Ислам банктері үшін пруденциалдық нормативтерді және өзге де сақтауға міндетті нормалар мен лимиттерді, олардың нормативтік мәнін және ислам банктері үшін пруденциалдық нормативтерді және өзге де сақтауға міндетті нормалар мен лимиттерді есеп айырысу әдістемесін белгілеу туралы

Жаңартылған

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2016 жылғы 30 мамырдағы № 144 қаулысы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2016 жылы 15 шілдеде № 13939 болып тіркелді.

      "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" 1995 жылғы 31 тамыздағы және "Мемлекеттік статистика туралы" 2010 жылғы 19 наурыздағы Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

      Ескерту. Кіріспе жаңа редакцияда – ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 22.12.2017 № 256 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      1. Ислам банктері үшін мынадай пруденциалдық нормативтер және өзге де сақтауға міндетті нормалар мен лимиттер белгіленсін:

      1) банктің жарғылық және меншікті капиталдарының ең төменгі мөлшері;

      2) өз капиталы жеткіліктілігінің коэффициенті;

      3) бір қарыз алушыға жасалатын тәуекелдің ең көп мөлшері;

      4) өтімділік коэффициенттері;

      5) ашық валюталық позиция лимиттері;

      6) банктердің Қазақстан Республикасының бейрезиденттері алдындағы міндеттемелеріне арналған капиталдандыру;

      7) банк қаражатының бір бөлігін ішкі активтерге орналастыру бойынша коэффициент.

      2. Осы қаулыға 1-қосымшаға сәйкес Ислам банктері үшін пруденциалдық нормативтердің нормативтік мәндері және өзге де сақтауға міндетті нормалар мен лимиттерді есеп айырысу әдістемесі белгіленсін.

      3. Осы қаулыға 2-қосымшаға сәйкес тізбе бойынша Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің, сондай-ақ Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілерінің құрылымдық элементтерінің күші жойылды деп танылсын.

      4. Қаржы нарығының әдіснамасы департаменті (Әбдірахманов Н.А.) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

      1) Заң департаментімен (Сәрсенова Н.В.) бірлесіп осы қаулыны Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

      2) осы қаулыны "Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Республикалық құқықтық ақпарат орталығы" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына:

      Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгенінен кейін күнтізбелік он күн ішінде "Әділет" ақпараттық-құқықтық жүйесінде ресми жариялауға;

      Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін оны Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі алған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің мемлекеттік тізіліміне, Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне енгізуге жіберуді;

      3) осы қаулы ресми жарияланғаннан кейін оны Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ресми интернет-ресурсына орналастыруды қамтамасыз етсін.

      5. Қаржылық қызметтерді тұтынушылардың құқықтарын қорғау және сыртқы коммуникациялар басқармасы (Терентьев А.Л.) осы қаулыны Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде мерзімді баспасөз басылымдарында ресми жариялауға жіберуді қамтамасыз етсін.

      6. Осы қаулының орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Төрағасының орынбасары О.А. Смоляковқа жүктелсін.

      7. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

      Ұлттық Банк
Төрағасы
Д. Ақышев

  Қазақстан Республикасы
Ұлттық Банкі Басқармасының
2016 жылғы 30 мамырдағы
№ 144 қаулысына
1-қосымша

Ислам банктері үшін пруденциалдық нормативтердің нормативтік мәндері және өзге де
сақтауға міндетті нормалар мен лимиттерді есеп айырысу әдістемесі

      1. Осы Ислам банктері үшін пруденциалдық нормативтердің және өзге де сақтауға міндетті нормалар мен лимиттердің нормативтік мәндері және есеп айырысу әдістемесі (бұдан әрі – Нормативтер) "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" 1995 жылғы 31 тамыздағы Қазақстан Республикасының заңына (бұдан әрі – Банктер туралы заң) сәйкес әзірленді және ислам банктері (бұдан әрі – банктер) үшін пруденциалдық нормативтерді және өзге де сақтауға міндетті нормалар мен лимиттерді есеп айырысу әдістемесін белгілейді.

      1-1. Нормативтерге 1-қосымшаға сәйкес Қарыздар және дебиторлық берешек түріндегі банк активтерінің құнсыздануынан болған провизияларды (резервтерді) қалыптастыру жөніндегі Нұсқауда мына ұғымдар пайдаланылады:

      1) баланстық құн – бухгалтерлік баланста қарыз бойынша қалыптастырылған провизиялар (резервтер) шегерілгеннен кейін танылатын қарыз сомасы;

      2) бірыңғай қарыздар – кредиттік тәуекелге ұқсас сипаттамалары бар қарыздар тобы;

      3) жеке қарыздар – әрбір осындай қарыз бойынша провизиялар (резервтер) есептелетін қарыздар;

      4) инвестициялық қарыз (кредит) – мынадай талаптарға сәйкес келетін қарыз (кредит):

      қарыз (кредит) мерзімі 5 (бес) және одан астам жылды құрайды;

      қарыз (кредит) шартының талаптарымен толық мерзімінен бұрын өтеуге тыйым белгіленген. Қарызды ішінара өтеу қарыз алушының бизнес-жоспарында көзделген мерзімде және тәртіппен жүзеге асырылады;

      қарыз (кредит) заңды тұлғаға материалдық өндірісті, өндірістік және көлік инфрақұрылымын құруға, кеңейтуге және жаңғыртуға бағытталған іс-шаралар кешенін іске асыруды көздейтін оның бизнес-жоспарына сәйкес беріледі;

      5) кепілдің тұрақсыз түрлері – болашақта, оның ішінде үлестік қатысу шарттары бойынша түсетін мүлік және ақша қаражаты (мемлекеттің қатысуы бар компаниялармен (квазимемлекеттік сектор субъектілерімен) жасалған шарттар бойынша келіп түсетін ақша қаражатын қоспағанда), сақтандыру шарттары (Standard&Poor's рейтингтік агенттігінің "ВВ+" төмен емес рейтингі немесе Moody's Investors Service және Fitch агенттіктерінің (бұдан әрі – басқа рейтингтік агенттіктер) рейтингі бар сақтандыру компанияларымен жасалған, міндеттемелерді шартсыз және кері қайтарусыз орындау туралы тармақтары бар сақтандыру шарттарын қоспағанда), жеке немесе заңды тұлғалардың кепілдіктері (Standard&Poor's рейтингтік агенттігінің "ВВ+" төмен емес кредиттік рейтингі немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осындай деңгейдегі рейтингі бар заңды тұлғалардың кепілдіктерін, Standard&Poor's рейтингтік агенттігінің немесе басқа рейтингтік агенттіктердің "В-" төмен емес кредиттік рейтингі бар екінші деңгейдегі банктердің кепілдіктерін, сондай-ақ ұлттық басқарушы холдингтер және олардың еншілес ұйымдары берген кепілдіктерді қоспағанда), материалдық емес активтер, жарғылық капиталға қатысу үлестері немесе Қазақстан Республикасының сауда-саттықты ұйымдастырушыларының халықаралық қор биржалары танитын сауда-саттықты ұйымдастырушылардың ресми тiзiмiне енгiзiлмеген бағалы қағаздар (айналым қаражатын қаржыландырумен байланысты емес мақсаттарға берілген қарыздар бойынша берешегінің есептелген сыйақыларды, салықтық есептеулерді және есептелген амортизацияны (EBITDA) төлеу жөніндегі шығыстарды шегергенге дейінгі пайдасына қатынасы 4-тен аспайтын заңды тұлғалардың кепілмен қамтамасыз етуге қабылданған жарғылық капиталына қатысу үлестерін және (немесе) бағалы қағаздарын қоспағанда), қағазға басып шығарылған астық қолхаттары, Қазақстан Республикасынан тыс жердегі кепілмен қамтамасыз ету (көрсетілген елдердің кепілмен қамтамасыз етудің тиісінше ресімделуін растайтын құқығына сәйкес банктің заң консультанттарының немесе еншілес ұйымдары мамандарының қорытындысы болған кезде Еуразиялық Экономикалық Одақ елдеріндегі кепілмен қамтамасыз етуін қоспағанда);

      6) қарыз – банктің банктік қарыз, лизингтік, факторингтік, форфейтингтік операцияларды жүзеге асыруы, ислам банкінің Банктер туралы заңның 52-5-бабы 1-тармағының 3), 4), 4-1) және 5) тармақшаларында көрсетілген операцияларды жүзеге асыруы, вексельдерді есепке алу және бұрын берілген банктік қарыздар бойынша дебиторлық берешек;

      7) қарыз алушы – қарыз (кредит) шартын жасасқан жеке немесе заңды тұлға;

      8) провизиялар (резервтер) – қарыздың құнсыздануына құрылған резервтер;

      9) тең қарыз алушы – қарыз алушымен бірге қарыз (кредит) шартына қол қоятын және қарыз (кредит) шарты бойынша алған ақшаны қайтару бойынша міндеттемелерді орындауға ортақ жауап беруші ретіндегі жеке немесе заңды тұлға.

      Ескерту. Әдістеме 1-1-тармақпен толықтырылды – ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 11.09.2017 № 169 (25.09.2017 бастап қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      2. Нормативтік мәндер үтірден кейін үш таңбамен көрсетіледі.

1-тарау. Банктің жарғылық және меншікті капиталдарының ең төменгі мөлшері

      3. Жаңадан құрылатын банк үшін жарғылық және меншікті капиталдарының ең төменгі мөлшері осы Нормативтердің екінші бөлігінде көзделген жағдайды қоспағанда, 10 000 000 000 (он миллиард) теңге мөлшерінде белгіленеді.

      Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің еншілес ұйымы болып табылатын, Standard&Poor's рейтингтік агенттігінің халықаралық шкаласы бойынша "А"-дан төмен емес шетел валютасында ең төменгі ұзақ мерзімді кредиттік рейтингі немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің рейтингі бар жаңадан құрылатын банк үшін жарғылық және меншікті капиталының ең төменгі мөлшері 5 000 000 000 (бес миллиард) теңге мөлшерінде белгіленеді.

      Ескерту. 3-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 11.09.2017 № 169 (25.09.2017 бастап қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      4. Басқа банктер үшін меншікті капиталдарының ең төменгі мөлшері 10 000 000 000 (он миллиард) теңге мөлшерінде белгіленеді.

      5. Банк акционерлерден меншікті акцияларды оларды сатып алудың қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеуді, бақылауды және қадағалауды жүзеге асыратын уәкілетті орган (бұдан әрі – уәкілетті орган) белгілеген пруденциалдық нормативтердің және өзге де сақтауға міндетті нормалар мен лимиттердің кез келгенін бұзуға алып келмеуі шартымен сатып алады.

2-тарау. Өз капиталы жеткіліктілігінің коэффициенті

      6. Меншікті капитал бірінші деңгейдегі капиталдың және екінші деңгейдегі капиталдың сомасы ретінде есептеледі.

      Нормативтердің мақсаттары үшін уәкілетті орган Standard & Poor's агенттігінің ұзақ мерзімді кредиттік рейтингтік бағаларымен қатар басқа рейтингтік агенттіктердің ұзақ мерзімді кредиттік рейтингтік бағаларын да мойындайды.

      Нормативтердің мақсаттары үшін халықаралық қаржы ұйымдарына мынадай ұйымдар жатады:

      Азия Даму Банкі (the Asian Development Bank);

      Америкааралық даму банкі (the Inter-American Development Bank);

      Африка Даму Банкі (the African Development Bank);

      Еуразия Даму Банкі (Eurasian Development Bank);

      Еуропа инвестициялық банк (the European Investment Bank);

      Еуропа Кеңестің Даму Банкі (the Council of Europe Development Bank);

      Еуропалық Қайта Құру және даму банкі (the European Bank for Reconstruction and Development);

      Жеке секторды дамыту жөніндегі ислам корпорациясы (ICD);

      Инвестициялар кепілдігінің көпжақты агенттігі;

      Инвестициялық дауларды реттеу жөніндегі халықаралық орталық;

      Ислам даму банкі (the Islamic Development Bank);

      Скандинавия инвестициялық банкі (the Nordic Investment Bank);

      Халықаралық валюта қоры;

      Халықаралық даму қауымдастығы;

      Халықаралық қайта құру және даму банкі (the International Bank for Reconstruction and Development);

      Халықаралық қаржы корпорациясы (the International Finance Corporation).

      Ескерту. 6-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 10.09.2019 № 151 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      7. Бірінші деңгейдегі капитал негізгі капитал мен қосымша капитал сомасы ретінде есептеледі:

      1) негізгі капитал:

      Нормативтерге 1-1-қосымшаға сәйкес банк капиталының құрамындағы құралдарды сыныптауға арналған өлшемшарттарда көзделген негізгі капиталдың қаржы құралдарының өлшемшарттарына сәйкес келетін, төленген жай акциялардың;

      2018 жылғы 1 қаңтардан бастап еншілес банктер шығарған, миноритарлық акционерлерге (үшінші тұлғаларға) тиесілі төленген жай акциялардың;

      қосымша төленген капиталдың;

      өткен жылдардың бөлінбеген таза пайдасының;

      ағымдағы жылдың бөлінбеген таза пайдасының;

      Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 6793 болып тіркелген, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2011 жылғы 31 қаңтардағы № 3 қаулысымен бекітілген Екінші деңгейдегі банктердегі, ипотекалық ұйымдардағы және "Қазақстан Даму Банкі" акционерлік қоғамындағы бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарының 2014 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша 3510 "Резервтік капитал" және 3400 "Динамикалық резервтер" баланстық шоттарындағы қалдықтар сомасы ретінде айқындалатын жинақталған ашылған резервтің;

      сату үшін қолда бар негізгі құралдарды және қаржы активтерінің құнын қайта бағалау бойынша резервтердің;

      мынадай реттеуіш түзетулерді шегергенде:

      меншікті сатып алынған жай акцияларды;

      гудвиллді қоса алғанда, материалдық емес активтерді;

      өткен жылдардың шығындарын;

      ағымдағы жылдың шығындарын;

      шегерілетін уақытша айырмаларға қатысты танылған кейінге қалдырылған салық активтерінің бір бөлігін қоспағанда, кейінге қалдырылған салық міндеттемелерін шегергендегі кейінге қалдырылған салық активін;

      басқа да қайта бағалау бойынша резервтер;

      активтерді секьюритилендіру бойынша транзакциялармен байланысты сатудан түскен кірістердің сомасы ретінде есетеледі. Мұндай табыстарға болашақта толық немесе ішінара кірісті күтуге байланысты секьюритилендіру шарттарынан алынған болашақ кезеңдердің табысы жатады;

      осындай міндеттеме бойынша кредиттік тәуекелдің өзгеруіне байланысты қаржылық міндеттеменің әділ құнының өзгеруінен түскен кірістер немесе шығындардың;

      қосылған капиталдан шегерілуге тиіс, бірақ оның жеткіліксіз деңгейіне байланысты негізгі капиталдан шегерілетін реттеуіш түзетулердің;

      Нормативтердің 8-тармағында көрсетілген инвестициялардың сомасы ретінде есетеледі.

      2) қосымша капиталға Нормативтерге 1-1-қосымшаға сәйкес Банк капиталының құрамындағы құралдарды жіктеуге арналған критерийлерде белгіленген критерийлерге сәйкес келетін мерзімсіз шарттар енгізіледі, олардың нәтижесінде бірмезгілде бір тұлғада қаржы активі және екінші тұлғада қаржылық міндеттеме немесе заңды тұлғаның барлық міндеттемелерін басқа тұлғадан шегергеннен кейін қалған оның активтерінің үлесіне құқығын растайтын өзге қаржы құралы (бұдан әрі – мерзімсіз қаржы құралдары) туындайды, сондай-ақ Нормативтерге 1-қосымшаға сәйкес Банк капиталының құрамындағы құралдарды жіктеуге арналған критерийлерде белгіленген критерийлерге сәйкес келетін, ақысы төленген артықшылықты акциялар енгізіледі.

      Қосымша капитал мөлшері мынадай реттеуіш түзетулердің:

      банктің меншікті мерзімсіз қаржы құралдарына тікелей не жанама тәсілмен жасалатын инвестицияларының;

      банктің сатып алынған меншікті артықшылықты акцияларының;

      Нормативтердің 8-тармағында көрсетілген инвестициялардың;

      екінші деңгейдегі капиталдан шегерілуге тиіс, бірақ оның жеткіліксіз деңгейіне байланысты қосымша капиталдан шегерілетін реттеуіш түзетулердің сомасына азаяды.

      Егер банктің қосымша капиталының сомасы шегеруді жүзеге асыру үшін жеткіліксіз болса, онда қалған бөлігі банктің негізгі капиталынан шегеріледі.

      Банктің инвестициялары банктің акцияларға салымдарын (жарғылық капиталға қатысу үлестерін), мерзімсіз қаржы құралдарын, сондай-ақ заңды тұлғаның реттелген борышын білдіреді.

      Ескерту. 7-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 11.09.2017 № 169 (25.09.2017 бастап қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді – ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 10.09.2019 № 151 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулыларымен.

      8. Банктердің акцияларына инвестицияларды (жарғылық капиталға қатысу үлестерін), мерзімсіз қаржы құралдарын, реттелген борышты (бұдан әрі - қаржы құралдары) бірінші деңгейдегі капиталдан шегеру мынадай тәртіппен жүзеге асырылады:

      1) негізгі капиталдан:

      2016 жылғы 1 қаңтардан бастап:

      банктің қаржылық есептілігі халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына (бұдан әрі – ХҚЕС) сәйкес жасаған кезде қаржылық есептілігі шоғырландырылмайтын заңды тұлғалардың қаржы құралдарына банк инвестициялары, мынадай талаптарға сәйкес:

      егер шығарылған акциялардың (жарғылық капиталында қатысу үлестердің) кемінде 10 (он) пайызын банк иеленген қаржы ұйымдарының қаржы құралдарына банктің инвестициялары жиынтығында осы Нормативтердің 7-тармағында көрсетілген реттеуіш түзетулерді қолданғаннан кейін банктің негізгі капиталының 10 (он) пайызынан асатын болса, инвестициялардың жалпы сомасындағы жай акцияларға инвестициялардың үлесіне көбейтілген асып кету сомасы негізгі капиталдан шегерілуге тиіс;

      егер заңды тұлғаның шығарылған акцияларының (жарғылық капиталында қатысу үлестерінің) 10 (он) және одан көп пайызын банк иеленген қаржы ұйымдарының жай акцияларына банктің инвестициялары, сондай-ақ шегерілетін уақытша айырмаларға қатысты танылған кейінге қалдырылған салық активтерінің бөлігі жиынтығында осы Нормативтердің 7-тармағында көрсетілген реттеуіш түзетулерді қолданғаннан кейін банктің негізгі капиталының 15 (он бес) пайызынан асатын болса, асып кету сомасы негізгі капиталдан шегерілуге тиіс;

      2018 жылғы 1 қаңтардан бастап заңды тұлғаның шығарылған акцияларының (жарғылық капиталында қатысу үлестерінің) 10 (он) және одан көп пайызынан құрайтын инвестициялар және шегерілетін уақытша айырмаларға қатысты танылған кейінге қалдырылған салық активтерінің сомасы осы Нормативтердің 7-тармағында көрсетілген реттеуіш түзетулерді қолданғаннан кейін банктің негізгі капиталының 15 (он бес) пайызынан аспайды;

      2) қосымша капиталдан:

      егер шығарылған акциялардың (жарғылық капиталында қатысу үлестердің) кем дегенде 10 (он) пайызын банк иеленген қаржы ұйымдарының қаржы құралдарына банктің инвестициялары жиынтығында осы Нормативтердің 7-тармағында көрсетілген реттеуіш түзетулерді қолданғаннан кейін банктің негізгі капиталының 10 (он) пайызынан асатын болса, инвестициялардың жалпы сомасындағы мерзімсіз қаржы құралдарына инвестициялардың үлесіне көбейтілген асып кету сомасы қосымша капиталдан шегерілуге тиіс;

      шығарылған акциялардың (жарғылық капиталында қатысу үлестердің) 10 (он) және одан көп пайызын банк иеленген қаржы ұйымдарының мерзімсіз қаржы құралдарына банктің инвестициясы қосымша капиталдан шегерілуге тиіс.

      Егер қосымша капитал сомасы шегеруді жүзеге асыру үшін жеткіліксіз болса, онда сома банктің негізгі капиталынан шегеріледі;

      3) екінші деңгейдегі капиталдан:

      егер шығарылған акциялардың (жарғылық капиталында қатысу үлестердің) кем дегенде 10 (он) пайызын банк иеленген қаржы ұйымдарының қаржы құралдарына банктің инвестициялары жиынтығында осы Нормативтердің 7-тармағында көрсетілген реттеуіш түзетулерді қолданғаннан кейін банктің негізгі капиталының 10 (он) пайызынан асатын болса, инвестициялардың жалпы сомасындағы реттелген борышқа инвестициялардың үлесіне көбейтілген асып кету сомасы екінші деңгейдегі капиталдан шегерілуге тиіс;

      заңды тұлғаның шығарылған акцияларының (жарғылық капиталында қатысу үлестерінің) 10 (он) және одан көп пайызын банк иеленген қаржы ұйымдарының реттелген борышына банктің инвестициясы екінші деңгейдегі капиталдан шегерілуге тиіс.

      Егер екінші деңгейдегі капитал сомасы шегеруді жүзеге асыру үшін жеткіліксіз болса, онда сома банктің бірінші деңгейдегі капиталынан шегеріледі.

      Өз капиталдың есебінен шегерілмейтін инвестициялар осы Нормативтерге 2-қосымшаға сәйкес Банктің кредиттік тәуекелдің дәрежесі бойынша сараланған активтерінің кестесіне сәйкес кредиттік тәуекелдің дәрежесі бойынша сараланады.

      9. Екiншi деңгейдегi капитал:

      банктің сатып алынған өз реттелген борышы шегерілген реттелген борыштың;

      Нормативтердің 8-тармағында көрсетілген инвестициялар шегерілген сомасы ретінде есептеледі.

      2015 жылғы 1 қаңтарға дейін тартылған, Нормативтерге 1-1-қосымшаға сәйкес Банк капиталының құрамындағы құралдарды жіктеуге арналған критерийлерде белгіленген критерийлерге сәйкес келмейтін реттелген борыштың мөлшері екiншi деңгейдегi капиталдың есебіне мынадай талаптарға сәйкес енгізіледі:

      ұлттық валютада:

      2015 жылғы 1 қаңтардан бастап – ұлттық валютадағы реттелген борыш сомасының 100 (бір жүз) пайызы мөлшерінде;

      2016 жылғы 1 қаңтардан бастап – ұлттық валютадағы реттелген борыш сомасының 100 (бір жүз) пайызы мөлшерінде;

      2017 жылғы 1 қаңтардан бастап – ұлттық валютадағы реттелген борыш сомасының 80 (сексен) пайызы мөлшерінде;

      2018 жылғы 1 қаңтардан бастап – ұлттық валютадағы реттелген борыш сомасының 50 (елу) пайызы мөлшерінде;

      2019 жылғы 1 қаңтардан бастап – ұлттық валютадағы реттелген борыш сомасының 20 (жиырма) пайызы мөлшерінде;

      2020 жылғы 1 қаңтардан бастап ұлттық валютадағы реттелген борыш сомасы екiншi деңгейдегi капитал есебінен алып тасталады;

      шетел валютасында:

      2015 жылғы 1 қаңтардан бастап – шетел валютасындағы реттелген борыш сомасының 80 (сексен) пайызы мөлшерінде;

      2016 жылғы 1 қаңтардан бастап – шетел валютасындағы реттелген борыш сомасының 60 (алпыс) пайызы мөлшерінде;

      2017 жылғы 1 қаңтардан бастап – шетел валютасындағы реттелген борыш сомасының 40 (қырық) пайызы мөлшерінде;

      2018 жылғы 1 қаңтардан бастап – шетел валютасындағы реттелген борыш сомасының 20 (жиырма) пайызы мөлшерінде;

      2019 жылғы 1 қаңтардан бастап шетел валютасындағы реттелген борыш сомасы екiншi деңгейдегi капитал есебінен алып тасталады.

      2015 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша кемінде 5 (бес) жылды құрайтын өтеу мерзімі бар реттелген борыш мөлшерінің 2014 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша енгізілетін мөлшерде екінші деңгейдегі капитал есебіне енгізілуі жалғасады және жыл сайын 1 қаңтардағы жағдай бойынша реттелген борыш сомасының 20 (жиырма) пайызына төмендейді.

      Ескерту. 9-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 11.09.2017 № 169 (25.09.2017 бастап қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      10. Банктің меншікті капиталының жеткіліктілігі мынадай коэффициенттермен:

      1) негізгі капиталдың жеткіліктілігі коэффициенті (k1):

      негізгі капиталдың:

      кредиттік тәуекел дәрежесі бойынша сараланған активтердің, шартты және ықтимал міндеттемелердің;

      нарықтық тәуекелді ескере отырып есептелген активтердің, шартты және ықтимал талаптар мен міндеттемелердің;

      операциялық тәуекелдің сомасына қатынасымен;

      2) бірінші деңгейдегі капитал жеткіліктілігі коэффициенті (k1-2):

      бірінші деңгейдегі капиталдың:

      кредиттік тәуекел дәрежесі бойынша сараланған активтердің, шартты және ықтимал міндеттемелердің;

      нарықтық тәуекелді ескере отырып есептелген активтердің, шартты және ықтимал талаптар мен міндеттемелердің;

      операциялық тәуекелдің сомасына қатынасымен;

      3) меншікті капитал жеткіліктілігі коэффициенті (k2):

      меншікті капиталдың:

      кредиттік тәуекел дәрежесі бойынша сараланған активтердің, шартты және ықтимал міндеттемелердің;

      нарықтық тәуекелді ескере отырып есептелген активтердің, шартты және ықтимал талаптар мен міндеттемелердің;

      операциялық тәуекелдің сомасына қатынасымен сипатталады.

      K1, k1-2 және k2 коэффициенттерінің есебіне алынатын тәуекел дәрежесі бойынша сараланған активтер, шартты және ықтимал міндеттемелер ХҚЕС-ке сәйкес қалыптастырылған резервтерді шегере отырып, алынады.

      Консервациялық буферді және жүйелік буферді ескере отырып, меншікті капитал жеткіліктілігі коэффициенттерінің мәні және капитал жеткіліктілігі коэффициенттерінің мәні Нормативтерге 3-қосымшада белгіленген.

      Меншікті капитал жеткіліктілігі коэффициенттерінің мәндеріне қосымша мынадай меншікті капитал буферлерінің мәндері белгіленеді:

      консервативтік буферге қойылатын талап тұрақты негізде орындалады және мыналарды:

      2015 жылғы 1 қаңтардан бастап - 1 (бір) пайыз;

      2016 жылғы 1 қаңтардан бастап - 1 (бір) пайыз;

      2017 жылғы 1 қаңтардан бастап - 2 (екі) пайыз;

      жүйе құраушы банктер үшін:

      2015 жылғы 1 қаңтардан бастап - 2,5 (екі бүтін оннан бес) пайыз;

      2016 жылғы 1 қаңтардан бастап - 2,5 (екі бүтін оннан бес) пайыз;

      2017 жылғы 1 қаңтардан бастап - 3 (үш) пайыз құрайды;

      қарсы циклдік буфер, оны енгізу мөлшері мен мерзімдерін уәкілетті орган қарсы циклдік буферді есептеу басталған күнге дейін кем дегенде 12 (он екі) ай бұрын белгілейді. Қарсы циклдік буфер мөлшерінің диапазоны тәуекелдер ескеріле отырып сараланған активтер, шартты және ықтимал міндеттемелер сомасының 0 (нөл) пайызынан 3 (үш) пайызына дейінгі аралықты құрайды;

      жүйелік буфер, оны есептеуге қойылатын талаптар Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10210 тіркелген "Қаржы ұйымдарын жүйе құраушылар қатарына жатқызу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2014 жылғы 24 желтоқсандағы № 257 қаулысына сәйкес танылған жүйе құраушы банктерге қолданылады. Жүйелік буферге қойылатын талап 2017 жылғы 1 қаңтардан бастап тұрақты негізде орындалады және тәуекелдерді ескере отырып, сараланған активтер, шартты және ықтимал міндеттемелер сомасының 1 (бір) пайызын құрайды;

      реттеуші буфер Нормативтерге 1-қосымшаға сәйкес қарыздар және дебиторлық берешек түріндегі банк активтерінің құнсыздануына арналған провизияларды (резервтерді) қалыптастыру жөніндегі нұсқаулыққа сәйкес есептелген провизиялар (резервтер) мен ХҚЕС және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес банктің бухгалтерлік есебінде қалыптастырылған және көрсетілген провизиялар (резервтер) арасындағы оң айырманың (бұдан әрі – оң айырма) арасындағы оң айырма ретінде есептеледі:

      кредиттік тәуекел дәрежесі бойынша мөлшерленген активтер, шартты және ықтимал міндеттемелер;

      нарықтық тәуекелді ескере отырып есептелген активтер, шартты және ықтимал талаптар мен міндеттемелер;

      операциялық тәуекел.

      Оң айырманы есептеу мақсаттары үшін Нормативтерге 1-қосымшаға сәйкес қарыздар және дебиторлық берешек түріндегі банк активтерінің құнсыздануына арналған провизияларды (резервтерді) қалыптастыру жөніндегі нұсқаулыққа сәйкес есептелген провизиялар (резервтер) Нормативтерге 1-қосымшаға сәйкес қарыздар және дебиторлық берешек түріндегі банк активтерінің құнсыздануына арналған провизияларды (резервтерді) қалыптастыру жөніндегі нұсқаулыққа сәйкес провизияларды (резервтерді) есептеудің соңғы күнінен кейін толық өтелген және (немесе) есептен шығарылған қарыздар және дебиторлық берешек бойынша провизиялар (резервтер) сомасына ай

      Оң айырма Нормативтерге 1-қосымшаға сәйкес заемдар және дебиторлық берешек түріндегі банк активтерінің құнсыздануына арналған провизияларды (резервтерді) қалыптастыру жөніндегі нұсқаулыққа сәйкес провизиялар (резервтер) оларды есептеудің соңғы күніне есептелген заемдар және дебиторлық берешек бойынша есептеледі.

      Оң айырманы есептеген кезде Нормативтерге 1-қосымшаға сәйкес қарыздар және дебиторлық берешек түріндегі банк активтерінің құнсыздануына арналған провизияларды (резервтерді) қалыптастыру жөніндегі нұсқаулыққа сәйкес есептелген провизиялар сомасы провизияларды (резервтерді) ескермегенде қарыз және (немесе) дебиторлық берешек бойынша берешектен аспайтын мөлшерде енгізіледі.

      Уәкілетті органды тексеру нәтижелері бойынша түзетілген оң айырма есепті айдан кейінгі есепті күннен бастап реттеуші буферді есептеу кезінде ескеріледі.

      Егер k1, k1-2 және k2 коэффициенттерінің нақты мәндері осы Нормативтерге 3-қосымшаға сәйкес белгіленген Капиталдың жеткіліктілік коэффициенттерінің мәндерінен төмен емес, бірақ бұл ретте көрсетілген коэффициенттердің кез келгені меншікті капитал буферлерін (реттеуші буферді қоспағанда) ескере отырып, коэффициенттердің белгіленген мәндеріне қарағанда төмен болса, онда банктің бөлінбеген таза кірісін пайдалануға, "Акционерлік қоғамдар туралы" 2003 жылғы 13 мамырдағы Қазақстан Республикасының Заңында көзделген жағдайларды қоспағанда, дивиденд төлеуді және акцияларды кері сатып алуды тоқтату бөлігінде Нормативтердің 4-қосымшасына сәйкес Бөлінбеген таза кірісті шектеудің ең төменгі мөлшеріне сәйкес шектеу қойылады.

      Оң айырмасы бар және Нормативтерге 3-қосымшаға сәйкес Капитал жеткіліктілігі коэффициенттерінің мәндеріне сәйкес белгіленгеннен төмен емес капитал жеткіліктілігі коэффициенттерінің (k1, k1-2 және k2) нақты мәндеріне ие, бірақ бұл ретте көрсетілген коэффициенттердің кез келгені меншікті капитал буферлерін ескере отырып, капитал жеткіліктілігі коэффициенттерінің белгіленген мәндерінен төмен болған банктерге, "Акционерлік қоғамдар туралы" 2003 жылғы 13 мамырдағы Қазақстан Республикасының Заңында көзделген жағдайларды қоспағанда дивидендтер төлеуді және акцияларды кері сатып алуды тоқтату бөлігінде Нормативтерге 4-қосымшаға сәйкес Бөлінбеген таза табысты шектеудің ең төменгі мөлшеріне сәйкес бөлінбеген таза табысты пайдалануға шектеу қойылады.

      Осы тармақтың оныншы бөлігінде көзделген жағдай туындаған кезде банк және (немесе) оның акционерлері, банк холдингі және (немесе) оның ірі қатысушылары төмендегілермен шектелмей, мынадай ақпаратты қамтитын іс-шаралар жоспарын әзірлейді және мақұлдау үшін уәкілетті органға ұсынады:

      оның ішінде жарғылық капиталды толықтыруды және (немесе) таза бөлінбеген пайданы ұлғайтуды және (немесе) акционерлердің күмәнді және (немесе) үмітсіз активтерді сатып алуын қамтитын оң айырманы жабу үшін жеткілікті деңгейге дейін Банкті капиталдандыру жөніндегі іс-шаралар;

      мынадай шараларды қоса алғанда, активтердің сапасын кезең-кезеңмен жақсарту және проблемалық берешекті қайтару жөніндегі 5 жылдан аспайтын мерзімге арналған іс-шаралар:

      кепілмен қамтамасыз ету есебінен проблемалық берешекті өтеу және оны кейіннен іске асыру не қосымша кепілмен қамтамасыз етуді қабылдау;

      бас банктің күмәнді және үмітсіз активтерін сатып алатын банктің еншілес ұйымының, коллекторлық агенттіктерге, банктерге, банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарға, екінші деңгейдегі банктердің кредиттік портфельдерінің сапасын жақсартуға мамандандырылған ұйымдарға, Қазақстан Республикасының жобалық қаржыландыру және секьюритилендіру туралы заңнамасына сәйкес құрылған арнайы қаржы компаниясына банктік қарыз шарты бойынша құқықты (талап етуді) іске асыру және (немесе) басқаға беру;

      активтерді үшінші тұлғаларға өткізу және (немесе) беру;

      банктің уәкілетті органы бекіткен банктің даму стратегиясын ескере отырып жасалған, әрбір жыл бөлінісінде кемінде 5 жыл кезеңге банктің қаржылық моделі;

      іс-шаралар жоспарының қолданылу кезеңінде банк және (немесе) оның акционерлері, банк холдингі және (немесе) ірі қатысушылар қабылдайтын міндеттемелер;

      іс-шаралар жоспарын орындау мерзімдері;

      іс-шаралар жоспарының орындалуына жауапты басшы қызметкерлердің тізбесі (іс-шаралар жоспарының әрбір тармағы бойынша орындауға жауапты басшы қызметкерлерді көрсете отырып).

      Есепті кезеңде іс-шаралар жоспары асыра орындалған жағдайда келесі есепті кезеңде іс-шаралар жоспарының орындалуын есепке алуға жол беріледі.

      Іс-шаралар жоспары сақталмаған жағдайда уәкілетті орган Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қадағалау ден қою шараларын қолданады.

      Меншікті капитал буферлерін ескере отырып, меншікті капитал жеткіліктілігі коэффициенттерінің мәндеріне Нормативтердің 7-тармағына сәйкес негізгі капитал компоненттерінің есебінен қол жеткізіледі.

      Нормативтердің осы тармағының талаптарына сәйкес есептелген меншікті капитал буферлерінің мөлшері бухгалтерлік есепте көрсетілмейді.

      Меншікті капитал жеткіліктілігі нормативтерінің және меншікті капитал буферлерінің (реттеуші буферді қоспағанда) мәндерін уәкілетті орган кемінде 3 (үш) жылда бір рет қайта қарайды.

      Ескерту. 10-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 10.09.2019 № 151 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      11. Кредиттік тәуекел дәрежесі бойынша мөлшерленетін активтерді, шартты және ықтимал міндеттемелерді есептеу Нормативтерге 2-қосымшаға сәйкес Банктің кредиттік тәуекелдің дәрежесі бойынша сараланған активтерінің кестесіне сәйкес және Нормативтерге 5-қосымшаларға сәйкес Банктің кредиттік тәуекел дәрежесі бойынша сараланған шартты және ықтимал міндеттемелерінің кестесіне сәйкес жүргізіледі.

      Активтерді, шартты және ықтимал міндеттемелерді тәуекел дәрежесі бойынша мөлшерлеу мақсаттары үшін активтер, шартты және ықтимал міндеттемелер ХҚЕС-ке сәйкес олар бойынша құрылған резервтер сомасына азайтылады.

      Кредиттік тәуекел бойынша мөлшерленетін шартты және ықтимал міндеттемелер Нормативтерге 5-қосымшаға сәйкес Банктің кредиттік тәуекел дәрежесі бойынша сараланған шартты және ықтимал міндеттемелерінің кестесіне сәйкес есептелген шартты және ықтимал міндеттемелер сомасының банк кредиттік тәуекелдерді көтеретін қарсы агенттің Нормативтерге 2-қосымшаға сәйкес Банктің кредиттік тәуекелдің дәрежесі бойынша сараланған активтерінің кестесінде көрсетілген санатына сәйкес келетін тәуекел дәрежесіне көбейтіндісі ретінде айқындалады.

      Нарықтық тәуекелді ескере отырып, активтерді, шартты және ықтимал талаптар мен міндеттемелерді есептеу Нормативтердің 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21 және 22-тармақтарына сәйкес жүргізіледі.

      Операциялық тәуекелді есептеу Нормативтердің 29-тармағына сәйкес жүргізіледі.

      12. Нарықтық тәуекел ескерілген активтердің, шартты және ықтимал талаптар мен міндеттемелердің есебіне (валюталардың айырбастау бағамдарының және бағалы металдар бағамдарының өзгеруіне байланысты нарықтық тәуекелі бар қаржы құралдары бойынша тәуекелді қоспағанда) банктер нарықтық құны бойынша есепке алатын, оларды сатып алу жылынан кейін 3 (үш) жыл ішінде көрсетілген кезеңде сатып алу құны мен сату құнының арасындағы айырмасынан кіріс алу үшін сату мақсатында сатып алынған активтер, шартты және ықтимал талаптар мен міндеттемелер (бұдан әрі – нарықтық тәуекелі бар қаржы құралдары) кіреді.

      13. Нарықтық тәуекел ескерілген активтер, шартты және ықтимал талаптар мен міндеттемелер 13,3-ке тең сәйкес келтіру коэффициентінің және мыналардың:

      нарықтық құнының өзгеруіне байланысты нарықтық тәуекелі бар қаржы құралдары бойынша тәуекелдің;

      валюталардың айырбастау бағамдарының және бағалы металдар бағамдарының өзгеруіне байланысты нарықтық тәуекелі бар қаржы құралдары бойынша тәуекелдің;

      нарықтық құнының өзгеруіне байланысты тауар-материалдық қорлар бойынша тәуекелдің сомасының туындысы ретінде есептеледі.

      2016 жылғы 1 қаңтардан бастап сәйкес келтіру коэффициентінің мәні 13,3-ке тең.

      2017 жылғы 1 қаңтардан бастап сәйкес келтіру коэффициентінің мәні 12,5-ке тең.

      14. Сату мақсатында сатып алынған акциялардың, исламдық бағалы қағаздардың нарықтық құнының өзгеруіне байланысты нарықтық тәуекелі бар қаржы құралдары бойынша тәуекелдің есебі акцияларға айрықша тәуекел мен акцияларға жалпы тәуекел сомасын білдіреді.

      Акцияға айрықша тәуекел мен акцияға жалпы тәуекелдің есебіне нарықтық құнның өзгеруіне байланысты нарықтық тәуекелі бар мынадай қаржы құралдары:

      акциялар (артықшылық берілген акцияларды қоспағанда);

      исламдық бағалы қағаздары;

      осы тармақтың үшінші және төртінші абзацтарында көрсетілген бағалы қағаздарға индекс енгізіледі.

      15. Айрықша тәуекел мен жалпы тәуекелді есептеу үшін Қазақстан Республикасының сауда-саттықты ұйымдастырушысының немесе халықаралық қор биржалары танып отырған сауда-саттықты ұйымдастырушының сауда жүйесiнде сатылатын акциялардың немесе акциялар индексiнің нарықтық құнының өзгеруiне байланысты әрбір қаржы құралы бойынша ашық (ұзын немесе қысқа) позициялар айқындалады.

      Белгiлi акциялардың немесе акцияларға белгiлi индекстің нарықтық құнының өзгеруiне байланысты қаржы құралдары бойынша ашық (ұзын немесе қысқа) позиция белгiлi акциялардың немесе акцияларға белгілі индекстiң нарықтық құнының өзгеруiне байланысты, оның ішінде белгілі акцияларды сатуға талаптарды немесе акцияларға белгілі индекс бойынша төлемдерді жүзеге асыруға талаптарды білдіретін қаржы құралдары сомасының және белгілі акциялардың немесе акцияларға белгілі индекстің нарықтық бағасының өзгеруіне байланысты, оның ішінде белгілі акцияларды сатуға міндеттемелерді немесе акцияларға белгілі индекс бойынша төлемдерді жүзеге асыру міндеттемесін білдіретін қаржы құралдары сомасының арасындағы айырмасын білдіреді.

      16. Акциялардың немесе акцияларға индекстің нарықтық құнының өзгеруіне байланысты нарықтық тәуекелі бар қаржы құралдары бойынша айрықша тәуекел көрсетілген қаржы құралдары бойынша ашық позициялардың (ұзын және қысқа) 0,075-ке тең ерекше тәуекел коэффициенті бойынша сараланған сомасын білдіреді.

      2016 жылғы 1 қаңтардан бастап айрықша тәуекел коэффициентінің мәні 0,075-ке тең.

      2017 жылғы 1 қаңтардан бастап айрықша тәуекел коэффициентінің мәні 0,08-ге тең.

      17. Жалпы тәуекел 0,075-ке тең жалпы тәуекел коэффициентінің және белгiлi акциялардың немесе акцияларға белгiлi индекстің нарықтық құнының өзгеруіне байланысты нарықтық тәуекелі бар қаржы құралдары бойынша ұзын позициялар сомасы мен қысқа позициялар сомасы арасындағы айырмасының туындысын білдіреді.

      2016 жылғы 1 қаңтардан бастап жалпы тәуекел коэффициентінің мәні 0,075-ке тең.

      2017 жылғы 1 қаңтардан бастап жалпы тәуекел коэффициентінің мәні 0,08-ге тең.

      18. Сауда портфелінде исламдық бағалы қағаздар болған кезде нарықтық құнның өзгеруіне байланысты нарықтық тәуекелі бар қаржы құралдары бойынша тәуекелдің есебі айрықша тәуекел мен жалпы тәуекелдің сомасын білдіреді.

      19. Исламдық бағалы қағаздар бойынша айрықша тәуекел Нормативтердің 20-тармағына сәйкес айрықша тәуекел коэфффициенттері бойынша сараланған, нарықтық құнның өзгеруіне байланысты нарықтық тәуекелі бар ашық позициялардың сомасын білдіреді.

      20. Нарықтық құнның өзгеруіне байланысты нарықтық тәуекелі бар исламдық бағалы қағаздар бойынша ашық позициялар айрықша тәуекел коэффициенттері бойынша мынадай тәртіппен мөлшерленеді:

      1) 0 (нөл) пайыз коэффициенті бойынша – нарықтық құнның өзгеруіне байланысты нарықтық тәуекелі бар, оригинатор – ұлттық холдинг, ұлттық басқарушы холдинг құрған ислам арнайы қаржы компаниясы шығарған исламдық бағалы қағаздар, Standard & Poor’s агенттігінің "АА-"-тен төмен емес тәуелсіз рейтингі немесе басқа рейтингтік агенттіктердің осындай деңгейдегі рейтингі бар шет мемлекеттердің орталық үкіметтері және орталық банктері шығарған исламдық бағалы қағаздар түріндегі қаржы құралдары;

      2) 0,25 (нөл бүтін жүзден жиырма бес) пайыз коэффициенті бойынша – нарықтық құнының өзгеруіне байланысты нарықтық тәуекелі бар, оригинатор – дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) 100 (бір жүз) пайызы ұлттық басқарушы холдингке тиесілі заңды тұлға құрған ислам арнайы қаржы компаниясы шығарған исламдық бағалы қағаздар, Standard & Poor's агенттігінің "А+"-тен "ВВВ-"-ке дейінгі тәуелсіз рейтингі немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар шет мемлекеттердің орталық үкіметтері және орталық банктері шығарған, мемлекеттік мәртебесі бар исламдық бағалы қағаздар, халықаралық қаржы ұйымдары шығарған исламдық бағалы қағаздар Қазақстан Республикасының сауда-саттықты ұйымдастырушыларының және Нормативтерге 6-қосымшаға сәйкес Халықаралық қор биржалары болып танылған сауда-саттық ұйымдастырушыларының тізіміне сәйкес халықаралық қор биржалары болып танылатын сауда-саттықты ұйымдастырушылардың ресми тізіміне енгізілген исламдық бағалы қағаздар түріндегі 6 (алты) айдан кем өтеу мерзімі бар қаржы құралдары;

      3) 1 (бір) пайыз коэффициенті бойынша – нарықтық құнның өзгеруіне байланысты нарықтық тәуекелі бар, Нормативтің осы тармағының 2) тармақшасында көрсетілген, 6 (алты) айдан 24 (жиырма төрт) айға дейінгі өтеу мерзімі бар қаржы құралдары;

      4) 1,6 (бір бүтін оннан алты) пайыз коэффициенті бойынша – нарықтық құнның өзгеруіне байланысты нарықтық тәуекелі бар, Нормативтің осы тармағының 2) тармақшасында көрсетілген, 24 (жиырма төрт) айдан асатын өтеу мерзімі бар қаржы құралдары;

      5) 8 (сегіз) пайыз коэффициенті бойынша – Нормативтің осы тармағының 1), 2), 3) және 4) тармақшаларында көрсетілгендерді қоспағанда, нарықтық құнның өзгеруіне байланысты нарықтық тәуекелі бар қаржы құралдары.

      21. Исламдық бағалы қағаздар бойынша жалпы нарықтық тәуекел мына сомаларды білдіреді:

      әрбір уақыт аралығында жабық сараланған позициялар сомасының 10 (он) пайызы;

      1-зонаның жабық сараланған позициясы мөлшерінің 40 (қырық) пайызы;

      2-зонаның жабық сараланған позициясы мөлшерінің 30 (отыз) пайызы;

      3-зонаның жабық сараланған позициясы мөлшерінің 30 (отыз) пайызы;

      1 және 2-зоналары арасындағы жабық сараланған позиция мөлшерінің 40 (қырық) пайызы;

      2 және 3-зоналары арасындағы жабық сараланған позиция мөлшерінің 40 (қырық) пайызы;

      1 және 3-зоналары арасындағы жабық сараланған позиция мөлшерінің 100 (бір жүз) пайызы;

      қалған ашық сараланған позиция мөлшерінің 100 (бір жүз) пайызы.

      22. Сараланған позициялар мынадай тәртіппен есептеледі:

      1) нарықтық құнның өзгеруіне байланысты исламдық бағалы қағаздар бойынша ашық позицияның мөлшерін айқындау;

      2) уақыт аралықтары бойынша ашық позицияларды бөлу Нормативтерге 7-қосымшаға сәйкес жүзеге асырылады:

      нарықтық құнның өзгеруіне байланысты исламдық бағалы қағаздар уақыт аралықтары бойынша кезекті төлем күніне дейін қалған мерзімге қарай бөлінеді;

      нарықтық құнның өзгеруіне байланысты исламдық бағалы қағаздар уақыт аралықтары бойынша кірістілік мөлшерлемесін қайта қарау күніне дейін қалған мерзімге қарай бөлінеді;

      орындау мерзімі екі уақыт аралықтың шегінде тұрған исламдық бағалы қағаздар ертерек келетін уақыт аралығына бөлінеді;

      3) әрбір уақыт аралығының ішінде барлық ұзын және қысқа ашық позициялар қосылады;

      4) әрбір уақыт аралығы бойынша жиынтық ұзын және жиынтық қысқа позициялар уақыт аралығына сәйкес келетін коэффициентке мөлшерленеді;

      5) әрбір уақыт аралығы бойынша ашық сараланған және жабық сараланған позициялар анықталады.

      Әрбір уақыт аралығының сараланған ұзын және қысқа позициялары өзара есепке алынады.

      Әрбір уақыт аралығы бойынша сараланған ұзын және қысқа позициялардың толық өзара есепке алынуға жататын бөліктерінің сомасы уақыт аралығының жабық сараланған позициясын білдіреді. Ұзын және қысқа позициялардың өзара есепке алуға жатпаған немесе өзара есепке алынбай қалған бөлігі қосылып, уақыт аралығының сараланған ұзын немесе қысқа позициясын құрайды.

      Уақыт аралықтары мынадай зоналар бойынша топтастырылады:

      1-зонаға 1 (бір) жылдан аз 4 (төрт) уақыт аралығы кіреді, оның ішінде 1 (бір) айдан аз, 1 (бір) айдан 3 (үш) айға дейін, 3 (үш) айдан 6 (алты) айға дейін, 6 (алты) айдан 12 (он екі) айға дейін;

      2-зонаға 1 (бір) жылдан 4 (төрт) жылға дейінгі 3 (үш) уақыт аралығы кіреді, оның ішінде 1 (бір) жылдан 2 (екі) жылға дейін, 2 (екі) жылдан 3 (үш) жылға дейін, 3 (үш) жылдан 4 (төрт) жылға дейін;

      3-зонаға 4 (төрт) жылдан асатын алты уақыт аралығы кіреді, оның ішінде 4 (төрт) жылдан 5 (бес) жылға дейін, 5 (бес) жылдан 7 (жеті) жылға дейін, 7 (жеті) жылдан 10 (он) жылға дейін, 10 (он) жылдан 15 (он бес) жылға дейін, 15 (он бес) жылдан 20 (жиырма) жылға дейін, 20 (жиырма) жылдан астам.

      Әрбір зонаның уақыт аралықтары бойынша ұзын немесе қысқа сараланған позициялар өзара есепке алынуға жатады. Әрбір зонадағы әртүрлі уақыт аралықтарының ұзын немесе қысқа позицияларының өзара есепке алынуға жататын бөліктерінің сомасы зонаның жабық сараланған позициясын білдіреді.

      Әрбір зонадағы әртүрлі уақыт аралықтарының сараланған ұзын немесе қысқа позицияларының өзара есепке алынуға жатпаған немесе өзара есепке алынбай қалған бөлігі қосылады және әрбір зонаның сараланған ұзын немесе қысқа позициясын құрайды;

      6) зоналардың арасында ашық және жабық сараланған позициялары анықталады.

      1-зонаның ашық сараланған ұзын (қысқа) позициясы 2-зонаның ашық сараланған ұзын (қысқа) позициясымен өзара есепке алынады.

      1-зонаның және 2-зонаның сараланған ұзын немесе қысқа позициялары мөлшерлерінің толық өзара есепке алынуға жататын бөліктерінің сомасы 1 және 2-зоналар арасындағы жабық сараланған позицияны білдіреді.

      2-зонаның ашық сараланған ұзын (қысқа) позициясы 3-зонаның ашық сараланған ұзын (қысқа) позициясымен өзара есепке алынады.

      2-зонаның және 3-зонаның сараланған ұзын немесе қысқа позициялары мөлшерлерінің толық өзара есепке алынуға жататын бөліктерінің сомасы 2 және 3-зоналар арасындағы жабық сараланған позицияны білдіреді.

      1-зонаның ашық сараланған ұзын (қысқа) позициясы 3-зонаның ашық сараланған ұзын (қысқа) позицияларымен өзара есепке алынады.

      1-зонаның және 3-зонаның сараланған ұзын немесе қысқа позициялары мөлшерлерінің толық өзара есепке алынуға жататын бөліктерінің сомасы 1 және 3-зоналар арасындағы жабық сараланған позицияны білдіреді.

      Зоналар арасында өзара есепке алудан кейін қалған ашық сараланған позициялар қосылып, қалған ашық сараланған позицияны құрайды.

      Исламдық бағалы қағаздар бойынша жалпы нарықтық тәуекелді есептеу Нормативтерге 8-қосымшаға сәйкес жүргізіледі.

      23. Шетел валюталарының айырбастау бағамының (бағалы металдардың нарықтық құнының) өзгеруіне байланысты активтер, шартты және ықтимал талаптар мен міндеттемелер бойынша тәуекелдің есебі 0,075 тең валюталық тәуекел коэффициентінің және мына:

      әрбір шетел валютасы бойынша ашық қысқа позициялардың (абсолюттік мәні бойынша) және бағалы металдар бойынша ашық (ұзын немесе қысқа) позициялардың (абсолюттік мәні бойынша);

      әрбір шетел валютасы бойынша ашық ұзын позициялардың (абсолюттік мәні бойынша) және бағалы металдар бойынша ашық (ұзын немесе қысқа) позициялар (абсолюттік мәні бойынша) сомаларының бірінің ең жоғары мәнінің туындысын білдіреді:

      Әрбір шетел валютасы бойынша ашық валюталық позиция Нормативтердің 50-тармағына сәйкес есептеледі.

      2016 жылғы 1 қаңтардан бастап валюталық тәуекел коэффициентінің мәні 0,075-ке тең.

      2017 жылғы 1 қаңтардан бастап валюталық тәуекел коэффициентінің мәні 0,08-ге тең.

      24. Әрбір шетел валютасы (бағалы метал) бойынша ашық (ұзын немесе қысқа) позициясының есебіне шетел валютасында (бағалы металмен) көрсетілген немесе тіркелген активтер, міндеттемелер, шартты және ықтимал талаптар мен міндеттемелер, оның ішінде:

      шетел валютасында (бағалы металмен) көрсетілген (тіркелген) активтер мен міндеттемелердің нарықтық (әділ) құнының арасындағы айырма;

      форвард, немесе фьючерс және опцион операциялары бойынша алынатын және төленетін шетел валютасының (бағалы металдың) мөлшерлері арасындағы айырма;

      шетел валютасында көрсетілген (тіркелген) алынған және бөлінген кепілдіктердің арасындағы айырма кіреді.

      Көрсетілген айырмалардың оң мәндері шетел валютасы (бағалы метал) бойынша ашық ұзын позициялар, ашық теріс мәндері – шетел валютасы (бағалы метал) бойынша қысқа позициялар туралы растайды.

      25. Шетел валютасының айырбастау бағамының (бағалы металдардың нарықтық құнының) өзгеруіне байланысты активтер, шартты және ықтимал талаптар мен міндеттемелер ашық валюталық позицияның есебіне ХҚЕС-ке сәйкес қалыптастырылған резервтерді шегере отырып енгізіледі.

      26. Тауар-материалдық қорлардың нарықтық құнының өзгеруіне байланысты тауар-материалдық қорлар бойынша тәуекел банктер сауда делдалы ретінде коммерциялық кредит беру арқылы сауда қызметін қаржыландыру мақсатында коммерциялық кредит беру туралы шартқа немесе лизинг (жалға беру) талаптарымен инвестициялық қызметті жүзеге асыру мақсатында мүліктің лизингі (жалға беру) туралы шартқа сәйкес қайта сатуға арналған бағалы металдарды (шетел валюталарының айырбастау бағамының өзгеруіне байланысты активтер, шартты және ықтимал талаптар мен міндеттемелер бойынша тәуекелдің есебіне алынатын алтын мен күмісті қоспағанда) қоса алғанда, активтерді тауар-материалдық қорлар түрінде ұстаған кезде туындайды.

      27. Тауар-материалдық қорлардың нарықтық құнының өзгеруіне байланысты тауар-материалдық тәуекелдің шамасы әрбір тауар (тауарлық топ) бойынша былай есептеледі:

      1) әрбір тауар (тауарлық топ) бойынша ұзын және қысқа позициялар барлық ұзын және қысқа позицияларды жинақтау арқылы есептелінеді;

      2) әрбір тауар (тауарлық топ) бойынша таза позиция тиісінше тауар (тауарлық топ) бойынша ұзын және қысқа позициялар арасындағы айырма ретінде есептеледі;

      3) әрбір тауар (тауарлық топ) бойынша брутто-позиция тиісінше тауар (тауарлық топ) бойынша ұзын және қысқа позициялар сомасы ретінде позиция белгісін ескерместен есептеледі.

      Тауар-материалдық қорлардың нарықтық құнының өзгеруіне байланысты тауар-материалдық тәуекелдің шамасы әрбір тауар (тауарлық топ) бойынша тауар-материалдық тәуекел шамасының сомасына тең. Әрбір тауар бойынша тауар-материалдық тәуекелдің шамасы мынадай мәндер сомасына:

      әрбір тауар бойынша таза позиция шамасының 15 (он бес) пайызына;

      әрбір тауар бойынша брутто-позиция шамасының 3 (үш) пайызына тең.

      28. Банк үшін валюта тәуекелі болатын тауар позициясын қаржыландыру, сондай-ақ капиталды есептеу мәні болып табылады және капиталға қойылатын талап валюта тәуекеліне сәйкес анықталады.

      29. Операциялық тәуекел соңғы өткен 3 (үш) жылдағы жылдық жалпы кiрiстiң орташа шамасы көбейтіндісіне 13,3-ке тең сәйкес келтіру коэффициентiнің 0,075-кe тең операциялық тәуекел коэффициентiне көбейтіндісі ретінде есептеледi.

      Соңғы өткен 3 (үш) жыл iшiндегi жылдық жалпы кірістің орташа шамасы осы жылдардың әр жылы сайын банктiң таза кіріс алған соңғы өткен 3 (үш) жылдағы жылдық жалпы кіріс сомасының банктiң таза кіріс алған жылдарының санына қатынасы ретiнде есептеледi.

      Жаңадан құрылған банктер үшiн операциялық тәуекел қаржы жылының аяқталуы бойынша есептеледi және жылдық жалпы кiрiстiң орташа мәні өткен жылдар санын ескере отырып есептеледi.

      Жылдық жалпы кіріс жиынтық кірістің, корпоративтік табыс салығының, қамтамасыз етуге арналған қаржының жиынтық шығыстарды, провизияларды (резервтерді) қалпына келтіруден түскен кірістерді шегергендегі сомасы ретінде айқындалады.

      Операциялық тәуекел есебіне банк шығын шеккен, бірақ провизияларды (резервтерді) қалпына келтіруден болған кірістерді шегергенде қамтамасыз етуге арналған қаржыны ескере отырып, оң жалпы кіріс алынған жыл енгізіледі.

      2016 жылғы 1 қаңтардан бастап сәйкес келтіру коэффициентінің мәні 13,3-ке тең, операциялық тәуекел коэффициентінің мәні - 0,075-ке тең.

      2017 жылғы 1 қаңтардан бастап сәйкес келтіру коэффициентінің мәні 12,5-ке тең, операциялық тәуекел коэффициентінің мәні - 0,08-ке тең.

      30. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша тартылған қаражатқа банк кепілдік бермейді және мұндай зияндар банктің кінәсі бойынша туындаған жағдайды қоспағанда, инвестициялардан келтірілген кез келген зиянды инвестициялық депозиттерді ұстаушылар көтереді. Мұндай активтер бойынша коммерциялық тәуекел банк үшін нормативтік капиталды құруды талап етпейді. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша тартылған қаражат есебінен қаржыландырылатын активтер тәуекел деңгейі бойынша сараланатын активтер есебінен алып тасталынады.

3-тарау. Бір қарыз алушыға жасалатын тәуекелдің ең көп мөлшері

      31. "Бір қарыз алушы" терминін Нормативтердің 34-тармағында көрсетілген, банктің оған қатысты талаптары бар немесе талаптары болуы мүмкін әрбір жеке және заңды тұлға деп түсіну керек.

      Екі немесе одан да көп қарыз алушылардан құралған топтың тәуекел мөлшері, егер қарыз алушылардың әрқайсысының тәуекел мөлшері банктің меншікті капиталының 0,05 (нөл бүтін жүзден бес) пайызынан асатын болса, бір қарыз алушы үшін жиынтықта, сондай-ақ мынадай жағдайлардың бірі болған кезде есептеледі:

      қарыз алушылардың бірі ірі қатысушы (акционерлік қоғамда, жауапкершілігі шектеулі серіктестікте немесе қосымша жауапкершілігі бар серіктестікте ірі қатысушы; коммандиттік серіктестікте толық жолдас; толық серіктестікке қатысушы), үлестес тұлға, жақын туыс (ата-анасы, баласы, асыраушысы, асырап алған баласы, ата-анасы бір және ата-анасы бөлек ағасы-інісі немесе апасы-сіңлісі, атасы, әжесі, немересі), жұбайы (зайыбы), жұбайының (зайыбының) жақын туысы, басқа қарыз алушының бірінші басшысы, не басқа қарыз алушымен мәміле жасауға мүдделі тұлға;

      ірі қатысушы, үлестес тұлға, жақын туысы, зайыбы (жұбайы), зайыбының (жұбайының) жақын туысы немесе қарыз алушының бірінің бірінші басшысы не бір қарыз алушымен мәміле жасауға мүдделі тұлға - ірі қатысушы, үлестес тұлға, жақын туысы, жұбайы (зайыбы), жұбайының (зайыбының) жақын туысы немесе басқа қарыз алушының бірінші басшысы не басқа қарыз алушымен мәміле жасауға мүдделі тұлға болып табылады;

      ірі қатысушы, үлестес тұлға, жақын туысы, жұбайы (зайыбы), жұбайының (зайыбының) жақын туысы немесе қарыз алушының бірінің бірінші басшысы не бір қарыз алушымен мәміле жасауға мүдделі тұлға - ірі қатысушы, үлестес тұлға, жақын туысы, жұбайы (зайыбы), жұбайының (зайыбының) жақын туысы немесе бірінші басшысы болып табылады не ірі қатысушының, үлестес тұлғаның, жақын туысының, жұбайының (зайыбының), жұбайының (зайыбының) жақын туысының немесе басқа қарыз алушының бірінші басшысының не басқа қарыз алушымен мәміле жасауға мүдделі тұлғаның мәміле жасауға мүдделі тұлғасы болып табылады;

      қарыз алушылардың бірінің банктен қарызға алған ақшасын басқаға пайдалануға беретін қарыз берушінің меншікті капиталынан асатын мөлшерде бергендігін растайтын жеткілікті негіздеме бар болса;

      қарыз алушылардың банктің қарыз алушылары болып табылмайтын сол бір ғана үшінші тұлғаға пайдалануға осы қарыз алушылардың жиынтық меншікті капиталынан асатын мөлшердегі банктен алынған қарызды бірлесіп немесе жекелей бергендігін растайтын жеткілікті негіздеме бар болса;

      қарыз алушылар бір-бірімен мынадай байланыста, яғни қарыз алушылардың бірінің (Қазақстан Республикасының банктерінен басқа) ортақ не басқа қарыз алушының міндеттемелері бойынша оның активтерінің 10 (он) пайызынан асатын сомада субсидиарлық жауапкершілігі бар болса;

      бір қарыз алушының лауазымды тұлғасы банктің басқа қарыз алушыларының қызметіне қаржылық жағынан мүдделі болса;

      қарыз алушылар бір-бірімен бірлескен қызмет туралы шарт не бірлескен қызмет туралы шарттың белгілері бар өзге құжат арқылы байланысты болса;

      төмендегі талаптардың біріне сәйкес келетін қарыз алушылар:

      мынадай мемлекеттердің аумағында: Андорра Князьдігінде, Лихтенштейн Князьдігінде, Либерия Республикасында, Монако Князьдігінде, Маршалл аралдарында (Маршалл аралдары Республикасында) тіркелген заңды тұлғалар немесе олардың азаматтары болып табылады;

      Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы ақпарат алмасу жөнінде міндеттеме қабылдамаған, оффшорлық аймақтардың тізбесіне енгізілген мемлекеттердің аумағында тіркелген заңды тұлғалар немесе олардың азаматтары болып табылады;

      тіркелген немесе осы тармақшаның екінші бөлігінің он бірінші және он екінші абзацтарында көрсетілген мемлекеттердің азаматтары болып табылатын ірі қатысушылары, үлестес тұлғалары, жақын туыстары, бірінші басшылары не осы қарыз алушылармен мәміле жасауға мүдделі тұлғалары бар;

      қарыз алушылар бір-бірімен Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде көзделген басқа негіздемелер бойынша байланысты болса;

      қарыз алушылар жылжымайтын мүлік құрылысы жөніндегі жобаның тапсырыс берушісін, салынып жатқан объектінің құрылысына үлестік қатысушыларды және үлестік қатысушылардың кепілгерлерін қоса алғанда, жылжымайтын мүлік құрылысы жөніндегі жобаның қатысушылары болып табылады. Осы тармақшада көрсетілген қарыз алушылар тобы құрған бір қарыз алушының тәуекел мөлшері салынып жатқан объектінің құрылысына үлестік қатысушылардың және (немесе) үлестік қатысушылардың кепілгерлерінің қатысуымен жасалған топ үшін Нормативтің осы тармағының екінші, үшінші, төртінші, бесінші, алтыншы, жетінші, сегізінші, тоғызыншы, оныншы, он бірінші, он екінші, он үшінші және он төртінші тармақшаларына сәйкес бір қарыз алушының тәуекел мөлшерінің жиынтық есебіне алынбауы тиіс.

      32. Егер мемлекет екі немесе одан да көп заңды тұлғалардың ірі қатысушысы болып табылған жағдайда, осы топқа қатысты тәуекел мөлшері, егер басқа ірі қатысушылар, сондай-ақ қарыз алушылардың осы тобына қатысты тәуекел мөлшерін жиынтықта бір қарыз алушының тәуекел мөлшері ретінде есептеу қажет Нормативтердің 31-тармағында белгіленген өзге жағдайлар болмаса, бір қарыз алушыға тәуекел мөлшері ретінде есептелмейді.

      33. Нормативтердің 31-тармағының қарыз алушылар тобын тану жөніндегі талаптары мемлекеттік акциялар пакеті (қатысу үлесі) "Самұрық-Қазына" ұлттық әл-ауқат қоры" акционерлік қоғамының жарғылық капиталын және "Бәйтерек" ұлттық басқарушы холдингі" акционерлік қоғамының жарғылық капиталын төлеуге берілген заңды тұлғаларға қолданылмайды.

      "Самұрық-Қазына" ұлттық әл-ауқат қоры" акционерлік қоғамының және "Бәйтерек" ұлттық басқарушы холдингі" акционерлік қоғамының көрсетілген ұйымдардың дауыс беретін акцияларының 25 (жиырма бес) және одан көп пайызына тікелей (банктер бойынша – жанама) иелік етуі нәтижесінде үлестес болып табылатын 2 (екі) және одан көп ұйым (оның ішінде банктер) бір қарыз алушы және (немесе) банкпен ерекше қатынастағы тұлға ретінде танылмайды.

      Жоғарыда көрсетілген ұйымдардың бірімен үлестес немесе көрсетілген банктердің бірімен ерекше қатынастағы заңды және (немесе) жеке тұлғалар, сондай-ақ басқа ұйымның үлестес тұлғаларымен бір қарыз алушы немесе көрсетілген банктердің бірімен ерекше қатынастағы тұлғалар болып танылмайды.

      Банктің екі және одан көп еншілес ұйымдарынан тұратын тобы мынадай жағдайларда заемшылар тобы деп танылмайды, егер:

      олар банкта ірі қатысу арқылы банктің жарғылық капиталымен байланысты болса;

      банктің лауазымды тұлғалары осындай еншілес ұйымдардың лауазымды тұлғалары болып табылса.

      34. Бір қарыз алушыға тәуекел мөлшері (Р) банктің барлық талаптарының (Нормативтердің 7-тармағында көрсетілген инвестицияларды қоспағанда), оның ішінде Қазақстан Республикасының резидент банктеріне және Қазақстан Республикасының бейрезидент банктеріне қойылған, Нормативтерге 2-қосымшаға сәйкес Банктің кредиттік тәуекелдің дәрежесі бойынша сараланған активтерінің кестесіне сәйкес сараланған кредит тәуекелін, Нормативтерге 5-қосымшаға сәйкес Банктің кредиттік тәуекел дәрежесі бойынша сараланған шартты және ықтимал міндеттемелерінің кестесіне сәйкес есептелген, шартты және ықтимал міндеттемелерді ескере отырып сараланған корреспонденттік шоттар бойынша талаптардың сомасы:

      қарыз алушыға:

      инвестициялық депозит туралы шарт бойынша тартылған қаражат есебінен қаржыландырылатын активтер;

      ХҚЕС сәйкес қалыптастырылған резервтердің сомалары, сондай-ақ қарыз алушының міндеттемелері бойынша:

      осы міндеттемені қамтамасыз ету ретінде банк иелігіне берілген салымдар түріндегі қамтамасыз ету сомасы;

      Standard & Poor’s агенттігінің халықаралық шкаласы бойынша "АА"-дан төмен емес тәуелсіз рейтингі немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар шет мемлекеттердің орталық үкіметі шығарған мемлекеттік бағалы қағаздары;

      тазартылған қымбат металдар;

      Қазақстан Республикасы Үкіметінің кепілдіктері түрінде қойылатын талаптар шегеріле отырып есептеледі.

      Бір қарыз алушының тәуекел есебіне Қазақстан Республикасының Үкіметіне, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне, "Самұрық-Қазына" ұлттық әл-ауқат қоры" акционерлік қоғамына, "Бәйтерек" ұлттық басқарушы холдингі" акционерлік қоғамына қойылатын талаптар, банктің ХҚЕС сәйкес 100 (бір жүз) пайыз резервтер қалыптастырылған қарыз алушыға қойылатын талаптары, банктің еншілес ұйымға, банктің бұрын Банктер туарлы заңға сәйкес қайта құрылымдауды және бірмезгілде активтер мен міндеттемелерді негізгі банкке өткізу бойынша операцияны жүзеге асырған еншілес банк болып табылатын заңды тұлғаға талаптары енгізілмейді.

      35. Банктің бір қарыз алушыға оның міндеттемелері бойынша тәуекелі мөлшерінің банктің меншікті капиталына қатынасы мынадан аспауға тиіс:

      банкпен ерекше қатынастағы тұлғалар болып табылатын қарыз алушылар үшін k3.1 - 0,10. Банкпен ерекше қатынастағы қарыз алушылар бойынша тәуекелдердің жиынтық сомасы банктің меншікті капиталының мөлшерінен аспауға тиіс;

      басқа қарыз алушылар үшін k3 - 0,25 (оның ішінде, Standard & Poor's агенттігінің рейтингі немесе Қазақстан Республикасының тәуелсіз рейтингінің 1 (бір) тармағынан төмен болмайтын басқа рейтинттік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резиденттеріне және Standard & Poor's агенттігінің "А" рейтингінен төмен емес рейтингі немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар бейрезиденттерге қойылатын талаптарды қоспағанда, бланктік қарыз, қарыз алушы алдындағы не банктің ағымдағы және содан кейінгі 2 (екі) ай ішінде қарыз алушыға талаптары туындауы мүмкін үшінші тұлғалардың пайдасына қарыз алушы үшін қамтамасыз етілмеген шартты міндеттемелер бойынша, Нормативтердің 36-тармағында көрсетілген тиісті қарыз алушылардың міндеттемелері бойынша, сондай-ақ Қазақстан Республикасының оффшор аймақтарда тіркелген немесе азаматтары болып табылатын бейрезиденттерінің міндеттемелері бойынша 0,10 аспайды).

      Әрқайсысының мөлшері банктің меншікті капиталының 10 (он) пайызынан асатын бір қарыз алушыға банк тәуекелдерінің жиынтық сомасы банктің меншікті капиталының мөлшерінен 5 (бес) еседен көп аспауға тиіс.

      "Стресті активтер қоры" акционерлік қоғамының арнайы қаржы компаниясына берілген секьюритилендірілген кредиттердің жиынтық сомасы банктің меншікті капиталының мөлшерінен аспайды.

      Бас банктің күмәнді және үмітсіз активтерін сатып алатын еншілес ұйымдарға берілген күмәнді және үмітсіз активтердің жиынтық сомасы бас банктің меншікті капиталының мөлшерінен 3 (үш) еседен көп аспайды.

      36. Нормативтердің 35-тармағының мақсаттары үшін Банктер туралы Заңның 8-1-бабының 2-тармағында көрсетілген талаптардың біріне сәйкес келетін қарыз алушы - заңды тұлғаларды қоспағанда, барлық қарыз алушы - заңды тұлғалар тиісті қарыз алушылар ретінде түсініледі.

      37. Банктің қарыз алушыға қоятын талаптарының жалпы көлемі олар пайда болған күні Нормативтерде белгіленген шектеулер шегінде болған, бірақ соңынан соңғы 3 (үш) ай ішінде банктің меншікті капиталының деңгейі 5 (бес) пайыздан аспайтындай төмендеуіне байланысты не соңғы 3 (үш) ай ішінде қарыз алушыға қойылатын талаптар 10 (он) пайыз деп көрсетілген теңгенің шетел валютасына орташа алынған биржалық бағамының ұлғаюынан банктің қарыз алушыға қоятын талаптарының өсуіне байланысты көрсетілген шектеулерден асып кеткен жағдайда, бір қарыз алушыға арналған тәуекелдің ең жоғары мөлшерінің нормативі орындалды деп есептеледі.

      Көрсетілген жағдайларда банк уәкілетті органды дереу хабардар етеді және ағымдағы есепті күнгі және одан кейінгі 3 (үш) айдағы асып кетуді жою жөнінде міндеттемелер қабылдайды. Егер осы асып кету көрсетілген мерзімде жойылмаса, бір қарыз алушыға арналған тәуекелдің ең жоғары мөлшері нормативінің асып кетуі көрсетілген асып кету анықталған күннен бастап осы нормативтің бұзылуы ретінде қарастырылады.

      38. Егер банктің қарыз алушысы банк алдындағы міндеттемелер пайда болған сәтте банкпен ерекше қатынастағы тұлға болып табылмаса, бірақ соңынан сондай тұлға болса, онда Нормативтердің 35-тармағының екінші абзацында белгіленген осындай қарыз алушыға арналған тәуекел мөлшері асып кеткен жағдайда, егер банк қарыз алушының қосымша қамтамасыз етуді ұсыну немесе банк талаптарының бір бөлігін норматив мөлшерін сақтау үшін қажетті мөлшерге дейін орындау мүмкіндігін растай және осы бұзушылықты уәкілетті орган белгілеген мерзімде жою жөнінде міндеттемелер қабылдай отырып, осы асып кету туралы уәкілетті органға дереу хабарласа, көрсетілген асып кету бұзылу ретінде қарастырылмайды.

      39. Нормативтердің 38-тармағының шарттары сондай-ақ, егер қарыз алушылар міндеттемелер пайда болған сәтте бір қарыз алушы ретінде қаралмай, бірақ соңынан сондай болған жағдайларда қолданылады.

4-тарау. Өтімділік коэффициенттері

      40. Өтімділік мынадай коэффициенттермен сипатталады:

      k 4 банктің ағымдағы өтімділік коэффициенті;

      k 4-1, k 4-2 және k 4-3 мерзімді өтімділік коэффициенттері;

      k 4-4, k 4-5 және k 4-6 мерзімді валюталық өтімділік коэффициенттері.

      Ағымдағы өтімділік, мерзімді өтімділік және мерзімді валюталық өтімділік коэффициенттерінің ең төменгі мәні мынадай мөлшерде белгіленеді:

      k 4 - 1;

      k 4-1 - 1;

      k 4-2 - 0,9;

      k 4-3 - 0,8;

      k 4-4 - 1;

      k 4-5 - 0,9;

      k 4-6 - 0,8.

      41. Банктің k4 ағымдағы өтiмдiлiк коэффициентi банктің талап етілгенге дейінгі міндеттемелерінің орташа айлық мөлшеріне орташа айлық өтімділігі жоғары активтердің қатынасы ретінде есептеледi.

      k4-1 мерзімді өтiмдiлiк коэффициентi қоса алғанда 7 (жеті) күнге дейін өтелгенге дейінгі қалған мерзімімен мерзімді мiндеттемелердің орташа айлық мөлшерiне өтімділігі жоғары активтердiң орташа айлық мөлшерiнiң қатынасы ретiнде есептеледi.

      k4-2 мерзімді өтiмдiлiк коэффициентi өтiмдiлігі жоғары активтердi қоса алғанда, қоса алғанда 1 (бір) айға дейін өтелгенге дейінгі қалған мерзімімен өтімді активтердің орташа айлық мөлшерiнің, қоса алғанда 1 (бір) айға дейін өтелгенге дейінгі қалған мерзімімен мерзімді міндеттемелердің орташа айлық мөлшерiне қатынасы ретiнде есептеледi.

      k4-3 мерзімді өтiмдiлiк коэффициентi өтiмдiлігі жоғары активтердi қоса алғанда, қоса алғанда 3 (үш) айға дейін өтелгенге дейінгі қалған мерзімімен өтімді активтердің орташа айлық мөлшерiнің, қоса алғанда 3 (үш) айға дейін өтелгенге дейінгі қалған мерзімімен мерзімді міндеттемелердің орташа айлық мөлшерiне қатынасы ретiнде есептеледi.

      42. k4-4 мерзімді валюталық өтімділік коэффициенті шетел валютасындағы өтiмдiлігі жоғары активтердiң орташа айлық мөлшерiнiң осы шетел валютасындағы, өтелгенге дейін қоса алғанда 7 (жеті) күнге дейінгі қалған мерзімі бар мерзімді мiндеттемелердің орташа айлық мөлшерiне қатынасы ретiнде есептеледi.

      k4-4 мерзімді валюталық өтімділік коэффициентін есептеу кезінде шетел валютасындағы, өтелгенге дейін 7 (жеті) күнге дейінгі қалған мерзімі бар мерзімді мiндеттемелердің мөлшеріне банктің шетел валютасындағы, өтелгенге дейін 7 (жеті) күнге дейінгі қалған мерзімі бар, 100 (бір жүз) пайызға тең конверсиялау коэффициентіне көбейтілген мерзімді мiндеттемелері кіреді.

      k4-5 мерзімді валюталық өтімділік коэффициентi өтiмдiлігі жоғары активтердi қоса алғанда, шетел валютасындағы, өтелгенге дейін қоса алғанда 1 (бір) айға дейінгі қалған мерзімі бар өтiмдi активтердiң орташа айлық мөлшерiнің осы шетел валютасындағы, өтелгенге дейін қоса алғанда 1 (бір) айға дейінгі қалған мерзімі бар мерзімді міндеттемелердің орташа айлық мөлшерiнiң қатынасы ретiнде есептеледi.

      k4-5 мерзімді валюталық өтімділік коэффициентін есептеу кезінде шетел валютасындағы, өтелгенге дейін қоса алғанда 1 (бір) айға дейінгі қалған мерзімі бар міндеттемелердің мөлшерiне банктің шетел валютасындағы, өтелгенге дейін 1 (бір) айға дейінгі қалған мерзімі бар 90 (тоқсан) пайызға тең конверсиялау коэффициентіне көбейтілген мерзімді мiндеттемелері кіреді.

      k4-6 мерзімді валюталық өтімділік коэффициентi өтiмдiлігі жоғары активтердi қоса алғанда, шетел валютасындағы, өтелгенге дейін қоса алғанда 3 (үш) айға дейінгі қалған мерзімі бар өтімді активтердің орташа айлық мөлшерiнiң осы шетел валютасындағы, өтелгенге дейін қоса алғанда 3 (үш) айға дейінгі қалған мерзімі бар мерзімді мiндеттемелердің орташа айлық мөлшерiне қатынасы ретiнде есептеледi.

      k4-6 мерзімді валюталық өтімділік коэффициентін есептеу кезінде шетел валютасындағы, өтелгенге дейін 3 (үш) айға дейінгі қалған мерзімі бар мiндеттемелердің мөлшерiне банктің шетел валютасындағы, өтелгенге дейін 3 (үш) айға дейінгі қалған мерзімі бар, 80 (сексен) пайызға тең конверсиялау коэффициентіне көбейтілген мерзімді мiндеттемелері кіреді.

      43. Мерзімді валюталық өтімділік коэффициенттері Standard & Рооr's агенттігінің "А"-дан төмен емес тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар елдердің жиынтықта шетел валюталары және "еуро" валютасы бойынша есептеледі, оларда алдыңғы есепті айдағы міндеттемелердің орташа айлық мөлшері банктің алдыңғы есепті айдағы міндеттемелерінің орташа айлық мөлшерінің кем дегенде 1 (бір) пайызын құрайды.

      Standard & Рооr's агенттігінің "А"-дан төмен тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейіндегі рейтингі бар немесе тиісті рейтингтік бағасы жоқ елдердің шетел валюталары бойынша мерзімді валюталық өтімділік коэффициенттері әрбір шетел валютасы бойынша есептеледі, онда алдыңғы есепті айдағы міндеттемелердің орташа айлық мөлшері банктің алдыңғы есепті айдағы міндеттемелерінің орташа айлық мөлшерінің кем дегенде 1 (бір) пайызын құрайды.

      44. Жоғары өтiмдi активтер есебiне мыналар кіреді:

      1) қолма-қол ақша;

      2) орталық депозитарийдің шоттарындағы меншікті ақша;

      3) клирингтік ұйымның шоттарындағы банктің кепілдік берілген, маржалық жарналары болып табылатын меншікті ақша;

      4) тазартылған бағалы металдар;

      5) ұлттық холдинг, ұлттық басқарушы холдинг, дауыс беруші акцияларының 100 (бір жүз) пайызы (қатысу үлесі) ұлттық басқарушы холдингке тиесілі заңды тұлғалар – оригинаторлар құрған исламдық арнайы қаржы компаниясы шығарған исламдық бағалы қағаздар;

      6) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі, Қазақстан Республикасының банктеріндегі, сондай-ақ Standard & Poor's агенттігінің "ВВВ-"-тен төмен емес ұзақмерзімді рейтингі немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар бейрезидент банктердегі талап етуге дейінгі салымдар;

      7) Қазақстан Республикасының банктерінде, сондай-ақ Standard & Poor's агенттігінің "ВВВ-"-тен төмен емес ұзақмерзімді рейтингі немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар бейрезидент банктерде бір түнге орналастырылған салымдар;

      8) Standard & Poor's агенттiгiнiң "ВВВ-"-тен төмен емес шетел валютасында тәуелсіз ұзақмерзiмдi рейтингi бар немесе басқа рейтингтік агенттiктердiң бірiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар елдердiң исламдық бағалы қағаздары;

      9) Standard & Poor's агенттiгiнiң "ВВВ-"-тен төмен емес рейтингi бар немесе басқа рейтингтік агенттiктердiң бірiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар шетел эмитенттерінің исламдық бағалы қағаздары.

      Банк кері сатып алу талабымен сатқан немесе кепiлге берілген немесе Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес өзге түрде ауыртпалық салынған бағалы қағаздарды қоспағанда, Нормативтердің осы тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген бағалы қағаздар жоғары өтімді активтердің есебіне қосылады.

      45. Банктің баланстық шоттарында есепке алынған валюталық своп операциялары бойынша талаптардың сомасы, егер осы мәмілелер бойынша міндеттемелер банктің баланстық шоттарында есепке алынған және мерзімді өтімділік коэффициенттерінің есебіне енгізілген жағдайда, өтiмдiлігі жоғары активтердiң есебіне кіреді.

      46. Өтiмдi активтер есебiне жоғары өтiмдi активтердi қоса алғанда, барлық қаржылық активтер ХҚЕС-на сәйкес қалыптасқан резервтер, оффшорлық аймақтар аумағында тiркелген заңды тұлғалар немесе оның азаматтары не Экономикалық ынтымақтастық және даму жөнiндегi ұйым ақпарат алмасу жөнiнде мiндеттеме қабылдамаған оффшорлық аумақтар тiзбесiне енгiзген мемлекеттердiң аумағында тiркелген заңды тұлғалар немесе олардың азаматтары болып табылатын Қазақстан Республикасының бейрезиденттерiне немесе аталған оффшорлық аумақтарда тіркелген заңды тұлғаларға қатысты еншiлес болып табылатын ұйымдарға қойылатын талаптар шегеріле отырып енгiзiледi. Қарыздар қарыз шартына сәйкес өтеу кестесі бойынша енгiзiледi.

      Нормативтердің 44-тармағының 5), 8) және 9) тармақшаларында көрсетілген, жоғары өтімді активтердің есебіне енгізілмейтін бағалы қағаздар міндеттемелердің мөлшерін есептеуге енгізілетін міндеттемелердің қамтамасыз етуі болып табылады деген талаппен өтімді активтер есебіне кіреді.

      Осы бағалы қағаздарды өтiмдi активтердің есебiне енгiзгенде, өтегенге дейiнгi мерзiмде бағалы қағаздар бойынша қалған мерзiм ретiнде қамтамасыз етуi осы бағалы қағаздар болып табылатын мiндеттемелердi өтеуге дейiнгi мерзiм алынады.

      47. Мерзімді міндеттемелердің есебіне есепті жүзеге асырудың мерзімі белгіленген барлық міндеттемелер енгізіледі.

      Талап етуге дейінгі міндеттемелер, сондай-ақ банктерден алынған "овернайт" қарыздары және бір түнге банктерден тартылған салымдар мерзімді міндеттемелердің есебіне енгізілмейді.

      48. Өтімділік коэффициенттерін есептегенде жоғары өтімді активтерді қоса, өтімді активтер мен мерзімді міндеттемелер мөлшеріне есептелген сыйақы, дисконттар, сыйлықтар, әділ құнды оң (теріс) түзетудің шоттары енгізіледі.

      49. Банкте есептi кезең iшiнде кредиторлар мен салымшылар алдында мерзiмi өткен мiндеттемелер болған кезде өтiмдiлiк нормативтерi өтiмдiлiк коэффициенттерiнiң орташа айлық негiзде анықталатын есептiк мәндерiне қатыссыз орындалмаған деп есептеледi.

5-тарау. Ашық валюталық позиция лимиттері

      50. Ашық валюталық позиция - банктің жеке шет мемлекеттің (шет мемлекеттер тобының) валютасындағы немесе тазартылған бағалы металдардағы талаптарының (міндеттемелерінің) банктің сол шетел валютасындағы немесе тазартылған бағалы металдардағы міндеттемелерінен (талаптарынан) асып кетуі.

      Ұзын валюталық позиция – бұл талаптары (активтер мен шартты талаптардың жиынтық сомасы) банктің сол шетел валютасындағы немесе тазартылған бағалы металдардағы міндеттемелерінен (міндеттемелер мен шартты міндеттемелердің жиынтық сомасынан) асып кететін жеке шет мемлекеттің (шет мемлекеттер тобының) валютасындағы немесе тазартылған бағалы металдардағы ашық валюталық позиция.

      Қысқа валюталық позиция – бұл міндеттемелері (міндеттемелердің және шартты міндеттемелердің жиынтық сомасы) банктің сол шетел валютасындағы немесе тазартылған бағалы металдардағы талаптарынан (активтер мен шартты талаптардың жиынтық сомасынан) асып кететін жеке шет мемлекеттің (шет мемлекеттер тобының) валютасындағы немесе тазартылған бағалы металдардағы ашық валюталық позиция.

      Валюталық позициялар есебіне мөлшері валюталардың айырбастау бағамының (тазартылған бағалы металдар құнының) өзгеруімен анықталатын, теңгемен көрсетілген талаптар (активтер мен шартты талаптардың жиынтық сомасы), міндеттемелер (міндеттемелердің және шартты міндеттемелердің жиынтық сомасы) енгізіледі.

      Мөлшері бір шетел валютасынан артық айырбастау бағамының өзгеруімен анықталатын, теңгемен көрсетілген талаптар (активтердің, шартты және ықтимал талаптардың жиынтық сомасы), міндеттемелер (міндеттемелердің, шартты және ықтимал міндеттемелердің жиынтық сомасы) Нормативтердің 51-тармағында белгіленген ашық валюталық позицияның мейлінше төмен лимитін иеленетін шетел валютасындағы валюталық позициялар есебіне енгізіледі.

      Әрбір шетел валютасы бойынша және әрбір тазартылған бағалы металл бойынша ашық валюталық позиция жеке есептеледі.

      Жекелеген шет мемлекеттердің (шет мемлекеттер топтарының) валюталары (тазартылған бағалы металдары) бойынша ашық валюта позицияларын есептеу кезінде бірінші кезекте ХҚЕС-ке сәйкес қалыптастырылған резервтерді шегергенде активтер шоттарында және банктің міндеттемелері шоттарында ашылған әрбір шетел валютасы (тазартылған бағалы металы) бойынша шоттар сальдосы есептеледі.

      Одан кейін ХҚЕС-ке сәйкес қалыптастырылған резервтерді шегергенде, шартты талаптар шоттарында және шартты міндеттемелер шоттарында ашылған осы шетел валютасы (тазартылған бағалы металы) бойынша шоттар сальдосы анықталады.

      Міндеттемелерден (талаптардан) шетел валютасындағы (тазартылған бағалы металдағы) талаптардың (міндеттемелердің) асып кетуін көрсететін сальдо өзара жиынтықталады, ал алынған нәтиже банктің шетел валютасы (тазартылған бағалы металл) бойынша ашық позициясының мөлшерін және түрін анықтайды.

      Шартты талаптар шоттарында және шартты міндеттемелер шоттарында ашылған жекелеген шет мемлекеттің (шет мемлекеттер тобының) валютасындағы туынды қаржы құралдары бойынша банктің ашық ұзын және (немесе) қысқа позициясы банктің меншікті капиталы мөлшерінің 30 (отыз) пайызынан аспайды.

      Банктің ашық ұзын және (немесе) қысқа позициясын есептеу мақсаттары үшін туынды қаржы құралдарының тізбесіне банктер жасаған споты мәмілелері енгізілмейді.

      Туынды қаржы құралдары бойынша банктің ашық ұзын және (немесе) қысқа позициясын есептеу мақсаттары үшін олар бойынша Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі қарсы агенті болып табылатын туынды қаржы құралдарымен мәмілелер, 2 (екі) күн және одан аз валюталау күнімен валюталық құралдармен айырбастау операциялары, 2 (екі) күн және одан аз валюталау күнімен валюталық своп операциялары, базалық активтері ұлттық валютадан тұрмайтын валюталық жұп болып табылатын туынды қаржы құралдары енгізілмейді.

      Банктің валюталық нетто-позициясы банктің барлық шетел валюталары (тазартылған бағалы металдары) бойынша ұзын позицияларының жиынтық сомасы мен барлық шетел валюталары (тазартылған бағалы металдары) бойынша қысқа позицияларының жиынтық сомасы арасындағы айырма ретінде есептеледі.

      Шетел валютасында көрсетілген талаптар және міндеттемелер осы талаптар және міндеттемелер көрсетілген (белгіленген) шетел валюталары бөлігіндегі валюта позициясы есебіне енгізіледі.

      Мәмілені жасаған күн болып табылмайтын, болашақ валюталау күні бар валюталық операцияларды жүргізу кезінде осы сияқты валюталық операциялар осындай мәмілені жасаған күннен бастап валюталық позиция есебіне енгізіледі.

      Активтер мен міндеттемелер мерзімдерін салыстыру Нормативтерге 9-қосымшаға сәйкес Активтер мен міндеттемелер мерзімдерін салыстыру кестесіне сәйкес жүргізіледі.

      Шетел және ұлттық валютадағы активтер мен міндеттемелер мерзімдерін салыстыру тиісінше Нормативтерге 11-қосымшаға сәйкес Шетел валютасындағы активтер мен міндеттемелер мерзімін салыстыру кестесіне және 12-қосымшаға сәйкес Ұлттық валютадағы активтер мен міндеттемелер мерзімдерін салыстыру кестесіне сәйкес жүргізіледі.

      Ескерту. 50-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 22.12.2017 № 256 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      51. Нормативтерде ашық валюталық позицияның мынадай лимиттерi белгiленедi:

      1) Standard & Poor's агенттiгiнiң "А"-дан төмен емес тәуелсiз рейтингi немесе басқа рейтингілік агенттiктердiң бірiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар елдердiң шетел валютасы және "еуро" шетел валютасы, сондай-ақ тазартылған бағалы металдар бойынша банктiң меншiктi капиталы шегiнiң 12,5 (он екі бүтін оннан бес) пайызынан аспайтын мөлшердегi ашық валюталық позиция (ұзын және қысқа) лимитi;

      2) Standard & Poor's агенттiгiнiң "А"-дан төмен емес тәуелсiз рейтингi немесе басқа рейтингілік агенттiктердiң бірiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар елдердiң шетел валютасы бойынша банктiң меншiктi капиталы шегiнiң 5 (бес) пайызынан аспайтын мөлшердегi ашық валюталық позиция (ұзын және қысқа) лимитi;

      3) банктiң меншiктi капиталы шегiнiң 25 (жиырма бес) пайызынан аспайтын мөлшердегi валюталық нетто-позиция лимитi.

      52. Есепті аптаның ішінде ашық валюталық позицияның лимиттерi кез келген шетел валютасы (тазартылған бағалы металдар) бойынша шектен асып кеткен кезде, содан кейiнгi үш апта iшiнде тәртiп бұзған банктiң бұзылған валюталары (тазартылған бағалы металдар) бойынша ашық валюталық позиция лимиттерi Нормативтердің 51-тармағында белгiленген ашық валюталық позиция лимиттерiнiң 5 (бес) пайыздық тармаққа азаюымен айқындалады.

      Жеке алынған шетел валютасы (тазартылған бағалы металдар) бойынша банк белгiлеген лимиттердiң 0,09 (нөл бүтін жүзден тоыз) пайыздық шектен асып кетуi ашық валюталық позицияның лимиттерiнiң бұзылуы болып есептелмейдi.

6-тарау. Банктердiң Қазақстан Республикасының бейрезиденттерi
алдындағы міндеттемелеріне арналған капиталдандыру

      53. Қазақстан Республикасының бейрезиденттері алдындағы міндеттемелерге банктердің капиталдандырылуы k7, k8 және k9 коэффициенттерімен сипатталады.

      k7 коэффициенті - Қазақстан Республикасының бейрезиденттері алдындағы қысқамерзімді міндеттемелердің ең жоғары лимиті 1 (бірлік) мөлшерде белгіленеді және Қазақстан Республикасының бейрезиденттер алдындағы міндеттемелер сомасының банктің меншікті капиталына қатынасы ретінде есептеледі.

      Осы коэффициентті есептеу мақсатында Қазақстан Республикасының бейрезиденттер алдындағы міндеттемелер сомасына мыналар енгізіледі:

      Қазақстан Республикасының бейрезиденттері алдындағы талап етуге дейінгі міндеттемелер, оның ішінде есеп айырысуды жүзеге асыру мерзімі белгіленбеген міндеттемелер;

      Қазақстан Республикасының бейрезиденттері алдындағы мерзімді міндеттемелер, бастапқы өтеу мерзімі қоса алғанда 1 (бір) жылға дейін;

      кредитордың міндеттемелерді мерзімінен бұрын өтеуді талап ету құқығымен Қазақстан Республикасының бейрезиденттері алдындағы мерзімді міндеттемелер, оның ішінде жеке және заңды тұлғалардың мерзімді және шартты депозиттерін қоспағандағы банктердің мерзімді және шартты депозиттері.

      Осы коэффициентті есептеу мақсатында Қазақстан Республикасының бейрезиденттері алдындағы міндеттемелер сомасынан мыналар алып тасталады:

      өз қызметін Қазақстан Республикасының аумағында жүзеге асыратын, Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 14804 болып тіркелген Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2016 жылғы 26 желтоқсандағы № 316 қаулысымен бекітілген Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстанның Даму Банкінің және ипотекалық ұйымдардың Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне қаржы секторына шолуды қалыптастыруға арналған мәліметтерді ұсынуы жөніндегі нұсқаулыққа (бұдан әрі – № 316 нұсқаулық) сәйкес экономиканың "басқа қаржы ұйымдары – коды 5", "мемлекеттік қаржылық емес ұйымдар – коды 6", "мемлекеттік емес қаржылық емес ұйымдар – коды 7" және "үй шаруашылықтарына қызмет көрсететін коммерциялық емес ұйымдар – коды 8" секторларына кіретін шетел компанияларының филиалдары мен өкілдіктері алдындағы қысқамерзімді міндеттемелер;

      халықаралық қаржы ұйымдары болып табылатын Қазақстан Республикасының бейрезиденттері алдындағы қысқамерзімді міндеттемелер;

      халықаралық есеп айырысу жүйелері (ClearstreamBanking S.A. және EuroclearBankSA/NV) болып табылатын Қазақстан Республикасының бейрезиденттері алдындағы қысқамерзімді міндеттемелер.

      Ескерту. 53-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 22.12.2017 № 256 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 22.12.2017 № 248 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулыларымен.

      54. k8 коэффициенті банктің Қазақстан Республикасының бейрезиденттері алдындағы жиынтық міндеттемелерінің банктің меншікті капиталға қатынасы ретінде есептеледі және Нормативтерге 13-қосымшаға сәйкес Қазақстан Республикасының резидент еместері алдындағы міндеттемелерге банктердің капиталдандыру коэффициенттерінің кестесінде (k8, k9) көрсетілген барынша жоғары нормативтік мәннен аспауға тиіс.

      k8 коэффициентін есептеу мақсатында Қазақстан Республикасының бейрезиденттері алдындағы банктің жиынтық міндеттемелерінен мыналар алынып тасталады:

      банк айналымға шығарған Қазақстан Республикасының бейрезиденттерінде тұрған бағалы қағаздар (акцияларды қоспағанда);

      өз қызметін Қазақстан Республикасының аумағында жүзеге асыратын, № 316 нұсқаулыққа сәйкес экономиканың "басқа қаржы ұйымдары – коды 5", "мемлекеттiк қаржылық емес ұйымдар – коды 6", "мемлекеттiк емес қаржылық емес ұйымдар – коды 7" және "үй шаруашылығына қызмет ететiн коммерциялық емес ұйымдар – коды 8" секторларына кіретін шетел компанияларының филиалдары мен өкілдіктері алдындағы міндеттемелер;

      "Қазақстан Республикасының Халықаралық Валюта Қорына, Халықаралық Қайта Құру және Даму Банкіне, Халықаралық Қаржы Корпорациясына, Халықаралық Даму Қауымдастығына, Инвестициялар Кепілдігінің Көпжақты Агенттігіне, Инвестициялық Дауларды Реттеу жөніндегі Халықаралық Орталыққа, Еуропа Қайта Құру және Даму Банкіне, Азия Даму Банкіне, Ислам Даму Банкіне, Азия Инфрақұрылымдық Инвестициялар Банкіне мүшелігі туралы" 2001 жылғы 6 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес Қазақстан Республикасы мүшесі болып табылатын халықаралық ұйымдар ретінде танылған Қазақстан Республикасының бейрезиденттері, сондай-ақ Еуразиялық даму банкі алдындағы міндеттемелер;

      Қазақстан Республикасының резиденті - еншілес банктің Қазақстан Республикасының бейрезидент – бас банк алдындағы алынған қарыздар бойынша міндеттемелері.

      Ескерту. 54-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 22.12.2017 № 256 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 22.12.2017 № 248 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулыларымен.

      55. k9 коэффициенті банктің Қазақстан Республикасының бейрезиденттері алдындағы жиынтық міндеттемелерінің сомасына және олардың Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес теңгемен шығарылған бағалы қағаздарды, акцияларды қоспағанда, айналысқа шығарған бағалы қағаздарға қатынасы ретінде есептеледі және Нормативтерге 13-қосымшаға сәйкес Қазақстан Республикасының резидент еместері алдындағы міндеттемелерге банктердің капиталдандыру коэффициенттерінің кестесінде (k8, k9) көрсетілген барынша жоғары нормативтік мәннен аспауға тиіс.

      k9 коэффицентін есептеу мақсатында Қазақстан Республикасының бейрезиденттері алдындағы банктердің жиынтық міндеттемелерінен мыналар алынып тасталады:

      банк айналымға шығарған Қазақстан Республикасының бейрезиденттерінде тұрған бағалы қағаздар (акцияларды қоспағанда);

      өз қызметін Қазақстан Республикасының аумағында жүзеге асыратын, № 316 нұсқаулыққа сәйкес экономиканың "басқа қаржы ұйымдары – коды 5", "мемлекеттiк қаржылық емес ұйымдар – коды 6", "мемлекеттiк емес қаржылық емес ұйымдар – коды 7" және "үй шаруашылығына қызмет ететiн коммерциялық емес ұйымдар – коды 8" секторларына кіретін шетел компанияларының филиалдары мен өкілдіктері алдындағы міндеттемелер;

      "Қазақстан Республикасының Халықаралық Валюта Қорына, Халықаралық Қайта Құру және Даму Банкіне, Халықаралық Қаржы Корпорациясына, Халықаралық Даму Қауымдастығына, Инвестициялар Кепілдігінің Көпжақты Агенттігіне, Инвестициялық Дауларды Реттеу жөніндегі Халықаралық Орталыққа, Еуропа Қайта Құру және Даму Банкіне, Азия Даму Банкіне, Ислам Даму Банкіне, Азия Инфрақұрылымдық Инвестициялар Банкіне мүшелігі туралы" 2001 жылғы 6 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес Қазақстан Республикасы мүшесі болып табылатын халықаралық ұйымдар ретінде танылған Қазақстан Республикасының бейрезиденттері, сондай-ақ Еуразиялық даму банкі алдындағы міндеттемелер;

      Қазақстан Республикасының резиденті - еншілес банктің Қазақстан Республикасының бейрезиденті – бас банк алдындағы алынған қарыздар бойынша міндеттемелері.

      Ескерту. 55-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 22.12.2017 № 256 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 22.12.2017 № 248 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулыларымен.

      56. k8 коэффицентінің барынша жоғары мәні 2 (екіден) аспайды.

      k9 коэффицентінің барынша жоғары мәні 4 (төрттен) аспайды.

7-тарау. Банктер қаражатының бір бөлігін ішкі активтерге орналастыру бойынша коэффициент

      57. Қазақстан Республикасының Үкіметі құрылтайшысы болып табылатын банктерді қоспағанда, банктер есепті айдың ішінде меншікті және тартылған қаражатын ішкі активтерге мынадай формулаға сәйкес орналастырады.

      2016 жылғы 1 мамырдан бастап:



      мұнда:

      ІАК – банктер қаражатының бір бөлігін ішкі активтерге орналастыру бойынша коэффициент;


– ішкі активтердің ХҚЕС сәйкес қалыптастырылған резервтер (провизиялар) ескеріле отырып, есепті айда қалыптастырылған орташа айлық шамасы;

– Нормативтердің 59-тармағының екінші абзацында айқындалған, банк шетел валютасымен шығарған борыштық бағалы қағаздарды, ішкі міндеттемелерді қоспағанда, реттелген борыштың, банк шығарған борыштық бағалы қағаздардың есепті айда қалыптастырылған орташа айлық шамаларының сомасы;

– жарғылық капиталдың 700-Н нысанның деректеріне сәйкес есепті айда қалыптастырылған орташа айлық шамасы;

– меншікті капиталдың 700-Н нысанның деректеріне сәйкес есепті айда қалыптастырылған орташа айлық шамасы,

      не



      мұнда:

      ІАК – банктер қаражатының бір бөлігін ішкі активтерге орналастыру бойынша коэффициент;

      ІА – ХҚЕС сәйкес қалыптастырылған резервтер (провизиялар) ескеріле отырып қалыптастырылған активтер (ақша) және Қазақстан Республикасының резиденттеріне қойылатын талаптар (орналастырылған салымдар, берілген қарыздар, үлестік және борыштық бағалы қағаздар, дебиторлық берешек), Қазақстан Республикасының резиденттері заңды тұлғалардың жарғылық капиталына қатысу, материалдық емес активтер және тазартылған бағалы металдар, Қазақстан Республикасының аумағында орналастырылған жылжымалы және жылжымайтын мүлік;

      РБ – мерзімі өткен берешек, есептелген сыйақы, дисконттар, сыйлықақылар, оң (теріс) түзетулер ескеріле отырып айдың аяғында қалыптастырылған реттелген борыш;

      МҚҚ – мерзімі өткен берешек, есептелген сыйақы, дисконттар, сыйлықақылар, оң (теріс) түзетулер ескеріле отырып айдың аяғында қалыптастырылған мерзімсіз қаржы құралдары;

      БҚБ – банк шетел валютасымен шығарған борыштық бағалы қағаздарды қоспағанда, мерзімі өткен берешек, есептелген сыйақы, дисконттар, сыйлықақылар, оң (теріс) түзетулер ескеріле отырып айдың аяғында қалыптастырылған, банк шығарған борыштық бағалы қағаздар;

      ІМ – Қазақстан Республикасының резиденттері алдындағы реттелген борышты, Қазақстан Республикасының резиденттеріндегі мерзімсіз қаржы құралдарын, банк шығарған, Қазақстан Республикасының резиденттеріндегі борыштық бағалы қағаздарды және кастодиандық шарт негізінде банк қабылдаған қаражаттың инвестицияланбаған қалдығын қоспағанда, мерзімі өткен берешек, есептелген сыйақы, дисконттар, сыйлықақылар, оң (теріс) түзетулер ескеріле отырып айдың аяғында қалыптастырылған, Қазақстан Республикасының резиденттері алдындағы міндеттемелер;

      МК – меншікті капиталдың Қазақстан Республикасының бейрезидент еншілес ұйымдарының реттелген борышына инвестициялардың 2015 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша мөлшеріне аспайтын Қазақстан Республикасының бейрезидент еншілес ұйымдарының реттелген борышына инвестициялар шегеріле отырып, сондай-ақ Қазақстан Республикасының бейрезидент еншілес ұйымдарының акцияларына инвестициялар шегеріле отырып, 700-Н нысанның деректеріне сәйкес айдың соңында қалыптастырылған шамасы.

      2016 жылғы 1 маусымнан бастап:



      мұнда:

      ІАК – банктер қаражатының бір бөлігін ішкі активтерге орналастыру бойынша коэффициент;


– ішкі активтердің ХҚЕС сәйкес қалыптастырылған резервтер (провизиялар) ескерілген, есепті айда қалыптастырылған орташа айлық шамасы;

– Нормативтердің 59-тармағының екінші абзацында айқындалған, банк шетел валютасымен шығарған борыштық бағалы қағаздарды, ішкі міндеттемелерді қоспағанда, реттелген борыштың, банк шығарған борыштық бағалы қағаздардың есепті айда қалыптастырылған орташа айлық шамаларының сомасы;

– жарғылық капиталдың 700-Н нысанның деректеріне сәйкес есепті айда қалыптастырылған орташа айлық шамасы;

– меншікті капиталдың 700-Н нысанның деректеріне сәйкес есепті айда қалыптастырылған орташа айлық шамасы.

      58. Қазақстан Республикасының Үкіметі құрылтайшысы болып табылатын банктерді қоспағанда, банктер есепті айдың ішінде меншікті және тартылған қаражатын күн сайын ішкі активтерге мынадай формулаға сәйкес орналастырады:



      ІА – ХҚЕС сәйкес қалыптастырылған резервтерді (провизияларды) ескере отырып, ағымдағы күннің соңындағы ішкі активтер шамасы;


– реттелген борыштың орташа айлық шамаларының, банк шетел валютасында шығарған борыштық бағалы қағаздарды қоспағанда, банк шығарған борыштық бағалы қағаздардың, Нормативтердің 59-тармағының екінші бөлігінде айқындалған ішкі міндеттемелердің есепті айдың алдындағы айда қалыптасқан сомасы;

– 700-Н нысанның деректеріне сәйкес жарғылық капиталдың есепті айдың алдындағы айда қалыптасқан орташа айлық шамасы;

– 700-Н нысанның деректеріне сәйкес меншікті капиталдың есепті айдың алдындағы айда қалыптасқан орташа айлық шамасы.
      Ескерту. 58-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 11.09.2017 № 169 (25.09.2017 бастап қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      59. Банктің ішкі активтері активтерді (ақша) және Қазақстан Республикасының резиденттеріне талаптарды (орналастырылған салымдар, берілген қарыздар, үлестік және борыштық бағалы қағаздар, дебиторлық берешек), Қазақстан Республикасының резиденттері заңды тұлғалардың жарғылық капиталына қатысуды, материалдық емес активтерді және тазартылған бағалы металдарды, Қазақстан Республикасының аумағында орналасқан (тұрған) жылжымалы және жылжымайтын мүлікті білдіреді.

      Банктің ішкі міндеттемелері реттелген борышты, мерзімсіз қаржы құралдарын, банк шығарған борыштық бағалы қағаздарды және кастодиандық шарт негізінде банк қабылдаған қаражатты қоспағанда, Қазақстан Республикасының резиденттері алдындағы міндеттемелерді білдіреді.

      Банктер қаражатының бір бөлігін ішкі активтерге орналастыру бойынша коэффициентті есептеу мақсаты үшін Нормативтің 57 және 58-тармақтарына сәйкес

      жарғылық капиталдың, не

      Қазақстан Республикасының бейрезидент еншілес ұйымдарының реттелген борышына инвестициялар, Қазақстан Республикасының бейрезидент еншілес ұйымдарының акциялары шегерілген, 700-Н нысанның деректеріне сәйкес меншікті капиталдың 0,75-ке көбейтілген ең аз шамасы пайдаланылады.

      60. Банк шетел валютасымен шығарған борыштық бағалы қағаздарды қоспағанда, банктің ішкі активтерінің, ішкі міндеттемелерінің, реттелген борыштың, банк шығарған борыштық бағалы қағаздардың орташа айлық шамалары банк шетел валютасымен шығарған борыштық бағалы қағаздарды қоспағанда, шамалары мерзімі өткен берешек, есептелген сыйақы, дисконттар, сыйлықақылар, оң (теріс) түзетулер ескеріле отырып, банктің ішкі активтерінің, ішкі міндеттемелерінің жалпы сомасының, реттелген борыштың, банк шетел валютасымен шығарған борыштық бағалы қағаздардың тиісті есепті айдың жұмыс күндерінің санына қатынасы ретінде есептеледі.

      Жарғылық капиталдың (меншікті капиталдың) орташа айлық шамасы жарғылық капиталдың (меншікті капиталдың) жалпы сомасының тиісті есепті айдағы жұмыс күндерінің санына қатынасы ретінде есептеледі.

  Ислам банктері үшін
пруденциалдық нормативтердің
нормативтік мәндеріне және
өзге де сақтауға міндетті
нормалар мен лимиттерді есеп
айырысу әдістемесіне
1-қосымша

Қарыздар мен дебиторлық берешек түріндегі банк активтерінің құнсыздануынан болған
провизияларды (резервтерді) қалыптастыру жөніндегі нұсқау

      Ескерту. 1-қосымша жаңа редакцияда – ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 11.09.2017 № 169 (25.09.2017 бастап қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

1-тарау. Жалпы ережелер

      1. Осы қарыздар мен дебиторлық берешек түріндегі банк активтерінің құнсыздануынан болған провизияларды (резервтерді) қалыптастыру жөніндегі нұсқау (бұдан әрі – Нұсқау) қарыздар мен дебиторлық берешек түріндегі банк активтері бойынша провизияларды (резервтерді) есептеу тәртібін белгілейді.

      Нұсқауға сәйкес қалыптасқан қарыздар бойынша провизиялар (резервтер) сомасы қарыз бойынша жалпы баланстық берешек пен қарыз бойынша күтілетін дисконтталған болашақтағы ақша ағыны арасындағы айырма ретінде есептеледі.

      Егер халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына (бұдан әрі – ХҚЕС) сәйкес қалыптастырылған провизиялар (резервтер) Нұсқауға сәйкес қалыптастырылған провизиялардан артық болса онда ХҚЕС-ке сәйкес қалыптастырылған провизиялар (резервтер) танылады.

      Нұсқауға сәйкес банк активтері бойынша провизияларды (резервтерді) есептеу 2017 жылғы 25 қыркүйектен бастап жүзеге асырылады.

      Банк активтері бойынша провизиялардың (резервтердің) кейінгі есебі 2018 жылғы 1 шілдедегі жағдай бойынша алты айда кемінде 1 (бір) рет кезеңділікпен жүзеге асырылады.

      Ескерту. 1-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 10.09.2019 № 151 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

      2. Провизиялар (резервтер) сомасын есептеу:

      құнсыздаған жеке қарыздар бойынша жеке;

      құнсызданбаған жеке қарыздар бойынша, сондай-ақ біртекті қарыздар бойынша ұжымдық негізде жүзеге асырылады.

      3. Егер есепті күні жалпы берешек бухгалтерлік баланс деректеріне сәйкес меншікті капиталдың 0,2 (нөл бүтін оннан екі) пайызынан артық болса, бірақ кемінде 50 (елу) миллион теңге болса жеке қарыздарға жатқызылады.

      4. Банктерге және халықаралық қаржы ұйымдарына берілген қарыздар берешек сомасына қарамастан жеке қарыздарға жатқызылады.

      5. Есепті күндегі провизияларды (резервтерді) шегергенге дейінгі қарыз құны (негізгі борыш, есептелген сыйақы және қарыз шарты шеңберінде банктің қарыз алушыға қоятын өзге талаптары) жалпы берешек ретінде түсіндіріледі. Банк пен қарыз алушы арасында бірнеше талаптар болған кезде аталған талаптардың жиынтық сомасы жалпы берешек ретінде түсіндіріледі.

      6. Банкте қарыз алушыға қоятын бірнеше талап болған кезде талаптардың біреуі бойынша құнсызданудың объективті растамасының болуы банктің қарыз алушыға қоятын барлық талаптары бойынша құнсызданудың болуын растайды.

      7. Егер:

      қарыздар жеке қарыздарға жатқызылмаса;

      не құнсызданудың объективті белгілері анықталмаса;

      не құнсызданудың объективті белгілері анықталса, және келешектегі ақша ағынының келтірілген құны қарыздың провизияларды (резервтерді) шегергенге дейінгі құнынан артық болса қарыздар ұжымдық негізде бағаланады.

      Банктердің жеке қарыздарға жатқызылмайтын, құнсыздану белгісі бар біртекті қарыздардың портфельдерін қалыптастыруына жол беріледі.

      8. Қазақстан Республикасының Үкіметіне, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне, ұлттық басқарушы холдингтерге және олардың еншілес ұйымдарына Қазақстан Республикасы Үкіметінің, ұлттық басқарушы холдингінің және оның еншілес ұйымдарының кепілдігімен берілген қарыздар бойынша қойылатын талаптар бойынша провизиялар (резервтер) сомасы есептелмейді.

      Банк осы тармақтың бірінші бөлігінде белгіленген талаптар бойынша ХҚЕС-ке сәйкес қалыптастырылған провизиялар мөлшерінен кем емес мөлшердегі провизиялардың мөлшерін мойындайды.

2-тарау. Құнсызданған жеке қарыздар бойынша провизияларды (резервтерді) есептеу тәртібі

      9. Жеке қарыздар бойынша құнсызданудың объективті растамасы болып табылатын кез келген оқиғалардың болуы бағаланады:

      1) қарыз алушыда (тең қарыз алушыда) банктің ішкі әдістемесіне (ішкі модельдеріне) сәйкес құнсыздану деңгейіне сәйкес келетін ішкі рейтингінің (балдың) болуы;

      2) мынадай белгілерге сәйкес қарыз алушыда біршама қаржылық қиындықтардың болуы:

      жеке тұлғалар үшін:

      қарыз бойынша төлемдерді тұрақты және (немесе) уақтылы жүзеге асыру мүмкіндігінің болмауы;

      қарыз алушының (тең қарыз алушының) кірістілік немесе төлемқабілеттілік деңгейінің тұрақты және біршама нашарлауы;

      кредиттік досьесінің болмауы;

      қарыз алушының (тең қарыз алушының) соңғы 5 (бес) жылдағы кредиттік тарихы немесе қарыз алушының (тең қарыз алушының) төлем қабілеттілігі туралы өзге ақпарат банк алдындағы міндеттемелерін уақтылы орындамағаны туралы куәландырса немесе негізгі борыш және (немесе) есептелген сыйақы бойынша мерзімін өткізу сомасы 5 000 (бес мың) теңгеден аспайтын (аспаған) және (немесе) мерзімін өткізудің ең көп мерзімі 90 (тоқсан) күннен аспайтын (аспаған) жағдайларды қоспағанда, қарыз алушының (тең қарыз алушының) төлем жасауға қабілетсіздігі;

      еңбекпен қамтылмауы немесе коммерциялық қызметінің болмауы;

      қарыз алушыға (тең қарыз алушыға) материалдық зиян келтірген немесе оған өзге коммерциялық қызметті жалғастыруға мүмкіндік бермейтін факторлардың болуы;

      қарыз алушының (тең қарыз алушының) банкпен өз міндеттемелері бойынша есептеспеу ықтималдылығының болуы.

      заңды тұлғалар үшін:

      қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) қаржылық есептілігін талдаудан, ақша қаражатының қозғалысы бойынша үзінді-көшірмелерден, мониторингтік есептерден және өзге жалпыға қол жетімді дереккөздерден байқалатын қаржылық жағдайының тұрақты және (немесе) біршама нашарлауы;

      өткен кезеңдегі шығындардың өсу серпіні кемінде он екі ай болуы;

      қарыз алушының қаржылық жағдайын бағалау бойынша банктің ішкі әдістемесіне сәйкес есептелген коэффициенттердің теріс мәні, төлем қабілеттілігі деңгейінің төмен болуы, қарыз қаражатына қатты мұқтаждық;

      теріс меншікті капиталының болуы;

      нарықтық үлесінің тұрақты төмендеуі (ақпарат болса), банкте қарыз алушы (борышкер, тең қарыз алушы) қабылдаған шаралардың қаржылық жағдайды тұрақтандыру үшін тиімді болуына сенімділіктің болмауы;

      қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) қаржылық жағдайының нашарлауына байланысты бұрын ұсынылған қарызды өтеу мақсатында қарыз алушыға (борышкерге, тең қарыз алушыға) қарыз беру;

      "инвестициялық мақсаттар" (инвестициялық қарыз) кредит қаражатын

      нысаналы пайдаланатын заңды тұлғалар үшін:

      қарыз алушының (тең қарыз алушының) қаржылық ахуалының үнемі және (немесе) айтарлықтай нашарлауы, яғни кредиттеудің басынан кірістер, төлем қабілеттілігі және зияндар деңгейі борышкердің бизнес-жоспарында көзделген деңгейден айтарлықтай жағымсыз ауытқулары бар және бизнес-жоспарды іске асыруға ықпал етеді;

      нарықтық үлестің төмендеуі (ақпарат болса);

      қарыз алушы (тең қарыз алушы) қабылдайтын шаралар қаржылық ахуалын тұрақтандыру үшін тиімсіз;

      1 (бір) жылдан аспайтын мерзімге сауықтырудың болуы;

      төтенше жағдайлардың, сондай-ақ қарыз алушыға (тең қарыз алушыға) зиян келтірген, алайда оның қызметін тоқтатуға әкелмеген өзге де жағдайлардың болуы.

      Рейтингтік бағалаудың үлгісін жасау саласындағы халықаралық ұйымдардың (сарапшылардың) немесе олардың мамандандырылған бөлімшелерінің қатысуымен әзірленген және тестілеуден өткен ішкі рейтинг үлгісі болған кезде, банк қарыз алушының айтарлықтай қаржылық қиындықтарының бар екендігін анықтау мақсаты үшін ішкі рейтингті пайдаланады.

      Рейтингтік бағалаудың үлгісін жасау саласындағы халықаралық ұйымдар (сарапшылар) мыналар болып табылады:

      Standard & Poor’s Financial Services LLC;

      Fitch Ratings Inc.;

      Moody’s Investors Service;

      Fair, Isaac and Company (FICO);

      Experian plc.;

      Deloitte Touche Tohmatsu Limited;

      Ernst & Young Global Limited;

      KPMG;

      PricewaterhouseCoopers International Limited;

      3) негізгі борыш және (немесе) сыйақы бойынша 90 (тоқсан) күнтізбелік күннен астам мерзімі өткен берешегінің болуы;

      4) соңғы 12 (он екі) ай ішінде қарызды бір және одан көп рет қайта құрылымдау. Қарызды қайта құрылымдау деп қарыз алушының қаржылық жағдайының нашарлауына байланысты қарыз шартының тәртібі мен талаптарының кез келген өзгеруі түсініледі. Қайта құрылымдауға мына жағдайлардың кез келгені жатады:

      қарыз бойынша төлемдер кестесінің өзгеруі, оның ішінде негізгі борыш және (немесе) сыйақыны өтеу үшін қарыз бойынша төлемдер бойынша жеңілдік беру не ұзарту, қарыз мерзімін ұзарту, қарыз бойынша бір немесе одан да көп төлемнің мерзімін кейінге қалдыру, қарыз бойынша негізгі борыштың және (немесе) сыйақының бөлігін есептен шығару немесе кешіру, сыйақы

      бойынша мерзімі өткен төлемдерді капиталдандыру, қарыз валютасын сыйақы бойынша мерзімі өткен берешекті капиталдандыра отырып, бір валютадан басқа валютаға өзгерту;

      банктегі, оның ішінде басқа банктердегі қолданыстағы қарыз бойынша берешекті төлеу үшін жаңа қарыз беру. Жаңа және қолданыстағы қарыздарда қайта құрылымдау түріндегі құнсыздану белгісі болады;

      мерзімі өткен берешек болған жағдайда кредиттік лимитті ұлғайту;

      қарыз бойынша сыйақы мөлшерлемесін төмендету;

      қарыз бойынша берешекті кепілмен қамтамасыз ету есебінен төмендету.

      Осы тармақшаның мақсаты үшін қарыздың құнсыздануының объективті растамасы, мемлекеттік бағдарламаларды іске асыру мақсатында жүргізілген қайта құрылымдау болып табылады.

      Рейтингтік бағалаудың үлгісін жасау саласындағы халықаралық ұйымдардың (сарапшылардың) немесе олардың мамандандырылған, осы тармақтың 2) тармақшасында көрсетілген бөлімшелерінің қатысуымен әзірленген және тестілеуден өткен, ішкі рейтинг үлгісі болған кезде, банк осы тармақшаның мақсаттары үшін қарыз алушының қаржылық ахуалының нашарлауы ретінде кредиттік рейтингті соңғы 12 (он екі) айдағы ішкі кредиттік рейтингтің нашарлау серпінімен бірге пайдаланады;

      5) банкте қарыз алушының (тең қарыз алушының) негізгі борыш және (немесе) сыйақы бойынша басқа банктерде 90 (тоқсан) күнтізбелік күннен астам өтелмеген мерзімі өткен берешегі туралы ақпараттың болуы;

      6) банк берген қарызды (айналым қаражатын толықтыруға берілген қарыздарды қоспағанда) нысаналы пайдаланбау;

      7) қарыз алушы (тең қарыз алушы) заңды тұлғаның қаржылық ахуалын ақпаратты банктің ішкі құжаттарына сәйкес ұсыну үшін белгіленген есепті күннен бастап 6 (алты) ай ішінде анықтауға мүмкіндік беретін ақпараттың болмауы;

      8) төтенше жағдайлар, сондай-ақ қарыз алушыға (тең қарыз алушыға) айтарлықтай материалдық зиян әкелген немесе оған өз қызметін жалғастыруға мүмкіндік бермеген, мысалы, қызмет түрлеріне арналған лицензиядан айыру немесе тоқтата тұру туралы лицензиялар, өзге де жағдайлардың болуы;

      9) қарыз алушының банкротқа ұшырауының немесе басқалай түрдегі қаржылай қайта құрылуының, сондай-ақ оның қаржылық ахуалын нашарлататын соттың қарауына тартуының жоғары ықтималдығы;

      10) 3 (үш) жылдан астам мерзімге берілген қарыз бойынша негізгі борышты және сыйақыны өтеу қарыз мерзімінің соңында жүзеге асырылады;

      11) жеке тұлға қарыз алушының (тең қарыз алушының) қайтыс болғаны туралы ақпараттың болуы;

      12) жеке тұлға қарыз алушының (тең қарыз алушының) еңбекпен қамтылмағаны немесе коммерциялық (кәсіпкерлік) қызметінің болмауы туралы ақпараттың болуы.

      10. Құнсызданудың объективті растамасы анықталған әрбір жеке қарыз бойынша болашақ ақша ағындары есептеледі және қарыз бойынша сыйақының бастапқы тиімді мөлшерлемесі бойынша дисконтталған болашақ ақша ағындарының келтірілген құны айқындалады.

      Қарыз алушыда 2 (екі) және одан да көп қарыз болған кезде қарыз бойынша жалпы ақша ағынын есептеуді жүзеге асыруға және уәкілетті орган тексеру жүргізуі шеңберінде банктің есептеу әдісін қабылдаған кезде есептеу күнгі негізгі борыштың қалдығы бар әрбір жеке қарыз бойынша сыйақының бастапқы тиімді мөлшерлемесін есептеу арқылы есептелетін сыйақының орташа алынған бастапқы тиімді мөлшерлемесі бойынша дисконттауға жол беріледі.

      11. Кепіл мүлкін сатудан ағындардың дисконтталған құнын есептеген кезде банктің ішкі құжаттарында белгіленген кепіл мүлкін сату мерзімі, алайда кепіл мүлкінің мына түрлері үшін кемінде 24 (жиырма төрт) ай ескеріледі:

      1) жылжымайтын мүлік;

      2) жабдық және негізгі құрал-жабдықтар;

      3) әуе, су көлігі, теміржол жылжымалы құрамы, көлік құралдары;

      4) жер қойнауын пайдалану құқығы;

      5) тауар-материалдық құндылықтар;

      6) ауылшаруашылығы жануарлары, өсімдік өсіру өнімдері.

      12. Күтілетін болашақ ақша ағындарын есептеулерде мыналар ескеріледі:

      қарыз алушының ақша қаражатының қозғалысы бойынша үзінді көшірмелер;

      қарыз алушының (кепілдік берушінің, кепілгердің) қаржылық ахуалына мониторингтік есептері;

      банк бөлімшелерінің (кредит бөлімшесінің, кредит тәуекелдерін басқару бөлімшесінің, экономикалық қауіпсіздік бөлімшесінің немесе заң бөлімшесінің) қорытындылары (сараптамалары);

      кепілмен қамтамасыз етуді бағалау бойынша қорытындылар;

      қарыз алушының (тең қарыз алушының) және (немесе) кепілдік берушінің негізі қызметі бойынша шарттар, олар бойынша тұрақты болып табылатын ақша ағынының түсуі және растайтын құжаттардың болуын көздейді;

      кепіл мүлкін сатып алу-сату шарттары;

      соттың берешекті мүлікті сату есебінен өндіріп алуға шешімдері;

      соттың осы мүліктің болуын растаған кезде кепілмен қамтамасыз етілмеген мүлікті өндіріп алуға шешімдері.

      13. Қарыз алушының (тең қарыз алушының) және (немесе) кепілдік берушінің негізгі қызметінен ақша ағындары провизияларды есептеген кезде мынадай жағдайларда:

      1) егер қарыз алушы (тең қарыз алушы) жеке тұлға болып табылса;

      2) қарыз алушының (тең қарыз алушының) және (немесе) кепілдік берушінің негізгі қызметі, қаржылық ахуалы бойынша дәйекті ақпарат болмаса не ұсынылмаса не негізгі қызмет расталмаса ескерілмейді. Қарыз алушының қаржылық есептілігіндегі жол берілетін айырма мөлшері валюта балансынан 1 (бір) пайыздан аспайды;

      3) объективті себептер болмаған жағдайда қарыз алушы (тең қарыз алушы) заңды тұлғаның қаржылық ахуалына есепті күннен бастап соңғы 6 (алты) айға мониторингтің болмауы;

      4) егер қарыз алушының (тең қарыз алушының) негізгі қызметінен кірістер бір реттік болып табылса және тұрақты (шарттық қатынастар шеңберінде) болмаса;

      5) негізгі борыш және (немесе) есептелген сыйақы бойынша 180 (жүз сексен) күнтізбелік күннен астам мерзімі өткен берешегі бар болған жағдайда ескерілмейді.

      Осы тармақтың мақсаттары үшін провизияларды (резервтерді) есептеген кезде кепіл болып табылатын жеке тұлғадан ақша ағындары ескерілмейді.

      Егер қарыз алушының (тең қарыз алушының) операциялық қызметінен кіріс көздері осы кепілді қамтамасыз етуді сатумен байланысты болса, провизияларды (резервтерді) есептеген кезде кепілді қамтамасыз етуді сатудан және қарыз алушының (тең қарыз алушының) операциялық қызметінен ақша ағындарын бір мезгілде есепке алуға болмайды.

      14. Қамтамасыз етуді сатудан күтілетін ақша ағындарын есептеген кезде кепілдің тұрақсыз түрлерінің құны кірмейді.

      Бас банктің күмәнді және үмітсіз активтерін сатып алатын банктің еншілес ұйымдарына берілген қарыз бойынша қамтамасыз етуді сатудан күтілетін ақша ағындарын есептеуде банк аталған ұйымға берген талап ету құқықтары бойынша кепілмен қамтамасыз етудің дисконтталған құны да кіреді.

      15. Ақша ағындарын бағалау кезінде қарыз алушының (тең қарыз алушының) және (немесе) кепілдік берушінің банктің талаптарын өтеу үшін жеткілікті таза ақша ағындарын, оның ішінде банкте осындай ақпарат бар болса, басқа кредиторлар алдындағы міндеттемелерін өтеуді ескере отырып жинақтау мүмкіндігін талдайды.

      16. Қамтамасыз етуді сатудан күтілетін болашақ ақша ағындарының келтірілген құнының есебі қамтамасыз етуді сату ықтималы бар-жоқтығына қарамастан қамтамасыз етуге өндіріп алу өтініші салдарынан туындайтын ақша ағындарын көрсетеді.

      Қамтамасыз етуді сатудан ақша ағынын есептеген кезде ақша ағыны есептелетін сатудан осы кепілмен қамтамасыз етілген өзге де талаптардың болуы ескеріледі. Банкте осы кепілмен қамтамасыз етілген өзге де талаптар бар болған кезде көрсетілген талаптардың баланстық құнының арақатынасы пропорциясын негізге ала отырып қамтамасыз етуді сатудан ағыны есептеледі.

3-тарау. Қарыздар бойынша провизияларды ұжымдық негізде есептеу тәртібі

      17. Қарыздар бойынша провизияларды (резервтерді) ұжымдық негізде есептеу банктің уәкілетті органы бекіткен банктің ішкі әдістемесі негізінде ұжымдық негізде әрбір портфель бойынша жеке жүзеге асырылады.

      Егер ұжымдық негізде бағаланатын жеке қарыз бойынша Нұсқаудың 9-тармағына сәйкес құнсызданудың объективті растамасы болып табылатын бір немесе бірнеше оқиғаның болуы туралы ақпарат қолжетімді болса, осындай қарыз ұжымдық негізде бағаланатын қарыз портфелінен алып тасталады және провизияларды (резервтерді) есептеу құнсызданған жеке қарыздар ретінде жүзеге асырылады.

  Ислам банктері үшін
пруденциалдық нормативтердің
нормативтік мәндері және өзге
де сақтауға міндетті нормалар
мен лимиттерді есеп айырысу
әдістемесіне 1-1-қосымша

Банк капиталының құрамындағы құралдарды жіктеуге арналған критерийлер

      Ескерту. Әдістеме 1-1-қосымшамен толықтырылды – ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 11.09.2017 № 169 (25.09.2017 бастап қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

Негізгі капитал

Қосымша капитал

Екінші деңгейдегі капитал

1

банкті тарату кезінде соңғы кезекте қанағаттандырылатын талаптарды білдіреді

шығарылған және төленген (сатып алынғандарды қоспағанда)

шығарылған және төленген (сатып алынғандарды қоспағанда)

2

банкті тарату кезінде Қазақстан Республикасының банктік заңнамасының талаптарын ескере отырып, басым талаптарды қанағаттандырғаннан кейін қалған мүлікке өздеріне тиесілі акциялар санына теңбе-тең талап ету құқығына ие

банк таратылған кезде мерзімсіз қаржы құралдары жай акциялардың меншік иелері акционерлердің талаптарына дейін, қамтамасыз етілмеген міндеттемелер бойынша талаптарды қанағаттандырғанға дейін сегізінші кезекте қанағаттандырылады

банк таратылған кезде қамтамасыз етілмеген міндеттеме жай акциялардың меншік иелері акционерлердің талаптарына дейін сегізінші кезекте қанағаттандырылады

3

банкті тарату жағдайларын қоспағанда, сондай-ақ жай акцияларды сатып алу кезінде Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларда номинал мерзімсіз болып табылады және төленуге жатпайды

қамтамасыз етілмеген, банктің немесе байланысты адамның кепілдігімен жабылмаған және қандай да бір азаматтық-құқықтық шарттардан және эмитент-банктің басқа кредиторларының алдында басымдығы бар өзге талаптардан туындайтын міндеттемелер көзделмейді

қамтамасыз етілмеген, банктің немесе байланысты адамның кепілдігімен жабылмаған және қандай да бір азаматтық-құқықтық шарттардан және эмитент-банктің басқа кредиторларының алдында басымдығы бар өзге талаптардан туындайтын міндеттемелер көзделмейді

4

банк құралдарды шығару кезінде талаптарында (шығарылым талаптарында) банктің орналастырылған акцияларын сатып алу немесе күшін жою құқығы немесе міндеті көзделетін шарттарды жасамайды (туынды бағалы қағаздарды сатып алмайды)

мерзімсіз болып табылады, төлемдер (сыйақы) деңгейін арттыру талаптары және сатып алуға деген ниетін тудыратын өзге талаптар болмайды

қамтамасыз етілмеген міндет шығарылған не алынған мерзім кемінде 5 (бес) жылды құрайды

5

дивидендтерді төлеу банктің таза кірісі есебінен (өткен жылдардың бөлінбеген пайдасын қосқанда) жүзеге асырылады. Бұл ретте дивидент мөлшері акцияларды орналастыру кезінде алынған ақша сомасына байланысты емес. Қазақстан Республикасының акционерлік қоғамдар туралы заңнамасында белгіленген жағдайларда дивидендтерді есептеу мен төлеуге жол берілмейді

банктің бастамасы бойынша кем дегенде бес жыл өткен соң ғана мерзімінен бұрын кері қайтарылды (орындалды), егер аталған іс-әрекет Нормативтерге
3-қосымшада белгіленген мәндерден төмен капиталдың жеткіліктілік коэффициенттерінің ең төменгі мәндерінің төмендеуіне алып келмесе, мынадай талаптарды орындаған кезде:
уәкілетті органның оң қорытындысының болуы;
капиталды ауыстыру ретінде сондай немесе сапасы жақсыны беру;
банкті капиталдандыруды мерзімсіз қаржы құралдарын қайтарып алуды жүзеге асыру салдарынан капиталдың ең төменгі талап етілетін деңгейінен жоғары жақсарту

реттеуіш капиталдың құрамында айналыс мерзімінің соңғы 5 (бес) жылында тану тура сызықты әдіспен амортизацияланады

6

дивидендтерді төлеу міндетті болып табылатын және дивидендтерді төлемеу дефолт жағдайы болып табылмайтын талаптар жоқ

кез келген номинал төлемі (сатып алу немесе өтеу арқылы) уәкілетті органның алдын ала рұқсатымен жүзеге асырылады

төлем (сыйақы) деңгейін көтеру талаптары жоқ және сатып алуға деген ниет жоқ

7

дивидендтерді төлеу Қазақстан Республикасының акционерлік қоғамдар туралы заңнамасының талаптарын ескере отырып, тек қана артықшылықты акциялар бойынша дивидендтерді төлеу бойынша барлық міндеттемелерді орындаған соң жүзеге асырылады

дивидендтерді (сыйақыны) есептеу Нормативтерге
3-қосымшада белгіленген мәндерден төмен капиталдың жеткіліктілік коэффициенттерінің ең төменгі мәндерінің төмендеуіне алып келген жағдайда, мерзімсіз қаржы құралдары шығарылымының талаптарында банктің атқарушы органының мерзімсіз қаржы құралдары бойынша дивидендтерді (сыйақыны) есептемеу құқығы көзделген

банктің бастамасы бойынша кем дегенде 5 (бес жыл) өткен соң ғана мерзімінен бұрын кері қайтарылды (орындалды), егер аталған іс-әрекет Нормативтерге
3-қосымшада белгіленген мәндерден төмен капиталдың жеткіліктілік коэффициенттерінің ең төменгі мәндерінің төмендеуіне алып келмесе, мынадай талаптарды орындаған кезде:
уәкілетті органның оң қорытындысының болуы;
капиталды ауыстыру ретінде сондай немесе сапасы жақсыны беру;
банкті капиталдандыруды мерзімсіз қаржы құралдарын қайтарып алуды жүзеге асыру салдарынан капиталдың ең төменгі талап етілетін деңгейінен жоғары жақсарту

8

шығындар туындаған кезде бірінші және соған теңбе-тең ең көп үлесті иеленетін капитал құралы болып табылады және банкке өзінің жұмыс істеуін тоқтатпастан және таратылуға немесе банкроттыққа ұшырамастан үздіксіз қызметін жүзеге асыруға мүмкіндік береді

осы құрал бойынша дискрециялық төлемдер төлеуді жою дефолт жағдайы болып табылмайды

кредитордың қамтамасыз етілмеген міндеттеме туындаған сәттен бастап 5 (бес) жыл бұрын оны қайтарып алу (орындау) туралы талапты қоюға құқығы жоқ

9

төленген сома төлем қабілетсіздігін анықтау үшін меншікті капитал ретінде танылады (міндеттеме ретінде танылмайды)

банктердің міндеттемелерді орындау мерзімі басталуына қарай оларды орындау мақсатында жойылған төлемдерге толық рұқсаты бар

банк немесе сол арқылы банк бақылауды жүзеге асыра алатын немесе оның қызметіне қомақты түрде ықпал ете алатын ерекше қатынастармен байланысты тұлға тура банк ретінде осы құралды сатып алу үшін қаржыландыруды тікелей немесе жанама жүзеге асыра алмайтыны сияқты құралды сатып алуға құқылы емес

10

төленген сома Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес капитал ретінде жіктеледі

төлемдерді жою негізгі акционерлерге дивидендтер төлемін жүзеге асыруды қоспағанда, банктің қызметіндегі шектеулерге әкеп соқтырмайды


11

толық шығарылған және акционерлер төлеген. Бұл ретте банктерге меншікті акцияларын сатып алуға қарыздар беруге тыйым салынады

бухгалтерлік есеп мақсатында міндеттемелер ретінде жіктелген құралдардың берілген және алдын-ала анықталған талаптарда (триггерде) және (немесе) алдын-ала анықталған талапқа (триггерге) сәйкес құралдағы шығынды анықтайтын есептен шығару тетігінің жай акцияларға конвертациялануы арқылы шығындарды жою мүмкіндігіне ие.
Есептен шығарудың мынадай тиімділігі бар:
тарату кезінде құралдың талап ету құқығын кемітеді;
құралды қайтарып алған кезде төлем сомасын кемітеді;
құрал бойынша дивидендтердің (сыйақының) төлемдерін ішінара не толық кемітеді


12

жай акциялар қамтамасыз етілмеген, эмитент-банктің немесе эмитент-банкпен ерекше қатынаспен байланысты тұлғаның кепілдігімен жабылмаған және заңдық немесе экономикалық жағынан осындай жай акциялар бойынша эмитент-банк міндеттемелерінің эмитент-банктің басқа кредиторларына қатысты басымдығын арттыратын қандай да бір азаматтық-құқықтық шарттар болған жоқ

банк немесе сол арқылы банк бақылауды жүзеге асыратын немесе оның қызметіне қомақты түрде ықпал ете алатын кез келген байланысты тұлға банктің аталған құралдарының меншік иесі болып табылмайды немесе банк осы құралды сатып алуды қаржыландыруды тікелей немесе жанама жүзеге асырмайды


13

жай акциялардың жарияланған санын ұлғайту туралы шешімді тек қана акционерлердің жалпы жиналысы қабылдайды, бұл ретте жай акцияларды олардың жарияланған саны шеңберінде орналастыру банктің директорлар кеңесінің шешімі бойынша жүзеге асырылады

құралдың белгілі бір уақыт кезеңі аралығында мейлінше төмен бағамен жаңа құрал шығарылған жағдайда эмитенттің инвесторларға өтемақы төлеуі үшін қойылатын талап сияқты қайта капиталдандыруға кедергі жасайтын ерекшеліктері жоқ


14

банктің қаржылық есептілігінде нақты және жеке ашып көрсетілген



  Ислам банктері үшін
пруденциалдық нормативтердің
нормативтік мәндеріне және
өзге де сақтауға міндетті
нормалар мен лимиттерді есеп
айырысу әдістемесіне
2-қосымша

Банктің кредиттік тәуекел дәрежесі бойынша сараланған активтерінің кестесі

      Ескерту. 2-қосымша жаңа редакцияда – ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 10.09.2019 № 151 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

Баптардың атауы

Тәуекел деңгейі пайызбен

I топ

1

Қолма-қол теңге

0

2

Standard & Poor's агенттігінің "АА-"-тен төмен емес тәуелсіз рейтінгі немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар елдердің қолма-қол шетел валютасы

0

3

Тазартылған бағалы металдар

0

4

Қазақстан Республикасының Үкіметіне қойылатын талаптар

0

5

Standard & Poor's агенттiгiнiң "AA-"-тен төмен емес тәуелсiз рейтингi бар немесе басқа рейтингтік агенттiктердiң бірiнiң осыған ұқсас деңгейіндегі рейтингi бар елдердiң орталық үкiметтерiне қойылатын талаптар

0

6

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне қойылатын талаптар

0

7

Standard & Poor's агенттiгiнiң "АА-"-тен төмен емес тәуелсiз рейтингi бар немесе басқа рейтингтік агенттiктердiң бірiнiң осыған ұқсас деңгейдегі рейтингi бар елдердiң орталық банктерiне қойылатын талаптар

0

8

Standard & Poor's агенттiгiнiң "AA-"-тен төмен емес рейтингi немесе басқа рейтингтік агенттiктердiң бірiнiң осыған ұқсас деңгейдегі рейтингi бар халықаралық қаржы ұйымдарына қойылатын талаптар

0

9

Қазақстан Республикасының жергілікті билік органдарына бюджетке салық және басқа төлемдер бойынша қойылатын талаптар

0

10

"Самұрық-Қазына" ұлттық әл-ауқат қоры" акционерлік қоғамына қойылатын талаптар

0

11

Ұлттық холдинг - оригинатор, Қазақстан Республикасының ұлттық басқарушы холдингі құрған исламдық арнайы қаржы компаниясы шығарған исламдық бағалы қағаздар

0

12

Standard & Poor's агенттiгiнiң "АА-"-тен төмен емес тәуелсіз рейтингi немесе басқа рейтингтік агенттiктердiң бірiнiң осыған ұқсас деңгейіндегі рейтингi бар шет мемлекеттердің орталық үкіметтері шығарған, мемлекеттік мәртебесі бар исламдық бағалы қағаздар

0

13

Standard & Poor's агенттiгiнiң "АА-"-тен төмен емес рейтингi бар немесе басқа рейтингтік агенттiктердiң бірiнiң осыған ұқсас деңгейіндегі рейтингi бар халықаралық қаржы ұйымдары шығарған исламдық бағалы қағаздар

0

14

"Бәйтерек" ұлттық басқарушы холдингі", "Проблемалық кредиттер қоры" акционерлік қоғамдары шығарған бағалы қағаздар

0

15

Standard & Poor's агенттiгiнiң "ВВВ"-дан төмен емес ұзақ мерзімді рейтингi бар немесе басқа рейтингтік агенттiктердiң бірiнiң осыған ұқсас деңгейіндегі рейтингi бар банктерде ашылған корреспонденттік шоттар бойынша талаптар

0

II топ

16

Standard & Poor's агенттiгiнiң "АА-" төмен емес тәуелсiз рейтингi бар немесе басқа рейтингтік агенттiктердiң бірiнiң осыған ұқсас деңгейіндегі рейтингi бар елдердің және тиісті рейтингтік бағасы жоқ елдердің қолма-қол шетел валютасы

20

17

Standard & Poor's агенттiгiнiң "А+"-тен "А-"-ке дейiнгi тәуелсiз рейтингi бар немесе басқа рейтингтік агенттiктердiң бірiнiң осыған ұқсас деңгейіндегі рейтингi бар елдердiң орталық үкіметтерiне қойылатын талаптар

20

18

Standard & Poor's агенттiгiнiң "А+"-тен "А-"-ке дейiнгi тәуелсiз рейтингi бар немесе басқа рейтингтік агенттiктердiң бірiнiң осыған ұқсас деңгейіндегі рейтингi бар елдердiң орталық банктерiне қойылатын талаптар

20

19

Standard & Poor's агенттiгiнiң "А+"-тен "А-"-ке дейiнгi рейтингi бар немесе басқа рейтингтік агенттiктердiң бірiнiң осыған ұқсас деңгейiндегі рейтингi бар халықаралық қаржы ұйымдарына қойылатын талаптар

20

20

Қазақстан Республикасының жергiлiктi билiк органдарына қойылатын талаптар

20

21

Standard & Poor's агенттiгiнiң "АА-"-тен төмен емес тәуелсiз рейтингi бар немесе басқа рейтингтік агенттiктердiң бірiнiң осыған ұқсас деңгейіндегі рейтингi бар елдердiң жергiлiктi билiк органдарына қойылатын талаптар

20

22

Standard & Poor's агенттiгiнiң "АА-"-тен төмен емес рейтингi бар немесе басқа рейтингтік агенттiктердiң бірiнiң осыған ұқсас деңгейдегі рейтингi бар ұйымдарға қойылатын талаптар

20

23

Standard & Poor's агенттiгiнiң "А+"-тен "А-"-ке дейiнгi тәуелсiз рейтингi бар немесе басқа рейтингтік агенттiктердiң бірiнiң осыған ұқсас деңгейдегі рейтингi бар елдердiң орталық үкіметтері шығарған, мемлекеттік мәртебесі бар исламдық бағалы қағаздар

20

24

Standard & Poor's агенттiгiнiң "А+"-тен "А-"-ке дейiнгi рейтингi бар немесе басқа рейтингтік агенттiктердiң бірiнiң осыған ұқсас деңгейдегі рейтингi бар халықаралық қаржы ұйымдары шығарған исламдық бағалы қағаздар

20

25

Ұлттық басқарушы холдингке дауыс беруші акцияларының (қатысу үлестерінің) 100 (жүз) пайызы тиесілі заңды тұлға-оригинатор құрған ислам арнайы қаржы компаниясы шығарған Қазақстан Республикасының исламдық бағалы қағаздары

20

26

Standard & Poor's агенттігінің "АА-"-тен төмен емес тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар елдердің жергілікті билік органдары шығарған исламдық бағалы қағаздар

20

27

Standard & Poor's агенттігінің "АА-"-тен төмен емес рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейіндегі рейтингі бар ұйымдар шығарған исламдық бағалы қағаздар

20

III топ

28

Тазартылмаған бағалы металдар

50

29

Standard & Poor's агенттігінің "ВВВ+"-тен "ВВВ-"-ке дейінгі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар елдердің орталық үкіметтеріне қойылатын талаптар

50

30

Standard & Poor's агенттігінің "ВВВ+"-тен "ВВВ-"-ке дейінгі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар елдердің орталық банктеріне қойылатын талаптар

50

31

Standard & Poor's агенттігінің "ВВВ+"-тен "ВВВ-"-ке дейінгі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар халықаралық қаржы ұйымдарына қойылатын талаптар

50

32

Standard & Poor's агенттігінің "А+"-тен төмен еместен "А-"-ке дейінгі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар елдердің жергілікті билік органдарына қойылатын талаптар

50

33

Standard & Poor's агенттігінің "А+"-тен төмен еместен "А-"-ке дейінгі рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар ұйымдарға қойылатын талаптар

50

34

Standard & Poor's агенттігінің "ВВВ-"-тен "ВВ-"-ке дейінгі (қоса алғанда) борыштық рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент банктеріне немесе Standard & Poor's агенттігінің "ВВВ-"-тен "ВВ+"-ке дейінгі (қоса алғанда) борыштық рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар бейрезидент банкке ашылған корреспонеднттік шоттар бойынша қойылатын талаптар

50

35

Мына талапқа сәйкес келетін ипотекалық тұрғын үй қарыздары: (осы кестенің 52, 56, 57 және 58-жолдарында көрсетілген жеке тұлғаларға берілген қарыздарды қоспағанда) берілген ипотекалық тұрғын үй қарызы сомасының кепіл құнына қатынасы кепіл құнын 50 (елу) пайызды қоса алғанда аспайды

35

36

Мына талапқа сәйкес келетін ипотекалық тұрғын үй қарыздары: (осы кестенің 52, 56, 57 және 58-жолдарында көрсетілген жеке тұлғаларға берілген қарыздарды қоспағанда) берілген ипотекалық тұрғын үй қарызы сомасының кепіл құнына қатынасы кепіл құнынан 51 (елу бір) пайыздан бастап 85 (сексен бес) пайызға дейін қоса алғанда шекте болады

50

37

ХҚЕС-ке сәйкес қарыздардың өтелмеген бөлігінен 35 (отыз бес) пайыздан аз провизиялар (резервтер) қалыптасқан Қазақстан Республикасының резиденттеріне берілген негізгі борыш және (немесе) есептелген сыйақы бойынша күнтізбелік 90 (тоқсан) күннен астам мерзімі өткен берешегі бар талаптар (ипотекалық тұрғын үй қарыздарын және осы кестенің 51, 52, 53, 56, 57, 58 және 74-жолдарында көрсетілген қарыздарды қоспағанда)

100

38

ХҚЕС-ке сәйкес қарыздардың өтелмеген бөлігінен 35 (отыз бес) пайыздан астам және 50 (елу) пайыздан аз провизиялар (резервтер) қалыптасқан Қазақстан Республикасының резиденттеріне берілген негізгі борыш және (немесе) есептелген сыйақы бойынша күнтізбелік 90 (тоқсан) күннен астам мерзімі өткен берешегі бар талаптар (ипотекалық тұрғын үй қарыздарын және осы кестенің 51, 52, 53, 56, 57, 58 және 74-жолдарында көрсетілген қарыздарды қоспағанда)

75

39

ХҚЕС-ке сәйкес қарыздардың өтелмеген бөлігінен 50 (елу) пайыздан астам провизиялар (резервтер) қалыптасқан Қазақстан Республикасының резиденттеріне берілген негізгі борыш және (немесе) есептелген сыйақы бойынша күнтізбелік 90 (тоқсан) күннен астам мерзімі өткен берешегі бар талаптар (ипотекалық қарыздарды және осы кестенің 51, 52, 53, 56, 57, 58 және 74-жолдарында көрсетілген қарыздарды қоспағанда)

50

40

Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 29 қазандағы Кәсіпкерлік кодексіне сәйкес шағын немесе орта кәсіпкерлікке жатқызылған субъектілерге берілген, мына критерийлерге сәкес келетін қарыздар:
1) қарыз сомасы меншікті капиталдан 0,02 (нөл бүтін жүзден екі) пайыз аспайды;
2) қарыз валютасы - теңге

75

41

Standard & Poor's агенттігінің "ВВВ+"-тен "ВВВ-"-ке дейінгі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар елдердің орталық үкіметтері шығарған, мемлекеттік мәртебесі бар исламдық бағалы қағаздар

50

42

Standard & Poor's агенттігінің "ВВВ+"-тен "ВВВ-"-ке дейінгі рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар халықаралық қаржы ұйымдары шығарған исламдық бағалы қағаздар

50

43

Standard & Poor's агенттігінің "А+"-тен бастап "А-"-ке дейінгі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар елдердің жергілікті билік органдары шығарған исламдық бағалы қағаздар

50

44

Standard & Poor's агенттігінің "А+"-тен "А-"-ке дейінгі рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар ұйымдар шығарған исламдық бағалы қағаздар

50

45

"Қазақстан қор биржасы" акционерлік қоғамына қойылатын талаптар

50

IV топ

46

Standard & Poor's агенттігінің "ВВ+"-тен "В-"-ке дейінгі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар елдердің және тиісті рейтингтік бағасы жоқ елдердің орталық үкіметтеріне қойылатын талаптар

100

47

Standard & Poor's агенттігінің "ВВ+"-тен "В-"-ке дейінгі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейіндегі рейтингі бар елдердің және тиісті рейтингтік бағасы жоқ елдердің орталық банктеріне қойылатын талаптар

100

48

Standard & Poor's агенттігінің "ВВ+"-тен "В-"-ке дейінгі рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейіндегі рейтингі бар халықаралық қаржы ұйымдарына және тиісті рейтингтік бағасы жоқ халықаралық қаржы ұйымдарына қойылатын талаптар

100

49

Standard & Poor's агенттігінің "ВВВ+"-тен "ВВ-"-ке дейінгі рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейіндегі рейтингі бар елдердің және тиісті рейтингтік бағасы жоқ елдердің жергілікті билік органдарына қойылатын талаптар

100

50

Standard & Poor's агенттігінің "А-"-тен төмен рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейіндегі рейтингі бар резидент ұйымдарға, тиісті рейтингтік бағасы жоқ резидент ұйымдарға және Standard & Poor's агенттігінің "ВВВ+"-тен "ВВ-"-ке дейінгі рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар бейрезидент ұйымдарға қойылатын талаптар

100

51

Standard & Poor's агенттігінің "А-"-тен төмен борыштық рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейіндегі рейтингі бар резидент ұйымдарға, тиісті рейтингтік бағасы жоқ резидент ұйымдарға және Standard & Poor's агенттігінің "ВВВ+"-тен "ВВ-"-ке дейін борыштық рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейіндегі рейтингі бар және тиісті валюталық түсімі жоқ және (немесе) валюталық тәуекелдері қарыз алушы тарапынан хеджирлеудің тиісті құралдарымен жабылмаған бейрезидент ұйымдарға 2016 жылғы 1 қаңтардан бастап берілген қарыздар бойынша 1 (бір) жылдан астам мерзімі бар талаптар

200

52

Тәуекелдің III тобына енгізілгенді қоспағанда, жеке тұлғаларға 2016 жылғы 1 қаңтарға дейін, оның ішінде тұтынушылық кредиттерге қойылатын талаптар

100

53

Тәуекелдің III тобына енгізілгенді қоспағанда және тиісті валюталық түсімі жоқ және (немесе) валюталық тәуекелдері қарыз алушы тарапынан хеджирлеудің тиісті құралдарымен жабылмаған жеке тұлғаларға шетел валютасымен 2016 жылғы 1 қаңтардан бастап берілген қарыздар бойынша 1 (бір) жылдан астам мерзімі бар талаптар

200

54

Standard & Poor's агенттігінің "ВВ-"-тен төмен борыштық рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейіндегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент банктеріне немесе Standard & Poor's агенттігінің "ВВ+"-тен төмен рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар бейрезидент банктерге ашылған корреспонденттік шоттар бойынша қойылатын талаптар

100

55

Басқа ипотекалық тұрғын үй қарыздары (осы кестенің 52, 56, 57 және 58-жолдарында көрсетілген жеке тұлғаларға берілген қарыздарды қоспағанда)

100

56

2016 жылғы 1 қаңтардан бастап жеке тұлғаларға берілген қамтамасыз етілмеген қарыздар, оның ішінде банк есептейтін мынадай критерийлердің біреуіне сәйкес келетін тұтынушылық кредиттер:
қарызды 2016 жылғы 1 қаңтардан бастап 2016 жылғы 31 желтоқсан аралығында берген кезде:
1) қарыз алушы жеке тұлғаның орташа ай сайынғы кірісін есептеу үшін бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан соңғы 6 (алты) ай үшін жеке зейнетақы шотынан үзінді-көшірмені немесе қарыз алушы жалақыны қарыз алушы өтініш берген күннің алдындағы қатарынан 6 (алты) ай бойы банктің төлем карточкалары арқылы алғаны туралы ақпаратты қолдана отырып, Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тіркелімінде № 9125 тіркелген "Қаржы ұйымдарының банк операцияларының жекелеген түрлерін және операцияларды жүргізуіне шектеулер енгізу туралы" Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының 2013 жылғы 25 желтоқсандағы № 292 қаулысына (бұдан әрі - № 292 қаулы) сәйкес есептелген қарыз алушының борыштық жүктемесі коэффициентінің деңгейі 0,35 асады;
2) берген күннің алдындағы соңғы 24 (жиырма төрт) ай үшін кез келген қолданыстағы немесе жабық қарыз және (немесе) ол бойынша сыйақының берешегі бойынша мерзімі өткен төлем күнтізбелік 60 (алпыс) күннен асады не төлем мерзімі күнтізбелік 30 (отыз) күннен астам 3 (үш) реттен артық кешіктірілсе.
Банкте осы жолдың жоғарыда көрсетілген тармақшаларында көзделген ақпарат болмаған жағдайда, жеке тұлғаларға берілген қарыздар қамтамасыз етлмеген болып танылады және осы жолға сәйкес кредиттік тәуекел дәрежесі бойынша сараланады

150

57

Жеке тұлғаларға 2016 жылғы 1 қаңтардан бастап берілген қамтамасыз етілмеген қарыздар, оның ішінде банк есептейтін мынадай критерийлердің біреуіне сәйкес келетін тұтынушылық кредиттер:
қарыздардың мониторингі кезінде 2017 жылғы 1 қаңтардан бастап ай сайын:
1) есептеу үшін қарыз алушы - жеке тұлғаның орташа ай сайынғы кірісін бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан соңғы 6 (алты) ай үшін жеке зейнетақы шотынан үзінді-көшірмені немесе қарыз алушы жалақыны қарыз алушы өтініш берген күннің алдындағы қатарынан соңғы 6 (алты) ай бойы банктің төлем карточкалары арқылы алғаны туралы ақпаратты қолдана отырып, № 292 қаулыға сәйкес есептелген қарыз алушының борыштық жүктемесі коэффициентінің деңгейі 0,35 асады;
2) берген күннің алдындағы соңғы 24 (жиырма төрт) ай үшін кез келген қолданыстағы немесе жабық қарыз және (немесе) ол бойынша сыйақының берешегі бойынша мерзімі өткен төлем күнтізбелік 60 (алпыс) күннен асады не төлем мерзімі күнтізбелік 30 (отыз) күннен астам 3 (үш) реттен артық кешіктірілсе;
3) қарыздардың ай сайынғы мониторингі кезінде осы жолдың 1) немесе 2) тармақшаларында көрсетілген есеп айырысу үшін ақпарат жоқ.
Банкте осы жолдың жоғарыда көрсетілген тармақшаларында көзделген ақпарат болмаған жағдайда, жеке тұлғаларға берілген қарыздар қамтамасыз етлмеген болып танылады және осы жолға сәйкес кредиттік тәуекел дәрежесі бойынша сараланады

150

58

Жеке тұлғаларға 2016 жылғы 1 қаңтардан бастап берілген басқа да қарыздар, оның ішінде тұтынушылық кредиттер (ипотекалық тұрғын үй қарыздарын және осы кестенің 56 және 57-жолдарында көрсетілген жеке тұлғаларға арналған қарыздарды қоспағанда)

100

59

Standard & Poor's агенттігінің "ВВ+"-тен "В-"-ке дейінгі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейіндегі рейтингі бар елдердің және тиісті рейтингтік бағасы жоқ елдердің орталық үкіметтері шығарған мемлекеттік мәртебесі бар исламдық бағалы қағаздар

100

60

Standard & Poor's агенттігінің "ВВВ+"-тен "ВВ-"-ке дейінгі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейіндегі рейтингі бар елдердің және тиісті рейтингтік бағасы жоқ елдердің жергілікті билік органдары шығарған исламдық бағалы қағаздар

100

61

Standard & Poor's агенттігінің "ВВ+"-тен "В-"-ке дейінгі рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейіндегі рейтингі бар халықаралық қаржы ұйымдары және тиісті рейтингтік бағасы жоқ халықаралық қаржы ұйымдары шығарған исламдық бағалы қағаздар

100

62

Standard & Poor's агенттігінің "А-"-тен төмен рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейіндегі рейтингі бар резидент ұйымдар, тиісті рейтингтік бағасы жоқ резидент ұйымдар және Standard & Poor's агенттігінің "ВВВ+"-тен "ВВ-"-ке дейінгі рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар бейрезидент ұйымдар шығарған исламдық бағалы қағаздар

100

63

Төлемдер бойынша есеп айырысулар

100

64

Негізгі қаражат

100

65

Материалдық қорлар

100

66

Банктің инвестицияларын қоспағанда, акциялар бөлігіндегі (жарғы капиталындағы қатысу үлесі) әділ құн бойынша есепке алынатын инвестициялар

100

67

Банктің қаржылық есептілігін жасаған кезде қаржылық есептілігі шоғырландырылмайтын заңды тұлғаның шығарылған акцияларынан (жарғылық капиталындағы қатысу үлестерiнен) әрбіреуі 10 (оннан) кем пайызды құрайтын, негізгі капиталдың 10 (он) пайызынан аспайтын банктің барлық инвестицияларының сомасы

100

68

Банктің қаржылық есептілігін жасаған кезде қаржылық есептілігі шоғырландырылмайтын заңды тұлғаның шығарылған акцияларынан (жарғылық капиталындағы қатысу үлестерiнен) әрбіреуі 10 (он) және одан астам пайызды құрайтын, негізгі капиталдың 15 (он бес) пайызынан аспайтын банктің барлық инвестицияларының сомасы

250

V топ

69

Standard & Poor's агенттігінің "В-"-тен төмен тәуелсіз рейтингі немесе басқа рейтингтік агенттiктердiң бірiнiң осыған ұқсас деңгейдегі рейтингi бар елдердің орталық үкіметтеріне қойылатын талаптар

150

70

Standard & Poor's агенттігінің "В-"-тен төмен тәуелсіз рейтингі немесе басқа рейтингтік агенттiктердiң бірiнiң осыған ұқсас деңгейдегі рейтингi бар елдердің орталық банктеріне қойылатын талаптар

150

71

Standard & Poor's агенттігінің "В-"-тен төмен рейтингі немесе басқа рейтингтік агенттiктердiң бірiнiң осыған ұқсас деңгейдегі рейтингi бар халықаралық қаржы ұйымдарына қойылатын талаптар

150

72

Standard & Poor's агенттігінің "ВВ-"-тен төмен тәуелсіз рейтингі немесе басқа рейтингтік агенттiктердiң бірiнiң осыған ұқсас деңгейдегі рейтингi бар елдердің жергілікті билік органдарына қойылатын талаптар

150

73

Standard & Poor's агенттігінің "ВВ-"-тен төмен рейтингі немесе басқа рейтингтік агенттiктердiң бірiнiң осыған ұқсас деңгейдегі рейтингi бар бейрезидент ұйымдарға және тиісті рейтингтік бағасы жоқ бейрезидент ұйымдарға қойылатын талаптар

150

74

Standard & Poor's агенттігінің "ВВ-"-тен төмен рейтингі немесе басқа рейтингтік агенттiктердiң бірінiң осыған ұқсас деңгейдегі рейтингi бар бейрезидент ұйымдарға және тиісті рейтингтік бағасы жоқ және тиісті валюталық түсімдері жоқ және (немесе) валюталық тәуекелдері қарыз алушының тарапынан тиісті хеджирлеу құралдарымен жабылмаған бейрезидент ұйымдарға 2016 жылғы 1 қаңтардан бастап шетел валютасында берілген қарыздар бойынша қойылатын 1 (бір) жылдан астам мерзімі бар талаптар

200

75

Төменде көрсетілген шет мемлекеттерінің аумағында тіркелген заңды тұлғалар немесе олардың азаматтары болып табылатын Қазақстан Республикасының бейрезиденттеріне қойылатын талаптар:
1) Андорра Князьдігі;
2) Антигуа және Барбуда мемлекеті;
3) Багам аралдары достастығы;
4) Барбадос мемлекеті;
5) Бахрейн мемлекеті;
6) Белиз мемлекеті;
7) Бруней Даруссалам мемлекеті;
8) Вануату Республикасы;
9) Гватемала Республикасы;
10) Гренада мемлекеті;
11) Джибути Республикасы;
12) Доминикан Республикасы;
13) Индонезия Республикасы;
14) Испания (Канар аралдарының аумағы бөлiгiнде ғана);
15) Кипр Республикасы;
16) Қытай Халық Республикасы (Аомынь (Макао) және Сянган (Гонконг) арнайы әкiмшiлiк аудандарының аумақтары бөлiгiнде ғана);
17) Комор аралдары Федералды Ислам Республикасы;
18) Коста-Рика Республикасы;
19) Малайзия (Лабуан анклавының аумағы бөлiгiнде ғана);
20) Либерия Республикасы;
21) Лихтенштейн Князьдігі;
22) Маврикий Республикасы;
23) Португалия (Мадейра аралдарының аумақтары бөлігінде ғана);
24) Мальдив Республикасы;
25) Мальта Республикасы;
26) Маршалл аралдары Республикасы;
27) Монако Князьдігі;
28) Мьянма Одағы;
29) Науру Республикасы;
30) Нидерланд (Аруба аралының аумағы және Антиль аралдарының тәуелдi аумақтары бөлiгiнде ғана);
31) Нигерия Федеративтік Республикасы;
32) Жаңа Зеландия (Кук және Ниуэ аралдарының аумағы бөлігінде ғана);
33) Бiрiккен Араб Әмiрлiктерi (Дубай қаласының аумағы бөлiгiнде ғана);
34) Палау Республикасы;
35) Панама Республикасы;
36) Тәуелсіз Самоа мемлекеті;
37) Сейшель аралдары Республикасы;
38) Сент-Винсент және Гренадины мемлекеті;
39) Сент-Китс және Невис Федерациясы;
40) Сент-Люсия мемлекеті;
41) Ұлыбритания мен Солтүстiк Ирландияның Бiрiккен Корольдiгi (мынадай аумақтары бөлiгiнде ғана):
Ангилья аралдары;
Бермуд аралдары;
Британдық Виргин аралдары;
Гибралтар;
Кайман аралдары;
Монтсеррат аралы;
Теркс және Кайкос аралдары;
Мэн аралы;
Норманд аралдары (Гернси, Джерси, Сарк, Олдерни аралдары);
42) Америка Құрама Штаттары (Американдық Виргин аралдары, Гуам аралы және Пуэрто-Рико достастығының аумағы бөлігінде ғана);
43) Тонга Корольдігі;
44) Филиппин Республикасы;
45) Шри-Ланка Демократиялық Республикасы

150

76

Standard & Poor’s агенттігінің "В-"-тен төмен тәуелсіз рейтингі немесе басқа рейтингтік агенттiктердiң бірінiң осыған ұқсас деңгейдегі рейтингi бар елдердің орталық үкіметтері шығарған исламдық бағалы қағаздар

150

77

Standard & Poor’s агенттігінің "ВВ-"-тен төмен тәуелсіз рейтингі немесе немесе басқа рейтингтік агенттiктердiң бірінiң осыған ұқсас деңгейдегі рейтингi бар елдердің жергілікті билік органдары шығарған исламдық бағалы қағаздар

150

78

Standard & Poor’s агенттігінің "В-"-тен төмен рейтингі немесе немесе басқа рейтингтік агенттiктердiң бірінiң осыған ұқсас деңгейдегі рейтингi бар халықаралық қаржы ұйымдары шығарған исламдық бағалы қағаздар

150

79

Standard & Poor’s агенттігінің "ВВ-"-тен төмен рейтингі немесе немесе басқа рейтингтік агенттiктердiң бірiнiң осыған ұқсас деңгейдегі рейтингi бар бейрезидент ұйымдар және тиісті рейтингтік бағасы жоқ бейрезидент ұйымдар шығарған исламдық бағалы қағаздар

150

80

Төменде көрсетілген шет мемлекеттерінің аумағында тіркелген Қазақстан Республикасының бейрезидент ұйымдары шығарған исламдық бағалы қағаздар:
1) Андорра Князьдігі;
2) Антигуа және Барбуда мемлекеті;
3) Багам аралдары достастығы;
4) Барбадос мемлекеті;
5) Бахрейн мемлекеті;
6) Белиз мемлекеті;
7) Бруней Даруссалам мемлекеті;
8) Вануату Республикасы;
9) Гватемала Республикасы;
10) Гренада мемлекеті;
11) Джибути Республикасы;
12) Доминикан Республикасы;
13) Индонезия Республикасы;
14) Испания (Канар аралдарының аумағы бөлiгiнде ғана);
15) Кипр Республикасы;
16) Қытай Халық Республикасы (Аомынь (Макао) және Сянган (Гонконг) арнайы әкiмшiлiк аудандарының аумақтары бөлiгiнде ғана);
17) Комор аралдары Федералды Ислам Республикасы;
18) Коста-Рика Республикасы;
19) Малайзия (Лабуан анклавының аумағы бөлiгiнде ғана);
20) Либерия Республикасы;
21) Лихтенштейн Князьдігі;
22) Маврикий Республикасы;
23) Португалия (Мадейра аралдарының аумақтары бөлігінде ғана);
24) Мальдив Республикасы;
25) Мальта Республикасы;
26) Маршалл аралдары Республикасы;
27) Монако Князьдігі;
28) Мьянма Одағы;
29) Науру Республикасы;
30) Нидерланд (Аруба аралының аумағы және Антиль аралдарының тәуелдi аумақтары бөлiгiнде ғана);
31) Нигерия Федеративтік Республикасы;
32) Жаңа Зеландия (Кук және Ниуэ аралдарының аумағы бөлігінде ғана);
33) Бiрiккен Араб Әмiрлiктерi (Дубай қаласының аумағы бөлiгiнде ғана);
34) Палау Республикасы;
35) Панама Республикасы;
36) Тәуелсіз Самоа мемлекеті;
37) Сейшель аралдары Республикасы;
38) Сент-Винсент және Гренадины мемлекеті;
39) Сент-Китс және Невис Федерациясы;
40) Сент-Люсия мемлекеті;
41) Ұлыбритания мен Солтүстiк Ирландияның Бiрiккен Корольдiгi (мынадай аумақтары бөлiгiнде ғана):
Ангилья аралдары;
Бермуд аралдары;
Британдық Виргин аралдары;
Гибралтар;
Кайман аралдары;
Монтсеррат аралы;
Теркс және Кайкос аралдары;
Мэн аралы;
Норманд аралдары (Гернси, Джерси, Сарк, Олдерни аралдары);
42) Америка Құрама Штаттары (Американдық Виргин аралдары, Гуам аралы және Пуэрто-Рико достастығының аумағы бөлігінде ғана);
43) Тонга Корольдігі;
44) Филиппин Республикасы;
45) Шри-Ланка Демократиялық Республикасы

150

  Кредиттік тәуекел дәрежесі
бойынша саралануға тиісті банк
активтерінің кестесіне
қосымша

Кредиттік тәуекел дәрежесі бойынша саралануға тиісті банк активтерінің есебіне түсіндірме

      1. Салымдар, дебиторлық берешек, сатып алынған исламдық бағалы қағаздар, банкте түзетілген құны аталған активтер көлемінің 50 (елу) пайызынан кем емес қамтамасыз етуі бар (Кредиттік тәуекел дәрежесі бойынша сараланған банк активтері кестесінің (бұдан әрі – Кесте) 1-3, 11-13-жолдарында көрсетілген активтер түріндегі), сауда делдалы ретінде сауда қызметін қаржыландырған кездегі коммерциялық кредиттер осы тармаққа сәйкес банктерде түзетілген қамтамасыз ету құнын анықтауға мүмкіндік беретін барабар есепке алу жүйесі болған кезде түзетілген қамтамасыз ету құнын шегергендегі тәуекел дәрежесі бойынша сараланған активтер есебіне енгізіледі.

      Түзетілген қамтамасыз ету құны (Кестенің 1-3, 11-13-жолдарында көрсетілген активтер түріндегі) мыналарға:

      салымдардың, оның ішінде осы банктегі қамтамасыз ету ретінде ұсынылған салымдардың 100 (жүз) пайыз сомасына;

      қамтамасыз етуге берілген исламдық бағалы қағаздардың нарықтық құнының 95 (тоқсан бес) пайызына;

      қамтамасыз етуге берілген тазартылған бағалы металдардың нарықтық құнының 85 (сексен бес) пайызына тең болады.

      Жоғарыда көрсетілген салымдардың, дебиторлық берешектің, сатып алынған бағалы қағаздардың қамтамасыз етілмеген бөлігі салымдарға, дебиторлық берешекке, сатып алынған бағалы қағаздарға сәйкес келетін тәуекел дәрежесі бойынша Кестеге сай сараланады.

      2. Контрагентен төмен тәуекел дәрежесі бар ұйымдар кепілдік берген (сақтандырылған) банк инвестициялары есебіне енгізілмеген салымдар, дебиторлық берешек, сатып алынған исламдық бағалы қағаздар, сауда делдалы ретінде сауда қызметін қаржыландыру кезіндегі коммерциялық кредиттер, инвестициялар тәуекел дәрежесі бойынша сараланған (банк инвестициялары есебіне енгізілмеген салымдардың, дебиторлық берешектің, сатып алынған исламдық бағалы қағаздардың, қарыздардың, инвестициялардың кепілдік берген (сақтандырылған) сомасын шегергендегі) активтердің есебіне борышкердің тәуекел дәрежесі бойынша енгізіледі.

      Банк инвестициялары есебіне енгізілмеген салымдардың, дебиторлық берешектің, сатып алынған исламдық бағалы қағаздардың, сауда делдалы ретінде сауда қызметін қаржыландыру кезіндегі коммерциялық кредиттердің, инвестициялардың кепілдік берген (сақтандырылған) сомасы тиісті кепілгердің (сақтандырушының) дебиторлық берешегінің тәуекел дәрежесі бойынша сараланады.

      3. Қазақстан Республикасының мынадай бейрезиденттеріне ұсынылған, осы Түсіндірменің 1-тармағында көрсетілген салымдар, дебиторлық берешек, сатып алынған исламдық бағалы қағаздар және сауда делдалы ретінде сауда қызметін қаржыландыру кезіндегі коммерциялық кредиттер:

      1) оффшорлық аймақ аумағында заңды тұлға ретінде тіркелгендерге;

      2) жекелей алғанда жарғылық капиталдың 5 (бес) пайыздан астамын иеленуші оффшорлық аймақ аумағында тіркелген заңды тұлғаға тәуелді немесе оффшорлық аймақ аумағында тіркелген заңды тұлғаға қатысы бойынша еншілес болып табылатындарға;

      3) оффшорлық аймақ азаматтары болып табылатындарға;

      осы Түсіндірменің 1-тармағында көрсетілген қамтамасыз етудің болуына қарамастан, Кестеге сәйкес тәуекел дәрежесі бойынша сараланады.

      4. Қазақстан Республикасының мынадай бейрезиденттеріне ұсынылған, осы Түсіндірменің 1-тармағында көрсетілген салымдар, дебиторлық берешек, сатып алынған исламдық бағалы қағаздар және сауда делдалы ретінде сауда қызметін қаржыландыру кезіндегі коммерциялық кредиттер:

      1) оффшорлық аймақ аумағында заңды тұлға ретінде тіркелген, бірақ Standard & Poor's агенттігінің "АА-"-тен төмен емес рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар немесе міндеттемелерінің барлық сомасының қамтамасыз етілуіне аталған деңгейден төмен емес рейтингі бар бас ұйымның тиісті кепілдігі барларына;

      2) оффшорлық аймақ аумағында тіркелген заңды тұлғалар немесе олардың азаматтары не Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы ақпарат алмасу жөнінде міндеттеме қабылдамаған оффшорлық аумақтар тізбесіне енгізген мемлекеттердің аумағында тіркелген заңды тұлғалар немесе олардың азаматтары болып табылатын Қазақстан Республикасының бейрезиденттеріне немесе жекелей алғанда жарғылық капиталдың 5 (бес) пайыздан астамын иеленуші не көрсетілген оффшорлық аймақ аумағында тіркелген заңды тұлғаға қатысы бойынша еншілес болып табылатын ұйымдарға қойылатын талаптарды қоспағанда, жекелей алғанда жарғылық капиталдың 5 (бес) пайызынан астамын иеленуші, оффшорлық аймақ аумағында тіркелген заңды тұлғаға тәуелді немесе оффшорлық аймақ аумағында тіркелген заңды тұлғаға қатысы бойынша еншілес болып табылатын, бірақ аталған деңгейден төмен емес рейтингі бар немесе рейтингі аталған деңгейден төмен емес бас ұйымның тиісті кепілдігіне сәйкес келетіндеріне міндеттемелерінің барлық сомасының қамтамасыз етуіне;

      тәуекелдің нөл дәрежесі бойынша сараланады.

      5. Салымдардың тәуекел дәрежесі бойынша сараланған банктің активтерін есептеу мақсатында:

      жеке тұлғаларға тұрғын үй салу үшін не оны сатып алу және (немесе) жөндеу мақсатында берілетін ипотекалық қарыз ипотекалық тұрғын үй қарызын білдіреді;

      жеке тұлғаларға кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға байланысты емес тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді сатып алуға ұсынылған, сауда делдалы ретінде сауда қызметін қаржыландыру кезіндегі коммерциялық кредит тұтынушылық кредит дегенді білдіреді.

      6. Егер исламдық бағалы қағаз шығарылымының арнайы шығарылым рейтингі болса, онда тәуекел дәрежесі бойынша банк активтерін саралау кезінде бағалы қағаз рейтингін ескеру қажет.

      7. Нормативтердің 11-тармағына сәйкес нарықтық тәуекелді ескере отырып, активтердің, шартты және ықтимал талаптар мен міндеттемелердің есебіне енгізілген активтер валюталардың айырбас бағамдарының және бағалы металдар бағамдарының өзгеруіне байланысты нарықтық тәуекелі бар қаржы құралдарының есебіне енгізілген активтерді қоспағанда, кредиттік тәуекел дәрежесі бойынша сараланатын активтердің, шартты және ықтимал міндеттемелердің есебіне енгізілмейді.

      8. Салымдардың тәуекел дәрежесі бойынша сараланған банктің активтерін есептеу мақсаттары үшін қамтамасыз етілмеген тұтынушылық қарыздар ретінде жылжымайтын мүлік кепілімен қамтамасыз етілген қарыздарды, тұрғын үй құрылысына үлестік қатысу шарттары, жылжымайтын мүлікті сатып алу мәні болып табылатын өзге де шарттар бойынша талап ету құқықтарын, қамтамасыз етілуі автокөлік болып табылатын қарыздарды, банктік салым шартына немесе ақша кепілі шартына сәйкес банкте орналастырылған, берілетін қарыз сомасын толығымен өтейтін ақша қамтамасыз етуі болып табылатын қарыздарды, білім беруді кредиттеу жүйесі шеңберінде берілетін қарыздарды және тұрғын үй құрылысы жинақ ақшасы жүйесінің шеңберінде берілетін қарыздарды қоспағанда, тұтынушылық қарыз түсініледі.

  Ислам банктері үшін пруденциалдық нормативтердің
нормативтік мәндеріне және өзге де сақтауға міндетті
нормалар мен лимиттерді есеп айырысу әдістемесіне
3-қосымша

Капиталдың жеткіліктілік коэффициенттерінің мәні

Кезең

2015 жылғы 1 қаңтардан бастап

2016 жылғы 1 қаңтардан бастап

2017 жылғы 1 қаңтардан бастап

Талаптар

Негізгі капиталдың жеткіліктілігі (k1)

5%

5%

5,5%

Бірінші деңгейдегі капиталдың жеткіліктілігі (k1-2)

6%

6%

6,5%

Меншікті капиталдың жеткіліктілігі (k2)

7,5%

7,5%

8%

Консервациялық буферді және жүйелік буферді ескергендегі,
капитал жеткіліктілігі коэффициенттерінің мәні

Кезең

2015 жылғы 1 қаңтардан бастап

2016 жылғы 1 қаңтардан бастап

2017 жылғы 1 қаңтардан бастап

Талаптар

Негізгі капиталдың жеткіліктілігі (k1)

6%

6%

7,5%

Бірінші деңгейдегі капиталдың жеткіліктілігі (k1-2)

7%

7%

8,5%

Меншікті капиталдың жеткіліктілігі (k2)

8,5%

8,5%

10%

Жүйе құраушы банктер үшін негізгі капиталдың жеткіліктілігі (k1)

7,5%

7,5%

9,5%

Жүйе құраушы банктер үшін бірінші деңгейдегі капиталдың жеткіліктілігі (k1-2)

8,5%

8,5%

10,5%

Жүйе құраушы банктер үшін меншікті капиталдың жеткіліктілігі (k2)

10%

10%

12%

      Ескертпе: уәкілетті орган меншікті капитал жеткіліктілігі нормативтерінің және меншікті капитал буферлерінің мәндерін 3 (үш) жылда кемінде бір рет қайта қарайды.

  Ислам банктері үшін пруденциалдық нормативтердің
нормативтік мәндеріне және өзге де сақтауға міндетті
нормалар мен лимиттерді есеп айырысу әдістемесіне
4-қосымша

Бөлінбеген таза кірісті шектеудің ең төменгі мөлшері

Буфердің қажетті мөлшерінен k1, k1-2 және/немесе k2 ең төменгі мәндерінің пайыздармен артық сомасы

Шектеуге жататын бөлінбеген таза кірістің ең төменгі деңгейі (пайыздармен)

[< 25%]

[100%]

[25% - 50%]

[80%]

[50% - 75%]

[60%]

[75% - 100%]

[40%]

[> 100%]

[0%]

      Шектеуге жататын бөлінбеген таза кірістің ең төменгі деңгейі (пайыздармен) ең үлкен мән бойынша пайдаланылады.

  Ислам банктері үшін
пруденциалдық нормативтердің
нормативтік мәндеріне және
өзге де сақтауға міндетті
нормалар мен лимиттерді есеп
айырысу әдістемесіне
5-қосымша

Банктің кредиттік тәуекел дәрежесі бойынша сараланған шартты және ықтимал міндеттемелерінің кестесі

      Ескерту. 5-қосымша жаңа редакцияда – ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 10.09.2019 № 151 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

Баптар атауы

Конверсия коэффициенті, пайызбен

I топ

1

Міндеттемелері толығымен: Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің, "Самұрық-Қазына" ұлттық әл-ауқат қоры" акционерлік қоғамының, Standard & Poor's агенттігінің "АА-" және одан жоғары деңгейіндегі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар шет мемлекеттердің орталық банктері мен орталық үкіметтерінің қарсы кепілдіктерімен (кепілдемелерімен); банктің басқаруына берілген ақшамен немесе тазартылған бағалы металдармен; Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің, "Самұрық-Қазына" ұлттық әл-ауқат қоры" акционерлік қоғамының, Standard & Poor's агенттігінің "АА-"-тен төмен емес тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар шет мемлекеттердің орталық үкіметтері мен орталық банктерінің бағалы қағаздарымен қамтамасыз етілген банк кепілдіктері мен кепілдемелері

0

2

Қазақстан Республикасының Үкіметі, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі, "Самұрық-Қазына" ұлттық әл-ауқат қоры" акционерлік қоғамы шығарған бағалы қағаздарды немесе Standard & Poor's агенттігінің "АА-" және одан жоғары деңгейдегі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар шет мемлекеттердің орталық үкіметтері және орталық банктері шығарған бағалы қағаздарды, Нормативтердің 11-тармағында көзделген басқа өтімділігі жоғары бағалы қағаздарды сатып алу не сату бойынша шартты (ықтимал) міндеттемелер

0

3

Банктің қаржы міндеттемелерінсіз; міндеттемелері Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің, "Самұрық-Қазына" ұлттық әл-ауқат қоры" акционерлік қоғамының, Standard & Poor's агенттігінің "АА-" және одан жоғары деңгейдегі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар шет мемлекеттерінің орталық үкіметтері мен орталық банктерінің кепілдіктерімен (кепілдемелерімен); Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің, "Самұрық-Қазына" ұлттық әл-ауқат қоры" акционерлік қоғамының, Standard & Poor's агенттігінің "АА-" және одан жоғары деңгейдегі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар шет мемлекеттердің орталық үкіметтері мен орталық банктерінің бағалы қағаздарымен; банкке берілген ақшамен немесе тазартылған бағалы металдармен қамтамасыз етілген банк аккредитивтері

0

4

Келешекте банктің талабы бойынша кез келген кезде жойылуға жататын қарыздар мен салымдарды банктің орналастыруы бойынша ықтимал (шартты) міндеттемелер

0

5

Банктің еншілес ұйымдары арқылы сыртқы қарыздар тартылған және банк міндеттемелерін орналастырған кезде олардың пайдасына берілген банктің кепілдіктері мен кепілдемелері

0

6

Банк берілген қарызды қамтамасыз етуге қабылдаған кепілдіктер

0

II топ

7

Банктің келешекте өтеу мерзімі 1 (бір) жылдан кем қарыздар мен салымдарды орналастыруы бойынша ықтимал (шартты) міндеттемелер

20

8

Міндеттемелері толығымен: Standard & Poor's агенттігінің "А-"-тен "АА-"-ке дейінгі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар шет мемлекеттердің орталық үкіметтері мен орталық банктерінің қарсы кепілдіктерімен (кепілдемелерімен); Standard & Poor's агенттігінің "А-"-тен "АА-"-ке дейінгі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар шет мемлекеттердің орталық үкіметтері мен орталық банктерінің бағалы қағаздарымен қамтамасыз етілген банк кепілдіктері мен кепілдемелері

20

9

Міндеттемелері Standard & Poor's агенттігінің "А-"-тен "АА-"-ке дейінгі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар шет мемлекеттерінің орталық үкіметтері мен орталық банктерінің кепілдіктерімен (кепілдемелерімен); Standard & Poor's агенттігінің "АА-" және одан жоғары деңгейдегі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар банктердің кепілдіктерімен (кепілдемелерімен), Standard & Poor's агенттігінің "А-"-тен "АА-"-ке дейінгі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар шет мемлекеттерінің орталық үкіметтері мен орталық банктерінің бағалы қағаздарымен, Standard & Poor's агенттігінің "АА-" және одан жоғары деңгейдегі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар банктердің бағалы қағаздарымен қамтамасыз етілген банк аккредитивтері

20

III топ

10

Банктің келешекте 1 (бір) жылдан астам өтеу мерзімі бар қарыздар мен салымдарды орналастыруы бойынша ықтимал (шартты) міндеттемелер

50

11

Міндеттемелері толығымен: Standard & Poor's агенттігінің "ВВВ-"-тен "А-"-ке дейінгі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар шет мемлекеттердің орталық үкіметтері мен орталық банктерінің қарсы кепілдіктерімен (кепілдемелерімен); Standard & Poor's агенттігінің "А-"-тен "АА-"-ке дейінгі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар банктердің кепілдіктерімен (кепілдемелерімен); Standard & Poor`s агенттігінің "АА-" және одан жоғары деңгейдегі рейтингі немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осындай деңгейдегі рейтингі бар заңды тұлғалардың кепілдіктерімен (кепілдемелерімен) және сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерімен; Standard & Poor's агенттігінің "ВВВ-"-тен "А-"-ке дейінгі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар шет мемлекеттердің орталық үкіметтері мен орталық банктерінің бағалы қағаздарымен; Standard & Poor's агенттігінің "А-"-тен "АА-"-ке дейінгі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар банктердің бағалы қағаздарымен; Standard & Poor`s агенттігінің "АА-" және одан жоғары деңгейдегі рейтингісі немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осындай деңгейдегі рейтингі бар заңды тұлғалардың бағалы қағаздарымен қамтамасыз етілген банк кепілдіктері мен кепілдемелері

50

12

Міндеттемелері толығымен: Standard & Poor's агенттігінің "ВВВ-"-тен "А-"-ке дейінгі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар шет мемлекеттердің орталық үкіметтері мен орталық банктерінің қарсы кепілдіктерімен (кепілдемелерімен); Standard & Poor's агенттігінің "А-"-тен "АА-"-ке дейінгі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар банктердің кепілдіктерімен (кепілдемелерімен); Standard & Poor`s агенттігінің "АА-" және одан жоғары деңгейдегі рейтингі немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осындай деңгейдегі рейтингі бар заңды тұлғалардың кепілдіктерімен (кепілдемелерімен) және сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерімен; Standard & Poor's агенттігінің "ВВВ-"-тен "А-"-ке дейінгі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар шет мемлекеттердің орталық үкіметтері мен орталық банктерінің бағалы қағаздарымен; Standard & Poor's агенттігінің "А-"-тен "АА-"-ке дейінгі тәуелсіз рейтингі бар немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар банктердің бағалы қағаздарымен; Standard & Poor`s агенттігінің "АА-" және одан жоғары деңгейдегі рейтингісі немесе басқа рейтингтік агенттіктердің бірінің осындай деңгейдегі рейтингі бар заңды тұлғалардың бағалы қағаздарымен қамтамасыз етілген банк аккредитивтері

50

IV топ

13

Банкке қаржы құралдарын сату туралы және банктің оларды кері сатып алу міндеттемесі туралы келісім

100

14

Банктің өзге де кепілдіктері (кепілдемелері)

100

15

Банктің өзге де аккредитивтері

100

16

Банктің өзге де шартты (ықтимал) міндеттемелері

100

  Банктің кредиттік тәуекел
дәрежесі бойынша сараланған
шартты және ықтимал
міндеттемелерінің кестесіне
қосымша

Кредиттік тәуекел дәрежесі бойынша банктің шартты және ықтимал міндеттемелерінің есебіне түсіндірме

      Нормативтердің 11-тармағына сәйкес нарықтық тәуекелді ескере отырып активтердің, шартты және ықтимал талаптар мен міндеттемелердің есебіне қосылған шартты және ықтимал міндеттемелер валюталардың айырбастау бағамдары және бағалы металдардың айырбастау бағамдары өзгеруіне байланысты нарықтық тәуекелі бар қаржы құралдарының есебіне қосылған шартты және ықтимал міндеттемелерді қоспағанда, кредиттік тәуекел дәрежесі бойынша сараланатын активтердің, шартты және ықтимал міндеттемелердің есебіне қосылмайды.

  Ислам банктері үшін пруденциалдық нормативтердің
нормативтік мәндеріне және өзге де сақтауға міндетті
нормалар мен лимиттерді есеп айырысу әдістемесіне
6-қосымша

Халықаралық қор биржалары болып танылған сауда-саттық
ұйымдастырушыларының тізімі

      1. Чикаго тауар биржасы (Chicago Mercantile Exchange)

      2. Чикаго мерзімді тауар биржасы (The Chicago Board of Trade)

      3. Лондон халықаралық қаржылық фьючерстер биржасы (London International Financial Futures and Options Exchange)

      4. Француз халықаралық қаржылық фьючерстер биржасы (French International Financial Futures Exchange MATIF)

      5. Франкфурт қор биржасы (Frankfurt Stock Exchange)

      6. Стокгольм қор биржасы (Stockholm Exchange)

      7. Стамбул қор биржасы (Istanbul Stock Exchange)

      8. Шанхай қор биржасы (Shanghai Stock Exchange)

      9. Шэньчжень қор биржасы (Shenchzhen Stock Exchange)

      10. Америка қор биржасы (American Stock Exchange)

      11. Афина қор биржасы (Athens Exchange)

      12. Австралия қор биржасы (Australian Stock Exchange)

      13. Испания бірлескен қор биржасы (BME Spanish Exchanges)

      14. Италия қор биржасы (Borsa Italiana SPA)

      15. Люксембург қор биржасы (Bourse de Luxembourg)

      16. Монреал қор биржасы (Bourse de Montreal)

      17. Малазия қор биржасы (Bursa Malaysia)

      18. Чикаго опциондар биржасы (Chicago Board Options Exchange)

      19. Копенгаген қор биржасы (Copenhagen Stock Exchange)

      20. Неміс қор биржасы (Deutsche bourse AG)

      21. Амстердамдағы "Еуронекст" Еуропа қор биржасы (Euronext Amsterdam)

      22. Брюссельдегі "Еуронекст" Еуропа қор биржасы (Euronext Brussels)

      23. Лиссабондағы "Еуронекст" Еуропа қор биржасы (Euronext Lisbon)

      24. Париждегі "Еуронекст" Еуропа қор биржасы (Euronext Paris)

      25. Құрамына Стокгольм, Хельсинка, Таллин және Рига биржалары кіретін бірлескен қор биржасы (Hex Integrated Markets Ltd.)

      26. Гонконг қор биржасы (Hong Kong Exchanges and Clearing)

      27. Ирландия қор биржасы (Irish Stock Exchange)

      28. Джакарта қор биржасы (Jakarta Stock Exchange)

      29. Йоханнесбург қор биржасы (Оңтүстік Африка) (JSE Securities Exchange South Africa)

      30. Оңтүстік Корея қор биржасы (Korea Stock Exchange)

      31. Лондон қор биржасы (London Stock Exchange)

      32. Мальта қор биржасы (Malta Stock Exchange)

      33. Үндістан ұлттық қор биржасы (National Stock Exchange of India Limited)

      34. Нью-Йорк қор биржасы (New York Stock Exchange)

      35. Жаңа Зеландия қор биржасы (New Zealand Exchange)

      36. Осака қор биржасы (Osaka Securities Exchange)

      37. Осло қор биржасы (Oslo bourse)

      38. Филиппин қор биржасы (Philippine Stock Exchange)

      39. Сингапур қор биржасы (Singapore Exchange)

      40. Швейцария қор биржасы (SWX Swiss Exchange)

      41. Токио қор биржасы (Tokyo Stock Exchange)

      42. Австрия қор биржасы (Wiener bourse AG)

      43. Варшава қор биржасы (Warsaw Stock Exchange).

      44. Бомбей қор биржасы (The Bombay Stock Exchange Limited, BSE).

      45. Бразилия қор биржасы (Bovespa).

      46. Индия қор биржасы (Delhi Stock Exchange).

      47. Мексика қор биржасы (Bolsa Mexicana de Valores, BMV).

      48. Ресей Федерациясының қор биржасы (ОАО ММВБ-РТС).

      49. Торонто қор биржасы (Toronto Stock Exchange).

      50. АҚШ қор биржасы (National Association of Securities Dealers Automated Quotation, NASDAQ).

  Ислам банктері үшін пруденциалдық нормативтердің
нормативтік мәндеріне және өзге де сақтауға міндетті
нормалар мен лимиттерді есеп айырысу әдістемесіне
7-қосымша

Уақыт аралықтары бойынша ашық позицияларды бөлу

Аймақтар

Уақыт аралықтар

Ашық позициялар

Өлшеу коэффициенті

Ашық сараланған позициялар

Жабық сараланған позициялар

Жиынтықты ашық сараланған позициялар

ұзақ

қысқа

ұзақ

қысқа

ұзақ

ұзақ

1

1
айдан кем



0,00






1-3 ай



0,002






3-6 ай



0,004






6-12 ай



0,007






1-аймақ жиынтығы




2

1-2 жыл



0,0125






2-3 жыл



0,0175






3-4 жыл



0,0225






2-аймақ жиынтығы




3

4-5 жыл



0,0275






5-7 жыл



0,0325






7-10 жыл



0,0375






10-15 жыл



0,0450






15-20 жыл



0,0525






20 жылдан астам



0,06






3-аймақ жиынтығы




Аймақтар бойынша жиынтығы



  Ислам банктері үшін пруденциалдық нормативтердің
нормативтік мәндеріне және өзге де сақтауға міндетті
нормалар мен лимиттерді есеп айырысу әдістемесіне
8-қосымша

Исламдық бағалы қағаздарының жалпы нарықтық тәуекелінің есебі

Позициялардың атауы

Сомасы

Аймақтар бойынша өтемақы берілген, сараланған позициялардың есебі


1-аймақ


Уақыт аралықтары бойынша сараланған жабық позиция бойынша жиынтығы


Сараланған ашық позиция (ұзын)


Сараланған ашық позиция (қысқа)


Жиынтық ашық позиция бойынша сараланған жабық позиция


Сараланған ашық позиция


2-аймақ


Уақыт аралықтары бойынша сараланған жабық позиция бойынша жиынтығы


Сараланған ашық позиция (ұзын)


Сараланған ашық позиция (қысқа)


Жиынтық ашық позиция бойынша сараланған жабық позиция


Сараланған ашық позиция


3-аймақ


Уақыт аралықтары бойынша сараланған жабық позиция бойынша жиынтығы


Сараланған ашық позиция (ұзын)


Сараланған ашық позиция (қысқа)


Жиынтық ашық позиция бойынша сараланған жабық позиция


Сараланған ашық позиция


1 және 2-аймақтар арасындағы жабық позиция


2-аймақ бойынша қалдық ашық позиция


1-аймақ бойынша қалдық ашық позиция


2 және 3-аймақтар бойынша жабық позиция


3-аймақ бойынша қалдық ашық позиция


2-аймақ бойынша қалдық ашық позиция


1 және 3-аймақтар бойынша жабық позиция


1-аймақ бойынша қалдық ашық позиция


3-аймақ бойынша қалдық ашық позиция


Қалған сараланған ашық позиция


Аймақтар бойынша сараланған жабық позициялар сомасының 10 пайызы


1-аймақ бойынша сараланған жабық позицияның 40 пайызы


2-аймақ бойынша сараланған жабық позицияның 30 пайызы


3-аймақ бойынша сараланған жабық позицияның 30 пайызы


1 және 2-аймақтар аралығында сараланған жабық позицияның 40 пайызы


2 және 3-аймақтар аралығында сараланған жабық позицияның 40 пайызы


1 және 3-аймақтар аралығында сараланған жабық позицияның 100 пайызы


Қалған сараланған ашық позицияның 100 пайызы


Жалпы нарықтық тәуекел жиынтығы


  Ислам банктері үшін пруденциалдық нормативтердің
нормативтік мәндеріне және өзге де сақтауға міндетті
нормалар мен лимиттерді есеп айырысу әдістемесіне
9-қосымша

20___жылғы "___"_______
активтер мен міндеттемелер мерзімдерін салыстыру кестесі
________________________________________________________
(банктің қысқаша атауы)

Баптар

Активтер

Міндеттемелер

Активтерден міндеттемелерді шегергенде (3 баған - 4 баған)

Шартты міндеттемелер

Міндеттемелер мен шартты міндеттемелердің сомасына активтердің қатынасы (3 бағаны/[4 бағаны+6 бағаны])

1

2

3

4

5

6

7

1

Талап еткенге дейін






2

30 күнге дейін






3

3 айға дейін






4

6 айға дейін






5

1 жылға дейін






6

1 жылдан астам






7

Жиынтығы:






      Басшы: _______________________________________________ ________

      (тегі, аты, әкесінің аты (ол бар болса)) (қолы)

      Бас бухгалтер: _______________________________________ ________

      (тегі, аты, әкесінің аты (ол бар болса)) (қолы)

      Орындаушы: ___________________________________________ ________

      (лауазымы, тегі, аты, әкесінің аты (ол бар болса)) (қолы)

      _____________________

      (телефон нөмірі)

      Есепке қол қойылған күн 20__ жылғы "____" ______________.

  Активтер мен міндеттемелер
мерзімдерін салыстыру кестесіне
қосымша

Активтер мен міндеттемелер мерзімдерін салыстыру кестесін толтыру жөніндегі түсіндірме

      Активтер мен міндеттемелер мерзімдерін салыстыру кестесін толтырған кезде әрбір актив (міндеттемелер) үшін ең аз мерзім қарастырылады, ол мерзім аяқталғаннан кейін банк дебиторлар мен корреспонденттердің міндеттемелерінің орындалуын талап етуге (клиенттердің талаптарын орындайды) құқығы бар. 1-жолға банктің осы пруденциалдық нормативтерге сәйкес өтімділігі жоғары активтерінің және талап еткенге дейінгі міндеттемелердің, оның ішінде есеп айырысуларды жүзеге асыру мерзімі белгіленбеген міндеттемелердің шамасы есепке алынатын активтер мен міндеттемелер, сондай-ақ банктерден алынған "овернайт" қарыздар және банктерден бір түнге тартылған салымдар, кредитордың міндеттемелерді мерзімінен бұрын өтеуді талап етудің сөзсіз құқығы бар мерзімді міндеттемелер, оның ішінде оның ішінде банктердің мерзімді және шартты депозиттері енгізіледі. Активтер мен шартты міндеттемелер ХҚЕС-ке сәйкес қалыптастырылған резервтерді шегеріп енгізіледі. Активтер, міндеттемелер және шартты міндеттемелер бағандары бойынша 1-ден 5-жолға дейінгі деректер өсу қорытындысы бойынша толтырылады. 5 және 6-жолдардың сомасы "Жиынтығы" деген бағанда жазылып, банк балансының деректерімен салыстырылады. "Активтер" бағанындағы "Жиынтығы" жолы бойынша туындаған алшақтықтар активтердің баланс бойынша жиынтық жолымен банктің қаржылық емес активтерінің сомасына сәйкес келетін болады. "Міндеттемелер" бағанындағы "Жиынтығы" жолы бойынша туындаған алшақтықтар міндеттемелердің баланс бойынша жиынтық жолымен ХҚЕС-ке сәйкес қалыптастырылған резервтердің және қаржылық емес міндеттемелердің сомасына сәйкес келетін болады.

  Ислам банктері үшін
пруденциалдық нормативтердің
нормативтік мәндеріне және
өзге де сақтауға міндетті
нормалар мен лимиттерді есеп
айырысу әдістемесіне
10-қосымша

Әрбір шетел валютасы және валюталық нетто-позиция жөніндегі валюталық позициялар туралы кесте
20__ жылғы "__" _______ жағдай бойынша

      Ескерту. 10-қосымша жаңа редакцияда – ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 11.09.2017 № 169 (25.09.2017 бастап қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.

__________________________________________________________
(банктің қысқаша атауы)

Талаптар

Міндеттемелер

Апта күндері бойынша

1

2

(күні)

(күні)

Талаптар сомасы

Міндеттемелер сомасы

Позиция

Талаптар сомасы

Міндеттемелер сомасы

Позиция

1. Қолма-қол шетел валютасына қойылатын талап







.....

....







2. Орналастырылған (тартылған) салымдар







.....

....







3. Берілген (алынған) қарыздар







.....

....







4. Бағалы қағаздар







.....

....







5. Дебиторлық (кредиторлық) берешек







.....

....







Талаптар жиынтығы

Міндеттемелер жиынтығы







.....

....







Баланстан тыс шоттар бойынша талаптар жиынтығы

Баланстан тыс шоттар бойынша міндеттемелер жиынтығы







Талаптар жиынтығы

Міндеттемелер жиынтығы







      кестенің жалғасы

операциялық күн соңындағы сальдо

3

4

5

(күні)

(күні)

(күні)

Талаптар сомасы

Міндеттемелер сомасы

Позиция

Талаптар сомасы

Міндеттемелер сомасы

Позиция

Талаптар сомасы

Міндеттемелер сомасы

Позиция































































































































      Нормативтерді есептеудің соңғы күніне банктің меншікті капиталының шамасы:

      _________________________________________________________________________________

      Жеке шет мемлекеттердің валюталары бойынша ашық валюталық позицияның белгіленген ең жоғарғы мөлшерін (шет мемлекеттердің топтары):

      _________________________________________________________________________________

      Валюталық нетто-позицияның белгіленген ең жоғарғы мөлшері:

      _________________________________________________________________________________

      Басшы: __________________________________________________      ______________________

      (тегі, аты, әкесінің аты (ол бар болса)                  (қолы)

      Бас бухгалтер: _________________________________________      ______________________

      (тегі, аты, әкесінің аты (ол бар болса)                  (қолы)

      Орындаушы: ___________________________________________      ______________________

      (лауазымы, тегі, аты, әкесінің аты (ол бар болса)            (қолы)

      _______________

      (телефон нөмірі)

      Кестеге қол қойылған күн 20 __ жылғы "____" ______________

  Әрбір шетел валютасы және
валюталық нетто-позиция жөніндегі
валюталық позициялар туралы кестеге
қосымша

Әрбір шетел валютасы және валюталық нетто-позиция жөніндегі валюталық позициялар туралы кестені толтыру бойынша түсіндірме

      1. Тиiстi ұяшықтарда ХҚЕС сәйкес қалыптасқан резервтерді шегергенде баланстық шоттарда ескерiлген шетел валютасындағы талаптар мен мiндеттемелер көрсетiледi.

      2. "Баланстан тыс шоттар бойынша талаптар жиынтығы" және "Баланстан тыс шоттар бойынша мiндеттемелер жиынтығы" деген ұяшықтарда ХҚЕС сәйкес қалыптасқан резервтерді шегергенде шетел валютасындағы шартты талаптар мен мiндеттемелер көрсетiледi.

      3. "Позиция" бағандары бойынша "Талаптар жиынтығы" және "Мiндеттемелер жиынтығы" деген ұяшықтарда есептi кезеңдегi аптаның әрбір жұмыс күніндегі барлық шетел валютасы бойынша нетто-позиция көрсетiледi.

      4. Жеке шет мемлекеттердiң (шет мемлекеттер топтарының) валюталары немесе валюталық нетто-позиция бойынша белгiленген барынша жоғары мөлшерден асатын ашық позициялардың мөлшерлерi туралы деректер қызыл түспен берiлуге тиiс.

  Ислам банктері үшін пруденциалдық нормативтердің
нормативтік мәндеріне және өзге де сақтауға міндетті
нормалар мен лимиттерді есеп айырысу әдістемесіне
11-қосымша

20__жылғы "__" _________
шетел валютасындағы активтер мен міндеттемелер мерзімін
салыстыру кестесі
_________________________________________________
(банктің қысқаша атауы)

Баптар

Шетел валютасымен активтер

Шетел валютасымен міндеттемелер

Активтерден міндеттемелерді шегергенде (3-баған - 4-баған)

Шетел валютасындағы шартты міндеттемелер

Активтердің міндеттемелер және шартты міндеттемелер сомасына ара-қатынасы (3-баған / [4-баған + 6-баған])

1

2

3

4

5

6

7

1

Талап еткенге дейінгі, оның ішінде:

1)

2)

3)






2

30 күнге дейін, оның ішінде:

1)

2)

3)






3

3 айға дейін, оның ішінде:

1)

2)

3)






4

6 айға дейін, оның ішінде:

1)

2)

3)






5

1 жылға дейін, оның ішінде:

1)

2)

3)






6

1 жылдан артық, оның ішінде:

1)

2)

3)






7

Жиынтығы:







      Басшы: ____________________________________________ ___________

      (тегі, аты, әкесінің аты (ол бар болса)) (қолы)

      Бас бухгалтер: ____________________________________ ___________

      (тегі, аты, әкесінің аты (ол бар болса)) (қолы)

      Орындаушы: ________________________________________ ___________

      (лауазымы, тегі, аты, әкесінің аты (ол бар болса)) (қолы)

      _____________________

      (телефон нөмірі)

      Есепке қол қойылған күн 20 __ жылғы "____" ______________.

  Шетел валютасындағы активтер мен
міндеттемелер мерзімін салыстыру кестесіне
қосымша

Шетел валютасындағы активтер мен міндеттемелер мерзімін
салыстыру кестесін толтыру бойынша түсіндірме

      Шетел валютасындағы активтер мен міндеттемелердің мерзімін салыстыру кестесін толтыру кезінде шетел валютасындағы әрбір актив (міндеттемелер) үшін ең аз мерзім қарастырылады, ол мерзім аяқталғаннан кейін банк дебиторлар мен корреспонденттердің міндеттемелерін орындауын талап етуге құқылы (клиенттердің талаптарын орындайды). 1-жолға осы пруденциалдық нормативтерге сәйкес жоғары тиімді активтер мен талап еткенге дейінгі міндеттемелердің, оның ішінде есептеуді жүзеге асырудың мерзімі белгіленбеген міндеттемелердің мөлшерін есептеуге алынатын банктің шетел валютасындағы активтері мен міндеттемелері, сондай-ақ банктерден алынған "овернайт" қарыздары және бір түнге банктерден тартылған салымдар, кредитордың міндеттемелерді мерзімінен бұрын өтеуді талап етудің шартсыз құқығымен мерзімді міндеттемелер, оның ішінде банктердің мерзімді және шартты депозиттері жазылады. Активтер мен шартты міндеттемелер, шетел валютасында жіктелген активтер мен жіктелген шартты міндеттемелерге құрылған, ХҚЕС сәйкес қалыптасқан резервтерді шегеріп, алынады.

      1-7-жолдар толтырылады, оның ішінде жеке шет мемлекеттердің (шет мемлекеттер топтарының) мынадай валюталары бөлігінде:

      "Standard & Рооr's" агенттігінің "А"-дан төмен емес тәуелсіз рейтингі бар елдердің немесе басқа рейтингтік агенттіктердің біреуінің осындай деңгейдегі рейтингі бар елдердің шетел валютасында, және "Еуро" валютасында;

      "Standard & Рооr's" агенттігінің "В"-дан "А"-ға дейінгі тәуелсіз рейтингі бар елдердің немесе басқа рейтингтік агенттіктердің біреуінің осындай деңгейдегі рейтингі бар елдердің шетел валютасында;

      "Standard & Рооr's" агенттігінің "В"-дан төмен тәуелсіз рейтингі бар елдердің немесе басқа рейтингтік агенттіктердің біреуінің осындай деңгейдегі рейтингі бар елдердің және сәйкес рейтингтік бағасы жоқ елдердің шетел валютасында.

      Активтер, міндеттемелер және шартты міндеттемелер бағандары бойынша 1-ден 5-жолға дейінгі деректер өсу жиынтығы бойынша толтырылады. 5 және 6-жолдардың сомасы 7-жолдағы "Жиынтыққа" жазылады. Баланс бойынша активтердің жиынтық жолымен "Шетел валютасындағы активтер" бағанындағы "Жиынтығы" жолы бойынша пайда болған алшақтық банктің ұлттық валютадағы активтері мен шетел валютасындағы қаржылық емес активтерінің сомасына сәйкес келеді. Баланс бойынша міндеттемелердің жиынтық жолымен "Шетел валютасындағы міндеттемелер" бағанындағы "Жиынтығы" жолы бойынша пайда болған алшақтық қалыптастырылған арнайы провизиялардың, ұлттық валютадағы міндеттемелердің және шетел валютасындағы қаржылық емес міндеттемелердің сомасына сәйкес келеді.

  Ислам банктері үшін пруденциалдық нормативтердің
нормативтік мәндеріне және өзге де сақтауға міндетті
нормалар мен лимиттерді есеп айырысу әдістемесіне
12-қосымша

20___ жылғы "__" _________
ұлттық валютадағы активтер мен міндеттемелер мерзімін салыстыру
кестесі
_________________________________________________
(банктің қысқаша атауы)

Баптар

Ұлттық валютамен активтер

Ұлттық валютамен міндеттемелер

Активтерден міндеттемелерді шегергенде (3-баған - 4-баған)

Ұлттық валютадағы шартты міндеттемелер

Міндеттемелер мен шартты міндеттемелердің сомасына активтердің қатынасы (3-баған/[4-баған + 6-баған])

1

2

3

4

5

6

7

1

Талап еткенге дейінгі






2

30 күнге дейін






3

3 айға дейін






4

6 айға дейін






5

1 жылға дейін






6

1 жылдан асқанда






7

Жиынтығы:







      Басшы: _____________________________________________ __________

      (тегі, аты, әкесінің аты (ол бар болса)) (қолы)

      Бас бухгалтер: _____________________________________ __________

      (тегі, аты, әкесінің аты (ол бар болса)) (қолы)

      Орындаушы: _________________________________________ __________

      (лауазымы, тегі, аты, әкесінің аты (ол бар болса)) (қолы)

      _____________________

      (телефон нөмірі)

      Есепке қол қойған күн 20 __ жылғы "____" ______________.

  Ұлттық валютадағы активтер мен
міндеттемелер мерзімін салыстыру кестесіне
қосымша

Ұлттық валютадағы активтер мен міндеттемелер мерзімін салыстыру
кестесін толтыру бойынша түсіндірме

      Ұлттық валютадағы активтер мен міндеттемелердің мерзімін салыстыру кестесін толтыру кезінде ұлттық валютадағы әрбір актив (міндеттемелер) үшін ең аз мерзім қарастырылады, ол мерзім аяқталғаннан кейін банк дебиторлар мен корреспонденттердің міндеттемелерін орындауын талап етуге құқылы (клиенттердің талаптарын орындайды). 1-жолға осы пруденциалдық нормативтерге сәйкес жоғары өтімді активтер мен талап еткенге дейінгі міндеттемелердің, оның ішінде есептеуді жүзеге асырудың мерзімі белгіленбеген міндеттемелердің мөлшерін есептеуге алынатын банктің ұлттық валютадағы активтері мен міндеттемелері, сондай-ақ банктерден алынған "овернайт" қарыздары және бір түнге банктерден тартылған салымдар, кредитордың міндеттемелерді мерзімінен бұрын өтеуді талап етудің шартсыз құқығымен мерзімді міндеттемелер, оның ішінде банктердің мерзімді және шартты депозиттері жазылады. Активтер мен шартты міндеттемелер, ұлттық валютада жіктелген активтер мен жіктелген шартты міндеттемелерге құрылған, ХҚЕС сәйкес қалыптасқан арнайы провизияларды шегеріп, алынады.

      Активтер, міндеттемелер және ықтимал (шартты) міндеттемелер бағандары бойынша 1-ден 5-жолға дейінгі деректер өсу қорытындысы бойынша толтырылады. 5 және 6-жолдардың сомасы "Қорытынды" 7-жолына жазылады, ол банк балансының деректерімен салыстырылады. Баланс бойынша активтердің қорытынды жолымен "Ұлттық валютамен активтер" бағанындағы "Қорытынды" жолы бойынша пайда болған алшақтық банктің шетел валютасындағы активтері мен ұлттық валютадағы қаржылық емес активтерінің сомасына сәйкес келеді. Баланс бойынша міндеттемелердің жиынтық жолымен "Ұлттық валютамен міндеттемелер" бағанындағы "Қорытынды" жолы бойынша пайда болған алшақтық сәйкес қалыптастырылған арнайы провизиялардың, шетел валютасындағы міндеттемелердің және ұлттық валютадағы қаржылық емес міндеттемелердің сомасына сәйкес келеді.

  Ислам банктері үшін пруденциалдық нормативтердің
нормативтік мәндеріне және өзге де сақтауға міндетті
нормалар мен лимиттерді есеп айырысу әдістемесіне
13-қосымша

Қазақстан Республикасының резидент еместері алдындағы
міндеттемелерге банктердің капиталдандыру коэффициенттерінің
кестесі (k8, k9)

Банктердің меншікті капиталы

Коэффициенттердің ең жоғарғы нормативтік мәндері

k8

k9

1

Қоса алғанда 200 миллиард теңгеге дейін

2

4

2

200 миллиард теңгеден астам

2,5

5

  Қазақстан Республикасы
Ұлттық Банкі Басқармасының
2016 жылғы 30 мамырдағы
№ 144 қаулысына
2-қосымша

Күші жойылды деп танылған Қазақстан Республикасының нормативтік
құқықтық актілерінің, сондай-ақ Қазақстан Республикасының
кейбір нормативтік құқықтық актілерінің құрылымдық
элементтерінің тізбесі

      1. "Ислам банктеріне арналған пруденциалдық нормативтер, олардың нормативтік мәндері және есептеу әдістемесі туралы нұсқаулықты бекіту туралы" Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау жөніндегі агенттігі Басқармасының 2009 жылғы 27 наурыздағы № 66 қаулысы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 5670 тіркелген).

      2. "Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігінің кейбір нормативтік құқықтық актілеріне толықтырулар мен өзгерістер енгізу туралы" Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау жөніндегі агенттігі Басқармасының 2010 жылғы 29 наурыздағы № 49 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 6204 тіркелген) бекітілген қосымшаға сәйкес Қазақстан Республикасы қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігінің кейбір нормативтік құқықтық актілеріне енгізілетін толықтырулар мен өзгерістер тізбесінің 11-тармағы.

      3. "Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне екінші деңгейдегі банктердің қызметін реттеу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау жөніндегі агенттігі Басқармасының 2011 жылғы 31 қаңтардағы № 8 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 6795 тіркелген, 2011 жылғы 7 қазанда Қазақстан Республикасының орталық атқарушы және өзге де орталық мемлекеттік органдарының актілер жинағында № 11 жарияланған) бекітілген 1-қосымшаға сәйкес Өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін екінші деңгейдегі банктердің қызметін реттеу мәселелері жөніндегі Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілер тізбесінің 6-тармағы.

      4. "Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне екінші деңгейдегі банктердің қызметін реттеу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2012 жылғы 28 сәуірдегі № 172 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 7682 тіркелген, 2012 жылғы 11 шілдеде "Егемен Қазақстан" газетінде № 383-388 (27462) жарияланған) бекітілген 1-қосымшаға сәйкес Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне екінші деңгейдегі банктердің қызметін реттеу мәселелері бойынша енгізілетін өзгерістер мен толықтырулардың 3-тармағы.

      5. "Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне банк қызметін реттеу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2012 жылғы 24 желтоқсандағы № 383 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8272 тіркелген, 2013 жылғы 15 мамырда "Егемен Қазақстан" газетінде № 126 (28065) жарияланған) бекітілген Банк қызметін реттеу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілері тізбесінің 4-тармағы.

      6. "Кейбір нормативтік құқықтық актілеріне банк қызметін реттеу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2013 жылғы 25 ақпандағы № 74 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8436 тіркелген, 2013 жылғы 12 маусымда "Заң газеті" газетінде № 85 (2286) жарияланған) бекітілген Қазақстан Республикасының өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін банк қызметін реттеу мәселелері бойынша нормативтік құқықтық актілері тізбесінің 4-тармағы.

      7. "Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау мен қадағалау мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2013 жылғы 26 шілдедегі № 204 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8667 тіркелген, 2014 жылғы 1 ақпанда "Егемен Қазақстан" газетінде № 22 (28246) жарияланған) бекітілген Қазақстан Республикасының қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау мен қадағалау мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін нормативтік құқықтық актілері тізбесінің 4-тармағы.

      8. "Кейбір нормативтік құқықтық актілерге банктік қызметті реттеу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2013 жылғы 25 желтоқсандағы № 294 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 9124 тіркелген, 2014 жылғы 20 ақпанда "Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Республикалық құқықтық ақпарат орталығы" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнының "Әділет" ақпараттық-құқықтық жүйесінде жарияланған) бекітілген Банктік қызметті реттеу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілері тізбесінің 2-тармағы.

      9. "Кейбір нормативтік құқықтық актілерге банктік қызметті реттеу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2014 жылғы 6 мамырдағы № 79 қаулысының (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 9530 тіркелген, 2014 жылғы 30 маусымда "Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Республикалық құқықтық ақпарат орталығы" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнының "Әділет" ақпараттық-құқықтық жүйесінде жарияланған) 2-тармағы.

      10. "Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне банктік қызметті реттеу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2014 жылғы 27 мамырдағы № 97 қаулысының (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 9588 тіркелген, 2014 жылғы 23 шілдеде "Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Республикалық құқықтық ақпарат орталығы" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнының "Әділет" ақпараттық-құқықтық жүйесінде жарияланған) 2-тармағы.

      11. "Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне қаржы ұйымдарының қызметін пруденциялық реттеу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2014 жылғы 16 шілдедегі № 152 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 9732 тіркелген, 2014 жылғы 18 қыркүйекте "Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Республикалық құқықтық ақпарат орталығы" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнының "Әділет" ақпараттық-құқықтық жүйесінде жарияланған) бекітілген Қазақстан Республикасының қаржы ұйымдарының қызметін пруденциялық реттеу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін нормативтік құқықтық актілері тізбесінің 3-тармағы.

      12. "Қазақстан Республикасының банк қызметін реттеу мәселелері жөніндегі кейбір нормативтік құқықтық актілеріне өзгерістер енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2014 жылғы 21 қарашадағы № 221 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10006 тіркелген, 2015 жылғы 9 қаңтарда "Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Республикалық құқықтық ақпарат орталығы" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнының "Әділет" ақпараттық-құқықтық жүйесінде жарияланған) бекітілген Қазақстан Республикасының банк қызметін реттеу мәселелері жөніндегі өзгерістер енгізілетін нормативтік құқықтық актілері тізбесінің 2-тармағы.

      13. "Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне банктік қызметті реттеу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2014 жылғы 24 желтоқсандағы № 242 қаулысымен (Қазақстан Республикасының Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10230 тіркелген, 2015 жылғы 25 ақпанда "Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Республикалық құқықтық ақпарат орталығы" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнының "Әділет" ақпараттық-құқықтық жүйесінде жарияланған) бекітілген қосымшаға сәйкес Банктік қызметті реттеу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілері тізбесінің 3-тармағы.

      14. "Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне банк қызметін реттеу мәселелері бойынша өзгерістер енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2015 жылғы 25 ақпандағы № 27 қаулысының (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10714 тіркелген, 2015 жылғы 27 сәуірде "Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Республикалық құқықтық ақпарат орталығы" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнының "Әділет" ақпараттық-құқықтық жүйесінде жарияланған) 2-тармағы.

      15. "Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне банк қызметін реттеу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2015 жылғы 17 шілдедегі № 140 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11985 тіркелген, 2015 жылғы 16 қыркүйекте "Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Республикалық құқықтық ақпарат орталығы" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнының "Әділет" ақпараттық-құқықтық жүйесінде жарияланған) бекітілген қосымшаға сәйкес Қазақстан Республикасының банк қызметін реттеу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін нормативтік құқықтық актілері тізбесінің 2-тармағы.

      16. "Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне банк қызметін реттеу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтыру енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2015 жылғы 19 желтоқсандағы № 222 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 12863 тіркелген, 2016 жылғы 29 қаңтарда "Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Республикалық құқықтық ақпарат орталығы" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнының "Әділет" ақпараттық-құқықтық жүйесінде жарияланған) бекітілген қосымшаға сәйкес Қазақстан Республикасының банк қызметін реттеу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтыру енгізілетін нормативтік құқықтық актілері тізбесінің 2-тармағы.

      17. "Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне банк қызметін реттеу мәселелері бойынша өзгерістер енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2016 жылғы 28 қаңтардағы № 56 қаулысының (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 13216 тіркелген, 2016 жылғы 14 наурызда "Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Республикалық құқықтық ақпарат орталығы" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнының "Әділет" ақпараттық-құқықтық жүйесінде жарияланған) 2-тармағы.

      18. "Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне банк қызметін реттеу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2016 жылғы 29 ақпандағы № 67 қаулысының (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 13596 тіркелген, 2016 жылғы 29 сәуірде "Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Республикалық құқықтық ақпарат орталығы" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнының "Әділет" ақпараттық-құқықтық жүйесінде жарияланған) 2-тармағы.

      19. "Ислам банктеріне арналған пруденциалдық нормативтер, олардың нормативтік мәндері және есептеу әдістемесі туралы нұсқаулықты бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігі Басқармасының 2009 жылғы 27 наурыздағы № 66 қаулысына өзгеріс пен толықтыру енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2016 жылғы 17 наурыздағы № 105 қаулысы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 13625 тіркелген, 2016 жылғы 3 мамырда "Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Республикалық құқықтық ақпарат орталығы" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнының "Әділет" ақпараттық-құқықтық жүйесінде жарияланған).

Егер Сіз беттен қате тапсаңыз, тінтуірмен сөзді немесе фразаны белгілеңіз және Ctrl+Enter пернелер тіркесін басыңыз

 

бет бойынша іздеу

Іздеу үшін жолды енгізіңіз

Кеңес: браузерде бет бойынша енгізілген іздеу бар, ол жылдамырақ жұмыс істейді. Көбінесе, ctrl-F пернелері қолданылады