап үштен он төрт жұмыс күні мерзімінде жүргізеді.

      38. Егер мертігу немесе науқастану салдарын әскери қызмет өткерумен байланысты емес деп тануға негіз болса, онда ӘДК медициналық құжаттаманы және әскери қызмет өткеру туралы анықтаманы сұратады.

      39. Талаптарда көзделген науқастанулар кезінде оқуды жалғастыруға жарамдылығын айқындау мақсатында курсанттар медициналық куәландырылу үшін штаттық емес тұрақты әрекет ететін ӘДК жіберіледі.

      40. Жасы он сегізге толмаған курсанттарына қатысты штаттық емес тұрақты әрекет ететін ӘДК тек оқуға жарамдылығы (жарамсыздылығы) туралы қорытынды шығарады.

      41. Оқуға жарамсыз деп танылған жасы он сегізден жоғары бірінші курс курсанттарына қатысты бір уақытта Талаптарға сәйкес олардың әскери қызметке жарамдылығы туралы мәселе шешіледі.

      42. Курсанттардың денсаулық жағдайында әскери қызметке уақытша жарамсыздықты көздейтін өзгерістер болған кезде ӘДК әскери қызмет міндеттерін орындаудан уақытша босату немесе науқастануы бойынша демалыс беру қажеттігі туралы қорытынды шығарады.

      43. Әскери қызметтің міндеттерін орындаудан толық босату туралы (7 тәуліктен 15 тәулікке дейін) қорытынды шығарған курсанттары ҰҰА лазаретінде жатады.

      Әскери қызметтің міндеттерін орындаудан ішінара босату туралы қорытынды шығарған кезде қандай жұмыс, сабақ, наряд түрлерінен босатылғаны көрсетіледі. Әскери қызметтің міндеттерін орындаудан ішінара босатылған курсанттардың сыныптық сабақтарға баруы ҰҰА медицина қызметі бастығының шешімі негізінде жүзеге асырылады.

      Ескерту. 43-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ішкі істер министрінің 17.05.2022 № 354 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтүзбелік он күн өткен соң қолданысқа еңгізіледі) бұйрығымен.

      44. Әскери қызмет міндеттерін атқару, әскери оқу орындарында оқу кезінде мертіккен әскери қызметшілерді медициналық куәландыру әскери-медицина мекемесінде (медицина ұйымында) емделуі аяқталғаннан кейін жүргізіледі.

      Емделу ұзақтығы белгіленген мерзімдерден асқан басқа да мертігу және науқастану жағдайында айқындалған дәрігерлік-сараптамалық қорытынды бойынша әскери қызметшілер әскери қызметке жарамдылығын анықтау үшін медициналық куәландыруға жіберіледі.

      45. Ілесіп жүруге мұқтаж әскери қызметшіні тұратын орны бойынша бір әскери медицина мекемесінен (медицина ұйымынан) басқасына ауыстыру, сондай-ақ денсаулық жағдайы бойынша шығару кезінде штаттық, штаттық емес тұрақты әрекет ететін ӘДК ілесіп жүретін адамдардың саны және көлік түрі туралы қорытынды шығарады.

      46. Келісімшарт бойынша әскери қызмет өткеретін әскери қызметшілерді медициналық куәландыруды қызмет бойынша ауысу кезінде (егер ауысатын лауазым бойынша денсаулық жағдайына неғұрлым жоғары талаптар көзделсе), жаңа келісімшарт жасау немесе ұзарту кезінде штаттық емес, штаттық тұрақты әрекет ететін ӘДК жүргізеді.

      47. Келісімшарт бойынша әскери қызмет өткеретін әскери қызметшілердің Талаптарға сәйкес әскери қызметке жарамдылық санатын жеке бағалауды көздейтін науқастануы кезінде мынадай жағдайларды:

      1) әскери қызметте болудың шекті жасына толуын;

      2) әскери қызметшіде Талаптарға сәйкес әскери қызметке жарамдылық санатын жеке бағалауды көздейтін бір-біріне әсерін тигізетін үш және одан көп ауруды анықтауды қоспағанда, науқастануын жағымды болжау, қолбасшылықтың пікірі бойынша әскери қызметте қалдырудың мақсатқа сай, қызметті жалғастыруға ынталы болуы кезінде "Шамалы шектеулермен әскери қызметке жарамды" деген қорытынды шығарылады.

      Жоғарыда көрсетілген жағдайларда "Әскери қызметке шектеулі жарамды" деген қорытынды шығарылады.

      Соңғы курста оқитын курсанттарда Талаптарға сәйкес әскери қызметке жарамдылық санатын жеке бағалау көзделетін науқастану анықталған жағдайда ӘДК "Шамалы шектеулермен әскери қызметке жарамды" деген қорытынды шығарады.

      48. Әскери қызметшіге науқастануы бойынша демалыс беру, сондай-ақ әскери қызмет міндеттерін атқарудан босату туралы қорытынды Талаптарға сәйкес әскери қызметке уақытша жарамсыздығы көзделгенде шығарылады.

      49. Бейбіт уақытта штаттық, штаттық емес тұрақты әрекет ететін ӘДК, егер стационарлық емделу және медициналық оңалту жүргізу аяқталғаннан кейін кемінде бір айды құрайтын мерзімде әскери қызметші әскери қызмет міндеттерін атқаруға кірісе алса, науқастануы бойынша демалыс беру туралы қорытынды шығарады.

      50. Бейбіт уақытта әскери қызметшіге науқастануы бойынша демалыс (қалпына келтіру емделудің соңғы кезеңі) мертігу, науқастану сипатына және ауырлығына байланысты отыздан алпыс тәулікке дейінгі мерзімге беріледі.

      51. Штаттық және штаттық емес тұрақты әрекет ететін ӘДК науқастануы бойынша босату (босатуды ұзарту) туралы қорытындысы ӘДК отырыстарының хаттамалары кітабына жазылады және осы Қағидаларға 7-қосымшаға сәйкес нысан бойынша медициналық куәландыру туралы анықтамамен (бұдан әрі - медициналық куәландыру туралы анықтама) ресімделеді.

      52. Шақыру бойынша қызмет өткеретін әскери қызметшілердің стационарлық емдеуде үздіксіз болуының, медициналық оңалту жүргізудің және науқастануы бойынша демалыста болуының жалпы ұзақтығы төрт айдан аспайды, ол аяқталғаннан кейін штаттық жән штаттық емес тұрақты әрекет ететін ӘДК әскери қызметке жарамдылық санатын айқындайды.

      53. Келісімшарт бойынша әскери қызмет өткеретін әскери қызметшіге, әскери оқу орнының курсантына науқастануы бойынша демалыс медициналық көрсеткіштері бойынша ұзартылады, бірақ әрбір ретте отыз тәуліктен аспайды. Стационарлық емделуде болу, медициналық оңалту жүргізу және науқасы бойынша демалыста болу уақыты жалпы алғанда төрт айдан, ал туберкулезбен ауыратындар үшін он айдан аспайды.

      Егер көрсетілген мерзім аяқталғаннан кейін келісімшарт бойынша әскери қызмет өткеретін әскери қызметші денсаулық жағдайы бойынша әскери қызмет міндеттерін атқаруға кірісе алмайтын болса, оның емделуде болу мерзімі штаттық және штаттық емес ӘДК қорытындысы негізінде өңірлік қолбасшылық қолбасшысынан бастап және одан жоғары тікелей бастықтың шешімімен ұзартылады.

      Егер әскери қызметшіні одан әрі емделгеннен кейін әскери қызмет міндеттерін орындауға кірісе алатын жағдайларда емдеу мерзімдерін ұзарту жүзеге асырылады.

      54. Емделуде және науқастануы бойынша демалыста үздіксіз болудың шекті мерзімі аяқталған соң, әскери қызметшілер әскери қызметке жарамдылық санатын айқындау үшін медициналық куәландырылуы тиіс.

      55. Әскери қызметші әйелдерге жүктілігі және бала тууы бойынша демалысты әскери бөлім командирі (мекеме бастығы) Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 23 қарашадағы Еңбек кодексіне және Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы 25 мамырдағы №124 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінде, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарында әскери қызмет өткеру қағидаларына сәйкес ұсынады. Бала күтімі бойынша демалысы аяқталған соң, әскери қызметші әйелдердің денсаулық жағдайында әскери қызметке жарамдылық санатын қайта қарауды қажет ететін өзгерістер болған жағдайда, ӘДК-ге жіберіледі.

      56. Науқастануы бойынша демалыс ұсыну көзделмейтін жағдайларда ӘДК әскери қызметшіні әскери қызметтің міндеттерін орындаудан 7 тәуліктен 15 тәулікке дейін босату (бұдан әрі – босату) туралы қорытынды шығарады, бірақ жалпы босату мерзімі 30 тәуліктен аспайды.

      57. Штаттық, штаттық емес тұрақты әрекет ететін ӘДК-нің науқастануы бойынша босату (босатуды ұзарту) туралы қорытындысы ӘДК отырыстарының хаттамалары кітабына енгізіледі және медициналық куәландыру туралы анықтамамен ресімделеді.

      58. Шақыру бойынша әскери қызметшілер науқастануы бойынша демалыс аяқталғаннан кейін қажет болған кезде әскери қызметке жарамдылық санатын айқындау немесе науқастануы бойынша демалысты ұзарту үшін штаттық емес ӘДК-ге қайта медициналық куәландыруға (әскери қызмет өткерген немесе демалысты өткізген жері бойынша) жіберіледі.

      59. Келісімшарт бойынша әскери қызметшілерге қатысты шығарылған қорытындылар шығарылған күнінен бастап 1 жыл ішінде жарамды.

4-параграф. Арнайы мақсаттағы әскери бөлімдердің әскери қызметшілерін медициналық куәландыру

      60. Арнайы мақсаттағы әскери бөлімдерде (бұдан әрі – АМБ) келісімшарт бойынша әскери қызмет атқаратын (қызмет атқару үшін іріктелген) әскери қызметшілерге арнайы мақсаттағы бөлімшелерге арналған талаптар қойылады.

      61. Медициналық куәландыру АМБ қызмет атқару үшін іріктелген азаматтарға, ӘОО келген әскери қызметшілерге, сондай-ақ басқа да әскер түрлері мен тектерінен қызмет бойынша ауысу кезінде өткізіледі.

      62. АМБ әскери қызметшілерін медициналық куәландыру АМБ-да қызмет атқаруға жарамдылық санатын өзгертуді көздейтін науқастануға байланысты стационарлық емделуден соң, әскери бөлімнің медицина қызметінің бастығы баянатының негізінде әскери бөлім командирінің шешімі бойынша жіберіледі.

      63. Медициналық куәландыру басталғанға дейін әскери қызметшілер мынадай медициналық зерттеу нәтижелерін (медициналық куәландыру басталғанға дейін отыз күнтізбелік күн ішінде өткізілген) ұсынады:

      1) жалпы қан талдауы;

      2) жалпы несеп талдауы;

      3) мерезге Вассерман немесе микропреципитация реакциясы (микрореакция);

      4) ЭКГ (тыныштықта және жүктемеден соң);

      5) кеуде қуысы мүшелерін екі қырынан (тура және бүйірден) флюорографиялық (рентгенологиялық) зерттеуді медициналық куәландыру күніне дейін үш айдан кешіктірмей ұсынады;

      6) мұрын қуысының рентгенограммасы;

      7) қанды В және С гепатитіне тексеру;

      8) қанды АИТВ инфекциясына тексеру;

      9) қандағы қантты талдау;

      10) қырық жастан асқан адамдардың ішкі көз қысымын өлшеу;

      11) артериялық қан қысымына тәуліктік мониторинг жүргізу;

      12) спирография;

      13) ЭЭГ, эхоэнцефалография (бұдан әрі – ЭхоЭГ), мидың компьютерлік томография (бұдан әрі – КТ) немесе магниттік-резонанстық томография (бұдан әрі – МРТ) көрсеткіштері бойынша;

      14) құрсақ қуысы органдарын және бүйректі УДЗ;

      15) аудиометрия, тимпанометрия.

      Жоғарыда көрсетілген құжаттарды ұсынбаған адамдар медициналық куәландыруға жіберілмейді.

      64. АМБ әскери қызметшілерінде Талаптарға сәйкес АМБ-да әскери қызметке жарамдылық санатын жеке бағалау көзделетін науқастану болған жағдайда "АМБ-да қызмет өткеруге жарамды" деген қорытынды мынадай жағдайларда:

      1) қолбасшылықтың пікірі бойынша әскери қызметшіні әскери қызметте қалдырудың мақсатқа сайлылығы;

      2) сырқатын жағымды болжау;

      3) куәландырушының әскери қызметті жалғастыруға ниеті болған кезде шығарылады.

      Бұл жағдайда қорытынды жоғарыда көрсетілген барлық талаптар болған кезде шығарылады. Сырқатты болжау оның сипатын, басталуын, өршу дәрежесін, жазылу процесін және әскери қызметшінің әскери қызмет міндеттерін орындауы кезінде болуы мүмкін асқынуларды ескере отырып айқындалады.

      65. Егер АМБ әскери қызметшілер АМБ-да қызмет өткеруге жарамсыз болған жағдайда штаттық немесе штаттық емес ӘДК әскери қызметке жарамдылық санаты туралы қорытынды шығарады.

5-параграф. Радиоактивті заттармен, ионды сәулелену көздерімен, электр магнитті өріс және лазерлік сәулелену көздерімен қызмет өткеру үшін іріктелетін және қызмет өткеретін әскери қызметшілерді медициналық куәландыру

      66. Радиоактивті заттармен (бұдан әрі – РЗ), ионды сәулелену көздерімен (бұдан әрі – ИСК), электр магнитті өріс және лазерлік сәулелену көздерімен (бұдан әрі - ЭМӨ және ЛС көздерімен) қызмет өткеру үшін іріктелетін және қызмет өткеретін адамдар медициналық куәландыру басталғанға дейін:

      1) кеуде қуысы мүшелерін екі қырынан (тура және бүйірден) флюорографиялық (рентгенологиялық) зерттеуді медициналық куәландыру күніне дейін үш айдан кешіктірмей ұсынады;

      2) жалпы қан талдауын (лейкоцитарлық формуланы және тромбоцит санын есептеумен);

      3) жалпы несеп талдауын;

      4) ЭКГ тыныштықта (көрсеткіштер бойынша - жүктемеден соң);

      5) құрсақ қуысы органдарын және бүйректі ультрадыбыстық зерттеуді (бұдан әрі – УДЗ);

      6) мұрын қуысының рентгенограммасын;

      7) қанды В және С гепатитіне тексеруді (іріктеу кезінде);

      8) қанды АИТВ инфекциясына тексеруді (іріктеу кезінде);

      9) қандағы қант талдауын;

      10) қырық жастан асқан адамдар ішкі көз қысымы өлшемін ұсынады. Медициналық көрсеткіштер бойынша қосымша медициналық тексеру жүргізіледі.

      67. РЗ-мен, ИСК-мен, ЭМӨ және ЛС көздерімен қызмет өткеріп жатқан әскери қызметшіні стационарлық тексеруге және медициналық куәландыруға жіберу кезінде әскери медициналық мекемеге маманның еңбек жағдайлары мен жұмыс орнының санитарлық-гигиеналық сипаттау картасы осы Қағидаларға 8-қосымшаға сәйкес ұсынылады.

      68. РЗ-мен, ИСК-мен, ЭМӨ және ЛС көздерімен қызмет өткеруге жарамдылығын жеке бағалау көзделген аурулар кезінде ӘДК-нің қызметке жарамдылығы немесе жарамсыздығы туралы қорытындысы патологиялық процестің орнын толтыру деңгейін, куәландырылатын адамның әскери-есептік мамандығын, жалпы еңбек өтілін және атқарып отырған немесе тағайындалатын мамандық бойынша еңбек өтілін ескере отырып, денсаулық жағдайын, әскери бөлім қолбасшылығының және дәрігерінің куәландырылатын адамның әскери-есептік мамандық бойынша әскери қызметтің міндеттерін орындау қабілеті туралы пікірлерін ескере отырып, шығарылады.

      69. Әскери қызметке уақытша жарамсыздығы анықталған жағдайда РЗ-мен, ИСК-мен, ЭМӨ және ЛС көздерімен қызмет үшін іріктелетін адамдарға қатысты РЗ-мен, ИСК-мен, ЭМӨ және ЛС көздерімен қызмет өткеруге жарамсыздығы туралы қорытынды шығарылады.

      70. Талаптардың ІІІ бағаны бойынша әскери қызметке жарамсыздықты, РЗ-мен, ИСК-пен, ЭМӨ және ЛС көздерімен қызмет өткеруге іріктелетін және қызмет өткеріп жатқан әскери қызметшілердің әскери қызметке жарамдылығын жеке бағалауды көздейтін тармақтары бойынша РЗ-мен, ИСК-пен, ЭМӨ және ЛС көздерімен қызмет өткеруге жарамсыздығы туралы қорытынды шығарылады.

      71. 18 жасқа дейінгі адамдар, жүктілі анықталған сәттен бастап және баланы емізу кезінде әйелдер РЗ-мен, ИСК-мен, ЭМӨ және ЛС көздерімен жұмыс істеуге жіберілмейді.

      72. РЗ-мен, ИСК-мен, ЭМӨ және ЛС көздерімен жұмыс істеуге жарамсыз деп танылған әскери қызметшілерге қатысты да әскери қызметке жарамдылық санаты туралы қорытынды шығарылады.

6-параграф. Запастағы азаматтарды әскери қызметке шақыру кезінде медициналық куәландыру

      73. Запастағы азаматтарды әскери қызметке шақыру кезінде медициналық куәландыру басталғанға дейін қорғаныс істері жөніндегі бөлім (басқарма) (бұдан әрі – ҚІб(Б) запастағы азаматты медициналық куәландыру картасын ресімдейді.

      74. Әскери қызметтен денсаулық жағдайы бойынша шығарылған (босатылған) азаматтарды медициналық куәландыру кезінде ҚІб (Б) бұған дейін шығарылған ӘДК қорытындысының мөр қойылған көшірмесін ұсынады.

      75. Медициналық куәландыру басталғанға дейін кандидаттар мынадай медициналық зерттеу нәтижелерін (отыз күнтізбелік күн ішінде жүргізілген):

      1) жалпы қан талдауын;

      2) мерезге Вассерман немесе микропреципитация реакциясын (микрореакция);

      3) жалпы несеп талдауын;

      4) ЭКГ (тыныштықта және жүктемеден кейін);

      5) кеуде қуысы мүшелерін екі қырынан (тура және бүйірден) флюорографиялық (рентгенологиялық) зерттеуді медициналық куәландыру күніне дейін үш айдан кешіктірмей ұсынады;

      6) мұрын қуысының рентгенограммасын;

      7) құрсақ қуысы органдарын және бүйректі ультрадыбыстық зерттеуді (бұдан әрі – УДЗ);

      8) қанды В және С гепатитіне тексеруді (іріктеу кезінде);

      9) қанды АИТВ инфекциясына тексеруді;

      10) қандағы қант талдауын;

      11) қырық жастан асқан адамдар көздің ішкі қысымы өлшемін ұсынады.

      Медициналық көрсеткіштер бойынша алдын алу егулері мен қажетті медициналық зерттеулер жүргізіледі.

      Жоғарыда көрсетілген құжаттарды ұсынбаған адамдар медициналық куәландыруға жіберілмейді.

      76. Талаптарға сәйкес әскери қызметке жарамдылығы дербес бағалау көзделетін науқастанулар болған кезде келісімшарт бойынша әскери қызмет өткерген және келісімшарт бойынша әскери қызметке кірген кезде куәландырылатын азаматтарға қатысты, сондай-ақ әскери қызметке шақыру кезінде запастағы офицерлер құрамының әскери міндеттілеріне қатысты ӘДК: "Әскери қызметке шектеулі жарамды" деген қорытынды шығарады.

      77. Егер әскери қызметтен денсаулық жағдайы бойынша босатылған азамат медициналық куәландыру кезінде ӘДК қорытындысын қайта қарау және әскери қызметке жарамдылық санатын айқындау туралы мәселе қоятын болса, ҚІБ (бөлім) бастығы қайта куәландыру жүргізуге жолдама берудің мақсатқа сай екендігін қарайды.

      Осы мақсатта денсаулық жағдайының жақсарғанын растайтын құжаттар, диспансерлік есептен алынғаны туралы анықтамалар, медициналық картасынан үзінділер, денсаулық жағдайын сипаттайтын басқа да медициналық құжаттар сұратылады. Денсаулық жағдайында оң серпінділік болған кезде қайта куәландырылатын азамат облыстық жергілікті атқару органының медициналық комиссиясында алдын ала медициналық куәландырудан өтеді, бұл ретте алдын ала қорытынды шығарылады.

      Әскери есептен шығара отырып әскери қызметке жарамсыз деп танылған, сондай-ақ психикалық бұзылуы нәтижесінде денсаулық жағдайы бойынша әскери қызметтен шығарылған адамдар медициналық куәландыруға жіберілмейді.

      Қорғаныс істері жөніндегі департамент (бұдан әрі – ҚІД) бастығы оның өтінішін, әскери билетін, медициналық кітапшасын, ӘДК қорытындысын, медициналық құжаттармен расталған алдын ала медициналық куәландыру нәтижелерін ведомствоның штаттық ӘДК-ге жолдайды.

      78. Штаттық ӘДК ұсынылған құжаттарды зерделейді, егер өтінішті қанағаттандыру үшін негіздеме бар екені белгіленсе, әскери қызметке жарамдылық санатын айқындау мақсатында медициналық куәландыру өткізіледі.

      79. Медициналық куәландыру жүргізілгеннен кейін штаттық ӘДК қорытындыны науқастануы туралы куәлікпен ресімдейді, бұл ретте мертігудің, науқастанудың себепті байланысы көрсетілмейді.

3-тарау. Әскери қызмет өткеруге (міндеттерді орындауға) байланысты Қазақстан Республикасы азаматтарының науқастануының, мертігуінің (жаралау, жарақаттану, контузия алу) (бұдан әрі – мертігу) және қаза табуының (қайтыс болуының) себепті байланысын айқындау

      80. Науқастанудың, мертігудің, қаза табудың (қайтыс болудың) себепті байланысын:

      1) ҚР ҰҰ әскери қызмет өткеретін азаматтарға – штаттық ӘДК, штаттық емес тұрақты әрекет ететін ӘДК;

      2) ҚР ҰҰ әскери қызмет өткерген азаматтарға - штаттық ӘДК айқындайды.

      81. Науқастану, мертігу туралы жаңадан ашылған жағдайлар және олардың әскери қызмет (міндеттерді орындаумен) байланысы болған кезде науқастанудың, мертігудің себепті байланысы туралы қорытынды сырттай (құжаттар бойынша) (бұрын шығарылған қорытындының күшін жоя отырып) қайта қаралады.

      Науқастанудың, мертігудің, қаза табудың (қайтыс болудың) себепті байланысы туралы штаттық ӘДК қорытындылары жарамдылық мерзімін шектеусіз бір рет бір данада беріледі.

      82. Әскери қызмет өткерген әскери қызметшілерге, азаматтарға мертігудің себепті байланысын белгілеу туралы ӘДК қорытындысы қызметтік тергеу материалдарының негізінде мертігу туралы анықтамаға сәйкес шығарылады.

      83. Мертігу туралы анықтаманы әскери қызметші немесе азамат әскери қызмет өткерген әскери бөлімнің командирі, бөлініс бастығы береді. Мертігу туралы анықтамада мертігудің мән-жайы және әскери қызмет міндеттерін орындаумен (өткерумен) байланысы көрсетіледі.

      Штаттық, штаттық емес (тұрақты әрекет ететін) ӘДК мертігу туралы анықтаманы және мертігудің мән-жайын көрсететін растау құжаттарын қарау негізінде мертігудің себепті байланысы туралы ӘДК қорытындысын шығарады.

      84. Мертігудің, науқастанудың себепті байланысы туралы ӘДК қорытындысын шығарған кезде мертігу туралы анықтама болмаған кезде мертігу, науқастану себебі мен жағдайлары көрсетілген құжаттар (егер олар мертігу, науқастану сәтінен 3 (үш) айдан кешіктірілмей жасалса): қызметтік және медициналық мінездемелер; амбулаторияда медициналық көмекке алғаш жүгінуі туралы науқастарды есепке алу кітабынан үзінді; әкімшілік немесе қызметтік тексеру, анықтау немесе қылмыстық іс материалдары; аттестациялар; әскери-медициналық мекеменің анықтамасы; науқастану тарихы немесе одан үзінді; науқастануы туралы куәлігі; әскери бөлім немесе әскери-медициналық мекеме дәрігерінің әскери қызметшінің медициналық кітапшасына медициналық көмекке бастапқы жүгінуі туралы жазбасы; мұрағат басқармасының анықтамасы назарға алынады.

      85. Науқастанудың, мертігудің, қаза табудың (қайтыс болудың) себепті байланысын айқындау: азаматтардың, халықты әлеуметтік қорғау саласындағы орталық атқарушы органның аумақтық бөлімшелерінің, зейнетақымен қамсыздандыруды жүзеге асыратын органдардың, Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарының кадр қызметтерінің, Қазақстан Республикасы сот пен прокуратура органдарының өтініші негізінде айқындалады.

      86. Мертігудің, науқастанудың себепті байланысы туралы ӘДК қорытындысы хаттамалар кітабына, әскери қызметшінің мертігу, науқастану жағдайларын растайтын құжатқа сілтеме жасай отырып, науқастануы туралы куәлігіне немесе анықтамаға, науқастану тарихына, медициналық кітапшаға жазылады.

      87. Науқастануы туралы куәлікте, анықтамада немесе басқа да медициналық құжаттарда науқастанудың, мертігудің себепті байланысы туралы ӘДК қорытындысы болмаған кезде, көрсетілген құжаттарды дұрыс ресімдемеген, азамат қолда бар науқастанудың, мертігудің себепті байланысы туралы ӘДК қорытындысымен келіспеген кезде, сондай-ақ әскери қызмет өткеруді растайтын құжаттарда "науқастануы бойынша" немесе "денсаулық жағдайы бойынша" әскери қызметтен босату туралы жазбалар болған кезде құжаттар штаттық ӘДК-ның қарауына жолданады.

      88. Құжаттарды қарау нәтижелері 9-қосымшаға сәйкес нысан бойынша штаттық (штаттық емес) ӘДК отырысының хаттамасымен ресімделеді (бұдан әрі - отырысының хаттамасы) және осы Қағидаларға 10-қосымшаға сәйкес нысан бойынша науқастанудың, мертігудің себепті байланысы туралы штаттық (штаттық емес) ӘДК-ның қорытындысы шығарылады.

      89. Әскери қызмет өткерген азаматтың құжаттарында науқастану диагнозы көрсетілмеген, бірақ медициналық куәландыру сәтінде қолданылған Науқастану кестесінің тармағы көрсетілген жағдайда штаттық ӘДК науқастанудың, мертігудің себепті байланысы туралы өз қорытындысында Науқастану кестесінің көрсетілген тармағында көзделген науқастанудың атауын көрсетеді.

      90. Егер әскери қызметшіде әртүрлі жағдайда туындаған (алған) бірнеше науқастану, мертігу немесе олардың салдарлары анықталса, себепті байланысы туралы ӘДК қорытындысы жеке шығарылады.

      91. Егер құжатта себепті байланысы туралы ӘДК қорытындысы бұрын шығарылған науқастанудың, мертігудің диагнозы нақты көрсетілмесе, штаттық ӘДК оның тұжырымын өзгертпей, алғашқы диагнозды көрсетеді, одан кейін науқастанудың, мертігудің нақтыланған диагнозын көрсетеді және ол бойынша себепті байланысы туралы ӘДК қорытындысын шығарады.

      92. Егер азаматтың медициналық куәландыру нәтижелері туралы құжаттары болмаса немесе оған медициналық куәландыру жүргізілмесе, науқастанудың, мертігудің себепті байланысы туралы ӘДК қорытындысын шығару үшін негіздеме науқастану тарихындағы, медициналық кітапшадағы, медициналық анықтамадағы, мұрағат анықтамасындағы жазбалар болып табылады.

      93. ӘДК-ның қорытындысы:

      1) егер әскери қызмет міндеттерін орындау кезінде, сондай-ақ радиоактивтік заттардың, иондандырушы сәулелену көздерінің, зымыран отыны компоненттерінің және өзге де жоғары уытты заттардың, электрлік магниттік өріс көздерінің және оптикалық кванттық генераторлардың әсер етуі негіз болған зақымданулар нәтижесінде алынса, әскери қызметшілерге "Әскери қызмет міндеттерін орындау кезінде мертіккен" деген қорытынды;

      2) егер өте қауіпті инфекциялық эпидемиялық ошағында болу уақытында жұқтырылса, ал медициналық персонал санынан куәландырылушыда бұдан басқа туберкулезбен, вирусты гепатитпен және АИТВ-инфекциясымен науқастанғандарға (науқастармен тікелей қарым-қатынаста болған адамдар үшін) медициналық көмек көрсету бойынша қызметтік міндеттерді орындау кезінде жұқтыру салдары болса, "Әскери қызмет міндеттерін орындау кезінде алынған науқастану" деген қорытынды;

      3) егер куәландырылушыда әскери қызмет өткеру кезеңінде туындаса немесе көрсетілген кезеңде әскери қызметке жарамдылық санатын өзгертетін ауырлық дәрежесіне жеткен болса, сондай-ақ әскери қызметтен босатылғаннан кейін созылмалы баяу үдемелі науқастану кезінде, егер науқастанудың басталуын әскери қызмет өткеру кезеңіне жатқызса, науқастанудың басталуын көрсетілген кезеңге жатқызуға мүмкіндік беретін медициналық құжаттар болған кезде созылмалы баяу үдемелі науқастану кезінде әскери қызмет өткерген әскери қызметшілерге немесе азаматтарға "Әскери қызмет өткерумен байланысты науқастану" деген қорытынды шығарылады.

      94. ӘДК-ның "Иондандырушы сәулелену әсеріне байланысты алынған науқастану" деген қорытындысы радиоактивтік заттардың, иондандырушы сәулелену көздерінің қолайсыз әсерінен болған науқастану кезінде әскери қызметшілерге және әскери қызмет атқаратын (жұмыс істейтін) азаматтарға шығарылады.

      Сондай-ақ, қорытынды 1986-1990 жылдары Чернобыль атом электр станциясындағы (бұдан әрі - Чернобыль АЭС) авария салдарын жою жөніндегі жұмыстарды орындауға тартылған әскери қызметшілерге немесе әскери қызмет өткерген және ядролық қару сынағына қатысқан немесе 1949-1991 жылдар кезеңінде радиоактивтік заттармен ластанған аумақта әскери қызмет (әскери жиындар) атқарған әскери қызметшілерге шығарылады.

      95. Осы Қағидалардың 94-тармағында көрсетілген науқастанудың себепті байланысын анықтау кезінде ӘДК Кодекстің 7-бабының 76) тармақшасында көзделген құзыретіне сәйкес денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган бекіткен иондаушы сәулелену әсерімен байланысты аурулардың тізбесін, архивтік деректер мен медициналық құжаттарды басшылыққа алады.

      96. ӘДК-ның "Бұрынғы КСР Одағын қорғау кезінде алынған мертігу (жаралану, жарақаттану, контузия алу)"; "Әскери қызмет міндеттерін орындау кезінде алынған мертігу (жаралану, жарақаттану, контузия алу)"; "Майданда болумен байланысты науқастану"; "Ауғанстанда немесе жауынгерлік іс-қимылдар жүргізілген басқа да мемлекеттерде әскери қызмет өткерумен байланысты науқастану" деген қорытындысы "Ардагерлер туралы" Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 6 мамырдағы Заңымен мәртебесі белгіленген әскери қызмет өткерген әскери қызметшілерге, азаматтарға шығарылады.

      97. Жауынгерлік іс-қимылдарға қатысумен байланысты науқастанудың, мертігудің себепті байланысын белгілеу үшін штаттық ӘДК-ге әскери қызмет өткергені туралы құжаттар, әскери қызмет өткеру кезеңінде науқастану, мертігу фактісін растайтын мұрағаттық құжаттар және әскери қызметтен босатылғаннан кейін ресімделген медициналық құжаттар ұсынылады.

      98. ӘДК-ның қорытындысы:

      1) "Әскери қызмет міндеттерін орындаумен байланысты емес қайғылы оқиға нәтижесінде алынған мертігу" деген қорытынды мертігу әскери қызмет міндеттерін орындаумен байланысты болмаған жағдайларда әскери қызметшілерге;

      2) "Науқастану әскери қызмет өткерумен байланысты емес" деген қорытынды, егер науқастану куәландырылушыда әскери қызметке шақырғанға, келісімшарт бойынша әскери қызметке түскенге дейін туындаса және келісімшарт бойынша әскери қызмет өткеру кезеңінде куәландырылушының әскери қызметке жарамдылық санатын өзгертетін дәрежеге жетпесе, әскери қызметшілерге шығарылады.

      99. ӘДК-ның қорытындысы:

      1) "Әскери қызмет міндеттерін орындау нәтижесінде қайтыс болуға әкеп соқтырған мертігу" деген қорытындысы, егер әскери қызмет міндеттерін орындау кезінде мертігу нәтижесінде қайтыс болса, әскери қызметшілерге шығарылады. Сондай-ақ, мұндай қорытынды азаматтарға әскери қызмет міндеттерін орындау кезінде алынған мертігу салдарынан қайтыс болса әскери қызметтен босатылған соң, шығарылады;

      2) "Әскери қызмет міндеттерін орындау нәтижесінде қайтыс болуға әкеп соқтырған науқастану" деген қорытындысы, егер өте қауіпті инфекциялық эпидемиялық ошағында болу уақытында жұқтырылса, ал медициналық персонал санынан бұдан басқа қызметтік міндеттерін орындау кезінде туберкулезді және АИТВ-инфекциясын жұқтыру салдарынан қайтыс болса (науқастармен тікелей қарым-қатынастары бар адамдар үшін) әскери қызметшілерге;

      Әскери қызмет өткерген азаматтарға мұндай қорытынды әскери қызметтен босатылғаннан кейін өте қауіпті инфекциялық эпидемиялық ошағында болу уақытында жұқтырылса, ал медициналық персонал санынан бұдан басқа қызметтік міндеттерін орындау кезінде туберкулезді және АИТВ-инфекциясын жұқтыру салдары болса (науқастармен тікелей қарым-қатынастары бар адамдар үшін);

      3) "Әскери қызмет өткеру кезеңінде қайтыс болуға әкеп соқтырған науқастану" деген қорытынды, егер әскери қызмет өткеру кезеңінде алынған науқастану салдарынан қайтыс болса, әскери қызмет өткерген әскери қызметшілерге;

      Мұндай қорытынды әскери қызмет өткеру кезеңінде алынған науқастану салдарынан қайтыс болса, әскери қызмет өткерген азаматтарға шығарылады.

      4) өлімнің себепті байланысы туралы қорытынды медициналық құжаттарды, әскери қызмет өткеру кезеңіндегі медициналық куәландыру деректерін және басқа да құжаттарды зерделеген соң, өлімнің себебі мен әскери қызмет өткеру кезеңінде (әскери қызмет міндеттерін орындау нәтижесінде) алынған мертігу, науқастану арасында тікелей себепті байланыс болған жағдайда шығарылады.

4-тарау. Әскери қызметшілердің әскери қызмет міндеттерін (қызметтік міндеттерді) атқару кезінде алған, мүгедектікке әкелмеген мертігуінің ауырлық дәрежесін айқындау

      100. Мүгедектікке әкелмеген мертігудің ауырлық дәрежесін:

      1) Қазақстан Республикасы ҰҰ әскери қызметшілерінде – штаттық ӘДК, штаттық емес тұрақты әрекет ететін ӘДК;

      2) Қазақстан Республикасы ҰҰ әскери қызмет өткерген азаматтарда – штаттық ӘДК айқындайды.

      101. Мертігудің себепті байланысын белгілеу туралы ӘДК қорытындысы осы Қағидалардың 82-тармағының негізінде шығарылады.

      102. Мүгедектіктің ауырлық дәрежесі Ауыр немесе жеңіл мертігу тізбесінің негізінде шығарылады, бұл ретте осы Қағидаларға 11-қосымшаға сәйкес әскери қызметші мүгедектікке әкелмеген мертігу алған жағдайда бір жолғы өтемақы тағайындау туралы шешім қабылданады.

      103. Құжаттарды қарау нәтижелері осы Қағидаларға 9-қосымшаға сәйкес нысан бойынша отырыс хаттамасымен ресімделеді.

      104. Алған мертігудің ауырлық дәрежесі Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 27 тамыздағы № 868 қаулысымен бекітілген Әскери қызметін өткеру кезеңінде әскери қызметші немесе әскери жиындарға шақырылған әскери міндетті қаза тапқан (қайтыс болған) жағдайда, оған мүгедектік белгіленген кезде немесе ол әскери қызмет міндеттерін орындауға байланысты мертіккен жағдайда біржолғы өтемақы төлеу қағидаларына 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша анықтамамен ресімделеді.

      105. Ауырлық дәрежесі туралы анықтама бір данада ресімделеді, куәландырушының қолына беріледі.

5-тарау. Психофизиологиялық зерттеу

      106. Психофизиологиялық зерттеу мыналарға:

      келісімшарт бойынша әскери қызметке түсетін азаматтарға;

      әскери оқу орындарына түсетін әскери қызметшілер мен азаматтық персонал адамдарына;

      келісімшартты ұзарту үшін ӘДК өту кезінде әскери қызметшілерге;

      офицерлік лауазымға тағайындау кезінде офицерлік атағы жоқ әскери қызметшілерге;

      қайта куәландыру үшін (бұған дейін ҰҰ қатарынан денсаулық жағдайы бойынша шығарылған) ӘДК жіберілген азаматтарға;

      әскери прокуратура, әскери тергеу органдары мен бөлімшелері жіберген адамдарға;

      ӘДК психиатр – дәрігері (сарапшы), ӘДК невропатолог - дәрігері (сарапшы) жіберген адамдарға қатысты жүргізіледі.

      107. ПФЗ мақсаты мынадай қабілеттерді:

      экстремалды жағдайларды қоса алғанда алдағы қызметтің жағдайлары мен сипатына оңтайлы бейімделуін қамтамасыз ететін жеке ерекшеліктерін;

      ауытқыған (нормативтік емес) мінез-құлқының және кәсіптік науқастануының болжалды даму деңгейін;

      тапсырылған іске жауапкершілік сезімін, өзіне талап қоя білуін, өзінің күшін, мүмкіндігін және мінез-құлқын шынайы және сыни бағалай білуін;

      жаңалыққа ұмтылуды, адамдарда жағымды пікір қалыптастыра білуді;

      жұмысқа қабілеттілігі мен төзімділігін, қысылтаяң жағдайларда нақты және табанды әрекет ете білуді, өз бетінше дұрыс шешімдер қабылдай білуді;

      логикалық ойлай білуді және бір қызмет түрінен екіншісіне ауыса білуді анықтау болып табылады.

      108. Мыналар:

      "Жеке тұлғаны жан-жақты зерттеу әдістемесі" (бұдан әрі - ЖЖЗӘ) немесе шекті жасқа жеткен әскери қызметшілер үшін жеке тәртіппен "Жеке тұлғадан қысқартылған көпфакторлы сауалнама алу";

      зерттелетін адамның зияткерлік нәтижелігін және ойлау ерекшеліктерін анықтауға мүмкіндік беретін Равеннің "Прогрессивті матрицалары" немесе Қысқа бағдарлау тесті (бұдан әрі – ҚБТ) (20-ға толмаған адамдар үшін);

      эмоциялық-жігерлік саланың ерекшеліктерін бағалауға мүмкіндік беретін Люшердің түстік тесті психодиагностикалық зерттеудің негізгі әдістері болып табылады.

      109. Көрсеткіштер бойынша назарын, есте сақтау, жұмысқа қабілеттілігін, эмоционалдық тұрақтылығын, сондай-ақ орталық нерв жүйесінің функционалдық жай-күйінің басқа да ерекшеліктерін диагностикалау жүргізіледі. Диагностика нәтижелері мен қорытынды осы Қағидаларға 12-қосымшаға сәйкес нысан бойынша "Психофункционалдық диагностика қорытындыларын тіркеу журналына" тіркеледі.

      110. ПФЗ қорытындылары бойынша осы Қағидаларға 13 және 14-қосымшаларға сәйкес нысандар бойынша "Психофизиологиялық тексеруді есепке алу карточкасы" және "Психофизиологиялық зерттеу нәтижелері бойынша қорытынды" ресімделеді.

      ПФЗ түпкілікті қорытынды деректері осы Қағидаларға 16-қосымшаға сәйкес нысан бойынша "Психофизиологиялық зерттеу қорытындыларын тіркеу журналына" тіркеледі.

      111. Психофизиологиялық іріктеу өткізу үшін:

      1) ПФЗ бастығының кабинеті;

      2) жеткілікті отырғызатын орын санымен топтық ПФЗ арналған сынып;

      3) психологтың функционалдық диагностика жүргізуге және жеке тексеруге арналған кабинеті жабдықталады.

      112. Топтық ПФЗ арналған сынып әскери қызметшіні жеке жан-жақты психодиагностикалық зерттеуге арналған және осы Қағидаларға 16-қосымшаға сәйкес әскери қызметшілерді топтық психодиагностикалық зерттеу және полиграфологиялық жауап алу үшін сыныпты ресімдеу және жабдықтау жөніндегі талаптарға сай болады.

      113. Психологтің кабинеті психофункционалдық диагностика жүргізуге, жеке тексеруге және әңгімелесуге арналған, осы Қағидаларға 17-қосымшаға сәйкес психологтің кабинетін ресімдеу және жабдықтау жөніндегі талаптарға сәйкес келеді.

      114. Куәландырылатындарды қайта ПФЗ бұған дейінгі тексеруден кейін кемінде алты айдан соң өткізіледі. Қайта тексеру кезінде алдыңғы зерттеулердің мұрағаттық деректері зерделенеді және ескеріледі.

      115. ПФЗ жүргізу ӘДК дәрігер-мамандары медициналық куәландырғаннан кейін, бірақ ӘДК дәрігер-психиатры медициналық куәландырғанға дейін жүзеге асырылады.

      116. ПФЗ тексеруге келген адамдарда өзімен бірге: медициналық тексеру акті немесе картасы, жеке куәлігі болуы тиіс.

      117. Созылмалы ауруларының асқыну белгілер бар, алкогольді немесе алкогольдік уланудың айқын белгілері бар адамдар ПФЗ жіберілмейді. Тәуліктік, түнгі кезекшіліктен соң ПФЗ жүргізуге тыйым салынады, мұндай жағдайларда ПФЗ басқа күнге ауыстырылады.

      118. ПФЗ күннің бірінші бөлігінде жүзеге асырылады. ПФЗ процесінде психоэмоционалды күйзеліс, шаршағандық, науқастанғаннан кейінгі жағдай анықталса, тексеру басқа күнге ауыстырылады, бұл туралы ӘДК бастығына ақпарат беріледі. ПФЗ өткізу күні мен уақыты куәландырылатын адаммен алдын ала келісіледі.

      119. Тестілеу тапсырмалары және нұсқаулықтар куәландырылатын адамға қалауы бойынша мемлекеттік немесе орыс тілдерінде ұсынылады.

      120. ПФЗ барысында куәландырушыларға мобильдік құрылғы (интернет модульді ұялы телефондар, смартфондар, планшеттер және т.б.) пайдалануға тыйым салынады. Осыған ұқсас фактілер анықталған жағдайда ПФЗ маманы жазбаша түрде ӘДК бастығына хабарлайды және акті жасайды. Бұл ретте ПФЗ қайта өтуге тыйым салынған мобильдік құрылғыларды пайдалану фактісі анықталғаннан кейін алты айдан соң рұқсат етіледі.

      121. ПФЗ-ға:

      негізгі психологиялық әдістемелерді қолдана отырып, жеке адамның психологиялық ерекшеліктері туралы нысандалған деректерді алу мақсатында топпен ПФЗ. ПФЗ тест бланктерін өңдеумен және әрбір куәландырылатын адам бойынша бастапқы материалдар пакетін қалыптастырумен аяқталады;

      осы Қағидаларға 18-қосымшаға сәйкес нысан бойынша хаттамаға сәйкес жүргізілген жеке ПФЗ, бақылау және әңгімелесу;

      бейімделудің бұзылу белгілері болған кезде қосымша тесттер қолдану жатады.

      122. Куәландырылатын адамдардан бейімделудің бұзылу немесе психикалық бұзылу белгілері анықталған кезде ол туралы мәліметтер хаттамаға енгізіледі және әскери қызметке жарамдылығын анықтау кезінде одан әрі қолдану үшін ӘДК-нің дәрігер-психиатрына беріледі.

      123. ПФЗ нәтижелері кадр қызметіне олардың жазбаша сұрауы бойынша ұсынылатын психологиялық мінездемеде көрінеді. Психологиялық мінездемелерде әскери қызметке (оқуға) түсу себептері, зияткерлік деңгейі мен ерекшеліктері, өзін-өзі бағалауы, коммуникативтік және эмоциялық-ерік қасиеттері, жеке тұлғаның бағыттылығы (әлеуметтік және мінез-құлық бағдары), жеке басының басқа да қасиеттері жазылады.

      124. ПФЗ нәтижелері бойынша "ұсынылады" немесе "ұсынылмайды" деген қорытынды шығарылады.

      "ұсынылады" деген қорытынды қызметтің немесе оқудың табыстылығы, кәсіби даярлығының деңгейімен немесе тұрақты кәсіби дағдылардың пайда болуымен айқындалатын жеткілікті тиімді және сенімді кәсіби қызметі, ауытқымалы (нормадан тыс) мінез-құлықтың төмен ықтималдылығы болжанатын адамдарға қатысты қабылданады.

      "ұсынылмайды" деген қорытынды:

      1) функционалдық резервінің тез таусылуына байланысты ұсынылған лауазымда немесе оқуда қызметтің табыстылығын сенімді болжауға мүмкіндік бермейтін жеке, зияткерлік, когнитивтік, эмоционалды ерекшеліктері бар;

      2) айқын дезадаптация белгілері, қызметке немесе оқуға қанағаттанарлықсыз жігері, жеке басының теріс ерекшеліктері, мінез-құлқының әлеуметке жат нысандары бар;

      3) кәсіби маңызды психологиялық қабілетінің деңгейі, функционалдық жүйелері мен зияткерлік қабілетінің резерві төмендеген адамдарға қатысты шығарылады.

      125. Психологиялық мінездеменің мәтіні қорытындылармен бірге медициналық зерттеу анықтамасына енгізіледі және ПФЗ бастығының (психолог) қолымен расталады.

      126. Актіге немесе медициналық зерттеу картасына ПФЗ түпкілікті қорытындысын тіркеу нөмірі мен күні, әдістеме нәтижелері мен ПФЗ қорытындылары енгізіледі.

      127. ПГЗ психологиялық физиологиялық куәландыру кезінде туындайтын адамның кейбір физиологиялық реакцияларын арнайы медициналық датчиктердің көмегімен тіркейтін жауап алу рәсімі. Қосымша ақпарат алу, азаматтардан және әскери қызметшілерден алынған мәліметтердің растығын тексеру полиграфиялық зерттеу жүргізудің негізгі мақсаты болып табылады.

      128. ПГЗ жолдаманы кадр қызметтері осы Қағидаларға 19-қосымшаға сәйкес нысан бойынша береді. Жолдамамен бірге ПГЗ-ға кемінде 1 (бір) күн қалғанда мөрленген конвертте осы Қағидаларға 20-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жазбаша тапсырма жіберіледі.

      129. ПГЗ өткізу алдын ала жазба бойынша өткізіледі. Зерттелетін адам туралы деректерді, жоспарланған ПГЗ өткізудің мақсаттарын, күні мен уақытын полиграфолог осы Қағидаларға 21-қосымшаға сәйкес нысан бойынша "Полиграфологиялық зерттеуге алдын ала жазылу журналында" көрсетеді.

      130. ПГЗ өткізудің негізгі міндеттері:

      жүріс-тұрысындағы жасырын ауытқуды, жағымсыз тәуелділігін, психикалық және дене тәуелділігін туғызатын есірткі, психотроптық және басқа да психикалық белсенді заттарды қолдануын;

      әскери қызметтен толыққанды өтуіне кедергі келтіретін жасырын сырқаттарын, өз-өзіне қол жұмсауға бейімділігін;

      бұған дейін орын алған сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарын жасау фактілерін, бөгде адамдарға құпия немесе қызметтік ақпаратты таратуды;

      тыйым салынған қоғамдық ұйымдар, қылмыстық, террористік және басқа да заңға қайшы ұйымдар қызметінің мүддесінде әскери қызметке кіру ниетінің құқыққа қайшылығын;

      тәртіптік, әкімшілік және қылмыстық, оның ішінде сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық үшін жауапкершілікке тарту фактілерін;

      тыйым салынған қоғамдық ұйымдармен, қылмыстық және террористік ұйымдармен байланысын, егер бұған дейін олардың лауазымдық міндеттеріне кірмесе, коммерциялық құрылымдарға қатысуын;

      лауазымдық өкілеттігін асыра пайдалануын;

      өзге де қауіп-қатер факторларын (бастамашының жазбаша тапсырмасына сәйкес) анықтау болып табылады.

      131. ПГЗ полиграфты пайдалана отырып, полиграфолог жүргізеді және оған бірқатар кезеңдер кіреді:

      1) зерттелетін адаммен тестілеу алдында әңгімелесу;

      2) зерттелетін адамды тестілеу;

      3) қорытынды шығару.

      Зерттеу зерттелетін адамның қалауы бойынша мемлекеттік немесе орыс тілінде жүргізіледі және зерттелетін адамның қадір-қасиетін түсіру немесе қорлау сезімінің туындауын болдырмауы тиіс. Қажет болған жағдайда аудармашы ұсынылады.

      132. Полиграфолог зерттеу жүргізер алдында қолдағы материалдармен алдын ала танысады, қажет болған кезде зерттелетін адамның денсаулығының жай-күйі туралы медициналық құжаттарды зерделейді және тиісті медициналық мамандарымен кеңеседі.

      133. Зерттелетін адаммен жүргізілетін тестілеу алдындағы әңгімелесу:

      1) зерттелетін адамның құқықтарын, сондай-ақ зерттеудің міндеттерін түсіндіруді;

      2) полиграфпен және оның жұмыс қағидатымен танысуды;

      3) сұрақтарды талқылауды және түзетуді;

      4) жауаптан жалтаруды, тәртібі мен әңгімесіндегі күйгелектігін, іс-қимылының сәйкессіздігін анықтау мен тіркеуді көздейді.

      134. Зерттелетін адам тестілеуден өтер алдында осы Қағидаларға 22-қосымшаға сәйкес нысан бойынша екі бөлімнен тұратын декларация толтырады. Декларацияның бірінші бөлімі тестілеу алдында, екінші бөлігі тестілеуден өткен соң толтырылады.

      Зерттеу сәтінде көңіл-күйі нашарлаған зерттелетін адам бұл туралы тестілеуді жүргізу басталғанға дейін полиграфологқа хабарлайды және ол туралы декларацияда көрсетеді. Бұл жағдайда ПГЗ екі реттен асырмай кейінге қалдыруға он күнтізбелік күн ішінде жол беріледі. ПГЗ кейінге қалдыру туралы әскери бөлім командиріне (бастамашы) хабарланады.

      135. Егер зерттелетін адам:

      1) жүрек-қантамыры немесе тыныс алу қызметінің бұзылуына байланысты сырқаты күрт ушыққан жағдайда (зерттелетін адам тиісті медициналық қорытынды ұсынады);

      2) зерттелетін адам алкогольге немесе есірткіге мас күйде болса, сондай-ақ улануының қалдық құбылыстары болса;

      3) жүктілігі туралы деректер болса ПГЗ жіберілмейді.

      136. ПГЗ барысында қажеттілігіне қарай полиграфолог анықталуы тиіс тақырыптардың сұрақтарына өзгерістер мен түзетулер енгізуге құқылы, бұл ретте сұрақтың мәнін өзгертпейді.

      137. Зерттеу жүргізген кезде оны аудио және бейнеге жазып алу жүзеге асырылады, ол туралы зерттелетін адамға хабарланады.

      138. ПГЗ өткізу кезінде полиграфолог ғылыми сынақтан өткізілген, полиграфологтар қауымдастықтары ұсынған әдістемелерді пайдаланады.

      139. Зерттелетін адамды үздіксіз тестілеудің ұзақтығы 180 минуттан аспайды. Жүктемені азайту үшін тестілеу барысында зерттелетін адамға ұзақтығы 15 минутқа дейінгі демалыс беріледі.

      Зерттеу жүргізген кезде бір полиграфологқа арналған жұмыс жүктемесі күніне екі адамнан аспауы тиіс.

      140. Зерттелетін адам ПФЗ осы мақсатта арнайы жабдықталған үй-жайда өтеді.

      141. Зерттеуден өту нәтижелері бойынша зерттелетін адамның қойған сұрақтарға берген жауаптарының дұрыстығы туралы тұжырымы бар қорытынды жасалады. Қорытындыда жүргізілген зерттеулердің мәнін барынша анықтайтын қосымша мәліметтер көрсетіледі.

      142. Зерттеу барысында алынған ақпарат жасырын сипатта болады, сондай-ақ қосалқы мәнге ие болады, кадр қызметтерінің қызметкерлері ҚР ҰҰ әскери қызметке қабылдау туралы мәселені шешкен кезде пайдаланады.

      143 Полиграфологиялық зерттеу нәтижелері туралы қорытындыны полиграфолог үш жұмыс күні ішінде екі данада әзірлейді. Қорытындының бір данасы кадр қызметтерінің және саптық бөлімдердің өкіліне "Полиграфологиялық зерттеуден өту туралы қорытынды беруді есепке алу журналына" жазба қалдырып, қол қою арқылы беріледі.

      144. ПГЗ нәтижелері бойынша қорытынды конвертке салынады, ӘДК мөрі қойылады және тікелей бөлім командиріне (бастамашы) ұсынылады.

      145. ПГЗ бас тартылған жағдайда "Полиграфологиялық зерттеуден өтуден бас тарту актісі" әзірленеді.

      146. Зерттеудің нәтижелерін жария еткені және бұрмалағаны үшін полиграфологқа және ҚР ҰҰ мүдделі қызметтерінің бастықтарына Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жауапкершілік жүктеледі.

      147. Зерттеу нәтижелері туралы қорытындының екінші данасы, жолдама, полиграфологиялық зерттеуден өтуден бас тарту актісі, полиграфологиялық зерттеу туралы декларация, полиграммалар түріндегі психофизиологиялық реакциялар электрондық тасымалдағышы, аудио және бейне материалдар ӘДК архивінде ағымдағы жыл ішінде сақталады, кейіннен материалдар сақтау үшін Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланының архивіне жіберіледі.

      148. Полиграфқа техникалық қызмет көрсету бес жылда бір рет жүргізіледі.

6-тарау. ӘДК медициналық құжаттарын ресімдеу

      149. Куәландыру нәтижелері бойынша ӘДК мынадай қорытындылар шығарады:

      1) орта техникалық және кәсіби, жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру бағдарламаларын, жоғары оқу орындары жанындағы әскери факультеттерге түсу бағдарламаларын іске асыратын әскери оқу орындарына, соның ішінде шетел мемлекеттерінде оқуға түсетін азаматтарға және әскери қызметшілерге қатысты:

      ____________________________________ түсуге жарамды (жарамсыз); (оқу орнының атауы)

      ____________________________________ түсуге жарамсыз, әскери қызметке шамалы шектеулермен жарамды; (ЖОО, факультеттің атауын көрсету)

      2) келісімшарт бойынша әскери қызметке кіретін адамдарға қатысты:

      келісімшарт бойынша әскери қызметке кіруге жарамды;

      келісімшарт бойынша әскери қызметке шамалы шектеулермен жарамды;

      кейіннен медициналық куәландыра отырып, тексеру қажет;

      медициналық куәландыруға келмеуіне (толық тексерілмеуіне) байланысты қорытынды шығарылған жоқ;

      келісімшарт бойынша әскери қызметке кіруге жарамсыз.

      1) шақыру бойынша әскери қызмет өткеретін әскери қызметшілерге қатысты:

      әскери қызметке жарамды;

      әскери қызметке шамалы шектеулермен жарамды;

      әскери қызметтің міндеттерін орындаудан ____ тәулікке босатылсын (әскери бөлім медициналық пунктінің лазаретіне жатқызылады);

      әскери қызметтің міндеттерін орындаудан ішінара (жұмыстың, сабақтың, нарядтың қандай түрлерінен босатылатыны көрсетіледі)__ тәулікке босатылсын;

      науқастануы бойынша ____ тәулік демалыс берілсін;

      әскери қызмет өткеру орны бойынша одан әрі медициналық куәландыра отырып, науқастануы бойынша ____ тәулікке демалыс берілсін;

      әскери қызметке бейбіт уақытта жарамсыз, соғыс уақытында шектеулі жарамды;

      әскери есептен шығара отырып, әскери қызметке жарамсыз;

      2) келісімшарт бойынша әскери қызмет өткеріп жатқан әскери қызметшілерге және әскери оқу орындарының курсанттарына қатысты:

      әскери қызметке жарамды;

      әскери қызметке шамалы шектеулермен жарамды;

      __ айдан кейін кейіннен медициналық куәландырумен шамалы шектеулермен әскери қызметке жарамды;

      науқастануы бойынша ____ тәулік демалыс берілсін;

      одан әрі медициналық куәландыра отырып, науқастануы бойынша __________ тәулікке демалыс берілсін ____________________________________ (өткізу орнын көрсету);

      науқастануы бойынша демалыс __ тәулікке ұзартылсын;

      әскери қызмет міндеттерін орындаудан______тәулікке босатылсын;

      әскери қызмет міндеттерін орындаудан______тәулікке ішінара босатылсын _____________________________________________________________ (қандай жұмыс, наряд және т.б. түрлерінен екенін көрсету);

      _______________айдан кейін қайта медициналық куәландырылуы тиіс (мерзімі көрсетіледі) (қорытынды соғыс уақытында шығарылады);

      әскери қызметке шектеулі жарамды;

      әскери қызметке бейбіт уақытта жарамсыз, соғыс уақытында шектеулі жарамды;

      әскери есептен шығара отырып, әскери қызметке жарамсыз.

      3) он сегіз жасқа толмаған курсанттарға қатысты:

      _____________________________________ оқуға жарамды (жарамсыз) (әскери оқу орнының және факультеттің атауы)

      әскери қызметке жарамдылық санатын көрсете отырып;

      әскери қызметтің міндеттерін орындаудан ____ тәулікке босатылсын; әскери қызметтің міндеттерін орындаудан ішінара (жұмыстың, сабақтың, нарядтың түрлерінен босатылатыны көрсетіледі) ____ тәулікке босатылсын;

      4) АМБ әскери қызметшілеріне қатысты:

      АМБ әскери қызметке жарамды;

      АМБ әскери қызметке жарамсыз_______________________________ (әскери қызметке жарамдылық санатын көрсету);

      7) РЗ-мен, ИРК-пен, ЗОҚ-пен, ЭМӨ көздерімен қызмет өткеру үшін іріктелетін және қызмет өткеріп жатқан әскери қызметшілерге қатысты:

      __________________________________ қызметке жарамды; (зиянды фактор көрсетіледі)

      _______________________________________________ қызметке жарамсыз; (зиянды фактор көрсетіледі) (әскери қызметшілер үшін әскери қызметке жарамдылық санаты көрсетіледі);

      8) оқу бөлімдеріне іріктелетін әскери қызметшілерге және оқу бөлімдерінің курсанттарына қатысты:

      оқу бөлімінде оқуға (белгілі бір әскери-есептік мамандық бойынша) жарамды (жарамсыз) _____________________________________________; (әскери қызметке жарамдылық санаты көрсетілсін)

      9) емделу және санаторлық-курорттық мекемеге емделуге, науқастануы бойынша демалысқа, қызмет орнына және денсаулық жағдайы бойынша әскери қызметтен шығарылғаннан кейін таңдап алған тұрғылықты жеріне бара жатқан әскери қызметшіге ілесіп жүру қажет болса, ӘДК ілесіп жүретін адамдардың санын, көлік түрін көрсете отырып, ілесіп жүру қажеттігін айқындайды.

      150. ӘДК отырыстарының хаттамалары кітабын барлық ӘДК-да сол комиссиялардың хатшылары жүргізеді. ӘДК отырыстарының хаттамаларына бастық, ӘДК отырысына қатысқан комиссия мүшелері (екеуден кем емес) және комиссия хатшысы комиссия отырысы өткізілген күні қол қояды, ал комиссия қорытындысы куәландырылушыға жарияланады.

      Штаттық ӘДК-де осы Қосымшаларға 23-қосымшаға сәйкес нысан бойынша сырттай сараптама жүргізу хаттамаларының кітабы да жүргізіледі. Сырттай сараптама жүргізу материалдары жеке іске тігіледі және 60 жыл бойы сақталуы тиіс.

      151. Хаттамалары кітабына куәландырылушының паспорттық деректері (жеке басын куәландыратын құжат негізінде), арнайы тексерудің нәтижелері, науқастанудың белгіленген диагнозын растайтын арнайы зерттеулер нәтижелері және ӘДК қорытындысы жазылады.

      152. ӘДК қорытындысын науқастануы туралы куәлікпен ресімдеген жағдайда ӘДК отырыстарының хаттамалары кітабына арнайы тексеру нәтижелерін жазбауға рұқсат етіледі. Науқастануы туралы куәліктің бір данасы ӘДК отырыстарының хаттамалары кітабына қосымша ретінде сақталады.

      Хаттамалары кітабында және науқастануы туралы куәліктің көрсетілген данасында штаттық ӘДК хаттамасының күні, нөмірі және қорытындысының мазмұны жазылады.

      153. Штаттық, штаттық емес ӘДК отырыстарының хаттамалары кітаптары, науқастануы туралы куәліктер (медициналық куәландыру туралы анықтамалар) 60 жыл бойы сақталуы тиіс.

      154. Уақытша әрекет ететін ӘДК отырыстарының хаттамалары кітабы 10 жыл бойы сақталуы тиіс.

      155. Хаттамалары кітабын штаттық ӘДК тікелей осы комиссияларда куәландырылатын адамдарға жүргізеді.

      156. Штаттық ӘДК-ге ұсынылған науқастануы туралы куәліктерді (медициналық куәландыру туралы анықтамаларды) қараған кезде штаттық ӘДК бекіткен қорытындыға бастық, комиссия отырысына қатысқан комиссия мүшелері (кемінде екеу) және хатшы қол қойған науқастануы туралы куәліктердің (медициналық куәландыру туралы анықтамалардың) төртінші данасы ӘДК отырыстарының хаттамалары болып табылады.

      Науқастануы туралы куәліктің төртінші данасы 60 жыл сақталуы тиіс.

      157. Науқастануы туралы куәлік бейбіт уақытта осы Қағидаларға 29-қосымшаға сәйкес нысан бойынша:

      1) әскери қызметке шектеулі жарамды;

      бейбіт уақытта әскери қызметке жарамсыз, соғыс уақытында шектеулі жарамды;

      әскери есептен шығара отырып, әскери қызметке жарамсыз деп танылған барлық әскери қызметшілерге;

      2) оқуға жарамсыз деп танылған әскери оқу орындарының курсанттарына (офицерлік атақтары жоқ тыңдаушыларға);

      3) АМБ әскери қызметке жарамсыз деп танылған АМБ әскери қызметшілеріне;

      4) РЗ-мен, ИРК-пен, ЗОҚ-пен, ЭМӨ көздерімен қызмет өткеретін және РЗ-мен, ИРК-мен, ЭМӨ көздерімен жұмыс істеуге жарамсыз деп танылған әскери қызметшілерге қатысты:

      5) әскери қызмет өткерген азаматтарға және куәландырылатын адамдарға олардың әскери қызметтен шығарылуы сәтіндегі жарамдық санатын айқындау үшін;

      6) әскери қызметке шақырылған, бірақ әскери бөлімдерге жіберілмеген және:

      әскери қызметке шектеулі жарамды;

      әскери есептен шығара отырып, әскери қызметке жарамсыз;

      бейбіт уақытта әскери қызметке жарамсыз, соғыс уақытында шектеулі жарамды;

      әскери қызметке шектеулі жарамды деп танылған запастағы офицерлерге жасалады.

      158. ӘДК-нің науқастануы туралы куәлікпен, әскери қызметке жарамдылық санатын өзгерту анықтамасымен ресімделген қорытындысын штаттық ӘДК бекітеді.

      159. Жүктілігіне байланысты РЗ-мен, ИРК-пен, ЗОҚ-пен, ЭМӨ көздерімен қызметке жарамсыз деп танылған әскери қызметші-әйелдерге ӘДК қорытындысы анықтамамен ресімделеді және штаттық ӘДК бекітпейді (бақыламайды).

      160. Сараптамалық құжаттар (науқастануы туралы куәлік басқа медициналық құжаттармен бірге) бекіту үшін төрт данада штаттық ӘДК жіберіледі. Бекітілген (бекітілмеген) соң, науқастануы туралы куәліктің үш данасы науқастануы туралы куәлікті ресімдеген ӘДК-ге жіберіледі, ал төртінші данасы штаттық ӘДК-де сақталады.

      Бекітілген соң, науқастануы туралы куәліктің бірінші және екінші данасын науқастануы туралы куәлікті ресімдеген ӘДК әскери қызметшінің қызмет орны бойынша әскери бөлімге жолдайды, ал үшінші данасы ӘДК-де сақталады.

      161. Әскери қызмет өткерумен байланысы жоқ науқастанумен әскери қызметке жарамсыз деп танылған мерзімді қызметтегі әскери қызметшілердің науқастануы туралы анықтама бес данада бекіту үшін штаттық ӘДК-ге жолданады.

      Штаттық ӘДК бекіткеннен кейін науқастануы туралы куәліктің үш данасы науқастануы туралы куәлікті ресімдеген ӘДК-ге қайтарылады, төртінші данасы әскери қызметшінің әскерге шақырылған жері бойынша ҚІД-ге жіберіледі, бесінші данасы штаттық ӘДК-де сақталады.

      162. Штаттық ӘДК психикалық бұзылулары, қатерлі жаңа өскіндері, венерологиялық аурулары бар адамдарға, ЖИТС-пен науқастанғандарға, АИТВ-жұқтырғандарға жасалған науқастануы туралы куәліктердің немесе анықтамалардың әрбір данасының беткі жағының жоғарғы бөлігіне мынадай мазмұндағы мөртабанды қояды: "Көшірмелер жасауға, қолға беруге, мәліметтерді жариялауға тыйым салынады".

      163. Медициналық куәландыру кезінде науқастануы бойынша демалысқа мұқтаж деп танылған әскери қызметшілерге Медициналық куәландыру туралы анықтама үш данада ресімделеді.

      Анықтаманың бірінші және екінші даналары әскери қызметшінің әскери қызмет өткеру орны бойынша әскери бөлімнің командиріне жіберіледі, ал үшіншісі штаттық ӘДК-де бақылау үшін басқа медициналық құжаттармен бірге қалады.

      164. Штаттық ӘДК-де бекітілмеген сараптамалық құжат сарапшының қорытындысымен қоса оны жасаған ӘДК-ге қайтарылады. Сарапшының қорытындысында оның бекітілмеу себебі мен тиісті нұсқаулар мазмұндалады.

      Бекітілмеген сараптамалық құжаттың бір данасы штаттық ӘДК-де 5 жыл бойы сақталады.

      165. Штаттық емес ӘДК бекітілмеген сараптамалық құжатты алғаннан кейін бекітілмеу себептеріне талдау жүргізеді, штаттық ӘДК нұсқауларын орындайды және осы Қағидамен белгіленген тәртіпте қайта бекітуге жолдайды.

      Бекітілмеу себептерін талдау нәтижелері, штаттық ӘДК нұсқауларын орындау куәландырылушының сараптамалық құжатында көрсетіледі.

      Бұрын бекітілмеген сараптамалық құжатты қайта бекітуге ұсынбау жағдайлары туралы штаттық емес ӘДК штаттық ӘДК-ні себептерді негіздеумен жазбаша түрде хабардар етеді.

      166. Соғыс уақытында науқастануы туралы куәлік:

      1) әскери қызметке жарамсыз, 6-12 айдан кейін қайта медициналық куәландырумен әскери қызметке уақытша жарамсыз деп танылған барлық әскери қызметшілерге

      2) әскери қызметке жарамсыз деп танылған запастағы офицерлерге жасалады.

      167. Соғыс уақытында науқастануы туралы куәлікпен ресімделген ӘДК қорытындысы штаттық ӘДК-де бекітілуге, ал медициналық куәландыру туралы анықтамамен ресімделген қорытынды бақылауға жатады.

      168. ӘДК-нің сот ұйғарымы бойынша бұған дейін ведомстволық штаттық ӘДК куәландырған әскери қызметшілерге қатысты шығарған шешімі осы Қағидаларға 25-қосымшаға сәйкес нысан бойынша соттың ұйғарымы бойынша анықтамамен ресімделеді.

  Қазақстан Республикасының
Ұлттық ұланында әскери-
дәрігерлік сараптама өткізу
қағидаларына
1-қосымша

      Әскери бөлімнің (мекеменің)

      бұрыштық мөртабаны

      ___________________________________________________________________

      (әскери-медициналық мекеме көрсетіледі)
бастығына (командиріне)
медициналық куәландыруға ________ жолдама

      1.______________________________________________________________ (медициналық куәландыру мақсаты, сондай-ақ ӘДК-ға жіберу себебі көрсетілсін: денсаулық жағдайы бойынша, әскери қызмет өткеру үшін жаңа келісімшарт жасасу, әскери қызметте болу уақытында шекті жасқа жетуі бойынша, ұйымдастыру-штаттық іс-шаралар бойынша алдағы уақытта әскери қызметтен босатылу) үшін медициналық куәландырылуға жіберіледі.

      2. Тегі, аты, болса әкесінің аты ____________________________________

      3. Әскери атағы ________________________________________________

      4. Туған жылы__________________________________________________

      5. Әскери бөлім ________________________________________________

      6. Мамандығы _________________________________________________

      7. Әскери қызметке шақырылды (келісімшарт бойынша түсті) ____

      _________________________________________________________

      (қорғаныс істері жөніндегі бөлім (басқарма), әскери қызметке шақырылған, келісімшарт бойынша түскен айы мен жылы көрсетілсін)

      8. Алдын ала диагнозы __________________________________________

      9. Жіберілген күні______________________________________________

      10. ӘДК қорытындысын ________________________________________

      (әскери бөлімнің немесе кадр қызметінің атауы мен пошталық мекенжайы)

      _______________________________________________ жіберуіңізді сұраймын.

      11. Ерекше белгілер _______________________________________________

      Командир (бастық) _______________________________________________

      (әскери атағы, қолы, аты-жөні, тегі)

      М.О.

      Ескертпе:

      1. Әскери қызметшілерді АМБ-да қызмет атқаруға жарамдылығын анықтау үшін жіберу кезінде 10-тармақта олардың арнайы мақсаттағы бөлімшелерге тиесілігі көрсетіледі.

  Қазақстан Республикасының
Ұлттық ұланында әскери-
дәрігерлік сараптама өткізу
қағидаларына
2-қосымша

Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланында әскери-дәрігерлік сараптама өткізу кезіндегі зерттеу әдістемесі

1-тарау. Жалпы ережелер

      1. Әскери-дәрігерлік комиссияда медициналық куәландыру әскери қызметке (оқуға) кандидаттар, әскери қызметшілер өздерінің аурулары немесе олардың біліну дәрежелері туралы айтуға немесе патологиялық ауру сипаттарын білдіруге мүдделілік танытпаған кезде, науқастануы бойынша шығуға мүдделі, өздерінің сырқаттарын асырып айтуға немесе сылтау іздеуге бейім әскери қызметшілерге қатысты өткізіледі.

      2. ӘДК мамандарын куәландырылушылардың белгілі бір тексеруді талап ететін дене және психикалық саулығын неғұрлым толық және тиімді бағалау міндеті біріктіреді.

      3. Медициналық куәландырылушының актісі мен картасы комиссиядан өту кезінде куәландырылушының қолында болатындықтан, психиатрдың жазбасы оларға қолжетімді болмауы тиіс, сондықтан психиатр актіні не картаны қорытынды комиссияға ұсыну үшін өзіне қалдыра отырып, ең соңғы болып куәландырады.

      4. Комиссиядан өту кезінде мамандар куәландырылушы мінезінің ерекшелігін немесе ауру белгілерін (жанжалға бейімділік, ашуланшақтық, мінез-құлқының ерекшелігі) анықтаса, өз көзімен көрген сарапшы әңгімелесу кезінде пайдалану үшін ол туралы психиатрға хабарлайды.

      5. Куәландырылушы барлық сарапшыдан (психиатрдан басқа) өткен соң ең соңында психиатрға (ол бар жерде) келеді, психиатр психологтың берген мәліметтерін пайдалана отырып, әңгімелеседі.

      6. Терапевт бірқатар мамандардың: окулистің (гипертензияның сипатты белгілері бар, склеротикалық және дистрофиялық өзгеріс белгілері бар көз ұясының жағдайы), невропотологтың (вегетативті-тамырлы дисфункциялар және т.б.), хирургтың (жүрек және басқа органдарға рефлекторлық ауру беретін остеохондроздар, органдарға рентгенологиялық және басқа да зерттеулер жүргізуді талап ететін кеуде клеткаларының деформациялануы), оториноларингологтың (органдар мен жүйелердің қабынуын білдіретін мұрын қуыстарының инфекция ошағы) деректерін пайдаланады. Сондықтан терапевт зерттеуді көрсетілген мамандардан кейін жүргізеді.

      7. Невропатологтың сүйектерді байланыстыратын аппараттардың зақымдануын және (жиі кездесетін остеохондрозды қоса алғанда) нервтері зақымданған сүйектің сынуын анықтайтын хирургтен, сондай-ақ қарау кезінде бас миының тамырларына әсер ететін көз ұяшығындағы өзгерісті анықтайтын окулистен кейін куәландыру жүргізгені мақсатқа сай.

      Басқа дәрігер-сарапшылардың арасында кезекшілікті реттеудің объективті қажеттілігі жоқ.

      8. Медициналық куәландыру санитарлық нормаларға сәйкес үй-жайларда жүргізіледі: көлемі бойынша кемінде 9 метр, оның ішінде куәландырылушыны қоса алғанда бір адамға 3 метр, жарықтандыру люминесцентті жарықтандыру кезінде кемінде 300 люкс және қыздыратын шаммен жарықтандыру кезінде 150 люкс, қолайлы температура кемінде 18 градус.

      9. Тексерілушінің психикалық денсаулығын, жеке басының сипаттық ерекшелігін нәтижелі сараптау үшін, онымен ашық, сенімді әңгіме өткізу қажеттілігі психиатрға, сондай-ақ психологқа жеке қызмет бөлмесін бөлуді талап етеді.

      10. Көшенің тыныш жағында орналасқан жеке қызмет бөлмесінде терапевт сапалы аускультативтік зерттеуді қамтамасыз ететін куәландыру жүргізеді.

      11. Көздің өткірлігін зерттеуді офтальмолог тексерушіден Головин-Сивцев кестесіне дейінгі ара қашықтық 5 метр болатын, ұзындығы кемінде 5,5 метр кабинетте жүргізіеді. Офтальмоскопия жүргізу үшін қараңғыланған үй-жай жабдықталады.

      12. Оториноларингологтың қызмет бөлмесі шудан оқшауландырылған, жасанды жарық көзімен қараңғыланған, 6 метр қашықтықтан есту қабілетін тексеру үшін диагоналы кемінде 6,5 метр болуы тиіс. Ыңғайлы болу үшін еденге 0,5 метр сайын белгілер жасалады.

      13. Бір қызмет бөлмесінде офтальмолог пен ЛОР-дәрігердің; невропатолог пен хирургтың бірге жұмыс істеуіне рұқсат етіледі.

      14. Жаппай психологиялық зерттеу жүргізу үшін кең зал жабдықталады, әр тексерілуші жеке жұмыс орнымен қамтамасыз етіледі. Штаттағы бір психологқа бекітілген отырғызылатын орынның саны 12-ден аспауы тиіс. Куәландыруға дейінгі кезеңдегі медициналық бақылау туралы ӘДК-ға түскен ақпараттың көлеміне қарамастан дәрігер-сарапшылар ұсынылған құжаттарды мұқият зерттеп, анамнестикалық мәліметтер жинайды, жан-жақты объективті клиникалық, зертханалық және басқа да қосымша зерттеулер жүргізеді.

      15. Әскери-дәрігерлік сараптауда өмір анамнезі және сырқат анамнезі ерекше орын алады. Аталған зертханалық зерттеу деректеріндегі патологиялық өзгерістермен қатар қозғалыс нүктесі болып табылатын куәландырылушы туралы мәліметтің бағалылығы мақсатқа бағытталған сұрақтар қоя білуге де байланысты.

      16. Егер зерттеу әдістемесі, препараттар (вестибулометрия, мистикалар, мидриатикалар және т.б.) зерттеуді қиындатса немесе басқа мамандардың тексеруіне мүмкіндік бермесе, оларды қолдану ӘДК-да куәландырудың соңында белгіленеді.

      17. Қызметке жарамдылыққа сырқаттану сипаты немесе дене кемістігі, оның кезеңі, ауыру процесінің бұзылу және компенсация дәрежесі, сол аурудың асқынуына ықпал еткен нақты жағдайлар, сондай-ақ органның (жүйенің) және тұтас организмнің компенсаторлық мүмкіндігі және функционалдық икемділігі ескеріле отырып, жеке баға берілуі тиіс.

      18. Нормадан ауытқушылыққа күдік туған жағдайда куәландырылушы байқалған өзгеріске және тиісті мамандардың медициналық куәландырылуларына қарай жан-жақты тексеру жүргізуге тиіс. Егер амбулаторлық тексеру кезінде диагноз түсініксіз болса, куәландырылушы стационарлық тексеруге жіберіледі.

2-тарау. Хирургиялық зерттеу және антропометриялық өлшемдері

      19. ӘДК-нің штатында орта медицина қызметкерлері (медициналық тіркеушіден басқа) болмаған жағдайда, хирург-сарапшы жалпы дененің дамуын анықтау үшін өлшеу құралдарының көмегімен: бойына, дене салмағына, кеуденің ауқымына, өкпенің өміршеңдік сыйымдылығына, қол білезігінің күшіне және тұлғалық күшіне негізгі антропометриялық өлшеулер жүргізеді.

      20. Мына жағдайларда бойын:

      1) тұрып өлшету үшін, куәландырылушы бой өлшегішке шығып, оның тік тұрған планкасына жауырын аралығын, жамбасын және өкшесін тигізіп тұрады. Құлақтың үстіңгі жағы мен көз қуысының сыртқы бұрышы бір горизонталь бағытта жату үшін бас тік ұсталады. Бой өлшегіштің жылжымалы планкасы төбеге тиіп тұруы керек;

      2) отырып өлшету үшін, куәландырылушы бой өлшегіштің ашылып-жабылатын орындығына түзу отырып, бой өлшегіштің тік планкасына жауырын ортасын және бөксесін тигізеді. Бас тұрып өлшенгендегідей сол қалпында ұсталады. Аяқтары тізеден тік бұрыш тәрізді бүгіледі. Есеп отырғандағы жоғарғы нүктеден 0,5 сантиметрге (бұдан әрі - см) дейінгі дәлдікпен жүргізіледі.

      21. Дененің салмағы медициналық таразыда өлшенеді. Куәландырылушы таразының ортасына тұрады. Көрсеткіштер 0,1 килограмм дейінгі дәлдікпен жазылады.

      22. Кеуденің ауқымы резеңке өлшегіш лентасымен күш түсірмей, артынан – жауырынның төменгі бұрышының астымен, алдынан – еркектерді кеудесінің төменгі тұсынан, ал әйелдерді кеудесінің үстінен IV жұп қабырғасы шеміршегінің тұсынан өлшенеді. Куәландырылушы бұл кезде қолдарын түсіріп, тыныш тұрады. Мұнда үш көрсеткіш белгіленеді: тыныс алу үзілісі сәтінде, терең дем алу және дем шығару.

      23. Өкпенің өміршеңдік сыйымдылығы спирометрдің немесе пневмотахометрдің көмегімен анықталады. Куәландырылушы терең дем алғаннан кейін, оны трубкаға жібереді.

      24. Қол білезігінің күші қолын алға созған күйі әуелі оң, содан соң сол қолымен барынша динамометрді қысумен өлшенеді.

      25. Тұлғалық күш тұлғалық динамометрді пайдаланумен анықталады. Куәландырылушы тізесінің тұсындағы динамометрдің тұтқасынан екі қолымен айқастырып, тізесін бүкпей барынша тартады.

      26. Хирургиялық зерттеудің тікелей міндеті қызметте нақты лауазымда істеуге кедергі болатын хирургиялық ауруларды және тірек-қозғалыс аппаратында, бұлшық ет пен тамыр жүйелерінде, зәр жолдары жүйелерінде болуы мүмкін ауытқушылықты табу болып саналады.

      27. Дененің даму деректерін дұрыс бағалау, сондай-ақ көрінбейтін жасырын немесе басталып келе жатқан хирургиялық ауруды табу тек жоспарлы тексеру кезінде ғана анықталады.

      28. Зерттеуді бастар алдында хирург шағымды, бұрынғы жарақаттары, хирургиялық аурулары және жедел операциялары туралы деректерді анықтайды.

      29. Куәландырылушы жалаңаш күйінде қаралады. Дененің мүсіні сагитталдық және қапталдық тегістікте тексеріледі. Дұрыс мүсін басты түзу (тік) ұстаумен және мойын-иық сызығының симметриялы көрінісімен, қылқанды өсіндінің орта қалпымен, жауырын бұрыштарының бір деңгейде және симметриялы орналасуымен, мықын үш бұрышының бірдей конфигурациясымен, кеуде клеткаларының сәл алға шығыңқылығымен және аяқтарының дұрыс пішінімен сипатталады.

      30. Тері қабаттарының: пигментациясы, жұқаруы, қабыршақтануы, құрғауы, трофиялық және басқа да бұзылуы тексеріледі. Мұнымен бірге қалқанша безінің көлемі анықталады. Тыртықтар болса, олардың сипаты мен қайдан пайда болғаны анықталады.

      31. Кеуде қуысын тексергенде омыртқаның қисаюымен байланысты немесе бұрыннан бар деформация (түтік тәрізді немесе килевидтік кеуде) тексеріледі. Бұғананың дұрыстығы анықталады.

      32. Іш және оның пішіні тексеріледі. Қарау кезінде сыртқы жыныс органдарының даму аномалиясына назар аударылады.

      33. Жауырынның асимметриясы анықталса, оның омыртқаның деформацясымен немесе Шпренгель ауруымен – жауырынның туғаннан биік орналасуына байланысты екеніне назар аударылады. Омыртқаның деформациясы кезінде кеуде бөлігінде көбінесе кифоз, сирек - лордоз, белде – лордоздың жиі күшеюі, сирек – кифоз анықталады. Сколиоздың болуына және оның түріне назар аударылады.

      34. Куәландырылушының тұрысына баға беріледі. Мәжбүр болып отырған жағдай мүмкін ауруды сезінуіне, анатомиялық өзгерістерге немесе компенсация нәтижесіндегі патологияларға байланысты болуы мүмкін.

      35. Аяқ-қолдар ішкі немесе сыртқы ротациялы, түсіру және көтеру, бүгілу және жазылу жағдайында болады.

      Бұрынғы сынған, шыққан сүйектер мен буындарды және басқа да зақымдарды анықтау үшін негізгі тану тармақтарына, сүйектердің дөңес жерлеріне, бұлшық ет үстіне назар аударылады. Қалыпты шынтақ буыны иықтан созылған қалыпта иық сүйегінің үстіңгі бұлшық еті мен шынтақтың ұшы бір сызықтың бойында болады. Шынтақ буыны бүгілгенде бұл тану тармақтары шынтақтың ұшымен тең бүйірлі үшбұрыш құрайды.

      36. Жамбастың пішіні және орналасуы тексеріледі. Көп адамдардың (80 процентке дейін) қалыпта бір аяғы екінші аяғынан қысқарақ болатынын еске сақтау керек. Аяқ бір-бірінен 2 сантиметрге немесе одан көбірек қысқа болған жағдайда жамбастың айтарлықтай қисықтығы байқалады. Қысқарған аяқты созған жағдайда жамбастың қисықтығы жойылады. Мұндай жағдайларда омыртқаның компенсаторлық қисаюын деформацияға жатқызуға болмайды.Аяқтардың ұзындықтары бірдей болса және жамбастың деформациясы кезінде қосымша тексеруді қажет ететін омыртқа деформациясын есепке алмау керек.

      Бөксе қатпарлары мен жамбас сүйегінің үлкен ұршығының симметриялықтары байқауға алынады.

      37. Белдемше-құйымшақ аумағы мен артқы тесік аумағында эпителиалды құйымшақ жолдары мен олардың асқынуы, созылмалы парапроктит, параректальды терең жараларының, геморриальді түйіндердің, артқы тесіктің үңіреюінің пайда болуы тексеріледі. Бар болуы мүмкін геморроидальді түйіндердің және тік ішектің шығып кетуін тексеру куәланушының жүресінен отырған күйінде жеңіл және күшті, қатты күшенген жағдайында тексеріледі.

      Тік ішек пен аталық бездің қабынуын саусақпен тексеру көрсеткіштері бойынша жүргізіледі.

      38. Аяқтарды қарау кезінде олардың осінің жағдайы тексеріледі. Мыналар анықталады: түзу аяқтар, 0-тәріздес, тізелер біріккенде, тірсек иіндері бір-бірінен ажырап, жамбас пен тірсек білектері сыртқа ашылатын бұрыш құрайтын Х-тәріздес аяқтар ажыратылады. Аяқтың 0-тәріздес қисаюын анықтау үшін тірсектің ішкі жіліншегінің арасындағы ара қашықтық өлшенді.

      Табандары мен өкшесі тексеріледі.

      39. Бас сүйегін қолмен басқанда шеңбер сүйектерінің жарақаттанудан немесе операциядан кейінгі ақаулары, жұмсақ тканьдер мен сүйектердің ісік тәріздес өсінділерін байқауға болады.

      40. Шеткі лимфа түйіндерінің жағдайы, тері тургоры мен оның температурасы, тұлғаның дамуы анықталады.

      41. Қарынды саусақпен басу арқылы оның көк етінің жай тұрған және күшейген кездегі жағдайы (қарын ақ сызығының жарығы, кіндік, сыртқы шап жарығы, операциядан кейінгі жарықтар), ішкі ағзалардың, сыртқы шап сақиналарының жағдайы анықталады.

      Жарықтың бұлтиюы болса, оның көлемі, ішіндегісі және орнына келуі бағаланады.

      42. Дамудың аномалиясын, ұрық безінің және ұрық түтікшесінің шеменін, ісіктерін, тас байлануын, қабынуларын анықтау мақсатында аталық бездер, олардың қосымшасы, ұрық түтікшелерінің элементтері, аталық без саусақпен басып тесеріледі.

      43. Тірек қозғалысы аппараттарының және омыртқалардың күйін бағалау үшін оның анатомиялық өзгерістерін ғана емес, сонымен ірге функционалдық мүмкіншіліктерін де анықтау қажет. Ірі буынның анкилозы аяқ-қолдың (сегменттің) функционалдық қолайлы бірқатар жағдайларда әдеттегі атқаратын жұмыс көлемін шектемейтінін ескеру қажет.

      44. Аяқ-қол буындарындағы қозғалыс көлемін зерттеу барлық жазықтар бойынша белсенді және баяу қимылдардан басталады.

      45. Аяқ-қолдар ауқымын өлшеу сантиметрлік лентамен симметриялы учаскелерде: - жоғарғы, орта және төменгі үштен бірін, иық пен тірсектің неғұрлым жуан жерлерін өлшеу арқылы жүзеге асырылады.

      46. Буындардағы қозғалыс көлемін өлшеу кезінде қателіктер жібермеу үшін мынадай әдістеме басшылыққа алынады:

      1) иық буыны - бүгу: куәландырылушы дәрігерге қарай қырынан тұрады. Бұрыш өлшегіштің қозғалмайтын браншасы дененің тік осіне параллель қойылады, ось пен қозғалмалы бранша – иық сүйегінің үлкен ұршығын, оның сыртқы ойпаңымен жалғастыратын сызыққа параллель және ортасына орналасады.

      Куәландырылушы денесін шалқайтпай және иық белдемшесінің көмегінсіз қолдарын тік созып, барынша жоғары көтереді. Жазу: дәл сол жағдайда қол барынша сыртқа қарай созылады. Созу: куәландырылушы дәрігерге арқасын беріп тұрады. Жауырын бұрыштары бір деңгейде, жауырынның ішкі шеті омыртқаның тік сызығына параллель жатады. Өлшегіштің қозғалмайтын браншасы дененің тік осіне параллель орналасады, қозғалатыны - акромионды шынтақ сүйегінің шыбықшасымен жалғастыратын сызыққа параллель орналасады.

      2) Шынтақ буын – бүгу және жазу: куәландырылушы дәрігерге қарай қырынан тұрады, алақандарын алға қаратып, қолдарын төмен салбыратады. Бұрыш өлшегіштің жылжымайтын браншасы иық сүйегінің дөңесін қолтық сыртымен жалғастыратын сызыққа паралелль, ал жылжымалы бранша – иық сүйегінің қолтық сыртын кәрі жіліктің без тәріздес өсіндісімен жалғыстыратын сызықпен параллель орналасады. Бұғана жайлап бар мүмкіндігінше иіледі. Бұрыш өлшегіштің осі шынтақ буынның көлденең осіне (қолтықтың сыртқы ішкі төменгі жалғастыратын сызыққа) сәйкес келуі тиіс.

      3) Білезік буыны - сыртқа қарай жазу, ішке қарай, ульнарлық және радиальдік бүгу. Бұғана көлденең жазықтықта, білезік тік ұсталады және бас бармақ бүгіледі.

      Бұрыш өлшегіштің жылжымайтын браншасы білезік сүйегінің біз тәріздес өсіндісі мен екі басты бұлшық ет сіңірінің сырт жағына паралелль, ал жылжымалы бранша екінші жіліншек сүйектің ұзына бойына орналастырылады. Алақан сыртқа, ішке бүгіліп жазылады, бұл ретте бұрыш өлшегіштің осі буынның көлденең осімен сәйкес келуі тиіс.

      4) сан-жамбас буыны – бүгу және жазу: куәландырылушы шалқасынан жатып, тексерілетін аяғын созады, екіншісін сол жамбас буынынан және тізе буынынан барынша бүгіп, сол қолымен ұстап отырады. Бұрыш өлшегіштің жылжымайтын браншасы үлкен ұршық шұңқырының ұшын жалғастыратын сызыққа параллель, ал жылжымалы бранша үлкен ұршық пен санның сыртқы бұлшық етін жалғайтын сызықтың бойымен қойылады.

      Өлшеу кезінде тексерілетін аяқ тізе буынынан бүгіледі.

      Созу: куәландырылушы шалқасынан жатып, аяқтарын созады, өкшелері қосылған, қолдары жанында. Бұрыш өлшегіштің жылжымайтын браншасы санның семсер тәріздес өсіндісінің сызығы бойынша орналастырылады, тексерілетін аяқ барынша жанына созылады.

      5) тізе буыны – бүгу және жазу: куәландырылушы шалқасынан жатады. Бұрыш өлшегіштің жылжымайтын браншасы сан сүйегінің сыртқы шұңқырымен жалғастыратын үлкен ұршық сызығына паралелль, ал жылжымалы бранша кіші толарсақ сүйегінің басын сыртқы тірсекпен жалғастыратын сызыққа параллель орналастырылады. Әуәлі тізе барынша бүгіліп, сонан соң жазылады.

      6) толарсақ табан буыны – табанның бүктеліп жазылуы: куәландырылушы шалқасынан жатады, ал 90 градустық бұрышқа қойылады. Бұрыш өлшегіштің жылжымайтын браншасы толарсақ сүйегінің басын сыртқы шұңқырымен жалғастыратын сызыққа паралелль, ал жылжымалы бранша – табанның сырт жағына орналастырылады. Әуелі сыртқа, сонан соң ішке қарай бүгіледі.

      47. Барлық өлшеу кезінде бұрыш өлшегіштің браншасы аталған өлшеу сықыттарына ауып кетпеу үшін мұқият қарап отыру қажет.

      48. Аяқ-қолдың ұзындығы сантиметрлік лентамен өлшенеді. Аяқ-қолдың осін есепке ала отырып, симметриялық бірдей таным нүктелері қолданылады.

      Қолдар үшін бұл ось тоқпақ жілік басының ортасынан және иықтың көтеріңкі тұсынан, кәрі жіліктің басымен, шынтақ ұшымен, ал аяқтар үшін мықын сүйегінің алдыңғы жоғарғы осімен, тізенің үстіңгі жағымен осы нүктелерді жалғастыратын түзу сызық бойынша үлкен бақайдан өтеді. Аяқ-қолдың қысқалығын анықтау үшін олардың табиғи (анатомиялық) және салыстырмалы ұзындығын тексерудің үлкен маңызы бар.

      49. Буындардың анкилозасы, контрактурасы кезінде, тірсектер ішке немесе сыртқа ауытқыса, жамбас-сан буындарының патологиясы кезінде ауру және сау аяқ-қолдың анатомиялық ұзындығы бірдей болуы мүмкін, ал ауру аяқ-қолдың салыстырмалы ұзындығы қысқа болады. Аяқ-қолдың анатомиялық ұзындығы сегмент бойынша, ал салыстырмалы ұзындығы қол мен аяқтың басынан аяғына дейін тура сызық бойынша өлшенеді.

      50. Иықтың анатомиялық ұзындығы тоқпан жіліктің үлкен дөңесінен шынтақтың өсіндісіне дейін: бұғана-шынтақ өсіндісінен шынтақ сүйегінің біз тәріздес өсіндіге дейін өлшенеді.

      51. Санның анатомиялық ұзындығы үлкен ұршықтың үстінен тізе буынының буын саңылауына дейін, балтыр – тізе буынның буын саңылауынан сыртқы тобыққа дейін өлшенеді. Алынған әрбір сегменттің қосындысы аяқ-қолдың анатомиялық ұзындығын құрайды.

      52. Қолдардың салыстырмалы ұзындығы түзу сызық бойынша акромиялдық жауырын өсіндісінен үшінші саусақтың ұшына дейін, аяқтардың ұзындығы – мықын сүйектің алдыңғы жоғарғы осінен табанның астына дейін өлшеумен анықталады.

      53. Омыртқаны зерттеу осьтік күш түсіруді орындаудан және қылқанды өсіндінің жоғарғы перкуссиялық облысын қосымша анықтайтын нүктелерді анықтау мен паравертебральды нүктелерді саусақпен басып қараудан басталады.

      54. Омыртқаның мойын бөлігінің қозғалысы басты еңкейту және бұру жолымен анықталады.

      Норма бойынша бас алға – 40 градусқа дейін иек кеудеге тірелгенше иіледі, артқа – қаншалықты иілгенше, жанына – иығына тигенше. Басты екі жаққа 85 градусқа дейін бұруға болады.

      Омыртқаның кеуде мен бел тұсы тік сызықтан жанына қарау 25-30 градус шегінде қозғалады.

      55. Омыртқа алға және мейлінше көп қозғалады. Омыртқаның алға-артқа қозғалысының шегі куәландырылушыны алға қаттырақ еңкейтумен анықталады. Бірқалыпты доға жасаудың орнына омыртқа түзу қалпында қалып, еңкею жамбас-сан буындарының есебінен жасалады. Әрі қарай еңкею куәландырылушы еденнен үлкен емес бір затты көтеру кезінде жасалатыны байқалады.

      56. Омыртқа деформациясына, қылқанды өсіндінің жоғарғы проекциялық күдік туғанда терісіне бриланттық жасыл қоспамен белгі салады. Омыртқаның деформациясын өлшеуге болады. Бұл үшін жетінші мойын омыртқаның қылқан өсіндісінің үстіне тіктеуіш (тік бағытты көрсететін аспап) жапсырады. Егер тіктеуіш бөксе қатпарларының тура ортасымен өтсе, сиолиоз дұрыс деп саналады. Егер тіктеуіш ауытқыса, деформацияны кейін рентгенограмманың деректерімен салыстыру үшін оның көлемін дереу өлшеу қажет. Жауырынның шеті мен омыртқаның арасы симметриялық нүктеде салыстырылады, тұлғалық күшті (динамометрия) анықтау көрсеткіштері бағаланады. Омыртқаның деформациясы тыныс алу функциясының бұзылуымен білінетіндіктен, өкпенің табиғи сыйымдылығын, тыныс алудың минуттық көлемін, өкпенің барынша вентиляциясын т.б. анықтау қажет.

      57. Омыртқаның деформациясын растау мақсатында тексеруді дененің тік және горизонтальды жағдайында омыртқаның рентгенографиясымен (флюорография) толықтыру қажет.

      58. Табанның патологиялық өзгерісін бағалау үшін (жалпақ табандылық, деформация) Чижиннің және Фридляндтың индекстері қолданылады. Чижин индексін анықтау кезінде (табанның ізін өлшеу) қағазға табанның із таңбасы салынып, табан із таңбасының ені мен ойылған табанның ені өлшенеді. Із таңба енінің ойылған табанның еніне қатысты жалпақтық дәрежесін анықтайды: 0-ден 1-ге дейінгі индекс – норма, 1-ден 2-ге дейінгі индекс – жалпаю, 2-ден жоғары – май табандылық.

      Май табандылыққа баға беру үшін:

      күмбез биіктігі х 100

      табан ұзындығы

      формуласы бойынша Фридляндтың индексі (табан күмбезінің жалпаюы) анықталады.

      Күмбез биіктігі еденнен ладия тәріздес сүйектің ортасына дейін циркульмен анықталады. Норма бойынша Фридляндтың индексі 30-28-ге, ал жалпақ табандылық кезінде 27-25-ке тең.

      59. Май табандылықтың дәрежесі рентген арқылы неғұрлым дұрыс анықталады. Түрегеп тұрып күш түсіру (аяқ киімсіз) арқылы табанның профильдік суреті түсіріледі. Рентгенограммада үшбұрыш салу жолымен табан күмбезінің бұрышы және биіктігі анықталады. Бұрыш ладия және сына тәрізді сүйектің біріккен жерінің төменгі жағынан өкше денесінің үстіне және бірінші бақайшақ сүйегінің басына дейін жүргізілген сызықтардан құралады.

      Күмбездің биіктігі – үшбұрыштың негізінде көлденең күмбез бұрышының биіктігінен түсірілген перпендикуляр ұзындық, - бірінші бақайшақ сүйегі басының өкше үстін дөңесті өкше сүйегінің үстімен байланыстыратын сызық. Норма бойынша күмбез бұрышы 125-130 градусқа, күмбез биіктігі – 39 миллиметрге (бұдан әрі – мм) тең.

      60. І дәрежелі жалпақ табандылық: өкше күмбезінің ішкі бұрышы – 131-140 градус, күмбез биіктігі – 35-25 мм. ІІ дәрежелі май табандылық: өкше күмбезінің ішкі бұрышы – 141-155 градус, күмбез биіктігі – 24-17 мм. Тепкі сүйек қысқарған. ІІІ дәрежелі май табандылық: күмбез бұрышы 155 градустан жоғары, күмбез биіктігі 17 мм-ден кем.

      61. Мұнымен бірге бас бақайдың контрактурасын бөліп тұратын табанның көлденең күмбезінің жалпаюы байқалады. Табан домаланған және сыртқа қарай майысқан.

      62. Куәландырылушының жатқан қалпында магистральды тамыр соғысы пальпаторлы және аускультативті түрде тексеріледі. Қажет болған жағдайда нитроглециринмен сынау арқылы ангиография, флебография, реовазография, доплерография және қан айналымының жағдайының объективті көрсеткіштерін көрсететін басқа да зерттеулер жасалады.

3-тарау. Ішкі органдарды зерттеу

      63. Ішкі органдарды зерттеуге шағымды, анамнезді, сондай-ақ жалпы қараудан басталатын объективті тексеру кіреді, мұнымен бірге жалпы түріне, дене бітімін, тері астындағы май клеткаларының даму дәрежесіне, тері қабаттарының түсіне назар аударылады. Терінің созылғыштығы мен ылғалдылығы, оның кейбір учаскелердегі температурасы, лимфа түйіндерінің күйі, бұлшық еттер саусақпен сипау арқылы анықталады.

      Содан соң зерттеу жүйе бойынша жүргізіледі.

      64. Қан айналымы органдарын зерттеу кезінде тамыр соғысы (жиілігі, ырғағы, сипаты) және тыныш жағдайдағы (отырған кездегі) артериалдық қысымы анықталады. Артериалдық қысым жоғары болса 10-15 минуттан кейін қайта өлшеу керек, егер ол нормадан жоғары күйінде қала берсе қолайсыз факторлар жоқ кезде (эмоционалдық, денеге күш түсіру, ұйқы қанбау және т.б.) 3-5 күннен кейін қайта тексереді. Артериалдық қысым көтерілген жағдайда артериялық қысымның тәуліктік мониторингті жүргізіледі (бұдан әрі - АҚТМ). Денеге күш түсіруден (15-20 рет отырып-тұру) кейін 3 минуттан соң бұрынғы келу жылдамдығын, тамыр соғысын және артериалдық қысымын өлшеу арқылы міндетті түрде жүрек-тамыр жүйелеріне функционалдық байқау жүргізіледі, сүңгуір маман (сүңгуір, терең су сүңгуірі) мамандықтары бойынша арнайы курстарға, сондай-ақ парашютпен секірумен байланысты курстарға тағайындалатын, жіберілетін арнайы мақсаттағы бөлініс әскери қызметшілеріне білінбейтін Артериалдық гипертензияны анықтау үшін міндетті түрде АҚТМ жүргізіледі.

      65. Шеткі тамырларды зерттегенде әр аумақтағы артерияның соғу сипатына (төс ойық көк тамырына, ұйқы, иық, құрсақ асты және басқа да артерияларға) назар аударылады.

      66. Перкуссия және пальпация арқылы жүректін шекарасы, жүрек ұшының соғысы, жүрек аумағындағы және оның төңірегендегі басқа да пульсациялар анықталады.

      67. Куәландырылушыны түрлі жағдайда (жатқызып, тұрғызып), денеге күш түсіргеннен кейін, тыныс алдырмай жүрек қағысын (күшеюін, әлсіреуін, акцетін) тыңдау кезінде жүрек тонының дыбысына және оның сипатына (ыдырауына, екіге бөлінуіне, қосымша тонның пайда болуына), сондай-ақ жүрек шуылына баға беріледі. Шуылды тыңдағанда оның жүрек қызметіне (систоликалық, диастоликалық), сипатына, күшіне, ұзақтығына, орналасуына және айрықша иррадиациясына (ауырған жердің сол аумаққа тигізетін әсері) қатысын анықтау қажет. Шуылды органикалық және функционалдық деп бөледі. Органикалық шуылдар жүрек зақымданғанда, миокард, клапандар немесе одан шығатын тамырлар зақымдалса және туа біткен кемісі болса байқалады. Функционалдық шуыл түрлі себептерге: жүйкенің қозуына, жұқпалы аруларға, анемияға, пубертаттық кезеңдерге т.б. байланысты.

      68. Жүрек шуылының себептері мен сипатын анықтау үшін зерттеудің қосымша әдістерін: өңешті контрастау арқылы жүректі үш проекцияда рентгенография, электрокардиография, фонокардиография, эхокардиография жасауды, басқа да зерттеулерді пайдаланады.

      69. Тыныс алу органдарын тексергенде барлық куәландырылушылар міндетті түрде рентгенологиялық, ірі кадрлы флюорографиялық және клиникалық әдістермен мұқият тексеруден өтеді.

      Сүңгуір маман (сүңгуір, терең су сүңгуірі) мамандықтары бойынша арнайы курстарға, сондай-ақ парашютпен секірумен байланысты курстарға тағайындалатын, жіберілетін арнайы мақсаттағы бөлініс әскери қызметшілеріне өкпенің өміршеңдік сыйымдылығын (бұдан әрі ӨӨС) анықтау үшін міндетті түрде спирография жүргізу қажет.

      70. Науқас адамның шағымын бағалаған кезде ентікпенің сипатына (тыныс алғанда, шығарғанда физиологиялық немесе патологиялық қиындық), жөтелдің ерекшелігі (ұзақтығы, болатын уақыты, қаттылығы, тембрі, ылғалдылығы және оның ерекшеліктері), кеуде ауруының локализациясына, қарқындылығына, иррадиациясына және бұл аурудың тыныс алумен, жөтелмен байланысына назар аударылады.

      71. Жүзін сырттай көру арқылы терінің ционитикалық бояуын, газ алмасудың қиындығын байқататын шырышты, ентікпеге байлансты тыныс алу кезінде мұрын қанаттарының қозғалуын, бет ұшының қызылын анықтауға болады.

      72. Мойынды қарағанда оның көлемі мен формасына, лимфа түйіндерінің күйіне назар аударады.

      73. Тыныш тұрғанда және терең тыныс алу кезінде кеудені тексергенде оның формасы, бұғанасы, бұғананың үстіңгі, астыңғы шұңқырлары, жауырыны, кеуде клеткаларының екі жағының да симметриялылығы, тыныс алу түрі, жиілігі, ырғағы, тыныс алу қозғалысының тереңдігі, тыныс алу актісі кезінде көмекші бұлшық еттердің қатысуы анықталады.

      74. Кеуде клеткалары ауруының орнын және олардың ресистенттігін (жұмсақтығын), дауыс дірілінің айқындығын пальпация арқылы анықтайды, ал ол плевралдық қуысқа сары су жиналуынан немесе өкпеде инфильтраттың болуын, плевра үйкелісінің шуылын білуге мүмкіндік береді.

      75. Салыстырмалы перкуссия кезінде өкпенің шекарасы, төменгі шетінің қозғалтқыштығы (өкпе шетінің қалыпты күйдегі қозғалтқыштығы дем алғанда және дем шығарғандағыны қосқанда 6-8 см құрайды), өкпе басының биіктігі мен ені анықталады, сондай-ақ өкпе тіндерінің ауасы шоғырланғанда – эмфизема) анықталады.

      76. Өкпені тыңдағанда тыныс алу сипаты, оның қарқындылығы және тыныс алу мен шығарудың ара қатынасы анықталады. Негізгі тыныс алудағы шуылдар (везикулярлық, бронхиалдық тыныс алу және олардың өзгеруі) және патологиялық тыныс алудағы шуылдар (плевраның үйкелісі кезіндегі шуылдар, қырылдар, крептациялар) бағаланады.

      77. Өкпеде мұқалған перкуторлық дыбыс немесе тыныс алудың бронхиалдық, әлсіреген, амфориялық түріндегі аускультативтік өзгерістер, ылғалды қорыл, крептациялар анықталған кезде, туберкулездің күдікті симптомдары анықталған жағдайда куәландырылушыларды фтизиатрдың қарауына немесе мамандандырылған емдеу мекемесіне стационарлық тексеруге жібереді.

      78. Асқазан-ішек жолы ауруын анықтау үшін қарын қуыстары органдарын зерттеген кезде дұрыс жиналған анамнездің үлкен мағынасы бар. Куәландырылушылардың шағымдарын талдау бойынша диспенсиялық бұзылулардың, ауырған кезде сезу сипатына, олардың тағам ішумен байланысына, аурудың қайталану кезеңі мен маусымына көңіл аудару қажет.

      79. Байқауды ауыз қуысын: тістерді, қызыл етті, тілді, жұмсақ таңдайды және жұтқыншақты зерттеуден бастау керек. Одан кейін қарын қуысы органдарын байқау және пальпация жүргізіледі. Куәландырылушы жарық түсетін жаққа қарап, аяғын түзу салып және қолдарын дене бойына созып, кушеткаға етпетінен жатқызылады. Басы шамалы көтеріңкі болғаны жөн және кушетканың жастықшасына денесін бос ұстап жатуы керек. Дәрігер куәландырылушының оң жағында тұрып, аурушаңдығын, қарынның көк бұлшық еттеріндегі күштенуді, ақ сызық жарығының болуын, сыртқы ісіктерді және т.б. анықтай отырып, шамалы сыртқы пальпация жүргізеді. Онан кейін Образцовтың әдісі бойынша буындардың, көк бауырдың, бүйректердің, ішек-қарынның, терең орналасқан өсінділердің жағдайын анықтай отырып, терең жылжымалы пальпацияға ауысады.

      80. Прекуссия кезінде бауырдың жоғары шекарасы, асқазанның төменгі шекарасы мен көкбауырдың көлемі анықталады.

      81. Қарын қуысы органдарының ауруын көрсетіп тұрған симптомдарды анықтау кезінде, қосымша зертханалық, аспаптық және рентгенологиялық зерттеулерді жүргізу қажет.

      82. Бүйрек жүйесін зерттеген кезде бұрын басынан өткерген аурулардың мүмкін болған дизуриялық құбылыстармен байланысына, артериалдық гипертонияның бар болуына және ауру синдромының сипатына көңіл аудара отырып, анамнезді мұқият жинақтау керек.

      83. Байқау бет ісіктері мен пастоздықтың болуын анықтаудан басталуы тиіс. Пальпация арқылы бүйректердің көлемін, бел аумағын қолмен ұрып көріп ауру синдромының болуын анықтайды.

      84. Бүйректердің ауру симптомдарын анықтау кезінде, қосымша: зертханалық, аспаптық және рентгенологиялық зерттеулер жүргізу қажет.

      85. Бүйрек ауруы диагностикасының күрделілігін ескере отырып, экскреторлық урографияны, ультрадыбыстық зерттеуді, радиоизотоптық рентгонографияны, зәрдің бакпостарын, зәрдің лабораториялық талдауын қоса жүргізетін кешенді зерттеу жүргізу қажет.

      86. Терапиялық аурулардың бірқатары бұлшық еттердің және буындардың зақымдануымен өтетіндігін ескере отырып, байқау кезінде: буындар конфигурациясының өзгеруіне, қозғалыс көлеміне, қабыну белгілерінің болуына көңіл аудару қажет. Аурудың жекелеген белгілерін анықтаған кезде қосымша зерттеулер жүргізу керек.

4-тарау. Нерв жүйесін зерттеу

      87. Сарапшы-невропатологтың міндеті нерв жүйесінің локалдық шашыраңқы немесе диффуздық органикалық зақымдануға әкеліп соққан органдар мен жүйелердің залалдануын, вегативтік немесе функционалдық ауытқулардың көрінуін, осының негізінде ішкі органдардың функциялары бұзылған неврологиялық симптомдардың байланыстарын анықтаудан және нақты лауазымда функционалдық міндеттерді орындау мүмкіндігі немесе еңбеккке жарамдығын жоғалту дәрежесі туралы хаттама толтырудан басталады.

      88. Сарапшы-невропатолог байқауды офтальмолог көз ұясын қарағаннан кейін жүргізеді.

      89. Клиникалық-неврологиялық зерттеу медициналық құжаттармен танысқаннан, шағымдарды анықтаудан және анамнезді (жалпы анамнезді және ауру анамнезін) жинақтаудан кейін жүргізіледі.

      90. Қалшылдаған ұстамалы аурудың, есінен тану жайттарының, бұлшық еттің әлсіз ауруының болуы, отбасында жұқпалы аурулардың, интоксикациялардың, нерв ауруларының болуы анықталады.

      91. Неврологиялық зерттеу кезінде атрофиялардың, парездердің болуына дұрыс баға беру, терінің трофикалық бұзылуларын, жүріс-тұрысы мен статистикасының өзгеруін анықтау үшін куәландырылушылар толық шешінуі тиіс.

      92. Неврологиялық зерттеуді мұқият байқау және бас сүйегін пальпациялау, тіпті куәландырылушы бас сүйек-мидың жарақаттануының бар екендігін жоққа шығарған жағдайларда мақсатты зерттеулер өткізуге негіз бола алатын туа біткен және кейіннен пайда болған ақауларды анықтау мақсатында үлкен мәні бар, ол мақсатты бағытталған тексеру: ЭХОЭГ-ні, екі проекцияда краниографияны, қажет болған жағдайда ЭЭГ-ні, КТ-ні немесе бас миының МРТ өткізуге негіз болуы мүмкін.

      93. Бас сүйек-ми нервтерін зерттеген кезде ең алдымен көз қарашығына көңіл аударылады, олардың нысаны мен көлемі, жарыққа реакциясы (тура және біріккен) анықталады. Жалғыз симптом сияқты бірдей емес көлемдегі қарашықтар (анизокория) нерв жүйесінің органикалық ауруларының белгілері болып табылмайды, туа біткен аномалиялардың, оң иннервация және басқаларының біркелкі еместігінің зардаптары болуы мүмкін. Қарашықтардың деформациялануы нерв жүйесінің органикалық зақымдануына күдік туғызуы қажет, бірақ оның органикалық симптом сияқты маңызы қарашықтың әдеттегідей реакциясы кезінде асыра бағалаудың қажеті жоқ. Қарашық реакциясының өзгеруі көп жағдайда орталық нерв жүйесінің органикалық аурулардың белгісі болып табылады және сондықтан да қарашық реакциясын зерттеу қарқынды, толық жарық көзінің болуы кезінде тиянақты түрде өткізілуі керек. Қарашық реакциясын конвергенциямен бірге аккордацияға зерттеу кезінде бір және басқа қарашықтың сығырайтылуын бақылап тұру қажет.

      94. Сонымен бірге кей адамдар көз осін "тапсырыс бойынша" конвергенциялай алмайды, ол конвергенцияның парезі туралы жалған түсінік беретінін есте ұстаған жөн. Қарашық реакцияларын зерттеу кезінде, сондай-ақ қарашық реакцияларының жарыққа, конвергенцияға және аккомодацияға көңіл аударылады.

      95. Қарашық реакцияларын өрескел бұзушылық (Аргайл-Робертсон симптомы, қарашықтардың рефлекторлық қозғалмаулар, конвергенцияға және аккомодацияға реакцияның болмауы) және өте жұқа (бір қарашықтың екінші қарашықпен салыстырылуы бойынша реакция жандылығының айырмашылығы, конвергенцияға және аккомодацияға реакцияның баяулығы) мағыналары бар.

      96. Қарашық реакциясының өзгеруі кезінде қозғалу аясын, сезімталдықты, рефлекстерді және т.б. көбірек тиянақты түрде зерттеу қажет.

      97. Қарашықтарды зерттегеннен кейін көздің, қыли көздің жағдайына, көз саңылауларының еніне, көз алмаларының қозғалысына диплопияның, нистагмның болуына көңіл ауларылады.

      98. Қыли көз әр кезде көз қозғалысы нервтерінің зақымдануын көрсетпейді, ол туа біткен ақау болуы мүмкін немесе көру аномалиясына себепші болады.

      99. Көз алмасының көзді шеткі қабырғасына қарай бұрған кезде жекелеген нистагмоидтың тартылуы нерв жүйесінің органикалық зақымдануының сипмтомы болып табылмайды, бірақ нистагмның кез келген жағдайы аса көңіл аударуды және куәландырылушының көбіне тиянақты түрде неврологиялық зерттелуін: КТ-ні немесе бас миының МРТ талап етеді.

      100. Одан кейін қалған бас сүйек-ми нервтері:

      беттегі сезімталдықтың, төменгі жақ сүйегінің қозғалысының кейбір түрлері, шайнау мускулатурасының шиеленісуі және корнеальды және конъюнктивальды рефлекстер;

      мұрын-еріндік әжімдердің анық көрінуі, тістердің ақсиюы, қабақтың түйілуі, көзді сығырайту, маңдайдың тыржиюы (мұрын-еріндік әжімдердің анық көрінуінің жеңіл ассимериясының дара симптомы ретінде мағынасы болмайды);

      таңдай қозғалысы, жұтыну, фонация, жұмсақ таңдай рефлексі;

      кеуде-бұғана-емшек және трапеция түріндегі бұлшық еттердің жағдайы мен күші, иықты көтеру, бастың бұрылуы зерттеледі;

      тілдің қозғалуы (тілдің бір жаққа қарай ауытқуы дара симптом ретінде әлі де болса нерв жүйесінің зақымдануын көрсетпейді), фибриллярлық діріл және атрофея органикалық патологияның белгісі болып табылмайды.

      101. Көру нервісінің функциясын офтальмолог, есту нервісін оториноларинголог зерттейді.

      102. Қозғалу саласын зерттеген кезде қол-аяқтардың пассивті және активті қозғалыстарының көлемі, бел омыртқаның қозғалу көлемі, бұлшық еттердің күштері, олардың тонустары, бұлшық еттердің атрофиясы, оның жайылуы және айқын көрінуі, фибриллярлық және фасцикулярлық дірілдеу, бұлшық еттің және нервтердің механикалық қозуы (Хвостек және Труссо симптомы), синкинезия, гиперкинездер (дірілдеу, хорея, атетоз, торзиондық спазм, тиктер және т.б.), акинезия анықталады. Бұлшық еттер бұзылған күдікті жағдайларда ЭМГ-ге куәландырылуға жіберіледі.

      103. Қозғалыстың үлестірілуін зерттеу кезінде саусақ-мұрын, өкше-тізе көрсеткіш сынамалары қолданылады, диадохокинез, Ромберг қалпындағы орнықтылығы тексеріледі, аяқ алысы оқып-зерттеледі. Жұмылған қастың, тілдің, созылған қол саусақтарының діріліне көңіл аударылады. Сөйлеудің бұзылуы (мәнерлеп өлең айту, мұрындық рең, дизартрия, тұтығу, афониялық ауытқулар) әңгімелесу және куәландырылушыдан жауап алу кезінде анықталады. Мұндай патологиялық өзгерістердің болуы КТ-ні немесе бас миының ЯМРТ-ны тағайындауды қажет етеді.

      104. Нерв жүйесінің көптеген органикалық аурулары сіңірлердің рефльекстерімен бірге жүреді, сондықтан да оларды зерттеу аса маңызды болып табылады.

      105. Карпо-радиалдық (периостальдік), бүгілмелі-шынтақ (бұлшық еттің екі басымен бірге), жазылатын шынтақ (бұлшық еттің екі басымен бірге), тізелік және ахилловтық, қарындық, жұмыртқалық, табандық, рефлекстер зерттеледі, патологиялық рефлекстердің (Бабинскийдің, Россолимоның, Бехтеревтің, Оппенгеймнің және басқалардың, ауыз бұлшық етінің патологиялық рефлекстері - еріндік, мұрын, сору) бар немесе жоқ болуы тексеріледі. Тек рефлекстердің бар болуы ғана еместігі не олардың жоғалуы көбіне перифериялық немесе орталық нерв жүйелерінің органикалық зақымдануын көрсетеді. Осыны ескере отырып, рефлекстерде жалған айырмашылықты алмау үшін рефлектордың зерттеу техникасына назар салу қажет. Бұлшық еттердің күштерінен рефлекстердің тежелеуі мүмкін екенін есте ұстау керек және бұл жағдайларда назарын басқа жаққа аудару тәсілін қолданып, рефльекстрдің әртүрлі ахуалын зерттеу керек.

      106. Қолдың саусақтарында рефлекстердің болмауы туа біткен ауытқулықтан болуы мүмкін, сондықтан рефлекстердің біркелкі болмауы немесе бір жағында болмауы үлкен мағына береді.

      107. Тізелік және ахилдік рефлекстердің болмауы нерв жүйесінің органикалық ауруына (арқа арықтығы, полиневриттің, полиомиелиттің, миелодисплазияның зардаптары және т.б.) әрқашан күдік тудырады. Тізелік және ахилдік рефлекстер болмаған кезде қосымша зерттеу әдістерін (бел омыртқаның бел-крестік бөлігін рентгенографиялау, қанның Вассерман реакциясын, қажет болған жағдайда КТ-ні немесе бас миының ЯМРТ-ны) қолдану қажет.

      108. Кейде клонустармен бірге патологиялық рефлекстердің болмауы кезінде немесе қарынның тірі рефлекстері кезінде рефлекстердің біркелкі көтерілуі нерв жүйесінің органикалық зақымдану белгілері болып табылмайды, мұндай көтерілу невроз кезінде байқалуы мүмкін.

      109. Сезімталдықты зерттеген кезде аурулықтың, парестезияның болуы, олардың сипаттамалары, көріну дәрежесі, локализация, нерв түтіктерінің аурулығы, ауыратын нүктелер, нерв түтіктерінің созылу симптомдары, сезімталдықтың аурулық, температуралық, қажет болған жағдайда басқа да түрлері (анестезия, гипостезия, гиперстезия, гиперпатия) және оның салалары анықталады.

      110. Вегативтік нерв жүйесін зерттеген кезде беттің, кеуденің, қол-аяқтардың (бозарыңқылығы, қызғылтымдығы, акроцианоз, вазомоторлардың ойыны) тері қабықтарының бояуларына, терінің трофикалық ауытқуларының болуына, тердің бөлініп шығуына көңіл ауларылады, терінің дымқылдық ассиметриясына және оның температурасына назар салынады.

      111. Терілік-вегативтік рефлекстер: жергілікті дермографизм, рефлекторлық дермографизм, пиломоторлық рефлекс және жүрек қан тамырларының рефлекстері: көздік-жүректің (Даньини-Ашнер феномендері), мойындық және басқалары зерттеледі. Ортоклиникалық сынама, Эрбеннің сынамасы және басқалары жүргізіледі. Артериалдық қысымның динамикасына көңіл аударылады. Вегетативтік нерв жүйесінің бұзылуында аса мұқият неврологиялық: РЭГ немесе УЗДГ, қажет болғанда, ангио режимде МРТ өткізу ұсынылады.

      112. Патологиялық тұрақсыздықты, вегативті иннервацияның көтеріңкі қоздырушылығышын анықтау невротикалық ахуалын объективті түрде бағалауда, сондай-ақ қызметтердің кейбір түрлері үшін сұрыптау мәселелерінде мәні бар.

      Сүңгуір маман (сүңгуір, терең су сүңгуірі) мамандықтары бойынша арнайы курстарға, сондай-ақ парашютпен секірумен байланысты курстарға тағайындалатын, жіберілетін арнайы мақсаттағы бөлімше әскери қызметшілеріне міндетті түрде ЭЭГ, ЭХО-ЭГ, көрсетімдер бойынша КТ немесе МРТ жүргізу қажет.

5-тарау. Психикалық жағдайды зерттеу

      113. ӘДК психиатр-дәрігерінің негізгі міндеті ҚР ҰҰ әскери қызметке психикалық аурумен ауыратын және мінез-құлқы бұзылған адамдарды жібермеу, сондай-ақ психикалық аурулармен ауыратын қатардағы және басшы құрам адамдарын, әскери қызметшілерді ерте анықтау, оларды арнайы емдеу мекемелерінде емдеу және әскери қызметке жарамдылығы туралы шешім қабылдау үшін госпитальға уақтылы жатқызу болып табылады.

      114. ӘДК психиатр-дәрігері аурудың жасырын, шектесетін жағдайларына және баяу өрбитін түрлеріне кездеседі, аурулар өздерінің психикалық денсаулығын ауру деп бағаламаған кезде, олар психикалық көмекке жүгінбейді және психикалық денсаулық орталықтарында (бұдан әрі – ПДО) есепте тұрмайды немесе қызметке орналасуға не қызметті жалғастыруға мүдделі бола отырып, өздерінде бар психикалық ауруды дәрігерден жасыруға күш салады. Бірқатар жағдайларда психикалық ақауы анық көрінбеген жағдайда және бұл адамдардың әлеуметтік бейімделуі әлі зардап шекпеген кезде, мидың органикалық зақымдануының, бас сүйек-ми жарақатының, психоздардың зардаптарымен ұшырасады.

      115. Объективті түрдегі анамнестикалық мәліметтер болмаған жағдайда қызметке (оқуға) кандидаттың денсаулығы туралы әрбір қосымша ақпарат көзі ерекше маңызды және соңғы сараптамалық шешімге елеулі әсер етуі мүмкін. Мұндай деректер көзі тұрғылықты, жұмыс, оқу немесе қызмет орындары бойынша емханадан, психоневрологиялық және наркологиялық медициналық орталықтардан, басқа да медициналық денсаулық сақтау ұйымдарынан алынған мәліметтер, мектептен, басқа да оқу орындарынан, жұмыс, қызмет орнынан мінездемелер, туыстары берген мәліметтер, әскери билеттің деректері, қосымша зерттеулер (психологиялық, электроэнцефалографиялық және басқа) және дәрігердің жеке әңгімелесуінен алынған мәліметтер болуы мүмкін.

      116. Медициналық куәландыру өткізу кезінде ПДО мәліметтері (мінетті түрде өткізілген наркотест нәтижелері бар) осы мекемелерде қаралуда болуы фактілерін анықтау үшін анықтама түрінде міндетті түрде сұратылады.

      117. ПДО-да зерттеуде болуы туралы мәліметтер болған кезде зерттеу жүргізілген психиатриялық стационардың науқастану тарихынан толық үзінді көшірме сұратылады.

      118. Куәландырылатын адаммен әңгімелесу кезінде өмір анамнезі, психикалық аурулардың тұқым қуалаушылық әсері, бала жасындағы дамуының ерекшеліктері туралы мәліметтер, алған жарақаттары, кекештенуінің, энурездің, ұйықтаған кезде жүруі және фобияларының болуы ескеріледі. Оны қарау кезінде, бет әлпетіне, мимикасына, жүріс, тұрыс, қозғалыс ерекшелігіне, реакциясының дұрыстығына, дәрігермен әңгімелесуге көзқарасына назар аударылады. Суицидальды тенденцияларға ерекше көңіл бөген жөн:

      науқастың сыртқы келбетін, тұрысын, ишаратын, бет әлпетін бағалау;

      психомоторлық қозудың, дабдырудың, нақыштылығының, бет-аузын тыжырайту, стереотипті қозғалыстардың болуына немесе болмауына назар аудару;

      эмоционалдық жай-күйі (үреу, қорқыныш, уайым, қобалжу, жабырқау, қуану және т.б.), назарын шоғырландыру ерекшелігі туралы ұсыныс жасау;

      айналасындағыны қабылдаудың бұзылуын (галлюцинация), сандырақтық идеяларын, ұзақ уақыт және қысқа уақыт есте сақтауының бұзылуын анықтауға тырысу;

      соматикалық және невротикалық мәртебесінің бар деректерін бағалау.

      119. Куәландырылатын адамның психологиялық жай-күйін бағалауда бастысы жалпыға ортақ зерттеу әдістерімен (эксперименттік-психологиялық зерттеу, электроэнцефалография, ми томографиясы және басқалары) тіркесуі қажет (тиісті көрсетілімдер кезінде) клиникалық зерттеу әдісі болып табылады.

      120. Куәландырылатын адамның психологиялық жай-күйін зерттеу мынадай реттілікпен өткізіледі: ақыл-ой, зейін, ойлау, ой-өрісі, эмоциялық-жігері жай-күйі бағаланады, психопатологиялық симптома тикасының болуы немесе болмауы анықталады. Зейінін зерттеу кезінде оның ойын шоғырландыру қабілеті аталып өтіледі (жабығуы, ойының ауытқуы, тұрып қалуы). Есте сақтауын зерттеу кезінде жылдам және нақты есте сақтауы, өткен және ағымдағы оқиғаларды айтуы, есте сақтаудағы қателесуінің болуы, амнезияның түрі (ретроградты, антеградты) және басқалары анықталады. Ойлауын бақылау кезінде пікірінің және пайымдауының қисындығына, ретіне, нақты нәресні ойлаудағы пайымдылығына, ойын шоғырлауына, астарлылығына, абстрактылы ойлауының басымдығына назар аударылады. Ойлау қарқыны (ұшқыр, қалыпты, ұзақ), оның бағыты (проблмалар, қызығушылық) айқындалады. Интеллектін зерттеу кезінде мақал-мәтелдердің ауыспалы мағынасын жинақтау және түсіну қабілеті, білім қоры, оларды толықтыру және пайдалану қабілеті айқындалады. Науқастың өз жағдайын сындарлы бағалау мүмкіндігі айқындалады. Болашаққа деген ұстанымы анықталады. Эмоциялық жағдайының жай-күйін бағалау кезінде көңіл-күйі (көтеріңкі, қалыпты, төмен, тұрақсыз), көңіл-күйіндегі патологиялық ауытқулар, оның ұзақтығы, түрі бағаланады. Сыртқы белгілер бойынша эмоциясының қалыптылығы немесе қалыпы еместігі, оз сезімін ұстау немесе басу қабілеті бағаланады. Жігері куәландырылатын адамның құштарлығы мен мінез-құлқының ерекшеліктері бойынша бағаланады. Қабылдау қабілетіндегі бұзылушылықтардың болмауы немесе болуы анықталады: иллюзия, галлюцинация, олардың мазмұны, оларға көзқарасы (сыни, қалыпты, немқұрайлы), кеңістікті, уақытты, өзінің жеке басын қабылдау апасының өзгеруі. Осы бұзылушылықтарды, сондай-ақ ойға келген идеялар мен сандырақтрды анықтау үшін куәландырылатын адамды мақсатты сұрастыру талап етіледі.

      121. Ретімен жүргізілген психологиялық, физиологиялық зерттеу, тестілеу нәтижелері бойынша психологпен әңгімелесу, дәрігер-сарапшы психиатрдың клиникалық әңгімелесуі куәландырылатын адамның психикалық денсаулығынзерттеу кешенін құрайды.

      122. Әртүрлі аурулардың клиникалық белгілерін растау немесе патологиялық айқындалу дәрежесіне жетпеген психикалық күйлерді бөлу мақсатында клиникалық практикада қолданылатын қосымша бірқатар әдістемелерді қолдана отырып тереңдетіп зерттеу үшін кандидаттар ПФЗ-ға жіберіледі.

      ПФЗ қорытындысы ӘДК дәрігер-психиатрына зерттелетін адаммен мақсатты және терең клиникалық әңгімелесуіне, жасырын психопаталогиясын анықтауға және куәландырылатын адам жеке басының психопатологиялық ерекшеліктері туралы ұсыныс жасауына мүмкіндік береді. Көрсетілген зерттеу көмекші ақпарат беретінін ескерген жөн. Дәрігер-психиатр психодиагностикалық зерттеудің нәтижелерінен толық сараптамалық қорытынды шығармайды, себебі олардың шынайылығы және сараптамалық мәнінің дәрежесі көптеген факторларға тәуелді: зерттеу жүргізген психологтың даярлық және практикалық тәжірибесінің деңгейі, алған нәтижелердің толық өңделуі, оларды дұрыс түсіндіруі және басқа да себептер.

      123. Психикалық аурулармен ауыратын және шектес күйдегі адамдарға, әскери қызметшілерге әскери-дәрігерлік психиатриялық сараптау өткізу кезінде оларды медициналық куәландыру мамандандырылған емдеу мекемесінде стационарлық зерттегеннен кейін жүргізіледі. Әскери қызметшінің ПДО-да зерттеу жүргізуге мұқтаждығы туралы мәселені ӘДК психиатр дәрігері шешеді. Стационарға медициналық қызметтің бастығы жібереді және әскери бөлім командирінің қолымен куәландырылады. Психиатриялық стационарға жатқызу куәландырылатын адамның келісімімен жүргізіледі.

      124. ПДО-ға зерттеуге жіберілетін әскери қызметшілерге психикалық ауру белгілерінің болуын көрсететін толық мәліметтерді қамтитын қызметтік мінездеме, сондай-ақ амбулаторлық науқастың медициналық картасынан, медициналық кітапшасынан дәрігер-психиатрдың қарау деректері, соматикалық ауруларының болуы туралы мәліметтері бар нақты үзінді жасалады.

      125. Қызметтік мінездемеде қызметкердің денсаулық жағдайының ның атқаратын лауазымы бойынша қызметтік міндеттерін орындауына тигізетін әсері туралы мәліметтер, науқастануы бойынша қызметкердің қызметтік міндеттерін атқарудан ұзақ уақыт және жиі босатылуы туралы мәліметтер, қызметкер басшылығының денсаулық жағдайы бойынша оны қызметте қалдырудың мақсатқа сайлығы туралы пікірі көрсетіледі. Сондай-ақ, қызметкердің психологиялық ауытқуы бар деп ұйғаруға негіз беретін әрекеттер жасауы туралы фактілер, алкоголь және басқа да психоактивті заттарды шамадан тыс пайдалануға әуестігі көрсетіледі. Әскери қызметшілердің қызметтік мінездемелері әскери бөлім қолбасшылығының қолымен куәландырылуы тиіс. Бұл құжаттар куәландырылатын адам тексеріліп жатқан емдеу мекемесіне ұсынылады, сондай-ақ екінші данасы одан әрі медициналық куәландыру актісіне тігіледі.

      Әскери қызметші суицидалды әрекеті жағдайларында жүргізілген қызметтік тергеудің нәтижелері, куәгерлердің актілері және мертігуі туралы анықтама да медициналық тексеру актісіне қоса беріледі.

      126. ӘДК сарапшы-психиатры Кодекстің 7-бабының 32) тармақшасында көзделген құзыретіне сәйкес денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган бекіткен Қазақстан Республикасының халқына психикалық денсаулық саласында медициналық-әлеуметтік көмек көрсетуді ұйымдастыру стандартында көрсетілген бастапқы медициналық-санитарлық көмек көрсету дәрігерлер персоналының құзыретіне кіретін шектес психикалық және мінез-құлық бұзылулары диагноздарын өздігімен белгілейді.

      Психикалық аурудың сараптамалық диагнозы мамандандырылған мекемеде консилиумдық қараумен расталуы тиіс. Консилиумның нәтижелері медициналық куәландыру актісіне қоса беріледі.

      127. Пациенттің келісімісіз медициналық көмек көрсету мынадай адамдарға қатысты рұқсат етіледі:

      1) өз еркін білдіруге мүмкіндік бермейтін шок, коматозды күйдегілер;

      2) айналасындағыларға қауіп төндіретін аурумен ауыратындар;

      3) ауыр психикалық ауытқуы (ауруы) барлар;

      4) қоғамға қауіпті әрекет жасаған психикалық ауытқушылығы (ауруы) барлар.

      Көрсетілген адамдарға сараптамалық шешім стационарлық емдеу аяқталғаннан кейін шығарылады.

      128. Әскери қызметші стационарлық тексеруден бас тартқан жағдайда оған медициналық куәландыру әскери-консультативтік комиссияның қорытындысымен ПДО-дағы амбулаторлық тексеру нәтижелері бойынша өткізілетіні түсіндіріледі. Әскери қызметшінің тексерден бас тартуы оның баянатымен (қолхатымен) және актімен ресімделеді, ол ӘДК мүшелерінің қолымен куәландырылады және медициналық куәландыру актісіне қоса беріледі.

6-тарау. ЛОР-органдарды зерттеу

      129. ЛОР-органдарды зерттеуге шағымдарды анықтау, анамнезді, эндоскопияны зерделеу және ЛОР-органдардың функцияларын зерттеу кіреді.

      130. Анамнезді жинау кезінде куәландырылушыдан құлақ, тамақ, мұрын ауыруларымен ауырғаны туралы анықтайды (бұдан бұрын құлақтан ірің ағудың, тамақ ауруы, жиі немесе ұзақ тұмаудың болуы, шайқалуға сезімталдығы). Онымен бірге сөйлеу ақаулары, олардың сипаты мен айқындалу дәрежесі анықталады.

      131. Есту мүшесі зерттеу құлақ қалқанын, еміздік тәрізді өсінділерді, козелоктарды және олардың сезімталдығын анықтай отырып, жақын орналасқан аясын байқаудан бастаған қажет.

      132. Сыртқы есту жолын тексеру үшін куәландырылатын есту жолының жалғастырылған осі рефлектор түсірген жарық сәулелерінің бағытымен дәл келу үшін мойнын шеңбердің төрттен бір бөлігіне бұру қажет.

      133. Сыртқы есту жолының алғашқы бөлімін түзетуге мүмкіндік туғызатын құлақ қалқанын жоғары және артқа қарай созу қажет. Сыртқы есту жолындағы жарғақ-шеміршектік бөлімі терісінің шектелген гиперемиясы мен терінің ауруы сыздауық шаққан кезде байқалады. Жайылған гиперемия, ісік, эпителийдің аздаған бөлінгендерді, десквамациясы сыртқы есту жолының диффузиялық қабынуын айғақтайды.

      134. Содан кейін құлақ қалқанының көмегімен дабыл жарғағы қаралады. Дабыл жарғағында қабыну процесі болған кезде жарық рефлексі жоғалады немесе нысанын өзгертеді, қан тамырларының инъекциясы, гиперемия байқалуы мүмкін. Орта құлақтың іріңдеп созылмалы қабынуы кезінде дабыл жарғағындағы перфорациялық тесік ұзақ уақыт сақталады, ол арқылы ірің бөлінеді, жиі грануляция, полиптер, холестеатома көрінеді.

      135. Мұқият тексеру және дабыл жарғағының қимылдауын Зигленің пневматикалық түтігін қолдана отырып анықтайды. Бұл түтікті (оның жалпақ жағы линзамен герметкалық жабылған) сыртқы есту жолына тығыз кіргізеді. Түтікпен жалғасқан резеңке балонның көмегімен сыртқы есту жолында кезекпен қысымды көтереді және төмендетеді. Дабыл жарғағының қозғалысын бекітілген линза арқылы бақылайды.

      136. Жоғарғы тыныс алу жолдарын зерттеу кезінде тыныс және дауыс пайда болу функциясы бағаланады. Сыртқы бөліктері мен мұрынның, жұтқыншақтың қуысы тексеріледі. Сыртқа шығатын ауаның иісіне көңіл бөлінеді.

      137. Бұдан әрі мұрындық және жұтқыншақ (алдыңғы, ортаңғы және терең орналасқан риноскопия) тексеріледі. Шырыштың жағдайы, іріңнің, полиптердің болуы-болмауы тексеріледі. Мұрынмен тыныс алу мұрынның оң немесе сол жолын кезекпен жабу арқылы тексеріледі, куәландырылушыға аузын жауып дәрігердің алақанына немесе мақта ұлпасына дем алу ұсынылады. Мұрынмен тыныс алу күрт бұзылған, мұрыннан сасық иіс шыққан, қарлыққан, мыңқылдау, миндалина өзгерген, жұтқыншақтың ісуі, шырыштағы жара болған кезде мұқият тексеру жүргізу қажет. Кекештену анықталған кезде сарапшы дәрігерлер невропотолог және психиатрдың тексерістерінің нәтижелері, ал қажет болған жағдайда логопедтің кеңесі қолданылады.

      138. Иіс сезу төрт стандартты: сірке қышқылының 0,5% ерітіндісі (әлсіз иіс), таза шарап спирті (орташа иіс), әдеттегі валериана тұнбасы (күшті иіс), мүсәтір спирті (ультра күшті) иістердің көмегімен зерттеледі. Бұл сұйық заттар нысандары мен түстері бойынша бірдей нөмірленген сауыттарда сақталады. Диссимуляцияны анықтау үшін тазартылған суы бар тура осындай нысандағы сауыттар болуы тиіс.

      139. Иіс сезудің бұзылуы перифериялық немесе орталық болуы мүмкін. Бірінші жағдайда олар мұрын қуысындағы потологиялық процестермен (созылмалы тұмау, мұрынның полипозы, кеңсіріктің қисаюы және т.б.) негізделеді. Мұрын тынысы қиындаған кезде респираторлық гипосмия немесе аносмия пайда болады. Гипо- және аносмия түріндегі иіс сезінудің перифериялық бұзылуы иіс сезінудің эпителия патологиясымен, мысалы ауыр риниттің, озеннің, атрофикалық өзгерістердің, әр түрлі уытты әсерлердің және т.б. салдарымен байланыста болады. Орталықтан иіс сезудің бұзылуы сезу анализаторының бұзылуына байланысты, бұл ретте тексерілетіндер мұқият неврологиялық зерттеуге жатады.

      140. Жұтқыншақты зерттеу (фарингоскопия) екі кезеңге бөлінеді. Біріншіде – зерттелуші еркін тыныс алып, тілін тісінен шығармауға және жұтқыншағының бұлшық еттерін бос ұстап тырысуы тиіс, екіншіде "эээ..." деп дыбыс шығару керек, осы сәтте жұмсақ таңдай жоғары көтеріліп, оның қозғалу дәрежесі белгілі болады, тілді ауыздың төменгі жағына бос қойып, шпательмен сәл басып ұстайды (қатты басқан кезде тіл көтеріліп, зерттеуді қиындатады). Жұтқыншақты зерттеген уақытта шырышты қабатының күйіне, көмекейге (екі шпательдің көмегімен оларды орнынан қозғайды), көмекейдің тамырлар имегімен байланысын және мойын без түйіндерінің жағдайын зерттейді.

      141. ЛОР-органдарын қарап болған соң, сыбырлап сөйлеу арқылы құлақтың есту деңгейі анықталады. Әр құлақтың есту қызметі бөлек түрде анықталады, ол үшін тексерілмейтін құлақ жарғағының шеміршегін саусақпен бітеп тұру қажет. Есту қызметін тексеру үшін Воячектің кестесі пайдаланылып қана қоймай, 21-ден 99-ға дейінгі сандарды да қолдануға болады, бұл ретте тексерілуші адам дәрігердің бет әлпеті мен ернінің қимылын көрмеуі тиіс. Дәрігердің ерін қимылы арқылы айтылған сөзін болжай алмау үшін тексерілушіге көзін жауып тұру немесе қабырғаның белгілі бір нүктесіне қарап тұру ұсынылады. Дәрігер алғашқы айтылған дыбыс ырғағын сақтау мақсатында келесі сөзді тыныс алғаннан кейін өкпеде қалған ауа арқылы айтуы мүмкін. Зерттеу кемінде 6 метр арақашықтықтан басталады. Есту деңгейін ара қашықтықпен өлшеп, қорытындылау (1 метрден немесе жарты метрден) тексерілуші адам дәрігердің сыбырлап айтқан сөздерінің бәрін немесе басым көпшілігін (6-дан 5-ін немесе 5-тің 4-ін) қайталап айтқан кезде белгіленеді.

      142. Есту деңгейінің төмендеуі объективтік мәліметтерге сәйкес келмеген жағдайда және басқа да күмән туғызатын жағдайда есту және басқа да органдары жан-жақты тексеру қосымша әдістері қолданылады.

      143. Медициналық куәландыруды өткізу кезінде әскери қызметке әуе-, автомотокөлігінде жиі жүруге байланысты лауазымдарына, сондай-ақ барлық білім беру мекемелеріне түсетін адамдардың вестибулярлы аппаратын міндетті түрде тексереді.

      144. В.И. Воячектің қос қабат айналдыру әдісімен зерттеу кезінде (тепе-теңдікті жоғалтқан реакциясы) зерттелушінің басы мен денесін алдыға қарай 90 градусқа еңкейтеді, Баранидың креслосына отырғызылып, 10 секунд ішінде 5 рет айналдырады. Айналдыруды тоқтатқаннан кейін тексерілуші сол қалпында, көзін жұмып, 5 секунд отырады, осыдан кейін оған тез арада денесін тік ұстау ұсынылады. Мұның нәтижесінде вестибулярлы аппаратының құрама рецепторлары тітіркенеді. Егер тексерілушінің вестибулярлы аппаратының қоздырғыш қызметі бірқалыпты болса, салмақ түсірген кезде ол мұны жеңіл өткереді де, айтарлықтай қозғалыс немесе вегетативті реакция болмайды. Қозғалыстың күшті болуы, әсіресе вегетативтік реакцияның пайда болуы түсірілген "салмаққа" сезім мүшелері төзімділігінің төмендігін білдіреді.

      145. Көрсеткіштер болған жағдайда (шағым айтылған жағдайда, арнайы іріктеу кезінде, диагнозды айқындағанда және т.б.) қосымша зерттеулер рентгенография, аудиометрия, тимпанометрия жүргізіледі.

      Сүңгуір маман (сүңгуір, терең су сүңгуірі) мамандықтары бойынша арнайы курстарға, сондай-ақ парашютпен секіруге байланысты курстарға тағайындалатын, жіберілетін арнайы мақсаттағы бөлімшелерінің әскери қызметшілеріне міндетті түрде аудиометрия, тимпанометрия жүргізіледі. Дабыл жарғағының перфорациясы, мұрынның кеңсірік қалқасы қисаю және мұрынмен тыныс алудын тұрақты қиындаумен немесе шектеулі қиындаумен тыныс алу анықталған жағдайда өтуге рұқсат берілмейді.

7-тарау. Дерматовенерологиялық зерттеу

      146. Дерматовенерологиялық зерттеу тері жамылғыларын, шырышты қабатын көзбен шолып қараудан басталады, шағымдары мен анамнездері зерттеледі.

      147. Дұрыс, әрі мұқият жинақталған анамнездің тері немесе жыныс ауруларының диагнозын қоюға зор мағынасы бар. Тері ауруларымен ауыратын тексерілушінің қызмет ерекшелігін ескере отырып, диагностикадан өткізу тәсілі кәсіби дерматозды анықтау көмегімен тигізеді. Тері лейшманиозы, лепр, флеботодермия және басқа да дерматоз аурулары бар деген күдік болған жағдайда, тексерілушінің қысқа мерзім болса да аталған аурулар кездесетін жерлерде болған-болмағанын анықтау қажет. Егер тексерілуші жыныс мүшесінен іріңнің, эрозия немесе язва элементтерінің пайда болғаны жөнінде шағымданса, оның кездейсоқ жыныстық қатынаста болған мезгілден кейін қанша уақыт өткетін көрсетуі диагноз қояр кезде атқарар маңызы зор.

      148. Көбінесе дерматоз ауруларына диагноз қою үшін аурудың маусымдық кезеңін, дәрі-дәрмектерді немесе азық-түлік түрлерін қабылдағаны жөніндегі фактілерді айқындау қажет.

      149. Бірқатар жағдайларда сұрастыру арқылы отбасына үйір болған қышыма, дерматомикоз, тұқым қуалайтын және туа біткен дерматоз (керотоздардың кейбір нысандары, Дарье ауруы және т.б.) сияқты аурулардың диагнозын қою барысында, сондай-ақ ежелік ауруының болуын немесе болмауын, оның күшейе түсуі мен бәсеңсуін тәуліктің белгілі бір уақытында белең алуын анықтау кезінде тигізер көмегі көп.

      150. Кейбір аурулар, мысалы, түйінді қышыну, созылмалы трихофития, жүйелі склеродермия, түйінді эритема әйелдерде жиі кездессе, ринофима, келоид – ерлерде кездеседі.

      151. Алғашқыда аурудың қай уақытта және дененің қай тұсында пайда болғанын, қандай өзгерістерге ұшырағанын, яғни, оның даму кезеңіндегі сипаты, өршуі мен қайталану жиілігі немесе ұзақтығы (егер ондай болса), ішкен тамаққа байланысты бөрткеннің шығуы және бұрын-соңды қолданылған терапиялық емнің әсері, оның тиімділігі анықталады.

      152. Тері мен бөртпені қараған сәттен күндізгі сәулені немесе электр жарығын жеткілікті түрде пайдаланған қажет. Тері жамылғылары мен шырышты қабының түсін, икемділігін және созылғыштығын, бұлшық еттер мен тері асты майлары клеткаларының тығыздығын анықтау қажет, сондай-ақ майлы қабат пен тері бездерінің, тырнақтың және шаштың жағдайына, рең бояуларының ерекшелігіне, пайда болған тыртықтар мен сызаттарға көңіл аудару керек.

      153. Тексерілушінің тері-қан тамырларындағы қозғалыстың өзіндік екпінін білдіретін тері, жүйке тамырлары аппаратының механикалық тітіркену кезеңіндегі жауапты реакциясы – дермографизмін білдіреді. Теріден үшкір емес затпен тырнаған кезде 2-3 минуттан кейін жоғалатын қызыл жолақ қалса, қалыпты дермографизмнің болғанын дәлелдейді. Жайылып түсетін қызыл дермографизм - экзема, псориаз ауруы бар адамдарда кездессе, оның тұрақты ақ түсі және ақ түске айналатын – нейродермитпен ауыратындарда, уртикарлы түрі - крапивница, қасыну сияқты аурулары бар адамдарда кездеседі.

      154. Терінің бұлшық ет - қылшықты рефлекс ("қаз терісі") суық затпен теріге жеңіл тигізіп өту арқылы білуге болады. Қалыпты жағдайда ол 5-10 секунд сақталады, кейін ізсіз жоғалады. Бұл рефлекстың болмауы симпатикалық иннервацияның бұзылуын білдіреді және ихтиозбен, Гебра қасынуы ауруларымен ауыратын адамдарда байқалады. Оның көтерілуі орталық және вегетативтік нерв жүйесінің диффуздық немесе диссеминирленген нейродермитпен ауыратын адамдарда кездеседі.

      155. Лепраға, серингомиелияға, патомияға күдік болған кезде диагностикалау көбінесе терінің түйсігуіне, ауру мен қызуға сезімін зерттеудің шешуші мәні болады. Тері мен шырышты қабатының зақымдануы жөнінде дәйекті түрде, белгіленген сызбаны ұстана отырып, баяндаған жөн. Алдымен бөрткеннің қабыну немесе қабынбау сипаты бар-жоғын көрсеткен орынды. Кейін бөл бөрткен қабынуының қай тобына: ауыр түріне (экссудатив компоненттерінің басымдылығы) немесе аурудың ай түріне (пролифератив компоненттерінің басымдылығы) жататыны белгіленеді. Әрі қарай элементтердің көбірек орналасуын жаза отырып, бөрткеннің бәсеңсуін көрсетеді. Көптеген дерматоздардың кезінде бәсеңсу ұнамды болып келеді, дегенмен, мұның диагноз қою үшін көмекші мәні бар. Содан соң зақымданудың етек алуына назар салынады, ол эритродермияның сипатын қабылдап, шектелген, диссеминерленген, негізгі, әмбебап, сондай-ақ симметриялы және асимметриялы болып келеді.

      156. Осы куәландырылушыдағы алғашқы және қайталанған морфологиялық элементтерді жазады және олардың ерекшеліктерін: түр-түсін, шекарасын, нысанын, кескіні (пішін үйлесімін), консистенциясын, қарым-қатынасын жүйелеп жазады. Морфологиялық элементтердің шекарасы анық не қанық емес, кенеттен немесе керісінше баяу болуы мүмкін. Элементтердің - ауқымды ұғымның нысанын жазып болған соң дәрігер папулаға қатысты тегіс, сүйір және домалық пішінді және т.б. Элементтердің сұлбасы бойынша домалық, сопақ,полигональді және полицикликалық, ұсақ-, іріфестон пішінді және т.б. Консистенциясы бойынша элементтер ағаш-тығыз, тығыз –созылмалы, жұмсақ, қамыр тәрізді.

      157. Кескіні бойынша элементтер дөңгеленген, сопақша, полигональді немесе полициклді, кішігірім немесе ірі оюға ұқсас және т.б. болып келеді. Консистенция бойынша элементтер ағаштай қатты-тығыз, қатты-иілгіш, жұмсақ қамыр тәріздес болып келуі мүмкін. Элементтердің беті тегіс, кедір-бұдырлы, дөңесті және болуы ықтимал. Өзара қатынасы бойынша элементтер бір-бірінен оқшауланған немесе қосылып тұрады, бірінші жағдайда бөрткеннің ошақталып орналасуы жөнінде айтылып отыр. Егер бөрткен өзінің оқшаулануы бойынша, шеңберлерді, жартылай шеңберлерді, сопақшаларды, доғалдарды еске түсірсе, онда бөрткеннің топтасу дұрыстығын білдіреді. Егер ол белгілі бір учаскеде орналасқан, бірақ қандай да бір геометриялық фигура құрамаған жағдайда дұрыс топтастырылмаған бөрткен туралы айтылады. Жүйеленген бөртпе деп жүйке бағандарының (айналдыра қына болған кезде), қан тамырларының бойында орналасқан бөртпені айтады.

      158. Бірінші және екінші морфологиялық элементтер мен олардың линикалық ерекшеліктері дермтологиялық диагнозды қоюда негіз болып табылады.Бірақатар жағдайларда көзбен шолу диагностикасы көптеген дерматоздардың морфологиялық ұқсасытығына байланысты, сондай-ақ "классикалық" дерматоздардың клиникалық бейнеде болуына және олардың ағымында кез-келген атиптіліктің білінуіне байланысты қиынға түседі. Мұндай жағдайда дерматовенеролог тексерудің қосымша әдістерін (пальпация, диаскопия, бөртпені қырнау және басқа) пайдаланғаннан кейін, тиісті мамандардың көмегі арқылы ішкі органдар мен нерв жүйелерін тексеруге, қанның, зәрдің морфологиялық диагнозын қоюға, оның себептері мен пайда болуын анықтау мақсатында арнайы дерматовенерологиялық зерттеулер (биопсийндік материалды патогистологиялық зерттеу, төзді, солғын гонококкты, туберкулезді микобактерияны, алапес таяқшасын, акантолитикалық клеткаларды, қанның сары су реакцияларын, иммуноаллергологиялық тексеру және басқалары) жүргізуге міндетті.

      159. Созылмалы дерматоздар болғанда сараптамалық баға беру диагнозы міндетті түрде көрсетілген теріге жайылған немесе шектелген көріністердің үлкен маңызы бар.

      160. Тері ауруларының шектелген формалары деп санаулы ғана (әдетте үштен аспайды) зақымданудың әртүрлі жайылмаған ошақтарын, соның ішінде ауру адамның алақаны көлеміндей әртүрлі анатомиялық бөліктерді таниды. Анатомиялық облыстарды (табан, тізе, қолдың білезік буыны) бірі есекжеммен зақымдануы кезінде, ошақтың көлемі алақаннан үлкен болса да, шектелген түрі деп бағаланады.

8-тарау. Көру органын зерттеу

      161. Куәландырылушының көру ерекшеліктері анамнез жинақталған кезде анықталады, бастан өткізген аурулар мен жарақаттарға жалпы сол сияқты көру органдарына да, отбасында көз органының тұқым қуалау ауруының болуына (туа біткен нистагм, гемералопия және басқалары) назар аударылады. Әңгімелесу процесінде көз алмасының қалпына және қимыл-қозғалысына, көз салу бағытына, қабақтың кірпік шетінің және т.б. көңіл бөлінеді.

      162. Көз функциясын зерттеу жалықтыруы неғұрлым аз тәсілдерден басталады және мынадай тәртіпте жүзеге асырылады.

      163. Түсті ажыратуды зерттеу отбасы мүшелерінен басқа барлық куәландырылушыларға қатысты, көбіне босаға кестесін пайдалана отырып жүргізіледі, Рабкиннің полихроматикалық кестелерін пайдалану жоққа шығарылмайды.

      164. Түсті ажырату нысандарының замануи жіктеуі түсті ажырату сараптамасының талаптарына сәйкес келеді.

Түс қабылдау сезгіштігінің дәрежесі бойынша

Түсті ажырату нысандарының нұсқалары


Спектрдегі максимумдерді дұрыс орналастырғанда

Спектрдегі максимумдерді анамальдық орналастырғанда

Түсті ажырату қабілетінің күштілігі

өте дұрыс трихромазия

өте қатты аномальдық трихромазия

Протаномалия

Дейтераномалия

Түсті ажырату қабілетінің төмендігі

I дәреже
II дәреже
III дәреже

Редуцирленген (әлсіз) трихромазия

Прототапшылы
Дейтотапшылы
Тритотапшылы


Түсті ажырату қабілетінің жоқтығы

Дихромазия

Протанопия
Дейтеранопия Тританопия


монохромазия

      165. Шекті белгілер кестесінің көмегімен түсті ажырату жұмыстарын табиғи жарықпен немесе күндізгі жарық түстес шамның жарығымен жүргізу ұсынылады. Жарық түсіру деңгейі шамамен 500-ден 1000 лк. дейін болуы тиіс. Қыздыратын шамдармен немесе тікелей күннің сәулесімен жарық түсіруге болмайды. Куәландырушы арқасын жарық түсіп тұрған жаққа (терезеге) қаратып отырады. Әр картаны куәландырушыдан 1 метр жерде дәл көзінің деңгейінде тігінен орналастырып көрсету қажет.

      166. Куәландырушы төртбұрыштың ашық тұрған жақтағы бағытын атауы немесе қолымен жоғары, төмен, оңға, солға көрсетуі тиіс. Бір тестің экспозициясына жауап беруге 5 секунд уақыт толығымен жетеді. Тестер кестесінің қойылу тәртібін еркін ауыстырып отыру ұсынылады, ал кездейсоқ болжамды болдырмау үшін төрт бұрыштың ашық тұрған жақтағы орнын ауыстырып, бір кестені кемінде үш рет көрсету керек.

      167. Барлық 11 кесте бойынша дұрыс жауап бермегенде бейнелердің және реңінің түстерін куәландырылушылардың барлығы дерлік ажырата алатындай етіп таңдап алынған № 12 кесте көрсетіледі. Бұл бақылау тесті түсті ажырата алмайтындығын сылтауратуы мүмкін болған жағдайда оны анықтау және зерттеудің атқаратын тәртібін көрсету үшін қолданылады. Қалған 11 карта сезімталдығының әрқайсысын өз сәйкестігіне қарай жеке байқау үшін тестердің 3 тобын: сезімталдығы жағынан басым түскені спектрдің қызыл бөлігін (№ 1-ден № 4-ке дейін), спектрдің жасыл бөлігін (№ 5-тен № 8-ге дейін) және спектрдің көк түсті бөлігін (№ 9-дан № 11-ге дейін) құрайды.

      168. Куәландырушының барлық жауаптары шекті белгілер кестелері бойынша түсті ажыратуды зерттеу хаттамасына жазылады. Дұрыс жауап "+" белгісімен, дұрыс емес жауап "-" белгісімен белгіленеді.

      Шекті көрсеткіштер бойынша түсті ажыратуды зерттеу хаттамасы:

Зерттелетін қабылдағыш

қызыл

жасыл

бақылау

бақылау

карта №

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

Сыналушының 3 еселік кезеңмен сыналғандағы жауаптары

1













2













3













      Қорытынды ____________________________________________

      Сарапшы-дәрігер окулист___________

      169. Зерттеу нәтижелеріне баға бермес бұрын тесттердің бірінші тобы (№ 1, 2, 3, 4) прототапшылық және протанопияны, екінші тобы (№ 5, 6, 7, 8) – дейтотапшылық пен дейтеранопияны, үшінші топ (№ 9, 10, 11) – тритотапшылықты анықтауға арналғанын естен шығармау қажет.

      170. Барлық тесттерді сенімді түрде ажырата білу дұрыс трихромазияны білдіреді. № 1, № 5 немесе № 9 тесттердің біреуін ажырата алмай, қалған тесттердің барлығын ажыратқанда түсті ажырату қабілетінің төмендігін (I дәрежелі) көрсетеді. № 1, 2 немесе № 5, 6, немесе № 9, 10 тесттерді ажырата алмау түсті ажырату қабілетінің орташа (II дәрежелі) төмендігін көрсетеді. № 1, 2, 3 немесе № 5, 6, 7, немесе № 9, 10, 11 тесттерді ажырата алмау түсті ажырату қабілетінің айқын (IIІ дәрежелі) төмендігін көрсетеді. № 1, 2, 3, 4 тесттерді ажырата алмау протанопияға, № 5, 6, 7, 8 тесттерді ажырата алмау дейтеранопияға тән.

      171. Қабылдағыштардың екеуінің немесе үшеуінің функциялары бірден бұзылуы әбден мүмкін. Мысалы, I дәрежелі прототапшылықтың IІ дәрежелі дейтотапшылықпен біріккен түріндегі редуцирленген трихромазия.

      172. Жалпы алғанда, барлық тесттерді ажыратушыларда – күшті трихромазия, бір қате жібергенде - әлсіз трихромазия, ал бір топтағы тесттердің барлығын ажырата алмаушыларда – дихромазия, яғни түсті ажырату қабілетінің жоқ екенін білдіреді.

      173. Көздің өткірлігі барлық куәландырылушыларда зерттеледі. Ол Ротаның жарық түсіретін аппаратына орналастырылған Головин-Сивцевтің кестесі бойынша анықталады. Кестеге 40 ватт электрошамымен жарық түсірілуі керек.

      Әрбір белгінің көрсетілу уақыты 2-3 секундтан аспайды.

      174. Кесте әріптердің төменгі жолдары еденнен 120 см. биік тұратындай етіп, куәландырылушыдан 5 метр арақашықтықта терезеге қарама-қарсы қабырғаға орналастырылады. Көздің өткірлігі куәландырылушы кестенің қай қатарынан барлық белгілерді оқыса, сол қатар бойынша ескеріледі. Тек көздің өткірлігіне сәйкес 0.7, 0.8, 0.9; 1.0, қатарларын оқыған кезде бір жолдағы 1 белгіден ғана қате жіберуге жол беріледі. Зерттеу кезінде көздің жоғары өткірлігін болдырмау үшін көзді сығырайтуға тыйым салынады. Көздің 0,1-ден төмендігін анықтау үшін Поляктың қарапайым жарық түсіретін аппаратқа орналастырылған оптотиптері пайдаланылады. Әрбір оптотип кемінде бес түрлі қалыпта көрсетіледі, бұл орайда бес оптотиптің кемінде төртеуі дұрыс қалыпта деп табылса, көздің өткірлігін сол ототип анықтайды.

      175. Егер көз өткірлігінің көрсетуі күмән туғызатын болса, зерттеудің бақылау әдістерін қолданған жөн және көздің өткірлігін қайта зерттеуді жүргізу керек.

      176. Рефракцияның ауытқу дәрежесі мен сипаты (барлық куәландырылушыларда анықталады) екі түрлі тәсілмен: субъективтік – көздің өткірлігін коррекция арқылы анықтау жолымен және міндетті түрде циклоплегия жағдайында М-холиноблокатор тобынын дәнекерлер ерітіндісімен жүргізіледі.

      177. 40 жастан асқан адамдарға мидриатиктер тамызу көз іші қысымын тексергеннен кейін жүргізіледі.

      178. Головин-Сивцевтің № 4 кестесін оқу үшін қаріптің көмегімен айқын көрудің жақын нүктесін (аккомодация көлемін) анықтау қызметінің сипаты көру функцияларының жай-күйіне жоғары талаптар қоятын адамдарға медициналық көрсеткіштер бойынша жүргізіледі. Тексерудің алынған нәтижелерін жас нормаларымен салыстырған дұрыс.

      179. Көру аумағын тексеру медициналық көрсеткіштер бойынша периметрде (жай немесе проекциялық) жүргізіледі.

      180. Медициналық көрсеткіштер бойынша кампиметрия жүргізіледі. Түнде көруді тексеру (қараңғыға бейімделу) қызметі түнгі уақытта ұзақ уақыт көздің көруіне күш түсіруді қажет ететін адамдарға жүргізіледі.

      181. Көру ағзасының анатомиялық жай-күйін тексеру бірізділікпен барлық куәландырушыларға жүргізіледі. Басында көздің қорғау аппаратының жай-күйі анықталады. Бұл ретте қастардың аумағының жай-күйіне, көз ұяларының пішіне мен бірдейлігіне, қабақтардың, кірпіктердің орналасуы мен жай-күйіне, интермаргиналдық кеңістікке, қабақ конъюктивтерінің үстіңгі бетінің сипаты мен түсіне, оларда тыртықтардың болуына назар аударылады.

      182. Көз жасы аппаратын тексеру кезінде көз жасы нүктелерінің орналасуы мен айқындылығын, ауданын басу арқылы көз жасы қабының жай-күйін ескеру қажет. Көз жасы бөлудің бұзылуына күман болғанда және жас аққанда түсті каналдық және көз жасы-мұрын сынамасының (3% колларгол ерітіндісі немесе 2% флюоресцеин ерітіндісі) көмегімен көз жасын бөлу функциясын тексеру қажет.

      183. Теріс немесе баяу жүретін сынап байқау алынғанда сұйықтарға арналған көз жасы жолдарының анатомиялық, өту қабілетін тексерген жөн.

      184. Алдыңғы және көз ортасын бөлетін кесінділердің жағдайы туралы қорытынды жанама жарық түсіру кезінде, өтпелі жарықпен және қуыстық шаммен зерттеуден кейін шығарылады.

      185. Көздің түбін зерттеу барлық куәландырушыларда жартылай циклоплегия жағдайында мидриацилдің инстилляциялау жолымен айналы офтальмоскоптың (кері офтальмоскоптың) көмегімен және қажет болған жағдайда электрлік офтальмоскоптың, рефлекссіз офтальмоскоптың немесе қуыстық шамның көмегімен жүргізіледі.

      186. Көз қозғау аппаратын зерттеу кезінде әрбір көздің қозғалысына жеке-жеке және көздің қылилығын, еріксіз жыпылықтауын, конвергенция жағдайын айқындау мақсатымен бинокуллярлық қозғалысқа назар аударады. Қылилық дәрежесі шам арқылы периметр доғасының көмегімен анықталады және градус бойынша, сондай-ақ Меддокс шкаласы арқылы айқындалады. Қылилық бұрышын іс жүзінде Гиршбергтің әдісі бойынша айналы офтальмоскоппен өлшеу ыңғайлы. Қылилық мөлшері шыны айнадағы жарық рефлексінің жағдайы бойынша орналасқан болса, онда қылилық бұрышы 15 С, егер көздің сыртқы мөлдір қабығының ортасында болса - 25-30 С, лимбеде болса – 45 С, лимбеден тыс болса – 60 С тең және одан да артық болады.

      187. Көз алмасының қозғалысын анықтау шектеумен ере жүрмейтін диплопияға шағымданған кезде, қызыл бейнесі бар қос бейнелерді зерттеу жүргізіледі.

      188. Көздің еріксіз жыпылықтауы айқындалған кезде, оның сипаты мен пайда болуын анықтау керек. Еріксіз жыпылықтаудың себебі көз патологиясынан деп сынауға негіз болмаған жағдайда невропатолог пен оториноларингологтың кеңестері қажет. Қалыптасқан еріксіз қызметке қарсы көрсету болып табылмайды.

      189. Қарашық реакцияларын зеттеу барлық куәландырушыларға қатысты жүргізіледі. Бинокулярлық көру көзге ұзақ салмақ түсіруді талап ететін қызметтегі адамдарда және медициналық көрсетулер бойынша анықталады. Бинокулярлық көруді анықтау үлкен диплоскопта, түрлі түсті тестіде (поляроидтық көзілдіріктерді пайдалана отырып) жүргізіледі.

      190. Көз ішінің қысымын зерттеу пальпация арқылы барлық куәландырушыларға қатысты жүргізіледі. 40 жастан асқан барлық адамдарға Маклаков тонометрінің көмегімен тонометрия жүргізу керек.

9-тарау. Ауыз қуысы мен жақтарды зерттеу

      191. Ауыз қуысы мен жақты зерттеу шағымдарды айқындаудан, олардың сипатын бағалаудан анамнезді, клиникалық және функционалдық зерттеулерді жинаудан құралады. Куәландырушылардың жақ-бет маңайында басынан өткерген ауруларының, жарақаттардың және операциялардың сипаттары анықталады.

      192. Объективтік зерттеу бетті ауыз алды мен қуысын қараудан басталады. Жақ асты маңайы мен мойынның лимфатикалық аппаратын зерттеу бір қолмен куәландырылушының басын қисайтып ұстау арқылы жүргізіледі, ал екінші қолмен жақ асты маңайындағы лимфатикалық тораптар ұстап байқалады. Лимфатикалық тораптарды зерттеу басын алдымен бір жақтан, содан соң екінші жақтан беру арқылы жүргізіледі.

      193. Ауыз басы артқа қарай ақырын шалқайтылған кезде екі кезеңде: алғашқыда жақтың жабық тұрған кезінде (еріндер, ауыз алды, тістеу), ал содан соң ауыз қуысы (тістер, пародонт, шырышты қабық және тіл) зерттеледі. Тістер мен ауыз қуысы органдарын зерттеу кезінде тіс дәрігерлік айналар, тіс дәрігерлік пинцеттері диагностикалық зондтар пайдаланылады. Самай төменгі жақ буындарының функциясы ауызды ашу және төменгі жақтың жанама қозғалыстары арқылы тексеріледі. Буынның өзін зерттеуді екі қолдың сұқ саусақтарын куәландырушының есту қуыстарына енгізу арқылы өткізеді, сонда бірден алдыңғы жақ тері қабаттарының астынан төменгі жақтың буын басы байқалады.

      194. Медициналық куәландыру кезінде сондай-ақ тіс жақ, жүйелері органдарының негізгі функциялары: тыныс алу, сөйлеу, жұтыну, шайнау зерттеледі. Шайнау функциясының бұзылуы шайнау фазасының өзгеруімен, шайнау қысымының теңбе-тең орналастырылмауымен, шайнау қозғалысы санының артуымен және тамақты шайнау уақытының ұзаруымен айқындалады.

      195. Шайнау функциясының бұзылуын қалпына келтіру шайнаудың тиімділігі 40% ке төмендегеннен кейін ауырлай түседі.

      196. Қажет болған жағдайда Н.И. Агапов бойынша шартты коэффициенттердің көмегімен шайнау тиімділігін жоғалту деңгейі белгіленеді. Бұл ретте барлық тістердің шайнау қуаттылығы 100 %, оның ішінде әр тістің қуаттылығы мынадай сандық мәндермен көрсетіледі: күрек тіс - 1%, алдыңғы тіс - 2%, ұры тіс - 3%, азу алды тістері - 4%, бірінші азу тіс - 6%, екінші азу тіс - 5%. Тістер ішінара түскен жағдайда шайнау тиімділігінің сақталу деңгейі қалған тістер мен антагонистері коэффициенттерінің 100 % сомасынан алып тастау арқылы белгіленеді. Үшінші азу тістер есепке алынбайды.

      197. Осы әдістеме бойынша тіс қатарларының шайнау тиімділігін айқындаған кезде тістің жоқтығы ғана емес, осыған орай оның антогонисі функциясына байланысты түсіп қалуы да ескеріледі.

      198. Сақталып қалған тістердің шайнау тиімділігін бағалаған кезде сондай-ақ пародонтаның жағдайы есепке алынады. І патологиялық дәрежелі ептілігі кезінде тістердің құндылығы 1/4-ке, ептілігі кезінде ІІ дәрежелі - на 1/2-ке кішірейеді, ептілігі немесе III дәрежелі емдеуге және пломба салуға келмейтін коронасы бұзылған тістер жоқ деп есептеледі.

      199. Операциядан, жарақаттан және күрделі протез жасаудан кейін шайнаудың тиімділігін бағалау мақсатында Гельманның, Рубиновтың (мастикациографаның көмегімен төменгі жақ сүйегінің шайнау қозғалысын графикалық, тіркеу) және басқалардың әдістері қолданылады.

      200. Ауыз қуысы мен тістерді объективтік зерттеу байқаудан пальпациядан және перкуссиядан құралады. Қажетті жағдайда электроодонтодиагностика, тістерді және пародитті өтпелі жарық арқылы зерттеуде Писарев-Шиллердің және басқалардың аппликациялардың үлгілері пайдаланылады.

      201. Орталық окклюзияда тіс қатарларының қабысуы (тістеу) үш өзара прпендикулярлық жазықтықта (сагиттальдық, тік және көлденең) анықталады. Тістердің ауытқулары кезіндегі түрі, сондай-ақ тіс қатарларының жылжуы сызықтық өлшеу арқылы анықталады. I дәрежелі тістердің ауытқуларына тіс қатарларының 5 мм дейін, II дәрежесіне - 5 мм ден 10 мм дейін, III дәрежесіне - 10 мм жоғары жағдайлар жатады. Миллиметрлік бұл мөлшер жақшаға алу арқылы ауытқу дәрежесінен кейін көрсетіледі.

      202. Тістер болмағанда, олардың патологиясы анықталған жағдайда медициналық куәландыру актісінде, оқуға түсушінің карточкасында міндетті түрде кариоздық, пломба салынған және жұлынып тасталған (КПЖ) тістерінің саны көрсетіле отырып, тіс формуласы көрсетіледі.

10-тарау. Гинекологиялық зерттеу

      203. Гинекологиялық зерттеу шағымды анықтау, анамнезді зерделеу, тұқым қуалау, ауырған аурулары (оның ішінде гинекологиялық), төсек қатынасы, менструациялық оварияалды қызметінің, сыртқы және ішкі жыныс мүшесін қарауды қамтиды.

      204. Гинекологиялық зерттеу кезінде қолмен зерттеу және аспаптық әдістер қолданылады. Гинекологиялық зерттеудің маңызды әдісі жатырдың (жағдайы, мөлшері, нысаны, консистенциясы, қозғалу дәрежесі және т.б.) және сегізкөздік-түйіні қосымшаларының жағдайларын объективтік бағалауға мүмкіндік беретін бимануалдық сипау болып табылады.

      205. Гинекологиялық зерттеу кезінде айнаның (қасық тәріздес – Симпсон, ашылмалы – Куско) көмегімен сыртқы жыныс мүшелерін, қынапты және жатыр мойнын байқау, қыныптық тексеру, қынаптық-құрсақ қабырғалық және қынаптық-тікішек зерттеуі, жатырды барлап қарау, жатырды артқы пункция, жатыр мойнынан биопсия алу, жатыр қуысынан аспирата алу, хромодиагностика (шырышты жатыр мойнының түрлітүсті реакциясы), цитология және тазалық деңгейіне сүртіндіні айқындау.

      206. Гинекологиялық зерттеуді гинекологиялық креслода өткізеді, бұл ретте пациенттің аяғы креслоның тіреуішінде, ал бөксесі креслода орналасады.

      Сыртқы гинекологиялық зерттеу. Сыртқы жыныс мүшелерін тексеру кезінде түкті жабындының деңгейін және сипатын ескереді, үлкен және кіші жыныстық ернеудің жетілуі, бұтаралықтың жағдайы, патологиялық процесстің болуы (қабыну, ісіктер, жаралану, кондиломалар, патологиялық кір). Жыныс саңылауының кеңейуі, қынаптың және жатырдың түсуі немесе төмен түсуі (күшену кезінде). Тік ішек саңылауы аймағындағы патологиялық жағдайы (варикоз түйіндері, жарықшақ сызаттары, кандиломалар, тік ішектен ірің немесе қан аралас кірдің шығуы). Сарпайдың және қынап кіреберісін тексереді, олардың түсін, бөлінді сипатын, патологиялық процесстердің болуын (қабыну, өсінді, жаралардың болуы), несеп шығару арналары қуысының және бартолинді бездердің шығару ағыстарының жағдайын, қыздық пердесін тексереді.

      207. Гинекологиялық айналардың көмегімен тексеру – сыртқы жыныс органдарын тексеріп болғаннан кейін жүзеге асырылады. Айнаны қынапқа енгізе отырып, қынаптың және жатыр мойны шырышының реңін тексереді. Бұл ретте шырышты қабықтың реңіне, бөліндінің ерекшелігіне, жатыр мойнының көлемі мен пішініне, сыртқы зевтың жағдайына, жатыр мойны аймағындағы патологиялық процестердің болуына (қабыну, жарақат, жаралардың болуы немесе тесіктің) назар аударады.

      208. Қынапты тексеру. Жамбас қуысының жағдайын анықтайды, бартолинді бездердің орналасу аймағын сипайды, қынаптың алдыңғы қабырғасы жағынан несеп жолдарын сипап көреді. Қынаптың жағдайын айқындайды: көлемі, қабыршықтың созылуын, патологиялық процесстердің (инфильтраты, қотырлану, стеноздың, ісіктердің, кемістік) болуын тексереді. Қынаптың жиырылуы ерекшеліктерін (тереңдігі, қозғалысы, ауырсынуы) анықтайды. Бұдан әрі жатыр мойнының қынаптық бөлігін, көлемін (гиперплазия, гипертрофия), пішінін (конусты, целиндрлі, тыртықпен, ісіктермен, кандиломалармен формасы өзгерген), сыртын (жылтыр, бүгір, консистенциясын (кәдімгі, жұмсақ, тығыз), жамбас осьін (алға, артқа, солға, оңға бағытталған), сыртқы зевтің жағдайын (жабық, ашық, пішіні дөңгелек, көлденеңі, саңылау, зеяние), мойынның қозғалысы және жарылудың болуы тексереді.

      209. Екісапты (қынап-құрсаққабырғалық, бимануалды) тексеру – жатырдың, қосалқылардың, жамбас қуысы мен клетчаткалардың ауруларын танудың негізгі әдісі. Айнаны алғаннан кейін өткізіледі. Қолғап киілген бір жақ қолдың сұқ және ортаңғы саусақтары қынапқа енгізіледі, басқа қолды алдыңғы құрсақ қабырғасына қояды. Алдымен жатырды тексереді, қолмен басып қарап оның орналасуын, көлемін, пішінін, консистенциясын, қозғалысын және ауырсынуын тексереді. Жатырды тексеріп болғаннан кейін қосалқыларын тексереді. Қалыпты түтіктер, әдетте, байқалмайды, сау аналық бездерді тек тәжірибесі мол зерттеуші ғана табуы ықтимал, олар жатырдың бүйір жағынан шағын ұзынша жасанды түрінде байқалады. Қабыну, ісік болған кезде дөңгелек негізгі және сегізкөз-жатыр байламдарын байқауға болады. Артынша жамбас құрсақ және клетчатка (инфильтраттар, тыртықтар, спайка) аймағында патологиялық процесстермен айқындалады.

      210. Тікішек (ректальды) және тікішек-құрсақ қабырғасын зерттеу қыздарда атрезия, аплазия, қынаптың стенозында қолданылады, қосымша мынадай патологиялық процестерде: қабыну ауруларында, тікшектен кір шыққанда, тесіктерде, жарықшаларда, дақтарда қолданылады.

      211. Ректальды-қынаптық тексеру – қынап, тікішек қабырғасында, төңіректегі клечаткада патологиялық процестер болған кезде қолданылады.

  Қазақстан Республикасының
Ұлттық ұланында әскери-
дәрігерлік сараптама өткізу
қағидаларына
3-қосымша

      Фотосуретке арналған орын

      Әскери бөлімнің елтаңбалық мөрі

      Әскери оқу орнына түсетін азаматты медициналық куәландыру картасы

      1. Тегі, аты, болса әкесінің аты, туған жылы

      _______________________________________________________________________

      _______________________________________________________________________

      (әскери қызметшінің әскери атағын көрсету)

      2. Тұрғылықты жері (мекенжайы) __________________________________________

      (әскери қызметшілерге мекенжайы мен әскери бөлімнің шартты атауы)

      _______________________________________________________________________

      ______________________________________________________________________

      3. Шалдыққан аурулары, оның ішінде cоңғы 12 ай ішінде инфекциялық аурулармен ауырғандығы туралы мәліметтер ____________________________________________________

      __________________________________________________________________

      4. Дәрі-дәрмек құралдарын және басқа да заттарды көтере алмайтындығы (жоғары сезімталдық) туралы мәліметтер_______________________________

      5. Диспансерлік есепте алу (бақылау) туралы мәлімет__________________

      _________________________________________________________________

      6. Тексеру нәтижелері:


Алдын ала медициналық куәландыру 20 __ ж. "___" __

Түпкілікті медициналық куәландыру
20 __ ж. "___" ____________

1

2

3

Шағымдар мен анамнез



Жалпы қан талдауы



Мерезге микропреципитация реакциясы (микрореакция)



Жалпы несеп талдауы



Мұрын қуысының рентгенографиясы



Кеуде тіндері органдарының флюорографиясы



ЭКГ- зерттеу



Зәрді гельминттерге зерттеу



В және С гепатиттерінің маркерлеріне қанды зерттеу



АИТВ-инфекциясына қанды зерттеу



Басқа да зерттеулер



Бойы/дене салмағы



Қол динамометриясы (оң / сол қол)



Дене динамометриясы



Терапевт:

Эндокринді жүйе



Жүрек-қан тамырлары жүйесі



Функционалдық сынама

тыныштықта

жүктемеден кейін

2 мин кейін

тыныштықта

жүктемеден кейін

2 мин кейін

бір минутта тамыр соғысы







артериалдық қан қысымы







Тыныс алу мүшелері



Ас қорыту мүшелері



Бүйрек



Көкбауыр



Диагнозы



Қорытынды



Күні, дәрігердің қолы, тегі, аты-жөні



Хирург

Лимфа түйіндері



Сүйек-бұлшықет жүйесі



Перифериялық қан тамырлары



Несеп-жыныс жүйесі



Анус және тік ішек



Диагнозы



Қорытынды



Күні, дәрігердің қолы, тегі, аты-жөні



Невропатолог

Бассүйек-ми жүйкелері



Қозғалыс аясы



Рефлекстер



Сезімталдығы



Вегетативті жүйке жүйесі



Диагнозы



Қорытынды



Күні, қолы, тегі, аты-жөнінің бас әріптері



Психолог

Деректер және қорытынды:

ЖЖӘЗ_____________________
ҚРТ (Равен)__________________
Люшер_______________________
Психофункционалдық диагностика _____________________________
____________________________
Қорытынды__________________

ЖЖӘЗ ______________________
ҚРТ (Равен)__________________
Люшер_______________________
Психофункционалдық диагностика _____________________________
____________________________
Қорытынды__________________

Күні, қолы

20___жылғы "___" _______№_____ ПФЗ қорытындысы
______/_____________________
(қолы) (тегі және аты-жөні)

20___жылғы "___" _______№_____ ПФЗ қорытындысы
________/___________________
(қолы) (тегі және аты-жөні)

Психиатр

Қабылдауы



Зияткерлік саласы



Эмоционалды-ерік аясы



Диагнозы



Қорытынды



Күні, дәрігердің қолы, тегі, аты-жөні



Окулист


оң көз

сол көз

оң көз

сол көз

Түсті сезіну





Түзетулерсіз көру өткірлігі





Түзетулермен көру өткірлігі





Скиаскопиялық рефракция





Бинокулярлық көру





Анық көрудің жақын нүктесі





Жас жолдары





Қабақтар мен





Конъюнктивалар





Көз алмаларының орналасуы мен қозғалысы





Көз қарашықтары мен олардың реакциясы





Оптикалық орта





Көздің түбі





Диагнозы



Қорытынды



Күні, дәрігердің қолы, тегі, аты-жөні



Оториноларинголог:

Сөйлеу



Мұрынмен тыныс алу

оң

сол

оң

сол





Сыбырлап сөйлеу





Құлақ барофункциясы





Вестибулярлық аппараттың функциялары





Иіс сезу



Диагнозы



Қорытынды



Күні, дәрігердің қолы, тегі, аты-жөні



Стоматолог

Тіс түйіс



Ауыздың сілемейлі қабықшасы



Тістер



Қызыл иек



Диагнозы



Қорытынды



Күні, дәрігердің қолы, тегі, аты-жөні



Дерматовенеролог

Тексеру деректері



Диагнозы



Қорытынды



Күні, дәрігердің қолы, тегі, аты-жөні



Басқа да дәрігер-мамандар

Диагнозы, қорытынды, күні, дәрігердің қолы, тегі, аты-жөні



      7. Медициналық куәландыру нәтижелері:

      1) әскери-дәрігерлік комиссияның алдын-ала медициналық куәландыруы

      ____________________________________________________________________

      (ӘДК атауы көрсетілсін)

      Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінде, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарында қызмет ету үшін адамдар денсаулық жағдайының сәйкес келуіне қойылатын талаптардың _____ бағанының _____ тармақтың _____ тармақшасы негізінде ____________________________________________

      М.О. Комиссия төрағасы __________________________________

      (әскери атағы, қолы, аты-жөні, тегі)

      Комиссия хатшысы _________________________________

      (әскери атағы, қолы, аты-жөні, тегі)

      Комиссияның пошталық мекенжайы

      ___________________________________________________________________

      2) әскери-дәрігерлік комиссияның қорытынды медициналық куәландыруы

      _________________________________________________________________

      (ӘДК атауы көрсетілсін)

      Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінде, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарында қызмет ету үшін адамдар денсаулық жағдайының сәйкес келуіне қойылатын талаптардың _____ бағанының _____ тармақтың _____ тармақшасы негізінде ____________________________________________

      М.О. Комиссия төрағасы __________________________________

      (әскери атағы, қолы, аты-жөні, тегі)

      Комиссия хатшысы__________________________________

      (әскери атағы, қолы, аты-жөні, тегі)

      Комиссияның пошталық мекенжайы

      ____________________________________________________________________

  Қазақстан Республикасының
Ұлттық ұланында әскери-
дәрігерлік сараптама өткізу
қағидаларына
4-қосымша
  Нысан

      Әскери-дәрігерлік комиссия отырыстарының хаттамалар кітабы

      __________________________________________________________________

      (комиссияның атауы)

Әскери атағы, тегі, аты-жөні, туған жылы, лауазымы, қызмет орны, жолдаманың № және күні

Диагнозы және науқастанудың, мертігудің себепті байланысы туралы қорытынды (қажеттігіне қарай арнайы зерттеу нәтижелері)

ӘДК әскери қызметке жарамдылық санаты туралы қорытындысы, Талаптың тармақтары мен бағандары


1

2

3


4














  Қазақстан Республикасының
Ұлттық ұланында әскери-
дәрігерлік сараптама өткізу
қағидаларына
  5-қосымша

      Ескерту. 5-қосымшаға өзгеріс енгізілді - ҚР Ішкі істер министрінің 29.09.2022 № 775 (алғаш ресми жарияланған күннен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

  Нысан

      ______ данадан тұратын анықтаманы, науқастануы туралы куәлікті (керек емесі сызып тасталсын) алдым. _______ _____ (қолы) _____________ (лауазымы, тегі және аты-жөні түсінікті жазылсын)

      20 ______ ж."____" _______________

      ________________________________________________________________

      (әскери-дәрігерлік комиссияның атауы)

№_______ медициналық куәландыру актісі

      1. Тегі, аты, әкесінің аты _______________________________________

      2. Туған жылы _________________________________________________

      3. Білімі___________________________________________________________

      4. Азаматтық кәсібі, мамандығы ____________________________

      5. Қарулы Күштерде мерзімді қызметте ________ бастап ________ дейін

      қызмет өткерді _____________________________________________________

      (айы, жылы) (айы, жылы) (иә, жоқ)

      Қызметтен шығу себебі ______________________________________________

      6. ІІО, ҰҚК, ҚМ, МКҚ, ҰҰ жүйесінде немесе басқа да әлуетті органдарда бастап дейін

      (айы, жылы) (айы, жылы) қызмет өткерді _________________________________ (иә, жоқ)

      Қызметтен шығу себебі ______________________________________________

      7. Арнаулы немесе әскери атағы ______________________________________

      Соңғы жұмыс (қызмет) орны және лауазымы (толық) _____________

      8. Соңғы 12 ай ішінде қанша күн ауырды ____________________________

      Қашан және қайда емделді _________________________________________

      Мүгедектігі бар адам болып танылды ма ___, қандай топтағы ___, бастап _________(иә, жоқ)

      дейін _______________, сырқаттануы бойынша

      _________________________________________________________________

      9. Бұрын комиссиядан (ІІМ ОӘДК, ҚМ ОӘДК) өткен бе_________

      ___________ қай жылы ______________, қайда _______________________

      (иә, жоқ)

      10. Өзімді ұсынылып отырған немесе қызметке әрі қарай

      ___________________________________________________ деп санаймын.

      (жарамды, жарамсыз)

      11. Тұрғын үйінің мекенжайы және телефоны __________________________

      ____ ӘДК-ға әскери билетімді (әскери қызметшілер үшін), қызметтік куәлігімді, паспортымды және емделу, медициналық куәландыру өту туралы қолымда бар медициналық құжаттарымды ұсынуға міндеттенемін. Мен хабарлаған барлық мәліметтердің дұрыстығын өз қолыммен растаймын

      _______________________ 200 ____ ж." _____ "__________

      12 және 13 тармақтарды ӘДК медтіркеушісі толтырады.

      12. Қызметтік куәліктегі мәліметтер:

      № _______________, сериясы ________, қай жерде берілді ______________

      Күні ______________________________________________________________

      13. Әскери билеттегі (тіркеу куәлігіндегі) мәліметтер

      Куәландыру күні ______________ жарамдылық санаты _________________

      № ________бұйрықтың _________ баптары, қайда берілді ________________

      __________________________________________________________________

      ОӘДК медициналық тіркеушісі тексерді _______________________________

      Объективтік зерттеу деректері

      1. Хирург. Антропометриялық деректер: Бойы_____см. Салмағы ___кг.

      Кеуде шеңбері: тыныш күйде ________, ауа жұтқанда ___________, ауа

      шығарғанда_________.

      Спирометрия ______________________________________________________

      Динамометрия: оң жақ қол басы___, сол жақ қол басы___ Тұлға бойы_____

      Шағымдар: _______________________________________________

      ______________________________________________________________

      _______________________________________________________________

      _________________________________________________________________

      _________________________________________________________________

      Анамнез (жарақаттар, операциялар, қайда емделді)_____________________

      Жалпы ағзаның жетілуі______________________________________________

      Тері және көзге көрінетін кілегейлі қабықшалар_______________________

      Лимфа түйіні_____________________________________________________

      Бұлшық ет жүйесі ____________________________________________________

      Сүйектік жүйесі және буындары _______________________________________

      __________________________________________________________________

      ______________________________________________________________ Қалқанша

      без ______________________________________

      Шеткері қан тамырлары _______________________________________________

      ____________________________________________________________________

      Ректальды ________________________________________

      Диагноз: ____________________________________________________________

      ____________________________________________________________________

      Хирургтың Т.А.Ә., күні, қолы ________________________________________

      _______________________________________________________________________

      2. Оториноларинголог. Шағымдар:

      _______________________________________________________________________

      ______________________________________________________________________

      __________________________________________________________________

      Анамнез (қандай аурулармен ауырды, жарақаттар, қайда емделді)

      _______________________________________________________

      _____________________________________________________________

      Сөйлеу дефектілері___________________________________________________

      Жұтқыншақ, көмекей _________________________________________________

      ___________________________________________________________________


оң жақ

сол жақ

Мұрын жолдарының жай-күйі



Мұрынмен тыныс алу



Иіс сезімі



Дабыл жарғақтарының жағдайы



Сыбырлап сөйлегендегі есту өткірлігі



Құлақтың барофункциясы



      Вестибулярлық аппараттың қызметі (ОС ның айналуымен екі еселік тәжірибе)

      ____________________________________________________________________

      Диагноз:__________________________________________________________

      ___________________________________________________________________

      Отоларингологтың Т.А.Ә., күні, қолы _________________________________

      ____________________________________________________________________

      3. Көз дәрігері. Шағымдар: __________________________________________

      __________________________________________________________________

      __________________________________________________________________

      Анамнез (қандай аурулармен ауырды, операциялар, қайда емделді)

      ___________________________________________________________________

      ___________________________________________________________________

      Түстерді ажырату (Рабкин бойынша)

      ___________________________________________________________________

      ____________________________________________________________________


Оң жақ көзі

Сол жақ көзі

Коррекциясыз көру өткірлігі



Коррекциямен көру өткірлігі



Скиаскопиялық рефракция



Анық көрудің ең жақын нүктесі



Қозғалыс аппараты



Көз жасының жолдары



Қабағы мен конъюнктивасы



Көз алмаларының орналасуы мен қозғалмалылығы



Қарашықтары және олардың реакциялары



Оптикалық орта (көздерінің алдыңғы бөліктері мен терең орта)



Көздің түбі



Көру аумағы



Бинокулярлық көру





      Диагноз:____________________________________________________________

      ____________________________________________________________________

      __________________________________________________________________

      Көз дәрігерінің Т.А.Ә., күні, қолы __________________________________

      _____________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      4. Тіс дәрігері. Шағымдар, анамнез: _________________________________

      _________________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      Формуласы ------------- 8 7 6 5 4 3 2 1 ! 1 2 3 4 5 6 7 8

      Тіс түйісі___________________________________________________________

      Ауыз қуысының кілегейлі қабықшасы____________________________________

      ________________________________________________________________

      Қызыл иектері________________________________________________________

      Диагноз:_____________________________________________________________

      Тіс дәрігерінің Т.А.Ә., күні, қолы __________________________________

      _________________________________________________________________

      5. Невропатолог. Шағымдар: _________________________

      __________________________________________________________________

      __________________________________________________________________

      Анамнез (қандай аурулармен ауырды, жарақаттар, қайда емделді

      __________________________________________________________________

      __________________________________________________________________

      Бас сүйегі-ми нервтері ______________________________________________

      __________________________________________________________________

      ___________________________________________________________________

      Шеткері нервтер _____________________________________________________

      __________________________________________________________________

      Рефлекстер ________________________________________________________

      ___________________________________________________________________

      Сезгіштігі __________________________________________________________

      ____________________________________________________________________

      Вегетативтік нерв жүйесі_______________________________________________

      Диагноз: ____________________________________________________________

      ___________________________________________________________________

      _________________________________________________________________

      Невропатологтың Т.А.Ә., күні, қолы __________________________________

      ____________________________________________________________

      7. Психодиагностикалық зерттеу. _____________________________________

      ________________________________________________________________

      ЖЖӘЗ_____________________________________________________________

      Равен (ҚБТ)_______________________________________________________

      Люшер____________________________________________________________

      Психофункционалдық диагностика_____________________________________

      Қосымша әдістеме _________________________________________________

      ____________________________________________________________________

      20____ жылғы №__ қорытынды _______

      Ұсынылады (ұсынылған жоқ)________________________________________

      Ескертпе__________________________________________________________

      Психологтің тегі, аты-жөні, күні қолы________________________________________

      ___________________________________________________________________

      8. Психиатр. Шағымдар: _____________________________________________

      Анамнез (сырқаттануы, зиянды әдеттері, есінен тану, құлау)

      ___________________________________________________________________

      ___________________________________________________________________

      ___________________________________________________________________

      ___________________________________________________________________

      Мәртебесі ___________ Ақыл-есі _______________ Зейіні ________________

      Есте сақтауы _________________________________________________________

      Ойлауы ___________________________________________________________

      Зияткерлігі __________________________________________________________

      Эмоционалдық ерік-жігері _____________________________________________

      _____________________________________________________________________

      Қорытынды

      ___________________________________________________________________

      __________________________________________________________________

      Психиатрдың тегі, аты-жөні, күні, қолы

      ____________________________________________________________________

      9. Терапевт. Шағымдар: ______________________________________________

      ____________________________________________________________________

      ____________________________________________________________________

      Анамнез (қандай аурулармен ауырды, қайда зерттеуден өтті, емделді)

      ____________________________________________________________________

      Тамақтану___________________________________________________________

      Тері жамылғысы____________________________________________________

      Көзге көрінетін кілегейлі қабықшалар_________________________________

      Эндокриндік жүйесі___________________________________________________

      _________________________________________________________

      _________________________________________________

      Жүрегі: шекаралары___________________________________________________

      Тондары____________________________________________________________

      ____________________________________________________________________

Қайта өлшеу күндері

20___ жылғы "___" ___________

20___ жылғы "___" ___________

20___ жылғы "___" ___________

Өлшеу жағдайлары

Отырғандағы тыныштықта

15 рет отырып- тұрғаннан кейін

2 минуттан кейін

Отырғандағы тыныштықта

15 рет отырып- тұрғаннан кейін

2 минуттан кейін

Отырғандағы тыныштықта

15 рет отырып- тұрғаннан кейін

2 минут тан кейін

Пульс










Артериялық қысымы










1 минуттағы тыныс алу қозғалысының жиілігі










      Тыныс алу органдары__________________________________________________

      ____________________________________________________________________

      Ас қорыту мүшелері __________________________________________________

      Бауыры_____________________________________________________________

      Көк бауыры__________________________________________________________

      Бүйректері___________________________________________________________

      Диагноз:___________________________________________________________

      ____________________________________________________________________

      Терапевтің Т.А.Ә., күні, қолы ____________________________________________

      ____________________________________________________________________

      10. Гинеколог. Шағымдар:

      ____________________________________________________________________

      ____________________________________________________________________

      Анамнез (қандай аурумен ауырды, операциялар) _________________________

      ____________________________________________________________________

      Диагноз:___________________________________________________________

      ____________________________________________________________________

      Гинекологтың Т.А.Ә., күні, қолы ________________________________________

      ___________________________________________________________________

      ___________________________________________________________________

      11. Рентгенологиялық зерттеудің, зертханалық, функционалдық және

      басқа да зерттеулер мен консультациялардың деректері:________________

      Науқастану диагноздары және олардың себепті байланысы ________________

      ____________________________________________________________________

      ӘДК қорытындысы ___________________________________________________

      Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінде қызмет атқару үшін азаматтардың денсаулық жағдайының сәйкестігіне қойылатын талаптардың ____ бағаны ____ бабының негізінде (20 __ жылғы ____ № ____ бұйрық

      _______________________________________________________

      (комиссияның қорытындысын көрсету)

      ____________________________________________________________________

      Ілесіп жүрушіге мұқтаж, мұқтаж емес (керексізі сызылсын).

      Ескертпе_________________________________________________________

      ____________________________________________________________________

      ____________________________________________________________________

      Комиссия бастығы:____________________________________________________

      Елтаңбалық мөр____________________________________________

      (комиссия атауы, атағы, қолы, тегі және аты-жөні)

      Сарапшы дәрігерлер:

      _____________________________________

      _____________________________________

      _____________________________________

      20___ жылғы "____" ___________

  Қазақстан Республикасының
Ұлттық ұланында әскери-
дәрігерлік сараптама өткізу
қағидаларына
6-қосымша

      Әскери медициналық мекеменің

      (әскери-дәрігерлік комиссияның)

      бұрыштық мөртабаны

  Нысан

Мертігу (жаралану, жарақаттану, контузия алу) туралы анықтама ________________________________________________________________________________ (жарақат алған адамның әскери атағы, тегі, аты, егер болса әкесінің аты, туған жылы)

      _______________________________________________________________________

      ____20_ж. "___"____________________ ____________________________________

      _______________________________________________________________________

      ________________________________________________________________________

      мертігу (жаралану, жарақаттану, контузия алу) қандай жағдайларда

      алынды және оның оқшаулануы көрсетіледі)

      _______________________________________________________________________

      _______________________________________________________________________

      _______________________________________________________________________

      _______________________________________________________

      Мертігу (жаралану, жарақаттану, контузия алу): 1) әскери қызмет

      міндеттерін орындау кезінде, 2) әскери қызметтің міндеттерін

      орындаумен байланысты емес қайғылы оқиға нәтижесінде алынған.

      __________________________________________________ ұсыну үшін берілді

      (анықтама ұсынылатын мекеменің, ұйымның атауы)

      Командир (бастық) ____________________________________

      (әскери атағы, қолы, аты-жөні, тегі)

      М.О

  Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланында әскери-дәрігерлік сараптама өткізу қағидаларына
  7-қосымша

      Әскери медициналық мекеменің

      (әскери-дәрігерлік комиссияның)

      бұрыштық мөртабаны

  Нысан

_______________________________________________ (әскери-дәрігерлік комиссияның атауы) медициналық куәландыру туралы

      20_____жылғы "_____"______№ _____ анықтама

      _________________________________________________________________

      __________________________________ жіберуі бойынша (лауазымды адам, құжат

      нөмірі, күні, жіберілу мақсаты мен себебі көрсетілсін)___________________ куәландырды:

      1. Тегі, аты, болған кезде әкесінің аты ________________________________

      2. Туған жылы _____________, Қарулы Күштерде____________ бастап (айы мен жылы)

      3. Әскери атағы________________________________________________

      4. Атқаратын лауазымы____________________________________________

      5. Мамандығы ___________________________________________________

      6. Әскери бөлім ___________________________________________________

      7. Әскери қызметке шақырылды (келісімшарт бойынша түсті) ____________

      _________________________________________________________________

      (қорғаныс істері жөніндегі бөлім (басқарма) әскери қызметке шақырды, келісім шарт бойынша түскен айы мен жылы көрсетілсін)

      8. Әскери қызметшінің қызметі туралы мәліметтер (әскери қызметке жарамдылығын айқындаған кезде толтырылады) ______________________ (әскери бөлімнен (мекемеден) берілген құжатқа сәйкес мәліметтер көрсетілсін: денсаулық жағдайының әскери қызмет міндеттерін орындауға әсері, әскери қызметшінің әскери қызметті жалғастыруға ниеті және әскери қызметшінің әскери қызметте қалдырудың мақсатқа сәйкестігі туралы қолбасшылықтың пікірі)

      9. ӘДК қорытындысы:

      1) диагнозы___________________________________________________

      2) мертігудің (жараланудың, жарақаттанудың, контузия алудың), науқастанудың себепті байланысы: ___________________________________

      ҚР Қорғаныс министрінің 20___ жылғы "___" _______ бұйрығымен бекітілген Әскери-дәрігерлік сараптаманы жүргізу қағидаларының ____ тармағы негізінде;

      3) әскери қызметке жарамдылық санаты (әскери мамандығы бойынша қызметке, ұшу жұмысына және т.б. жарамдылығы): ____________________

      ____________________________________________________________________

      ҚР Қорғаныс министрінің 20___ жылғы "___" _______ бұйрығымен бекітілген Қазақстан Республикасының ҚК-да, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарында қызмет ету үшін адамдардың денсаулық жағдайының сәйкес келуіне қойылатын талаптардың _____ бағаны ____ тармағының ____ тармақшасы негізінде

      _________________________________________

      М.О.

      Комиссия бастығы________________________________________________

      (әскери атағы, қолы, аты-жөні, тегі)

      Комиссия мүшелері _____________________________________________

      (әскери атағы, қолы, аты-жөні, тегі)

      Комиссия хатшысы _______________________________________________

      (әскери атағы, қолы, аты-жөні, тегі)

      Комиссияның пошталық мекенжайы __________________________________

      (әскери-дәрігерлік комиссияның атауы)

  Қазақстан Республикасының
Ұлттық ұланында әскери-
дәрігерлік сараптама өткізу
қағидаларына
8-қосымша
  Нысан

      Әскери-медициналық мекеменің

      әскери-дәрігерлік комиссияның)

      бұрыштық мөртабаны

Маманның еңбек жағдайлары мен жұмыс орнын санитарлық-гигиеналық сипаттау картасы

      1. Тегі, аты, егер болса әкесінің аты________________________________

      2. Жасы (толық жасы)_________________________________________________

      3. Әскери атағы______________________________________________________

      4. Әскери бөлім______________________________________________________

      5. Әскери-есептік мамандығы__________________________________________

      6. Әскери-есептік мамандығы бойынша қызметі (оның ішінде осы әскери бөлімде)

      ____________________________________________________________

      (жылы, айлары)

      7. Қорғану шараларын сақтауы:

      1) жеке _________

      (сақталды, сақталған жоқ)

      2) ұжымдық ________________________

      (сақталды, сақталған жоқ)

      8. Еңбек жағдайларының сипаттамасы:

Жұмыс орнының атауы

Орындалатын жұмыс

Негізгі кәсіби зияндылықтың сипаттамасы

Қосымша факторлар, өлшем бірлігіндегі атауы, жұмыс ауысымындағы, айдағы, жылдағы әсер ету ұзақтығы

Ескертпе

Кәсіби зияндылықтың атауы

Көлемі (концентрациясы, деңгейі, мөлшері). өлшем бірлігінде

Қосымша факторлар, өлшем бірлігіндегі атауы, жұмыс ауысымындағы, аптадағы, айдағы, жылдағы әсер ету ұзақтығы

1

2

3

4

5

6

7

8

















      9. Кәсіби зияндылықтың ағзаға әсері туралы (жүйелі, мерзімді, экстремалды жағдайларда) қорытынды:

      ___________________________________________________________________

      ____________________________________________________________________

      Командир (бастық)                  Медицина қызметінің бастығы

      ___________________            ___________________________

      (әскери атағы, қолы,                  (әскери атағы, қолы,

      ______________________            __________________________

      аты-жөні, тегі)                  аты-жөні, тегі)

      Санитарлық-эпидемиологиялық

      мекеменің дәрігер-маманы

      ___________________

      (әскери атағы, қолы,

      _____________________

      аты-жөні, тегі)

      Толтыруға түсіндірме:

      1. Картада "қызмет бабында пайдалану үшін" дегеннен аспайтын белгісі бар деректер келтіріледі.

      2. Фактордың көлемі санитарлық-эпидемиологиялық мекеме дәрігерлерінің жұмыс орнын (объектісін) тексеру актісінің деректері, объектінің санитарлық паспорты және осы факторлар деңгейлерінің (концентрацияларының) өлшемдерін есепке алу журналы негізінде көрсетіледі.

      5-бағанда факторлардың ең төменгі және ең жоғарғы көлемі жазылады.

      8-бағанда тексеру нөмірі мен күні көрсетіле отырып, апаттық жағдай, сондай-ақ картада ескерілмеген басқа да жағдайлар көрсетіледі.

  Қазақстан Республикасының
Ұлттық ұланында әскери-
дәрігерлік сараптама өткізу
қағидаларына
  9-қосымша
  Нысан

      Әскери медициналық мекеменің

      (әскери-дәрігерлік комиссияның)

      бұрыштық мөртабаны

Штаттық (штаттық емес) ӘДК отырысының (мертігудің, науқастанудың себепті байланысын анықтау бойынша) 20__ жылғы "____" __________ № ___ хаттамасы

      1. _________________________________________________________________ (өтініш, хат, шағым, арыздың нөмірі, құжаттың күні, кімнен, қандай мәселе бойынша түскені көрсетіледі) қаралды.

      2. Қаралған құжаттар (күнін, нөмірін көрсете отырып, барлық қаралған құжаттар көрсетіледі: жеке куәлігі, әскери қызмет өткергені туралы құжаттар, мұрағаттық, медициналық және басқа да құжаттар):

      1)

      2)

      3)

      3. Анықталды:

      Тегі______________________________________________________________

      Аты_____________________________________________________________

      Әкесінің аты (егер болса)____________________________________________

      Туған жылы _______________________________________________________

      Әскери атағы_______________________________________________________

      Қарулы Күштерде әскери қызмет (әскери жиын) өткергені туралы мәліметтер:

      (әскери қызметке кірген күні, айы, жылы, қайдан шақырылған және іріктелген, ұрыс қимылдарына, қарулы қақтығыстарға, майданға қатысқан, Чернобыль АЭС аварияның зардаптарын жою бойынша, радиациялық тәуекел аймақтарында жұмысқа қатысқан кезеңдері көрсетіледі)

      Әскери бөлімі _____________________________________________

      4. Шығарған күні және негіз:

      ____________________________________________________________________

      5. ӘДК-нің қаралған мәселе бойынша қорытындысының негіздемесі:

      а) Диагноз:__________________________________________________________

      ____________________________________________________________________

      б) себепті байланысы_________________________________________________

      __________________________________________________________________

      Сарапшы-дәрігер: ____________________________________________________ (тегі, аты-жөні, қолы)

      6. Штаттық ӘДК қорытындысы:

      а) Диагноз:_________________________________________________________

      __________________________________________________________________

      б) себепті байланысы_________________________________________________

      __________________________________________________________________

      в) мертігуінің ауырлық дәрежесін айқындау _____________________________

      7. Комиссия мүшелерінің дауыс беру нәтижесі:

      "қолдағаны" _____, "қарсы" _____ (комиссия мүшелерінің ерекше пікірлері хаттамаға қоса тігіледі)

      Комиссия төрағасы: ________________________________________

      (әскери атағы, қолы, аты-жөні, тегі)

      Комиссия мүшелері: ________________________________________

      (әскери атағы, қолы, аты-жөні, тегі)

      Штаттық ӘДК қорытындысы _____________________________ жолданды

      ___________________________________________________________________

      (мекенжайы, күні, шығыс № көрсетіледі)

      Құжаттар №_________ істің _______ томы _______ бетіне тігілді.

      Комиссия хатшысы: ______________________________________

      (қолы, тегі, аты-жөні)

  Қазақстан Республикасының
Ұлттық ұланында әскери-
дәрігерлік сараптама өткізу
қағидаларына
10-қосымша
  Нысан

      Әскери медициналық мекеменің

      (әскери-дәрігерлік комиссияның)

      бұрыштық мөртабаны

Қазақстан Республикасы ҰҰ ӘДК науқастанудың, мертігудің себепті байланысы туралы қорытындысы

      ____________________________________________________________________

      (әскери атағы, тегі, аты-жөні)

      ________________________________, _____________________, науқастануы,

      (туған жылы)

      "_________________________________________________________________________

      (диагнозы)

      __________________________________________________________________________

      _________________________________________________________________________",

      __________________________________________________________________________

      (науқастанудың себепті байланысы)

      20____ "___" _____ №___ хаттама

      Комиссия бастығы __________________________________________________________

      __________________________________________________________________________

      (әскери атағы, қолы, тегі, аты-жөні)

      М.О. (мекеменің елтаңбалық мөрі)

      Ескертпе: бір рет беріледі, көшірмелері пайдаланылады.

  Қазақстан Республикасының
Ұлттық ұланында әскери-
дәрігерлік сараптама өткізу
қағидаларына
11-қосымша
  Нысан

      Әскери медициналық мекеменің

      (әскери-дәрігерлік комиссияның)

      бұрыштық мөртабаны

Жеңіл немесе ауырға жататын мертігулердің (жаралану, жарақат алу, контузия) тізбесі

      1. Аурулардың, мертігулердің (жаралану, жарақат алу, контузия) денсаулыққа зиян болу түрлеріне (өлшемшарттарына) сәйкес жеңіл және ауыр ауыртпалық дәрежесіне бөлінеді.

      2. Жеңіліне функциялардың болмашы бұзылуымен анық және тұрақты анатомиялық өзгерістерсіз жаралану мен жарақаттар жатады.

      Оған мыналар жатады:

      1) қуыстарды тесіп өтпеген жараланулар және ішкі мүшелерді, буындарды, сіңірлерді, ірі жүйке діндерін және магистральды қан жолдарын зақымдамаған жарақаттар;

      2) буындар байланысқан жерінің ішінара жарылуы;

      3) буынның асқынбай шығып кетуі;

      4) саусақтарының бірін жарақаттан ампутациялануы - III, IV немесе V; қол саусағының IV немесе V контрактурасы;

      5) бір аяқтың барлық немесе жекелеген башайларын ампутациялау;

      6) жамбастың, ішкі мүшелердің, ірі қан тамырлары мен жүйкенің тұтастығын бұзусыз жекелеген жамбас сүйектерінің (мықын сүйегінің, бір шат сүйегінің немесе бір шонданай сүйектің сынуы) жабық зақымдануы;

      7) табанның, білезіктің, бір-екі қабырғаның, бір бұғананың, бір иық сүйегінің, асық жілік шыбығының оқшауланған жабық сынықтары, жақсы консолидациямен;

      8) I-II дәрежелі үсу;

      9) I дәрежелі күю, 40% аспайды, II-III дәрежелі – тері қабатының 10% аспайды;

      10) қарашықта, конъюнктивте бөгде заттардың болуы, көру қабілетінің уақытша бұзылуымен көздің беткі қабатының жарақаттары; көздің I дәрежелі күюі;

      11) мидың шайқалуымен бас сүйектің жабық жарақаты, жұлынның жабық жарақаты;

      12) беттің жұмсақ тінінің жарақаттануы және жаралануы, бұл ретте тістің сынуы, мұрын сүйектерінің жабық сынықтары, мұрын ұшының ішінара жарылуы, құлақ қалқанының ішінара жарылуы; жақ сүйегінің жабық сынықтары.

      3. Ауыр түрлеріне анық анатомиялық өзгерістерге және маңызды функционалдық бұзушылықтарға әкеп соқтырған, әскери қызметке жарамдылықты немесе жарамсыздықты шектеуге негізделген жарақаттану, контузия алу, жаралану, мертігу және науқастану жатады:

      1) бас сүйектің терең жаралануы, оның ішінде мидың зақымдануынсыз; бас сүйектің ашық және жабық сынықтары; мидың қысылуымен және қысылуынсыз мидың орташа және ауыр дәрежелі жарақат алуы; эпидуральдық, субдуральдық және субарахноидальдық және бас сүйегі ішінде қан құйылу;

      2) омыртқаның және жұлынның ашық және жабық зақымдануы;

      3) кеңірдектің, өңештің терең жарақаттануы, кеңірдек шеміршегінің жабық сынықтары;

      4) кеуде қуысының жаралануы, плевралдық бөлікке, перикард бөлікке немесе енуі, бұл ретте ішкі органдардың зақымдануынсыз;

      5) құрсақ бөлігіне ене отырып, іштің жарақаттануы, бұл ретте ішкі органдардың зақымдануымен және зақымдануынсыз; ішкі құрсақ органдарының (бүйрек, бүйрек үстінің, ұйқы безінің) жаралануы;

      6) кеуде немесе құрсақ бөлігі органдарының, жамбақ бөлігінің, сондақ-ақ құрсақ алды органдарының жабық зақымдануы;

      7) ұзын жілік сүйектерінің – иық, жамбас, жіліншік, екі білек сүйегінің сынықтары;

      8) жамбас сүйегінің көптеген сынықтары;

      9) несеп шығару органдарының зақымдануымен жаралану немесе жарақат алу;

      10) зақымдану ауданы тері қабатының 40% асатын I дәрежелі күйіктер; тері қабатының 10% асатын II-III дәрежелі күйіктер; IV дәрежелі, сондай-ақ аз көлемді күйіктер, бұл ретте шокпен қатар жүреді; ісінумен және дыбыс шығару жолдарының тарылуымен қатар тыны салу жолдарының күюі;

      11) жергіліктіден басқа, жалпы уытты әсер ететін химиялық қоспалармен (концентрацияланған қышқылдар, уытты сілтілер, зымырандық отынның құрамдас бөліктері) улану және күю;

      12) III-IV дәрежелі үсу;

      13) көру қабілетінің жоғалуымен және беткі қабатының жыртылуымен көздің терең жаралануы және жарақат алуы; көздің II-IV дәрежелі күюі; бір немесе екі көздің толық тұрақты соқырлығы немесе көру қабілетінің 2 метрде және одан аз қашықтықта саусақпен санауға дейін төмендеуі (көру өткірлігі 0,04 және төмен);

      14) анық көрінетін вестибулярлық бұзылумен, екі құлақтың саңырау болуымен есту органдарының жаралануы немесе жарақат алуы;

      15) беттің жұмсақ тінінің, бет сүйегінің жаралануы немесе жарақат алуы;

      16) аяқ-қол функциясының тұрақты бұзылуына әкеп соқтырған аяқ-қолдың жұмсақ тінінің, бұлшық еттерінің жаралануы немесе жарақат алуы;

      17) шокқа немесе көп қан жоғалтуға, клиникалық анық көрінетін май немесе газды эмболияға әкеп соқтырған жаралану немесе жарақат алу, жіті бүйрек жеткіліксіздігі құбылыстарымен жарақаттану токсикозы;

      18) ірі буындардың, ірі жүйке жолдарының, күре қан тамырларының жаралануы және жабық зақымдануы;

      19) қандай да бір органды жоғалту немесе органның өз функциясын жоғалтуы (тілді немесе сөйлеуді, аяқты немесе оның функциясын жоғалту, өнімділік қабілетін жоғалту);

      20) қызметтік іс-әрекеттің кәсіптік факторларының әсеріне байланысты жарақаттану.

  Қазақстан Республикасының
Ұлттық ұланында әскери-
дәрігерлік сараптама өткізу
қағидаларына
12-қосымша
  Нысан

Психофункционалдық диагностика қорытындыларын тіркеу №__________ журналы

№ дата

Тегі, аты-жөні, туған жылы

Қызмет (оқу) орны, лауазымы

Диагностикадан өту себебі

Нәтижелері

Қорытынды































  Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланында әскери-дәрігерлік сараптамаөткізу қағидаларына
  13-қосымша
  Нысан

      Бұрыштық мөртабаны

      (әскери-дәрігерлік комиссия)

      ________________________________

      (әскери-дәрігерлік комиссияның атауы)

Психофизиологиялық тексеруді есепке алу карточкасы

      ________________

      күні

      Тегі, аты, егер болса әкесінің аты___________________________________

      жынысы ______________

      Туған күні _______ Отбасылық жағдайы ________ Әскердегі қызметі _____

      Білімі, мамандығы __________________________

      Ұлты _____________________________

      Бұрынғы жұмыс орны, лауазымы ______________________________________

      Ықтимал жұмыс орны, лауазымы _______________________________________

      ПФЗ-ның қорытындысы _______________________________________________

      ____________________________________________________________________

      ____________________________________________________________________

      ____________________

      Сыртқы беті

ЖБЗМӘ


L

F

К

1

2

3

4

5

6

7

7

9

0





























16–жеке бас факторлары

А

В

С

Е

F

G

H

I

L

M

N

O

Q1

Q2

Q3

Q4


















































"Прогрессивтік матрицалар"




      ӘДК-ның қорытындысы ___________________________

      Психофизиологиялық зертхана бөлімінің бастығы____________

      Психолог ___________________ Күні ____________

  Қазақстан Республикасы
Ұлттық ұланының әскери-
дәрігерлік сараптама өткізу
қағидаларына
14-қосымша
  Нысан

      Әскери медициналық мекеменің

      (әскери-дәрігерлік комиссияның)

      бұрыштама мөртаңбасы

      __________________________________________

      (әскери-дәрігерлік комиссияның атауы)

      Психофизиологиялық зерттеу нәтижелері бойынша

      № _______ қорытынды

      ___________________________________________ оқуға түсуге кандидат

      (оқу орнының атауы)

      _______________________________________________

      (тегі, аты, егер болса әкесінің аты, туған жылы)

      I. Зерттеу нәтижелері:


L

F

K

1

2

3

4

5

6

7

8

9

0

100














90














70














50














30














L

F

K

1

2

3

4

5

6

7

8

9

0

      ЖЖӘЗ:

      К+жиынтық ________________________________________________

      Равен тесті: ________________________________________________________

      Люшер тесті: ________________________________________________________

      Қосымша әдістер:_____________________________________________________

      ____________________________________________________________________

      Қорытынды:_________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      ПФЗ бөлімінің бастығы________________________

      Психолог ___________________ Күні ____________

  Қазақстан Республикасының
Ұлттық ұланында әскери-
дәрігерлік сараптама өткізу
қағидаларына
15-қосымша
  Нысан

Психофизиологиялық зерттеу қорытындыларын тіркеу журналы №__________

№ дата

Тегі, аты-жөні, туған жылы

Қызмет (оқу) орны және лауазымы

ПФЗ өту себебі

ПФЗ нәтижелері

Қосымша әдістемелер, ескертпе

ПФЗ қорытындысы


















































  Қазақстан Республикасының
Ұлттық ұланында әскери-
дәрігерлік сараптама өткізу
қағидаларына
16-қосымша
  Нысан

Топтық психофизиологиялық зерттеуге арналған сыныпты ресімдеу және жабдықтау жөніндегі талаптар

      1) пайдалы алаң биіктігі кемінде 2,8-3 метр болған кезде кемінде 30 – 40 шаршы метр;

      2) шу, діріл, сәулелену көздерінен оқшау;

      3) қабырғаларының түсі көгілдір немесе ашық жасыл (табиғатпен үйлескен) болуы мақсатқа сай;

      4) еден қабырғаларының түсімен түстес (жұмсақ линолеум қолдануға болады);

      5) сыныптың жарық және кең болып көрінуі қамтамасыз етіледі;

      6) кабинетте жұмыс істеуге кедергі ететін ұсақ-түйектердің көп болмағаны жөн;

      7) сыныпта бланкіде тесті өткізуге арналған 10 үстел, сондай-ақ біржолғы топтасып тесті тапсыруға арналған 10 дербес компьютер еркі орналасуы тиіс. Әрбір компьютерде "Ақ сұңқар", "Тұмар", "Мультипсихометр" үлгісіндегі адамның психологиялық жай-күйін сараптамалық анықтаудың әмбебап компьтерлік автоматтандырылған психодиагностикалық жүйесін қоса алғанда, лицензияланған бағдарламалық қамтамасыз ету жинағы орнатылуы тиіс;

      8) компьютерлер психодиагностика нәтижелерін басып шығару үшін принтерге қосылуы тиіс.

  Қазақстан Республикасының
Ұлттық ұланында әскери-
дәрігерлік сараптама өткізу
қағидаларына
17-қосымша
  Нысан

Психологтың психофункционалды диагностика және жеке әңгімелесу жүргізуге арналған кабинетін ресімдеу және жабдықтау бойынша талаптар

      1) Пайдалы алаң биіктігі кемінде 2,8-3 метр болған кезде кемінде 16 – 20 шаршы метр;

      2) шу, діріл, сәулелену көздерінен оқшау;

      3) қабырғаларының түсі көгілдір немесе ашық жасыл (табиғатпен үйлескен) болуы мақсатқа сай;

      4) еден қабырғаларының түсімен түстес (жұмсақ линолеум қолдануға болады);

      5) кабинетте жұмыс істеуге кедергі ететін ұсақ-түйектердің көп болмағаны жөн;

      6) кабинетте бланкте тестілеу жүргізуге арналған 3 (үш) үстлге дейін, дербес компьютері мен принтері бар психологтың жұмыс үстелі еркін орналасуы тиіс;

      7) кабинетте арнайы аудиодискілер жинағы бар аудиоаппаратура орнатылады (зерттеуді дыбыстық сүйемелдеу үшін – бөгеуілдер жасау);

      8) кабинеттің қабырғалары Шульте кестелері жинағымен немесе Платоновтың (М. Горбов) кестелер жинағымен ресімделеді. Қосымша кабинет жоғары психикалық процестерді (қабылдау, көңіл бөлу, есте сақтау, ақыл-ой жұмысының қабілеті, қиял, көруді үйлестіру, конструктивті ерекшеліктер) зерттеуге арналған тестілік әдістемелермен, эмоциялық ден қоюын, мінезін, жеке тұлғалық – мотивациясын зертеуге арналған тестілермен жабдықталады (интеллект шкаласы, сауалнама, жобаланған әдістемелер).

  Қазақстан Республикасының
Ұлттық ұланында әскери-
дәрігерлік сараптама өткізу
қағидаларына
18-қосымша
  Нысан

Жеке-психологиялық әңгімелесу хаттамасы

      1. Т.А.Ә., туған жылы

      __________________________________________________________________ ________

      2. Білімі ________________________________________________________________

      3. Жұмыс, қызмет орны ___________________________________________________

      4. Отбасы жағдайы _______________________________________________________

      5. ӘДК-де ПФЗ өтті (қайда, қашан) ____________________________________________

      6. Алдағы қызметте (кәсіпте, оқуда) өзі үшін қызықты деп санайды:

      __________________________________________________________________________

      7. Туған жері, толық/толық емес отбасынан, отбасы құрамы туралы мәлімет

      __________________________________________________________________________

      8. Тұқым қуалаушылық (жақын туыстарында бұзылушылықтардың және ауруларды, суицидтің және суициалдық әрекеттің болуы)__________________________________________________________________________

      9. Балалық шағындағы даму ерекшелігі, қандай аурулармен ауырды, жарақаттары (әскери қызметшілер үшін – уақытша еңбекке жарамсыздығы бойынша шығу жиілігі)_________________________________________________________________________

      10. Оқу орындарында оқуы, үлгерімі

      __________________________________________________________________________

      __________________________________________________________________________

      11. ҚР ҚК қызметі, оның ішінде мерзімді қызмет (жыл, көтеремеу/жазасы) ________________________________________________________________________________

      бейімделу ерекшелігі ____________________________________________________

      12. Тұрғылықты жері, тұрғын үйі (жеке меншік, жалдамалы, туыстарымен тұрады) ____

      13. Кәсіби бағыты, рекшеліктері ______________________________________________

      __________________________________________________________________________

      14. Отбасылық жағдайы _____________________________________________________

      __________________________________________________________________________

      (ерекшелігі, қнағатнуы, неке, ажырасу саны)

      15. Балалары _______________________________________________________________

      16. Бос уақыты/қызығушылығы/достары

      __________________________________________________________________________

      __________________________________________________________________________

      17. Психоактивті заттарды тұтынуы туралы мәліметтер:

Алкогольдік ішімдіктер

Есірткі (темекі шегу)

Басқалары (оның ішінде есірткі заттары)

______ жасынан бастап

______ жасынан бастап

Жиілік:

Жиілік:
Басымдық береді:

Саны:
Басымдық береді:

Ерекшелік:

      18. Өзін-өзі бағалауы, перспективасын бағалауы (оқуы, кәсіби өсуі және т.б.)

      __________________________________________________________________________

      __________________________________________________________________________

      19. Сыртқы келбеті (таза, жинақы),шрамдардың, татуировканың, пирсингтің болуы

      __________________________________________________________________

      __________________________________________________________________________

      Сыртқы жағы

      20. Жалпы хабардарлығы (қарпайым матиматикалық, әдеби, географиялық, тарихи, саяси

      білімі, түсінігі және т.б.), ойлау, жинақтау, талдау, салыстыру шеберлігі

      __________________________________________________________________________

      __________________________________________________________________________

      __________________________________________________________________________

      ______________________________________________________________

      Мінез-құылығы, коммуникативті,эмоциялық және жеке бастың басқа да ерекшеліктері (әңгімелесу, бақылау процесінде), ПФЗ-да көрсетілмеген әртүрлі ақпарат _________________

      __________________________________________________________________________

      21. Діни көзқарасы, діни нанымы _________________________________

      22. Сізге тән (сіздің ойыңызша) үш барынша анық психологиялық ерекшеліктерді атаңыз:

"+"

"-"

1.

1.

2.

2.

3.

3.

      23. Жақын уақыттағы үш негізгі мақсат (міндеттер):

      __________________________________________________________________________

      __________________________________________________________________________

      24.

      Ең дені сау Ең ақылды Ең ашушаң (жанжалға бейім) Ең бақытты



      Ең ауру Ең ақылсыз Ең қалыпты Ең бақытсыз

      20__ жылғы "___________" _________________ .

      ________________________________________

      ҰҰ ӘДК ПФЗ психологы

  Қазақстан Республикасының
Ұлттық ұланында әскери-
дәрігерлік сараптама өткізу
қағидаларына
19-қосымша

№___жолдаманың түбіртегі
Психофизиологиялық зерттеуге жолданады
_____________________________________
Зерттелетін адамның Т.А.Ә. (лауазымы, атағы)
___________________________________________
(Зерттеуге негіз көрсетілсін)
_________________________________________
Бастамашы20__ жылғы "___"
_________________________________________
(әскери бөлімшенің атауы)

______________________________________
(әскери-дәрігерлік комиссияның атауы) ___________________________________
(комиссияның мекенжайы)
№____ Психофизиологиялық зерттеуге жолдама
Психофизиологиялық зерттеуге жолданады _____________________________________
Зерттелетін адамның Т.А.Ә. (лауазымы, атағы) ______________________________________
______________________________________
_____________________________________
(Зерттеуге негіз көрсетілсін )
Фотосурет
М.О.



  ____________________________
  Бастамашы
  20__ жылғы "___"____________
  Қазақстан Республикасының
Ұлттық ұланында әскери-
дәрігерлік сараптама өткізу
қағидаларына
20-қосымша
  Нысан
  ____________________________
  (ӘДК бастығына, атағы, Т.А.Ә.)

Тапсырма

      ________________________________________________________________ (Т.А.Ә., туған жылы, жұмыс орны, лауазымы, атағы)

      _________________________________________ қатысты полиграфологиялық зерттеу жүргізуіңізді сұраймын.

      Тексерудің мақсаты (зерттеуге негіз)____________________________

      ________________________________________________________________

      Анықтау қажет тақырыптар (10 тақырыптан артық емес):

      1.______________________________________________________________

      2._____________________________________________________________

      3._____________________________________________________________

      4._____________________________________________________________

      5._____________________________________________________________

      6._____________________________________________________________

      7._____________________________________________________________

      8.______________________________________________________________

      9.______________________________________________________________

      10._____________________________________________________________

      Істің мән-жайы _____________________________________________

      ________________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      Денсаулық жағдайы туралы мәлімет:________________________________

      ________________________________________________________________

      Полиграфтағы сауалнама рәсімінен хабардарлығы __________________

      Полиграфологиялық зерттеуді _________________________________ тілінде өткізген жөн.

      Зерттеу материалдары бойынша қорытынды ________________ жолдансын.

      Полтграфологиялық сауалнамадан өтуге жолдама қоса беріледі.

      Тапсырманың бастамашысы

      (лауазымы, атағы, Т.А.Ә.)

      қолы, күні

  Қазақстан Республикасының
Ұлттық ұланында әскери-
дәрігерлік сараптама өткізу
қағидаларына
21-қосымша
  Нысан

№_________ полиграфологиялық зерттеуге алдын ала жазылу журналы

Полиграфологтың Т.А.Ә., зерттеу күні және уақыты

Зерттелетін адамның Т.А.Ә.

(жолдама №, берілген күні, жолдаманы кім берді)

Лауазымы, ескертпе



















































  Қазақстан Республикасының
Ұлттық ұланында әскери-
дәрігерлік сараптама өткізу
қағидаларына
22-қосымша
  Нысан

Полиграфологиялық зерттеу туралы декларация

      1-бөлім (тестілеу өткізгенге дейін толтырылады)

      1. Зерттелетін адамның тегі, аты-жөні________________________________

      ________________________________________________________________

      Шағымы:________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      Көңіл-күйі:

      Эмоциялық жай-күйі:______________________________________________

      Тестілеу сәтіндегі жалпы көңіл-күйі:__________________________________

      Жүрек-қантамыр және тыныс жолдары қызметінің бұзылуына байланысты ауруының бар екендігі туралы медициналық құжаттарының болуы:

      2. Маған, полиграфологпен әңгімелесу барысында:

      1) әңгімелескен және полиграфты қолдана отырып, тестілеу жүргізген кезде аудиокөру қадағалауы мен жазба жүргізілетіні;

      2) үздіксіз тексеру ұзақтығының 120 минут құрайтыны және қажет болған кезде 15 минутқа дейін демалыс берілетіні туралы белгілі болды.

      3. Сондай-ақ маған зерттеудің құқықтары мен міндеттері, полиграф жұмысының қағидаты, тестілеу сұрақтарының тақырыбы түсіндірілді.

      Зерттелетін адамның қолы

      _____________________________________________________________________

      4. Алкогольге немесе есірткіге мас күйде емес екенімді растаймын.

      Зерттелетін адамның қолы_____________________________________________

      5. Зерттеу жүргізу барысында аудармашының көмегі қажет емес.

      Зерттелетін адамның қолы ____________________________________________

      Күні және уақыты 20___ ж. "___" ____________

      "___" сағат "___" минут

      2-бөлім (тестілеу өткізілген соң толтырылады)

      Мен,

      ____________________________________________________________________, (зерттелетін дамның тегі, аты-жөні)

      20__ ж. "___" ____ ___ сағат ___ минуттан ____ сағат __ минутқа дейін

      (басталған уақыты) (аяқталған уақыты)

      өткізілген полиграфологиялық зерттеулер шеңберінде тестілеуден соң,

      _____________________________________________________________________

      __________________ байланысты,

      (зерттеудің негіздемесі көрсетіледі)

      мыналарды растаймын:

      1) тестілеу уақытында маған алдын ала таныс болған тақырыптағы сұрақтар қойылды;

      2) сауал алу уақытында мен тестілеу рәсімдерін үзуге ниет білдірген жоқпын;

      3) зерттеу рәсімдері және сұрақтардың мазмұны менің адамгершілік қадір-қасиетіме нұқсан келтірген жоқ және қорлаған жоқ;

      4) маған қатысты қауіп, күш және әсер етудің өзге де заңсыз әдістері пайдаланылған жоқ;

      5) тестілеу жүргізілген соң менің психикалық және дене денсаулығым нашарлаған жоқ.

      Ерекше пікір:

      ___________________________________________________________________

      ____________________________________________________________________

      ____________________________________________________________________

      (қолы, тегі, аты-жөні)

      20__ж. "_____" __________________

  Қазақстан Республикасының
Ұлттық ұланында әскери-
дәрігерлік сараптама өткізу
қағидаларына
23-қосымша
  Нысан

Сырттай сараптама өткізу хаттамалары кітабы _________________________________________ (комиссияның атауы)

р/с №

Әскери атағы, ТАӘ, туған жылы, лауазымы, қызмет орны, шақырылған жері және күні, сараптамалық құжаттарды жолдаған ӘДК

Науқастану туралы куәліктің №, диагнозы

ӘДК-нің әскери қызметке жарамдығы туралы, мертігудің, науқастанудың себепті байланысы туралы қорытындысы және Талаптардың бағаны

1

2

3

4













  Қазақстан Республикасының
Ұлттық ұланында әскери-
дәрігерлік сараптама өткізу
қағидаларына
24-қосымша
  Нысан

      Бұрыштық мөртабан

      (әскери-дәрігерлік комиссия)

      ____________________________________________

      (әскери-дәрігерлік комиссияның атауы)

      №_____ науқастану туралы куәлік

      20 __ жылғы "___"___________

      ___________________________________________________

      (лауазымды адам, күні, құжат нөмірі көрсетілсін)

      жіберуі бойынша ________________________ әскери-дәрігерлік комиссияда

      куәландырылды: (ӘДК атауы)

      1. Тегі, аты, болған кезде әкесінің аты _______________________________

      __________________________________________________________________

      2. Туған жылы _____________, Қарулы Күштер қатарында_______________

      (айы мен жылы)

      3. Әскери атағы___________ әскери бөлім (әскер түрі, әскер тегі)_______

      4. Атқаратын лауазымы, мамандығы _______________________________

      _________________________________________________________________

      5. Әскери қызметке шақырылды (келісімшарт бойынша кірді)

      _____________________________________________________________

      (ҚІБ(Б), әскери қызметке шақырылды, келісімшарт бойынша әскери қызметке кірген айы мен жылы)

      6. Бойы ____ см. Дене салмағы_________ кг. Кеуде өлшемі (еркін)_______

      7. Шағымдар___________________________________________________

      _________________________________________________________________

      8. Анамнез _________________________________________________________

      (науқастану, мертігу (жаралану, жарақаттану, контузия алу) қашан, қандай жағдайларда пайда болды, бөлім командирінде жарақаттану туралы анықтаманың болуы немесе болмауы көрсетілсін. Аурудың әскери қызмет міндеттерін орындауға әсер етуі, алдыңғы медициналық куәландыру нәтижелері, қолданылған емдеу іс-шаралары, олардың тиімділігі, науқастануы бойынша демалыста болуы, санаторийлерде емделуі)

      9. Тексерілуде және емделуде болды __________________________________________

      (денсаулық сақтау мекемелері, әскери-медициналық мекемелер және оларда болу уақыты көрсетілсін )

      ___________________________________________________________________

      Науқастану тарихы № ____; шифрі______; коды___________

      10. Объективті зерттеу деректері ______________________________________________

      _________________________________________________________________

      11. Арнайы зерттеулер нәтижелері (рентгенологиялық, зертханалық, құралдық және басқа да) ________

      __________________________________________________________________

      ___________________________________________________________________

      12. ӘДК қорытындысы:

      1) диагнозы___________________________________________________

      _________________________________________________________________

      2) мертігудің (жараланудың, жарақаттанудың, контузия алудың), науқастанудың себепті байланысы: Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланында әскери-дәрігерлік комиссия өткізу қағидаларының ____ тармағы негізінде _________________________________________________________________

      3) әскери қызметке жарамдылық санаты (әскери-есептік мамандығы бойынша қызметке, ұшу жұмысына және т.б. жарамдылығы) ___________________________________________________________________

      Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінде, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарында қызмет ету үшін адамдардың денсаулық жағдайының сәйкес келуіне қойылатын талаптардың ___ бағаны ___ тармақшасының ___ тармағы негізінде.

      13. Ілесіп жүрушіге (мұқтаж, мұқтаж емес) керек емесі сызып тасталсын

      ______________________________________________________________

      _________________________________________________________________

      (қажет болған жағдайда бірге жүрушілер саны, көлік түрі, жекелеген купеде жүру қажеттілігі көрсетілсін)

      14. Ерекше белгілер_______________________________________________ М.О. Комиссия төрағасы:

      ___________________________________________________

      (әскери атағы, қолы, атының инициалы, тегі)

      Комиссия мүшелері:

      1. ____________________________________________________

      (әскери атағы, қолы, атының инициалы, тегі)

      2. ____________________________________________________

      (әскери атағы, қолы, атының инициалы, тегі)

      Хатшы: _____________________________________________________________

      (әскери атағы, қолы, аты-жөнінің бас әріптері, тегі)

      Комиссияның пошталық мекенжайы __________________________________________

      Штаттық әскери-дәрігерлік комиссия қорытындысы

      20____ жылғы "___"______ №_____ хаттама

      20____ жылғы "___"______ шығыс №______

      Ескертпе. Науқастану туралы куәлігінің нөмірі әскери-дәрігерлік комиссия отырыстарының хаттамалары кітабында куәландырылатын адам жазылған реттік нөмірге сәйкес келеді.

  Қазақстан Республикасының
Ұлттық ұланында әскери-
дәрігерлік сараптама өткізу
қағидаларына
25-қосымша
  Нысан

Соттың ұйғарымы бойынша анықтама ______________________________________________________________________________

      соттың атауы, №, күні

      20____ж. "____" ______ әскери-дәрігерлік

      комиссиясымен ______________________________________________________

      __________________________________________________________________

      ____________________________________________________________________

      (ӘДК атауы)

      1. Тегі, аты, егер болса әкесінің аты_________________________________

      2. Туған күні ________________________________________________________

      3. Әскери атағы_______________________ әскери бөлімі__________________

      4. Атқаратын лауазымы _____________________________________________

      5. Тексеру нәтижесі (қорытытынды) ____________________________________

      __________________________________________________________________

      __________________________________________________________________

      __________________________________________________________________

      __________________________________________________________________

      __________________________________________________________________

      __________________________________________________________________

      20__ ж.______________ № _______ хаттама

      М.О.

      Комиссияның төрағасы ___________________________________________

      (әскери атағы, қолы, аты-жөні, тегі)

      Комиссияның хатшысы_____________________________________________

      (әскери атағы, қолы, аты-жөні, тегі)

      Комиссияның пошталық мекенжайы _________________________________

      Ескертпе: Анықтама нөмірі куәландырылушы жазылған әскери-дәрігерлік комиссия отырыстарының хатталар кітабынының рет нөміріне сәйкес келеді.

  Қазақстан Республикасы
Ішкі істер министрінің
2020 жылғы 16 қазаны
№ 717 бұйрығына
2-қосымша

Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланының әскери-дәрігерлік сараптама комиссиялары туралы ереже

1-тарау. Негізгі ережелер

      1. Осы Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланының әскери-дәрігерлік сараптама комиссиялары туралы ереже (бұдан әрі - Ереже) "Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" 2020 жылғы 7 шілдедегі Қазақстан Республикасы Кодексінің 11-бабының 1-бөлімі 10) тармақшасына сәйкес әзірленді және Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланында әскери-дәрігерлік сараптама органдарының мәртебесін, өкілеттігін айқындайды.

      2. Әскери-дәрігерлік сараптама (бұдан әрі - ӘДС) өткізу үшін Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланында (бұдан әрі – ҰҰ) штаттық, штаттан тыс (тұрақты және уақытша әрекет ететін) әскери-дәрігерлік комиссиялар құрылады.

      3. ӘДК емдеу бейініндегі жоғары медициналық білімі, маман сертификаты, сондай-ақ практикалық, клиникалық және сараптамалық жұмыс тәжірибесі бар сарапшы-мамандар тағайындалады. ӘДК бастығы және бастықтың орынбасары болып ӘДС мәселелері бойынша анағұрлым даярланған, ҰҰ-да, ведомстволық медициналық және әскери медициналық мекемелерде жұмыс тәжірибесі бар дәрігер-мамандар тағайындалады.

      ӘДК құрамына: бастық, бастықтың орынбасары (штаттық дәрігер-мамандар қатарынан), терапевт, психиатр, невропатолог, хирург, офтальмолог, отоларинголог, стоматолог, дерматовенеролог, гинеколог, психолог және хатшы кіреді.

      4. ӘДК-нің бастығы қызмет түрі бойынша және өз құзыреті шегінде Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігімен (бұдан әрі - ДСМ), Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің орталық ӘДК (бұдан әрі - ІІМ ОӘДК), облыстар, республикалық маңызы бар қалалар полиция департаменттерінің ӘДК-мен (бұдан әрі – ПД ӘДК), Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігінің ОӘДК-мен өзара іс-қимыл жасасады.

      5. ҚР ҰҰ ӘДК-нің бастығы өз қызметінде ҰҰ-да Әскери-дәрігерлік сараптама жүргізу қағидаларын және Кодекстің 11-бабы 2-бөлімінің 1) тармақшасында көзделген құзыретіне сәйкес Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі бекіткен Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінде, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарында қызмет ету үшін азаматтардың денсаулық жағдайына қойылатын талаптарды (бұдан әрі - Талаптар) басшылыққа алады.

      6. ӘДК-нің қорытындысы алқалы түрде қабылданады, бұл ретте осы ауру түрі бойынша бейінді маманның пікірі негізгі болып табылады. Комиссияның басқа мамандары келіспеген жағдайда олардың пікірі ӘДК отырысының хаттамасына (медициналық куәландыру актісі) жазылады. Қорытынды шешімді Талапқа сәйкес ӘДК бастығы қабылдайды.

      7. ӘДК мамандары ӘДС бойынша мәселелерді қарау кезінде соттарда және басқа да мемлекеттік органдарда мемлекеттік мекеменің мүддесін қорғайды.

      8. ӘДК құзыреті шегінде:

      1) ҰҰ әскери қызметшілері алған мертігудің (жараланудың, жарақаттың, контузияның) ауырлығы туралы қорытынды шығаруға;

      2) ҰҰ әскери қызметшілеріндегі науқастанудың, мертігулердің (жараланулар, жарақаттар, контузиялар) себептік байланысын айқындауға;

      3) Куәландырылатын адамдарды стационарлық, амбулаторлық тексеруге немесе медициналық мекемелерег емделуге жіберуге;

      4) ҰҰ кадр органдарынан және архивтік мекемелерінен сараптамалық қорытынды шығару үшін қажетті медициналық құжаттарды, қызметтік тергеу, анықтау, қылмыстық іс материалдарын, архивтік анықтамаларды, бұйрықтардан, актілерден, хаттамалардан үзінділерді және басқа да құжаттарды сұратуға;

      5) Науқастанудың дәрігерлік-сараптамалық қорытындысы анықталған кезде емделудегі, сондай-ақ жиі және ұзақ уақыт ауыртаны ҰҰ әскери қызметшілерін медициналық куәландыруға жіберу туралы қолдауға;

      6) ҰҰ әскери қызметшілерін ӘДС мәселелері бойынша кеңес беруге, қорытынды, анықтамалар беруге құқылы.

      9. ӘДК дәрігер-сарапшылары медициналық қызмет көрсету деңгейін арттыру бойынша медициналық бөлімшелерге практиклық көмек көрсетеді, медициналық көмек көрсету тәртібі бұзылған жағдайда қызметтік тергеулер жүргізуге қатысады, медициналық бөлімшелер бойынша кезекшіліктерге қатысады.

2-тарау. Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланының штаттық әскери-дәрігерлік комиссиясы

      10. Штаттық ҰҰ ӘДК ҰҰ әскері медициналық қызметінің құрылымдық бөлімшесі болып табылады және "Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланының 6636 әскери бөлімі" республикалық мемлекеттік мекемесінің штатында тұрады және өңірлік қолбасшылықтарда (бұдан әрі – ӨңҚ), әскери бөлімдерде, Ұлттық ұланның академиясында (бұдан әрі – ҰҰА) және лазареттерде құрылған штаттық емес ӘДК қызметін Қазақстан Республикасы ҰҰ әскери қызметшілерін ӘДС мәселелері бойынша жалпы басқаруды жүзеге асырады.

      Ескерту. 10-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ішкі істер министрінің 17.05.2022 № 354 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтүзбелік он күн өткен соң қолданысқа еңгізіледі) бұйрығымен.

      11. Штаттық ҰҰ ӘДК-ні Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің орынбасары- Ұлттық ұланның Бас қолбасшысы Әскери медицина басқармасы (бұдан әрі – ӘМБ) бастығының баянаты бойынша Ұлттық ұланының Бас қолбасшысы лауазымға тағайындайтын және одан босататын бастық басқарады.

      Ескерту. 11-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ішкі істер министрінің 17.05.2022 № 354 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтүзбелік он күн өткен соң қолданысқа еңгізіледі) бұйрығымен.

      12. Штаттық ҰҰ ӘДК-нің бастығы тікелей ҰҰБҚ ӘМБ бастығына бағынады.

      13. ҰҰ ӘДК штаттық құрылымының құрамы Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің орынбасары - ҰҰ Бас қолбасшысының бұйрығымен бекітіледі.

      Ескерту. 13-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ішкі істер министрінің 17.05.2022 № 354 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтүзбелік он күн өткен соң қолданысқа еңгізіледі) бұйрығымен.

      14. Штаттық ӘДК-ні қажетті мүлікпен, жабдықпен және техникамен қамтамасыз ету бекітілген әскери бөлім арқылы жүзеге асырылады.

      15. Штаттық ӘДК-ге:

      1) Штаттан тыс ӘДК, ПД ӘДК ӘДС нәтижелерін талдау және бағалау;

      2) Штаттан тыс ӘДК, уақытша әрекет ететін ӘДК, ПД ӘДК қорытындыларын қарау және бекіту (бекітпеу) немесе күшін жою;

      3) ҰҰ әскери қызметшілерін және штаттан тыс ӘДК, ПД ӘДК қорытындыларына шағымдану жағдайында денсаулық жағдайы бойынша әскери қызметтен шығарылған әскери қызметшілерді медициналық куәландыру және қайта куәландыру;

      4) Штаттан тыс ӘДК мамандарының біліктілігін арттыруды ұйымдастыру;

      5) ӘДС материалдары бойынша ҰҰ лазареттерінің емдеу-диагностикалық жұмысының жай-күйін және ұйымдастырылуын тексеру, қажет болған жағдайда стационарлық науқастың медициналық картасын қоса алғанда, медициналық сараптамалық құжаттаманы сұрату;

      6) Осы Ережені және ӘДС бойынша нормативтік құқықтық құжаттарды қолдану бойынша штаттан тыс ӘДК нұсқау, түсініктеме беру;

      7) нозологиялық нысандар бойынша сапалы және толық зерттеу жүргізу үшін тізбелер мен ӘДС өткізу әдістемелерін әзірлеу.

      16. Әскери қызметке жарамсыз деп таныған штаттық емес ҰҰ ӘДК және ПД ӘДК барлық шешімдері бекіту үшін штаттық ӘДК жіберіледі.

      Штаттан тыс ӘДК, ПД ӘДК шешімдерімен келіспеген жағдайда штаттық ӘДК куәландырушыны түпкілікті шешім шығару үшін шақырады.

      17. Штаттық ӘДК сарапшы-дәрігерлері кейіннен қорытынды бере отырып, автокөлікті басқаруға жіберу үшін ҰҰ әскери қызметшілерін медициналық тексеруді жүргізеді.

      18. Штаттық ӘДК психофизиологиялық және полиграфологиялық зерттеуді белгіленген тәртіппен жүргізеді.

3-тарау. Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланының штаттан тыс тұрақты жұмыс істейтін әскери-дәрігерлік комиссиялары

      19. Штаттан тыс тұрақты жұмыс істейтін ӘДК ҰҰ әскери қызметшілерін медициналық куәландыру үшін ӨңҚ, әскери бөлімдердің, ҰҰА лазареттері жанында құрылады.

      Ескерту. 19-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ішкі істер министрінің 17.05.2022 № 354 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтүзбелік он күн өткен соң қолданысқа еңгізіледі) бұйрығымен.

      20. Штаттан тыс тұрақты жұмыс істейтін ҰҰ ӘДК ӨңҚ, әскери бөлімдердің медициналық қызметтері лауазымды адамдарының қатарынан құрылады: бастық, бастықтың орынбасары (комиссия мүшелерінің бірі), комиссия мүшелері және хатшы.

      21. Штаттан тыс тұрақты жұмыс істейтін ӘДК ӘДС жүргізу үшін кейбір мамандар болмаған кезде ҰҰ әскери бөлімдерінің, ПД ӘДК (келісу бойынша) дәрігерлері мен психологтарын тартуы мүмкін.

      22. ӘДС мәселелері бойынша штаттан тыс тұрақты жұмыс істейтін ӘДК осы Ережені, Талаптарды, Қағидаларды және штаттық ӘДК нұсқауларын (түсіндірме) басшылыққа алады.

      23. Штаттан тыс тұрақты жұмыс істейтін ҰҰ ӘДК-ге белгіленген құзыреті шегінде:

      1) кадр қызметтерінің бағыттары бойынша ҰҰ әскери қызметшілерін медициналық куәландыру;

      2) штаттық ӘДК-ге қорытынды шығарылған сәттен бастап бес жұмыс күнінен кешіктірмей, ҰҰ барлық санаттағы әскери қызметшілеріне қорытындыларды, науқастануы туралы куәліктерді ұсыну;

      3) штаттан тыс ӘДК жұмысына қатысқан мамандардың ӘДС мәселелері бойынша арнайы білім деңгейін арттыру және оқыту үшін өтінім беру;

      4) ӘДС өткізу кезінде емдеу-диагностикалық жұмысты жақсарту бойынша шаралар қабылдау;

      5) ҰҰ әскери қызметшілерін медициналық куәландыру нәтижелерін талдау және атқарылған жұмыс туралы штаттық ӘДК-ге есептер ұсыну жүктеледі.

4-тарау. Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланының штаттан тыс уақытша жұмыс істейтін әскери-дәрігерлік комиссиялары

      24. Штаттан тыс уақытша жұмыс істейтін әскери-дәрігерлік комиссия жоғары оқу орындарында (бұдан әрі – ЖОО), оқу бөлімдері мен арнайы мақсаттағы әскери бөлімдерде Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің орынбасары – Ұлттық ұлан Бас қолбасшысының, өңірлік қолбасшылық қолбасшыларының және әскери бөлім командирлерінің бұйрықтарымен курсанттар мен кандидаттарды медициналық куәландыру үшін мынадай құрамда құрылады: бастық (медицина қызметінің бастығы), бастықтың орынбасары (штаттық дәрігер-мамандар қатарынан) және комиссия мүшелері. Бұйрықтарда кандидаттардың ЖОО, оқу бөлімдеріне және арнайы мақсаттағы әскери бөлімдерге түсу және іріктеу кезеңіндегі жұмыс мерзімдері мен тәртібі айқындалады.

      Ескерту. 24-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ішкі істер министрінің 17.05.2022 № 354 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтүзбелік он күн өткен соң қолданысқа еңгізіледі) бұйрығымен.

      25. Штаттан тыс уақытша жұмыс істейтін ӘДК бастығы ӘДС мәселелері бойынша штаттық ӘДК бастығына бағынады.

      26. Штаттан тыс уақытша жұмыс істейтін ӘДК бастығы өз жұмысында осы Ережені және штаттық ӘДК нұсқауларын (түсіндерме) басшылыққа алады.

      27. Штаттан тыс уақытша жұмыс істейтін ӘДК бастығы ҰҰ әскери қызметшілерінің және ЖОО түсетін адамдардың жарамдылығы (жарамсыздығы) туралы қорытынды шығарады.

      28. Штаттан тыс уақытша жұмыс істейтін ӘДК бастығы комиссияның жұмысы аяқтағаннан кейін күнтізбелік 5 күннен кешіктірмей қорытындыларды, атқарылған жұмыс туралы есепті және штаттық ӘДК жарамсыз деп таныған адамдардың медициналық карталарын жолдайды.

Об утверждении Правил проведения военно-врачебной экспертизы и Положения о комиссиях военно-врачебной экспертизы в Национальной гвардии Республики Казахстан

Приказ Министра внутренних дел Республики Казахстан от 16 октября 2020 года № 717. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 21 октября 2020 года № 21469.

      В соответствии с подпунктом 10) части 1 статьи 11 Кодекса Республики Казахстан от 7 июля 2020 года "О здоровье народа и системе здравоохранения" ПРИКАЗЫВАЮ:

      1. Утвердить прилагаемые:

      1) Правила проведения военно-врачебной экспертизы в Национальной гвардии Республики Казахстан, согласно приложению 1 к настоящему приказу;

      2) Положение о комиссиях военно-врачебной экспертизы в Национальной гвардии Республики Казахстан, согласно приложению 2 к настоящему приказу.

      2. Главному командованию Национальной гвардии Республики Казахстан (Жаксылыков Р.Ф.) в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить:

      1) государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

      2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства внутренних дел Республики Казахстан;

      3) в течение десяти рабочих дней после государственной регистрации настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан представление в Юридический департамент Министерства внутренних дел Республики Казахстан сведений об исполнении мероприятий, предусмотренных подпунктами 1) и 2) настоящего пункта.

      3. Признать утратившими силу:

      1) приказ Министра внутренних дел Республики Казахстан от 17 февраля 2015 года № 118 "Об утверждении Правил проведения военно-врачебной экспертизы и Положения об органах военно-врачебной экспертизы Национальной гвардии Республики Казахстан" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов № 10337, опубликован 20 апреля 2015 года в информационно-правовой системе "Әділет");

      2) приказ Министра внутренних дел Республики Казахстан от 14 января 2020 года № 16 "О внесении изменения в приказ Министра внутренних дел Республики Казахстан от 17 февраля 2015 года № 118 "Об утверждении Правил проведения военно-врачебной экспертизы и Положения об органах военно-врачебной экспертизы Национальной гвардии Республики Казахстан" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов № 19895, опубликован 20 января 2020 года в Эталонном контрольном банке нормативных правовых актов Республики Казахстан).

      4. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на Главнокомандующего Национальной гвардией Республики Казахстан генерал-лейтенанта Жаксылыкова Р.Ф.

      5. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

      Министр внутренних дел
Республики Казахстан
Е. Тургумбаев

      "СОГЛАСОВАН"
Министерство здравоохранения
Республики Казахстан
"_____" ____________2020 года

  Приложение 1 к приказу
Министра внутренних дел
Республики Казахстан
от 16 октября 2020 года № 717

Правила проведения военно-врачебной экспертизы в Национальной гвардии Республики Казахстан

Глава 1. Общие положения

      1. Настоящие Правила проведения военно-врачебной экспертизы в Национальной гвардии Республики Казахстан (далее - Правила) разработаны в соответствии с подпунктом 10) части 1 статьи 11 Кодекса Республики Казахстан от 7 июля 2020 года "О здоровье народа и системе здравоохранения" (далее - Кодекс) и определяет порядок проведения военно-врачебной экспертизы в Национальной гвардии Республики Казахстан (далее – НГ).

      2. В настоящих Правилах используются следующие понятия:

      1) военно-врачебная экспертиза (далее – ВВЭ) – вид медицинской деятельности, представляющий собой комплекс научных, методических, организационных и практических мероприятий, осуществляемых в целях оптимального комплектования и совершенствования медицинского обеспечения в Вооруженных Силах Республики Казахстан, других войсках и воинских формированиях Республики Казахстан, специальных государственных и правоохранительных органах и решения иных вопросов, предусмотренных законодательством Республики Казахстан;

      2) медицинское освидетельствование – обследование физического лица с целью установления или подтверждения факта наличия или отсутствия у него заболевания, определения состояния здоровья;

      3) увечье (ранение, травма, контузия) (далее – увечье) - повреждения тканей, органов и систем при внешнем воздействии механическими, химическими (отравление техническими жидкостями, компонентами ракетного топлива, газами, дымами и парами, ядовитыми веществами), термическими, атмосферными (замерзание, ознобление, отморожение), специфическими (электричество, радиоактивное и ионизирующее излучение, воздействие электромагнитных полей, воздействие оптических квантовых генераторов, лазеров и радиоволн), барометрическими и акустическими факторами, сопровождающиеся кратковременной частичной или полной утратой трудоспособности или способности к несению воинской службы;

      4) психофизиологическое исследование (далее - ПФИ) и полиграфологическое исследование (далее - ПГИ) - совокупность проверочных мероприятий, направленных на всестороннюю оценку индивидуально-психологических и психофизиологических качеств военнослужащих и граждан. Заключается в определении уровня и особенностей интеллекта, самооценки, коммуникативных и эмоционально-волевых качеств, направленности личности, исследовании индивидуальных особенностей функционального состояния центральной нервной системы;

      5) декларация о ПГИ (далее - декларация) – согласие испытуемого с условиями прохождения полиграфологического исследования;

      6) психофизиологическая лаборатория (далее - ПФЛ) – специально оборудованное помещение, приспособленное для проведения ПФИ.

      2. ВВЭ проводится для определения:

      1) категории годности граждан к воинской службе по состоянию здоровья;

      2) причинной связи заболеваний, увечий и гибели (смерти) у граждан Республики Казахстан в связи с прохождением (исполнением обязанностей) ими воинской службы;

      3) степени тяжести увечий, не повлекших инвалидности, полученных военнослужащими при исполнении обязанностей воинской службы (служебных обязанностей).

      3. Категория годности граждан и военнослужащих к воинской службе определяется в соответствии с Требованиями, предъявляемыми к состоянию здоровья граждан для прохождения службы в Вооруженных Силах Республики Казахстан, других войсках и воинских формированиях Республики Казахстан, утверждаемые Министерством обороны Республики Казахстан в соответствии с компетенцией, предусмотренной подпунктом 1) части 2 статьи 11 Кодекса (далее - Требования).

      4. Медицинское освидетельствование проводится в отношении:

      1) граждан и военнослужащих, поступающих в военные учебные заведения, в том числе иностранных государств, реализующие программы среднего технического и профессионального, высшего, послевузовского образования, а также граждан при поступлении и обучающимся в военных факультетах при высших учебных заведениях;

      2) граждан, поступающих на воинскую службу по контракту;

      3) военнослужащих, проходящих воинскую службу по призыву или контракту, курсантов военных учебных заведений;

      4) военнослужащих, проходящих воинскую службу в частях специального назначения;

      5) военнослужащих, отбираемых для службы и проходящих службу с радиоактивными веществами, ионизирующими источниками излучений, источниками электромагнитных полей и лазерного излучения;

      6) граждан, пребывающих в запасе, при призыве на воинскую службу.

      5. Психофизиологическое и полиграфологическое исследования проводятся лицам согласно перечню, утвержденному приказом Министра внутренних дел Республики Казахстан от 8 августа 2017 года № 542 "Об утверждении перечня воинских должностей, при назначении на которые в отношении военнослужащих и лиц гражданского персонала проводится проверка с применением психофизиологического и полиграфологического исследований" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов № 15656).

Глава 2. Порядок проведения медицинского освидетельствования

      7. Направление на медицинское освидетельствование выдается командиром воинской части или начальником кадровой службы со ссылкой на решение прямого командира (начальника) по форме, согласно приложению 1 к настоящим Правилам.

      Кадровые службы изучают военные билеты, приписные свидетельства граждан, поступающих на службу и направляют их в военно-врачебные комиссии (далее – ВВК), при условии состояния на воинском учете годными к воинской службе или годными с незначительными ограничениями.

      Направление подписывается кадровой службой, заверяется печатью (на фотографии), указывается дата выдачи и ведется контроль за своевременным прохождением ВВЭ.

      8. Направление действительно для освидетельствования в ВВК в течение тридцати календарных дней со дня его выдачи.

      9. Медицинское освидетельствование проводится в соответствии с методикой исследования при проведении военно-врачебной экспертизы в НГ, согласно приложению 2 к настоящим Правилам.

      Освидетельствование лиц, указанных в пункте 4 настоящих Правил, проводится с обследованием врачами-специалистами: терапевтом, хирургом, невропатологом, психиатром, офтальмологом, оториноларингологом, дерматовенерологом, стоматологом лица женского пола осматриваются гинекологом. При наличии показаний освидетельствуемые направляются на обследование (консультацию) к другим специалистам.

      10. Для определения психофизиологических качеств применяются психофизиологическое и полиграфологическое исследования.

      11. ВВК, имеющая в своем составе ПФЛ, проводит ПФИ после медицинского освидетельствования врачами - экспертами.

      12. ВВК НГ выносит заключения в соответствии с настоящими Правилами и Требованиями.

      Заключение внештатной (постоянной и временно - действующей) ВВК обжалуется в штатную ВВК, заключение штатной ВВК обжалуется в судебном порядке.

Параграф 1. Медицинское освидетельствование граждан и военнослужащих, поступающих в военные учебные заведения, в том числе иностранных государств, реализующие программы среднего технического и профессионального, высшего, послевузовского образования, а также граждан при поступлении и обучающимся в военных факультетах при высших учебных заведениях

      13. Граждане и военнослужащие, поступающие в военное учебное заведение (далее – кандидаты в ВУЗ), проходят предварительное медицинское освидетельствование в центральной ВВК Министерства внутренних дел Республики Казахстан (далее - ЦВВК МВД), штатной (внештатной) ВВК НГ, штатных ВВК Департаментов полиции областей, городов республиканского значения (далее – ДП), окончательное медицинское освидетельствование в внештатной временно действующей ВВК Академии Национальной гвардии (далее - АНГ).

      Сноска. Пункт 13 - в редакции приказа Министра внутренних дел РК от 17.05.2022 № 354 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального опубликования).

      14. Кандидаты в ВУЗ по подготовке летного состава, проходят предварительное медицинское освидетельствование в ЦВВК МВД, штатной (внештатной) ВВК НГ, штатных ВВК ДП, после чего направляются на врачебно-летную комиссию, окончательное медицинское освидетельствование - в внештатной временно действующей ВВК АНГ.

      Сноска. Пункт 14 - в редакции приказа Министра внутренних дел РК от 17.05.2022 № 354 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального опубликования).

      15. До начала медицинского освидетельствования кандидаты в ВУЗ представляют следующие медицинские документы:

      1) из психоневрологической организации, наркологической организации (с результатами тестирования на наличие в организме психоактивных веществ), противотуберкулезной организации, кожно-венерологического диспансеров (кабинетов) - сведения (справки) о состоянии их на учете в данных организациях здравоохранения;

      2) из других медицинских организаций здравоохранения:

      сведения о состоянии на диспансерном учете по поводу хронических заболеваний и перенесенных в течение последних двенадцати месяцев инфекционных и паразитарных заболеваний;

      сведения о профилактических прививках и о непереносимости (повышенной чувствительности) медикаментозных средств и других веществ;

      медицинскую карту амбулаторного пациента (за последние пять лет), выписку из медицинской карты амбулаторного, стационарного больного.

      3) характеристики из школы, других учебных заведений, с места работы, службы.

      При отсутствии медицинской документации от участкового терапевта представляется справка об утере и назначаются дополнительные методы обследования. Справки и выписки заверяются штампом и печатью организаций здравоохранения.

      16. Кандидаты в ВУЗ, также представляют результаты следующих медицинских исследований (проведенных не ранее, чем за тридцать календарных дней):

      1) общий анализ крови;

      2) общий анализ мочи;

      3) реакция микропреципитации (микрореакция) или Вассермана на сифилис;

      4) анализ крови на сахар;

      5) рентгенограмма придаточных пазух носа;

      6) электрокардиограмма (далее - ЭКГ) (в покое и после нагрузки);

      7) ультразвуковое исследование органов брюшной полости и почек (далее - УЗИ);

      8) электроэнцефалограмму (далее - ЭЭГ);

      9) обследование на наличие ВИЧ-инфекции;

      10) измерение внутриглазного давления лицам старше сорока лет;

      11) флюорографическое (рентгенологическое) исследование органов грудной клетки в двух проекциях (в прямой и боковой), проведенное не позже трех месяцев на день медицинского освидетельствования.

      По медицинским показаниям назначаются дополнительные исследования и консультации других специалистов.

      Лица, не представившие вышеуказанные документы, на медицинское освидетельствование не допускаются.

      17. Кандидаты в ВУЗ не направляются на медицинский осмотр, если по сведениям медицинских организаций у них имеются хронические заболевания и физические недостатки, препятствующие поступлению в учебные заведения и прохождению воинской службы.

      18. При выявлении заболевания, препятствующего поступлению, дальнейшее освидетельствование прекращается и выносится заключение о негодности к поступлению.

      19. Результаты медицинского освидетельствования и заключения штатной, внештатной ВВК записываются в карту медицинского освидетельствования гражданина, поступающего в ВУЗ по форме, согласно приложению 3 к настоящим Правилам, медицинскую книжку (для военнослужащих) и книгу протоколов заседаний ВВК (далее - книга протоколов) по форме, согласно приложению 4 к настоящим Правилам.

      20. По результатам медицинского освидетельствования ВВК выносит заключение о годности (негодности) к обучению, при этом указываются пункты Требований, на основании которых вынесено заключение.

      21. Карты медицинского освидетельствования кандидатов в ВУЗ, признанных при окончательном медицинском освидетельствовании негодными к поступлению, не позднее пяти рабочих дней после окончания медицинского освидетельствования направляются в штатную ВВК для анализа и улучшения качества медицинского освидетельствования.

      Штатная ВВК направляет карты медицинского освидетельствования по месту прохождения предварительного медицинского освидетельствования для анализа и изучения.

Параграф 2. Медицинское освидетельствование граждан, поступающих на воинскую службу по контракту

      22. Граждане, поступающие на воинскую службу по контракту, при медицинском освидетельствовании представляют военный билет, приписное свидетельство с отметкой о годности к воинской службе и причинах отсрочки от призыва на воинскую службу.

      23. Военнослужащие срочной службы на медицинское освидетельствование направляются с медицинской книжкой и медицинской характеристикой с отражением обращений за медицинской помощью и результатами исследований.

      24. ВВК для медицинского освидетельствования граждан, поступающих на воинскую службу по контракту, оформляет акт медицинского освидетельствования по форме, согласно приложению 5 к настоящим Правилам.

      25. Освидетельствование граждан, поступающих на воинскую службу по контракту, проводится согласно пункту 9 настоящих Правил. До начала медицинского освидетельствования поступающие на воинскую службу по контракту представляют медицинские документы, указанные в пунктах 15 и 16 настоящих Правил.

      26. Для уточнения диагноза заболевания по медицинским показаниям освидетельствуемый направляется на амбулаторное, стационарное медицинское обследование в медицинскую организацию здравоохранения.

      27. При невозможности завершения медицинского обследования освидетельствуемого в течение тридцати календарных дней, а также в случае непредставления в срок результатов назначенных медицинских исследований, ВВК выносит заключение: "Заключение не вынесено в связи с неприбытием на медицинское освидетельствование (недообследование)".

      28. При отказе гражданина от обследования ВВК выносит заключение: "Не годен к поступлению на воинскую службу по контракту".

      29. Годными к поступлению на воинскую службу по контракту признаются граждане, которые по состоянию здоровья годны к воинской службе, а также годны к воинской службе с незначительными ограничениями в соответствии с Требованиями.

      30. При заболеваниях, по которым в соответствии с Требованиями предусматривается индивидуальная оценка категории годности к воинской службе, штатная или внештатная постоянно действующая ВВК выносит заключение: "Не годен к поступлению на воинскую службу по контракту".

      31. При выявлении на медицинском освидетельствовании беременности или заболеваний, препятствующих поступлению на воинскую службу по контракту, дальнейшее медицинское освидетельствование прекращается, и штатная или внештатная постоянно действующая ВВК выносит заключение: "Не годен к поступлению на воинскую службу по контракту", при этом заключение о категории годности к воинской службе не выносится.

      Такое же заключение выносится в отношении лиц, признанных временно негодными к воинской службе по контракту.

      32. Заключение ВВК действительно в течение шести месяцев со дня вынесения.

Параграф 3. Медицинское освидетельствование военнослужащих, проходящих воинскую службу по призыву, по контракту и курсантов военных учебных заведений

      33. Военнослужащие вместе с направлением кадровой службы представляют:

      1) медицинские документы, указанные в подпункте 2) пункта 15 настоящих Правил;

      2) служебное удостоверение, при его отсутствии - справку из кадровой службы с указанием должности, звания;

      3) служебную и медицинскую характеристики (выписка из медицинской карты амбулаторного больного), заверенные печатью воинской части.

      В служебной характеристике отражаются влияние состояния здоровья освидетельствуемого на исполнение им обязанностей воинской службы по занимаемой должности и мнение командования о целесообразности сохранения военнослужащего на воинской службе.

      В медицинской характеристике указываются результаты углубленного медицинского осмотра за последние три года, результаты динамического наблюдения за состоянием здоровья освидетельствуемого, сведения об обращаемости за медицинской помощью. Изложенные сведения подтверждаются данными медицинской книжки и другими медицинскими документами;

      4) справка об увечье на лиц, получивших увечье при исполнении служебных обязанностей, составленная на основании материалов служебного расследования с указанием связи с исполнением обязанностей воинской службы, по форме, согласно приложению 6 к настоящим Правилам (далее – справка об увечье).

      34. В случае выявления в ходе обследования или лечения у военнослужащих, проходящих срочную воинскую службу, заболеваний, последствий увечий, которые изменяют категорию годности к воинской службе, решение о направлении на медицинское освидетельствование принимает начальник медицинской службы.

      35. До начала медицинского освидетельствования военнослужащие представляют результаты следующих медицинских исследований (проведенных не ранее, чем за тридцать календарных дней):

      1) общий анализ крови;

      2) реакция микропреципитации (микрореакция) или Вассермана на сифилис;

      3) общий анализ мочи;

      4) ЭКГ (в покое и после нагрузки);

      5) флюорографическое (рентгенологическое) исследование органов грудной клетки не позже трех месяцев на день освидетельствования;

      6) рентгенограмма придаточных пазух носа;

      7) УЗИ органов брюшной полости и почек;

      8) исследование крови на маркеры вирусных гепатитов В и С;

      9) анализ крови на сахар;

      10) измерение внутриглазного давления лицам старше сорока лет;

      11) анализ мазка на степень чистоты (лицам женского пола).

      Лица, не представившие вышеуказанные документы, на медицинское освидетельствование не допускаются.

      36. Освидетельствование лиц, проходящих воинскую службу по призыву, по контракту и курсантов военных учебных заведений, проводится согласно пункту 9 настоящих Правил при определившемся врачебно-экспертном исходе.

      37. Медицинское освидетельствование военнослужащих, проходящих воинскую службу по контракту, проводятся штатными, внештатными постоянно действующими ВВК амбулаторно или стационарно в срок до четырнадцати рабочих дней со дня начала обследования.

      38. Если имеются основания полагать, что последствия увечья, заболевания не связаны с прохождением воинской службы, то ВВК запрашивает медицинскую документацию и справки о прохождении воинской службы.

      39. В целях определения годности к продолжению обучения при заболеваниях, предусмотренных в Требованиях, курсантов направляют для медицинского освидетельствования в внештатную постоянно действующую ВВК.

      40. В отношении курсантов в возрасте до восемнадцати лет внештатная постоянно действующая ВВК выносит заключение только о годности (негодности) к обучению.

      41. В отношении курсантов первого курса обучения старше восемнадцати лет, признанных негодными к обучению, одновременно решается вопрос о годности их к воинской службе в соответствии с Требованиями.

      42. При изменении в состоянии здоровья курсантов, предусматривающее временную негодность их к воинской службе, ВВК выносит заключение о необходимости предоставления освобождения от исполнения обязанностей воинской службы, а также отпуска по болезни.

      43. Курсанты, в отношении которых вынесено заключение о полном освобождении от исполнения обязанностей воинской службы (от 7 до 15 суток), находятся в лазарете АНГ.

      При вынесении заключения о частичном освобождении от исполнения обязанностей воинской службы указывается от каких видов работ, занятий, нарядов курсант освобождается. Посещение курсантами, имеющими частичное освобождение от исполнения обязанностей воинской службы, классных занятий, осуществляется на основании решения начальника медицинской службы АНГ.

      Сноска. Пункт 43 - в редакции приказа Министра внутренних дел РК от 17.05.2022 № 354 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального опубликования).

      44. Медицинское освидетельствование военнослужащих, получивших увечье при исполнении обязанностей воинской службы, в военных учебных заведениях, производится по окончании лечения в военно-медицинском учреждении (медицинской организации).

      В остальных случаях увечий и заболеваний, при которых длительность лечения превышает установленные сроки при определившемся врачебно-экспертном исходе, военнослужащие представляются на медицинское освидетельствование для определения их годности к воинской службе.

      45. При переводе нуждающегося в сопровождении к месту жительства военнослужащего из одного военно-медицинского учреждения (медицинской организации) в другое, а также увольнении по состоянию здоровья, штатная и внештатная постоянно действующая ВВК выносит заключение о переводе с указанием количества сопровождающих лиц и вида транспорта.

      46. Медицинское освидетельствование военнослужащих, проходящих воинскую службу по контракту, при перемещении по службе (когда по перемещаемой должности предусмотрены более высокие требования к состоянию здоровья), при заключении нового или продлении контракта проводится внештатной, штатной постоянно действующей ВВК.

      47. При наличии у военнослужащих, проходящих воинскую службу по контракту, заболеваний по которым в соответствии с Требованиями предусматривается индивидуальная оценка категории годности к воинской службе, при благоприятном прогнозе заболевания, целесообразности сохранения на воинской службе по мнению командования, положительного настроя на продолжение службы, выносится заключение: "Годен к воинской службе с незначительными ограничениями", за исключением случаев:

      1) достижения предельного возраста состояния на воинской службе;

      2) выявления отягощающих друг друга трех и более заболеваний по которым в соответствии с Требованиями предусматривается индивидуальная оценка категории годности к воинской службе.

      В указанных случаях выносится заключение: "Ограниченно годен к воинской службе".

      При наличии у курсантов, обучающихся на выпускном курсе, заболеваний по которым в соответствии с Требованиями предусматривается индивидуальная оценка категории годности к воинской службе, ВВК выносит заключение: "Годен к воинской службе с незначительными ограничениями".

      48. Заключение о предоставлении военнослужащему отпуска по болезни, а также освобождении от исполнения обязанностей воинской службы, выносится в случаях, когда в соответствии с Требованиями предусматривается временная негодность к воинской службе.

      49. В мирное время штатная, внештатная постоянно действующая ВВК выносит заключение о предоставлении отпуска по болезни, если после завершения стационарного лечения и проведения медицинской реабилитации срок, по истечению которого военнослужащий приступает к исполнению обязанностей воинской службы, составляет не менее месяца.

      50. Отпуск по болезни (завершающий этап восстановительного лечения) военнослужащему в мирное время предоставляется на срок от тридцати до шестидесяти суток в зависимости от характера и тяжести увечья, заболевания.

      51. Заключение штатной и внештатной постоянно действующей ВВК о предоставлении отпуска (продлении отпуска) по болезни записывается в книгу протоколов и оформляется справкой о медицинском освидетельствовании по форме, согласно приложению 7 к настоящим Правилам (далее - справка о медицинском освидетельствовании).

      52. Общая продолжительность непрерывного стационарного лечения, проведения медицинской реабилитации и пребывания в отпуске по болезни для военнослужащих по призыву не превышает четыре месяца, по истечении которых штатная и внештатная постоянно действующая ВВК определяет категорию годности к воинской службе.

      53. Военнослужащему, проходящему воинскую службу по контракту, курсанту отпуск по болезни продлевается по медицинским показаниям, но каждый раз сроком не более, чем на тридцать суток. В общей сложности время пребывания на стационарном лечении, проведения медицинской реабилитации и в отпуске по болезни не превышает четыре месяца, а для больных туберкулезом – десять месяцев.

      Если по истечении указанного срока состояние здоровья военнослужащего по контракту не позволяет приступить к исполнению обязанностей воинской службы, срок пребывания их на лечении продлевается решением прямого начальника от командующего войсками регионального командования и выше на основании заключения штатной и внештатной ВВК.

      Продление сроков лечения осуществляется в случаях, если после дальнейшего лечения военнослужащий возвращается к исполнению обязанностей воинской службы.

      54. По истечении предельного непрерывного срока пребывания на лечении и в отпуске по болезни военнослужащие подлежат медицинскому освидетельствованию для определения категории годности к воинской службе.

      55. Военнослужащим-женщинам отпуск по беременности и родам предоставляется командиром воинской части (начальником учреждения) в соответствии с Трудовым кодексом Республики Казахстан от 23 ноября 2015 года и Правилами прохождения воинской службы в Вооруженных Силах, других войсках и воинских формированиях Республики Казахстан, утвержденными Указом Президента Республики Казахстан от 25 мая 2006 года № 124. После окончания отпуска по уходу за ребенком, военнослужащие-женщины на ВВК направляются в случае изменения состояния здоровья, требующего пересмотра категории годности к воинской службе.

      56. В случаях, не предусматривающих предоставление отпуска по болезни, ВВК выносит заключение о нуждаемости военнослужащего в освобождении от исполнения обязанностей воинской службы на срок от 7 до 15 суток, при этом в общей сложности срок освобождения не превышает 30 суток.

      57. Заключение штатной, внештатной постоянно действующей ВВК об освобождении (продлении освобождения) по болезни заносится в книгу протоколов и оформляется справкой о медицинском освидетельствовании.

      58. Военнослужащие по призыву по окончании отпуска по болезни при необходимости направляются на повторное медицинское освидетельствование в штатной, внештатной ВВК (по месту прохождения воинской службы, а также проведения отпуска) для определения категории годности к воинской службе и продления отпуска по болезни.

      59. Заключения, вынесенные в отношении военнослужащих по контракту, действительны в течение 1 года со дня вынесения.

Параграф 4. Медицинское освидетельствование военнослужащих воинских частей специального назначения

      60. Военнослужащим, проходящим воинскую службу по контракту (отбираемым для службы) в воинских частях специального назначения (далее – ЧСН) предъявляются требования для подразделений специального назначения.

      61. Медицинское освидетельствование проводится военнослужащим, отбираемым для службы в ЧСН, прибывающим из ВУЗ, а также при перемещении по службе из других видов и родов войск.

      62. Медицинское освидетельствование военнослужащих ЧСН после стационарного лечения по поводу заболеваний, предусматривающих изменение категории годности к службе в ЧСН, проводится по решению командира воинской части на основании рапорта начальника медицинской службы воинской части.

      63. До начала медицинского освидетельствования военнослужащие представляют результаты следующих медицинских исследований (проведенных не ранее, чем за тридцать календарных дней):

      1) общий анализ крови;

      2) общий анализ мочи;

      3) реакция микропреципитации (микрореакция) или Вассермана на сифилис;

      4) ЭКГ (в покое и после нагрузки);

      5) флюорографическое (рентгенологическое) исследование органов грудной клетки в двух проекциях (в прямой и боковой), проведенное не позже трех месяцев на день медицинского освидетельствования;

      6) рентгенограмма придаточных пазух носа;

      7) исследование крови на маркеры вирусных гепатитов В и С;

      8) исследование крови на ВИЧ - инфекцию;

      9) анализ крови на сахар;

      10) измерение внутриглазного давления лицам старше сорока лет;

      11) суточное мониторирование артериального давления;

      12) спирография;

      13) ЭЭГ, эхоэнцефалография (далее - ЭхоЭГ), по показаниям компьютерная томография (далее – КТ) или магнитно-резонансная томография (далее – МРТ) головного мозга;

      14) УЗИ органов брюшной полости и почек;

      15) аудиометрия, тимпанометрия.

      Лица, не представившие вышеуказанные документы, на медицинское освидетельствование не допускаются.

      64. При наличии у военнослужащих ЧСН заболеваний, по которым в соответствии с Требованиями предусматривается индивидуальная оценка категории годности к службе в ЧСН, заключение: "Годен к службе в ЧСН" выносится в случаях:

      1) целесообразности сохранения военнослужащего на воинской службе по мнению командования;

      2) благоприятного прогноза заболевания;

      3) положительного настроя освидетельствуемого на продолжение воинской службы.

      В данном случае заключение выносится при наличии всех вышеперечисленных условий. Прогноз заболевания определяется с учетом характера заболевания, его начала, степени прогрессирования, обратимости процесса и возможных осложнений при выполнении военнослужащим обязанностей воинской службы.

      65. В случаях, когда военнослужащие ЧСН негодны к службе в ЧСН, штатная или внештатная ВВК выносит заключение о категории годности к воинской службе.

Параграф 5. Медицинское освидетельствование военнослужащих, отбираемых для службы и проходящих службу с радиоактивными веществами, ионизирующими источниками излучений, источниками электромагнитных полей и лазерного излучения

      66. Лица, отбираемые для службы и проходящие службу с радиоактивными веществами (далее - РВ), ионизирующими источниками излучений (далее - ИИИ), источниками электромагнитных полей и лазерного излучения (далее - ЭМП и ЛИ), до начала медицинского освидетельствования представляют:

      1) флюорографическое (рентгенологическое) исследование органов грудной клетки в двух проекциях (в прямой и боковой), проведенное не позже трех месяцев на день медицинского освидетельствования;

      2) общий анализ крови (с подсчетом лейкоцитарной формулы и количества тромбоцитов);

      3) общий анализ мочи;

      4) ЭКГ (в покое и после нагрузки);

      5) УЗИ органов брюшной полости и почек;

      6) рентгенограмму придаточных пазух носа;

      7) исследование крови на маркеры вирусных гепатитов В и С;

      8) исследование крови на ВИЧ - инфекцию (при отборе);

      9) анализ крови на сахар;

      10) измерение внутриглазного давления лицам старше сорока лет.

      По медицинским показаниям проводятся дополнительные медицинские исследования.

      67. При направлении военнослужащего, проходящего службу с РВ, ИИИ, источниками ЭМП и ЛИ на стационарное обследование и медицинское освидетельствование в военно-медицинское учреждение представляется карта санитарно-гигиенической характеристики условий труда и рабочего места специалиста по форме, согласно приложению 8 к настоящим Правилам.

      68. При заболеваниях, по которым предусматривается индивидуальная оценка годности к службе с РВ, ИИИ, источниками ЭМП и ЛИ, заключение ВВК о годности, негодности к службе выносится с учетом степени компенсации патологического процесса, военно-учетной специальности, общего трудового стажа и трудового стажа по специальности и воинской должности, которую занимает, а также на которую предназначается освидетельствуемый, с учетом состояния здоровья, мнений командования и врача воинской части о способности освидетельствуемого исполнять обязанности воинской службы по военно-учетной специальности.

      69. При установлении временной негодности к воинской службе, в отношении лиц, отбираемых для службы с РВ, ИИИ, источниками ЭМП и ЛИ выносится заключение о негодности к службе с РВ, ИИИ, источниками ЭМП и ЛИ.

      70. По пунктам Требований, предусматривающим по графе III Требований негодность к воинской службе, индивидуальную оценку годности к воинской службе военнослужащим, отбираемым для службы и проходящим службу с РВ, ИИИ, источниками ЭМП и ЛИ, выносится заключение о негодности к службе с РВ, ИИИ, источниками ЭМП и ЛИ.

      71. Лица до 18 лет, женщины со дня установления у них беременности и на период грудного вскармливания ребенка к работе с РВ, ИИИ, источниками ЭМП и ЛИ не допускаются.

      72. В отношении военнослужащих, признанных негодными к службе с РВ, ИИИ, источниками ЭМП и ЛИ, ВВК также выносит заключение о категории годности к воинской службе.

Параграф 6. Медицинское освидетельствование граждан, пребывающих в запасе, при призыве на воинскую службу

      73. До начала медицинского освидетельствования граждан, пребывающих в запасе, при призыве на воинскую службу, отдел (управление) по делам обороны (далее – О(У)ДО) оформляет карту медицинского освидетельствования гражданина, пребывающего в запасе.

      74. При медицинском освидетельствовании граждан, которые были уволены (освобождены) с воинской службы по состоянию здоровья, О(У)ДО представляет заверенную печатью копию ранее вынесенного заключения ВВК.

      75. До начала медицинского освидетельствования граждане представляют результаты следующих медицинских исследований (проведенных не ранее, чем за тридцать календарных дней):

      1) общий анализ крови;

      2) реакция микропреципитации (микрореакция) или Вассермана на сифилис;

      3) общий анализ мочи;

      4) ЭКГ (в покое и после нагрузки);

      5) флюорографическое (рентгенологическое) исследование органов грудной клетки в двух проекциях (в прямой и боковой), проведенное не позже трех месяцев на день медицинского освидетельствования.;

      6) рентгенограмма придаточных пазух носа;

      7) УЗИ органов брюшной полости и почек;

      8) исследование крови на маркеры вирусных гепатитов В и С;

      9) исследование крови на ВИЧ - инфекцию;

      10) анализ крови на сахар;

      11) измерение внутриглазного давления лицам старше сорока лет.

      По медицинским показаниям проводятся профилактические прививки и необходимые медицинские исследования.

      Лица, не представившие вышеуказанные документы, на медицинское освидетельствование не допускаются.

      76. При заболеваниях, по которым в соответствии с Требованиями предусматривается индивидуальная оценка годности к воинской службе, в отношении граждан, проходивших воинскую службу по контракту и освидетельствуемых при поступлении на воинскую службу по контракту, а также в отношении военнообязанных офицерского состава запаса при призыве на воинскую службу, выносятся заключения ВВК: "Ограниченно годен к воинской службе".

      77. Если гражданин, уволенный с воинской службы по состоянию здоровья, ставит вопрос о пересмотре заключения ВВК на момент медицинского освидетельствования и определения категории годности к воинской службе, начальник О(У)ДО рассматривает целесообразность выдачи направления на проведение переосвидетельствования.

      С этой целью запрашиваются документы, подтверждающие улучшение состояния здоровья, справки о снятии с диспансерного учета, выписки из медицинских карт и другие медицинские документы, характеризующие состояние здоровья. При наличии положительной динамики в состоянии здоровья гражданин, подлежащий переосвидетельствованию, проходит предварительное медицинское освидетельствование медицинской комиссии местного исполнительного органа области с вынесением предварительного заключения.

      Не подлежат медицинскому освидетельствованию лица, признанные негодными к воинской службе с исключением с воинского учета, а также уволенные с воинской службы по состоянию здоровья вследствие психического расстройства.

      Начальник департамента по делам обороны (далее - ДДО) направляет в штатную ВВК ведомства, в котором проходил воинскую службу военнослужащий, его заявление, военный билет, медицинскую книжку, заключение ВВК, результаты предварительного медицинского освидетельствования с подтверждающими медицинскими документами.

      78. Штатная ВВК изучает представленные документы и при установлении основания для удовлетворения заявления, проводится медицинское освидетельствование с целью определения категории годности к воинской службе.

      79. После проведения медицинского освидетельствования, штатной ВВК заключение оформляется свидетельством о болезни, при этом причинная связь увечья, заболевания не указывается.

Глава 3. Определение причинной связи заболеваний, увечий (ранений, травм, контузий) (далее – увечья) и гибели (смерти) у граждан Республики Казахстан в связи с прохождением (исполнением обязанностей) ими воинской службы

      80. Причинная связь заболеваний, увечий, гибели (смерти) определяется:

      1) у граждан, проходящих воинскую службу в НГ РК - штатной ВВК, внештатными постоянно действующими ВВК;

      2) у граждан, проходивших воинскую службу в НГ РК – штатной ВВК.

      81. При наличии вновь открывшихся обстоятельств о получении заболевания, увечья и их связи с прохождением (исполнением обязанностей) воинской службы, заключение о причинной связи заболевания, увечья пересматривается (по документам) заочно (с отменой ранее вынесенного заключения).

      Заключения штатной ВВК о причинной связи заболеваний, увечий, гибели (смерти) выдаются в единственном экземпляре один раз без ограничения срока действия.

      82. Заключение ВВК об установлении причинной связи увечья военнослужащим, гражданам, проходившим воинскую службу, выносится согласно справке об увечье на основании материалов служебного расследования.

      83. Справка об увечье выдается командиром воинской части, в которой военнослужащий или гражданин проходили воинскую службу. В справке об увечье указываются обстоятельства получения увечья и связь с исполнением обязанностей (прохождением) воинской службы.

      Штатная, внештатная (постоянно действующая) ВВК выносят заключение ВВК о причинной связи увечья на основании рассмотрения справки об увечье и подтверждающих документов, отражающих обстоятельства получения увечья.

      84. При отсутствии справки об увечье при вынесении заключения о причинной связи увечья, заболевания ВВК принимаются во внимание документы, в которых указаны причина и обстоятельства получения увечья, заболевания, служебная и медицинская характеристики, выписка из книги учета больных в амбулатории о первичном обращении за медицинской помощью, материалы административного, служебного расследования, дознания, а также уголовного дела, аттестации, справка военно-медицинского учреждения, история болезни и выписка из нее, свидетельство о болезни, запись врача воинской части, а также военно-медицинского учреждения в медицинской книжке военнослужащего о первичном обращении за медицинской помощью, справки архивного управления.

      85. Определение причинной связи заболеваний, увечий, смерти (гибели) проводится на основании обращения: граждан, территориальных подразделений центрального исполнительного органа в области социальной защиты населения, органов, осуществляющих пенсионное обеспечение, кадровых служб Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований Республики Казахстан, судов и органов прокуратуры Республики Казахстан.

      86. Заключение ВВК о причинной связи увечья, заболевания записывается в книгу протоколов, свидетельство о болезни, а также в справку, историю болезни, медицинскую книжку военнослужащего, со ссылкой на документ, подтверждающий обстоятельства получения увечья, заболевания.

      87. При отсутствии в свидетельстве о болезни, справке и других медицинских документах заключения ВВК о причинной связи заболевания, увечья, при неправильном оформлении указанных документов, несогласии гражданина с имеющимся заключением ВВК о причинной связи заболевания, увечья, а также при наличии в документах, удостоверяющих прохождение воинской службы, записей об увольнении с воинской службы "по болезни", "по состоянию здоровья", документы направляются на рассмотрение в штатную ВВК.

      88. Результаты рассмотрения документов оформляются протоколом заседания штатной (внештатной) ВВК (далее – протокол заседания) по форме, согласно приложению 9 к настоящим Правилам и выносится заключение штатной (внештатной) ВВК о причинной связи заболевания, увечья по форме, согласно приложению 10 к настоящим Правилам.

      89. В случае, когда в документах гражданина, проходившего воинскую службу, не указан диагноз заболевания, но указан пункт расписания болезней, действовавший на момент медицинского освидетельствования, штатная ВВК в своем заключении о причинной связи заболевания, увечья указывает наименование болезней, которые предусматривались указанным пунктом расписания болезней.

      90. Если у военнослужащего выявлено несколько заболеваний, увечий и их последствий, возникших (полученных) при различных обстоятельствах, заключение ВВК о причинной связи выносится раздельно.

      91. В случае, когда в документе неточно указан диагноз заболевания, увечья, по которому ранее было вынесено заключение ВВК о причинной связи, штатная ВВК указывает первоначальный диагноз, не меняя его формулировки, а затем указывает уточненный диагноз заболевания, увечья и выносит по нему заключение ВВК о причинной связи.

      92. Если документы о результатах медицинского освидетельствования гражданина отсутствуют, а также медицинское освидетельствование его не проводилось, основанием для вынесения заключения ВВК о причинной связи заболевания, увечья являются записи в истории болезни, медицинской книжке, медицинской справке, справке архива.

      93. Заключение ВВК:

      1) "Увечье получено при исполнении обязанностей воинской службы" выносится военнослужащим, если оно получено при исполнении обязанностей воинской службы, а также в результате поражений, обусловленных воздействием радиоактивных веществ, источников ионизирующего излучения, компонентов ракетного топлива и иных высокотоксичных веществ, источников электромагнитного поля и оптических квантовых генераторов;

      2) "Заболевание получено при исполнении обязанностей воинской службы" выносится, если оно получено при инфицировании во время пребывания в эпидемическом очаге особо опасной инфекции, а у освидетельствуемого из числа медицинского персонала, кроме того вследствие заражения при исполнении служебных обязанностей по оказанию медицинской помощи больным туберкулезом, вирусным гепатитом и ВИЧ-инфекцией (для лиц, имеющих непосредственный контакт с больными);

      3) "Заболевание получено в период прохождения воинской службы" выносится военнослужащим, гражданам, проходившим воинскую службу, если оно возникло у освидетельствуемого в период прохождения воинской службы, либо достигло в указанный период степени тяжести, которая изменяет категорию годности к воинской службе, а также при хроническом медленно прогрессирующем заболевании, диагностированном после увольнения с воинской службы, если медицинские документы и особенности течения заболевания позволяют отнести начало заболевания к периоду прохождения воинской службы.

      94. Заключение ВВК: "Заболевание получено вследствие воздействия ионизирующих излучений" выносится военнослужащим и гражданам, проходящим воинскую службу (работающим), если заболевания вызваны неблагоприятным воздействием факторов радиоактивных веществ, источников ионизирующего излучения.

      Такое же заключение выносится военнослужащим, проходящим воинскую службу, привлекавшимся к выполнению работ по ликвидации последствий аварии на Чернобыльской атомной электростанции (далее - Чернобыльской АЭС) в 1986 – 1990 годах или участвовавшим в испытании ядерного оружия или проходившим воинскую службу в период 1949 – 1991 годах на территории, подвергшейся загрязнению радиоактивными веществами.

      95. При установлении причинной связи заболеваний, указанных в пункте 94 настоящих Правил, ВВК руководствуется перечнем заболеваний, связанных с воздействием ионизирующих излучений, утверждаемым уполномоченным органом в области здравоохранения в соответствии с компетенцией, предусмотренной подпунктом 76) статьи 7 Кодекса, архивными данными и медицинскими документами.

      96. Заключения ВВК: "Увечье (ранение, травма, контузия) получено при защите бывшего Союза ССР", "Увечье (ранение, травма, контузия) получено при исполнении обязанностей воинской службы на территории других государств, в которых велись боевые действия", "Заболевание связано с пребыванием на фронте", "Заболевание связано с прохождением воинской службы на территории других государств, в которых велись боевые действия" выносятся военнослужащим и гражданам, проходившим воинскую службу, статус которых определен Законом Республики Казахстан от 6 мая 2020 года "О ветеранах".

      97. Для установления причинной связи заболеваний, увечий, связанных с участием в боевых действиях, в штатную ВВК представляются документы о прохождении воинской службы, подтверждающие факт получения заболевания, увечья в период прохождения воинской службы, и медицинские документы, оформленные после увольнения с воинской службы.

      98. Заключение ВВК:

      1) "Увечье получено в результате несчастного случая, не связанного с исполнением обязанностей воинской службы", выносится военнослужащим, если увечье не связано с исполнением обязанностей воинской службы;

      2) "Заболевание не связано с прохождением воинской службы" выносится военнослужащим в случаях, если заболевание возникло у освидетельствованного до призыва на воинскую службу, поступления на воинскую службу по контракту и в период прохождения воинской службы, не достигло степени, которая изменяет категорию годности освидетельствуемого к воинской службе.

      99. Заключение ВВК:

      1) "Увечье, приведшее к смерти, получено в результате исполнения обязанностей воинской службы" выносится военнослужащим, если вследствие увечья, полученного в результате исполнения обязанностей воинской службы, наступила смерть. Гражданам, проходившим воинскую службу, такое заключение выносится после увольнения с воинской службы если вследствие увечья, полученного в результате исполнения обязанностей воинской службы, наступила смерть;

      2) "Заболевание, приведшее к смерти, получено в результате исполнения обязанностей воинской службы" выносится военнослужащим, если вследствие заболеваний, полученных при инфицировании во время пребывания в эпидемическом очаге особо опасной инфекции, а у освидетельствуемых из числа медицинского персонала, кроме того, вследствие заражения туберкулезом и ВИЧ-инфекцией при исполнении служебных обязанностей (для лиц, имеющих непосредственный контакт с больными) наступила смерть.

      Гражданам, проходившим воинскую службу, такое заключение выносится, если после увольнения с воинской службы, вследствие заболеваний, полученных при инфицировании во время пребывания в эпидемическом очаге особо опасной инфекции в период прохождения воинской службы, а у освидетельствуемых из числа медицинского персонала кроме того, вследствие заражения туберкулезом и ВИЧ-инфекцией при исполнении служебных обязанностей (для лиц, имеющих непосредственный контакт с больными) наступила смерть;

      3) "Заболевание, приведшее к смерти, получено в период прохождения воинской службы" выносится военнослужащим, проходившим воинскую службу, если вследствие заболевания, полученного в период прохождения воинской службы наступила смерть.

      Гражданам, проходившим воинскую службу, такое заключение выносится, если вследствие заболеваний, полученных в период прохождения воинской службы, наступила смерть;

      4) заключения о причинной связи смерти выносятся после изучения медицинских документов, данных медицинского освидетельствования в период прохождения воинской службы, медицинского свидетельства о смерти и других документов, при наличии прямой причинно-следственной связи между причиной смерти и увечьем, заболеванием, полученным в период прохождения воинской службы (в результате исполнения обязанностей воинской службы).

Глава 4. Определение степени тяжести увечий, не повлекших инвалидности, полученных военнослужащими при исполнении обязанностей воинской службы (служебных обязанностей)

      100. Степень тяжести увечий, не повлекших инвалидности, определяется:

      1) у военнослужащих НГ Республики Казахстан - штатной ВВК, внештатными постоянно действующими ВВК;

      2) у граждан, проходивших воинскую службу в НГ Республики Казахстан – штатной ВВК.

      101. Заключение ВВК об установлении причинной связи увечья выносится на основании пункта 82 настоящих Правил.

      102. Степень тяжести полученного увечья выносится на основании Перечня увечий, относящихся к тяжелым или легким, при наличии которых принимается решение о назначении единовременной компенсации в случае получения военнослужащим увечья, не повлекшего инвалидности, согласно приложению 11 к настоящим Правилам.

      103. Результаты рассмотрения документов оформляются протоколом заседания по форме, согласно приложению 9 к настоящим Правилам.

      104. Степень тяжести полученного увечья оформляется справкой по форме, согласно приложению 3 к Правилам выплаты единовременной компенсации в случае гибели (смерти) военнослужащего в период прохождения им воинской службы или военнообязанного, призванного на воинские сборы, при установлении ему инвалидности или в случае получения им увечья, связанного с исполнением обязанностей воинской службы, утвержденной постановлением Правительства Республики Казахстан от 27 августа 2013 года № 868.

      105. Справка о степени тяжести увечья оформляется в единственном экземпляре, и выдается на руки освидетельствуемому в день оформления.

Глава 5. Психофизиологическое исследование

      106. ПФИ проводится в отношении:

      граждан, поступающих на воинскую службу по контракту;

      военнослужащих и граждан, поступающих на обучение в военные учебные заведения;

      военнослужащих при прохождении ВВК для продления контракта;

      военнослужащих, не имеющих офицерского звания, при назначении на офицерскую должность;

      граждан, направленных на ВВК для проведения переосвидетельствования (ранее уволенных по состоянию здоровья из рядов НГ);

      лиц, направленных военной прокуратурой, военно-следственными органами и подразделениями;

      лиц, направленных врачом (экспертом) - психиатром ВВК, врачом (экспертом) – невропатологом ВВК.

      107. ПФИ ставит целью определение следующих качеств:

      индивидуальные особенности, которые обеспечивают оптимальную адаптацию к условиям и характеру предстоящей деятельности, включая экстремальные ситуации;

      степень вероятности развития отклоняющегося (ненормативного) поведения и профессиональных заболеваний;

      чувство ответственности за порученное дело, требовательность к себе, умение объективно и критически оценивать свои силы, возможности и свое поведение;

      стремление к новому, умение оказывать положительное впечатление на людей;

      работоспособность и выносливость, способность действовать четко и решительно в экстремальных ситуациях, самостоятельно принимать правильные решения;

      умение логически мыслить и переключаться с одного вида деятельности на другой.

      108. Основными методиками ПФИ являются:

      "Многостороннее исследования личности" (далее - ММИЛ) или в индивидуальном порядке для военнослужащих, достигших предельного возраста, "Сокращенный многофакторный опросник личности";

      "Прогрессивные матрицы Равена", позволяющая установить интеллектуальную продуктивность и особенности мышления или краткий ориентировочный тест (далее - КОТ), оценивающий умственные способности, способности к обучению, сформированность познавательной адаптации личности (для лиц, не достигших 20-летнего возраста);

      цветовой тест Люшера, позволяющий оценить особенности эмоционально-волевой сферы, актуального состояния.

      109. По показаниям проводится диагностика внимания, памяти, работоспособности, эмоциональной устойчивости, а также других особенностей функционального состояния центральной нервной системы. Результаты диагностики и заключение регистрируются в журнале регистрации заключений психофункциональной диагностики по форме, согласно приложению 12 к настоящим Правилам.

      110. По итогам ПФИ оформляются карточка учета психофизиологического исследования и заключение по результатам психофизиологического исследования по формам, согласно приложениям 13 и 14 к настоящим Правилам.

      Данные окончательных заключений ПФИ регистрируются в журнале регистрации заключений психофизиологического исследования по форме, согласно приложению 15 к настоящим Правилам.

      111. Для проведения психофизиологического отбора оборудуются:

      1) кабинет начальника ПФЛ;

      2) класс для группового ПФИ с достаточным количеством посадочных мест;

      3) кабинет психолога для проведения функциональной диагностики и индивидуального обследования.

      112. Класс для группового ПФИ предназначен для всестороннего психодиагностического исследования личности и отвечает требованиям по оформлению и оборудованию класса для группового психодиагностического исследования, согласно приложению 16 к настоящим Правилам.

      113. Кабинет психолога предназначен для проведения психофункциональной диагностики, индивидуального обследования и беседы, отвечает требованиям по оформлению и оборудованию кабинета психолога, согласно приложению 17 к настоящим Правилам.

      114. Повторное ПФИ освидетельствуемых проводится не ранее, чем через шесть месяцев после проведения предшествующего исследования. При проведении повторных исследований изучаются и учитываются архивные данные предшествующих исследований.

      115. Проведение ПФИ осуществляется после медицинского освидетельствования врачами-специалистами ВВК, до осмотра врачом-психиатром ВВК.

      116. Лицам, прибывающим на ПФИ, необходимо иметь при себе акт или карту медицинского обследования и документ, удостоверяющий личность.

      117. ПФИ не подлежат лица, имеющие тяжелые соматические заболевания, с явными признаками обострения хронических заболеваний, алкогольного опьянения и других интоксикаций. Не допускается проведение ПФИ после суточного, ночного дежурства, в таких случаях проведение ПФИ переносится на другой день.

      118. ПФИ осуществляется в первой половине дня. При выявлении в процессе ПФИ утомления, выраженного психоэмоционального стресса, состояний после перенесенного заболевания, проведение обследований переносится на другой день, о чем информируется начальник ВВК. Дата и время проведения ПФИ предварительно согласовывается с освидетельствуемым.

      119. Тестовые задания и инструкции предоставляются по желанию освидетельствуемого на государственном или русском языках.

      120. В ходе ПФИ не допускается пользование мобильными устройствами с интернет модулями. В случае установления подобных фактов, специалист ПФЛ в письменном виде извещает начальника ВВК и составляется акт. При этом повторное проведение ПФИ проводится не ранее, чем через шесть месяцев после установления факта пользования запрещенными мобильными устройствами.

      121. ПФИ включает в себя:

      групповое ПФИ с целью получения формализованных данных о психологических особенностях личности с использованием основных психологических методик. Групповое ПФИ завершается обработкой бланков тестов и формированием пакета первичных материалов по каждому освидетельствуемому;

      индивидуальное ПФИ, наблюдение и собеседование, проведенное в соответствии с протоколом по форме, согласно приложению 18 настоящих Правил;

      применение дополнительных тестов при наличии признаков нарушений адаптации.

      122. При выявлении у обследуемых лиц признаков нарушения адаптации и психического расстройства, сведения о них передаются врачу-психиатру ВВК для дальнейшего использования при определении годности к воинской службе.

      123. По результатам проведенного ПФИ составляется психологическая характеристика, которая представляется кадровым службам только по их письменному запросу. В психологических характеристиках кратко описываются мотивы поступления на воинскую службу (учебу), уровень и особенности внимания, памяти, интеллекта, самооценка, коммуникативные и эмоционально-волевые качества, направленность личности (социальные и поведенческие установки).

      124. По результатам ПФИ выносится заключение "рекомендуется" или "не рекомендуется".

      Вывод "рекомендуется" принимается в отношении лиц, у которых прогнозируется успешность службы или учебы, низкая вероятность развития отклоняющегося (ненормативного) поведения, достаточно эффективная и надежная профессиональная деятельность, определяемая уровнем существующей профессиональной подготовленности, выработкой устойчивых профессиональных навыков.

      Вывод "не рекомендуется" выносится в отношении лиц:

      1) индивидуальные, интеллектуальные, когнитивные, эмоционально-волевые особенности которых не позволяют надежно прогнозировать успешность службы на предлагаемой должности или обучении в связи с быстрым истощением функциональных резервов;

      2) имеющих выраженные признаки дезадаптации, неудовлетворительную мотивацию к службе или учебе, негативные личностные особенности, асоциальные формы поведения;

      3) имеющих низкий уровень профессионально значимых психологических качеств, сниженные резервы функциональных систем, интеллектуальной продуктивности;

      125. Текст психологической характеристики вместе с выводами вносится в справку медицинского исследования и заверяется подписью начальника ПФЛ (психолога).

      126. В акт или карту медицинского исследования вносятся номер и дата регистрации окончательного заключения ПФИ, данные методик и выводы ПФИ.

      127. ПГИ - процедура опроса, заключающаяся в регистрации с помощью специальных медицинских датчиков отдельных физиологических реакций человека, возникающих при психофизиологическом освидетельствовании. Основной целью прохождения ПГИ является получение дополнительной информации и проверка достоверности сведений, сообщаемых гражданами и военнослужащими.

      128. Направление на ПГИ выдается кадровыми службами по форме, согласно приложению 19 к настоящим Правилам. Вместе с направлением, не менее чем за 1 (один) день до ПГИ в запечатанном конверте направляется письменное задание от командира части (инициатора) по форме, согласно приложению 20 к настоящим правилам.

      129. Проведение ПГИ проводится по предварительной записи. Данные обследуемого лица, цели проведения планируемого ПГИ, дата и время отмечаются полиграфологом в журнале предварительной записи на полиграфологическое исследование по форме, согласно приложению 21 к настоящим Правилам.

      130. Основными задачами прохождения ПГИ являются выявление:

      скрытых расстройств поведения, негативных зависимостей, употребления наркотических, психотропных и иных психоактивных веществ, вызывающих психическую и физическую зависимость;

      скрываемых заболеваний, препятствующих полноценному прохождению воинской службы, суицидальных наклонностей;

      ранее имевшихся фактов совершения коррупционных правонарушений, передачи посторонним лицам секретной или служебной информации;

      противоправных намерений поступления на воинскую службу в интересах деятельности запрещенных общественных объединений, преступных, террористических и других противозаконных организаций;

      фактов привлечения к дисциплинарной, административной и уголовной ответственности, в том числе за совершение коррупционных правонарушений;

      контактов с запрещенными общественными объединениями, преступными и террористическими организациями или участия в коммерческих структурах, если это ранее не входило в их должностные обязанности;

      злоупотребления должностными полномочиями;

      иных факторов риска (согласно письменному заданию инициатора).

      131. ПГИ проводит полиграфолог с использованием полиграфа и включает в себя ряд последовательных этапов:

      1) предтестовую беседу с обследуемым лицом;

      2) тестирование обследуемого лица;

      3) вынесение заключения.

      Исследование проводится на государственном или русском языках по желанию обследуемого лица, исключая возникновение у него чувства унижения и оскорбления. В случае необходимости предоставляется переводчик.

      132. Перед проведением исследования полиграфолог предварительно знакомится с имеющимися материалами, при необходимости изучает медицинские документы о состоянии здоровья обследуемого лица и консультируется с соответствующими медицинскими специалистами.

      133. Предтестовая беседа с обследуемым лицом предусматривает:

      1) разъяснение прав обследуемого лица, а также задач исследования;

      2) ознакомление с полиграфом и принципом его работы;

      3) обсуждение и корректировку вопросов;

      4) выявление и фиксирование уклончивости в ответах, нервозности, неадекватности поведения и речи.

      134. При проведении тестирования обследуемое лицо заполняет декларацию, состоящую из двух разделов по форме, согласно приложению 22 к настоящим правилам. Первый раздел декларации заполняется до проведения тестирования, второй раздел декларации - после проведения тестирования.

      Обследуемые лица, имеющие неудовлетворительное самочувствие на момент исследования, сообщают об этом полиграфологу до начала проведения исследования и указывают об этом в декларации. В этом случае ПГИ переносится, но не более двух раз в течение десяти календарных дней. О переносе ПГИ извещается командир воинской части (инициатор).

      135. Обследуемое лицо не допускается к ПГИ в случаях:

      1) резкого обострения заболевания, связанного с нарушением сердечно-сосудистой и дыхательной деятельности (обследуемое лицо предоставляет соответствующее медицинское заключение);

      2) нахождения обследуемого лица в состоянии алкогольного и наркотического опьянения, а также при наличии остаточных явлений интоксикации;

      3) наличия данных о беременности.

      136. В ходе ПГИ, при необходимости, полиграфолог вправе вносить изменения и корректировку в вопросы тем, подлежащих выяснению, при этом не меняя сути вопроса.

      137. При проведении исследования осуществляется его аудио и видеозапись, о чем сообщается обследуемому лицу.

      138. При проведении ПГИ полиграфолог использует научно апробированные методики, рекомендованные сообществами полиграфологов.

      139. Длительность непрерывного тестирования обследуемого лица составляет не более 180 минут. Для снижения нагрузки в ходе тестирования, обследуемому лицу предоставляется отдых продолжительностью до 15 минут (разово или дробно), при этом датчики с обследуемого лица не снимаются.

      Рабочая нагрузка на одного полиграфолога при проведении исследований не должна превышать более двух человек в день.

      140. Обследуемое лицо проходит ПФИ в специально оборудованном для этих целей помещении.

      141. По результатам прохождения исследования выносится заключение с выводом о достоверности ответов обследуемого лица на поставленные вопросы. В заключении указываются дополнительные сведения, максимально раскрывающие суть проведенного исследования.

      142. Информация, полученная в ходе исследования, носит конфиденциальный характер, имеет вспомогательное значение и используется кадровыми службами при решении вопроса о приеме на воинскую службу в НГ Республики Казахстан.

      143. Заключение по результатам полиграфологического исследования готовится полиграфологом в двух экземплярах в течение трех рабочих дней. Один экземпляр заключения выдается представителю кадровых служб и строевых частей (инициатора) под роспись с записью в журнале учета выдачи заключении о прохождении полиграфологического исследования.

      144. Заключение по результатам ПГИ помещается в конверт, скрепляется печатью и представляется непосредственно командиру части (инициатору).

      145. В случае отказа от ПГИ составляется акт отказа исследования от прохождения полиграфологического исследования.

      146. За разглашение и искажение результатов исследований, полиграфолог и начальники заинтересованных служб НГ Республики Казахстан несут ответственность в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

      147. Второй экземпляр заключения о результатах исследования, направление, акт отказа от полиграфологического исследования, декларация о полиграфологическом исследовании, а также на электронном носителе психофизиологические реакции в виде полиграмм, аудио и видеоматериалы хранятся в архиве ВВК в течение текущего года, в последующем материалы передаются для хранения в архив Национальной гвардии Республики Казахстан.

      148. Техническое обслуживание полиграфа проводится один раз в пять лет.

Глава 6. Оформление медицинских документов ВВК

      149. По результатам освидетельствования ВВК выносит следующие заключения:

      1) в отношении граждан и военнослужащих, поступающих в военные учебные заведения, в том числе иностранных государств, реализующие программы среднего технического и профессионального, высшего, послевузовского образования, на военные факультеты при высших учебных заведениях:

      годен (не годен) к поступлению в _________________________________;
                                                (наименование учебного заведения)
годен к воинской службе с незначительными ограничениями, не годен к поступлению
______________________________________________________________________________.
                  (указать наименование ВУЗ-а, факультета)

      2) в отношении лиц, поступающих на воинскую службу по контракту:

      годен к поступлению на воинскую службу по контракту;

      годен к поступлению на воинскую службу по контракту с незначительными ограничениями;

      нуждается в обследовании с последующим медицинским освидетельствованием;

      заключение не вынесено в связи с неявкой на медицинское освидетельствование (недообследование);

      не годен к поступлению на воинскую службу по контракту.

      3) в отношении военнослужащих, проходящих воинскую службу по призыву:

      годен к воинской службе;

      годен к воинской службе с незначительными ограничениями;

      освободить от исполнения обязанностей воинской службы на ____ суток (госпитализируются в лазарет медицинского пункта воинской части);

      частично освободить от исполнения обязанностей воинской службы (указать от каких видов работ, занятий, нарядов) на _______ суток;

      предоставить отпуск по болезни на ____ суток;

      предоставить отпуск по болезни на ____ суток с последующим медицинским освидетельствованием по месту прохождения воинской службы;

      не годен к воинской службе в мирное время, ограниченно годен в военное время;

      не годен к воинской службе с исключением с воинского учета.

      4) в отношении военнослужащих, проходящих воинскую службу по контракту, курсантов военных учебных заведений:

      годен к воинской службе;

      годен к воинской службе с незначительными ограничениями;

      годен к воинской службе с незначительными ограничениями с последующим медицинским освидетельствованием через ______ месяцев;

      предоставить отпуск по болезни на ____ суток;

      предоставить отпуск по болезни на ________ суток с последующим медицинским освидетельствованием
________________________________________________________________________;
                  (указывать место проведения)

      продлить отпуск по болезни на ____ суток;

      освободить от исполнения обязанностей воинской службы на ______ суток;

      частично освободить от исполнения обязанностей воинской службы на _____ суток
____________________________________________________________________________;
                        (указать от каких видов работ, нарядов)

      подлежит повторному медицинскому освидетельствованию через ____ месяцев (заключение выносится в военное время); (указать срок)

      ограниченно годен к воинской службе;

      не годен к воинской службе в мирное время, ограниченно годен в военное время;

      не годен к воинской службе с исключением с воинского учета.

      5) в отношении курсантов, не достигших восемнадцати лет:

      годен (негоден) к обучению _________________________________________________
                                    (наименование военного учебного заведения)

      с указанием категории годности к воинской службе;

      освободить от исполнения обязанностей воинской службы на ____ суток;

      частично освободить от исполнения обязанностей воинской службы (указать от каких видов работ, занятий, нарядов) на ______ суток.

      6) в отношении военнослужащих ЧСН:

      годен к службе в ЧСН;

      не годен к службе в ЧСН ____________________________________________________;
                                    (указать категорию годности к воинской службе)

      7) в отношении военнослужащих, отбираемых для службы и проходящих службу с РВ, ИИИ, источниками ЭМП и ЛИ:
годен к службе с ____________________________________________________________;
                                    (указать вредный фактор)
не годен к службе с____________________________________________________________,
                                    (указать вредный фактор)
_____________________________________________________________________________
            (для военнослужащих указать категорию годности к воинской службе);

      8) в отношении военнослужащих, отбираемых в учебные части и курсантов учебных частей:

      годен (негоден) к обучению в учебной части (по определенной военно- учетной специальности)
_____________________________________________________________________________;
                  (указать категорию годности к воинской службе)

      9) при необходимости сопровождения военнослужащего, следующего на лечение в лечебное и санаторно-курортное учреждение, в отпуск по болезни, к месту службы и к избранному месту жительства после увольнения с воинской службы по состоянию здоровья, ВВК определяет нуждаемость в сопровождении, с указанием количества сопровождающих лиц, вида транспорта.

      150. Книга протоколов заседаний ВВК ведется во всех ВВК секретарями этих комиссий. Протоколы заседаний ВВК подписываются начальником, членами комиссии (не менее двух), принимавшими участие в заседании ВВК и секретарем комиссии в день заседания комиссии, а заключение комиссии объявляется освидетельствуемому.

      В штатной ВВК также ведется книга протоколов проведения заочной экспертизы по форме, согласно приложению 23 к настоящим Правилам. Материалы заочной экспертизы подшиваются в отдельное дело и подлежат хранению в течение 60 лет.

      151. В книгу протоколов записываются паспортные данные освидетельствуемого (на основании документа, удостоверяющего личность), результаты специальных исследований, подтверждающие установленный диагноз заболевания (при необходимости) и заключение ВВК.

      152. При оформлении заключения ВВК свидетельством о болезни, разрешается не записывать в книгу протоколов результаты специальных исследований. Экземпляр свидетельства о болезни хранится, как приложение к книге протоколов.

      В книге протоколов и на указанном экземпляре свидетельства о болезни записывается дата, номер протокола и содержание заключения ВВК.

      153. Книги протоколов штатных, внештатных ВВК, свидетельства о болезни (справки о медицинском освидетельствовании) подлежат хранению в течение 60 лет.

      154. Книги протоколов заседаний внештатных временно действующих ВВК подлежат хранению в течение 10 лет.

      155. Штатная ВВК ведет книгу протоколов заседаний ВВК только на лиц, освидетельствуемых непосредственно в этих комиссиях.

      156. При рассмотрении свидетельств о болезни, представленных в штатную ВВК, протоколами заседаний ВВК являются четвертый экземпляр свидетельства о болезни, в которых утвержденное штатной ВВК заключение подписывается начальником, членами комиссии (не менее двух) принимавшими участие в заседании комиссии и секретарем.

      Четвертый экземпляр свидетельства о болезни подлежит хранению 60 лет.

      157. Свидетельство о болезни в мирное время составляется по форме, согласно приложению 24 к настоящим Правилам:

      1) на всех военнослужащих, признанных:

      ограниченно годными к воинской службе;

      негодными к воинской службе в мирное время, ограниченно годными в военное время;

      негодными к воинской службе с исключением с воинского учета;

      2) на курсантов (слушателей, не имеющих офицерского звания) военных учебных заведений, признанных не годными к обучению;

      3) на военнослужащих ЧСН признанных негодными к службе в ЧСН;

      4) на военнослужащих, проходящих воинскую службу с РВ, ИИИ, источниками ЭМП, ЛИ и признанных негодными к службе с РВ, ИИИ, источниками ЭМП;

      5) на граждан, проходивших воинскую службу и освидетельствуемых для определения категории годности на момент увольнения их с воинской службы;

      6) на офицеров запаса, призванных на воинскую службу, но еще не отправленных к месту службы и признанных:

      ограничено годными к воинской службе;

      не годными к воинской службе с исключением с воинского учета;

      не годными к воинской службе в мирное время, ограниченно годными в военное время, ограничено годными к воинской службе.

      158. Заключение ВВК, оформленное свидетельством о болезни, справкой с изменением категории годности к воинской службе, подлежит утверждению штатной ВВК.

      159. На военнослужащих-женщин, признанных негодными к службе с РВ, ИИИ, источниками ЭМП в связи с беременностью, заключение ВВК оформляется справкой и утверждению (контролю) штатной ВВК не подлежит.

      160. Экспертные документы (свидетельства о болезни с другими медицинскими документами) для утверждения направляются в штатную ВВК в четырех экземплярах. После утверждения (не утверждения) три экземпляра свидетельства о болезни высылаются в ВВК, оформившее свидетельство о болезни, а четвертый экземпляр хранится в штатной ВВК.

      После утверждения ВВК оформившее свидетельство о болезни первый и второй экземпляры, направляет в воинскую часть по месту службы военнослужащего, а третий экземпляр хранится в ВВК.

      161. Свидетельство о болезни военнослужащих срочной службы признанных негодными к воинской службе с заболеваниями, не связанными с прохождением воинской службы, направляется в штатную ВВК для утверждения в пяти экземплярах.

      После утверждения (не утверждения) три экземпляра свидетельства о болезни штатной ВВК возвращаются в ВВК, оформившую свидетельство о болезни, четвертый экземпляр направляется в ДДО по месту призыва военнослужащего, а пятый экземпляр хранится в штатной ВВК.

      162. Штатная ВВК на верхнем поле лицевой стороны каждого экземпляра свидетельства о болезни или справки, составленных на лиц с психическими расстройствами, злокачественными новообразованиями, венерическими болезнями, больных СПИД, на ВИЧ-инфицированных, ставят штамп следующего содержания: "Снимать копии, выдавать на руки, разглашать сведения запрещается".

      163. На военнослужащих, признанных при медицинском освидетельствовании нуждающимися в отпуске по болезни, оформляется справка о медицинском освидетельствовании в трех экземплярах.

      Первый и второй экземпляры справок высылаются командиру воинской части по месту прохождения воинской службы военнослужащего (выдается на руки освидетельствованному), а третий экземпляр остается в ВВК для контроля с другими медицинскими документами.

      164. Не утвержденные свидетельства о болезни и справки ВВК возвращаются в составившие их внештатные ВВК с письменным изложением причины, по которой они не утверждены.

      Один экземпляр неутвержденного экспертного документа хранится в штатной ВВК в течение 5-ти лет.

      165. Внештатная ВВК после получения неутвержденного экспертного документа проводит анализ причин неутверждения, выполняет указания штатной ВВК и направляет на повторное утверждение в порядке, установленном настоящими Правилами.

      Результаты анализа причин неутверждения, выполнение указания штатной ВВК отражаются в экспертном документе освидетельствуемого.

      О случаях непредставления на повторное утверждение ранее неутвержденного экспертного документа внештатная ВВК письменно извещает штатную ВВК с обоснованием причин.

      166. Свидетельство о болезни в военное время составляется:

      1) на всех военнослужащих, признанных негодными к воинской службе, временно негодными к воинской службе с повторным освидетельствованием через 6-12 месяцев;

      2) на офицеров запаса, признанных негодными к воинской службе.

      167. Заключение ВВК в военное время, оформленное свидетельством о болезни, подлежит утверждению штатной ВВК, а заключение, оформленное справкой – контролю.

      168. Решения, вынесенные ВВК по определению суда в отношении военнослужащих, ранее освидетельствованных ведомственными штатными ВВК, оформляются справкой по определению суда по форме, согласно приложению 25 к настоящим Правилам.

  Приложение 1 к Правилам
проведения военно-врачебной
экспертизы в Национальной гвардии
Республики Казахстан
  Форма
  Угловой штамп
воинской части
(учреждения)

                              Начальнику (командиру)
      ________________________________________________________________________
      ________________________________________________________________________
                        (указывается военно-медицинское учреждение)

                  Направление на медицинское освидетельствование ___

      1. Направляется на медицинское освидетельствование для
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
(указать цель медицинского освидетельствования, а также причину направления на ВВК -
по состоянию здоровья, заключение нового контракта для прохождения воинской службы,
предстоящее увольнение с воинской службы, по достижении предельного возраста
пребывания на воинской службе, по организационно-штатным мероприятиям)
2. Фамилия, имя, отчество (при его наличии) __________________________
_________________________________________________________________
3. Воинское звание ________________________________________________
4. Дата рождения _________________________________________________
5. Воинская часть _________________________________________________
6. Специальность _________________________________________________
7. Призван (поступил по контракту) на воинскую службу
_________________________________________________________________
(указать управление (отдел) по делам обороны, месяц и год призыва, поступления на
воинскую службу по контракту)
8. Предварительный диагноз ________________________________________
9. Дата направления _______________________________________________
10. Заключение ВВК прошу направить ________________________________
      (наименование и почтовый адрес воинской части и кадровой службы)
11. Особые отметки _________________________________________________
Командир (начальник) _______________________________________________
                  (воинское звание, подпись, инициал имени, фамилия)

      М.П.

      Примечание:

      1. При направлении на медицинское освидетельствование военнослужащих, для определения годности к службе в ЧСН, в пункте 10 указывается их принадлежность к подразделениям специального назначения.

  Приложение 2 к Правилам
проведения военно-врачебной
экспертизы в Национальной гвардии
Республики Казахстан

Методика исследования при проведении военно-врачебной экспертизы в Национальной гвардии Республики Казахстан

Глава 1. Общие положения

      1. Медицинское освидетельствование в военно-врачебной комиссии проводится в условиях, когда кандидаты на воинскую службу (учебу), военнослужащие не заинтересованы сообщать о имеющихся заболеваниях или о их степени выраженности, либо проявлять признаки патологических черт характера, а военнослужащие заинтересованные в увольнении по болезни, склонны преувеличивать свои заболевания либо симулировать их.

      2. Специалистов ВВК объединяет задача общими усилиями, наиболее полно и адекватно оценить состояние физического и психического здоровья освидетельствуемых, что требует определенного подхода.

      3. Поскольку акт и карта медицинского освидетельствования находятся на руках освидетельствуемого весь период прохождения комиссии, записи психиатра не должны быть доступны им, и психиатр освидетельствует последним, оставляя акт либо карту у себя для представления на заключительную комиссию.

      4. В ходе прохождения комиссии освидетельствуемый у специалистов проявляет черты характера, либо болезненные признаки (конфликтность, раздражительность, странности в поведении, неадекватные реакции), о которых эксперты-очевидцы сообщают психиатру для использования в беседе с ним.

      5. Психиатр, проводит беседу с использованием данных обследования психолога (где он есть), которое, в свою очередь, проводится после экспертной оценки всеми (кроме психиатра) специалистами, еще и поэтому освидетельствуемый приходит к нему в последнюю очередь.

      6. Терапевт использует данные ряда специалистов: окулиста (состояние глазного дна с характерными признаками гипертензии, склеротических и дистрофических изменений), невропатолога (вегетативно-сосудистые дисфункции), хирурга (остеохондрозы, дающие рефлекторные боли в область сердца и других органов, деформации грудной клетки, требующие рентгенологического и других исследований органов), оториноларинголога (очаги инфекции околоносовых пазух и миндалин, объясняющие воспалительные заболевания органов и систем). Поэтому терапевту следует проводить исследования после указанных специалистов.

      7. Невропатологу целесообразно проводить освидетельствование после хирурга, устанавливающего заболевания и повреждения костно-связочного аппарата (включая часто встречающиеся остеохондрозы), переломы костей с повреждением нервов, а также окулиста, который при осмотре устанавливает изменения на глазном дне, адекватно отражающие состояние сосудов головного мозга.

      Нет объективной необходимости регулировать очередность медицинского освидетельствования среди других врачей-экспертов.

      8. Медицинское освидетельствование производится в помещениях, соответствующих санитарным нормам: по объему не менее 9 метров, в том числе 3 метра на одного человека, включая освидетельствуемого, освещенности не менее 300 люкс при люминесцентном освещении и 150 люкс при освещении лампами накаливания, комфортной температуре не менее 18 градусов.

      9. Необходимость проведения откровенной, доверительной беседы с обследуемым для успешной экспертизы его психического здоровья, характерологических особенностей личности, требует выделять психиатру, а также психологу отдельные кабинеты.

      10. В отдельном кабинете, ориентированном на тихую сторону улицы, проводит освидетельствование терапевт, что обеспечивает качественное аускультативное исследование.

      11. Исследование остроты зрения проводится офтальмологом в кабинете длиной не менее 5,5 метра при условии расстояния от обследуемого до таблицы Головина-Сивцева 5 метров. Для проведения офтальмоскопии оборудуется затемненное помещение.

      12. Кабинет оториноларинголога по диагонали не менее 6,5 метра для исследования остроты слуха с расстояния от 6 метров, изолированный от шума, затемненный с искусственным источником света. Для удобства на полу делается разметка по 0,5 метра.

      13. Разрешается совмещать в одном кабинете работу офтальмолога и ЛОР-врача, невропатолога и хирурга.

      14. Для проведения массового психологического исследования оборудуется достаточно просторный зал, в котором каждый обследуемый обеспечивается индивидуальным рабочим местом. Количество посадочных мест на одного штатного психолога не превышает 12-ти. Независимо от объема представленной в ВВК информации о медицинском наблюдении в период до освидетельствования, врачи-эксперты, тщательно изучив представленные документы, собирают анамнестические сведения, проводят всестороннее объективное клиническое, доступное лабораторное и другое дополнительное исследование.

      15. Особое место в военно-врачебной экспертизе занимает анамнез жизни и анамнез болезни. Ценность сведений об освидетельствуемом, являющихся отправной точкой наряду с патологическими изменениями в данных лабораторных исследований, зависит от умения вести целенаправленный опрос.

      16. Если методики исследования (вестибулометрия), препараты (миотики, мидриатики) затрудняют и делают невозможным обследование другими специалистами, применение их назначается в конце медицинского освидетельствования.

      17. Оценка годности к службе проводится с учетом характера заболевания и физического недостатка, его течения, выраженности нарушений и степени компенсации болезненного процесса, прогноза и влияния условий конкретного вида деятельности на развитие данного заболевания, а также компенсаторных возможностей и функциональной приспособленности больного органа (системы) и организма в целом.

      18. Во всех случаях при наличии подозрений на отклонение от нормы, освидетельствуемый подвергается достаточному обследованию в зависимости от обнаруженных изменений и медицинскому освидетельствованию соответствующими специалистами. Если при амбулаторном обследовании диагноз остается неясным, освидетельствуемый направляется на стационарное обследование.

Глава 2. Хирургическое исследование и антропометрические измерения

      19. В отсутствие в штате ВВК средних медработников (кроме медрегистратора), хирург-эксперт для определения общего физического развития проводит основные антропометрические измерения: роста, веса тела, окружности груди, жизненной емкости легких, силы кистей рук и становой силы с помощью измерительных приборов.

      20. Для измерения роста в положении:

      1) стоя освидетельствуемый становится на подставку ростомера, прикасаясь к его вертикальной планке межлопаточной областью спины, ягодицами и пятками. Голова держится прямо, чтобы надкозелковая вырезка уха и наружный угол глазной щели находились на одной горизонтальной линии. Подвижная планка ростомера должна плотно прилегать к темени;

      2) сидя, освидетельствуемый садится на откидную скамейку ростомера выпрямившись, касается вертикальной планки ростомера межлопаточной областью и ягодицами. Голова находится в том же положении, что и при измерении стоя. Ноги согнуты в коленях под прямым углом. Отсчет ведется от поверхности сиденья с точностью до 0,5 сантиметров (далее - см).

      21. Вес тела определяется на медицинских весах. Освидетельствуемый стоит на середине площадки весов. Показатели записываются с точностью до 0,1 килограмма.

      22. Окружность груди измеряется наложением прорезиненной измерительной ленты без надавливания, сзади под нижними углами лопаток, спереди у мужчин - по нижней полуокружности соска, у женщин - по хрящам IV пары ребер над грудными железами. При этом освидетельствуемый стоит спокойно с опущенными руками. Отмечаются три показателя: в момент дыхательной паузы, при максимальном вдохе и максимальном выдохе.

      23. Жизненная емкость легких определяется с использованием спирометра, пневмотахометра. Освидетельствуемый после максимального вдоха делает полный выдох в трубку.

      24. Сила кистей измеряется ручным динамометром, который сжимается освидетельствуемым максимальным усилием кисти горизонтально вытянутой сначала правой, затем левой руки.

      25. Становая сила определяется с использованием станового динамометра. Освидетельствуемый обеими руками за рукоятку, находящуюся на уровне коленных суставов, максимально растягивает динамометр, не сгибая ног.

      26. Непосредственной задачей хирургического исследования является выявление хирургических заболеваний и отклонений в состоянии опорно-двигательного аппарата, мышечной и сосудистой систем, мочеполовой системы, которые могут являться противопоказанием к службе в конкретной должности.

      27. Правильно оценить данные физического развития, а также обнаружить скрытые и начинающиеся хирургические заболевания можно только при планомерном обследовании.

      28. Перед началом исследования хирург выясняет жалобы, сведения о перенесенных травмах, хирургических заболеваниях и оперативных вмешательствах.

      29. Освидетельствуемый осматривается в обнаженном виде. Изучается осанка тела в сагиттальной и фронтальной плоскости. Правильная осанка характеризуется прямым (вертикальным) положением головы и симметричными очертаниями шейно-плечевых линий, срединным положением линии остистых отростков, одинаковым уровнем и симметричным расположением углов лопаток, одинаковой конфигурацией треугольников талии, несколько выступающими вперед контурами грудной клетки, нижними конечностями правильной формы.

      30. Изучается состояние кожных покровов: пигментация, истончение, шелушение, сухость, трофические расстройства. Одновременно определяются размеры щитовидной железы. При наличии рубцов оцениваются их характер и происхождение.

      31. При осмотре грудной клетки отмечается наличие деформаций, связанных с искривлением позвоночника либо существующих самостоятельно (воронкообразная, килевидная грудь). Определяется положение ключиц.

      32. Осматривается живот, его форма. При осмотре обращается внимание на аномалии развития наружных половых органов.

      33. При наличии асимметрии лопаток следует помнить, что она связана с деформацией позвоночника и болезнью Шпренгеля – врожденным высоким стоянием лопатки. При деформации позвоночника чаще всего выявляется кифоз в грудном отделе, реже - лордоз, в поясничном – чаще усиление лордоза, реже - кифоз. Обращается внимание на наличие и выраженность сколиоза.

      34. Оценивается поза освидетельствуемого. Вынужденное положение как правило обуславлено болевыми ощущениями, анатомическими изменениями и патологической установкой в результате компенсации.

      35. Конечность может находиться в положении внутренней и наружной ротации, приведения и отведения, сгибания и разгибания.

      Для определения застарелых переломов, вывихов и других повреждений костей и суставов обращается внимание на расположение основных опознавательных пунктов, костных выступов, надмыщелков. В нормальном локтевом суставе в положении разгибания предплечья надмыщелки плечевой кости и верхушка локтевого отростка находятся на одной линии. При сгибании в локтевом суставе эти опознавательные пункты образуют равнобедренный треугольник с верхушкой на локтевом отростке.

      36. Изучается форма и положение таза. Следует помнить, что у многих людей (до 80 процентов) в норме одна нога короче другой. При укорочении ноги на 2 см и более определяется заметный перекос таза. В положении отведения укороченной ноги искривление таза исчезает. Компенсаторное искривление позвоночника в таких случаях к деформации относить нельзя. При одинаковой длине ног и деформации таза следует исключить деформацию позвоночника, что требует дополнительного обследования.

      Отмечают симметричность ягодичных складок и выступов больших вертелов бедренных костей.

      37. Осматривается крестцово-копчиковая область и область заднего прохода на возможное наличие эпителиальных копчиковых ходов и их осложнений, проявлений хронического парапроктита, параректальных свищей, геморроидальных узлов, зияние заднего прохода. Исследование возможных выпадений геморроидальных узлов и выпадения прямой кишки производится при легком и сильном натуживании в положении освидетельствуемого на корточках.

      Исследование прямой кишки и предстательной железы пальцем производится по показаниям.

      38. При осмотре ног определяется положение их осей. Различают: прямые ноги, 0-образные, когда колени раздвинуты в сторону, оси бедра и голени образуют угол, открытый внутрь, Х-образные ноги, когда колени сдвинуты, оси голеней расходятся, оси бедра и голени образуют угол, открытый кнаружи. Для определения 0-образного искривления ног измеряют расстояние между выступами внутренних мыщелков бедренных костей, Х-образного искривления - расстояние между внутренними лодыжками голеней.

      Осматриваются стопы и подошвы.

      39. При пальпации черепа можно выявить дефекты костей свода после травмы, а также оперативных вмешательств, наличие опухолевидных образований мягких тканей и костей.

      40. Определяются состояние периферических лимфоузлов, тургор кожи и ее температура, развитие мускулатуры.

      41. Пальпацией живота определяется состояние передней брюшной стенки в покое и при натуживании (грыжи белой линии, пупочные, паховые, послеоперационные), состояние внутренних органов, наружных паховых колец.

      При наличии грыжевого выпячивания оцениваются его величина, содержимое и вправимость.

      42. Пальпируются яички, их придатки, элементы семенного канатика, предстательная железа с целью выявления аномалий развития, водянки яичка и семенного канатика, опухоли, камней, воспалительных заболеваний.

      43. Для оценки состояния опорно-двигательного аппарата и позвоночника важно выявить не только анатомические изменения, но и определить его функциональные возможности. Следует иметь ввиду, что анкилоз крупного сустава в функционально удобном положении конечности (сегмента) в ряде случаев не ограничивает привычного объема выполняемых работ.

      44. Изучение объема движений в суставах конечностей начинается с выполнения активных и пассивных движений во всех плоскостях.

      45. Измерение окружности конечностей производится сантиметровой лентой на симметричных участках: на бедре - в верхней, средней и нижней трети, на плече и голени - в наиболее объемной их части.

      46. Во избежание ошибок при измерении объема движений в суставах руководствуются следующей методикой:

      1) плечевой сустав - сгибание: освидетельствуемый стоит боком к врачу. Неподвижная бранша угломера устанавливается параллельно вертикальной оси туловища, ось и подвижная бранша - параллельно и в центре линии, соединяющей большой бугор плечевой кости с ее наружным надмыщелком.

      Освидетельствуемый максимально поднимает прямые руки вперед без участия плечевого пояса и отклонения туловища. Разгибание: при тех же условиях руки максимально отклоняются назад. Отведение: освидетельствуемый стоит спиной к врачу. Углы лопаток на одном уровне, внутренний край лопатки параллелен вертикальной линии позвоночника. Неподвижная бранша угломера устанавливается параллельно вертикальной оси туловища, подвижная - параллельно линии, соединяющей акромион с локтевым отростком локтевой кости. Разводятся руки в стороны до возможного предела;

      2) локтевой сустав - сгибание и разгибание: освидетельствуемый стоит боком к врачу, руки опущены вниз ладонями вперед. Неподвижная бранша угломера устанавливается параллельно линии, соединяющей бугор плечевой кости с ее наружным надмыщелком, подвижная - параллельно линии, соединяющей наружный надмыщелок плечевой кости с шиловидным отростком лучевой кости. Предплечье медленно сгибается до возможного предела. Ось угломера должна совпадать с поперечной осью локтевого сустава (линия, соединяющая нижние края наружного и внутреннего надмыщелков);

      3) лучезапястный сустав - тыльное разгибание и ладонное, ульнарное и радиальное сгибание.

      Предплечье в горизонтальной плоскости, кисть выпрямлена и является его продолжением, первый палец прижат. Неподвижная бранша угломера устанавливается параллельно линии, соединяющей шиловидный отросток лучевой кости и наружный край сухожилия двуглавой мышцы, подвижная - по длине второй пястной кости. Производится ладонное, ульнарное и радиальное сгибание и тыльное разгибание, при этом ось угломера должна совпадать с поперечной осью сустава;

      4) тазобедренный сустав - сгибание и разгибание: освидетельствуемый лежит на спине, исследуемая нога вытянута, другая максимально согнута в тазобедренном и коленном суставах и фиксирована в таком положении одноименной рукой. Неподвижная бранша угломера устанавливается параллельно линии, соединяющей вершину подкрыльцовой ямки с большим вертелом, подвижная - по линии, соединяющей большой вертел и наружный мыщелок бедра.

      Во время измерения исследуемая нога сгибается в коленном суставе.

      Отведение: освидетельствуемый лежит на спине, ноги вытянуты, пятки вместе, руки вдоль туловища. Неподвижная бранша угломера устанавливается по линии мечевидный отросток-лобковое сочленение-внутренний мыщелок бедра. Исследуемая нога максимально отводится;

      5) коленный сустав - сгибание и разгибание: освидетельствуемый лежит на спине. Неподвижная бранша угломера устанавливается параллельно линии, соединяющей большой вертел с наружным мыщелком бедренной кости, подвижная - параллельно линии, соединяющей головку малоберцовой кости с наружной лодыжкой. Производится сначала максимальное сгибание, а затем полное разгибание голени;

      6) голеностопный сустав - подошвенное и тыльное сгибание: освидетельствуемый лежит на спине, стопа под углом 90 градусов. Неподвижная бранша угломера устанавливается параллельно линии, соединяющей головку малоберцовой кости с наружным мыщелком, подвижная - по наружному краю (своду) стопы. Производится вначале тыльное, а затем подошвенное сгибание.

      47. При всех измерениях необходимо тщательно следить, чтобы во время движения в суставах бранши угломера не отклонялись от вышеуказанных линий измерения.

      48. Длина конечности измеряется сантиметровой лентой. Используются одинаковые симметричные опознавательные точки с учетом оси конечности.

      Для верхней конечности эта ось проходит через центр головки плечевой кости и головчатого возвышения плеча, головок лучевой и локтевой костей, для нижних конечностей - через переднюю верхнюю ось подвздошной кости, внутренний край надколенника и первый палец по прямой линии, соединяющей эти точки. Для выявления укорочения конечностей важное значение имеет сопоставление истинной (анатомической) и относительной длины конечности.

      49. При анкилозах, контрактурах суставов, отклонении голени внутрь, а также кнаружи, патологических состояниях тазобедренного сустава анатомическая длина больной и здоровой конечности часто имеют одинаковый размер, а относительная длина больной конечности - меньше. Анатомическая длина конечности измеряется по сегментам, а относительная - по прямой линии от начала до конца конечности.

      50. Анатомическая длина плеча измеряется от большого бугорка плечевой кости до локтевого отростка, предплечья - от локтевого отростка до шиловидного отростка локтевой кости.

      51. Анатомическая длина бедра измеряется от вершины большого вертела до суставной щели коленного сустава, голени - от суставной щели коленного сустава до нижнего конца наружной лодыжки. Сумма полученных измерений каждого сегмента составит анатомическую длину конечности.

      52. Относительная длина верхней конечности определяется путем измерения по прямой линии от акромиального отростка лопатки до кончика третьего пальца, нижней конечности - от передней верхней оси подвздошной кости до подошвенного края стопы.

      53. Исследование позвоночника начинается с выполнения осевой нагрузки и определения болевых точек, которые дополнительно уточняют перкуссией области верхушек остистых отростков и пальпацией паравертебральных точек.

      54. Объем движений в шейном отделе позвоночника определяется путем наклона и поворотов головы.

      В норме сгибание головы вперед возможно на 40 градусов и совершается до соприкосновения подбородка с грудиной, кзади оно возможно настолько, что затылок принимает горизонтальное положение, вбок - до соприкосновения с надплечьем. Повороты головы в обе стороны возможны до 85 градусов.

      Боковые движения в грудном и поясничном отделах позвоночника возможны в пределах 25-30 градусов от вертикальной линии.

      55. Наибольшее участие позвоночник принимает в переднезадних движениях. Ограничение подвижности позвоночника в переднезаднем направлении определяется при активном сгибании освидетельствуемого вперед. Вместо образования равномерной дуги позвоночник остается выпрямленным, и наклон вперед происходит за счет сгибания в тазобедренных суставах. Дальнейшее сгибание делается возможным только при приседании, что наблюдается при поднятии освидетельствуемым небольшого предмета с пола.

      56. При подозрении на деформацию позвоночника, проекции вершин остистых отростков отмечают на коже раствором бриллиантового зеленого, и определяется деформация позвоночника. Для этого используют отвес (нить с грузом), который фиксируют над остистым отростком седьмого шейного позвонка липким пластырем. Если отвес пройдет точно по межягодичной складке, сколиоз считается уравновешенным. Если есть отклонение отвеса, его величину необходимо измерить на всем протяжении деформации для последующего сопоставления с данными рентгенограмм. Сравнивается расстояние между краем лопатки и позвоночника в симметричных точках, оцениваются показатели определения становой силы (динамометрии). Поскольку выраженные деформации позвоночника сопровождаются нарушением функции внешнего дыхания, необходимо определить жизненную емкость легких, минутный объем дыхания, максимальную вентиляцию легких.

      57. С целью подтверждения деформаций позвоночника исследование необходимо дополнить рентгенографией (флюорографией) позвоночника в вертикальном и горизонтальном положении тела.

      58. Для оценки патологического изменения стоп (плоскостопие, деформации) используются индексы Чижина и Фридлянда. При определении индекса Чижина (измерение следа стопы) на бумаге выполняется отпечаток следа стопы, измеряется ширина отпечатка и ширина выемки следа. Отношение ширины отпечатка к ширине выемки определяет степень уплощения: индекс от 0 до 1 – норма, от 1 до 2 - уплощение, выше 2 - плоскостопие.

      Для оценки плоскостопия определяется индекс Фридлянда (уплощение свода стопы) по формуле: высота свода х 100длина стопы

      Высота свода определяется циркулем от пола до центра ладьевидной кости. В норме индекс Фридлянда равен 30-28, при плоскостопии - 27-25.

      59. Наиболее достоверно степень плоскостопия устанавливается рентгенологически. Выполняются профильные снимки стоп в положении стоя под нагрузкой (без обуви). На рентгенограммах путем построения треугольника определяются угол продольного свода и высота свода. Угол образуется линиями, проведенными от нижнего края ладьевидно-клиновидного сочленения к вершине пяточного бугра и головке первой плюсневой кости. Определяется высота свода - длина перпендикуляра, опущенного с высоты угла продольного свода на основание треугольника, - линии, соединяющей поверхность бугристости пяточной кости с подошвенной поверхностью головки первой плюсневой кости. В норме угол свода равен 125-130 градусов, высота свода - 39 миллиметров (далее -мм).

      60. Плоскостопие I степени: угол продольного внутреннего подошвенного свода 131-140 градусов, высота свода 35-25 мм. Плоскостопие II степени: угол продольного внутреннего свода 141-155 градусов, высота свода 24-17 мм. Таранная кость укорочена, шейка не подчеркнута. Плоскостопие III степени: угол свода больше 155 градусов, высота свода менее 17 мм.

      61. Одновременно отмечается уплощение поперечного свода стопы, отводящая контрактура первого пальца. Стопа ротирована и отклонена кнаружи.

      62. В положении освидетельствуемого лежа пальпаторно и аускультативно проверяется пульсация магистральных сосудов. При необходимости выполняются осциллография с нитроглицериновой пробой, ангиография, флебография, реовазография, доплерография и другие исследования, дающие объективные показатели состояния кровообращения.

Глава 3. Исследование внутренних органов

      63. Исследование внутренних органов включает в себя изучение жалоб, анамнеза, а также объективное обследование, которое начинается с общего осмотра, при этом обращается внимание на общий вид, телосложение, степень развития подкожно-жировой клетчатки, окраску кожных покровов и видимых слизистых. Пальпаторно определяется эластичность и влажность кожи, ее температура на отдельных участках, состояние лимфатических узлов, мышц.

      Затем проводится исследование по системам.

      64. При исследовании органов кровообращения определяется пульс (частота, ритм, характер) и артериальное давление в покое (сидя). При повышенном артериальном давлении необходимо повторное через 10-15 минут измерение, а если оно остается выше нормы, то через 3-5 дней в условиях, исключающих неблагоприятные факторы (эмоциональные и физические нагрузки, недосыпание). В случае повышения артериального давления проводится суточное мониторирование артериального давления (далее - СМАД). Обязательно проводится функциональная проба сердечно-сосудистой системы, которая заключается в определении скорости восстановления исходного ее состояния после физической нагрузки (15-20 приседаний) через 3 минуты после нее и далее до установления исходных данных пульса и артериального давления. Для исключения мнимой артериальной гипертензии военнослужащим подразделения специального назначения назначаемым, направляемым для обучения на специальные курсы по специальностям: водолазный специалист (водолаз, водолаз-глубоководник) а также на курсы, связанные с прыжками с парашютом, обязательно проводится СМАД.

      65. При исследовании периферических сосудов обращается внимание на наличие и характер пульсации артерий в различных областях (яремные вены, сонные, плечевые и другие артерии, подчревная пульсация).

      66. Перкуссией и пальпацией определяются границы сердца, верхушечный и сердечный толчки, другие пульсации в области сердца и по соседству с ним.

      67. При выслушивании сердца в различных положениях освидетельствуемого (лежа, стоя), после физической нагрузки, при задержке дыхания оценивают звучность сердечных тонов (усиление, ослабление, акцент) и их характер (расщепление, раздвоение, появление дополнительных тонов), а также наличие сердечных шумов. При выслушивании шума необходимо определить его отношение к фазе сердечной деятельности (систолический, диастолический), его характер, силу, продолжительность, локализацию и преимущественную иррадиацию. Шумы различают органические и функциональные. Органические шумы наблюдаются при поражениях миокарда, клапанов сердца и отходящих от него сосудов и врожденных пороках сердца. Функциональные шумы зависят от различных причин: нервное возбуждение, инфекционные заболевания, анемии, в пубертатном периоде.

      68. Для выяснения причин и характера сердечных шумов необходимо прибегать к дополнительным методам обследования: рентгенография сердца в трех проекциях с контрастированием пищевода, электрокардиография, фонокардиография, эхокардиография, другие исследования.

      69. При исследовании органов дыхания всем освидетельствуемым обязательно проводится рентгенологическое исследование, предпочтительно крупнокадровым флюорографом и тщательное исследование клиническими методами.

      Военнослужащим подразделения специального назначения назначаемым, направляемым для обучения на специальные курсы по специальностям: водолазный специалист (водолаз, водолаз-глубоководник), а также на курсы, связанные с прыжками с парашютом, в обязательном порядке проводится спирография для определения жизненной емкости легких (далее - ЖЕЛ).

      70. При оценке жалоб обращается внимание на характер одышки (физиологическая, патологическая, при затруднении вдоха, выдоха, смешанная), особенность кашля (продолжительность, время проявления, громкость, тембр, наличие мокроты и ее особенность), на локализацию, интенсивность, иррадиацию болей в груди и связь этих болей с актом дыхания, кашлем.

      71. Внешний осмотр лица позволяет выявить цианотичную окраску кожи и видимых слизистых, указывающую на затруднение газообмена, заметное движение крыльев носа при дыхании, связанное с выраженной одышкой, наличие румянца на щеках.

      72. При осмотре шеи обращают внимание на ее объем и форму, состояние лимфатических узлов.

      73. При осмотре грудной клетки в состоянии покоя и при глубоком дыхании определяется ее форма, расположение ключиц, надключичных и подключичных ямок, лопаток, симметричность обеих половин грудной клетки, тип дыхания, частота, ритм и глубина дыхательных движений, участие в акте дыхания вспомогательных мышц.

      74. Пальпацией определяют локализацию болезненности грудной клетки и ее резистентность (эластичность), выраженность голосового дрожания, что позволяет предположить наличие выпота в плевральных полостях, а также больших инфильтратов в легких, шум трения плевры.

      75. При сравнительной перкуссии определяются границы легких, подвижность нижних легочных краев (в нормальном состоянии подвижность легочных краев составляет в сумме вдоха и выдоха 6-8 см), высота стояния верхушек легких и их ширина, а также выявляются изменения перкуторного легочного звука при патологических состояниях (укорочение, притупление, тупой звук при наличии жидкости в плевральной полости, воспалительных, опухолевых процессах в легких, тимпанический характер звука, коробочный звук при скоплении воздуха в плевральной полости, наличии полостей в легком - абсцесс, каверна, если она расположена близко к грудной стенке и имеет диаметр не менее 3-4 см, а также при повышенной воздушности легочной ткани - эмфизема).

      76. При выслушивании легких определяется характер дыхания, его интенсивность и соотношение вдоха и выдоха. Оцениваются основные дыхательные шумы (везикулярное, бронхиальное дыхание и их изменение) и патологические дыхательные шумы (хрипы, крепитация и шум трения плевры).

      77. При выявлении над легкими участков с притуплением, тупым перкуторным звуком и аускультативных изменений в виде бронхиального, ослабленного, амфорического дыхания, влажных хрипов, крепитаций, при выявлении симптомов, которые вызывают подозрение на туберкулез, необходимо освидетельствуемых направлять на обследование к фтизиатру, а также на стационарное обследование в специализированное лечебное учреждение.

      78. При обследовании органов брюшной полости для выявления заболеваний желудочно-кишечного тракта большое значение имеет правильно собранный анамнез. При анализе жалоб освидетельствуемых необходимо обращать внимание на характер диспепсических расстройств, болевых ощущений, связь их с приемом пищи, периодичность и сезонность болей.

      79. Осмотр начинается с исследования ротовой полости: зубов, десен, языка, мягкого неба и зева. Затем проводится осмотр и пальпация органов брюшной полости. Освидетельствуемый укладывается на кушетку лицом к источнику света с выпрямленными ногами и вытянутыми вдоль туловища руками. Голова должна быть слегка приподнята и без напряжения лежать на подголовнике кушетки. Врач, находясь справа от освидетельствуемого, проводит поверхностную ориентировочную пальпацию, выявляя болезненность, напряжение мышц брюшной стенки, наличие грыжи белой линии, поверхностных опухолей. Затем переходит к глубокой, скользящей пальпации по методу Образцова, определяя состояние печени, селезенки, почек, кишечника, глубоко расположенных образований.

      80. При перкуссии определяются верхняя граница печени, нижняя граница желудка и размеры селезенки.

      81. При выявлении симптомов, указывающих на заболевание органов брюшной полости, необходимо проводить дополнительные лабораторные, инструментальные и рентгенологические исследования.

      82. При обследовании почечной системы необходимо тщательно собирать анамнез, обращая внимание на связь возможных дизурических явлений с ранее перенесенными заболеваниями, наличие артериальной гипертензии и характер болевого синдрома.

      83. Осмотр начинается с определения наличия отеков и пастозности на лице. Пальпацией определяют размеры почек, поколачиванием по поясничной области - наличие болевого синдрома.

      84. При выявлении симптомов заболевания почек необходимо провести дополнительные исследования: лабораторные, инструментальные и рентгенологические.

      85. Учитывая сложность в диагностике заболеваний почек, необходимо проводить полный комплекс исследований, включающий экскреторную урографию, ультразвуковое исследование, радиоизотопную ренографию, бакпосев мочи, лабораторные анализы мочи.

      86. Учитывая, что ряд терапевтических заболеваний протекает с поражением мышц и суставов, необходимо при осмотре обращать внимание на: изменение конфигурации суставов, объем движений, наличие признаков воспаления. При выявлении отдельных признаков заболевания необходимо провести дополнительные исследования.

Глава 4. Исследование нервной системы

      87. Задача невропатолога-эксперта состоит в установлении повреждений органов и систем, приведших к локальному, рассеянному, диффузному органическому поражению нервной системы, наличия и выраженности вегетативных либо функциональных расстройств, связи неврологических симптомов с нарушением функций внутренних органов и на этой основе составление прогноза о возможности выполнять функциональные обязанности в конкретной должности, либо степень утраты трудоспособности.

      88. Осмотр эксперта - невропатолога проводится после осмотра глазного дна офтальмологом.

      89. Клинико-неврологическое исследование производится после ознакомления с медицинскими документами, выяснения жалоб и сбора анамнеза (общего анамнеза и анамнеза болезни).

      90. Уточняется наличие судорожных припадков, эпизодов потери сознания, приступов мышечной слабости у освидетельствуемого и его родственников, наличие в семье инфекционных заболеваний, интоксикаций, нервных болезней.

      91. При неврологическом обследовании освидетельствуемые должны быть раздеты полностью, чтобы правильно оценить наличие атрофии, парезов, выявить трофические нарушения кожи, изменение походки и статики.

      92. Большое значение в неврологическом исследовании имеет тщательный осмотр и пальпация черепа, даже в тех случаях, когда освидетельствуемый отрицает наличие черепно-мозговых травм, с целью выявления врожденных и приобретенных дефектов, которые могут дать основание для проведения целенаправленного обследования: ЭхоЭГ, краниографии в двух проекциях. При необходимости ЭЭГ, КТ, МРТ головного мозга.

      93. При исследовании черепно-мозговых нервов прежде всего обращается внимание на зрачки, определяется их форма и величина, реакция на свет (прямая и содружественная). Неодинаковая величина зрачков (анизокория) как одиночный симптом не является признаком органического заболевания нервной системы, а также следствием врожденной аномалии, неравномерности симпатической иннервации. Деформация зрачков должна вызвать подозрение на органическое поражение нервной системы, но ее значение как органического симптома не следует переоценивать при нормальных зрачковых реакциях. Изменение зрачковых реакций является в большинстве случаев признаком органического заболевания центральной нервной системы и поэтому исследование зрачковых реакций проводится тщательно при наличии достаточно интенсивного источника света.

      94. При исследовании реакции зрачков на аккомодацию с конвергенцией необходимо проследить сужение одного и другого зрачка. При этом следует помнить, что некоторые лица не умеют конвергировать глазные оси "по заказу", что создает ложное представление о парезе конвергенции. При исследовании зрачковых реакций обращается внимание также на разницу реакций зрачков на свет, конвергенцию и аккомодацию.

      95. Имеют значение не только грубые нарушения зрачковых реакций (симптом Аргайля-Робертсона, рефлекторная неподвижность зрачков, отсутствие реакции на конвергенцию и аккомодацию), но и более тонкие расстройства (разница в живости реакции одного зрачка по сравнению с другим, вялость реакции на конвергенцию и аккомодацию).

      96. При изменении зрачковых реакций необходимо более тщательное исследование двигательной сферы, чувствительности, рефлексов.

      97. После исследования зрачков обращается внимание на положение глаз, косоглазие, ширину глазных щелей, движение глазных яблок, наличие диплопии, нистагм.

      98. Косоглазие не всегда указывает на поражение глазодвигательных нервов, оно обусловливается врожденным дефектом и аномалиями зрения.

      99. Отдельные нистагмоидные подергивания глазных яблок при крайних боковых отведениях глаз не являются симптомом органического поражения нервной системы, но всякий случай нистагма требует особого внимания и более тщательного неврологического обследования освидетельствуемого: КТ или МРТ головного мозга.

      100. Затем исследуются функции остальных черепно-мозговых нервов:

      различные виды чувствительности на лице, движения нижней челюсти, напряжение жевательной мускулатуры, корнеальный и конъюнктивальный рефлексы;

      выраженность носогубных складок, оскал зубов, нахмуривание бровей, зажмуривание глаз, наморщивание лба (легкая асимметрия выраженности носогубных складок как одиночный симптом значения не имеет);

      подвижность мягкого неба, глотание, фонация, рефлекс с мягкого неба,

      состояние и сила грудинно-ключично-сосковых и трапециевидных мышц, поднимание плеч, повороты головы;

      движения языка (отклонение языка в сторону как одиночный симптом еще не указывает на поражение нервной системы), фибриллярные подергивания и атрофии не являются признаком органической патологии.

      101. Функция зрительного нерва исследуется офтальмологом, слухового нерва оториноларингологом.

      102. При исследовании двигательной сферы определяются объем пассивных и активных движений верхних и нижних конечностей, объем движений позвоночника, сила мышц, их тонус, атрофия мышц, ее распространенность и выраженность, фибриллярные и фасцикулярные подергивания, механическая возбудимость мышц и нервов (симптом Хвостека и Труссо), синкинезии, гиперкинезы (дрожание, хорея, атетоз, торзионный спазм, тики), акинезия. В сомнительных случаях при поражении мышц рекомендуется направить освидетельствуемых на электромиографию.

      103. При исследовании координации движений применяются пальценосовая, пяточно-коленная пробы, проверяется диадохокинез, устойчивость в позе Ромберга, изучается походка. Обращается внимание на дрожание сомкнутых век, языка, пальцев вытянутых рук. Нарушение речи (скандирование, носовой оттенок, дизартрия, заикание, афонические расстройства) выявляются в процессе беседы и опроса освидетельствуемого. Наличие данных патологических изменений является показанием для назначения КТ, МРТ головного мозга.

      104. Многие органические заболевания нервной системы сопровождаются изменениями сухожильных рефлексов, поэтому исследование их является существенно важным.

      105. Исследуются рефлексы: карпо-радиальный (периостальный), сгибательно-локтевые (с двуглавой мышцы), разгибательно-локтевые (с трехглавой мышцы), коленные и ахилловы, брюшные, яичковые, подошвенные, проверяется наличие и отсутствие патологических рефлексов (Бабинского, Россолимо, Бехтерева, Оппенгейма, патологические рефлексы ротовой мускулатуры - назолабиальный, хоботковый, сосательный). Определяется не только наличие рефлексов, но и живость, и равномерность их. Неравномерность рефлексов и утрата их указывает в большинстве случаев на органическое поражение периферической и центральной нервной системы. Учитывая это, необходимо обращать внимание на технику исследования рефлексов, чтобы не получить ложной разницы в рефлексах. Следует помнить, что мышечным напряжением рефлексы могут быть заторможены и в этих случаях нужно применять методы отвлечения внимания, исследовать рефлексы в разных положениях.

      106. Отсутствие рефлексов на верхних конечностях указывает на врожденную аномалию, поэтому большое значение имеет неравномерность рефлексов и отсутствие рефлекса на одной стороне.

      107. Отсутствие коленных и ахилловых рефлексов всегда подозрительно на органическое заболевание нервной системы (спинная сухотка, последствия полиневрита, полиомиелита, миелодисплазии). При отсутствии коленных и ахилловых рефлексов необходимо применять дополнительные методы исследования (рентгенографию пояснично-крестцового отдела позвоночника, исследование крови на реакцию Вассермана, при необходимости КТ, МРТ спинного мозга).

      108. Равномерное повышение рефлексов, иногда с клонусами, при отсутствии патологических рефлексов и при живых брюшных рефлексах не является признаком органического поражения нервной системы, такое повышение наблюдается при неврозах.

      109. При исследовании чувствительности определяется наличие болей, парестезии, их характер, степень выраженности, локализация, болезненность нервных стволов, болевые точки, симптомы натяжения нервных стволов, болевая, температурная, тактильная, при необходимости другие виды чувствительности, характер расстройства чувствительности (анестезия, гипостезия, гиперстезия, гиперпатия) и ее область. Для исключения дискогенной патологии позвоночника при корешковых выпадениях рекомендуется направить освидетельствуемого на КТ, МРТ соответствующего отдела позвоночника.

      110. При исследовании вегетативной нервной системы обращается внимание на окраску кожных покровов лица, туловища, конечностей (бледность, краснота, акроцианоз, игра вазомоторов), наличие трофических расстройств кожи, потоотделение, обращается внимание на наличие асимметрий влажности кожи и ее температуры.

      111. Исследуются кожно-вегетативные рефлексы: местный дермографизм, рефлекторный дермографизм, пиломоторный рефлекс и сердечно-сосудистые рефлексы: глазо-сердечный (феномен Даньини-Ашнера), шейный. Проводятся ортоклиническая проба, проба Эрбена. Обращается внимание на динамику артериального давления. При лабильности вегетативной нервной системы и АД рекомендовано более тщательное неврологическое обследование: реоэнцефаллография и ультразвуковая допплерография, при необходимости МРТ в ангио режиме.

      112. Установление патологической лабильности, повышенной возбудимости вегетативной иннервации имеет значение в объективной оценке невротических состояний, а также вопросах отбора для некоторых видов служб.

      Военнослужащим подразделения специального назначения назначаемым, направляемым для обучения на специальные курсы по специальностям: водолазный специалист (водолаз, водолаз-глубоководник), а также на курсы связанные с прыжками с парашютом, необходимо в обязательном порядке ЭЭГ, ЭхоЭГ, по показаниям КТ или МРТ головного мозга.

Глава 5. Исследование психического состояния

      113. Основными задачами врача-психиатра ВВК является недопущение на службу в НГ РК лиц, страдающих психическими заболеваниями и поведенческими расстройствами, а также раннее выявление у военнослужащих данных заболеваний с целью своевременной их госпитализации в специализированные лечебные учреждения для лечения и последующего вынесения заключения о годности к воинской службе.

      114. При осмотре врачом-психиатром ВВК лиц с пограничными состояниями и вялотекущими, скрытыми формами заболеваний, когда больные не расценивают состояние своего психического здоровья как болезненное, они не обращаются за психиатрической помощью и, как правило, не состоят на учете в центрах психического здоровья (далее - ЦПЗ) или, будучи заинтересованными в приеме на службу или продолжении службы, стараются скрыть от врача имеющееся у них психическое заболевание. В ряде случаев встречаются последствия перенесенных в прошлом органических поражений головного мозга, черепно-мозговых травм, психозов, когда степень выраженности психического дефекта невелика и социальная адаптация этих лиц еще не страдает.

      115. В условиях отсутствия объективных анамнестических сведений каждый дополнительный источник информации о здоровье кандидата на службу (учебу) приобретает особое значение и может существенно повлиять на окончательное экспертное решение. Таким источником могут быть сведения из поликлиник по месту жительства, работы, учебы или службы, ЦПЗ, других медицинских организаций здравоохранения, характеристики из школы, других учебных заведений, с места работы, службы, сведения от родственников, данные военного билета, дополнительные исследования (психологические, электроэнцефалографические и др.) и из личной беседы врача с обследуемым.

      116. При проведении медицинского освидетельствования сведения из ЦПЗ (с обязательным результатом проведенного наркотеста) запрашиваются в обязательном порядке в виде справок для установления возможности факта наблюдения в этих учреждениях.

      117. При наличии сведений о пребывании на обследовании в ЦПЗ, запрашивается подробная выписка из истории болезни психиатрического стационара, где проводилось обследование.

      118. В беседе с освидетельствуемым учитывается анамнез жизни, отягощенная наследственность психическими заболеваниями, сведения об особенностях развития в детском возрасте, перенесенные травмы, отсутствие или наличие заикания, энуреза, снохождения и фобий. При его осмотре учитывается выражение лица, мимика, особенности походки, поза, движения, адекватность реакции, отношение к беседе с врачом.

      Особое внимание следует уделить суицидальным тенденциям:

      оценить внешний вид, позу, жесты, выражение лица больного;

      обратить внимание на наличие или отсутствие психомоторного возбуждения, заторможенности, манерности, гримасничанья, стереотипных движений;

      составить представление об эмоциональном состоянии (тревога, страх, беспокойство, напряженность, угнетенность, восторженность), способности концентрировать внимание;

      постараться выявить нарушения восприятия окружающего (галлюцинации), бредовых идей, расстройства долговременной и кратковременной памяти;

      оценить имеющиеся данные соматического и невротического статуса.

      119. Ведущим в оценке психического состояния освидетельствуемого является клинический метод исследования, который необходимо сочетать (при соответствующих показаниях) с общепринятыми методами исследования (экспериментально-психологическое исследование, электроэнцефалография, томография головного мозга и другие).

      120. Исследование психического состояния освидетельствуемого проводится в следующей последовательности: оценивается состояние сознания, внимания, памяти, мышления, интеллекта, эмоционально-волевой сферы, устанавливается отсутствие или наличие психопатологической симптоматики. При исследовании внимания отмечаются его способность к сосредоточению (истощаемость, отвлекаемость, застреваемость). При исследовании памяти устанавливаются быстрота и точность запоминания, воспроизведения прошлых и текущих событий, наличие обманов памяти, тип амнезии (ретроградная, антеградная) и так далее. При оценке мышления обращается внимание на логичность, последовательность суждения и умозаключений, обстоятельность, застреваемость, резонерство, вычурность, преобладание абстрактного мышления над конкретным и наоборот. Определяются темп мышления (ускоренный, обычный, замедленный), его направленность (проблемы, интересы). При исследовании интеллекта определяется способность обобщения и понимания переносного смысла пословиц, запас знаний, способность пополнять их и пользоваться ими. Возможность критической оценки больным своего состояния. Установки на будущее. При определении состояния эмоциональной сферы оцениваются настроение (повышенное, ровное, пониженное, неустойчивое), патологические колебания настроения, их длительность, окраска. Оцениваются адекватность или неадекватность эмоций по внешним проявлениям, способность сдерживать или подавлять свои чувства. Волевая сфера оценивается по особенностям влечений и поведения освидетельствуемого. Устанавливаются отсутствие или наличие нарушений восприятия: иллюзий, галлюцинаций, их содержание, отношение к ним (критическое, аффективное, безразличное), изменение качества восприятия пространства, времени, собственной личности. Для выявления этих нарушений, а также навязчивых идей и бреда требуется целенаправленный опрос освидетельствуемого.

      121. Последовательно проведенные психологическое и физиологическое обследования, беседа психолога по результатам тестирования, клиническая беседа врача-эксперта психиатра составляют комплекс исследования психического здоровья освидетельствуемого.

      122. С целью подтверждения клинических признаков различных заболеваний, либо разграничения с психическими состояниями, не достигшими степени патологической выраженности, освидетельствуемые направляются на ПФЛ для углубленного обследования с применением ряда дополнительных методик, используемых в клинической практике.

      Заключение ПФЛ направляет врача-психиатра ВВК построить углубленное клиническое собеседование с обследуемым, выявить скрытую психопатологию и составить представление о психопатологических особенностях личности освидетельствуемого. Следует учитывать, что указанное обследование дает вспомогательную информацию. Врач-психиатр не ставит экспертное заключение в полную зависимость от результатов психодиагностического обследования, так как их достоверность и степень экспертной значимости зависят от многих факторов: уровня подготовки и практического опыта психолога, проводившего исследования, тщательности обработки полученных результатов, правильности их интерпретации и других причин.

      123. При проведении военно-врачебной психиатрической экспертизы военнослужащих, страдающих психическими заболеваниями и пограничными состояниями, медицинское освидетельствование проводится после стационарного обследования в специализированном лечебном учреждении. Вопрос о нуждаемости лица военнослужащего в проведении обследования в ЦПЗ решается врачом психиатром ВВК. Направляется в стационар начальником медицинской службы и заверяется подписью командира воинской части. Госпитализация в психиатрический стационар производится с согласия освидетельствуемого.

      124. На военнослужащих, направляемых на обследование в ЦПЗ, составляется служебная характеристика, содержащая подробные сведения, указывающие на наличие у него признаков психического заболевания, а также подробная выписка из медицинской карты амбулаторного больного, медицинской книжки с данными осмотров врача-психиатра, сведений о наличии соматических заболеваний.

      125. В служебной характеристике указываются сведения о влиянии состояния здоровья сотрудника на исполнение им служебных обязанностей по занимаемой должности, сведения о случаях длительных и частых освобождений сотрудника от исполнения им служебных обязанностей по болезни, мнение руководителя сотрудника о целесообразности сохранения сотрудника на службе в связи с состоянием его здоровья. Также указываются факты, свидельствующие о совершении сотрудником действий, дающих основание предполагать наличие у него психического расстройства, склонность к злоупотреблению алкоголем и других психоактивных веществ. Служебная характеристика на военнослужащих должна заверяться подписью командования воинской части. Эти документы представляются в лечебное учреждение, где проходит обследование освидетельствуемый, а также второй экземпляр приобщается и к акту медицинского освидетельствования в дальнейшем.

      В случаях суицидальной попытки военнослужащего результаты проведенного служебного расследования, акты очевидцев и справка об увечье также прилагаются к акту медицинского обследования.

      126. Эксперт-психиатр ВВК самостоятельно устанавливает диагнозы пограничных психических и поведенческих расстройств, входящих в компетенцию врачебного персонала первичной медико-санитарной помощи, предусмотренной Стандартом организации оказания медико-социальной помощи в области психического здоровья населению Республики Казахстан, утверждаемым уполномоченным органом в области здравоохранения в соответствии с компетенцией, предусмотренной подпунктом 32) статьи 7 Кодекса.

      Экспертный диагноз психического заболевания должен быть подтвержден консилиумным осмотром в специализированном учреждении. Результаты консилиума приобщаются к акту медицинского освидетельствования.

      127. Случаи оказания медицинской помощи без согласия пациента допускается в отношении лиц:

      1) находящихся в шоковом, коматозном состоянии, не позволяющем выразить свою волю;

      2) с заболеваниями, представляющими опасность для окружающих;

      3) с тяжелыми психическими расстройствами (заболеваниями);

      4) с психическими расстройствами (заболеваниями), совершивших общественно опасное деяние.

      Экспертное решение на указанных лиц выносится по окончании стационарного лечения.

      128. В случае отказа военнослужащего от стационарного обследования ему разъясняется, что медицинское освидетельствование будет проведено по результатам амбулаторного обследования в ЦПЗ с заключением врачебно-консультативной комиссии. Отказ военнослужащего от обследования оформляется его рапортом (распиской) и актом, который заверяется подписями членов ВВК и приобщается к акту медицинского освидетельствования.

Глава 6. Исследование ЛОР-органов

      129. Исследование ЛОР-органов включает выяснение жалоб, изучение анамнеза, эндоскопию и исследование функций ЛОР-органов.

      130. При сборе анамнеза у освидетельствуемого выясняют перенесенные заболевания уха, горла, носа (наличие в прошлом гноетечения из уха, ангин, частых и длительных насморков, повышенной чувствительности к укачиванию). Одновременно при этом выясняются дефекты речи, их характер и степень выраженности.

      131. Исследование органа слуха следует начинать с осмотра и пальпации ушной раковины, сосцевидных отростков, козелков и прилегающих областей, определяя их чувствительность.

      132. Для осмотра наружного слухового прохода освидетельствуемый поворачивает голову приблизительно на одну четверть окружности для того, чтобы продолженная ось слухового прохода совпадала с направлением световых лучей, отражаемых рефлектором.

      133. Ушную раковину необходимо оттянуть кверху и назад, что способствует выпрямлению начальной части наружного слухового прохода. Ограниченная гиперемия и болезненность кожи перепончато-хрящевого отдела наружного слухового прохода характерны для фурункула. Разлитая гиперемия, припухлость, скудное отделяемое, десквамация эпителия свидетельствуют о диффузном воспалении наружного слухового прохода.

      134. Затем при помощи ушной воронки осматривается барабанная перепонка. При наличии воспалительного процесса в барабанной перепонке световой рефлекс исчезает и деформируется, могут наблюдаться инъекция кровеносных сосудов, гиперемия. При хроническом гнойном воспалении среднего уха перфорационное отверстие в барабанной перепонке сохраняется длительное время, через него выделяется гной, нередко видны грануляции, полипы, холестеатома.

      135. Детальный осмотр и определение подвижности барабанной перепонки производят, применяя пневматическую воронку Зигле. Эту воронку (широкая часть ее герметично закрыта линзой) плотно вводят в наружный слуховой проход. С помощью резинового баллона, соединенного с воронкой, в наружном слуховом проходе попеременно повышают и понижают давление. Движения барабанной перепонки наблюдают через вмонтированную линзу.

      136. При исследовании верхних дыхательных путей оцениваются функции дыхания и голосообразования. Осматриваются наружные части и полость носа, глотки. Обращается внимание на запах выдыхаемого воздуха.

      137. Далее проводится осмотр носа и носоглотки (передняя, средняя и задняя риноскопия). Проверяется состояние слизистой, наличие, отсутствие гноя, полипов. Носовое дыхание проверяется путем закрытия правого и левого носового хода поочередно, освидетельствуемому предлагается дышать, закрыв рот, на ладонь врача, на ватную пушинку. При резких нарушениях носового дыхания, зловонии из носа, осиплости, гнусавости, изменениях миндалин, опухолях глотки, язвах на слизистой необходимо более детальное обследование. При обнаружении заикания используются результаты обследования врачами-экспертами невропатологом и психиатром, а при необходимости консультация логопеда.

      138. Обоняние исследуется с помощью четырех стандартных запахов: 0,5% раствора уксусной кислоты (слабый запах), чистого винного спирта (средний запах), простой валериановой настойки (сильный запах), нашатырного спирта (ультрасильный запах). Эти жидкости хранятся в одинаковых по форме и цвету пронумерованных флаконах. Для обнаружения диссимуляции следует иметь, такой же формы флаконы со свежей дистиллированной водой.

      139. Нарушения обоняния могут быть периферического и центрального происхождения. В первом случае они обусловлены патологическими процессами в полости носа (хронический насморк, полипоз носа, искривление перегородки носа). При затрудненном носовом дыхании возникает респираторная гипосмия и аносмия. Периферические нарушения обоняния в виде гипо- и аносмии обусловлены патологией обонятельного эпителия, например вследствие острого ринита, озены, атрофических изменений, различных токсических воздействий. Нарушения обоняния центрального происхождения связаны с поражением обонятельного анализатора на каком-либо уровне его организации, в этом случае освидетельствуемые подлежат тщательному неврологическому обследованию.

      140. Исследование глотки (фарингоскопия) разделяется на два момента. При первом - освидетельствуемый спокойно дышит, не высовывая язык за край зубов, и старается расслабить глоточную мускулатуру, при втором - произносить звук "эээ...", в этот момент мягкое небо поднимается кверху и тем самым определяется степень его подвижности, язык спокойно лежит на дне рта, слегка придавленный шпателем (при резком отдавливании язык коробится, что мешает исследованию). При осмотре глотки обращается внимание на состояние слизистой, миндалин (с помощью двух шпателей их выводят из ложа), проверяют содержимое лакун, спаянность миндалин с дужками и состояние шейных лимфатических узлов.

      141. После осмотра ЛОР-органов устанавливается острота слуха на шепотную речь. Слуховая функция каждого уха определяется в отдельности, для чего не исследуемое ухо плотно закрывают, надавливая пальцем на козелок ушной раковины. Для исследования слуха можно пользоваться не только словами из таблицы Воячека, но и числами от 21 до 99, при этом освидетельствуемый не видит лица врача во избежание угадывания слов по движению губ. С целью возможно одинаковой интенсивности шепотной речи врач произносит слова при помощи воздуха, оставшегося в легких после выдоха. Исследование начинается с расстояния не менее 6 м. Окончательной остротой слуха считается то расстояние (в метрах и полуметрах), с которого освидетельствуемый повторяет все и абсолютное большинство (5 из 6 и 4 из 5) слов, которые врач произносит шепотом.

      142. При несоответствии понижения слуха объективным данным и во всех сомнительных случаях проводится неоднократная проверка слуха, и применяются дополнительные методы исследования.

      143. При медицинском освидетельствовании поступающих на воинскую службу, на должности, связанные с частыми поездками на авиа-, автомототранспорте, а также всех поступающих в учебные заведения исследование вестибулярного аппарата обязательно.

      144. При исследовании методом двойного вращения по В.И. Воячеку (отолитовая реакция) голову и туловище исследуемого наклоняют вперед на 90 градусов и вращают в кресле Барани 5 раз в течение 10 секунд. После прекращения вращения исследуемый продолжает сидеть с закрытыми глазами в том же положении в течение 5 секунд, после чего ему предлагают быстро выпрямиться. В результате создается комбинированное раздражение рецепторов вестибулярного аппарата. Такую функциональную нагрузку люди с нормальной возбудимостью вестибулярного аппарата переносят легко, у них не возникает значительных двигательных и вегетативных реакций. Возникновение сильных двигательных, особенно вегетативных, реакций свидетельствует о пониженной устойчивости к вестибулярным нагрузкам.

      145. При наличии показаний (наличие жалоб, спец отбор, для уточнения диагноза) проводятся дополнительные исследования рентгенография, компьютерная томография, аудиометрия, тимпанометрия.

      Военнослужащим подразделения специального назначения назначаемым, направляемым для обучения на специальные курсы по специальностям: водолазный специалист (водолаз, водолаз-глубоководник) а также на курсы, связанные с прыжками с парашютом, в обязательном порядке проводятся аудиометрия, тимпанометрия. Наличие перфорации барабанной перепонки, деформация перегородки носа с затрудненным и частично затрудненным носовым дыханием не допускаются.

Глава 7. Дерматовенерологическое исследование

      146. Дерматовенерологическое исследование начинается с визуального осмотра кожных покровов, слизистых, изучаются жалобы, анамнез.

      147. Правильно и тщательно собранный анамнез имеет большое значение в постановке диагноза кожного и венерического заболевания. Выяснение характера работы освидетельствуемого, у которого имеются кожные заболевания, помогут в диагностике профессиональных дерматозов. При подозрении на лейшманиоз кожи, лепру, флеботодермию и ряд других дерматозов необходимо выяснить, не находился ли освидетельствуемый, даже кратковременно, в тех местностях, где эти заболевания встречаются. В случае жалоб на выделения из уретры, появление эрозивных и язвенных элементов на половых органах в постановке диагноза имеет значение указанный освидетельствуемым срок от случайного полового контакта.

      148. Для постановки диагноза ряда дерматозов следует установить факт сезонности заболевания, связь с приемом каких-либо медикаментов и продуктов питания.

      149. Опрос позволяет в ряде случаев установить семейный характер заболевания, что помогает в диагностике чесотки, дерматомикозов, наследственных и врожденных дерматозов (некоторые формы кератозов, болезнь Дарье), а также выяснить наличие и отсутствие зуда, его интенсивность, локализацию, наибольшую выраженность в определенные часы суток.

      150. Следует учитывать, что некоторые заболевания, например, узловатая почесуха, хроническая трихофития, системная склеродермия, узловая эритема чаще бывает у женщин, ринофима, келоид - у мужчин.

      151. Уточняется, когда и на каких участках появились первые проявления болезни, какие с ними происходили изменения, характер течения процесса, частоту и длительность рецидивов и ремиссий (если таковые имелись), связь высыпаний с характером питания и примененной в прошлом терапией, эффективность ее.

      152. При осмотре кожных покровов и высыпаний следует пользоваться достаточным рассеянным дневным светом и хорошим электрическим освещением. Необходимо определить цвет кожи и видимых слизистых оболочек, эластичность и растяжимость кожи, тургор мышц и подкожножировой клетчатки, а также состояние сальных и потовых желез, ногтей и волос, характер пигментации, наличие рубцов, невусных образований.

      153. Немаловажное значение имеет определение характера дермографизма - ответной реакции нервно-сосудистого аппарата кожи на механическое раздражение, свидетельствующего о свойствах сосудодвигательной иннервации кожи освидетельствуемого. Появление красной полоски в ответ на проведение по коже тупым предметом, бесследно исчезающей через 2-3 мин., свидетельствует о нормальном дермографизме. Красный разлитой дермографизм наблюдается при экземе, псориазе, белый - у больных почесухой, эксфолиативным дерматитом, стойкий белый и смешанный, быстро переходящий в белый, у больных нейродермитом, уртикарный - у больных крапивницей, почесухой.

      154. Мышечно-волосковый рефлекс (гусиная кожа) получают при легком проведении по коже холодным предметом. В норме он держится 5-10 секунд и затем исчезает бесследно. Отсутствие этого рефлекса говорит о расстройстве симпатической иннервации и наблюдается у больных ихтиозом, почесухой Гебры. Его повышение встречается у больных диффузным и диссеминированным нейродермитом с функциональными нарушениями центральной и вегетативной нервной системы.

      155. При подозрении на лепру, сирингомиелию, патомимию часто решающее диагностическое значение имеет исследование тактильной, болевой и температурной чувствительности кожи. Поражения кожи и слизистых оболочек рекомендуется описывать последовательно, придерживаясь определенной схемы. Вначале целесообразно указать, имеют ли высыпания воспалительный и невоспалительный характер. Затем отмечают, к какой группе воспаления можно отнести имеющиеся высыпания: к островоспалительным (с преобладанием экссудативного компонента воспаления) и неостро воспалительным (с преобладанием пролиферативного компонента воспаления). Далее указывают локализацию высыпаний с описанием преимущественного расположения элементов. При многих дерматозах существует излюбленная локализация, которая, однако, для постановки диагноза имеет вспомогательное значение. Затем фиксируют внимание на распространенности поражения, которое бывает ограниченным, диссеминированным, генерализованным, универсальным, принимая характер эритродермии, а также симметричным и асимметричным.

      156. Описывают первичные и вторичные морфологические элементы, имеющиеся у данного освидетельствуемого, и описывают их особенности: цвет, границу, форму, очертания (конфигурацию), поверхность, консистенцию, взаимоотношение. Границы морфологических элементов могут быть четкими и нечеткими, резкими и нерезкими. После описания формы элементов – объемного понятия, врач указывает, например, в отношении папул, что они плоские, конусовидные и полушаровидные. По очертаниям элементы бывают округлыми, овальными, полигональными и полициклическими, мелко-крупнофестончатыми. По консистенции элементы могут быть деревянисто-плотными, плотноэластическими, мягкими, тестоватыми.

      157. Поверхность элементов бывает гладкой, шероховатой, бугристой. По взаимоотношению между собой элементы бывают изолированными друг от друга и сливными, в первом случае говорят о фокусном расположении сыпи. Если сыпь по своей локализации напоминает круги, полукруги, овалы, дуги, то говорят о правильной группировке сыпи. О неправильно сгруппированной сыпи говорят в том случае, если она располагается на определенном участке, но не образует какую-либо геометрическую фигуру. Систематизированной называют сыпь, располагающуюся по ходу нервных стволов (при опоясывающем лишае), кровеносных сосудов.

      158. Первичные и вторичные морфологические элементы и их клинические особенности являются основой для постановки дерматологического диагноза. В ряде случаев визуальная диагностика затруднена из-за морфологической схожести многих дерматозов, а также потому, что нередко в клинической картине классических дерматозов и в их течении отмечается иная атипичность. В этих случаях дерматовенеролог после использования дополнительных методов обследования (пальпация, диаскопия, поскабливание высыпаний), с помощью соответствующих специалистов обследовать внутренние органы и нервную систему, произвести исследование морфологического состава крови, мочи, другие общие анализы и специальные дерматовенерологические исследования (патогистологическое исследование биопсийного материала, исследование на грибы, бледную трепонему, гонококк, туберкулезную микобактерию, палочку лепры, акантолитические клетки, серологические реакции крови, иммуноаллергологическое обследование) с целью постановки окончательного диагноза заболевания, уточнения его этиологии и патогенеза.

      159. При хронических дерматозах в экспертной оценке большое значение имеет распространенность и ограниченность кожных проявлений, которая обязательно указывается в диагнозе.

      160. Под ограниченными формами кожных заболеваний понимают единичные (обычно не свыше трех) очаги поражения различной локализации, в том числе и в различных анатомических областях, площадью до ладони больного. При экземе поражение одной из анатомических областей (стопы, голени, кисти, головы) расценивается как ограниченное, даже если очаг составляет площадь более ладони.

Глава 8. Исследование органа зрения

      161. При сборе анамнеза выясняются особенности зрения освидетельствуемого, обращается внимание на перенесенные заболевания и травмы как общие, так и органа зрения, наличие в семье наследственных заболеваний органа зрения (врожденный нистагм, гемералопия). В процессе беседы обращается внимание на положение и подвижность глазных яблок, направление взора, состояние век, ресничного края.

      162. Исследование функции глаз начинается с менее утомительных приемов и осуществляется в следующей последовательности.

      163. Исследование цветового зрения проводится у всех освидетельствуемых с использованием преимущественно пороговых таблиц, не исключается использование полихроматических таблиц Рабкина.

      164. Современная классификация форм цветового зрения соответствует требованиям экспертизы цветового зрения.

По степени чувствительности цветоприемников

Варианты форм цветового зрения


При нормальном распределении максимумов в спектре

При аномальном распределении максимумов в спектре

Цветосильное зрение

Сильная нормальная трихромазия

Сильная аномальная трихро мазия

Протаномалия


Дейтераномалия


Цветослабое зрение

I степень
II степень
III степень

Рецедивирующая (слабая) трихромазия

Протодефицит Дейтодефицит Тритодефицит

 
Цветослепота

Дихромазия

Протанопия
Дейтеранопия
Тританопия


монохромазия

      165. Исследование цветоощущения с помощью пороговых таблиц рекомендуется проводить при естественном освещении и освещении лампами дневного света. Уровень освещенности находится в пределах от 500 до 1000 люкс. Освещение лампами накаливания и прямыми солнечными лучами исключается. Освидетельствуемый располагается спиной к источнику освещения (к окну). Следует предъявлять каждую карту, располагая ее вертикально, в 1 метре от освидетельствуемого, прямо на уровне его глаз.

      166. Освидетельствуемый называет и указывает рукой направление открытой стороны квадрата: вверх, вниз, вправо, влево. На экспозицию одного теста вполне достаточно 5-ти секунд. Рекомендуется произвольно менять порядок экспонирования тестовых таблиц, а для исключения случайного угадывания необходимо предъявлять одну и ту же таблицу минимум трижды, меняя положение открытой стороны квадрата.

      167. При неправильных ответах по всем 11 таблицам предъявляют таблицу № 12, на которой цвета фигуры и фона подобраны таким образом, что их должны различать все без исключения освидетельствуемые. Этот контрольный тест предназначен для выявления возможной симуляции цветовой слепоты и для демонстрации процедуры исследования. Остальные 11 карт представляют 3 группы тестов соответственно для раздельного испытания чувствительности каждого из трех цветоприемников глаза в количественном ее выражении с максимумом чувствительности в красной части спектра (с № 1 по № 4), в зеленой части спектра (с № 5 по № 8) и в синей части спектра (с № 9 по № 11).

      168. Все ответы освидетельствуемого записываются в Протоколе исследования цветового зрения по пороговым таблицам правильный ответ отмечается знаком "+", неправильный - знаком "-".

      Протокол исследования цветового зрения по пороговым таблицам

Исследуемый приемник

красный

зеленый

контроль

контроль

№ карты

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

Ответы испытуемого в 3Х - кратном испытании

1-й













2-й













3-й













      Заключение ____________________________________________

      Врач-эксперт окулист____________

      169. Приступая к оценке результатов исследования, необходимо иметь в виду, что первая группа тестов (№ 1, 2, 3, 4), предназначенная для выявления протодефицита и протанопии, вторая группа (№ 5, 6, 7, 8) – дейтодефицита и дейтеранопии, третья группа (№ 9, 10, 11) - тритодефицита.

      170. Уверенное различение всех тестов свидетельствует о нормальной трихромазии. Неразличение одного из тестов №1, №5 и №9 при распознавании всех остальных тестов указывает на небольшую (I степени) цветослабость. Неразличение тестов № 1, 2 и № 5, 6, и № 9, 10 является проявлением средней (II степени) цветослабости. Неразличение тестов № 1, 2, 3 и № 5, 6, 7, и № 9, 10, 11 указывает на выраженную (III степени) цветослабость. Неразличение тестов № 1, 2, 3, 4 характерно для протанопии, тестов № 5, 6, 7, 8 - для дейтеранопии.

      171. Вполне возможны нарушения функции сразу двух и даже трех приемников. Например, редуцированная трихромазия в виде протодефицита I степени в сочетании с дейтодефицитом II степени.

      172. В общем, у различающего все тесты - сильная трихромазия, у допускающего хотя бы одну ошибку - слабая трихромазия, а у неспособного распознать все тесты одной из групп - дихромазия, цветослепота.

      173. Острота зрения исследуется у всех освидетельствуемых. Она определяется по таблице Головина-Сивцева, вмонтированной в осветительный аппарат Рота. Таблица должна быть освещена электрической лампой 40 ватт.

      Время экспозиции каждого знака не более 2-3 секунд.

      174. Таблица помещается на стене, противоположной окнам, на расстоянии 5 м от освидетельствуемого, с таким расчетом, чтобы нижние строки находились на расстоянии 120 см от пола. Острота зрения учитывается по тому ряду таблиц, в котором освидетельствуемый читает все знаки. Только при чтении рядов, соответствующих остроте зрения 0.7, 0.8, 0.9, 1.0, допускается ошибка не более 1 знака в строке. Во избежание завышенной остроты зрения при исследовании не допускается прищуривание. Для определения остроты зрения ниже 0.1 пользуются оптотипами Поляка, помещенными в обычный осветительный аппарат. Каждый оптотип демонстрируют не менее чем в пяти различных положениях, при этом остроту зрения определяет тот оптотип, который правильно распознается не менее чем в четырех положениях из пяти.

      175. Если правильность показаний остроты зрения вызывает сомнение, следует применять контрольные методы исследования и проводить повторные исследования остроты зрения.

      176. Степень и характер аномалии рефракции (определяется у всех освидетельствуемых) и устанавливается двумя способами: субъективным – путем определения остроты зрения с коррекцией и обязательно объективным – путем скиаскопии в условиях циклоплегии с инстилляцией мидриатиков из группы М- холиноблокаторов.

      177. У лиц старше 40 лет закапывание мидриатиков производится после исследования внутриглазного давления.

      178. Определение ближайшей точки ясного зрения (объема аккомодации) при помощи пробного шрифта для чтения № 4 таблицы Головина-Сивцева проводится по медицинским показаниям лицам, характер службы которых предъявляет повышенные требования к состоянию зрительных функций. Полученные результаты исследования следует сравнить с возрастными нормами.

      179. Исследование полей зрения производится на периметре (простом и проекционном) по медицинским показаниям.

      180. По медицинским же показаниям проводится кампиметрия. Исследование ночного зрения (темновая адаптация) проводится лицам, служба которых требует длительного напряжения зрения в ночное время.

      181. Исследования анатомического состояния органа зрения проводится всем освидетельствуемым в определенной последовательности. Вначале определяется состояние защитного аппарата глаз. При этом обращается внимание на состояние области бровей, форму и равномерность глазных щелей, положение и состояние век, ресниц, интермаргинального пространства, характер поверхности и цвет конъюнктивы век, наличие на ней рубцов.

      182. При исследовании слезного аппарата необходимо учитывать положение и выраженность слезных точек, состояние слезного мешка путем надавливания на его область. При подозрении на нарушение слезоотделения и при слезотечении необходимо проверить функцию слезоотделения с помощью цветной канальцевой и слезноносовой пробы (3% раствором колларгола, 2% раствором флюоресцеина).

      183. При получении отрицательной и замедленной пробы следует проверить анатомическую проходимость слезных путей для жидкости.

      184. Заключение о состоянии передних отрезков и преломляющих сред глаза выносится после исследования при боковом освещении, в проходящем свете и исследовании щелевой лампой.

      185. Исследование глазного дна проводится у всех освидетельствуемых в условиях частичной циклоплегии с инстилляцией мидриатиков из группы М - холиноблокаторов с помощью зеркального офтальмоскопа (обратная офтальмоскопия) и при необходимости с помощью электрического офтальмоскопа, большого безрефлексного офтальмоскопа и щелевой лампы.

      186. При исследовании глазодвигательного аппарата обращают внимание на подвижность каждого глаза отдельно и на бинокулярные движения с целью выявления косоглазия, нистагма, состояния конвергенции. Степень косоглазия определяется при помощи дуги периметра со свечой и выражается в градусах, а также с помощью шкалы Меддокса. Удобно в практических целях измерять угол косоглазия по методу Гиршберга зеркальным офтальмоскопом. Величина косоглазия оценивается в градусах по положению светового рефлекса на роговице. Если рефлекс от офтальмоскопа располагается по краю зрачка, то угол косоглазия равен 15 градусов, если на середине радужной оболочки - 25-30, на лимбе - 45, за лимбом - 60 и более градусов.

      187. При жалобах на диплопию, которая не сопровождается заметным ограничением подвижности глазного яблока, проводят исследования двойных изображений с красным стеклом.

      188. При выявлении нистагма следует установить его характер и происхождение. В тех случаях, когда нет оснований считать причиной нистагма глазную патологию, необходима консультация невропатолога и оториноларинголога. Установочный нистагм не является противопоказанием к службе.

      189. Исследование зрачковых реакций проводится у всех освидетельствуемых. Бинокулярное зрение определяется у лиц, служба которых требует длительного напряжения зрения, и по медицинским показаниям. Определение бинокулярного зрения проводится на большом диплоскопе, цветотесте (с использованием поляроидных очков).

      190. Исследование внутриглазного давления пальпаторно проводится у всех освидетельствуемых. Всем лицам старше 40 лет необходимо производить тонометрию с помощью тонометра Маклакова.

Глава 9. Исследование полости рта и челюстей

      191. Исследование полости рта и челюстей слагается из выявления жалоб, оценки их характера, сбора анамнеза, клинических и функциональных исследований. У освидетельствуемого выясняется характер перенесенных заболеваний, травм и операций челюстно-лицевой области.

      192. Объективное исследование начинается с оценки осанки, положения туловища, головы и ног по отношению к вертикальной плоскости. Затем приступают к внешнему осмотру лица с целью обнаружения возможных дефектов, деформации, рубцов, свищей, асимметрии. Исследование лимфатических узлов подчелюстной области и шеи проводится пальпаторно при слегка опущенном положении и при повороте головы.

      193. Полость рта исследуется в два этапа: сначала при сомкнутых челюстях (губы, преддверие рта, прикус), а потом собственно полость рта (зубы, пародонт, слизистая оболочка и язык, небо). При исследовании зубов и органов полости рта пользуются зубоврачебными зеркалами, зубоврачебными пинцетами и диагностическими зондами. Функция и состояние височно-нижнечелюстного сустава исследуются пальпацией, а в необходимых случаях с применением рентгенологических и функциональных методов.

      194. При медицинском освидетельствовании исследуются также основные функции органов зубочелюстной системы: дыхание, речь, глотание, жевание. Нарушение функции жевания выражается в изменении фаз жевания, неравномерности распределения жевательного давления, увеличении числа жевательных движений и удлинении времени пережевывания пищи.

      195. Компенсация нарушения функции жевания становится затруднительной после снижения эффективности жевания на 40%.

      196. В необходимых случаях устанавливается степень потери жевательной эффективности с помощью условных коэффициентов по Н. И. Агапову. При этом жевательная мощность всех зубов принимается за 100 %, в том числе мощность каждого зуба выражается следующими цифровыми значениями: боковой резец - 1%, центральный резец - 2%, клык - 3%, премоляры - 4%, первый моляр - 6%, второй моляр - 5%. Степень сохранившейся жевательной эффективности при частичной потере зубов устанавливается путем вычета из 100 % суммы коэффициентов отсутствующих зубов и их антагонистов. Третьи моляры в расчет не принимаются.

      197. При выявлении жевательной эффективности зубных рядов по данной методике учитывается не только отсутствие зуба, но и выпадение, в связи с этим функции его антагониста.

      198. При оценке жевательной эффективности сохранившихся зубов учитывается также и состояние пародонта. При патологической подвижности I степени ценность зубов уменьшается на 1/4, при подвижности II степени - на 1/2, а зубы с подвижностью III степени и с разрушенными коронками, не подлежащие лечению и пломбированию, считаются отсутствующими.

      199. С целью оценки жевательной эффективности после операций, травм и сложного протезирования применяются методы Гельмана, Рубинова (графическая регистрация жевательных движений нижней челюсти с помощью мастикациографа).

      200. Объективное исследование полости рта и зубов складывается из осмотра, пальпации и перкуссии. В необходимых случаях используются электроодонтодиагностика, исследование зубов и пародонта в проходящем свете, аппликационные пробы Писарева-Шиллера.

      201. Смыкание зубных рядов в центральной окклюзии (прикус) определяется в трех взаимно перпендикулярных плоскостях (сагиттальной, вертикальной и горизонтальной). При аномалиях прикуса устанавливается вид, а также степень аномалии при помощи линейных измерений сдвига зубных рядов. К аномалии прикуса I степени относятся случаи сдвига зубных рядов до 5 мм, II степени - от 5 до 10 мм, III степени - свыше 10 мм. Эта величина в миллиметрах указывается в скобках после степени аномалии.

      202. При отсутствии зубов, выявленной их патологии в акте медицинского освидетельствования, карте поступающего на учебу в обязательном порядке указывается зубная формула с указанием суммы кариозных, пломбированных и удаленных зубов (КПУ).

10. Гинекологическое исследование

      203. Гинекологическое исследование включает в себя выяснение жалоб, изучение анамнеза, наследственность, перенесенные заболевание (в том числе гинекологические), половой жизни, характера менструльно-овариальной функции, осмотр наружных и внутренних половых органов.

      204. При гинекологическом обследовании применяют ручное исследование и инструментальные методы. Важнейшим методом гинекологического исследования является бимануальный осмотр, позволяющее объективно судить о состоянии матки (положение, величина, форма, консистенция, степень подвижности), придатков матки и крестцово-маточных связок.

      205. При гинекологическом исследовании проводят: осмотр наружных половых органов, влагалища и шейки матки с помощью гинекологических зеркал (ложко-образные - Симпсон, створчатые - Куско), влагалищное исследование, влагалищно-брюшностеночное и влагалищно-прямокишечное исследования, зондирование матки, пункция заднего свода, биопсия из шейки матки, взятие аспирата из полости матки, хромодиагностика (цветная реакция слизистой шейки матки), цитология и определение мазка на степени чистоты, кольпоскопия.

      206. Гинекологическое исследование проводят на гинекологическом кресле, при этом ноги пациентки лежат на подставке, ягодицы на краю кресла.

      Наружное гинекологическое исследование. При осмотре наружных половых органов учитывают степень и характер волосяного покрова, развитие малых и больших половых губ, состояние промежности, наличие патологических процессов (воспаления, опухоли, изъязвления, кондиломы, патологические выделения). Обращают внимания на зияние половой щели, есть ли опущение или выпадение влагалища и матки (при натуживании). Патологическое состояние в области заднепроходного отверстие, (варикозные узлы, трещины, кондиломы, выделения крови и гноя из прямой кишки). Проводят осмотр вульвы и входа влагалища с учетом их окраски, характера секрета, наличия патологических процессов (воспаления, кисты, изъязвления), состояние наружного отверстия мочеиспускательного канала и выводных протоков бартолиновых желез, девственной плевы.

      207. Исследование с помощью гинекологических зеркал – производят после осмотра наружных половых органов. Вводя зеркала во влагалище, осматривают слизистую влагалища и шейки матки. При этом обращают внимание на окраску слизистой оболочки характер секрета, величину и форму шейки матки, состояние наружного зева, наличие патологических процессов в области шейки матки и влагалища (воспаления, травмы, изъязвления и свищи).

      208. Влагалищное исследование. Определяют состояние тазового дна, ощупывают область расположение бартолиновых желез, со стороны передней стенки влагалища прощупывают уретру. Определяют состояние влагалища: объем, растяжимость слизистой, наличие патологических процессов (инфильтраты, рубцы, стенозы, опухоли, пороки развития). Выявляют особенности свода влагалища (глубина, подвижность, болезненность). Далее исследует влагалищную часть шейки матки, величину (гиперплазия, гипертрофия), форму (коническая, цилиндрическая, деформирована рубцами, опухолями, кондиломами), поверхность (гладкая, бугристая), консистенция-(обычная, размягченная, плотная), положение относительно оси таза (направлена кпереди, кзади, влево, вправо), состояние наружного зева (закрыт, открыт, форма круглая, поперечное, щель, зияние), подвижность шейки и наличие разрывов.

      209. Двуручное (влагалищно-брюшностеночное, бимануальное) исследование-основной метод распознавания заболевании матки, придатков, тазовой брюшины и клетчатки. Проводят после извлечение зеркал. Указательный и средний пальцы одной руки, одетой в перчатку, вводят во влагалище, другую руку кладут на переднюю брюшную стенку. Вначале исследует матку, при пальпации определяют ее положение, величину, форму, консистенцию, подвижность и болезненность. Закончив обследование матки, исследует придатки. Нормальные трубы обычно не прощупываются, здоровые яичники могут быть найдены при достаточном опыте исследующего, они определяются сбоку от матки в виде небольших продолговатых образований. При воспалении, при опухолях - можно пощупать круглые основные и крестцово-маточные связки. Затем выявляют патологические процессы в области тазовой брюшины и клетчатки (инфильтраты, рубцы, спайки).

      210. Прямокишечное (ректальное) и прямокишечно-брюшностеночное исследование применяется у девушек при атрезии, аплазии, стенозе влагалища, дополнительно применяют при следующих патологических процессах: воспалительные заболевания, выделение из прямой кишки, свищи, трещины, ссадины.

      211. Ректально-влагалищное исследование – применяется при наличии патологических процессов в стенке влагалища, прямой кишки, в окружающей клетчатке.

  Приложение 3 к Правилам
проведения военно-врачебной экспертизы
в Национальной гвардии
Республики Казахстан
  Форма
  Место для фотографии
(гербовая печать воинской части)

                  Карта медицинского освидетельствования гражданина,
                        поступающего в военное учебное заведение

      1. Фамилия, имя, отчество (при его наличии), дата рождения
____________________________________________________________
____________________________________________________________
            (на военнослужащего указать воинское звание)
2. Место жительства (адрес)____________________________________
(для военнослужащих – адрес и условное наименование воинской части)
3. Перенесенные заболевания за последние 12 месяцев
____________________________________________________________
____________________________________________________________
____________________________________________________________
4. Сведения о непереносимости (повышенной чувствительности)
медикаментозных средств и других веществ ______________________
____________________________________________________________
5. Сведения о пребывании на диспансерном учете (наблюдении)
____________________________________________________________
____________________________________________________________
____________________________________________________________

      6. Результаты обследования:


Предварительное медицинское освидетельствование
"___" __________ 20___г.

Окончательное медицинское освидетельствование
"___" ___________ 20___ г.

1

2

3

Жалобы и анамнез



Общий анализ крови



Реакция микропреципитации (микрореакция) на сифилис



Общий анализ мочи



Рентгенография придаточных пазух носа



ЭКГ - исследование



Флюорография органов грудной клетки



Исследование кала на яйца гельминтов



Анализ крови на маркеры вирусных гепатитов В и С



Анализ крови на ВИЧ - инфекцию



Другие исследования



Рост/масса тела



Динамометрия ручная (правая/ левая кисть)



Динамометрия становая



Терапевт

Эндокринная система



Сердечно-сосудистая система



Функциональная проба

в покое

после нагрузки

через 2 мин

в покое

после нагрузки

через 2 мин

пульс в минуту







артериальное давление







Органы дыхания



Органы пищеварения



Почки



Селезенка



Диагноз



Заключение



Дата, подпись, фамилия, инициалы врача



Хирург

Лимфатические узлы



Костно-мышечная система



Периферические сосуды



Мочеполовая система



Анус и прямая кишка



Диагноз



Заключение



Дата, подпись, фамилия, инициалы врача



Невропатолог

Черепно-мозговые нервы



Двигательная сфера



Рефлексы



Чувствительность



Вегетативная нервная система



Диагноз



Заключение



Дата, подпись, фамилия, инициалы врача



Психолог

Данные и вывод:

ММИЛ___________________________
КОТ (Равена)_____________________
Люшер___________________________
психофункциональная диагностика _________________________________
_________________________________
Вывод___________________________

ММИЛ____________________________
КОТ (Равена)______________________
Люшер____________________________
психофункциональная диагностика __________________________________
__________________________________
Вывод____________________________

Дата, подпись

Заключение ПФИ №______________
от "___" ___________ 20___г.
_______ /_______________________
(подпись) (фамилия и инициалы)

Заключение ПФИ №_______________
от "___" ___________ 20___г.
_______/__________________________
(подпись) (фамилия и инициалы)

Психиатр

Восприятие



Интеллектуально-мнестическая сфера



Эмоционально-волевая сфера



Диагноз



Заключение



Дата, подпись, фамилия, инициалы врача



Окулист


правый глаз

левый глаз

правый глаз

левый глаз

Цветоощущение





Острота зрения без коррекции





Острота зрения с коррекцией





Рефракция скиаскопически





Бинокулярное зрение





Ближайшая точка ясного зрения





Слезные пути





Веки и конъюнктивы





Положение и подвижность глазных яблок





Зрачки и их реакция





Оптические среды





Глазное дно





Диагноз



Заключение



Дата, подпись, фамилия, инициалы врача



Оториноларинголог

Речь



Носовое дыхание

справа

слева

справа

слева





Восприятие шепотной речи





Барофункция уха





Функции вестибулярного аппарата



Обоняние



Диагноз



Заключение



Дата, подпись, фамилия, инициалы врача



Стоматолог

Прикус



Слизистая оболочка рта



Зубы



Десны



Диагноз



Заключение



Дата, подпись, фамилия, инициалы врача



Дерматовенеролог

Диагноз



Заключение



Дата, подпись, фамилия, инициалы врача



Другие врачи-специалисты

Диагноз, заключение, дата, подпись, фамилия, инициалы врача



      7. Заключения военно-врачебных комиссий (далее - ВВК):

      1) при предварительном медицинском освидетельствовании ВВК
____________________________________________________________________
                  (указать наименование ВВК)
на основании пункта ___ подпункта ___ графы ___ Требований, предъявляемых к
соответствию состояния здоровья лиц для службы в Вооруженных силах, других войсках и
воинских формированиях Республики Казахстан (далее - Требования).
____________________________________________________________________
М.П. Председатель комиссии___________________________________________
            (воинское звание, подпись, инициал имени, фамилия)

      Секретарь комиссии ____________________________________________
                  (воинское звание, подпись, инициал имени, фамилия)
Почтовый адрес комиссии:
_____________________________________________________________________
2) при окончательном медицинском освидетельствовании ВВК
_____________________________________________________________________
                  (указать наименование ВВК)
на основании пункта ___ подпункта __графы ___ Требований.
_____________________________________________________________________

      М.П.

      Начальник комиссии______________________________________________
                  (воинское звание, подпись, инициал имени, фамилия)
Секретарь комиссии _____________________________________________________
                  (воинское звание, подпись, инициал имени, фамилия)
Почтовый адрес комиссии:
______________________________________________________________________

  Приложение 4 к Правилам
проведения военно-врачебной экспертизы
в Национальной гвардии
Республики Казахстан
  Форма

Книга протоколов заседаний военно-врачебной комиссии ______________________________________________________
(наименование военно-врачебной комиссии (далее - ВВК)

Воинское звание, фамилия, имя, отчество (при его наличии), год рождения, должность, место службы, № и дата направления

Диагноз и заключение о причинной связи заболевания, увечья (результаты специальных обследований при необходимости)

Заключение ВВК о категории годности к воинской службе, пункты и графы Требований предъявляемые к состоянию здоровья граждан для прохождения службы в Вооруженных Силах Республики Казахстан, других войсках и воинских формированиях Республики Казахстан

1

2

3

4













  Приложение 5 к Правилам
проведения военно-врачебной экспертизы
в Национальной гвардии
Республики Казахстан
  Форма

      Справку, свидетельство о болезни (ненужное зачеркнуть)
в количестве ________экземпляров получил
___________/____________________________________________
(подпись)       (должность, фамилия и инициалы разборчиво)
"____" ___________________ 20__ г.

      __________________________________________________________________________
                  наименование военно-врачебной комиссии (далее - ВВК)

                        Акт медицинского освидетельствования №______

      Сноска. Приложение 5 с изменениями, внесенными приказом Министра внутренних дел РК от 29.09.2022 № 775 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1. Фамилия, имя, отчество (при его наличии) __________________________
_______________________________________________________________________
2. Дата рождения ________________________________________________________
3. Образование __________________________________________________________
4. Гражданская профессия, специальность ___________________________________
5. Срочная служба в Вооруженных Силах: служил с ________ по __________
                                                (да, нет) (месяц, год)

      Причина увольнения ________________________________________________
6. В органах Министерства внутренних дел (далее - МВД), комитета национальной безопасности,
Министерства обороны (далее - МО), Национальной гвардии Республики Казахстан (далее -
НГ) (кроме срочной службы) либо в других силовых органах (дописать) служил
с _____________________ по __________________________________________________
      (да, нет)                               (месяц, год)
Причина увольнения _________________________________________________________
7. Настоящее место работы (службы), должность (полностью)
____________________________________________________________________________
Специальное, воинское звание _________________________________________________
8. Сколько времени болел за последние 12 месяцев _________________
Когда и где лечился ____________________________________________
Признавался ли лицом с инвалидностью _____ какой группы _________
с _________по ___________
По какому заболеванию _________________________
9. Проходил ли ранее комиссию (Центральная ВВК МВД или ВВК Департаментов полиции,
ВВК МО, ВВК НГ) _____________ в каком году ________________, где
_______________________
      (да, нет)
10. Считаю себя к предлагаемой или дальнейшей службе ___________________________
                                                      (годным, негодным)
11. Домашний адрес и номер телефона (сотовый) _________________________________
___________________________________________________________________________
Обязуюсь предоставить в ВВК военный билет (для военнослужащих), служебное
удостоверение, удостоверение личности и имеющиеся у меня медицинские документы о
лечении, прохождении медицинского освидетельствования. Правильность всех сообщенных
мною сведений подтверждаю собственной подписью ______________ "___" _______ 20 __ г.
                                                (подпись)

      Пункты 12 и 13 заполняются медрегистратором ВВК НГ
12. Сведения из служебного удостоверения: серия и №____ дата выдачи ___ кем выдано
___________ звание (квалификационный класс) _________________________________
__________________________________________________________________________
должность ________________________________________________________________
13. Сведения из военного билета (приписного свидетельства): серия и № ___ дата выдачи
________, кем выдан __________, категория годности _________ __________ статья _____
приказ_________ №___ "___"_____________20___г. звание _______________________,
сроки службы _______________________ "__" _____________ 20___г.

      Проверил секретарь ВВК НГ _________________

      Данные объективного исследования

      1. Хирург. Антропометрические данные: Рост _________ см. Вес _________ кг.
Окружность груди: спокойно _________, вдох ________, выдох _________.
Спирометрия _____________________________________________________.
Динамометрия: правая кисть ______, левая кисть ______, Становая _______.
Жалобы: _________________________________________________________
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
Анамнез (травмы, операции, где лечился) _____________________________
_________________________________________________________________
Общее физическое развитие_________________________________________
Кожные покровы и видимые слизистые_______________________________
Лимфатические узлы_______________________________________________
Мышечная система________________________________________________
Костная система и суставы__________________________________________
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
Щитовидная железа________________________________________________
Периферические сосуды____________________________________________
Мочеполовая система______________________________________________
Ректально________________________________________________________
Диагноз:_________________________________________________________
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
Фамилия, имя, отчество (при его наличии) хирурга, дата, подпись
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
2. Оториноларинголог. Жалобы ______________________________________
_________________________________________________________________
Анамнез (какие заболевания, травмы, где лечился)
_________________________________________________________________
Дефекты речи_____________________________________________________
_________________________________________________________________
Зев, гортань_______________________________________________________


справа

слева

Состояние носовых ходов



Носовое дыхание



Обоняние



Состояние барабанных перепонок



Острота слуха на шепотную речь



Барофункция уха



      Функция вестибулярного аппарата (двойной опыт с вращением ОР)
________________________________________________________________________________
Диагноз:________________________________________________________________________
Фамилия, имя, отчество (при его наличии) оториноларинголога хирурга, дата, подпись
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
3. Окулист.
Жалобы
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
Анамнез (заболевания, операции, где лечился)
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
Цветоощущение (по Рабкину)
________________________________________________________________________________
            Правый глаз                                     Левый глаз

      Острота зрения без коррекции ______________________ _______________________________
Острота зрения с коррекцией _______________________ _______________________________
Рефракция скиаскопически _________________________ ______________________________
Ближайшая точка ясного зрения _____________________ ______________________________
Двигательный аппарат _____________________________ ______________________________
Слезные пути _____________________________________ ______________________________
Веки и конъюктивы ________________________________ ______________________________
Положение и подвижность
глазных яблок ____________________________________ ______________________________
Зрачки и их реакция _______________________________ ______________________________
Оптические среды (передние отрезки глаз и глубокие срезы)
                  _______________________________ ______________________________
Глазное дно ______________________________________ ______________________________
Поля зрения _______________________________________________________________________________

     



      Бинокулярное зрение
________________________________________________________________________________
Диагноз_________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
Фамилия, имя, отчество (при его наличии) окулиста, дата, подпись_______________________
________________________________________________________________________________
4. Стоматолог. Жалобы, анамнез
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
            !
Формула --------- 8 7 6 5 4 3 2 1 ! 1 2 3 4 5 6 7 8 Прикус
__________________________ !
Слизистая, десны
________________________________________________________________________________
Диагноз_________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
Фамилия, имя, отчество (при его наличии) стоматолога, дата, подпись____________________
________________________________________________________________________________
Дерматовенеролог.
Жалобы_________________________________________________________________________
Aнамнез________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
Объективные данные_____________________________________________________________
________________________________________________________________________________
Диагноз_________________________________________________________________________
                        (распространенность, форма, стадия, частота обострений)
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
Фамилия, имя, отчество (при его наличии) дерматовенеролога, дата, подпись
________________________________________________________________________________
5. Невропатолог.
Жалобы_________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
Анамнез (какие заболевания, травмы, где лечился)
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
Черепно-мозговые нервы__________________________________________________________
Периферические нервы____________________________________________________________
Рефлексы_______________________________________________________________________
Чувствительность________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
Вегетативная нервная система______________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
Диагноз ________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
Фамилия, имя, отчество (при его наличии) невропатолога, дата, подпись
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
7. Психофизиологическое исследование.
ММИЛ_________________________________________________________________________
Равена (КОТ)____________________________________________________________________
Люшера_________________________________________________________________________
Психофункциональная диагностика_________________________________________________
Дополнит. методики______________________________________________________________
________________________________________________________________________________
Заключение № _____ от______ 20___________
Рекомендован (не рекомендован)____________________________________________________
Примечание______________________________________________________________________
Фамилия, имя, отчество (при его наличии) психолога, дата, подпись
________________________________________________________________________________
8. Психиатр. Жалобы______________________________________________________________
Анамнез (заболевания, вредные привычки, потери сознания, припадки)___________________
________________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________________
Статус ______________ Сознание __________________ Внимание ________________________
Память___________________________________________________________________________
Мышление________________________________________________________________________
Интеллект_________________________________________________________________________
Эмоционально-волевая сфера
__________________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________________
Заключение
__________________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________________
Фамилия, имя, отчество (при его наличии) психиатра, дата, подпись
___________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________
9. Терапевт. Жалобы
___________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________
Анамнез (перенесенные заболевания, где обследовался, лечился)___________________________
___________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________
Питание ___________________________________________________________________________
Кожные покровы ____________________________________________________________________
Видимые слизистые _________________________________________________________________
Эндокринная система ________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________
Сердце: границы_____________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________
Тоны_______________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________

Даты повторных измерений

"____" _____________
20__ г.

"____" ____________
20___г.

"____" _____________
20___ г.

Условия измерений

В покое сидя

После 15 приседаний

Через 2 мин.

В покое сидя

После 15 приседаний

Через 2 минуты

В покое сидя

После 15 приседаний

Через 2 мин.

Пульс










Артериальное давление










Частота дыхательных движений в минуту










      Органы дыхания
_________________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________________
Органы пищеварения
_________________________________________________________________________________
Печень __________________ Селезенка
Почки___________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
Диагноз
_________________________________________________________________________________
Фамилия, имя, отчество (при его наличии) терапевта, дата, подпись
_________________________________________________________________________________
10. Гинеколог. Жалобы
_________________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________________
Анамнез (заболевания, операции) _
________________________________________________________________________________
Диагноз__________________________________________________________________________
Фамилия, имя, отчество (при его наличии) гинеколога, дата, подпись
_________________________________________________________________________________
11. Данные рентгенологического исследования, лабораторных, функциональных и других
исследований и консультаций:_______________________________________________________
_________________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________________
Диагнозы заболеваний и их причинная связь___________________________________________
__________________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________________
Заключение ВВК ____________________________________________________________________
На основании пункта __________________________________________________________ графы
Требований, предъявляемых к соответствию состояния здоровья лиц для службы в
Вооруженных Силах Республики Казахстан (приказ _____________ от _____20____ года № _____
___________________________________________________________________________________
                        (указать заключение комиссии)
__________________________________________________________________________________
В сопровождающем нуждается, не нуждается (ненужное зачеркнуть).
Примечание_______________________________________________________________________
__________________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________________
Начальник комиссии:________________________________________________________________
Гербовая печать_____________________________________________________________________
                  (наименование комиссии, звание, подпись, фамилия и инициалы)

      Врачи-эксперты:_____________________________________
_____________________________________
_____________________________________
_____________________________________
"______" _________________ 20___ г.

      Угловой штамп
военно-медицинского учреждения
(военно-врачебной комиссии)

  Приложение 6 к Правилам проведения
военно - врачебной экспертизы
в Национальной гвардии
Республики Казахстан
  Форма

                  Справка об увечье (ранении, травме, контузии)
      ___________________________________________________________________
            (воинское звание, фамилия, имя, отчество (при его наличии),
                        дата рождения, получившего травму)

      __________________________________________________________________________
"____" _________ 20____г.___________________________________________________
__________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________
            (указать обстоятельства, при которых получено
___________________________________________________________________ увечье
            (ранение, травма, контузия) и его локализацию)
__________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________
Увечье (ранение, травма, контузия) получено: 1) при исполнении обязанностей воинской службы,
2) в результате несчастного случая, не связанного с исполнением обязанностей воинской службы (нужное подчеркнуть).

      Справка выдана для представления ____________________________________________
                  наименование учреждения, организации, куда представляется справка)

      Командир (начальник) _______________________________________________________
                              (воинское звание, подпись, инициал имени, фамилия)

      М.П

      Угловой штамп
военно-медицинского учреждения
военно-врачебной комиссии)

  Приложение 7 к Правилам проведения
военно - врачебной экспертизы
в Национальной гвардии
Республики Казахстан
  Форма

                  Справка о медицинском освидетельствовании №___
                        "____"_______ 20 ___ г. военно-врачебной комиссией
      ____________________________________________________________________
                              (наименование ВВК)

      по направлению_________________________________________________
освидетельствован: (указать должностное лицо, дату, номер документа, цель и причина направления)

      1. Фамилия, имя, отчество (при его наличии)

      ____________________________________________________________________

      2. Дата рождения ____________, в Вооруженных Силах с ___________________
                                                            (месяц и год)

      3. Воинское звание ___________________________________________________

      4. Занимаемая должность ______________________________________________

      5. Специальность ____________________________________________________

      6. Войсковая часть ___________________________________________________

      7. Призван (поступил по контракту) на воинскую службу __________________

      ____________________________________________________________________

      (указать отдел (управление) по делам обороны, месяц и год призыва, поступления на воинскую службу по контракту)

      8. Сведения о служебной деятельности военнослужащего (заполняется при определении годности к воинской службе)
__________________________________________________________________________

      (указать сведения согласно документу, представленного из воинской части (учреждения):
влияние состояния здоровья на исполнение обязанности воинской службы, настрой военнослужащего
к продолжению воинской службы и мнение командования о целесообразности сохранения военнослужащего на воинской службе)

      9. Заключение ВВК:

      1) диагноз____________________________________________________________

      _____________________________________________________________________

      2) причинная связь заболевания, увечья (ранения, травмы, контузии):
_______________________________ на основании пункта _____ Правил проведения военно-врачебной экспертизы,
утвержденных приказом ____________________ от "___" ______ 20___ года № ____

      3) категория годности к воинской службе (годность к службе по воинской специальности):
____________________________________________________________________________________ на основании пункта ___
подпункта ___ графы _______ Требований, предъявляемых к соответствию состояния здоровья лиц для службы в ВС,
других войсках и воинских формированиях Республики Казахстан, утвержденных приказом ________________ от "___" ______ 20___ года № ____.

      М.П

      Начальник комиссии _______________________________________________________________
                        (воинское звание, подпись, инициал имени, фамилия)

      Члены комиссии:__________________________________________________________________
                        (воинское звание, подпись, инициал имени, фамилия)

      _________________________________________________________________________________

      _________________________________________________________________________________

      Секретарь комиссии _______________________________________________________________
                        (воинское звание, подпись, инициал имени, фамилия)

      Почтовый адрес комиссии __________________________________________________________

      _________________________________________________________________________________
                              (наименование военно-врачебной комиссии)

  Приложение 8 к Правилам проведения
военно - врачебной экспертизы
в Национальной гвардии
Республики Казахстан

      Угловой штамп
военно-медицинского учреждения
(военно-врачебной комиссии)

            Карта санитарно-гигиенической характеристики условий труда и рабочего места специалиста

      1. Фамилия, имя, отчество (при его наличии)

      _______________________________________________________________________________

      2. Возраст (полных лет)___________________________________________________________

      3. Воинское звание______________________________________________________________

      4. Войсковая часть_______________________________________________________________

      5. Военно-учетная специальность__________________________________________________

      6. Служба по военно-учетной специальности (в том числе в данной воинской части) _____________________________________________________________________________________
                                          (лет, месяцев)

      7. Соблюдение мер защиты:
1) индивидуальных____________________________________________________________________
                                    (соблюдались, не соблюдались)

      2) коллективных__________________________________________________________________
                                    (соблюдались, не соблюдались)

Наименование рабочего места

Выполняемая работа

Характеристика основной профессиональной вредности

Дополнительные факторы, название в единицах измерения, длительность воздействия за раб.смену, месяц, год

Примечание

Название профессиональной вредности

Величина (концентрация, уровень, количество) в ед. измерения

Дополнительные факторы, название в единицах измерения, длительность воздействия за рабочую смену, месяц, год.

1

2

3

4

5

6

7

8

























      9. Заключение о воздействии на организм профессиональной вредности (систематически, периодически, в экстремальных условиях)

      ___________________________________________________________________________________

      ___________________________________________________________________________________

      ___________________________________________________________________________________

Командир (начальник)
______________________________
(воинское звание, подпись,
______________________________
инициал имени, фамилия)
___________________

Начальник медицинской службы
_______________________________
(воинское звание, подпись,
_______________________________
инициал имени, фамилия)
________________________

Врач-специалист санитарно- эпидемиологического учреждения
____________________________
(воинское звание, подпись,
____________________________
инициал имени, фамилия)

      Пояснение к заполнению:

      1. В карте приводятся данные, имеющие гриф не выше "для служебного пользования".

      2. Величина фактора указывается на основании данных акта обследования рабочего места (объекта) врачами санитарно-эпидемиологического учреждения, санитарного паспорта объекта и журнала учета измерений уровней (концентраций) этих факторов.

      В графе 5 записывается минимальная и максимальная величина факторов.

      В графе 8 отмечается аварийная ситуация с указанием номера и даты расследования, а также другие обстоятельства, неучтенные в карте.

  Приложение 9 к Правилам проведения
военно - врачебной экспертизы
в Национальной гвардии
Республики Казахстан

      Угловой штамп
военно-медицинского учреждения
(военно-врачебной комиссии)

  Форма

      Протокол заседания штатной (внештатной) военно-врачебной комиссии № ____

      "____" __________ 20____ г. (по определению причинной связи увечья, заболевания)

      1. Рассмотрено ______________________________________________________

      (указать номер обращение, письмо, жалоба, заявление, дату документа, от кого поступил, по какому вопросу)

      2. Рассмотренные документы (перечислить все рассмотренные документы с указанием их даты, номера:
удостоверяющее личность, о прохождении воинской службы, архивные, медицинские и другие документы):

      1) _________________________________________________________________________

      2) _________________________________________________________________________

      3) _________________________________________________________________________

      3. Установлено:

      Фамилия ___________________________________________________________________

      Имя _______________________________________________________________________

      Отчество (при его наличии) ___________________________________________________

      Дата рождения ______________________________________________________________

      Воинское звание ____________________________________________________________

      Данные о прохождении воинской службы (воинских сборов) в Вооруженных Силах:
________________________________________________________________________________

      (указать день, месяц, год поступления на воинскую службу, кем призван или отобран, период
участия в боевых действиях, в вооруженных конфликтах, армии, в работах по ликвидации последствий аварии на
Чернобыльской АЭС, в зонах радиационного риска)

      Воинская часть и период прохождения воинской службы
__________________________________________________________________________________
4. Дата и основание увольнения: ______________________________________________________

      5. Обоснование заключения ВВК по рассматриваемому вопросу: ____________________

      ____________________________________________________________________________

      а) Диагноз: __________________________________________________________________

      б) причинная связь ___________________________________________________________

      в) степень тяжести увечья ______________________________________________________

      Врач – эксперт ________________________________________________________________
                                    (фамилия, инициалы, подпись)

      6. Заключение штатной ВВК: ___________________________________________________

      ____________________________________________________________________________

      ____________________________________________________________________________

      а) Диагноз: __________________________________________________________________

      б) причинная связь ___________________________________________________________

      в) степень тяжести увечья ______________________________________________________

      7. Результаты голосования членов комиссии:

      "ЗА" - _________ "ПРОТИВ" - _________ (Особое мнение членов комиссии прилагается к протоколу)

      Начальник комиссии _____________________________________________________________
                              (воинское звание, подпись, инициал имени, фамилия)

      Члены комиссии _________________________________________________________________
                              (воинское звание, подпись, инициал имени, фамилия)

      Заключение штатной (внештатной) ВВК отправлено
_______________________________________________________________________________________
                                          (указать адрес, дату, исх. №)

      Документы подшиты в дело №___________ том _______________ страница ______________

      Секретарь комиссии ______________________________________________________________
                                          (подпись, инициал имени, фамилия)

      Угловой штамп
военно-медицинского учреждения
(военно-врачебной комиссии)

  Приложение 10 к Правилам проведения
военно – врачебной экспертизы
в Национальной гвардии
Республики Казахстан
  Форма

                  Заключение штатной (внештатной) военно-врачебной комиссии
                        о причинной связи заболевания, увечья

      Заболевание, ____________________________________________________________________
                        (воинское звание, фамилия, имя, отчество (при его наличии)
______________________________________________________________, _____________________,
                        (год рождения)
________ _____________________________________________________________________________
                        (диагнозы заболевания)

      _______________________________________________________________________________

      _______________________________________________________________________________,

      _______________________________________________________________________________
                              (причинная связь заболевания)

      Протокол № ____ от "___" _____ 20___г.

      Начальник комиссии ___________________________________________________________

      ______________________________________________________________________________
                        (воинское звание, подпись, инициал имени, фамилия)

      М.П.

      (гербовая печать учреждения)

      Примечание: выдаҰтся только один раз, пользоваться копиями.

      Угловой штамп
военно-медицинского учреждения
(военно-врачебной комиссии)

  Приложение 11 к Правилам проведения
военно - врачебной экспертизы
в Национальной гвардии
Республики Казахстан
  Форма

Перечень увечий (ранений, травм, контузий) относящихся к легким или тяжелым

      1. В соответствии с медицинскими признаками (критериями) вреда здоровью заболеваний, увечий (ранений, травм, контузий) делятся на легкую и тяжелую степени тяжести.

      2. К легким относятся ранения, контузии и травмы без выраженных и стойких анатомических изменений с незначительным нарушением функций.

      К ним относятся: 

      1) ранения, не проникающие в полости, и травмы без повреждения внутренних органов, суставов, сухожилий, крупных нервных стволов и магистральных кровеносных сосудов; 

      2) частичный разрыв связок суставов; 

      3) неосложненные вывихи в суставах; 

      4) травматическая ампутация одного из пальцев - III, IV или V; контрактура IV или V пальца кисти; 

      5) ампутация всех или отдельных пальцев одной стопы; 

      6) закрытые повреждения отдельных костей таза (переломы гребешка или крыла подвздошной кости, одной лонной или одной седалищной кости) без нарушения целостности тазового кольца, внутренних органов, крупных сосудов и нервов; 

      7) изолированные закрытые переломы костей стопы, кисти, одного-двух ребер, одной ключицы, одной из костей предплечья, малоберцовой кости с хорошей консолидацией; 

      8) отморожения I-II степени; 

      9) ожоги I степени, не превышающие 40%, II-III степени - не более 10% поверхности тела; 

      10) наличие инородных тел в роговице, конъюнктиве и непроникающие травмы глаза с временным расстройством зрения; ожоги глаза I степени;

      11) закрытая травма черепа с сотрясением головного мозга, закрытая травма спинного мозга;

      12) ушибы и ранения мягких тканей лица, сопровождающиеся переломами зубов, закрытыми переломами костей носа, частичным отрывом крыла носа, частичным отрывом ушной раковины; закрытые переломы челюстей.

      3. К тяжелым относятся ранения, контузии, травмы, увечья и заболевания, вызвавшие выраженные анатомические изменения и значительные функциональные нарушения, обусловившие ограничение годности или негодность к военной службе: 

      1) проникающие ранения черепа, в том числе и без повреждения мозга; открытые и закрытые переломы костей свода и основания черепа; ушиб головного мозга средней и тяжелой степени как со сдавлением, так и без сдавления головного мозга; эпидуральное, субдуральное и субарахноидальное внутричерепное кровоизлияние; 

      2) открытые и закрытые повреждения позвоночника и спинного мозга; 

      3) проникающие ранения глотки, гортани, трахеи, пищевода; закрытые переломы хрящей гортани и трахеи; 

      4) ранения грудной клетки, проникающие в плевральную полость, полость перикарда или в клетчатку средостения, в том числе и без повреждения внутренних органов; 

      5) ранения живота, проникающие в полость брюшины, в том числе и без повреждения внутренних органов; ранения органов забрюшинного пространства (почек, надпочечников, поджелудочной железы); 

      6) закрытые повреждения органов грудной или брюшной полости, полости таза, а также органов забрюшинного пространства; 

      7) переломы длинных трубчатых костей - плечевой, бедренной, большеберцовой, обеих костей предплечья; 

      8) множественные переломы костей таза; 

      9) ранения и травмы с повреждением мочеполовых органов; 

      10) термические ожоги I степени с площадью поражения, превышающей 40% поверхности тела; ожоги II-III степени более 10% поверхности тела; ожоги IV степени, а также ожоги меньшей площади, сопровождающиеся шоком; ожоги дыхательных путей с явлениями отека и сужением голосовой щели; 

      11) отравления и ожоги химическими соединениями (концентрированными кислотами, едкими щелочами, компонентами ракетного топлива), вызвавшие помимо местного, общетоксическое действие; 

      12) отморожения III-IV степени; 

      13) проникающие ранения и травмы глаза с разрывом оболочек и потерей зрения; ожоги глаза II-IV степени; полная стойкая слепота на один или оба глаза или снижение зрения до счета пальцев на расстоянии 2 метров и менее (острота зрения 0,04 и ниже); 

      14) ранения и травмы органа слуха со стойкой глухотой на оба уха, резко выраженными вестибулярными расстройствами; 

      15) ранения и повреждения мягких тканей лица, костей лицевого скелета со стойким обезображиванием; 

      16) ранения и травмы мягких тканей, мышц конечностей, приведшие к стойкому нарушению функции конечностей; 

      17) ранения или травмы, повлекшие за собой развитие шока или массивную кровопотерю, клинически выраженную жировую или газовую эмболию, травматический токсикоз с явлениями острой почечной недостаточности; 

      18) ранения и закрытые повреждения крупных суставов, крупных нервных стволов, магистральных кровеносных сосудов; 

      19) потеря какого-либо органа либо утрата органом его функций (потеря языка или речи, руки, ноги или утрата ими функций, потеря производительной способности); 

      20) травмы, связанные с воздействием профессиональных факторов служебной деятельности. 

  Приложение 12 к Правилам проведения
военно-врачебной экспертизы в Национальной гвардии
Республики Казахстан
  Форма

Журнал регистрации заключений психофункциональной диагностики №__________

№ дата

Фамилия, имя, отчество (при его наличии) дата рождения

Место службы (учебы) и должность

В связи с чем проходит диагностику

Результаты

заключение































  Приложение 13 к Правилам проведения
военно-врачебной экспертизы в Национальной гвардии
Республики Казахстан
  Форма

      Угловой штамп
(военно-врачебной комиссии)
_____________________________________________
(наименование военно-врачебной комиссии)

                  Карточка учета психофизиологического исследования

  ______________
(дата)

      Фамилия, имя, отчество (при его наличии)_____________________________________________

      _________________________________________________________________________________

      пол _______________________

      Дата рождения_________________________ Семейное положение_______________________

      Служба в армии __________________________________________________________________

      Образование, специальность _______________________________________________________

      Национальность _________________________

      Прежнее место работы, должность _________________________________________________

      Предполагаемое место работы, должность ___________________________________________

      ________________________________________________________________________________

      Заключение ПФЛ_________________________________________________________________

      ________________________________________________________________________________

      ________________________________________________________________________________

      ________________________________________________________________________________

      ________________________________________________________________________________

      Оборотная сторона

ММИЛ


L

F

К

1

2

3

4

5

6

7

8

9

0






























"Прогрессивные
Матрицы Равена" (КОТ) __________________________________________
_______________________________________________________________
Выводы: _______________________________________________________
_______________________________________________________________
Психолог:

Начальник ПФЛ: ________________________________________________
Дата __________

  Приложение 14 к Правилам проведения
военно-врачебной экспертизы в Национальной гвардии
Республики Казахстан
  Форма

      Угловой штамп
(военно-врачебной комиссии)
_____________________________________________
(наименование военно-врачебной комиссии)

            Заключение № _______ по результатам психофизиологического исследования

      Фамилия, имя, отчество (при его наличии), год рождения_________________

      _________________________________________________________________

      поступающего в ___________________________________________________ (наименование учебного заведения, воинской части)

      Результаты обследования:


L

F

K

1

2

3

4

5

6

7

8

9

0

100














90














70














50














30














L

F

K

1

2

3

4

5

6

7

8

9

0

      ММИЛ:________________________________________________________________

      _______________________________________________________________________

      Сумма+К _______________________________________________________________

      Тест Равена: ____________________________________________________________

      Тест Люшера:___________________________________________________________

      Дополнительные методы:

      _______________________________________________________________________

      _______________________________________________________________________

      Выводы: _______________________________________________________________

      _______________________________________________________________________

      _______________________________________________________________________

      _______________________________________________________________________

      Психолог_______________________________________________________________

      Начальник ПФЛ _________________________________________________________

      ______________________________________________________________________

      Дата __________________

  Приложение 15 к Правилам проведения
военно-врачебной экспертизы в Национальной гвардии
Республики Казахстан
  Форма

Журнал регистрации заключений психофизиологических исследований №__________

№ дата

Фамилия, имя, отчество (при его наличии) дата рождения

Место службы (учебы) и должность

В связи с чем проходит ПФИ

Результаты ПФИ

дополнительные методики, примечание

заключение ПФИ

1

2

3

4

5

6

7











































  Приложение 16 к Правилам проведения
военно-врачебной экспертизы в Национальной гвардии
Республики Казахстан
  Форма

Требования по оформлению и оборудованию класса для группового психофизиологического исследования

      1) полезная площадь не менее 30 – 40 квадратных метров при высоте не менее 2,8-3 метров;

      2) изолирован от источников шума, вибрации, излучения;

      3) стены целесообразно иметь светло-голубого и светло-зеленого тона;

      4) пол, гармонирующий с окраской стен (линолеум на мягкой основе);

      5) обеспечивается иллюзия большого открытого пространства;

      7) не следует перенасыщать кабинет мелкими деталями и предметами, мешающими настроиться на работу;

      8) в классе размещаются до 10 столов для проведения тестирования на бланках, а также до 10 персональных компьютеров для единовременного группового тестирования. На каждом компьютере устанавливается набор лицензионного программного обеспечения, включая универсальные компьютерные автоматизированные психодиагностические системы экспертного определения психологического состояния человека;

      9) компьютеры подключены к принтеру для распечатки результатов психодиагностики.

  Приложение 17 к Правилам проведения
военно-врачебной экспертизы в Национальной гвардии
Республики Казахстан
  Форма

Требования по оформлению и оборудованию кабинета психолога для проведения психофункциональной диагностики и индивидуального обследования

      1) Полезная площадь не менее 16 – 20 квадратных метров, при высоте не менее 2,8-3 метров;

      2) изолирован от источников шума, вибрации, излучения;

      3) стены целесообразно иметь светло-голубого и светло-зеленого тона (ассоциации с природой);

      4) пол, гармонирующий с окраской стен (линолеум на мягкой основе);

      5) не следует перенасыщать кабинет мелкими деталями и предметами, мешающими настроиться на работу;

      6) в кабинете размещаются до трех столов для проведения тестирования на бланках, рабочий стол психолога с персональным компьютером и принтером;

      7) в кабинете устанавливается аудиоаппаратура со специальным набором аудиодисков (для звукового сопровождения обследования - создания помех);

      8) стены кабинета оформляются наборами таблиц Шульте или наборами таблиц Платонова (М. Горбова). Дополнительно кабинет обеспечивается тестовыми методиками для исследования высших психических процессов (восприятия, внимания, памяти, умственной работоспособности, мышления, интеллектуальной деятельности, воображения, зрительной моторной координации, конструктивных способностей), тестовыми методиками для исследования эмоционального реагирования, характера, личностно-мотивационной сферы (шкала интеллекта, опросник, проективные методики).

  Приложение 18 к Правилам проведения
военно-врачебной экспертизы в Национальной гвардии
Республики Казахстан
  Форма

                  Протокол индивидуально-психологической беседы

      1. Фамилия, имя, отчество (при его наличии) год рождения ___________________________

      2. Образование _________________________________________________________________

      3. Место работы, службы ________________________________________________________

      4. Семейный статус _____________________________________________________________

      5. Проходил(а) ПФИ в ВВК (где, когда) ____________________________________________

      6. В предстоящей службе (профессии, учебе) считает привлекательным для себя:

      _______________________________________________________________________________

      7. Место рождения, из полной/неполной семьи, сведения о членах семьи

      _______________________________________________________________________________

      8. Наследственность (наличие расстройств и заболеваний у близких родственников, суициды, суицидальные попытки
________________________________________________________________________________

      9. Особенности развития в детском возрасте, перенесенные заболевания, травмы
(для военнослужащих – частота выхода по листу временной нетрудоспособности_______________

      10. Обучение в учебных заведениях, успеваемость ___________________________________

      11. Служба ВС РК, в т.ч срочная (год, поощрения/взыскания), особенности адаптации _____

      12. Место жительства, жилье (собственное, арендное, живет с родственниками)___________

      13. Профессиональный маршрут, особенности _______________________________________

      14. Семейное положение __________________________________________________________
                        (особенности, удовлетворенность, количество браков, разводов)

      15. Дети ___________________________________________________________

      16. Досуг/увлечения/друзья/интересы/досуг ____________________________

      17. Сведения об употреблении психоактивных веществ:

Алкогольные напитки

Никотин (курение)

Иные (в т.ч. наркотические средства)

С ______ лет

С ______ лет

Частота:

Частота:
Предпочтения:

Количество:
Предпочтения:

Особенности:

      18. Самооценка, оценка перспективы (обучение, профессиональный рост)

      __________________________________________________________________________

      __________________________________________________________________________

      19. Внешний вид (опрятность, собранность), наличие шрамов, татуировок, пирсинга

      ____________________________________________________________________________

      Оборотная сторона

      20. Общая осведомленность (элементарные математические, литературные географические,
исторические, политические знания, понятия и др.), умение размышлять, обобщать, анализировать, сопоставлять

      _____________________________________________________________________________

      _____________________________________________________________________________

      _____________________________________________________________________________

      Поведенческие, коммуникативные, эмоциональные и другие особенности личности (в процессе беседы, наблюдения),
разного рода информация, не отраженная в результатах ПФИ _____________________________________________________________________

      _______________________________________________________________________________

      21. Религиозные убеждения, вероисповедание_________________________________

      22. Перечислите три наиболее яркие психологические черты характера (качества), свойственные вам (по вашему мнению):

"+"

"-"

1.

1.

2.

2.

3.

3.

      23. Три основные цели (задачи) на ближайшее время:

      __________________________________________________________________________

      __________________________________________________________________________

      24.

      Самые здоровые самые умные самые агрессивные (конфликтные) самые счастливые

     


      Самые больные             самые глупые             самые спокойные             самые несчастные

      "_______" _________________ 20__ г.

      ________________________________________ психолог ПФЛ ВВК НГ

  Приложение 19 к Правилам проведения
военно-врачебной экспертизы в Национальной гвардии
Республики Казахстан
  Форма
  ___________________________________
(наименование военно-врачебной комиссии)

Корешок направления №___
Направляется на полиграфологическое исследование
______________________________________
должность, звание, фамилия, имя, отчество (при его наличии) обследуемого
______________________________________
(указать основание исследования)
______________________________________
Инициатор
"___"_____________20__г.
______________________________________
(наименование воинского подразделения)

___________________________________
(адрес комиссии)
Направление на полиграфологическое исследование №____
Направляется на полиграфологическое исследование
___________________________________
должность, звание, фамилия, имя, отчество
(при его наличии)
обследуемого ______________________
___________________________________
(указать основание исследования)
Фотография
М.П.
_____________________________________

  ______________________________
Инициатор
  "___"_____________20__ г
  Приложение 20 к Правилам проведения
военно-врачебной экспертизы в Национальной гвардии
Республики Казахстан
  Форма
  _______________________________________________
(начальнику ВВК, воинское звание, инициал имени, фамилия)

                                    Задание

      Прошу провести полиграфологическое исследование в отношении ______________

      ________________________________________________________________________

      ________________________________________________________________________

      (Фамилия, имя, отчество (при его наличии), год рождения, место работы, должность, звание)

      Цель проверки (основание исследования) ___________________________________

      _______________________________________________________________________

      Темы, подлежащие выяснению (не более 10 тем):

      1.______________________________________________________________________

      2.______________________________________________________________________

      3.______________________________________________________________________

      4.______________________________________________________________________

      5.______________________________________________________________________

      6.______________________________________________________________________

      7.______________________________________________________________________

      8.______________________________________________________________________

      9.______________________________________________________________________

      10._____________________________________________________________________

      Обстоятельства дела _____________________________________________________

      _______________________________________________________________________

      _______________________________________________________________________

      Сведения о состоянии здоровья: ___________________________________________

      _______________________________________________________________________

      Осведомленность в процедуре опроса на полиграфе __________________________

      Полиграфологическое исследование желательно проводить на _______________ языке.

      Заключение по материалам исследования направить в ____________________________

      Направление на прохождение полиграфологического исследования прилагается.

      Инициатор задания

      (должность, воинское звание, подпись, инициал имени, фамилия)

      подпись, дата

  Приложение 21 к Правилам проведения
военно-врачебной экспертизы в Национальной гвардии
Республики Казахстан
  Форма

Журнал предварительной записи на полиграфологическое исследование №__________

воинское звание, инициал имени, фамилия полиграфолога, дата и время обследования

Фамилия, имя, отчество (при его наличии) обследуемого

(№ направления, дата выдачи, кем выдано направление)

Должность, примечание



















































  Приложение 22 к Правилам проведения
военно-врачебной экспертизы в Национальной гвардии
Республики Казахстан
  Форма

                  Декларация о полиграфологическом исследовании

      Раздел 1 (заполняется до проведения тестирования)

      1. Фамилия, имя, отчество (при его наличии) обследуемого лица ____

      ____________________________________________________________

      Жалобы: ____________________________________________________

      ____________________________________________________________

      Настроение: _________________________________________________

      ____________________________________________________________

      Эмоциональное состояние: ____________________________________

      Общее самочувствие на момент тестирования: ___________________

      ____________________________________________________________

      Наличие медицинских документов о имеющихся заболеваниях, связанных с
нарушением сердечно-сосудистой и дыхательной деятельности:

      ____________________________________________________________

      ____________________________________________________________

      2. Мне, в ходе беседы с полиграфологом, извещено, что:

      1) при беседе и проведении тестирования с применением полиграфа ведется аудиовизуальное наблюдение и запись;

      2) длительность непрерывного тестирования составляет 120 минут и при необходимости может предоставляться отдых до 15 минут.

      3. Также мне разъяснены права и задачи исследования, принцип работы полиграфа, тематика вопросов тестирования.

      Подпись обследуемого лица ___________________________________

      4. Подтверждаю, что не нахожусь в состоянии алкогольного и наркотического опьянения.

      Подпись обследуемого лица ____________________________________

      5. В услугах переводчика при проведении исследования не нуждаюсь.

      Подпись обследуемого лица _________________________________

      Дата и время "___" ____________ 20___ г.

      "___" часов "___" минут

      Раздел 2 (заполняется после проведения тестирования)

      Я, __________________________________________________________,
      (фамилия, имя, отчество (при его наличии) обследуемого лица)

      после тестирования в рамках полиграфологического исследования, проведенного
"___" __________ 20___г. с _____ час. ____ мин. по ____ час. ___ мин.
                        (время начала)       (время окончания)

      в связи с ________________________________________________________,
                  (указывается основание исследования)

      подтверждаю следующее:

      1) во время тестирования мне задавались вопросы, с тематикой которых я был(а) предварительно ознакомлен(а);

      2) во время опроса я не выражал(а) желание прервать процедуру тестирования;

      3) процедура исследования и содержание вопросов не унижали и не оскорбляли моего человеческого достоинства;

      4) в отношении меня не использовались угрозы, насилие и иные незаконные методы воздействия;

      5) состояние моего психического и физического здоровья после проведения тестирования не ухудшилось.

      Особое мнение:

      _____________________________________________________________

      _____________________________________________________________
            (подпись, фамилия, имя отчество при его наличии)

      "_____" __________________ 20__г.

  Приложение 23 к Правилам проведения
военно-врачебной экспертизы в Национальной гвардии
Республики Казахстан
  Форма

Книга протоколов проведения заочной экспертизы
_____________________________________________________________________________________
(наименование комиссии)

Воинское звание, фамилия, имя, отчество (при его наличии), год рождения, должность, место службы, место и дата призыва, ВВК, направившее экспертные документы

№ свидетельства о болезни, диагноз

Заключение ВВК о категории годности к воинской службе, о причинной связи заболевания, увечья, пункты и графы Требований

1

2

3

4













  Приложение 24 к Правилам проведения
военно-врачебной экспертизы в Национальной гвардии
Республики Казахстан
  Форма

      Угловой штамп
(военно-врачебной комиссии)
____________________________________________
(наименование военно-врачебной комиссии)

                        Свидетельство о болезни №_____

      "___"_________20__ г. военно-врачебной комиссией __________________

      ________________________________________________________________
                              (наименование ВВК )

      по направлению _________________________________________________

      ________________________________________________________________
            (указать должностное лицо, дату, номер документа)

      освидетельствован:

      1. Фамилия, имя, отчество (при его наличии) __________________________

      _________________________________________________________________

      2. Дата рождения _________, в Вооруженных Силах с __________________
                  (месяц и год)

      3. Воинское звание ________________________________________________

      4. Воинская часть _________________________________________________

      5. Занимаемая должность, специальность _____________________________

      6. Призван (поступил по контракту) на воинскую службу ________________

      __________________________________________________________________
                  (указать управление (отдел) по делам обороны,

      __________________________________________________________________
      месяц и год призыва, поступления на воинскую службу по контракту)

      ________________________________________________________________

      7. Рост ___ см. Масса тела ___ кг. Окружность груди (спокойно) __________

      8. Жалобы ________________________________________________________

      _________________________________________________________________

      _________________________________________________________________

      9. Анамнез _______________________________________________________
(указать, когда возникло заболевание, когда и при каких обстоятельствах получено увечье
(ранение, травма, контузия), наличие и отсутствие справки об увечье.

      Влияние болезни на исполнение обязанностей воинской службы, результаты
предыдущих медицинских освидетельствований, применявшиеся лечебные мероприятия
и их эффективность, пребывание в отпуске по болезни, лечение в санаториях)

      ________________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      10. Находился на обследовании и лечении ____________________________
(указать учреждения здравоохранения, военно-медицинские учреждения и время пребывания в них)
______________________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      История болезни №____ Шифр _______ Код_______

      11. Данные объективного исследования

      ________________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      12. Результаты специальных исследований (рентгенологических, лабораторных, инструментальных):

      ________________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      13. Заключение ВВК

      1) диагноз _______________________________________________________

      ________________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      2) причинная связь увечья (ранения, травмы, контузии), заболевания:

      на основании пункта___________ Правил проведения военно-врачебной экспертизы в Национальной гвардии Республики Казахстан

      ________________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      3) категория годности к воинской службе (годность к службе по воинской специальности)

      ________________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      на основании пункта ___ подпункта __ графы ___ Требований, предъявляемых к соответствию состояния здоровья лиц для службы в Вооруженных Силах, других войсках и воинских формированиях Республики Казахстан.

      14. В сопровождающем (нуждается, не нуждается) ненужное зачеркнуть
______________________________________________________________________
(указать при необходимости количество сопровождающих, вид транспорта, необходимость проезда в отдельном купе)

      15. Особые отметки ______________________________________________

      ________________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      Начальник комиссии ______________________________________________
                  (воинское звание, подпись, инициал имени, фамилия)

      М.П. Члены комиссии:       1 _______________________________________
                  (воинское звание, подпись, инициал имени, фамилия)

                              2 _______________________________________
                  (воинское звание, подпись, инициал имени, фамилия)

                  Секретарь: _____________________________________________
                  (воинское звание, подпись, инициал имени, фамилия)

      Почтовый адрес комиссии
________________________________________________________________

Заключение штатной военно-врачебной комиссии

  Протокол № ___ от "__"______ 20__ г.
Исх. № ________ от "__"______ 20__г.

      Примечание: Номер свидетельства о болезни соответствует порядковому номеру, под которым освидетельствованный записан в книге протоколов заседаний военно-врачебной комиссии.

      В экземплярах свидетельства о болезни (которые направляются в воинскую часть (учреждение), направившего военнослужащего на освидетельствование) сведения, изложенные в пунктах 8, 9, 11, 12 не указываются. При этом диагноз указывается по коду согласно международной классификации болезней (МКБ). Свидетельства о болезни распечатывается на листах формата А4, шрифт "Times New Roman", размер шрифта не менее 12.

  Приложение 25 к Правилам
проведения военно-врачебной экспертизы в
Национальной гвардии Республики Казахстан
  Форма

            Справка по определению суда ___________________________________________________
                                                (наименование суда, № дата)

      "_____"____________20___г. военно-врачебной комиссии ______________

      ________________________________________________________________
                              (наименование ВВК)

      1. Фамилия, имя, отчество (при его наличии) _________________________

      2. Дата рождения _________________________________________________

      3. Воинское звание _______________ воинская часть___________________

      4. Занимаемая должность __________________________________________

      5. Результаты обследования (выводы)________________________________

      ________________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      ________________________________________________________________

      Протокол № _______от __________________

      Начальник комиссии ______________________________________________
                  (воинское звание, подпись, инициал имени, фамилия)

      М.П

      Секретарь комиссии _______________________________________________
                  (воинское звание, подпись, инициал имени, фамилия)

      Почтовый адрес комиссии __________________________________________

      Примечание. Номер справки соответствует порядковому номеру, под которым освидетельствованный записан в книге протоколов заседаний военно-врачебной комиссии

  Приложение 2 к приказу
Министра внутренних дел
Республики Казахстан
от 16 октября 2020 года № 717

Положение о комиссиях военно-врачебной экспертизы в Национальной гвардии Республики Казахстан

Глава 1. Основные положения

      1. Настоящее Положение о комиссиях военно-врачебной экспертизы в Национальной гвардии Республики Казахстан (далее – Положение) разработано в соответствии с подпунктом 10) части 1 статьи 11 Кодекса Республики Казахстан от 7 июля 2020 года "О здоровье народа и системе здравоохранения", и определяет статус, полномочия комиссий военно-врачебной экспертизы в Национальной гвардии Республики Казахстан.

      2. Для проведения военно-врачебной экспертизы (далее – ВВЭ) в Национальной гвардии Республики Казахстан (далее - НГ) создаются штатные и внештатные (постоянно и временно действующие) военно-врачебные комиссии.

      3. Военно-врачебные комиссии (далее - ВВК) комплектуется врачами экспертами - специалистами, имеющими высшее медицинское образование лечебного профиля, сертификаты специалистов, а также опыт практической, клинической и экспертной работы. Начальником и заместителем начальника ВВК назначаются врачи-специалисты, наиболее подготовленные по вопросам ВВЭ, имеющие опыт работы в НГ, ведомственных медицинских и военно-медицинских учреждениях.

      В состав ВВК входит: начальник, заместитель начальника (из числа штатных врачей-специалистов), терапевт, психиатр, невропатолог, хирург, офтальмолог, оториноларинголог, стоматолог, дерматовенеролог, гинеколог, психолог и секретарь.

      4. Начальник ВВК взаимодействует по роду деятельности и в пределах компетенции с Министерством здравоохранения Республики Казахстан (далее - МЗ), центральной ВВК Министерства внутренних дел Республики Казахстан, (далее – ЦВВК МВД), ВВК Департаментов полиции областей, городов республиканского значения МВД Республики Казахстан (далее - ВВК ДП), центральной ВВК Министерства обороны Республики Казахстан (далее – ЦВВК МО).

      5. Начальник ВВК в своей деятельности руководствуется Правилами проведения военно-врачебной экспертизы в НГ (далее - Правила), разработанными в соответствии с подпунктом 10) части 1 статьи 11 Кодекса Республики Казахстан от 7 июля 2020 года "О здоровье народа и системе здравоохранения", и Требованиями, предъявляемыми к состоянию здоровья граждан для прохождения службы в Вооруженных Силах Республики Казахстан, других войсках и воинских формированиях Республики Казахстан, утверждаемыми Министерством обороны Республики Казахстан в соответствии с компетенцией, предусмотренной подпунктом 1) части 2 статьи 11 Кодекса (далее - Требования).

      6. Заключения ВВК принимаются коллегиально, при этом мнение профильного специалиста по данному заболеванию является основополагающим. При несогласии других членов комиссии их мнение записывается в протокол заседания ВВК либо в акт медицинского освидетельствования. Окончательное решение принимает начальник ВВК в соответствии с Требованиями.

      7. Эксперты ВВК представляют интересы государственных учреждений в суде и других государственных органах при рассмотрении вопросов по ВВЭ.

      8. ВВК в пределах компетенции:

      1) выносит заключение о тяжести увечья (ранения, травмы, контузии), полученного военнослужащими НГ;

      2) определяет причинную связь заболеваний, увечий (ранений, травм, контузий) у военнослужащих НГ;

      3) направляет освидетельствуемых на стационарное, амбулаторное обследование или лечение в медицинские учреждения;

      4) запрашивает из кадровых служб и архивных учреждений НГ медицинские документы, материалы служебного расследования, дознания, уголовного дела, характеристики, архивные справки, выписки из приказов, актов, протоколов и другие документы, необходимые для вынесения экспертного заключения;

      5) ходатайствует о направлении на медицинское освидетельствование военнослужащих НГ, находящихся на лечении, при определившемся врачебно-экспертном исходе заболевания, а также часто и длительно болеющих;

      6) консультирует, выдает заключения, справки по вопросам ВВЭ военнослужащих НГ.

      9. Врачи - эксперты ВВК оказывают практическую помощь военно-медицинским подразделениям, принимают участие в дежурствах по медицинским подразделениям.

Глава 2. Штатная военно-врачебная комиссия Национальной гвардии Республики Казахстан

      10. Штатная ВВК НГ является структурным подразделением медицинской службы войск НГ и состоит в штате Республиканского государственного учреждения "Воинская часть 6636 Национальной гвардии Республики Казахстан" и осуществляет общее руководство за деятельностью внештатных ВВК, созданных в Региональных командованиях (далее – РгК), воинских частях, Академии Национальной гвардии (далее – АНГ) и лазаретах по вопросам ВВЭ военнослужащих НГ Республики Казахстан.

      Сноска. Пункт 10 - в редакции приказа Министра внутренних дел РК от 17.05.2022 № 354 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального опубликования).

      11. Штатную ВВК НГ возглавляет начальник, назначаемый на должность и освобождаемый от нее заместителем Министра внутренних дел Республики Казахстан - Главнокомандующим Национальной гвардией по рапорту начальника военно-медицинского управления (далее – ВМУ) Главного командования НГ (далее – ГКНГ).

      Сноска. Пункт 11 - в редакции приказа Министра внутренних дел РК от 17.05.2022 № 354 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального опубликования).

      12. Начальник штатной ВВК НГ подчиняется непосредственно начальнику ВМУ ГКНГ.

      13. Состав штатной структуры ВВК НГ утверждается приказом заместителя Министра внутренних дел Республики Казахстан - Главнокомандующего Национальной гвардией.

      Сноска. Пункт 13 - в редакции приказа Министра внутренних дел РК от 17.05.2022 № 354 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального опубликования).

      14. Обеспечение штатной ВВК необходимым имуществом, оборудованием и техникой осуществляется через закрепленную воинскую часть.

      15. На штатную ВВК НГ возлагается:

      1) проведение анализа и оценка результатов ВВЭ внештатных ВВК, ВВК ДП;

      2) рассмотрение и утверждение (не утверждение) или отмена заключений внештатных ВВК, временно действующих ВВК, ВВК ДП;

      3) медицинское освидетельствование и переосвидетельствование военнослужащих НГ и военнослужащих, уволенных с воинской службы по состоянию здоровья, в случае обжалования ими заключений внештатных ВВК, ВВК ДП;

      4) организация повышения квалификации специалистов внештатных ВВК;

      5) по материалам ВВЭ проверка организации и состояния лечебно-диагностической работы лазаретов НГ, при необходимости с запросом медицинской экспертной документации, включая медицинские карты стационарного больного;

      6) дача указаний, разъяснений внештатным ВВК по применению настоящего Положения и нормативных правовых документов по ВВЭ;

      7) разработка перечней и методик проведения ВВЭ для качественного и полного обследования по нозологическим формам.

      16. Все заключения внештатных ВВК НГ и ВВК ДП, в отношении военнослужащих признанных не годными к воинской службе, направляются для утверждения в штатную ВВК.

      В случае несогласия с решениями внештатной ВВК, ВВК ДП, штатная ВВК вызывает освидетельствуемого для вынесения окончательного решения.

      17. Врачи - эксперты штатной ВВК проводят медицинские осмотры военнослужащих НГ для допуска к управлению автотранспортом с последующей выдачей заключения.

      18. Штатная ВВК проводит психофизиологическое и полиграфологическое исследования в порядке, согласно главе 5 Правил.

Глава 3. Внештатные постоянно действующие военно-врачебные комиссии Национальной гвардии Республики Казахстан

      19. Внештатные постоянно действующие ВВК создаются при лазаретах РгК, воинских частей, АНГ для медицинского освидетельствования военнослужащих НГ.

      Сноска. Пункт 19 - в редакции приказа Министра внутренних дел РК от 17.05.2022 № 354 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального опубликования).

      20. Внештатные постоянно действующие ВВК НГ формируются из числа должностных лиц медицинских служб РгК, воинских частей в составе: начальника, заместителя начальника (один из членов комиссии), членов комиссии и секретаря.

      21. Для проведения ВВЭ внештатными постоянно действующими ВВК НГ в отсутствии отдельных специалистов могут привлекаться врачи и психологи воинских частей НГ, ВВК ДП (по согласованию).

      22. По вопросам ВВЭ внештатные постоянно действующие ВВК руководствуются настоящим Положением, Требованиями, Правилами и указаниями (разъяснениями) штатной ВВК.

      23. На внештатную постоянно действующую ВВК НГ в пределах установленной компетенции возлагается:

      1) проведение медицинского освидетельствования военнослужащих НГ по направлениям кадровых служб;

      2) представление на утверждение в штатную ВВК заключений, свидетельств о болезни на военнослужащих НГ всех категорий в срок не позднее пяти рабочих дней с момента вынесения заключения;

      3) подача заявок для обучения и повышения уровня специальных знаний по вопросам ВВЭ специалистов, участвующих в работе внештатной ВВК;

      4) принятие мер по улучшению лечебно-диагностической работы при проведении ВВЭ;

      5) анализ результатов медицинского освидетельствования военнослужащих НГ и представление отчетов о проведенной работе в штатную ВВК.

Глава 4. Внештатные временно действующие военно-врачебные комиссии Национальной гвардии Республики Казахстан

      24. Внештатные временно действующие ВВК создаются в военно-учебных заведениях (далее - ВУЗ), учебных частях и воинских частях специального назначения приказами заместителя Министра внутренних дел Республики Казахстан - Главнокомандующего Национальной гвардией, командующих Региональными командованиями и командиров воинских частей в составе: начальника (начальника медицинской службы), заместителя начальника (из числа штатных врачей-специалистов) и членов комиссии. В приказах определяются сроки и порядок работы на период поступления и отбора кандидатов в ВУЗ, учебные части и воинские части специального назначения.

      Сноска. Пункт 24 - в редакции приказа Министра внутренних дел РК от 17.05.2022 № 354 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального опубликования).

      25. Начальник внештатной временно действующей ВВК по вопросам ВВЭ подчиняется начальнику штатной ВВК.

      26. Начальник внештатной временно действующей ВВК в своей работе руководствуется настоящим Положением и указаниями (разъяснениями) штатной ВВК.

      27. Начальник внештатной временно действующей ВВК выносит заключения о годности (не годности) военнослужащих НГ и лиц, поступающих в ВУЗ.

      28. Начальник внештатной временно действующей ВВК в срок не позднее 5 календарных дней после окончания работы комиссии направляет заключения, отчет о проделанной работе и медицинские карты на лиц, признанных негодными к поступлению в ВУЗ в штатную ВВК.