Жұмыс уақыты индикаторларын қалыптастыру жөніндегі әдістемені бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті төрағасының м.а. 2015 жылғы 28 желтоқсандағы № 226 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2016 жылы 30 қаңтарда № 12954 болып тіркелді.

      "Мемлекеттік статистика туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабы 5) тармақшасына және Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің 2020 жылғы 23 қазандағы № 9-нқ бұйрығымен бекітілген Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің Ұлттық статистика бюросы туралы ереженің 15-тармағы 20) тармақшасына сәйкес, БҰЙЫРАМЫН:

      Ескерту. Кіріспе жаңа редакцияда - ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы Басшысының 22.09.2022 № 29 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін он күнтізбелік күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1. Қоса беріліп отырған Жұмыс уақыты индикаторларын қалыптастыру жөніндегі әдістеме бекітілсін.

      2. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитетінің Еңбек және тұрмыс деңгейі статистикасы басқармасы Заң басқармасымен бірлесіп заңнамада белгіленген тәртіппен:

      1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін;

      2) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркегеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде оны мерзімді баспасөз басылымдарында және "Әділет" ақпараттық-құқықтық жүйесінде ресми жариялауға жіберілуін;

      3) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркегеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне енгізу үшін "Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Республикалық құқықтық ақпарат орталығы" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына жіберуді;

      4) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитетінің интернет-ресурсында орналастырылуын;

      5) осы бұйрықты жұмыс бабында басшылыққа алу және пайдалану үшін Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитетінің Ұлттық шоттар басқармасына жеткізілуін қамтамасыз етсін.

      3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылауды өзіме қалдырамын.

      4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Төрағаның


міндетін атқарушы

Б. Иманәлиев


  Қазақстан Республикасы
Ұлттық экономика министрлігінің
Статистика комитеті төрағасының
міндетін атқарушының
2015 жылғы 28 желтоқсандағы
№ 226 бұйрығымен
бекітілді

Жұмыс уақыты индикаторларын қалыптастыру жөніндегі әдістеме
1. Жалпы ережелер

      1. Осы Жұмыс уақыты индикаторларын қалыптастыру жөніндегі әдістеме (бұдан әрі – Әдістеме) қазіргі халықаралық статистика жұмыс сағаттарының стандарттарын есепке ала экономиканың барлық секторларында және қызметтің барлық өндірістік түрлерінде жұмыспен қамтылған адамдардың жұмыс уақытын көрсету үшін әзірленген, ресми статистикалық деректердің жүйелілігін және халықаралық салғастырмалылығын, сондай-ақ ұлттық қажеттіліктері мен талаптарын есепке ала статистиканың түрлі пайдаланушылары үшін сәйкес статистикалық қорды қамтамасыз етеді. Әдістеме халықтың жұмыспен қамтылуына іріктемелі зерттеу деректерін пайдалана отырып, жұмыс уақытын өлшеуге бағытталған.

      Ескерту. 1-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы Басшысының 22.09.2022 № 29 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін он күнтізбелік күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      2. Әдістемені Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросының (бұдан әрі – Бюро) еңбек және тұрмыс деңгейі статистикасы және ұлттық шоттар құрылымдық бөлімшелері қолданады.

      Ескерту. 2-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы Басшысының 22.09.2022 № 29 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін он күнтізбелік күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3. Әдістемеде Қазақстан Республикасының Еңбек Кодексінде, Қазақстан Республикасының "Мемлекеттік статистика туралы", "Халықты жұмыспен қамту туралы" Заңдарында айқындалған мәндердегі ұғымдар, сонымен қатар Еңбек Статистиктерінің Халықаралық Конференциясында (бұдан әрі – ЕСХК) қабылданған анықтамалар және Халықаралық Еңбек Ұйымының (бұдан әрі – ХЕҰ) ұсынымдары қолданылады.

      Ескерту. 3-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы Басшысының 22.09.2022 № 29 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін он күнтізбелік күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

2. Жұмыс уақыты.

      4. Жұмыс уақыты:

      өндірістік қызметпен байланысты уақытты және уақытты белгілі бір есепті кезең ішінде бөлуді қамтиды;

      Ұлттық шоттар жүйесінде (бұдан әрі – ҰШЖ) өндіріс саласы шегіндегі өндірістік қызметке қатысты айқындалады;

      төленген немесе төленбегеніне қарамастан барлық тауарлар мен көрсетілетін қызметтерді өндіруге жұмсалған уақытты қамтиды;

      қызметтердің заңдылығын, осы қызмет туралы шарттық келісімдердің түрлерін немесе онымен жүзеге асыратын адамдардың жас шамасын назарға алмайды;

      қысқа (минут немесе сағат) өлшем бірліктері бойынша, немесе неғұрлым ұзақ (жарты күн, күн, апта немесе ай сияқты) өлшем бірліктері бойынша өлшенуі мүмкін;

      қысқа (бір күн немесе бір апта сияқты) базистік мерзім ішінде немесе неғұрлым ұзақ (бір ай, бір жыл немесе одан да көп) кезең ішінде байқалады;

      жұмыс берушіні немесе өзін-өзі жұмыспен қамтыған тұлғаны қоса алғанда бір адаммен орындалатын немесе орындалуға шамаланған ресми немесе бейресми, мақсаттар мен міндеттер жиынтығы ретінде анықталған жұмысқа қатысты өлшенеді.

      Ескерту. 4-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті Төрағасының 27.09.2017 № 136 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      6. Жұмыс уақыты жұмыстың сапасын, қарқындылығын немесе тиімділігін көрсетпейді.

      7. Жұмыс уақыты келесі құрамдас бөліктерден тұрады:

      1) нақты өтелген сағаттар;

      2) ақы төленетін сағаттар;

      3) қалыпты жұмыс сағаттары;

      4) еңбек шарт бойынша жұмыс сағаттары;

      5) әдеттегі жұмыс сағаттары;

      6) үстеме жұмыс сағаттары;

      7) жұмыста болмаған сағаттары.

      7. Нақты жұмсалған өтелген уақыт белгіленген қысқа немесе ұзақ базистік кезең ішінде тауарлар және (немесе) көрсетілетін қызметтер өндірісіне бағытталған қызмет түрлерін жүзеге асыру үшін жұмыста жұмсалған уақытты қамтиды.

      8. ҰШЖ өндірісі саласының шегінде өлшенетін, нақты жұмыспен өтелген сағаттар, тікелей немесе өндірістік қызмет түрлерімен байланысты жұмсалған уақытты, тоқтап тұрған немесе демалу уақытын қамтиды.

      Құрамдас бөліктері мыналар болып табылады:

      1) тікелей жұмыс сағаттары жұмыс бойынша міндеттер мен міндеттемелерді орындауға жұмсалған уақытты қамтиды;

      2) аралас жұмыс сағаттары өндірістік қызметті қолдауға, жеңілдетуге немесе жақсартуға жұмсалған уақытты қамтиды, оларға:

      үйді тазалау, құралдарға тапсырыс беру, жұмыс үдерістерін немесе жұмыс орнын дайындау, жұмыс орындарын санитарлық өңдеу;

      тауарларды немесе шығыс материалдарын нарыққа немесе нарықтан немесе оларды сатып алатын басқа көзден сатып алу немесе тасымалдау;

      ақы төлнетін жұмыс уақытын ұйымдастырудың бір бөлігі ретінде бизнесті, тапсырыс берушіні немесе клиентті күту;

      жұмыста немесе жұмыстан тыс болатын ақы төленетін немесе ақы төленбейтін болып негізделген кезекшілік. Соңғы жағдайда ол нақты орындалған сағаттардың тұлғалар қызметіне шектеу дәрежесіне байланысты қосылады. Кезекшілікке қайта шақырған сәттен бастап жұмсалған уақыт тікелей жұмыс сағаттары болып саналады;

      далалық жұмыстарды жүргізу орындарына балық аулау аумағына бару үшін, тапсырмаларды орындау, конференцияларда қатысу үшін немесе клиенттермен немесе тапсырыс берушілермен кездесу үшін жұмыстың орналасқан орындары арасындағы жол жүрулер;

      негізгі жұмыс орнында немесе басқа жерде экономикалық бірліктегі, орналасқан жұмыс үшін немесе басқа жұмыстарды орындауға қажетті оқыту және біліктілікті арттыру;

      3) бос тұрып қалу экономикалық, технологиялық, ұйымдастырушылық, өзге де өндірістік немесе табиғи сипаттағы себептер бойынша жұмыстың уақытша тоқтап тұруды білдіреді;

      4) тынығу уақыты жұмыскердің еңбек міндеттерін орындаудан бос және өз қалауы бойынша пайдалана алатын уақытын қамтиды.

      Ескерту. 8-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті Төрағасының 27.09.2017 № 136 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      9. ҰШЖ өндірісі саласының шегінде өлшенетін, нақты жұмыспен өтелген сағаттар, оның барысында орындалмаған жұмыстар уақытына мыналар кірмейді:

      жыл сайынғы еңбек демалысы, мерекелер, науқастануы бойынша демалыс, жүктілігі бойынша демалыс, бала күтімі бойынша демалыс, басқа да жеке немесе отбасылық жағдайға байланысты немесе азаматтық міндеттерді орындауға байланысты демалыс;

      жұмыс бойынша өндірістік қызмет түрлері орындалмайтын жұмыс пен үй арасындағы жол жүру уақыты;

      жұмыс бойынша талап етілетін оқудан басқа, білім беру қызметіне жұмсалған уақыт;

      ешбір өндірістік қызмет түрі орындалмайтын қысқа демалыс уақытынан ерекшеленетін неғұрлым ұзақ үзілістер.

      Ескерту. 9-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті Төрағасының 27.09.2017 № 136 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      10. Ақы төленетін сағаттар ақы төленетін жұмыспен қамту бойынша жұмысқа және уақыт бірлігіне төленетін (ҰШЖ өндірісі саласының шегінде) өзін-өзі жұмыспен қамту негізіндегі жұмысқа жатады.

      Ақы төленетін жұмыспен қамту бойынша жұмыстарға қатысты ақы төленетін сағаттар мыналарды қамтиды:

      қызметкерлер өз жұмыс берушісінен нақты жұмыспен өтелгеніне не өтелмегеніне қармастан негізделген немесе ұзақ уақыт кезеңі ішінде төлем алатын (қалыпты немесе сыйақы жарналар бойынша қолма-қол немесе заттай);

      ақы төленген, бірақ жұмыспен өтелмеген.

      Жұмыспен өтелген, бірақ жұмыс берушімен ақы төленбеген (шамадан тыс жұмыс үшін ақы төленбеген), сондай-ақ жұмыста болмауы, жұмыс берушімен ақы төленбейтін (оқу демалысы немесе бала күтіміне байланысы демалыс), мемлекетпен әлеуметтік сақтандыру жүйесі арқылы төленетін уақыттар қосылмайды.

      Уақыттық негізде ақы төленетін өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамдарға (ресми немесе бейресми) қатысты ақы төленетін сағаттары нақты өтелген сағаттарына эквивалент.

      Ескерту. 10-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті Төрағасының 27.09.2017 № 136 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      11. Қалыпты жұмыс сағаты ұжымдық шартпен белгіленген негізделген базистік кезең (күн, апта, ай немесе жыл ішінде) ақы төленетін жұмыспен қамту бойынша жұмыс орындалатын сағаттарды қамтиды.

      Қалыпты жұмыс сағаты, өзін-өзі жұмыспен қамтыған жұмысқа қатысты қолданылады, бұл сағаттар нақты салада немесе кәсіпте барлық жұмыстар үшін белгіленген сағаттарға сәйкес келеді.

      Өзін-өзі жұмыспен қамтыған қызметкердің қалыпты жұмыс сағаты бірдей салаларда ақы төленетін жұмысты орындайтын және сондай кәсібі бар адамдардың қалыпты жұмыс сағатымен салыстырылады.

      Қалыпты жұмыс сағаты ұзақтығы толық және толық емес жұмыс уақыты үшін негіз бола алады.

      Ескерту. 11-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті Төрағасының 27.09.2017 № 136 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      12. Еңбек шарты бойынша жұмыс сағаттары ақы төленетін жұмыспен қамту бойынша жұмыстарды орындауға немесе өзін-өзі жұмыспен қамтуда қызмет көрсетуге немесе қоғамдық бастамаларда жұмыстарды орындауға жұмсалатын уақытты қамтиды.

      Еңбек шарт бойынша жұмыс сағаты саны қысқа уақытқа немесе ұзақ мерзімге бекітілуі мүмкін немесе жұмысты ұйымдастыру және оларды өлшеу базистік кезең ұзақтығына байланысты ауытқиды.

      Еңбек шарт бойынша жұмыс сағат саны әртүрлі жұмыстарда бірдей салаларда немесе мекемелерде өзгереді.

      Ескерту. 12-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті Төрағасының 27.09.2017 № 136 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      13. Әдеттегі жұмыс сағаттары қысқа (апта ішінде) уақыт ішінде ай, тоқсан, маусым немесе қысқа базистік кезең өлшемі кіретін жылдың ішінде байқаудың ұзақ кезеңінде нақты жұмыспен өтелген сағаттарды бағалау болып табылады. Әдеттегі жұмыс сағаттары жұмыстың барлық түрлеріне қолданылады.

      Ескерту. 13-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті Төрағасының 27.09.2017 № 136 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      14. Үстеме жұмыс сағаттары барлық жұмыс түрлеріне қолданылады және еңбек шартта белгілі бір қысқа базистік кезең ішінде үстеме ретінде негізделген сағатқа еңбек шарты бойынша егер бар болса жұмыс сағаттарының үстінен нақты жұмыспен өтелген сағаттар немесе еңбек шарты бойынша жұмыс сағаттары жоқ жұмыста әдеттегі жұмыс сағаттарының үстінен нақты жұмыспен өтелген сағаттарды қосу ретінде айқындалады.

      Ескерту. 14-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті Төрағасының 27.09.2017 № 136 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      15. Үстеме жұмыс сағаттарына қысқа немесе ұзақ базистік кезеңде жұмысты белгіленген ұйымдастыруда кезеңдерді ротациялау нәтижесінде еңбек шарт бойынша жұмыс сағаттарының үстінен нақты жұмыспен өтелген сағаттар кірмейді.

      Ақы төленетін жұмыспен қамтуда үстеме жұмыс сағаттары ақы төленетін және ақы төленбейтіндерге бөлінеді. Төлем басқа жұмыс сағаттары сияқты сол мөлшерлеме бойынша қолма-қол ақшамен, немесе неғұрлым жоғары мөлшерлемемен қолма-қол ақшамен, немесе өтемақы түрінде заттай түрде демалыс күнін берумен төленеді.

      16. Жұмыста болмаған сағаттары барлық жұмыс түрлеріне қатысты және еңбек шарттарда қысқа базистік кезең ішінде (апта ішінде), белгіленген сағаттар қолданылған нақты жұмыспен өтелмеген белгілі бір жұмыс сағаттар саны ретінде айқындалады.

      Еңбек шартқа сәйкес алынған, толық емес жұмыс күніне еңбек шартты қоса демалыс уақыты; әдетте жұмыспен өтелетін бірақ іс жүзінде еңбек шарт болмаған кезде, қысқа базистік кезеңде өтелмеген сағат саны кіреді;

      Жұмыста болмаған сағаттары белгіленген еңбекті ұйымдастыру нәтижесінде жұмыспен өтелмеген уақытын қоспайды.

      Жұмыста болмаған сағаттар жыл сайынғы демалыс (мәжбүрлі жыл сайынғы еңбек демалысын қоса), науқастану, өндірістік жарақаттану, жүктілік, бала күтімі, үстеме жұмыс үшін өтемақы, отбасы мүшелерін күту, оқу демалысы, басқа да себептер, техникалық істен шығу, қолайсыз ауа-райы, мемлекеттік мереке себептері бойынша уақытты қамтиды.

      Ескерту. 16-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті Төрағасының 27.09.2017 № 136 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

3. Жұмыс уақытының индикаторларын қалыптастыру

      17. Жұмыс уақытын сипаттайтын көрсеткіштер бойынша ақпаратты қалыптастыру мынадай дереккөздердің негізінде жүргізіледі:

      1) халықтың жұмыспен қамтылуын іріктемелі зерттеу (бұдан әрі – зерттеу). Байқау бірліктері үй шаруашылықтары және осы үй шаруашылықтарында тұратын 15 және одан жоғары жастағы адамдар болып табылады.

      2) саны 100 адамнан асатын қызметкерлері бар ұйымдарды зерттеу;

      3) саны 100 адамнан аспайтын қызметкерлері бар ұйымдарды іріктемелі зерттеу.

      Ескерту. 17-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті Төрағасының 27.09.2017 № 136 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      17-1. Зерттеу сұхбат жүргізу әдісімен (сұхбат интервьюердің респондентпен жеке сөйлесуін білдіреді, бұл ретте интервьюер сұрақтарды өзі қойып, жауаптарды белгілейді) интервьюердің үй шаруашылықтарына тікелей баруы арқылы жүзеге асырылады.

      Ескерту. Қағида 17-1-тармақпен толықтырылды - ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы Басшысының 22.09.2022 № 29 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін он күнтізбелік күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      18. Барлық жұмыспен қамтылған қызметкерлермен нақты өтелген сағаттар саны зерттеу деректері бойынша қалыптастырылады.

      Ескерту. 18-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы Басшысының 22.09.2022 № 29 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін он күнтізбелік күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      18-1. Нақты өтелген сағаттар саны туралы ақпарат алу үшін әр респондентке (үй шаруашылығының мүшесіне) мына сұрақ қойылады:

      "Сіз өткен аптада өзіңіздің негізгі жұмысыңызда нақты қанша күн және сағат жұмыс істедіңіз?". Бұл сұраққа жауап берген кезде, респондент негізгі жұмысында нақты жұмыспен өтеген аптадағы күндер және сағат санын көрсетеді. Бұдан әрі респондентке қосымша жұмысы (егер бар болса) бойынша ұқсас сұрақ қойылады.

      Егер респондент көрсетілген қысқа мерзім ішінде жұмыс істемеген болса, онда жауапта "0" қойылады.

      Жеке аулада жұмыспен өтелген сағаттар нақты жұмыспен өтелген уақыттың жалпы санына кіретіндіктен, қосымша, жеке аулада немесе үй іргесіндегі учаскеде жұмыспен қамтылғандардың уақытын белгілеу үшін респонденттерге мына сұрақ қойылады:

      "Сіз өткен аптада ең болмағанда 1 сағат жеке аулаңызда (үй іргесіндегі, саяжай учаскесінде) ауыл шаруашылығы өнімін өндірумен байланысты қандай да бір жұмыс атқардыңыз ба?".

      Егер респонденттен құптарлық жауап алынса, онда оған мына сұрақ қойылады:

      "Сіз жеке аулаңызда (үй іргесіндегі, саяжай учаскесінде) қанша уақыт жұмыс істедіңіз?" Осы сұраққа жауап берген кезде респондент жеке аулада нақты жұмыспен өтелген аптадағы күн және аптадағы сағат санын көрсетеді.

      Ескерту. Қағида 18-1-тармақпен толықтырылды – ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы Басшысының 22.09.2022 № 29 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін он күнтізбелік күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      19. Нақты жұмыспен өтелген сағаттары қызметкердің жұмыспен қамтылу мәртебесі, экономикалық қызмет түрлері, өңірлер, елді мекен типі, еңбек шартының типі, жынысы, жасы және басқа сипаттамалары бойынша жіктеледі.

      20. Ақы төленетін сағаттар жалдану бойынша (ақылы жұмыспен қамтылу) жұмыспен бірге, уақыт бірлігіне төленетін өзін-өзі жұмыспен қамту негізіндегі жұмысқа жатады.

      Ақы төленетін сағаттар бойынша деректерді қалыптастыруда негізгі дереккөз саны 100 адамнан асатын қызметкерлері бар ұйымдарды зерттеу болып табылады.

      Саны 100 адамнан асатын қызметкерлері бар ұйымдарды зерттеудің "Қызметкерлердің күнтізбелік уақыт қорын пайдалануы" бөлімі негізінде, жұмыспен өтелген және өтелмеген сағаттары бойынша деректер қалыптастырылады, өтелмеген жұмыс сағаттары өз кезегінде ақы төленетін және ақы төленбейтін уақытқа бөлінеді.

      Өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамдарға қатысты, мерзімді төлемдер негізінде төленетін, нақты орындалған жұмыс сағаттары ақы төленетін сағатқа баламалы болып табылады.

      Ескерту. 20-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті Төрағасының 27.09.2017 № 136 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      21. Жұмыс уақытының ұзақтығы бойынша жұмыс уақыты қалыпты ұзақтық, қысқартылған және толық емес ұзақтық болып бөлінеді.

      Жұмыс уақытына, сонымен қатар, дайындық және қорытынды жұмыстарына (наряд-тапсырманы, материалдар, құралдар алу, техникамен, құжаттамалармен танысу, жұмыс орнын жинау және дайындау, дайын өнімдерді жеткізу), технологиямен, еңбек ұйымдарымен көзделген үзілістер, нормалау және еңбекті қорғау ережелері бойынша, жұмыс орнында болу немесе жұмыс күту уақыты, қызметкердің өз еркімен уақыт жоқ болған кезде, мереке және демалыс күндері кезекшілік, үйде кезекші кезеңдерде анықталған.

      22. Қалыпты жұмыс уақытының ұзақтығы аптасына 40 сағаттан аспайды. Еңбек, ұжымдық шарттарда жұмыс уақытының қалыпты ұзақтығына төлеммен, жұмыс уақытының қысқа ұзақтығы көзделеді.

      Жұмыс уақытының қысқартылған ұзақтығы қызметкерлердің жекелеген санаттары үшін көзделген (он сегiз жасқа толмаған қызметкерлер үшін, ауыр жұмыстарда, зиянды (ерекше зиянды) және (немесе) қауіпті еңбек жағдайларында жұмыс істейтін қызметкерлер үшін, бірінші және екінші топтағы мүгедектігі бар адамдар үшін).

      Ескерту. 22-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы Басшысының 22.09.2022 № 29 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін он күнтізбелік күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      23. Толық емес жұмыс уақыты болып қалыпты жұмыс ұзақтығынан аз уақыт есептеледі, оның ішінде, толық емес жұмыс күні, яғни (жұмыс ауысымының) күнделікті жұмыс ұзақтығының нормасын төмендету, толық емес жұмыс аптасы (жұмыс аптасындағы жұмыс күндерінің санын қысқарту), күнделікті жұмыс (жұмыс ауысымының) ұзақтығының нормасын бір мезгілде төмендеуі және жұмыс аптасындағы жұмыс күндерінің санын қысқартуы болып табылады.

      Толық және толық емес жұмыс уақытына бөлу үшін Бюро аптасына 40 сағат өлшемшартын қолданады.

      Ескерту. 23-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы Басшысының 22.09.2022 № 29 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін он күнтізбелік күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      24. Ақы төленетін жұмыспен қамтылу (еңбекақы үшін) аясында, жалдамалы қызметкерлер үшін еңбек шарт бойынша сағат саны қалыпты жұмыс сағатына, (аптасына 40 сағат) эквивалентті болып табылады.

      Еңбек шарты – жұмыскер мен жұмыс берушінің арасындағы жазбаша келісім, бұған сәйкес жұмыскер белгілі бір жұмысты (еңбек функциясын) жеке өзі орындауға, еңбек тәртіптемесін сақтауға міндеттенеді, ал жұмыс беруші жұмыскерге келісілген еңбек функциясы бойынша жұмыс беруге, Қазақстан Республикасының Еңбек Кодексінде, Қазақстан Республикасының заңдарында және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік-құқықтық актілерінде, ұжымдық шартта, жұмыс берушінің актілерінде көзделген еңбек жағдайын қамтамасыз етуге, жұмыскерге уақтылы және толық мөлшерде жалақы төлеуге міндеттенеді.

      Ескерту. 24-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы Басшысының 22.09.2022 № 29 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін он күнтізбелік күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      25. Әдеттегі жұмыс сағаты нақты өтелген сағаттарды бөлу мода ретінде есептеледі. Барлық жұмыспен қамтылғандардың нақты жұмыспен өтелген сағаттарының көзі зерттеу деректері болып табылады. Мода зерттелетін жиынтықта жиі кездесетін нышанның мәні болып табылады.

      Мода мына формула бойынша есептеледі:

      Мо = XMо + hМо * (fМо – fМо-1) / ((fМо – fМо-1) + (fМо – fМо+1)), (1)

      мұнда:

      Мо – зерттелетін жиынтықта жиі кездесетін нышанның мәні;

      XMо – модальді аралықтың сол жақ шегі;

      hМо – модальді аралықтың ұзындығы;

      fМо-1 – модаль алды аралықтың жиілігі;

      fМо – модальді аралықтың жиілігі;

      fМо+1 – модальдан кейінгі аралықтың жиілігі.

      Ескерту. 25-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті Төрағасының 27.09.2017 № 136 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      26. Үстеме жұмыс сағаты жұмыс уақытын өлшеу үшін, жұмыста қалыпты сағаттан артық нақты жұмыспен өтелген сағаттар болып табылады.

      Зерттеу деректері бойынша аптасына 40 сағаттан артық жұмыс істейтін жұмыспен қамтылған халық саны жұмыспен қамту мәртебесі және экономикалық қызмет түрлері, аймақтар бойынша қалыптастырылады.

      27. Жұмыста уақытша болмаған жұмыспен қамтылғандар саны туралы деректер себептері бойынша, жұмыспен қамтылу мәртебесі және экономикалық қызмет түрлері бойынша қалыптастырылады.

Об утверждении Методики по формированию индикаторов рабочего времени

Приказ и.о. Председателя Комитета по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан от 28 декабря 2015 года № 226. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 30 января 2016 года № 12954.

      В соответствии с подпунктом 5) статьи 12 Закона Республики Казахстан "О государственной статистике" и подпунктом 20) пункта 15 Положения о Бюро национальной статистики Агентства по стратегическому планированию и реформам Республики Казахстан, утвержденного приказом Председателя Агентства по стратегическому планированию и реформам Республики Казахстан от 23 октября 2020 года № 9-нқ, ПРИКАЗЫВАЮ:

      Сноска. Преамбула - в редакции приказа Руководителя Бюро национальной статистики Агентства по стратегическому планированию и реформам РК от 22.09.2022 № 29 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1. Утвердить прилагаемую Методику по формированию индикаторов рабочего времени.

      2. Управлению статистики труда и уровня жизни совместно с Юридическим управлением Комитета по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан обеспечить в установленном законодательством порядке:

      1) государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

      2) в течение десяти календарных дней после государственной регистрации настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан направление на официальное опубликование в периодических печатных изданиях и информационно-правовой системе "Әділет";

      3) в течение десяти календарных дней после государственной регистрации настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан направление в Республиканское государственное предприятие на праве хозяйственного ведения "Республиканский центр правовой информации Министерства юстиции Республики Казахстан" для размещения в Эталонном контрольном банке нормативных правовых актов Республики Казахстан;

      4) размещение настоящего приказа на интернет–ресурсе Комитета по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан;

      5) доведение настоящего приказа до Управления национальных счетов Комитета по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан для руководства и использования в работе.

      3. Контроль за исполнением настоящего приказа оставляю за собой.

      4. Настоящий приказ вводится в действие по истечению десяти календарных дней со дня его первого официального опубликования.

Исполняющий обязанности


Председателя

Б. Иманалиев


  Утверждена
Приказом исполняющего
обязанности Председателя
Комитета по статистике
Министерства национальной
экономики Республики Казахстан
от 28 декабря 2015 года № 226

Методика по формированию индикаторов рабочего времени
1. Общие положения

      1. Настоящая Методика по формированию индикаторов рабочего времени (далее – Методика) разработана с учетом существующих международных стандартов статистики рабочих часов для отражения рабочего времени лиц, занятых во всех секторах экономики и всеми формами производственной деятельности, что обеспечивает последовательность и международную сопоставимость официальной статистической информации, а также соответствующую статистическую базу для различных пользователей статистики с учетом национальных потребностей и условий. Методика ориентирована на измерение рабочего времени с использованием данных выборочного обследования занятости населения.

      Сноска. Пункт 1 - в редакции приказа Руководителя Бюро национальной статистики Агентства по стратегическому планированию и реформам РК от 22.09.2022 № 29 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      2. Методика применяется структурными подразделениями по статистике труда и уровня жизни и национальных счетов Бюро национальной статистики Агентства по стратегическому планированию и реформам Республики Казахстан (далее – Бюро).

      Сноска. Пункт 2 - в редакции приказа Руководителя Бюро национальной статистики Агентства по стратегическому планированию и реформам РК от 22.09.2022 № 29 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3. В Методике используются понятия в значениях, определенных в Трудовом Кодексе Республики Казахстан, Законах Республики Казахстан "О государственной статистике", "О занятости населения", а также определения принятые Международными Конференциями Статистиков Труда и рекомендации Международной Организации Труда.

      Сноска. Пункт 3 - в редакции приказа Руководителя Бюро национальной статистики Агентства по стратегическому планированию и реформам РК от 22.09.2022 № 29 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

2. Рабочее время

      4. Рабочее время:

      включает в себя время, связанное с производственной деятельностью, и распределение времени в течение определенного отчетного периода;

      определяется в отношении производственной деятельности в границах сферы производства Системы национальных счетов (далее – СНС);

      включает время, потраченное на производство всех товаров и услуг независимо от того, оплачены они или нет;

      не принимает во внимание законность деятельности, тип договорных соглашений об этой деятельности или возраст лиц, осуществляющих ее;

      измеряется по коротким единицам измерения (минуты или часы) или по более длинным единицам (половина дня, дни, недели или месяцы);

      наблюдается за короткий базисный период (один день или одна неделя) или за более длительный период (один месяц, один год или более);

      измеряется в отношении работы, определенной как "набор задач и обязанностей, формальных или неформальных, выполняемых или предполагаемых для выполнения одним человеком, включая работодателя или самостоятельное занятое лицо".

      Сноска. Пункт 4 с изменениями, внесенными приказом Председателя Комитета по статистике Министерства национальной экономики РК от 27.09.2017 № 136 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      5. Рабочее время не отражает качество, интенсивность или эффективность работы.

      6. Рабочее время состоит из следующих компонентов:

      1) фактически отработанные часы;

      2) оплачиваемые часы;

      3) нормальные часы работы;

      4) часы работы по трудовому договору;

      5) обычные часы работы;

      6) часы сверхурочной работы;

      7) часы отсутствия на работе.

      7. Фактически отработанные часы, включают время, потраченное на работе для осуществления видов деятельности, направленных на производство товаров и (или) услуг в течение обозначенного короткого или длительного базисного периода.

      8. Фактически отработанные часы, измеряемые в границах сферы производства СНС, включают время, потраченное непосредственно или в связи с производственными видами деятельности, время простоя или время отдыха.

      Компонентами являются:

      1) прямые часы работы, включают время, потраченное на выполнение задач и обязанностей по работе;

      2) смежные часы работы, включают время, потраченное на поддержание, облегчение или улучшение производственной деятельности, к ним относятся:

      уборка помещений, заказ инструментов, подготовка рабочих процессов или мест работы, санобработка рабочих помещений;

      закупка или транспортировка товаров или расходных материалов на рынок или с рынка или из другого источника их приобретения;

      ожидание бизнеса, заказчиков или клиентов, как часть организации рабочего времени, которое оплачивается;

      дежурство, обусловленное как оплачиваемое или неоплачиваемое, которое имеет место на работе или не на работе. В последнем случае оно включается в фактически отработанные часы в зависимости от степени ограничения деятельности лиц. С момента вызова обратно на дежурство потраченное время считается прямыми часами работы;

      поездки между местами расположения работы для посещения мест проведения полевых работ, территорий рыбной ловли, для выполнения заданий, участия в конференциях или для встречи с клиентами или заказчиками;

      обучение и повышение квалификации, требуемые по работе или для выполнения другой работы в экономической единице, расположенной в месте основной работы или в другом месте;

      3) простой означает временную приостановку работы по причинам экономического, технологического, организационного, иного производственного или природного характера;

      4) время отдыха, включает время, в течение которого работник свободен от выполнения трудовых обязанностей и которое он может использовать по своему усмотрению.

      Сноска. Пункт 8 с изменениями, внесенными приказом Председателя Комитета по статистике Министерства национальной экономики РК от 27.09.2017 № 136 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      9. Фактически отработанные часы, измеряемые в границах сферы производства СНС, исключают время, в течение которого не выполнялась работа:

      ежегодный трудовой отпуск, праздники, отпуск по болезни, отпуск по беременности, отпуск по уходу за ребенком, другие виды отпуска по личным или семейным обстоятельствам или для выполнения гражданских обязанностей;

      время поездок между работой и домом, когда не выполняются производственные виды деятельности по работе;

      время, потраченное на образовательную деятельность, кроме обучения, требуемого по работе;

      более длительные перерывы, отличающиеся от времени короткого отдыха, когда не выполняются никакие производственные виды деятельности.

      Сноска. Пункт 9 с изменениями, внесенными приказом Председателя Комитета по статистике Министерства национальной экономики РК от 27.09.2017 № 136 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      10. Оплачиваемые часы относятся к работе по оплачиваемой занятости и к работе на основе самозанятости, оплачиваемой за единицу времени (в границах сферы производства СНС).

      В отношении работы по оплачиваемой занятости оплачиваемые часы включают:

      время, за которое работники получают выплаты от своего работодателя (по нормальным или премиальным ставкам наличными или натурой) в течение обусловленного короткого или длительного периода времени, независимо от того, были ли эти часы фактически отработаны или нет;

      время, оплаченное, но неотработанное.

      Исключается время, отработанное, но не оплаченное работодателем (неоплаченные сверхурочные), а также отсутствие на работе, неоплачиваемое работодателем (учебный отпуск или отпуск по уходу за детьми), которые оплачиваются государством через систему социального страхования.

      В отношении работы самозанятых лиц (формальной или неформальной), оплачиваемой на повременной основе, оплачиваемые часы эквивалентны фактически отработанным часам.

      Сноска. Пункт 10 с изменениями, внесенными приказом Председателя Комитета по статистике Министерства национальной экономики РК от 27.09.2017 № 136 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      11. Нормальные часы работы, включают установленные коллективными договорами часы, в течение которых выполняется работа по оплачиваемой занятости в течение обусловленного базисного периода (день, неделя, месяц или год).

      Нормальные часы работы применяются в отношении работы самозанятых лиц, когда эти часы соответствуют часам, установленным для всех работ в конкретной отрасли или занятии.

      Нормальные часы работы самозанятого работника сравниваются с нормальными часами работы лиц, выполняющих оплачиваемую работу в таких же отраслях и имеющих такие же занятия.

      Нормальные часы работы служат в качестве основы для определения полного и неполного рабочего времени.

      Сноска. В пункт 11 внесены изменения в текст на казахском языке, текст на русском языке не меняется в соответствии с приказом Председателя Комитета по статистике Министерства национальной экономики РК от 27.09.2017 № 136 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      12. Часы работы по трудовому договору, включают время, которое тратится на выполнение работы по оплачиваемой занятости или на оказание услуг в самозанятости или выполнения работы на общественных началах.

      Количество часов работы по трудовому договору фиксируется на короткий или длительный период времени или меняется от одного до другого периода в зависимости от организации работы и продолжительности базисного периода их измерения.

      Количество часов работы по трудовому договору меняется у различных работ в одинаковых отраслях или заведениях.

      Сноска. Пункт 12 с изменениями, внесенными приказом Председателя Комитета по статистике Министерства национальной экономики РК от 27.09.2017 № 136 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      13. Обычные часы работы являются оценкой часов, фактически отработанных в течение короткого времени (в одну неделю), за длительный период наблюдения в течение месяца, квартала, сезона или года, в который входит краткий базисный период измерения. Обычные часы работы применяются ко всем видам работ.

      Сноска. Пункт 13 в редакции приказа Председателя Комитета по статистике Министерства национальной экономики РК от 27.09.2017 № 136 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      14. Часы сверхурочной работы применяются ко всем видам работ и определяются как часы, обусловленные в трудовом договоре как сверхурочные в течение определенного краткого базисного периода, плюс часы фактически отработанные сверх часов работы по трудовому договору, если таковые есть, или часы, фактически отработанные сверх обычных рабочих часов на работе, где не существует часов работы по трудовому договору.

      Сноска. Пункт 14 в редакции приказа Председателя Комитета по статистике Министерства национальной экономики РК от 27.09.2017 № 136 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      15. В часы сверхурочной работы не включаются часы, фактически отработанные сверх часов работы по трудовому договору в результате ротации периодов в установленной организации работы за короткий или длинный базисный период.

      Часы сверхурочной работы в оплачиваемой занятости подразделяются на оплачиваемые и неоплачиваемые. Оплата производится наличными по той же ставке, как и другие часы работы, или наличными по более высоким ставкам, или натурой в форме компенсации с предоставлением отгулов.

      16. Часы отсутствия на работе относятся ко всем видам работ и определяются как количество определенных в трудовых договорах часов работы, не отработанных фактически в течение краткого базисного периода (в течение недели), когда действовали обозначенные в трудовых договорах часы.

      Включаются время отпуска, взятого в соответствии с трудовым договором, включая неполное рабочее время, количество часов, обычно отрабатываемых, но фактически не отработанных в течение краткого базисного периода, когда не было трудового договора.

      Часы отсутствия на работе исключают время, не отработанное в результате установленной организации труда.

      Часы отсутствия на работе включают время по причине ежегодного отпуска (включая вынужденный ежегодный отпуск), заболевания, производственной травмы, беременности, ухода за ребенком, компенсации за сверхурочные работы, ухода за членами семьи, учебного отпуска, другим причинам, технические поломки, плохая погода, государственный праздник.

      Сноска. Пункт 16 с изменениями, внесенными приказом Председателя Комитета по статистике Министерства национальной экономики РК от 27.09.2017 № 136 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

3. Формирование индикаторов рабочего времени

      17. Формирования информации по показателям, характеризующим рабочее время, осуществляется на основании следующих источников:

      1) выборочное обследование занятости населения (далее – обследование). Единицами наблюдения являются домашние хозяйства и лица в возрасте от 15 лет и старше, проживающие в них.

      2) обследование организаций с численностью свыше 100 человек;

      3) выборочное обследование организаций с численностью до 100 человек.

      Сноска. Пункт 17 в редакции приказа Председателя Комитета по статистике Министерства национальной экономики РК от 27.09.2017 № 136 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      17-1. Обследование осуществляется методом ведения интервью (интервью предполагает личное общение интервьюера с респондентом, при котором интервьюер сам задает вопросы и фиксирует ответы), путем непосредственного посещения интервьюерами домашних хозяйств.

      Сноска. Методика дополнена пунктом 17-1 в соответствии с приказом Руководителя Бюро национальной статистики Агентства по стратегическому планированию и реформам РК от 22.09.2022 № 29 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      18. "Число фактически отработанных часов всеми занятыми работниками формируется по данным обследования.

      Сноска. Пункт 18 - в редакции приказа Руководителя Бюро национальной статистики Агентства по стратегическому планированию и реформам РК от 22.09.2022 № 29 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      18-1. Для получения данных о фактически отработанных часах каждому респонденту (члену домашнего хозяйства) задается вопрос:

      "Сколько дней и часов фактически Вы отработали на вашей основной работе на прошлой неделе?". При ответе на данный вопрос респондент указывает количество дней и часов в неделю, фактически отработанных им на основной работе. Далее – респонденту задается аналогичный вопрос по дополнительной работе (при ее наличии).

      Если респондент не работал в течение обозначенного короткого периода, то в ответе проставляется "0".

      Так как отработанные часы на личном подворье включаются в общее количество фактически отработанного времени, дополнительно, для фиксирования времени занятом на личном подворье или приусадебном участке респондентам задается вопрос:

      "Выполняли ли Вы какую либо работу на личном подворье (приусадебном, дачном участке), связанную с производством сельскохозяйственной продукции, хотя бы 1 час на прошлой неделе?".

      Если респондент отвечает положительно, то ему задается вопрос:

      "Сколько времени Вы были заняты на личном подворье (приусадебном, дачном участке)? При ответе на данный вопрос респондент указывает количество дней и часов в неделю, фактически отработанных им на личном подворье.

      Сноска. Методика дополнена пунктом 18-1 в соответствии с приказом Руководителя Бюро национальной статистики Агентства по стратегическому планированию и реформам РК от 22.09.2022 № 29 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      19. Фактически отработанные часы классифицируются в зависимости от статуса занятости работника, вида экономической деятельности, региона, типа местности, типа трудового договора, пола, возраста и другим характеристикам.

      20. Оплачиваемые часы относятся как к работе по найму (оплачиваемой занятости), так и к работе на основе самостоятельной занятости – оплачиваемой за единицу времени.

      Основной источник при формировании данных по оплачиваемым часам является обследование организаций с численностью свыше 100 человек.

      На основании раздела "Использование календарного фонда времени работников" обследования организаций с численностью свыше 100 человек формируются данные по отработанным и неотработанным часам, неотработанные часы в свою очередь делятся на оплачиваемое и неоплачиваемое время.

      В отношении работы самостоятельно занятых лиц, оплачиваемой на повременной основе, оплачиваемые часы эквивалентны фактически отработанным часам.

      Сноска. Пункт 20 с изменениями, внесенными приказом Председателя Комитета по статистике Министерства национальной экономики РК от 27.09.2017 № 136 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      21. По продолжительности рабочего времени рабочее время подразделяется на время нормальной продолжительности, сокращенной продолжительности и неполной.

      К рабочему времени относятся подготовительно-заключительные работы (получение наряда-задания, материалов, инструментов, ознакомление с техникой, документацией, подготовка и уборка рабочего места, сдача готовой продукции и другие), перерывы, предусмотренные технологией, организацией труда, правилами нормирования и охраны труда, время присутствия или ожидания работы на рабочем месте, когда работник не располагает свободно своим временем, дежурства в праздничные и выходные дни, дежурства на дому.

      22. Нормальная продолжительность рабочего времени не превышает 40 часов в неделю. В трудовых, коллективных договорах предусматривается меньшая продолжительность рабочего времени с оплатой как за нормальную продолжительность рабочего времени.

      Сокращенная продолжительность рабочего времени предусмотрена для отдельных категорий работников (работников не достигших восемнадцатилетнего возраста, работников занятых на тяжелых работах, работах с вредными (особо вредными) и (или) опасными условиями труда, лиц с инвалидностью первой и второй группы).

      Сноска. Пункт 22 - в редакции приказа Руководителя Бюро национальной статистики Агентства по стратегическому планированию и реформам РК от 22.09.2022 № 29 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      23. Неполным рабочим временем считается время, меньше установленной нормальной продолжительности в том числе, неполный рабочий день (уменьшение нормы продолжительности ежедневной работы рабочей смены), неполная рабочая неделя (сокращение числа рабочих дней в рабочей неделе), одновременное уменьшение нормы продолжительности ежедневной работы (рабочей смены) и сокращение числа рабочих дней в рабочей неделе.

      Для разделения на полное и неполное рабочее время Бюро применяет критерий 40 часов в неделю.

      Сноска. Пункт 23 - в редакции приказа Руководителя Бюро национальной статистики Агентства по стратегическому планированию и реформам РК от 22.09.2022 № 29 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      24. Количество часов работы по трудовому договору для наемных работников, работающих в рамках оплачиваемой занятости (за заработную плату) эквивалентно нормальным часам работы (40 часам в неделю).

      Трудовой договор – письменное соглашение между работником и работодателем, в соответствии с которым работник обязуется лично выполнять определенную работу (трудовую функцию), соблюдать трудовой распорядок, а работодатель обязуется предоставить работнику работу по обусловленной трудовой функции, обеспечить условия труда, предусмотренные Трудовым кодексом Республики Казахстан, законами Республики Казахстан и иными нормативными правовыми актами Республики Казахстан, коллективным договором, актами работодателя, своевременно и в полном размере выплачивать работнику заработную плату.

      Сноска. Пункт 24 - в редакции приказа Руководителя Бюро национальной статистики Агентства по стратегическому планированию и реформам РК от 22.09.2022 № 29 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      25. Обычные часы работы рассчитываются как мода распределения фактически отработанных часов. Источником фактически отработанных часов всеми занятыми служат данные обследования. Модой является значение признака, чаще всего встречающееся в изучаемой совокупности.

      Мода рассчитывается по формуле:

      Мо = XMо + hМо * (fМо – fМо-1) / ((fМо – fМо-1) + (fМо – fМо+1)), (1)

      где:

      Мо – значение признака, чаще всего встречающееся в изучаемой совокупности;

      XMо – левая граница модального интервала;

      hМо – длина модального интервала;

      fМо-1– частота премодального интервала;

      fМо – частота модального интервала;

      fМо+1 – частота послемодального интервала.

      Сноска. Пункт 25 с изменениями, внесенными приказом Председателя Комитета по статистике Министерства национальной экономики РК от 27.09.2017 № 136 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      26. Часами сверхурочной работы, для измерения рабочего времени, являются часы фактически отработанные сверх установленной нормы часов на работе.

      По данным обследования формируется численность занятых, работающих свыше 40 часов в неделю по статусу занятости и видам экономической деятельности, регионам.

      27. Данные о численности занятых временно отсутствовавших на работе формируются по причинам, по статусу занятости и видам экономической деятельности.