О внесении изменений и дополнений в постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 24 августа 2012 года № 276 "Об утверждении Требований по наличию системы управления рисками для организации, осуществляющей деятельность по ведению системы реестров держателей ценных бумаг, и внесении изменений в некоторые нормативные правовые акты Республики Казахстан"

Постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 24 апреля 2015 года № 55. Зарегистрировано в Министерстве юстиции Республики Казахстан 24 июля 2015 года № 11749. Утратило силу постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 28 декабря 2018 года № 318 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования)

      Сноска. Утратило силу постановлением Правления Национального Банка РК от 28.12.2018 № 318 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      В целях совершенствования нормативных правовых актов Республики Казахстан Правление Национального Банка Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:

      1. Внести в постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 24 августа 2012 года № 276 "Об утверждении Требований по наличию системы управления рисками для организации, осуществляющей деятельность по ведению системы реестров держателей ценных бумаг, и внесении изменений в некоторые нормативные правовые акты Республики Казахстан" (зарегистрированное в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 7993, опубликованное 20 декабря 2012 года в газете "Казахстанская правда" № 440-441 (27259-27260)) следующие изменения и дополнения:

      в Требованиях по наличию системы управления рисками для организации, осуществляющей деятельность по ведению системы реестров держателей ценных бумаг, утвержденных указанным постановлением:

      в пункте 1:

      подпункты 3) и 8)исключить;

      подпункт 14) изложить в следующей редакции:

      "14) рыночный риск - вероятность возникновения финансовых потерь, обусловленная неблагоприятными изменениями рыночных процентных ставок, курсов иностранных валют, рыночной стоимости финансовых инструментов, товаров;";

      подпункт 19) изложить в следующей редакции:

      "19) система управления рисками - совокупность процессов, процедур и методов, принятых единым регистратором с целью своевременного выявления, оценки, контроля и мониторинга рисков единого регистратора для обеспечения его непрерывной деятельности и стабильного функционирования;";

      подпункт 22) изложить в следующей редакции:

      "22) система внутреннего контроля - совокупность процессов, процедур и методов, принятых единым регистратором для:

      обеспечения реализации краткосрочных и долгосрочных целей единого регистратора;

      обеспечения операционной и финансовой эффективности деятельности единого регистратора, включая эффективность управления рисками, обеспечение сохранности активов;

      обеспечения полноты, достоверности и своевременности финансовой, регуляторной и другой отчетности для внутренних и внешних пользователей, а также информационной безопасности;

      обеспечения выполнения в процессе исполнения своих обязанностей единым регистратором и его работниками требований законодательства Республики Казахстан, в том числе нормативных правовых актов уполномоченного органа, и внутренних документов единого регистратора;

      своевременного обнаружения и устранения недостатков в деятельности единого регистратора и его работников;

      недопущения вовлечения единого регистратора и его работников в осуществление противоправной деятельности, в том числе мошенничества, злоупотреблений, легализации (отмывания) доходов, полученных преступным путем, и финансирования терроризма;";

      пункты 4 и 5 изложить в следующей редакции:

      "4. Единый регистратор ежеквартально не позднее 15 числа месяца, следующего за отчетным кварталом, представляет в уполномоченный орган информацию о деятельности по управлению рисками единого регистратора за отчетный квартал в соответствии с приложением к Требованиям.

      Единый регистратор регулярно, но не реже одного раза в год, проводит самостоятельную оценку соответствия (несоответствия) системы управления рисками Требованиям.

      В случае выявления недостатков в системе управления рисками единый регистратор представляет в уполномоченный орган утвержденный советом директоров единого регистратора план мероприятий по устранению выявленных недостатков.

      План мероприятий, указанный в части третьей настоящего пункта, содержит информацию о выявленных недостатках, нуждающихся в исправлении, мероприятиях, необходимых для их исправления, ответственных лицах и конкретных сроках исполнения мероприятий.

      5. Единый регистратор проводит стресс-тестинг по основным видам рисков (кредитный, операционный, рыночный и риск потери ликвидности) в порядке, предусмотренном политикой единого регистратора по управлению рисками, с учетом требований к периодичности проведения стресс-тестинга, установленных пунктом 39-1 Требований.";

      пункты 6 и 7 исключить;

      пункт 8 изложить в следующей редакции:

      "8. Наличие системы управления рисками в едином регистраторе предусматривает соответствие деятельности единого регистратора требованиям по корпоративному управлению, наличию практики проведения операций в рамках осуществляемого профессионального вида деятельности на рынке ценных бумаг, практики управления активами и обязательствами, функционированию системы реестров держателей ценных бумаг и эксплуатируемых единым регистратором информационных и информационно-коммуникационных систем.";

      подпункт 9) пункта 9 изложить в следующей редакции:

      "9) мониторинг соблюдения единым регистратором и его работниками требований, установленных законодательством Республики Казахстан, а также внутренними документами единого регистратора;";

      пункты 10 и 11 изложить в следующей редакции:

      "10. Система управления рисками предусматривает наличие следующих внутренних документов:

      1) политика единого регистратора по управлению рисками;

      2) порядок инвестирования собственных активов единого регистратора;

      3) процедуры осуществления внутреннего контроля и внутреннего аудита;

      4) процедуры, направленные на противодействие легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, и финансированию терроризма;

      5) процедуры управления существующими и потенциальными конфликтами интересов в едином регистраторе;

      6) правила обеспечения сохранности сведений, составляющих коммерческую тайну на рынке ценных бумаг и инсайдерскую информацию, и не допускающие их использования в собственных интересах единого регистратора, его работников или третьих лиц;

      7) порядок и условия мониторинга и контроля эмитентов и держателей ценных бумаг на предмет соответствия требованиям законодательства Республики Казахстан о рынке ценных бумаг, регламентирующего порядок их деятельности по выпуску, размещению и обращению ценных бумаг, и внутренним документам единого регистратора;

      8) информационная политика единого регистратора;

      9) инструкция по технике безопасности;

      10) инструкция по обеспечению безопасности информационных систем;

      11) процедуры, направленные на предотвращение несвоевременности исполнения и (или) неисполнения приказов эмитентов и (или) держателей ценных бумаг, а также ошибочного ввода данных в систему реестров держателей ценных бумаг;

      12) процедуры по оптимизации эффективности существующего контроля операционных процессов деятельности единого регистратора;

      13) процедуры составления, использования и раскрытия информации в процессе осуществления деятельности единого регистратора;

      14) требования к резервному техническому центру;

      15) требования к помещению архива единого регистратора;

      16) порядок функционирования системы управленческой информации, обеспечивающей представление на регулярной основе совету директоров полной, достоверной и своевременной информации по всем направлениям деятельности единого регистратора в целях эффективного выполнения обязанностей советом директоров, который включает в себя критерии, состав, частоту формирования и формы представления совету директоров единого регистратора управленческой информации о деятельности единого регистратора с указанием лиц, структурных подразделений, органов единого регистратора, ответственных за своевременную и в полном объеме подготовку и доведение информации до совета директоров;

      17) условия и порядок взаимодействия с организацией, оказывающей единому регистратору услуги трансфер-агента;

      18) порядок проведения аудита программно-технического обеспечения единого регистратора, включая информационные, информационно-коммуникационные системы и технологии.

      11. Политика единого регистратора по управлению рисками определяет:

      1) полномочия и функциональные обязанности совета директоров, правления, подразделения единого регистратора по управлению рисками и других подразделений и филиалов в области управления рисками, а также порядок обмена информацией между данными органами, подразделениями и филиалами;

      2) процедуры по идентификации и оценке рисков, включая порядок определения количественных значений показателей рисков, связанных с деятельностью единого регистратора и функционированием системы реестров держателей ценных бумаг, а также процедуры по определению максимально допустимых значений показателей рисков в соответствии с внутренними документами единого регистратора;

      3) порядок осуществления стресс-тестинга кредитного риска, операционного риска, рыночного риска и риска потери ликвидности, включая методологию стресс-тестинга;

      4) меры по управлению рисками, возникающими в процессе деятельности единого регистратора, его филиалов и функционирования системы реестров держателей ценных бумаг;

      5) механизм мониторинга эффективности процедур, установленных подпунктом 2) настоящего пункта, адекватности оценок значений показателей рисков единого регистратора и мер по управлению рисками;

      6) механизм мониторинга эффективности мер, принимаемых в случае несоответствия процедурам, установленным подпунктом 2) настоящего пункта, и мерам, установленным подпунктом 4) настоящего пункта;

      7) процедуры по мониторингу, оценке и контролю идентифицированных (обнаруженных) рисков, в том числе:

      меры по мониторингу и идентификации рисков, предпринимаемые подразделением единого регистратора по управлению рисками совместно с другими подразделениями единого регистратора и его филиалов;

      оценка рисков, осуществляемая подразделением единого регистратора по управлению рисками, включая оценку частоты возникновения рисков, последующее ранжирование воздействий, оказанных данными рисками, и установление максимально допустимых значений показателей рисков;

      мониторинг рисков, проводимый подразделением единого регистратора по управлению рисками, включающий мониторинг изменения значений показателей рисков и максимально допустимых значений показателей рисков, а также мер, предпринимаемых в целях минимизации рисков в случае несоответствия значений показателей рисков максимально допустимым значениям показателей рисков;

      механизм незамедлительного представления отчетности совету директоров о любых значительных случаях, способных повлечь за собой ущерб и (или) повлиять на репутационные и правовые риски единого регистратора.";

      подпункт 2) пункта 19 изложить в следующей редакции:

      "2) порядок проведения проверки представляемых приказов эмитентов и (или) держателей ценных бумаг на наличие оснований для отказа в их исполнении в случаях, указанных в пункте 89 Инструкции по ведению системы реестров держателей ценных бумаг, утвержденной постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 27 августа 2014 года № 167 (зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 9803);";

      дополнить пунктом 26-1 в следующей редакции:

      "26-1. Единый регистратор имеет помещения для обеспечения сохранности архивных документов, соответствующие следующим требованиям:

      1) отдельное помещение в головном офисе единого регистратора приспособлено для хранения архивных документов;

      2) в архивохранилище для хранения документов обеспечивается создание и соблюдение нормативных условий и параметров хранения документов: температурно-влажностный, световой, санитарно-гигиенический, охранный режимы хранения;

      3) рабочие комнаты для работников архива и помещения для работы работников единого регистратора изолированы от архивохранилища;

      4) архивохранилище располагается в отдалении от лабораторных, производственных и складских помещений, связанных с хранением или применением химических веществ, пищевых продуктов и не имеет общих с ними вентиляционных каналов;

      5) архивохранилище обеспечивается безопасностью в пожарном отношении, оборудуется пожарной сигнализацией и гарантируется от затопления. Общие и поэтажные рубильники располагаются вне архивохранилища. В архивохранилище не располагаются газовые, водопроводные, канализационные и иные магистральные трубопроводы;

      6) архивохранилище оборудуется охранной сигнализацией;

      7) архивохранилище оборудуется стационарными или передвижными металлическими стеллажами.";

      пункт 27 изложить в следующей редакции:

      "27. Филиалы единого регистратора имеют технические помещения для безопасного размещения архивных документов.

      Документы, на основании которых филиалами единого регистратора вносятся сведения в систему реестров держателей ценных бумаг, подлежат сканированию и направлению в электронном виде в единый регистратор для последующего хранения в единой базе данных единого регистратора.";

      пункт 33 изложить в следующей редакции:

      "33. Единый регистратор в своей деятельности осуществляет управление следующими типами рисков:

      1) операционные риски;

      2) правовые риски;

      3) репутационные риски;

      4) рыночные риски;

      5) кредитные риски;

      6) риски потери ликвидности;

      7) риски, определяемые в соответствии с политикой единого регистратора по управлению рисками.";

      подпункт 12) пункта 34 изложить в следующей редакции:

      "12) вероятностью возникновения ошибок и сбоев в функционировании программно-технического обеспечения единого регистратора и его филиалов, включая систему реестров держателей ценных бумаг, а также эксплуатируемые единым регистратором информационные и информационно-коммуникационные системы и технологии;";

      дополнить пунктом 34-1 в следующей редакции:

      "34-1. При управлении операционным риском единый регистратор применяет следующие методы управления операционным риском:

      1) применение ключевых индикаторов риска;

      2) формирование карты рисков;

      3) осуществление сбора и анализ внутренних данных по убыткам;

      4) описание (регламентация) бизнес-процессов;

      5) использование результатов аудиторских проверок.

      Ключевые индикаторы риска - количественные показатели, характеризующие степень подверженности единого регистратора риску и на основе которых выявляется степень приближения единого регистратора к критическому уровню риска и принимаются меры по минимизации риска. Ключевыми индикаторами риска являются в том числе текучесть кадров, частота и серьезность ошибочных операций, продолжительность простоя информационно-технологических систем.

      Карта рисков - описание видов и уровня рисков, присущих различным бизнес-процессам и (или) структурным подразделениям единого регистратора для выявления слабых сторон и ранжирования по приоритетности последующих действий по управлению рисками.

      Сбор и анализ внутренних данных по убыткам (ведение базы данных по убыткам) - процесс, позволяющий оценить подверженность операционному риску и эффективность внутреннего контроля на основе информации об операционных убытках. Анализ случаев возникновения убытков дает представление о причинах крупных убытков и информацию о том, являются ли сбои в системе контроля эпизодическими или системными.

      Описание (регламентация) бизнес-процессов - процесс, в рамках которого структурными подразделениями единого регистратора определяются основные этапы бизнес-процессов, виды деятельности, организационные функции. Описание (регламентация) бизнес-процессов способствует выявлению отдельных рисков, взаимозависимостей между рисками, недостатков контроля и управления рисками.

      Результаты аудиторских проверок используются как дополнительный источник информации при управлении операционным риском.";

      пункт 36 изложить в следующей редакции:

      "36. Подразделение, осуществляющее управление рисками, совместно с заинтересованными подразделениями единого регистратора обеспечивают управление и минимизацию репутационных рисков, возникающих вследствие:

      1) противоречивых и (или) негативных заявлений представителей государственных органов, субъектов рынка ценных бумаг, аналитиков рынка ценных бумаг относительно деятельности единого регистратора и (или) ее текущего состояния;

      2) усиления роли информации, полученной из неофициальных источников - распространение негативной информации, не соответствующей действительности, как работниками единого регистратора, так и третьими лицами;

      3) возрастания интереса средств массовой информации к негативной информации о едином регистраторе;

      4) факторов, способных оказать негативное воздействие на репутацию единого регистратора.";

      дополнить пунктом 39-1 в следующей редакции:

      "39-1. Подразделение по управлению рисками совместно с заинтересованными подразделениями на периодической основе, но не реже одного раза в квартал, проводит стресс-тестинг для выявления источников потенциальной угрозы кредитного, операционного, рыночного рисков, риска потери ликвидности и оценки возможных ожидаемых потерь вследствие реализации стрессовых ситуаций.

      Сценарии стресс-тестинга по кредитному, операционному, рыночному рискам и риску потери ликвидности утверждаются cоветом директоров.

      Допущения, используемые при разработке сценариев стресс-тестинга, определяются единым регистратором самостоятельно, в том числе на основе анализа исторических событий и данных, общеэкономической, рыночной конъюнктуры, текущего риск-профиля единого регистратора и будущих планов развития.

      Стресс-тестинг проводится путем использования следующих методов:

      сценарный анализ;

      анализ чувствительности;

      иные методы, определенные внутренними документами единого регистратора.

      Сценарный анализ позволяет оценить потенциальное одновременное воздействие ряда факторов риска на деятельность единого регистратора в случае наступления исключительного, но возможного события.

      Анализ чувствительности оценивает непосредственное воздействие на финансовое состояние и отдельные направления деятельности единого регистратора изменений заданного фактора риска.

      Временной горизонт стресс-тестинга при использовании метода сценарного анализа составляет не менее одного года, и до одного года - при использовании анализа чувствительности.

      При осуществлении стресс-тестинга обеспечивается оценка влияния стресс-сценариев на все направления деятельности единого регистратора с целью выявления максимально допустимых размеров убытков.

      Совет директоров на регулярной основе, не реже одного раза в год, осуществляет пересмотр сценариев стресс-тестинга, в том числе в зависимости от изменения общеэкономической и рыночной конъюнктуры, риск-профиля единого регистратора.";

      пункты 44 и 45 изложить в следующей редакции:

      "44. Подразделение единого регистратора по управлению рисками представляет совету директоров и правлению результаты стресс-тестингов по кредитному, операционному, рыночному рискам и риску потери ликвидности, а также сведения о технических сбоях и обстоятельствах, повлекших нарушения процесса ведения системы реестров держателей ценных бумаг.

      45. Правление единого регистратора обеспечивает предоставление информации о технических сбоях и обстоятельствах, повлекших нарушение непрерывности процесса ведения системы реестров держателей ценных бумаг, в уполномоченный орган в течение дня, следующего за днем их наступления.";

      пункт 58 изложить в следующей редакции:

      "58. Служба внутреннего аудита создается с целью решения задач, возникающих при осуществлении советом директоров функций по обеспечению наличия и функционирования адекватной системы внутреннего контроля путем:

      1) проверки и объективной оценки эффективности функционирования систем внутреннего контроля и управления рисками по всем аспектам деятельности единого регистратора;

      2) предоставления объективной оценки состояния системы внутреннего контроля и управления рисками, а также рекомендаций по их совершенствованию.";

      пункты 60, 61 и 62 изложить в следующей редакции:

      "60. Проверки деятельности подразделений, вовлеченных в деятельность по ведению системы реестров держателей ценных бумаг, осуществляются службой внутреннего аудита с периодичностью не менее одного раза в шесть месяцев.

      Проверки деятельности филиалов единого регистратора, а также подразделений, не вовлеченных в осуществление деятельности по ведению системы реестров держателей ценных бумаг, осуществляются службой внутреннего аудита с периодичностью не менее одного раза в два года и (или) в процессе проведения плановых проверок основных подразделений.

      61. Служба внутреннего аудита составляет годовой план внутреннего аудита и программу внутреннего аудита, которые утверждаются советом директоров.

      Годовой план внутреннего аудита разрабатывается на основе риск-ориентированного подхода в соответствии с внутренними документами единого регистратора, регулирующими деятельность внутреннего аудита, и включает график планируемой работы по внутреннему аудиту на период.

      Годовой план внутреннего аудита содержит следующую информацию:

      масштаб аудита;

      направления, подлежащие аудиту, включая определение организационных и функциональных подразделений, процессов, работников единого регистратора, подлежащих аудиту;

      сроки проведения аудита;

      необходимые кадровые и иные ресурсы;

      иные сведения, предусмотренные внутренними документами единого регистратора.

      Программа внутреннего аудита разрабатывается для каждого аудиторского задания и содержит следующую информацию:

      цели и задачи;

      объекты аудита;

      необходимые источники информации;

      сроки исполнения аудиторского задания;

      необходимые ресурсы, в том числе состав аудиторов;

      перечень аудиторских мероприятий и вопросов, требующих рассмотрения в рамках реализации аудиторского задания;

      иные сведения, предусмотренные внутренними документами единого регистратора.

      62. Основными функциями службы внутреннего аудита являются:

      1) проверка и оценка эффективности системы внутреннего контроля;

      2) проверка полноты применения и эффективности методологии оценки рисков единого регистратора и процесса управления рисками;

      3) подготовка отчетности для совета директоров о деятельности службы внутреннего аудита;

      4) проверка эффективности функционирования системы реестров держателей ценных бумаг и эксплуатируемых единым регистратором информационных и информационно-коммуникационных систем, включая контроль целостности баз данных и их защиты от несанкционированного доступа, наличие планов действий на случай непредвиденных обстоятельств;

      5) проверка достоверности, полноты, объективности и своевременности ведения бухгалтерского учета и составления отчетности, а также надежности и своевременности сбора и представления информации и отчетности;

      6) мониторинг любых существенных недостатков в бухгалтерском учете или внутреннем аудите, выявленных внешними или внутренними аудиторами;

      7) проверка достоверности, полноты, объективности и своевременности представления сведений в соответствии с законодательством Республики Казахстан;

      8) проверка применяемых способов (методов) обеспечения сохранности имущества единого регистратора;

      9) оценка экономической целесообразности и эффективности совершаемых единым регистратором операций;

      10) проверка процессов и процедур внутреннего контроля;

      11) проверка эффективности функционирования аппаратно-программного комплекса единого регистратора, включая контроль целостности баз данных и их защиты от несанкционированного доступа, наличие планов действий на случай нештатных ситуаций;

      12) оценка работы службы управления персоналом единого регистратора;

      13) осуществление контроля за эффективностью принятых подразделениями, филиалами и органами единого регистратора мер по результатам проверок подразделений единого регистратора, обеспечивающих снижение уровня рисков;

      14) рассмотрение вопросов, отнесенных внутренними документами единого регистратора к компетенции службы внутреннего аудита.";

      пункт 65 изложить в следующей редакции:

      "65. Правление единого регистратора обеспечивает своевременное и качественное устранение нарушений и недостатков, выявленных по результатам внутреннего аудита, а также выполнение рекомендаций службы внутреннего аудита и отчитывается по их результатам перед советом директоров.";

      приложение к Требованиям по наличию системы управления рисками для организации, осуществляющей деятельность по ведению системы реестров держателей ценных бумаг, изложить в редакции согласно приложению к настоящему постановлению;

      в Перечне нормативных правовых актов Республики Казахстан по вопросам регулирования, контроля и надзора финансового рынка и финансовых организаций, в которые вносятся изменения, утвержденном указанным постановлением:

      в пункт 2 внесены изменения на казахском языке, текст на русском языке не изменяется.

      2. Департаменту надзора за субъектами рынка ценных бумаг (Хаджиева М.Ж.) в установленном законодательством порядке обеспечить:

      1) совместно с Департаментом правового обеспечения

      (Досмухамбетов Н.М.) государственную регистрацию настоящего постановления в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

      2) направление настоящего постановления на официальное опубликование в информационно-правовой системе "Әділет" республиканского государственного предприятия на праве хозяйственного ведения "Республиканский центр правовой информации Министерства юстиции Республики Казахстан" (далее – информационно-правовая система "Әділет") в течение десяти календарных дней после его государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

      3) размещение настоящего постановления на официальном интернет-ресурсе Национального Банка Республики Казахстан после его официального опубликования.

      3. Департаменту международных отношений и связей с общественностью (Казыбаев А.К.) обеспечить направление настоящего постановления на официальное опубликование в периодических печатных изданиях в течение десяти календарных дней после его государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан.

      4. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на заместителя Председателя Национального Банка Республики Казахстан Кожахметова К.Б.

      5. Настоящее постановление вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

Председатель


Национального Банка

К. Келимбетов

      СОГЛАСОВАНО"

      Председатель Комитета по статистике

      Министерства национальной экономики

      Республики Казахстан

      А. Смаилов_________________

      _____ ____________ 2015 года

  Приложение
к постановлению Правления
Национального Банка
Республики Казахстан
от 24 апреля 2015 года № 55
Приложение
к Требованиям по наличию системы
управления рисками для организации,
осуществляющей деятельность по ведению
системы реестров держателей ценных бумаг

      Форма, предназначенная для сбора административных данных

      Информация о деятельности по управлению рисками единого регистратора

      Отчетный период: с "___"________по "___"________20__года

      Индекс формы: RISK_TISR1

      Периодичность: ежеквартальная

      Представляет: единый регистратор

      Куда представляется форма: Национальный Банк Республики Казахстан

      Срок представления: не позднее пятнадцатого числа месяца, следующего за отчетным кварталом

      Форма

      ______________________________________________

      (наименование единого регистратора)

      с "___"________ по "___"________20__года

№ п/п

Описание

рискового события

Вид

(виды)

риска

Возникновение

рискового события

Описание

причин

возник-

новения

рисков

Форма и

размер

последствий/

потерь в

результате

возникновения

рисков

Информация

о мерах,

принятых

в целях

снижения

рисков,

возникших

за

отчетный

период

Крат-

ность

количество

случаев

Меры

сроки

их

реализации

месяц 1

месяц 2

месяц 3





1

2

3

4

5

6

7

8

9

1.









2.









3.










      Первый руководитель единого регистратора (на период его отсутствия -

      лицо, его замещающее)

      ________________ ______________

      подпись дата

      Руководитель подразделения, осуществляющего управление рисками

      ________________ ______________

      подпись дата

      Руководитель службы внутреннего аудита

      ________________ ______________

      подпись дата

      Пояснение по заполнению формы,

      предназначенной для сбора административных данных

      Информация о деятельности по управлению рисками единого регистратора

      1. Общие положения

      1. Настоящее пояснение (далее - Пояснение) определяет единые требования по заполнению формы "Информация о деятельности по управлению рисками единого регистратора" (далее – Форма).

      2. Форма разработана в соответствии со статьей 52 Закона Республики Казахстан от 2 июля 2003 года "О рынке ценных бумаг".

      3. Форма составляется единым регистратором ежеквартально и заполняется за отчетный квартал.

      4. Форму подписывает первый руководитель (на период его отсутствия – лицо, его замещающее), руководитель подразделения, осуществляющего управление рисками, руководитель службы внутреннего аудита.

      2. Пояснение по заполнению Формы

      5. В Форме указывается информация о деятельности единого регистратора по управлению рисками.

      6. В графе 2 описываются рисковые события, возникшие в деятельности единого регистратора за отчетный период.

      7. В графе 3 указывается вид (виды) риска, к которому относится рисковое событие, указанное в графе 2 Формы.

      8. В графе 4 указывается кратность возникновения рискового события, указанного в графе 2 Формы, за период с начала деятельности единого регистратора (впервые, повторно).

      9. В графе 5 указывается помесячно количество случаев возникновения рискового события, указанного в графе 2 Формы, за отчетный период.

      10. В графе 6 указываются причины возникновения рискового события, указанного в графе 2 Формы, в деятельности единого регистратора за отчетный период.

      11. В графе 7 указывается форма и размер последствий (потерь), в том числе убытков, в результате возникновения рискового события, указанного в графе 2 Формы.

      12. В графе 8 указывается информация о мерах, принятых единым регистратором по снижению рисков, возникших в деятельности единого регистратора за отчетный период.

      13. В графе 9 указывается информация о сроках реализации мер, указанных в графе 8 Формы.

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының "Бағалы қағаздарды ұстаушылар тiзiлiмдерiнiң жүйесін жүргізу жөніндегі қызметті жүзеге асыратын ұйымның тәуекелдерді басқару жүйесінің болуына қойылатын талаптарды бекіту және Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне өзгерістер енгізу туралы" 2012 жылғы 24 тамыздағы № 276 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2015 жылғы 24 сәуірдегі № 55 қаулысы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылы 24 шілдеде № 11749 тіркелді. Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2018 жылғы 28 желтоқсандағы № 318 қаулысымен.

      Ескерту. Күші жойылды – ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 28.12.2018 № 318 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін жетілдіру мақсатында ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

      1. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының "Бағалы қағаздарды ұстаушылар тiзiлiмдерiнiң жүйесін жүргізу жөніндегі қызметті жүзеге асыратын ұйымның тәуекелдерді басқару жүйесінің болуына қойылатын талаптарды бекіту және Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне өзгерістер енгізу туралы" 2012 жылғы 24 тамыздағы № 276 қаулысына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 7993 тіркелген, 2012 жылғы 27 желтоқсанда "Егемен Қазақстан" газетінде № 852-856 (27927) жарияланған) мынадай өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін:

      осы қаулымен бекітілген Бағалы қағаздарды ұстаушылар тiзiлiмдерiнiң жүйесін жүргізу жөніндегі қызметті жүзеге асыратын ұйымның тәуекелдерді басқару жүйесінің болуына қойылатын талаптарда:

      1-тармақта:

      3) және 8) тармақшалар алынып тасталсын;

      14) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

      "14) нарықтық тәуекел - нарықтық пайыздық мөлшерлеменің, шетел валюталары бағамдарының, қаржы құралдарының, тауарлардың нарықтық құнының тиімсіз өзгеруіне байланысты қаржылық шығындар туындау ықтималдығы;";

      19) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

      "19) тәуекелдерді басқару жүйесі - бірыңғай тіркеушінің үздіксіз қызметін және тұрақты жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін оның тәуекелдерін уақтылы анықтау, бағалау, бақылау және мониторингілеу мақсатында бірыңғай тіркеуші қабылдаған процестердің, рәсімдердің және әдістердің жиынтығы;";

      22) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

      "22) ішкі бақылау жүйесі - бірыңғай тіркеуші:

      бірыңғай тіркеушінің қысқамерзімді және ұзақмерзімді мақсаттарының іске асырылуын қамтамасыз ету;

      тәуекелдерді басқарудың тиімділігін, активтердің сақталуын қамтамасыз етуді қоса, бірыңғай тіркеуші қызметінің операциялық және қаржылық тиімділігін қамтамасыз ету;

      ішкі және сыртқы пайдаланушылар үшін, сондай-ақ ақпараттық қауіпсіздік үшін қаржылық, реттеуші және басқа есептіліктің толықтығын, дәйектілігін және уақтылылығын қамтамасыз ету;

      бірыңғай тіркеуші және оның қызметкерлері өзінің міндеттерін орындау барысында Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілерінің және бірыңғай тіркеушінің ішкі құжаттарының талаптары орындалуын қамтамасыз ету;

      бірыңғай тіркеуші және оның қызметкерлері қызметіндегі кемшіліктерді уақтылы анықтау және жою;

      бірыңғай тіркеуші және оның қызметкерлерінің заңға қарсы қызметті жүзеге асыруына, оның ішінде алаяқтыққа, теріс пайдалануға, қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға кірісуіне жол бермеу үшін қабылдаған процестердің, рәсімдердің және әдістердің жиынтығы;";

      4 және 5-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

      "4. Бірыңғай тіркеуші тоқсан сайын есептік тоқсаннан кейінгі айдың 15-нен кешіктірмей уәкілетті органға Талаптардың қосымшасына сәйкес есепті тоқсанға бірыңғай тіркеушінің тәуекелдерді басқару бойынша қызмет туралы ақпаратты ұсынады.

      Бірыңғай тіркеуші тұрақты түрде, бірақ жылына бір реттен кем емес, тәуекелдерді басқару жүйесінің Талаптарға сәйкестігін (сәйкессіздігін) дербес бағалауды жүргізеді.

      Бірыңғай тіркеуші тәуекелдерді басқару жүйесінде кемшіліктерді анықтаған жағдайда уәкілетті органға бірыңғай тіркеушінің директорлар кеңесі бекіткен анықталған кемшіліктерді жою бойынша іс-шаралар жоспарын ұсынады.

      Осы тармақтың үшінші бөлігінде көрсетілген іс-шаралар жоспарында анықталған кемшіліктер, жөндеуді қажет ететін, оларды жөндеу үшін қажетті іс-шаралар, іс-шаралардың орындалуына жауапты адамдар және нақты мерзімдері туралы ақпараттан тұрады.

      5. Талаптардың 39-1-тармағында көзделген стресс-тестинг жүргізу кезеңділігіне қойылатын талаптарды қоса, бірыңғай тіркеушінің тәуекелдерді басқару саясатында көзделген тәртіпте бірыңғай тіркеуші тәуекелдердің негізгі түрлері бойынша (кредиттік, операциялық, нарықтық және өтімділікті жоғалту тәуекелі) стресс-тестинг жүргізеді.";

      6 және 7-тармақтар алынып тасталсын;

      8-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "8. Бірыңғай тіркеушіде тәуекелдерді басқару жүйесінің болуы бірыңғай тіркеуші қызметінің корпоративтік басқару, бағалы қағаздар нарығында жүзеге асырылатын қызметтің кәсіби түрі шеңберінде операциялар жүргізу тәжірибесінің, активтерді және міндеттемелерді басқару тәжірибесінің болу, бағалы қағаздарды ұстаушылар тізілімдері жүйесінің және бірыңғай тіркеуші пайдаланатын ақпараттық және ақпараттық-коммуникациялық жүйелердің жұмыс істеу талаптарына сәйкестігін көздейді.";

      9-тармақтың 9) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:

      "9) бірыңғай тіркеуші және оның қызметкерлері Қазақстан Республикасының заңнамасында, сондай-ақ бірыңғай тіркеушінің ішкі құжаттарында белгіленген талаптарын сақтау мониторингі;";

      10 және 11-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

      "10. Тәуекелдерді басқару жүйесі мынадай ішкі құжаттардың:

      1) бірыңғай тіркеушінің тәуекелдерді басқару жөніндегі саясатының;

      2) бірыңғай тіркеушінің меншікті активтерін инвестициялау тәртібінің;

      3) ішкі бақылауды және ішкі аудитті жүзеге асыру рәсімдерінің;

      4) қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимылдарға бағытталған рәсімдердің;

      5) бірыңғай тіркеушіде орын алған және әлеуетті мүдделер қақтығысын басқару рәсімдерінің;

      6) бағалы қағаздар нарығында коммерциялық құпияны және инсайдерлік ақпаратты құрайтын және оларды бірыңғай тіркеушінің, оның қызметкерлерінің немесе үшінші тұлғалардың өз мүдделерінде пайдалануға жол бермейтін мәліметтердің сақталуын қамтамасыз ету қағидаларының;

      7) бағалы қағаздарды шығару, орналастыру және айналысқа жіберу бойынша олардың қызметінің тәртібін реттейтін Қазақстан Республикасының бағалы қағаздар нарығы туралы заңнамасының талаптарына және бірыңғай тіркеушінің ішкі құжаттарына сәйкес келу мәніне эмитенттердің және бағалы қағаздарды ұстаушылардың мониторингі мен бақылаудың тәртібін және талаптардың;

      8) бірыңғай тіркеушінің ақпараттық саясатының;

      9) техника қауіпсіздігі бойынша нұсқаулықтың;

      10) ақпараттық жүйелердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі нұсқаулықтың;

      11) эмитенттердің және (немесе) бағалы қағаздарды ұстаушылар бұйрықтарының уақтылы орындалмауын және (немесе) орындалмауын, сондай-ақ бағалы қағаздарды ұстаушылар тізілімдерінің жүйесіне деректердің қате енгізілуін алдын алуға бағытталған рәсімдердің;

      12) қолданыстағы бірыңғай тіркеуші қызметінің операциялық процестерін бақылаудың тиімділігін оңтайландыру бойынша рәсімнің;

      13) бірыңғай тіркеушінің қызметін жүзеге асыру барысында ақпаратты жасау, пайдалану және ашу рәсімдерінің;

      14) резервтік техникалық орталыққа қойылатын талаптардың;

      15) бірыңғай тіркеушінің мұрағат үй-жайына қойылатын талаптардың;

      16) ақпаратты уақытылы және толық көлемде дайындауға және бірыңғай тіркеушінің директорлар кеңесіне беруге жауапты бірыңғай тіркеушінің тұлғаларын, құрылымдық бөлімшелерін, органдарын көрсете отырып, бірыңғай тіркеушінің директорлар кеңесіне бірыңғай тіркеушінің қызметі туралы басқару ақпаратын қалыптастыру критерийінен, құрамынан, жиілігінен және беру нысанынан тұратын директорлар кеңесінің міндеттерін тиімді орындау мақсатында бірыңғай тіркеуші қызметінің барлық бағыттары бойынша толық, дәйекті және уақтылы ақпаратты директорлар кеңесіне тұрақты негізде беруін қамтамасыз ететін басқару ақпарат жүйесінің жұмыс істеу тәртібінің;

      17) бірыңғай тіркеушіге трансфер-агент қызметін көрсететін ұйымдармен өзара іс-әрекет ету талаптары мен тәртібінің;

      18) ақпараттық, ақпараттық-коммуникациялық жүйелер мен технологияларды қоса алғанда, бірыңғай тіркеушінің бағдарламалық-техникалық қамтамасыз етуіне аудит жүргізу тәртібінің болуын көздейді.

      11. Бірыңғай тіркеушінің тәуекелдерді басқару жөніндегі саясаты мыналарды:

      1) тәуекелдерді басқару жөніндегі бірыңғай тіркеушінің директорлар кеңесінің, басқармасының, бөлімшесінің және тәуекелдерді басқару саласы бойынша басқа бөлімшелердің және филиалдардың өкілеттіктері мен функционалдық міндеттерін, сондай-ақ осы органдардың, бөлімшелердің және филиалдардың арасында ақпарат алмасу тәртібін;

      2) бірыңғай тіркеушінің қызметіне және бағалы қағаздарды ұстаушылардың тізілімдері жүйесінің жұмыс істеуіне байланысты тәуекелдер көрсеткіштерінің сандық мәндерін анықтау тәртібін қоса алғанда, тәуекелдерді сәйкестендіру және бағалау жөніндегі рәсімдерді, сондай-ақ бірыңғай тіркеушінің ішкі құжаттарына сәйкес тәуекелдер көрсеткіштерінің барынша жоғары шекті мәндерін анықтау жөніндегі рәсімдерді;

      3) стресс-тестинг әдіснамасын қоса алғанда, кредит тәуекелінің, операция тәуекелінің, нарық тәуекелінің және өтімділік залалы тәуекелінің стресс-тестингін жүзеге асыру тәртібін;

      4) бірыңғай тіркеушінің, оның филиалдарының қызметі және бағалы қағаздарды ұстаушылар тізілімдерінің жүйесі жұмыс істеу барысында туындайтын тәуекелдерді басқару жөніндегі шараларды;

      5) осы тармақтың 2) тармақшасында белгіленген рәсімдердің тиімділігі, бірыңғай тіркеушінің тәуекелдер көрсеткіштерінің мәндерін бағалау және тәуекелдерді басқару жөніндегі шаралардың барабарлығы мониторингінің тетігін;

      6) осы тармақтың 2) тармақшасында белгіленген рәсімдерге және осы тармақтың 4) тармақшасында белгіленген шараларға сәйкес келмеген жағдайда қабылданатын шаралар тиімділігі мониторингінің тетігін;

      7) сәйкестендiрiлген (анықталған) тәуекелдердiң мониторингi, бағалау және бақылау бойынша рәсiмдердi, оның iшiнде:

      бірыңғай тіркеушінің тәуекелдерді басқару жөніндегі бөлімшесі бірыңғай тіркеушінің және оның филиалдарының басқа бөлімшелерімен бірлесе отырып, тәуекелдер мониторингі және сәйкестендіру бойынша қабылдайтын шараларын;

      тәуекелдердің туындау жиілігін бағалау, осы тәуекелдер ықпал еткен кейіннен деңгейлеуді және тәуекелдер көрсеткіштерінің барынша жоғары шекті мәндерін белгілеуді қоса алғанда, бірыңғай тіркеушінің тәуекелдерді басқару жөніндегі бөлімшесі жүзеге асыратын тәуекелдерді бағалауды;

      тәуекелдер көрсеткіштері мәндерінің және тәуекелдер көрсеткіштерінің ең жоғары жол берілетін мәндерінің өзгеру, сондай-ақ тәуекелдер көрсеткіштері мәндерінің тәуекелдер көрсеткіштерінің ең жоғары жол берілетін мәндеріне сәйкес келмеген жағдайда тәуекелдерді азайту мақсатында қабылданатын шаралар мониторингі қамтылатын бірыңғай тіркеушінің тәуекелдерді басқару жөніндегі бөлімшесі жүргізетін тәуекелдер мониторингін;

      зиян келтіретiн және (немесе) бірыңғай тіркеушінің бедел және құқықтық тәуекелдерiне ықпал ететін кез келген елеулі жағдайлар туралы есептiлікті директорлар кеңесiне дереу беру тетігін айқындайды.";

      19-тармақтың 2) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:

      "2) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының 2014 жылғы 27 тамыздағы № 167 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 9803 тіркелген) бекітілген Бағалы қағаздарды ұстаушылар тізілімдерінің жүйесін жүргізу жөніндегі нұсқаулықтың 89-тармағында көрсетілген жағдайларда орындаудан бас тарту үшін негіздемелердің болуына эмитенттердің және (немесе) бағалы қағаздарды ұстаушылардың ұсынылатын бұйрықтарын тексеру тәртібін;";

      мынадай редакциядағы 26-1-тармақпен толықтырылсын:

      "26-1. Бірыңғай тіркеушінің мынадай талаптарға сәйкес келетін мұрағат құжаттарын сақтауды қамтамасыз етуге арналған үй-жайлары болады:

      1) бірыңғай тіркеушінің бас офисіндегі жеке үй-жай мұрағат құжаттарын сақтауға бейімделген;

      2) құжаттарды сақтауға арналған мұрағат сақтау орнында құжаттарды сақтаудың нормативтік талаптары мен параметрлерін: сақтаудың температуралық-ылғалдылық, жарық, санитарлық-гигиеналық, күзет режимдерінің жасалуы және сақталуы қамтамасыз етіледі;

      3) мұрағат қызметкерлерінің жұмыс бөлмелері және бірыңғай тіркеуші қызметкерлерінің үй-жайлары мұрағат сақтау орнынан оқшауланған;

      4) мұрағат сақтау орны химиялық заттарды, тағам өнімдерін сақтауға және қолдануға байланысты зертханалық, өндірістік және қойма үй-жайларынан алшақ орналасады және олармен ортақ желдеткіш арналары болмайды;

      5) мұрағат сақтау орны өрт шығу қауіпсіздігімен қамтамасыз етіледі, өрт сөндіру дабылымен жабдықталады және су баспауына кепілдік берiледi. Жалпы және әр қабаттағы ажыратқыштар мұрағат сақтау орнынан тыс орналастырылады. Мұрағат сақтау орнында газ, су жүргізетін, канализациялық және өзге де магистралды құбырлар орналастырылмайды;

      6) мұрағат сақтау орны күзет дабылымен жабдықталады;

      7) мұрағат сақтау орны стационарлық немесе жылжымалы металл стеллаждарымен жабдықталады.";

      27-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "27. Бірыңғай тіркеушінің филиалдарында мұрағат құжаттарын қауіпсіз орналастыру үшін техникалық үй-жайлары бар.

      Негізінде бірыңғай тіркеушінің филиалдары бағалы қағаздарды ұстаушылар тізілімдерінің жүйесіне енгізетін құжаттар бірыңғай тіркеушінің деректер базасында кейіннен сақтау үшін бірыңғай тіркеушіге электрондық нысанда сканерленуге және жіберілуге тиіс.";

      33-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "33. Бірыңғай тіркеуші өз қызметiнде тәуекелдердiң мынадай түрлерiн:

      1) операция тәуекелдерін;

      2) құқықтық тәуекелдердi;

      3) бедел тәуекелдерін;

      4) нарық тәуекелдерін;

      5) кредит тәуекелдерін;

      6) өтiмдiлiкті жоғалту тәуекелдерiн;

      7) бірыңғай тіркеушінің тәуекелдердi басқару жөнiндегi саясатына сай айқындалатын тәуекелдерді басқаруды жүзеге асырады.";

      34-тармақтың 12) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:

      "12) бағалы қағаздарды ұстаушылар тізілімдерінің жүйесiн, бірыңғай тіркеуші пайдаланатын ақпараттық және ақпараттық-коммуникациялық жүйелер мен технологияны қоса алғанда, бірыңғай тіркеушінiң және оның филиалдарының бағдарламалық-техникалық қамтамасыз етудiң жұмыс істеуінде қателер мен iркiлiстердiң туындау ықтималдығымен;";

      мынадай редакциядағы 34-1-тармақпен толықтырылсын:

      "34-1. Операциялық тәуекелді басқару кезінде бірыңғай тіркеуші операциялық тәуекелді басқарудың мынадай әдістерін қолданады:

      1) тәуекелдің негізгі индикаторларын қолдану;

      2) тәуекелдер картасын қалыптастыру;

      3) шығындар бойынша ішкі деректерді жинауды жүзеге асыру және талдау;

      4) бизнес-процестерді сипаттау (реттеу);

      5) аудиторлық тексерулердің нәтижелерін пайдалану.

      Тәуекелдің негізгі индикаторлары – бірыңғай тіркеушінің тәуекелге ұшырағыштығы дәрежесін сипаттайтын және олардың негізінде бірыңғай тіркеушінің тәуекелдің күрделі деңгейіне жақындау дәрежесі анықталатын және тәуекелді азайту бойынша шаралар қабылданатын сандық көрсеткіштер. Оның ішінде кадрлардың тұрақтамауы, жаңылыс операциялардың жиілігі және күрделілігі, ақпараттық-технологиялық жүйелер іркілісінің ұзақтығы тәуекелдің негізгі индикаторлары болып табылады.

      Тәуекел картасы – осал жақтарын анықтау және тәуекелдерді басқару бойынша кейінгі іс-әрекеттердің басымдығы бойынша жіктеу үшін түрлі бизнес-процестерге және (немесе) бірыңғай тіркеушінің құрылымдық бөлімшелеріне тән тәуекелдердің түрлерін және деңгейін сипаттау.

      Шығындар бойынша ішкі деректерді жинау және талдау (шығындар бойынша деректер базасын жүргізу) – операциялық шығындар туралы ақпарат негізінде операциялық тәуекелге ұшырағыштықты және ішкі бақылау тиімділігін бағалауға мүмкіндік беретін процесс. Шығындардың туындау жағдайларын талдау ірі шығындардың себептері туралы ұғымды және бақылау жүйесіндегі іркілістердің эпизодтық немесе жүйелі болып табылатыны туралы ақпаратты білдіреді.

      Бизнес-процестерді сипаттау (реттеу) – бірыңғай тіркеушінің құрылымдық бөлімшелері бизнес-процестердің негізгі кезеңдерін, қызмет түрлерін, ұйымдық функцияларды анықтайтын процесс. Бизнес-процестерді сипаттау (реттеу) жеке тәуекелдерді, тәуекелдер арасындағы өзара тәуелділікті, тәуекелдерді бақылау мен басқарудың кемшіліктерін анықтауға мүмкіндік береді.

      Аудиторлық тексерулер нәтижелері операциялық тәуекелді басқарған кезде қосымша ақпарат көзі ретінде пайдаланылады.";

      36-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "36. Тәуекелдерді басқаруды жүзеге асыратын бөлімше бірыңғай тіркеушінің мүдделі бөлiмшелерiмен бірлесіп, мыналар:

      1) бірыңғай тіркеушінің қызметіне және (немесе) оның ағымдағы жағдайына қатысты мемлекеттік органдардың, бағалы қағаздар нарығы субъектiлерiнiң, нарық талдаушыларының қарама-қайшы және (немесе) келеңсіз өтiнiштерiнiң;

      2) ресми емес дереккөздерден алынған ақпараттың рөлін күшейту - бірыңғай тіркеуші қызметкерлерiнiң, сол сияқты үшiншi тұлғалардың шындыққа сәйкес келмейтін келеңсіз ақпаратты таратудың;

      3) бірыңғай тіркеуші туралы келеңсіз ақпаратқа бұқаралық ақпарат құралдарына қызығушылықтың өсуінің;

      4) бірыңғай тіркеушінің беделіне келеңсіз ықпал етуге қабілетті факторлардың салдарынан туындайтын бедел тәуекелдерін басқаруды және азайтуды қамтамасыз етеді.";

      мынадай редакциядағы 39-1-тармақпен толықтырылсын:

      "39-1. Тәуекелдерді басқару бойынша бөлімше мүдделі бөлімшелермен бірлесіп мерзімді негізде, бірақ тоқсанына кемінде бір рет стрестік жағдайларды іске асыру салдарынан кредиттік, операциялық, нарықтық тәуекелдердің, өтімділікті жоғалту тәуекелінің және ықтимал күтілетін шығындарды бағалау әлеуетті қауіпінің көздерін анықтау үшін стресс-тестинг жүргізеді.

      Кредиттік, операциялық, нарықтық тәуекелдер және өтiмдiлiктi жоғалту тәуекелі бойынша стресс-тестинг сценарийлерін директорлар кеңесі бекітеді.

      Стресс-тестинг сценарийлерін әзірлеген кезде пайдаланылатын қателерді бірыңғай тіркеуші дербес, оның ішінде тарихи оқиғаларды және деректерді талдау, жалпы экономикалық, нарықтық конъюнктура, бірыңғай тіркеушінің ағымдағы профиль-тәуекелі және болашақ даму жоспарлары негізінде анықтайды.

      Стресс-тестинг мынадай әдістерді пайдалану жолымен жүргізіледі:

      сценарийлік талдау;

      сезімталдықты талдау;

      бірыңғай тіркеушінің ішкі құжаттарымен айқындалған өзге де әдістер.

      Сценарийлік талдау ерекше, бірақ ықтимал оқиғасы басталған жағдайда, бірыңғай тіркеушінің қызметіне бірқатар тәуекел факторының әлеуетті бір уақытта әсер етуін бағалауға мүмкіндік береді.

      Сезімталдықты талдау бірыңғай тіркеушінің қаржылық жай-күйіне және қызметінің жекелеген бағыттарына тікелей әсерін, берілген тәуекел факторының өзгеруін бағалайды.

      Сценарийлік талдау әдісін пайдаланған кезде стресс-тестингінің уақытша горизонты кемінде бір жылды құрайды және бір жылға дейін – сезімталдықты талдауды пайдалану кезінде.

      Стресс-тестингті жүзеге асырған кезде шығындардың барынша көп рұқсат етілген мөлшерін анықтау мақсатында бірыңғай тіркеушінің қызметінің барлық бағытына стресс-сценарийлеріне әсерін бағалауды қамтамасыз етіледі.

      Директорлар кеңесі жиі негізде, бір жылда кемінде бір рет стресс-тестинг сценарийлерін, оның ішінде жалпы экономикалық, нарықтық конъюнктура деректерін, бірыңғай тіркеушінің ағымдағы профиль-тәуекелінің өзгеруіне байланысты қайта қарауды жүзеге асырады.";

      44 және 45-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

      "44. Бірыңғай тіркеушінің тәуекелдердi басқару жөнiндегi бөлiмшесi директорлар кеңесіне және басқармаға кредиттік, операциялық, нарықтық тәуекелдері бойынша және өтімділік залалы тәуекелі бойынша стресс-тестинг нәтижелерін, сондай-ақ бағалы қағаздарды ұстаушылар тізілімдерінің жүйесін жүргізу процесiнiң бұзылуына әкеп соқтырған техникалық iркiлiстер және жағдайлар туралы мәліметтерді ұсынады.

      45. Бірыңғай тіркеушінің басқармасы бағалы қағаздарды ұстаушылар тізілімдерінің жүйесін жүргізудің үздіксіз процесiнiң бұзылуына әкеп соққан техникалық iркiлiстер және жағдайлар туралы ақпаратты олар басталған күннен кейiнгi келесі күн iшiнде уәкiлеттi органға беруді қамтамасыз етеді.";

      58-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "58. Директорлар кеңесі:

      1) бірыңғай тіркеуші қызметінің барлық аспектілері бойынша ішкі бақылау және тәуекелдерді басқару жүйесінің тиімді жұмыс істеуін тексеру және объективті бағалау;

      2) ішкі бақылау және тәуекелдерді басқару жүйесінің жағдайына объективті баға, сондай-ақ оларды жетілдіру бойынша ұсынымдар беру арқылы бірдей ішкі бақылау жүйесінің болуын және жұмыс істеуiн қамтамасыз ету бойынша қызметтерін жүзеге асырған кезде туындайтын міндеттерді шешу мақсатында ішкі аудит қызметі құрылады.";

      60, 61 және 62-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

      "60. Бағалы қағаздарды ұстаушылар тізілімдерінің жүйесін жүргізу жөніндегі қызметке тартылған бөлімшенің қызметін тексеруді ішкі аудит қызметі кемінде алты айда бір рет кезеңділігімен жүзеге асырады.

      Бірыңғай тіркеуші филиалдарының, сондай-ақ бағалы қағаздарды ұстаушылар тізілімдерінің жүйесін жүргізу жөніндегі қызметті жүзеге асыруға тартылмаған бөлімшенің қызметін тексеруді ішкі аудит қызметі кемінде екі жылда бір рет кезеңділігімен және (немесе) негізгі бөлімшелердің жоспарлы тексерулер жүргізу процесінде жүзеге асырады.

      61. Iшкi аудит қызметі директорлар кеңесі бекiтетiн iшкi аудиттің жылдық жоспары мен iшкi аудит бағдарламасын жасайды.

      Ішкі аудиттің жылдық жоспары ішкі аудит қызметін реттейтін бірыңғай тіркеушінің ішкі құжаттарына сәйкес тәуекелге бағытталған тәсіл негізінде әзірленеді және ішкі аудит бойынша кезеңге жоспарланатын жұмыс кестесін қамтиды.

      Ішкі аудиттің жылдық жоспары мынадай ақпаратты қамтиды:

      аудит ауқымы;

      ұйымдық және функционалдық бөлімшелерін, аудитке жататын бірыңғай тіркеушінің қызметкерлерінің, процесстерінің ұйымдық және функционалдық бөлімшелерінің анықтамасын қоса алғанда аудитке жататын бағыттары;

      аудитті жүргізу мерзімдері;

      қажетті кадрлық және өзге де ресурстары;

      бірыңғай тіркеушінің ішкі құжаттарымен көзделген өзге де мәліметтерді қамтиды.

      Ішкі аудит бағдарламасы әрбір аудиторлық тапсырма үшін әзірленеді және мынадай ақпарат қамтылады:

      мақсаттар мен міндеттер;

      аудит объектілері;

      қажетті ақпарат көздері;

      аудиторлық тапсырманы орындау мерзімдері;

      қажетті ресурстар, оның ішінде аудиторлар құрамы;

      аудиторлық іс-шаралардың тізбесі және аудиторлық тапсырманы іске асыру шеңберінде қарауды талап ететін мәселелер;

      бірыңғай тіркеушінің ішкі құжаттарымен көзделген өзге де мәліметтер.

      62. Мыналар:

      1) iшкi бақылау жүйесiнiң тиiмдiлiгiн тексеру мен бағалау;

      2) бірыңғай тіркеушінің тәуекелдердi бағалау әдiстемесiнiң және тәуекелдерді басқару процессінің қолдану толықтығын және тиiмдiлiгiн тексеру;

      3) ішкі аудит қызметі туралы директорлар кеңесіне арналған есептілікті әзірлеу;

      4) деректер базасының тұтастығы мен оларды рұқсат берiлмеген кiруден қорғауды, күтпеген жағдайларда iс-қимыл жоспарының болуын қоса отырып, бағалы қағаздарды ұстаушылардың тізілімдері жүйесінің және бірыңғай тіркеуші пайдаланатын ақпараттық және ақпараттық-коммуникациялық жүйелерiнiң жұмыс істеу тиiмдiлiгiн тексеру;

      5) бухгалтерлік есеп жүргізудің және есептілікті жасаудың дәйектілігін, толықтығын, объективтiлiгi мен уақтылығын, сондай-ақ ақпарат пен есептiлiктiң жинақтау мен берудiң сенiмдiлiгiн және уақтылығын тексеру;

      6) сыртқы немесе ішкі аудиторлар анықтаған бухгалтерлік есептегі немесе ішкі аудиттегі кез келген елеулі кемшіліктерге мониторинг жүргізу;

      7) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мәлiметтер берудің дәйектілігін, толықтығын, объективтiлiгi мен уақтылығын тексеру;

      8) бірыңғай тіркеуші мүлiгiнiң сақталуын қамтамасыз етудiң қолданылатын тәсiлдерiн (әдiстерiн) тексеру;

      9) бірыңғай тіркеуші жасаған операцияларының экономикалық мақсатқа сай екенiн және тиiмдiлiгiн бағалау;

      10) iшкi бақылау процестерi мен рәсiмдерiн тексеру;

      11) деректер базасының тұтастығын және оларды санкция берiлмеген рұқсаттан қорғауды бақылау, штаттық емес жағдайда iс-қимыл жоспарының болуын қоса отырып, бірыңғай тіркеушінің ақпараттық-бағдарламалық кешенінің жұмыс iстеу тиiмдiлiгiн тексеру;

      12) бірыңғай тіркеушінің қызметкерлерiн басқару қызметiнiң жұмысын бағалау;

      13) бірыңғай тіркеуші бөлiмшелерiнiң тексеру нәтижелерi бойынша бірыңғай тіркеушінің бөлiмшелерi, филиалдары мен органдары қабылдаған тәуекелдер деңгейiн төмендетуді қамтамасыз ететін шараларының тиiмдiлiгiне бақылауды жүзеге асыру;

      14) бірыңғай тіркеушінің iшкi құжаттарымен iшкi аудит қызметiнiң құзыретіне жатқызылған мәселелерді қарау iшкi аудит қызметiнiң негiзгi функциялары болып табылады.";

      65-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "65. Бірыңғай тіркеушінің басқармасы ішкі аудиттің нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды және кемшіліктерді уақтылы және сапалы жоюды, сондай-ақ ішкі аудит қызметінің ұсынымдарын орындауды қамтамасыз етеді және олардың нәтижелері бойынша директорлар кеңесінің алдында есеп береді.";

      Бағалы қағаздарды ұстаушылар тізілімдерінің жүйесін жүргізу жөніндегі қызметті жүзеге асыратын ұйымның тәуекелдерді басқару жүйесінің болуына қойылатын талаптарына қосымша осы қаулының қосымшасына сәйкес редакцияда жазылсын;

      көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасының қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау мәселелері бойынша өзгерістер енгізілетін нормативтік құқықтық актілерінің тізбесінде:

      2-тармақта:

      бірінші және екінші абзацтар мынадай редакцияда жазылсын:

      "Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігі Басқармасының "Орталық депозитарий қызметін жүзеге асыру ережесін бекіту туралы" 2008 жылғы 29 желтоқсандағы № 238 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 5531 тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілген:

      көрсетілген қаулымен бекітілген Орталық депозитарий қызметін жүзеге асыру ережесінде:";

      төртінші абзац мынадай редакцияда жазылсын:

      "3. Орталық депозитарийдің ұйымдық құрылымына мыналарды жүзеге асыратын жекелеген бөлімшелер енгізіледі:";

      он бірінші абзац мынадай редакцияда жазылсын:

      "Осы тармақтың 4) тармақшасында белгіленген талап орталық депозитарий қаржы құралдарымен мәмілелер жөніндегі клиринг қызметін жүзеге асырған кезде қолданылады.";

      он төртінші абзац мынадай редакцияда жазылсын:

      "3-3. Орталық депозитарийдің атқарушы органы инвестициялық комитетінің мүшелерін сайлауды жүзеге асырады.";".

      2. Бағалы қағаздар нарығының субъектілерін қадағалау департаменті (Хаджиева М.Ж.) заңнамада белгіленген тәртіппен:

      1) Құқықтық қамтамасыз ету департаментімен (Досмұхамбетов Н.М.) бірлесіп осы қаулыны Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

      2) осы қаулыны Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде "Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің республикалық құқықтық ақпарат орталығы" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнының "Әділет" ақпараттық-құқықтық жүйесінде (бұдан әрі – "Әділет" ақпараттық-құқықтық жүйесі) ресми жариялауға жіберуді;

      3) осы қаулы ресми жарияланғаннан кейін оны Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің интернет-ресурсына орналастыруды қамтамасыз етсін.

      3. Халықаралық қатынастар және жұртшылықпен байланыс департаменті (Қазыбаев А.Қ.) осы қаулыны Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде мерзімді баспасөз басылымдарында ресми жариялауға жіберуді қамтамасыз етсін.

      4. Осы қаулының орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Төрағасының орынбасары Қ.Б. Қожахметовке жүктелсін.

      5. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Ұлттық Банк


Төрағасы

Қ. Келімбетов

      "КЕЛІСІЛДІ"

      Қазақстан Республикасы

      Ұлттық экономика министрлігінің

      Статистика комитетінің Төрағасы

      Ә. Смайылов_________________

      2015 жылғы _____ ___________

  Қазақстан Республикасының
Ұлттық Банкі Басқармасының
2015 жылғы 24 сәуірдегі
№ 55 қаулысына қосымша
  Бағалы қағаздарды ұстаушылар
тізілімдерінің жүйесін жүргізу
жөніндегі қызметті жүзеге
асыратын ұйымның тәуекелдерді
басқару жүйесінің болуына
қойылатын талаптарына қосымша

Әкімшілік деректер жинақтауға арналған нысан

      Бірыңғай тіркеушінің тәуекелдерін басқару қызметі туралы ақпарат

      Есепті кезең: 20__жылғы "___"________ - "___"________аралығы

      Индекс: RISK_TISR1

      Кезеңділігі: тоқсан сайын

      Ұсынады: бірыңғай тіркеуші

      Нысан қайда ұсынылады: Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі

      Ұсыну мерзімі: есепті тоқсаннан кейін айдың он бесінен кешіктірмей

      Нысан

      ________________________________________________

      (бірыңғай тіркеушінің атауы)

      20__жылғы "___"________ - "___"________ аралығы

р/с

Тәуекелді оқиғаның сипаттамасы

Тәуекел түрі (түрлері)

Тәуекелді оқиғаның пайда болуы

Тәуекелдердің пайда болу себептерін сипаттау

Тәуекелдердің пайда болу нәтижесінде салдардың/ залалдардың нысаны мен мөлшері

Есепті кезеңде пайда болған тәуекелдерді төмендету мақсатында қабылданған шаралар туралы ақпарат

Еселік

жағдайлар саны

Шаралар

оларды іске асыру мерзімдері

1 ай

2 ай

3 ай

1

2

3

4

5

6

7

8

9

1.









2.









3.










      Бірыңғай тіркеушінің бірінші басшысы (ол болмаған кезеңде –

      оның орнындағы адам)

      ________________ ______________

      қолы күні

      Тәуекелдерді басқаруды жүзеге асырушы бөлімшенің басшысы

      ________________ ______________

      қолы күні

      Ішкі аудит қызметінің басшысы

      ________________ ______________

      қолы күні

Әкімшілік деректер жинауға арналған нысанды
толтыру бойынша түсіндірме
Бірыңғай тіркеушінің тәуекелдерін басқару қызметі туралы ақпарат
1. Жалпы ережелер

      1. Осы түсіндірме (бұдан әрі - Түсіндірме) "Бірыңғай тіркеушінің тәуекелдерін басқару қызметі туралы ақпарат" нысанын (бұдан әрі – Нысан) толтыру бойынша бірыңғай талаптарды айқындайды.

      2. Нысан "Бағалы қағаздар рыногы туралы" 2003 жылғы 2 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңы 52-бабына сәйкес әзірленді.

      3. Нысанды бірыңғай тіркеуші тоқсан сайын және есепті тоқсанға толтырады.

      4. Нысанға бірінші басшы (ол болмаған кезеңде – оның орнындағы адам), тәуекелдерді басқаруды жүзеге асырушы бөлімшенің басшысы, ішкі аудит қызметінің басшысы қол қояды.

2. Нысанды толтыру бойынша түсіндірме

      5. Нысанда тәуекелдерді басқару бойынша бірыңғай тіркеушінің қызметі туралы ақпарат көрсетіледі.

      6. 2-бағанда есепті кезеңде бірыңғай тіркеушінің қызметінде пайда болған тәуекелді оқиғалар сипатталады.

      7. 3-бағанда Нысанның 2-бағанында көрсетілген тәуекелді оқиғалар жататын тәуекелдің түрі (түрлері) көрсетіледі.

      8. 4-бағанда Нысанның 2-бағанында көрсетілген бірыңғай тіркеушінің қызметінен басталған кезеңге тәуекелді оқиғаның пайда болуы еселігі көрсетіледі (бірінші рет, қайталанған).

      9. 5-бағанда Нысанның 2-бағанында көрсетілген есепті кезең үшін басталған кезеңге тәуекелді оқиғаның пайда болуының саны ай сайын көрсетіледі.

      10. 6-бағанда Нысанның 2-бағанында көрсетілген есепті кезеңде бірығай тіркеушінің қызметіндегі тәуекелді оқиғаның пайда болу себептері көрсетіледі.

      11. 7-бағанда Нысанның 2-бағанында көрсетілген тәуекелді оқиғаның пайда болу нәтижесінде салдардың (залалдардың), оның ішінде шығындардың нысаны мен мөлшері көрсетіледі.

      12. 8-бағанда есепті кезеңде бірыңғай тіркеушінің қызметінде пайда болған тәуекелдерді төмендету бойынша бірыңғай тіркеуші қабылдаған шаралар туралы ақпарат көрсетіледі.

      13. 9-бағанда Нысанның 8-бағанында көрсетілген шараларды іске асыру мерзімдері туралы ақпарат көрсетіледі.